Yönetim tarzlarının beden eğitimi ve spor yüksekokullarındaki informal iletişim kanallarına etkisi

Bu araştırma, Türkiye'deki üniversitelerde spor eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarında görev yapan yöneticilerin yönetim tarzlarının görev yaptığı eğitim kurumlarında ortaya çıkan informal iletişim kanallarına etkisini ölçmek amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmada serbestiyetçi, demokratik, otoriter ve paternalist yönetim tarzı olmak üzere dört tür yönetim tarzının, informal iletişim kanallarından olan informal gruplar, yöneticilerin informal ziyaretleri, kurum içi sohbetler, laf taşıyıcılar, şakalar ve informal sanal iletişim kanallarına etkisi belirlenmeye çalışıldı. Araştırmada, mevcut durumu ortaya çıkartmayı amaçlayan betimsel taramaya ve ilişkisel taramaya yönelik bir yöntem kullanılmıştır. Araştırma iki aşamadan oluşmaktadır. Birinci aşaması, Türkiyede'ki üniversitelerde spor eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarında görev yapan yöneticilerin yönetim tarzlarının belirlenmesi; ikinci aşaması, ilişkisel tarama modeline uygun bir şekilde Türkiyede'ki üniversitelerde spor eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarında ortaya çıkan informal iletişim kanalları ile yönetim tarzları arasındaki etkileşimin belirlenmesidir. Araştırmanın evreni, Türkiye'deki üniversitelerin spor eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarında 2015- 2016 eğitim-öğretim yılında görev yapan öğretim elemanlarını kapsamaktadır. Araştırmanın örneklemini ise uygun örneklem yöntemiyle belirlenen 2015- 2016 eğitim-öğretim yılında Türkiyede'ki üniversitelerde spor eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarda görev yapan toplam 405 (n =300, n =105,) öğretim elemanı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak, demografik değişkenlerle birlikte yönetim tarzları ve informal iletişim kanallarına ait ölçeklerden oluşan bir anket kullanılmıştır. Yönetim tarzları ölçeği Bektaş (2014)'tarafından doktora tezinde geliştirdiği, 4 alt boyutlu. 23 sorudan oluşan 5'li Likert ölçeği kullanıldı. Yöneticilerin yönetim tarzlarının kurumda oluşan informal iletişim kanallarını ne derece etkilediğini ölçmek amacıyla kullanılan informal iletişim kanalları ölçeği Bektaş (2014) tarafından doktora tezinde geliştiririlmiştir. Ölçeğe ait boyutlar Koçel (2007)'in yaptığı boyutlandırmalar kapsamında 36 madde ve 6 boyutlu bir ölçek olarak hazırlanan 5'li Likert ölçeği kullanıldı. Verilerin analizinde, katılımcıların kişisel özelliklerini betimleyici frekans ve yüzde dağılımları çıkarılmış, ölçeklere verilen cevapların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanarak, araştırmanın amaçlarına uygun olarak örneklem grubunu oluşturan yöneticilerin kişisel özelliklerini betimleyici frekans ve yüzde dağılımları çıkarılmıştır. Maddelerin normallik dağılımlarını incelemek için Çarpıklık ve Basıklık değerlerine bakılmıştır. Ayrıca tüm maddelerin ortalama ve standart sapmaları alınmıştır. İnformal iletişim kanalları ve yönetim tarzları ölçeklerinin alt boyutları arasındaki ilişkiyi tespit etmek için korelasyon analizi ve regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, yöneticilerin yönetim tarzlarının informal iletişim kanallarını etkilediği ortaya çıkmış, üniversitelerde spor eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarında, yöneticilerin daha çok otoriter yönetim tarzını uyguladıkları, öğretim elemanlarının ise informal iletişim kanallarından informal gruplar oluşturdukları görülmüştür. Yöneticilerin bu informal iletişim kanallarını ortadan kaldırması mümkün olmadığı için kurum lehine kullanmaları yerinde olacaktır. Bu çalışmanın, informal iletişim kanallarının varlığını reddetmeyen ve bu kanalları kurum yararına kullanmayı arzulayan yöneticilere önemli bilgiler sunacağı düşünülmektedir.