turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tunceli ili düzensiz katı atık depolama alanı zemin özellikleri ve sızıntı suyunun karakterizasyonu

Tunceli düzensiz katı atık depolama sahasının mevcut ve olası çevresel risklerinin belirlenmesi ve belirlenen çevresel riskler için çözüm önerilerinin üretilmesi bu tez çalışmasının amacını oluşturmaktadır. Bu amaçla; Atık depolama sahasının jeolojisi, zemin özellikleri ve sızıntı suyunun karakteristiği ayrıntılı olarak çalışılmış ve konu ile ilgili ilk bilimsel veriler bu tez kapsamında elde edilmiştir. Jeolojik çalışmalardan elde edilen verilere göre; atık sahasının bulunduğu alan ve civarında tüf ve volkanik kumtaşı ardalanmasından oluşan volkaniklastik kayalar bulunmaktadır. Tüf ve volkanik kumtaşından alınan örneklerin petrografik incelemesi sonucunda volkaniklastik kayaların andezitik-dasitik bileşimde ve çok çatlaklı, kırıklı, faylı olduğu belirlenmiştir. Atık tabanında yer alan doğal zemin 40-50 cm kalınlıkta olup volkaniklastik kayaların ayrışmasından oluşmuştur. Bu doğal zeminin XRD difraktomları ile belirlenen mineralojik bileşimi kil +feldispat +kuvars+hornblend ve hematit olup, bu minerallerin kaynağı atık alanındaki volkaniklastik kayalardır. Zemin örnekleri üzerinde laboratuarda yapılan deneyler sonucunda, atık tabanındaki doğal zeminin özgül ağırlık değerlerinin 2,45 ile 2 ,70, geçirimlilik değerlerinin de 10-5 ile 10-8 cm/s arasında değiştiği tespit edilmiştir. Kıvam ve tane boyu değerleri bakımından birleştirilmiş zemin sınıflandırma sistemine göre çoğunlukla kötü derecelenmiş kum-silt karışımı zemin sınıfındadır. Katı atık depolama sahasından çıkan sızıntı suyunun arazide ve laboratuarda (BOİ5, KOİ, alkalinite, SO42-, Cl-, ortofosfat, NH4+-N, TKA, TKM, TUKM, AKM, Ca2+, Mg2+, Na+, K+, Fe2+, Mn2+, Zn2+, Cu2+ ve Cd2+) yapılan fiziksel/kimyasal analizleri altı istasyonda 12 ay boyunca periyodik olarak sürdürülmüştür. Elde edilen biyolojik olarak kullanılabilir organik madde miktarı ve hafif alkali pH değerleri, atık kütlesinde baskın safhanın metanojenik evre olduğunu göstermiştir. İstasyon noktalarına ait ortalama BOİ5 ve KOİ değerleri sırasıyla 70 ve 425 mg/L olarak ölçülmüş, ortalama BOİ5/KOİ oranı ise 0,20 olarak hesaplanmıştır. Ortalama NH4+-N değeri 70 mg/L, ortofosfat değeri ise 11 mg/L'dir. TKM ve AKM için ortalama değerler 4681 mg/L ve 144 mg/L iken, iletkenlik değerleri 2,99 ile 15,73 mS arasında değişmektedir. Yağışlı aylarda seyrelme süreçleri ile sızıntı suyu kirlilik yükünde bazı parametreler yönünden azalmalar olsa da atık kütlesinde geçerli olan hidrolojik rejim süreçleri sızıntı suyunun çevresel risk faktörlerini yüksek tutmaktadır. Atık sahasının tabanında yer alan doğal zeminin geçirimliliğinin çoğunlukla 10 -7'den küçük ve doğal zeminin altındaki kayaların fazla çatlaklı ve kırıklı olması, bu alandaki zeminin atık sahası tabanı için uygun olmadığını göstermiştir. Denetimsiz olarak çevreye yayılan sızıntı suyunun organik ve inorganik kirlilik yükü düşünüldüğünde, hem kurak hem de yağışlı dönemde etkileşimde bulunduğu doğal alanları ve yüzeysel su kaynaklarını kirletmektedir. Elde edilen jeolojik veriler atık kaynaklı sızıntı suyunun bu alandaki yeraltı suyunu kirletme riskinin de bulunduğunu düşündürmektedir.
Adana kenti atık sularının özellikleri ve çökeltme havuz tasarımına etkisi

ÖZ Arıtma teaielerinin tasarımında atıkeu özellikleri önemli bir rol oynar. Bu çalışmanın amacı da Adana kenti atıkeularındaki katı madde miktarlarını tayin etmek, onların çökelme özelliklerini incelemek ve arıtma tesis tasarımına etkisini incelemek olmuştur. Bölgemiz eveei ve endüstiriyel atıkaular kanalizasyon şebekesi ile toplanarak çeşitli deşarj noktalarından Seyhan nehrine ve araziye bırakılmaktadır. Kentin atıkeul karakteri, katı madde ve çökelme oranlarını belirlemek üzere deşarj noktalarından alınan numuneler Ç. U. İnşaat Mühendisliği iabaratuvarında deneylere tabi tutulmuşlardır. Yapılan deneylerde atıkeuyun zayıf karakterde olduğu ve askıdaki katı maddenin ilk bir saatte % 60 - 65' i, iki saatte ise % 70 - 73'nün çökeldiği gözlenmiştir. Böylece yapılacak birincil bir çökeltimle atıkeudaki askıda katı maddenin % 60 - 70' i sudan kolayca ayrılabilecektir, iyi çökelme özelliğine sahip olan Adana kenti atıkeularının birincil çökeltimden sonra Seyhan nehrine verilmesi akarsuyun kirlenmesini büyük ölçüde Önleyecektir.
Muğla ili Güllük Körfezi'ndeki kirliliğin araştırılması

ve mart, haziran 2002 dönemlerinde fızikokimyasal analizler yapılmıştır. Bu kapsamda, sıcaklık, pH, iletkenlik, görünürlük, bulanıklık, çözünmüş oksijen, hidrokarbon, klorofil-a, NFL;+-N, NCV-N, MV-N ve P04'3-P parametrelerin ölçümleri yapılmıştır. Elde edilen değerlerin dağılımları ve körfezdeki kirlilik unsurları ile olan ilişkileri araştırılmıştır. Sonuçlan, Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Bağıl Değişim metotlan kullanılarak yorumlanmıştır. Güllük Körfezindeki NH4+-N, N02'-N, NOs'-N ve P04'3-P konsantrasyonları Ege Denizinden daha yüksektir. Güllük körfezinde tespit edilen azot ve fosfor düzeyleri ötrofikasyon seviyesinde olduğu görülmektedir. P(V3-P konsantrasyonum, genellikle yüzeyde düşük 10 m derinlikte daha yüksektir. Çok çeşitli kirletici unsurlann bulunduğu alanlarda besin tuzlan konsantrasyonlan en yüksek değerdedir. Özellikle, Güllük Limanının bulunduğu bölgede hidrokarbon konsantrasyonlan yüksek bulunmuştur. Bunun sebebi, yuğun tanker trafiğidir. Sonuç olarak, Güllük Körfezinin deniz suyu kalitesine etki eden en önemli unsurlann balık çiftlikleri ve evsel atıkları olduğu tespit edilmiştir.
Bor Şeker Fabrikası atıksu arıtma tesisi tasarımı

BOR ŞEKER FABRİKASI ATIKSU ARITMA TESİSİ TASARIMI DOĞAN, Esma Niğde Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman : Prof Dr. Emine Erman KARA Eylül-2001, 62 sayfa Bu çalışmada Bor Şeker Fabrikası atıksularının fiziksel, kimyasal ve biyolojik metodlar kullanılarak arıtılması amaçlanmıştır. Atıksu örnekleri Bor Şeker Fabrikasından alınmıştır. Çalışmada biyolojik arıtım modeli olarak aktif çamur sistemi seçilmiştir. Atıksuların sisteme fabrika lojmanlardan gelen evsel atıksularla birlikte arıtılması, son çökeltme havuzundan alınan çıkış suyunun ise fabrikaya tekrar verilerek kullanılması tasarlanmıştır. Ön çökeltme havuzundan alınan çamurun ise direkt olarak tarımda kullanılması ancak kimyasal, biyolojik ve son çökeltme havuzundan alınan çamurların önce çamur çürütücüye daha sonra da yoğunlaştırıcıya verildikten sonra tarımda veya hayvan yemi olarak kullanılması önerilmiştir.
Bitlis ilinden kaynaklanan ambalaj atığı miktarının belirlenmesi ve ekonomiye kazandırılması için alternatif yöntemlerin değerlendirilmesi

Dünya nüfusunun hızla artması ve ekonomik gelişmelerin buna paralel bir şekilde büyüme göstermesi ile tüketim artmıştır. Atık miktarlarında gözlenen artışın yanı sıra atığın komposizyonunda da değişikliğin yaşandığını görmek kaçınılmazdır. Sanayileşmenin günden güne artması, refah seviyesinin yükselmesi ve tüketim alışkanlıklarının buna bağlı olarak değişmesi ile birlikte üretilen atık türlerinde çeşitlilik ortaya çıkmıştır. Katı atık yönetimi sürecinde atılacak ilk adım atık miktarını azaltıcı tedbirler olmalıdır. Yapılan çalışmada pilot bölge olarak seçilen Bitlis ilinde oluşan ambalaj atığı miktarının belirlenmesi, ekonomiye katkı sağlama amacıyla uygulanan güncel yöntemlerin değerlendirilmesi ve alternatif yöntemler üzerine öneriler getirilerek daha temiz bir çevreye katkı sağlanması hedeflenmiştir.
Türkiye'de uygulanan çevresel etki değerlendirme modelinin dünyadaki yaygın kullanılan örneklerle karşılaştırılması

Bu çalışma kapsamında, Türkiye'deki ve dünyadaki Çevresel Etki Değerlendirme uygulamaları incelenmiş ve ülkeler arası karşılaştırmalar yapılmıştır. Özellikle AB ÇEDdirektifi doğrultusunda ülkelerdeki uygulamalar ortaya konmuştur. Ayrıca Türkiye'dekiÇED' in mevcut durumu ve eksikleri ortaya konmaya çalışılmıştır. Çevresel etki değerlendirmesinin yeri ve önemi, o ülkede yerleşik olan çevre kavramlarının bir sonucu olarak ortaya çıkmakta ve çeşitli ülkelerde farklı şekillerde algılanabilmektedir. ÇED' in kapsamı ve raporu hazırlayan meslek gruplarının yanı sıra raporda yer alan konuların önem derecesi ülkeden ülkeye farklılıklar gösterebilmektedir. Bazı ülkelerde çok iyi bir şekilde geliştirilmiş ÇED sistemlerinin olduğu, ancak uygulamanın iyi bir şekilde yürütülemediği görülmüştür. İncelemeler neticesinde Avrupa Birliği ÇED sistemi içerisinde de çok farklı uygulamaların olduğuna dikkat çekilmiş, farklı uygulamaları ile Fransa buna örnek olarak gösterilmiştir. Türkiye'de uygulanan ÇED Yönetmeliğinin AB direktifi ile uyumluluğu ortaya konmuştur. Her ne kadar yönetmelik müktesebat ile uyumlu olsa da halka ilan etme şekli ve halkın katılımı için ayrılan sürenin tekrar üzerinde durulması gerekmektedir. Uygulama örneklerine bakıldığında halkın görüşlerinin en çok alındığı ülkenin ABD olduğu sonucuna varılmıştır. ÇED' in temel aşamaları olan eleme, kapsamlaştırma, raporlama, inceleme, değerlendirme ve izleme üzerinde durulmuştur. AB ülkelerinde Natura 2000 alanları tanımlanmış olduğundanÇED eleme aşamasında Natura 2000 alanları da göz önünde bulundurulmaktadır. Türkiye'de ise bu alanların tanımlanmasına son yıllarda başlandığı tespit edilmiştir. AB ÇED direktifindekapsamlaştırma zorunlu olmasa da bazı üye ülkelerin resmi hükümleri vardır. Bu ülkeler;Avusturya, Belçika-Valonya, İspanya ve Hollanda'dır. Türkiye'de de kapsamlaştırmazorunludur. Türkiye'de son yıllarda uygulamaya geçilen ÇED izleme hususundakigelişmelerin ümit verici olduğu düşünülmektedir. Türkiye'de çevre yönetimi ile fiziksel planlama arasında tam bir bağın kurulamaması ÇEDuygulamalarını etkilediği sonucuna varılmıştır. Özellikle ABD ve Avrupa ülkelerinde çevreenvanterlerinin ve fiziksel planlamanın olması ÇED uygulamalarında büyük kolaylıklar sağlamaktadır. Bölgesel çevre verileri ÇED raporlarının hazırlanmasında etkinkullanıldığından Türkiye'de bu konudaki eksikliği en kısa sürede giderilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ülkelerdeki gelişim Türkiye gibi çok hareketli değildir, bunun en büyük nedeni ABD ve AB üye ülkelerinde 1970 ve 1980'li yıllarda ÇED çalışmalarına başlanmış olması ve bugüne kadar büyük ilerlemeler göstermiş olmalarıdır. Ülkemizdeki hareketliliğin en büyük sebebininAB uyum projeleri olduğu sonucuna varılmıştır.
Tehlikeli maddelerle oluşan zarar derecesinin hesaplanması

Bu çalışmada tehlikeli maddelerin endüstriyel kullanım veya taşınımları sırasında bulundukları çevreye ve nüfusa olan tehlike potansiyelleri incelenmiş ve İstanbul ve çevresi için karayolu ve denizyolu taşımacılığı ile endüstriyel kullanımdan kaynaklanacak 'nüfus zarar endeksleri' ve 'çevresel zarar endeksleri hesaplanmıştır. Ayrıca geliştirilen dört adet kaza senaryosu için birer 'maksimum felaket potansiyeli' belirlenmiş ve buna göre böyle bir durumda öncelikli olarak boşaltılması gereken alanlar saptanmıştır. Birinci bölümde, çalışmanın anlamı, amacı ve kapsamı kısaca özetlenmiştir. İkinci bölüm tehlikeli maddelerle ilgili detaylı bir literatür araştırmasını kapsamaktadır. Konuyla ilgili kavram kargaşasının giderilmesi için gerekli tanım ve açıklamalar verilmiş ve gelişmiş ülkelerdeki uygulamalara değinilmiştir. Üçüncü bölümde, Kanadalı bilim adamları tarafından geliştirilen ve tehlikeli maddelerin çevreye ve nüfusa olan zarar potansiyellerini belirleyen sistem açıklanmıştır. Söz konusu sistemin İstanbul boğazı ve çevresi için uygulanması dördüncü bölümün konusunu oluşturur. Bölgedeki endüstrilerin, karayolu ve denizyolu taşımacılığının nüfus ve çevresel zarar endeksleri belirlenmiştir. Son bölümde modelin ve bulunan sonuçların değerlendirilmesi yapılmış ve bunların ışığında gerek modelin duyarlılığının geliştirilmesi gerekse incelenen bölgenin tehlike potansiyellerinin azaltılması amacıyla bazı önerilerde bulunulmuştur.
Konya ana tahliye kanalında ağır metal kirliliğinin izlenmesi

Bugüne kadar yapılan çalışmalarda Konya İlinden kaynaklanan atıksuların, D. S. İ. sulama kanalı vasıtasıyla Tuz Gölü'ne kadar ulaştığı, dolayısı ile suda bulunan ağır metal konsantrasyonlarının Tuz Gölü'nde ağır metal kirliliğine neden olduğu belirtilmektedir. Yapılan bu çalışmada; Konya Ana Tahliye Kanalı boyunca ağır metal parametrelerinin analizi yapılarak sonuçlar mevsimsel olarak değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında 2014 yılında 7 adet ölçüm istasyonundan; ilkbahar, yaz, sonbahar, kış olmak üzere 4 mevsim alınan toplam 28 adet numunede 20 adet ağır metal parametresine bakılmıştır. Analiz sonuçları incelendiğinde; özellikle arsenik, baryum, krom, bakır, nikel, kurşun, kalay ve bor parametrelerinin sonbahar döneminde, diğer mevsimlerden farklı olarak daha yüksek değerde olduğu tespit edilmiştir. İlkbahar, yaz ve kış dönemlerindeki ağır metal konsantrasyonlarının ise genel olarak birbirine yakın olduğu belirlenmiştir. 1. Pompa istasyonu ile terfi istasyonu arasındaki mesafe 30 km olup istasyonlar arası en uzun mesafe olması nedeniyle su seyrelerek gelmektedir. Ayrıca bu bölgede çiftçiler atıksuyu sulama suyu amaçlı kullandıkları için de seyrelme olmaktadır. 2. Pompa, 3. Pompa, 4. Pompa istasyonlarında seyrelme devam etmektedir. Bu bölge her mevsim sürekli yağış alan bir bölge olduğu içinde seyrelmenin artarak devam ettiği düşünülmektedir. Ağır metal analiz sonuçlarının 'Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde' belirtilen alıcı ortama deşarj edilen atıksularda izin verilebilir maksimum ağır metal limitlerinin çok altında olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca elde edilen analiz sonuçları; Türk Standartları Enstitüsü, Dünya Sağlık Örgütü ve ABD Çevre Koruma Ajansına göre toksik maddelerin sınır değerleri ile kıyaslandığında da sonuçların bu değerlerin altında olduğu belirlenmiştir. Yapılan analiz ve incelemeler sonucunda; Konya ilinden kaynaklanan atıksuların Tuz Gölü'nde ağır metal kirliliği oluşturması mümkün gözükmemektedir. Kanal suyunun tarımsal amaçlı kullanılmasında da ağır metal kirliliği yönünden bir sorun görülmemektedir. Yapımı tamamlanan ve işletmeye alınan Konya Atıksu Arıtma Tesisi'nin işletmeye alınmasından sonra, D. S. İ. kanalına verilen atıksularda ciddi bir kalite artışı olduğu yapılan bu çalışma ile tespit edilmiştir. Analiz sonuçlarının 'Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğine' göre standartların çok altında çıkmasının nedeni; Konya atıksu arıtma tesisinin evsel atıksuları arıttıktan sonra kanala veriyor olması ve Konya Organize Sanayisine ait arıtma tesisinde endüstriyel atıkları arıttıktan sonra kanala vermesidir. Konya çevresinde sayıları gün geçtikçe artan büyük çaptaki endüstriyel fabrikalarında atıksularını ön arıtmadan geçirerek şebekeye vermesinin de göz ardı edilemeyecek düzeyde fayda sağladığı düşünülmektedir. Konunun sosyal, ekonomik, tarımsal, ekolojik, kültürel boyutlarını derinlemesine incelemek için mevcut durumun zayıf, güçlü, olanaklarını ve tehlike boyutlarını ortaya koyabilecek detaylı GZOT analizlerinin yapılması gereklilik göstermektedir.
Geri dönüşüm işletmelerinde iş sağlığı ve güvenliği

Geri dönüşüm işi yapan işletmeler İş Sağlığı ve Güvenliği açısından incelenerek bu işletmelere özgü risk analizlerinin yapılarak değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan bu çalışma kapsamında Ankara Hurdacılar Sitesindeki Plastik, Kağıt, Kablo, Elektrik-Elektronik, Metal Geri Dönüşümü ve Akü Geçici Depolama işi yapan işletmeler kapsamlı olarak incelenmiştir. Toplanan veriler ile bu işletmelerde İSG kapsamında meydana gelebilecek kazalara ilişkin risk analizleri ve değerlendirmeleri yapılmıştır. Bu çalışma neticesinde işletmelerdeki ortak en önemli risk kullanılan makinelerin koruyucu ekipmanlarının olmaması ve periyodik kontrollerinin yapılmaması, elektrik kablolarının açıktan geçirilmesi ve düzensiz olan çalışma koşulları ise ikinci sırayı almıştır. Riskleri ortadan kaldırmak veya etkilerini en aza indirmek amacıyla gerekli çözüm önerileri sunulmuştur.
Ordu ili katı atığının enerji üretme potansiyelinin belirlenmesi

Enerji tüketimi bireylerin rahat yaşam sürmeleri için vazgeçilmez bir unsur olmakla beraber ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin bir göstergesidir. Enerji probleminin kaynağında, sürdürülebilir bir gelecek kaygısı yer almaktadır. Günümüzde enerjinin büyük bir kısmının elde edildiği fosil yakıtlar sınırlıdır. Fosil yakıtların hızla tükeniyor olması ve tükenirken de doğal yaşam ve çevreye geri dönülmez zararlar vermesi, gelecek nesillerin yaşamlarını tehdit etmektedir. Fosil yakıtlara alternatif olarak biokütle enerjisi ön plana çıkmıştır. Biokütle kaynaklarının yenilenebilir olması tüm dünya için büyük önem arz etmektedir. Biokütle kaynakları arasında yer alan, düzenli depolama ve vahşi depolama alanlarından elde edilen çöp gazından enerji eldesi tüm dünyada yaygın şekilde kullanılmaktadır. Çöp gazından üretilen enerji, gerek ana elektrik iletim hattına verilerek, gerek depolama sahasının elektrik giderlerinin karşılanması hususunda önemli bir paya sahiptir. Deponi gazı olarak da adlandırılan çöp gazı tez çalışmasının ana konusunu oluşturmaktadır. Bu çalışmada çöp gazı detaylı şekilde incelenmiş olup, Ordu ili için çöp gazının üretilmesinin ekonomikliği konusunda sonuçlar ortaya konmuştur. Ordu İlinde tüm ilçelerde vahşi depolama ve yapımı tamamlanan bir adet düzenli depolama sahası bulunmaktadır. Vahşi depolama sahalarında rehabilitasyon çalışmaları başlamış olup, pasif çöp gazı bacaları bulunmaktadır. Bu sahalarda çöp gazının kontrollü şekilde yakımı sağlanacaktır. Düzenli depolamaya tüm ilçelerin çöplerinin depolanacağı varsayılarak oluşacak çöp gazı tahmin edilmeye çalışılmıştır. Yapılan çalışma ile Ordu İli Düzenli depolama tesisinden 2045 yılı için oluşabilecek deponi gazı miktarı 2,173x 107 m3/yıl olarak hesaplanmıştır.
Sulu çözeltide malachite green boyar maddesinin susam kozası kullanılarak gideriminin araştırılması

Bu çalışmada sulu çözelti içerisindeki Malachite Green boyar maddesinin, adsorban olarak Susam Kozası'nın kullanıldığı adsorpsiyon yöntemiyle giderimi araştırılmıştır. Çalışmada adsorpsiyona etki eden parametreler olarak çözeltinin pH değeri, başlangıç boyar madde konsantrasyonu, adsorban miktarı ve adsorpsiyonun temas süresi incelenmiştir. MG boyar maddesinin SK üzerine adsorplanma hız değişimlerini bulmak amacıyla birinci dereceden ve ikinci dereceden kinetik modelleri hesaplanmıştır. Çalışmada elde edilen veriler Langmuir ve Freundlich izoterm modellerine uygulanmıştır. Deneyler oda sıcaklığında (25 0C) ve 30 mL'lik çözeltilerde gerçekleştirilmiş olup yapılan optimizasyon çalışmaları sonucunda optimum parametreler olarak pH 8, başlangıç boyar madde konsantrasyonu 20 mg/L, adsorban miktarı 0,3 g ve adsorpsiyonun temas süresi 40 dakika olarak belirlenmiştir. Adsorpsiyonun ikinci dereceden kinetik modele daha uygun olduğu görülmüş (R2=0,9998) ve elde edilen denge verilerine bakılarak Langmuir izotermine göre hesaplamalar yapılmıştır (R2=0,9997). Yapılan hesaplamalar sonucunda adsorban kapasitesinin 1,58 mg/g, boyar madde giderim veriminin ise % 93,45 olduğu belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre tarımsal bir atık olan SK'nın sulu çözelti içerisindeki MG boyar maddesinin gideriminde kullanılabilecek etkili bir adsorban olduğu ortaya konulmuştur.
Doğu Karadeniz havzasında yayılı kirletici kaynakların belirlenmesi ve yönetim önerileri

Bu çalışmada, Doğu Karadeniz Havzası'nda, yayılı kirletici kaynaklardan alıcı ortamlara ulaşabilecek besi maddesi yüklerinin tahmin edilmesi, su kaynaklarına ulaşan yayılı kirliliğin önlenmesi ve azaltılması amacı ile yayılı kirleticilerin yönetimi için öneriler getirilmesi, getirilen bu önerilerin uygulanabilirliğinin ortaya konularak Havza'dan kaynaklanan yayılı besi maddesi yüklerinin ne kadar azaltılabileceğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında öncelikle havza sınırları belirlenerek havzadaki mevcut durum ortaya konmuştur. Ayrıca ulaşılabilen mevcut veriler ve bilgilerle yapılan bu çalışmada, yayılı kirletici kaynaklardan alıcı ortama ulaşabilen besi maddesi yükleri toplam azot ve toplam fosfor parametreleri bazında tahmini ile, öncelikle mevcut durum yansıtılmaya çalışılmış, alıcı ortama ulaşabilecek kirleticileri azaltmaya yönelik yönetim önerileri getirilmiş ve getirilen yönetim önerileri sonucu gelecekteki (2028 ve 2039 yılları için) besi maddesi yükleri tahmin edilmiştir. Diğer taraftan, ileride benzer konulardaki çalışmalara ışık tutması açısından değerlendirmeler yapılmış ve öneriler getirilmiştir.
Renk ve ağır metallerin anaerobik sistemde KOİ giderimine toksik etkilerinin incelenmesi

Lisans TeziRENK VE AĞIR METALLERİN ANAEROBİK SİSTEMDE KOIGİDERİMİNE TOKSİK ETKİLERİNİN İNCELENMESİTurgay BİŞGİNCumhuriyet Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Teknolojileri Anabilim Dalı Danışman : Yrd. Doç. Dr. Meltem SARIOĞLU CEBECİAlışılagelmiş anaerobik arıtım prosesleri üzerine ağır metaltoksisiteleri çalışılmasına rağmen, UASB prosesleri üzerine yapılan çalışmaazdır. Bu nedenle bu çalışmanın birinci basamağında; Cu ve Zn ağır metalleri kullanılarak UASB granüle çamur üzerine, toksik etkileri araştırıldı. KOI giderimi üzerine etkisi ve ağır metal inhibisyonkonsantrasyonları belirlendi. HRT= 12 ve 24 saat'lik hidrolik alıkonma süreleri için KOI giderme veriminin %50'ye düştüğü giriş suyu Zn ve Cu konsantrasyonları sırasıyla13,37-13, 71 mg/l ve 12,67-13, 01 mg/l olarak bulundu. Çalışmanın ikinci bölümünde anaerobik UASB reaktöründen alınan çamur ile boyanın parçalanması kesikli serum şişeleri deneyleriyleyapılmıştır. Maxilon Yellow GL (Basic Yellow 45 )'in renk ve substrat giderim kinetikleri anaerobik granüle çamur ile glikoz (3000 mg/l) karbon kaynağı ve elektron donor kullanılarak belirlenmiştir. Substrat giderimi prosesi 2. derece reaksiyon kinetiğine uymuştur. Renk giderim prosesiMaxilon Yellow GL boyasıyla (50- 1000 mg/l) 2. dereceden reaksiyon kinetiğine yaklaşmıştır. Renk giderim verimi; giriş boya konsantrasyonuarttığında azalmıştır. Ayrıca Maxilon Red GRL (Basic Red 46) ve Metilen Mavisi boyalarıkullanılarak anaerobik çamur ile abiotik koşullarda ve co-substratın farklı konsantrasyonlarında (500- 3000 mg/l) çalışılmıştır. Sonuç olarak; abiotik koşullarda renk giderim verimi yalnızca %20- 40 civarındadır. Bunun dışında renk giderim verimi biotik koşullardagerçekleşmiştir. En yüksek renk giderim verimi glikozun 3000 mg/lkonsantrasyonunda bulunmuştur.
Elektrik ark ocağı ile üretim yapan bir demir çelik tesisinin mevcut en iyi teknikler kapsamında değerlendirilmesi

Ülkemizin gelişen ve üreten sektörü olan demir çelik sanayi, meydana getirdiği atık miktarı ile de büyük bir öneme sahiptir. Cevher ve hurda metalden üretim gerçekleştiren demir çelik sektörü, hammadde türüne göre entegre ve elektrik ark ocaklı demir çelik tesisi olarak ikiye ayrılmaktadır. Türkiye'de bulunan demir çelik tesislerinin ise çoğunluğu entegre demir çelik tesisleridir. Bu tesislerden meydana gelen katı atıklar cüruf, baca tozları, çamurları ve tozlaştırma tozları ile birlikte tufallerden oluşmaktadır. Demir çelik tesislerinden kaynaklanan katı atıkların birçok alanda geri dönüşümü sağlanabilmekte ve ekonomiye katkı sağlamaktadır. Bu çalışma kapsamında, demir çelik sektöründen kaynaklanan atıkların belirlenmesi, oluşan atıkların geri dönüşümü ve tekrar kullanımı açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Ülkemizdeki elektrik ark ocaklı tesislerden biri olan Baştuğ Metalürji San. A. Ş. demir-çelik tesisinin çelikhane ünitesi Mevcut En İyi Teknikler kapsamında incelenmiştir. İşletmenin çelikhane bölümünde yapılan incelemelerde mevcut durumun, MET Referans Dokümanı ile büyük oranda uyumlu olduğu ve EKÖK direktifinin gereklerini karşıladığı tespit edilmiştir.