Soyutlama ve kaligrafi

Yazının kökenine ilişkin farklı görüşler öne sürülse de yazı bir simgeler sistemi olan dili, bir başka simgeler sistemiyle görselleştirmektir. Düşüncelerin sözsel ve görsel biçimde yalıtılmaları yazının temel öğelerinden biri olsa da yazı yalnızca dilin yani konuşmanın 'yazılması', sözün 'görselleştirilmesi'' olarak görülmemelidir. Yazının ortaya çıkışı sadece sözle ifade edilen düşüncelerin yansıtılmasından ibaret değildir; çünkü belli bir sisteme bağlı simgeler yardımıyla bilgi ve bildirimlerin biriktirilmesi, 5000 yıl kadar önce Girit, Mısır, Mezopotamya ve İndus Irmağı dolaylarında başlamıştır. İ. Ö. 8000 dolaylarında ise çiftçiler alacak-verecek kayıtlarını tutmak için kilden yapılmış küçük nesneler kullanmışlardır. Bu nesnelerin saklanıldığı mahfazaların üstünde ise t. ö. 3100 yıllarına dayanan işaretler vardır. Mahfazanın içindeki nesneyi simgeleyen karakterlerden oluşan bu işaretler logografik yazının ilk biçimidir. Daha sonraki evrelerinde çivi yazıya dönüşecek olan yazıyı, Mezopotamya'da İ. Ö. 4000 dolaylarında yerleşmiş olan Sümerler bulur. Hemen hemen aynı dönemde ise Mısır'da gelişmiş, çok güzel bir yazı biçimi kullanılmaktadır. Bu yazı ilk kez taşlara kazınan hiyerogliflerden oluşmaktaydı. Yazılı tarihleri yaklaşık İ. Ö. 1600'de başlayan Fenikeliler, Mısır'dan öğrendikleri yazıyı daha da genişletip İ. Ö. 1200'lü yıllarda harf yazısı haline getirerek 22 harften oluşan alfabeyi bulmuşlar ve yazı sistemlerinin ticaret imparatorlukları aracılığıyla Akdeniz bölgesine yayarlar. İ. Ö. 1000- 800 yılları arasında, o sıralar kendilerine ait bir yazıları bulunmayan Yunanlılar da Fenike alfabesini Yunan diline uyarlayarak Yunan alfabesini yaratırlar. Aynı şekilde Araplar ve İbraniler de Fenikelilerden etkilenirler. Arap yazı sistemi aslen Fenike yazışma bağlanan bitişik Nebati yazısının bir devamıdır, İslam dinini kabul eden bütün kavimler bu dini benimser. İslam inancında resim yapmanın yasak olması, sanatçı ruhlu Müslümanların biçimsel güzellikler yaratma yönündeki bütün geleneklerini hat sanatının hizmetine vermelerini sağlar. vıUzakdoğu uygarlıklarında ise Çin yazı sistemi İ. Ö. 2000'in başlarında gelişmeye başlar. Çin kültürü öteki Uzakdoğu toplumlarını hiç de azımsanmayacak ölçüde etkilemiştir. Budacılıkla birlikte Çin yazısı Japonya'yı da etkiler. İlk örnekler İ. S. 700'lü yıllarda Budacı metinlerin taklit edilmesiyle ortaya çıkar. Güzel yazı yazmaya bütün uygarlıklarda önem verilir. Ancak son yüzyıllarda güzel yazı yazma sanatı önemini yitirmiştir. Ayrıca güzel yazı ile resim arasındaki ilişki de kesilir. Ta ki 20. yy. a varıncaya kadar. 20. yy. ın ikinci çeyreğinde çıkan II. Dünya Savaşından sonra o dönemin modern sanatçıları savaştan çok etkilenirler. Süregelen bölgesel ve kitlesel yıkım tehdidi karşısında duydukları endişeden dolayı Batı'nın kirlenmiş modern kültürünü reddedip, Doğu sanatına yönelirler. Çünkü Doğu sanatı özgür felsefelerini yansıtan bir spontone oluşu içerir. Doğu sanatının kendine özgü üslubuyla Batılı sanatçının bakış açısı birleşmiş ve kaligrafi Batı sanatım da etkilemiştir. Ben de resimlerimde, bir taraftan doğulu kaynaklara bağlı kalırken diğer taraftan, kullandığım özel çizgiler ve renk renk yüzeylerle, kaligrafinin klasik kalıplarının dışına çıkmaya, nazire geleneğinde olduğu gibi temelde kurallara bağlı kalırken, anlatımda yani biçimde, harekette ve renk seçiminde özgün bir dil kullanarak evrensel bir bütünlüğe ulaşmaya çalıştım. vu