A Study on developing a writing assessment profile for English preparatory program of Anadolu University School of Foreign Languages

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ ANADOLU ÜNİVERSİTESİ YABANCI DİLLER YÜKSEKOKULU İNGİLİZCE HAZIRLIK PROGRAMINDA YAZILI ANLATIM BECERİLERİNİ ÖLÇMEDE KULLANILABİLECEK BİR ÖLÇEĞİN GELİŞTİRİLMESİ ÜZERİNE BİR ÇALIŞMA Murat POLAT İngiliz Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temmuz, 2003 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Aynur Yürekli Yabancı dil eğitiminde yazılı anlatım becerilerinin güvenilir ve tutarlı ölçümü eğitim kurumlan için çoğu zaman problemli olmuştur. Bu tip ölçümlerde öznel değerlendirmenin, yani insan faktörünün değerlendirme sürecine daha fazla girmesiyle notlayıcı tarafından verilen notların güvenilirliği ve hangi kriterlere uygun verildiği daha çok sorgulanır hale gelmiştir. Yazılı anlatım notlayıcılarının kendi aralarında, hatta kendi notlamaları arasında doğabilecek olası tutarsızlıklar, öğrencilerin eğitim kurumuna olan güvenini azaltırken, her eğitim sürecinde yapılması gereken öğrenci başarısını belirleyici değerlendirmeleri de tehlikeye atar. Bu durumu dikkate alarak, yabancı dil eğitimi veren kurumlarda yazılı anlatım becerilerini ölçmede yaşanan bu problemleri en aza indirgemek amacıyla uzun bir süredir yazılı anlatım değerlendirmelerinde güvenirliği arttırıcı çalışmalar yapılmakta ve yeni ölçüm araçları geliştirilmektedir. Ancak, hazırlanan bu araçların geliştirme aşamasında kullanılacakları eğitim kurumlarının isteklerine cevap verecek tarzda desenlenmeleri ve güvenirlik derecelerinin buna göre belirlenmesi, yabancı dil eğitimi veren başka kurumların bu araçları kullanmalarına engel olmaktadır, çünkü çoğu zaman başka eğitim programlarında aranılan kriterler ölçektekileri tutmamakta, ölçekte revizyona gidilmekte, bu durum da orijinal ölçeğin güvenirliğini önemli ölçüde azaltmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada, her eğitim kurumunun halihazırda kullandıkları ölçeklerin güvenirlik düzeylerini belli aralıklarla ölçtürmeleri ve yetersiz sonuçlar aldıklar takdirde kendi program ve öğrenci profiline uygun güvenirliği kanıtlanmış ölçekler geliştirmesi ve bunları kullanmasının daha iyi olabileceği fikriyle, Anadolu Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu İngilizcem Hazırlık Programı yazılı anlatım sınavlarını değerlendirmede kullanılan ölçeğin güvenirliğinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Bu maksatla, bu okulda daha önce yapılmış bir yazılı anlatım sınavından 3 ayrı basan seviyesinde toplam 50 kağıt seçilmiş ve bunlar o okulda çalışan ve yazılı anlatım değerlendirmesinde en az 3 yıl deneyimli 10 hocaya yine bu okulda kullanılan bütünsel performansı ölçücü tipte bir kriterle birer ay arayla iki kere okutulmuştur. Elde edilen sonuçların okuyucuların kendi aralarında ve kendi okumaları arasındaki tutarlılıkları göz önüne alınarak güvenirlik hesaplamaları yapılmış ve sonuçların düşük çıkması nedeniyle yeni bir ölçek geliştirilmiştir. Analitik tipte hazırlanan bu yeni ölçekle aynı kağıtlar aynı hocalara yine birer ay arayla okutulmuş ve elde edilen sonuçların okuyucuların kendi aralarında ve kendi okumaları arasındaki tutarlılıkları göz önüne alınarak güvenirlik hesaplamaları yapılmıştır. Bu hesaplamalardan 6 ay sonra aynı kağıtlar her iki ölçekle aynı hocalara bir ay arayla birer kez daha okutulmuş ve güvenirlik düzeyleri karşılaştırılmıştır. Uygulama sonuçlarının istatiksel analizleri, notlayıcıların her iki kriterle yaptıkları notlamalarında farklı davrandıklarını ve yeni geliştirilen analitik ölçekle notlama yaptıklarında belirlenen güvenirlik derecesinde hem kendi aralarında hem de kendi notlamaları arasında diğer ölçeğe göre çok daha tutarlı olduklarını ortaya koymuştur. Üçüncü defa yapılan notlamaların sonuçlan da, bundan önce yapılan iki notlamada elde edilen sonuçların uzun dönemde de aynı kaldığım gösterir niteliktedir. Bu sonuçlara göre yeni geliştirilen analitik ölçeğin Anadolu Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu İngilizce Hazırlık Programı Yazma Becerileri sınavlarını değerlendirmede bütünsel performansı ölçücü kritere oranla hem notlayıcılar hem de notlayıcıların kendi okumaları göz önüne alındığında daha güvenilir sonuçlar verebileceği söylenebilir.