Senior pre-service English language teachers' perceptions of preparedness to teach: Sources and changes

Bu çalışma temelde, 4. sınıf İngilizce öğretmeni adaylarının öğretmeye hazırbulunuşluk algılarını okul deneyimi ve öğretmenlik uygulaması aşamaları süresince incelemeyi amaçlamaktadır. Bu aşamalar fakülteden ve uygulama okullarından paydaşların işbirliği ile yürütüldüğü için, öğretmen adaylarının öğretmeye hazırbulunuşluklarına ilişkin paydaş değerlendirmeleri de incelenmiştir. Ayrıca, bu safhalar süresince öğretmen adaylarının öğretmeye hazırbulunuşluk algılarında meydana gelebilecek olası değişiklikler ve paydaşların öğretmen adaylarının öğretmeye hazırbulunuşluklarına ilişkin değerlendirmelerindeki olası değişiklikler alan deneyimi öncesi ve sonrası ölçümleriyle bulunmaya çalışılmıştır. Tüm bu amaçlar dahilinde, nitel ve nicel araştırma yaklaşımlarının birleşiminden olan karma-yöntemli bir araştırma çalışması dizayn edilmiş ve uygulanmıştır. Bu dizayn içerisinde, öğretmenlik bilgi ve beceri testleri, ölçekler ve yarı-yapılandırılmış birebir görüşmeler veri toplama araçları olarak kullanılmıştır. Araştırma amaçlarına bu dizayn yoluyla ulaşabilmek için, Kuzeybatı Türkiye'de bir devlet üniversitesinde 2014- 2015 öğretim yılında 4. sınıfta olan İngilizce öğretmeni adayları çalışmaya katılmışlardır. Ayrıca, üniversiteden fakülte danışmanları ve 12 uygulama okulundan rehber öğretmenler de katılmışlardır. Öğretmen adayları, öğretmenlik bilgi ve beceri testlerinin yanı sıra, öğretmeye hazırbulunuşluk, öğretmenlik-yeterliği, mesleki bağlılık ve kişilik algıları ölçeklerini yanıtlamışlardır. Öğretmeye hazır bulunuşluklarının nelerden kaynaklandığının derinlemesine incelenmesi için ise, yarı-yapılandırılmış birebir görüşmelere katılmışlardır. Benzer şekilde, fakülte danışmanları ve uygulama okulu rehber öğretmenleri de öğretmen adaylarının hazırbulunuşluklarına ilişkin değerlendirmelerinin alınması amacıyla, yarı-yapılandırılmış birebir görüşmelere katılmışlardır. Nicel yöntemlerle elde edilen veriler betimleyici ve çıkarımsal analizler yoluyla incelenmiş, görüşmelerden elde edilen veriler ise sürekli karşılaştırma analiz yöntemi ile incelenmiştir. Elde edilen bulgular, öğretmen adaylarının öğretmenlik bilgi ve becerilerinde düşüşler olduğunu göstermektedir. Buna rağmen, hazırbulunuşluk ve öğretmenlik-yeterliği algıları istatistiksel olarak anlamlı biçimde artmıştır. Ayrıca, istatistiksel olarak anlamlı olmamakla birlikte, öğretmen adaylarının mesleki bağlılık algılarında hafif bir düşüş olurken, kişilik özelliklerine ilişkin algılarının yükseldiği görülmüştür. Görüşmelerden elde edilen bulgular öğretmen adaylarının hazırbulunuşluklarının, yüksek öğretmenlik-yeterliği algıları, fakülte eğitimi, karakter özellikleri, mesleki benliklerine olan güvenin artması ya da öğretmenlik kaygılarının düşüşü gibi kaynaklara bağlı olduğunu göstermektedir. Öte yandan, yetersiz mesleki bağlılık, denenmeyen öğretmenlik yeterlikleri, ya da gelişimsel ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin algılarındaki düşüş gibi kaynakların öğretmen adaylarının öğretmeye hazırbunuşluklarına engel olduğu görülmüştür. Fakülte danışmanlarının çoğunlukla yetersiz fakülte eğitimi, öğretmenlik eğitimi süresince sürekli pratik eksikliği, öğretmen adaylarının yeteri kadar olgun olmayışı, doyurulmayan gelişimsel ihtiyaçlar, ya da fakülte ve uygulama okulu arasında koordinasyon yetersizliği gibi kaynaklar nedeniyle öğretmen adaylarının öğretmeye hazır olmadıklarını düşündükleri görülmüştür. Öte yandan, fakülte eğitimi, karakter özellikleri, olumlu ve yüksek meslek motivasyonu ve etik ve uygun mesleki davranışların uygulama okulu rehber öğretmenlerinin öğretmen adaylarının öğretmeye hazır olduklarını düşünmelerini sağlayan kaynaklardan bazıları olduğu görülmektedir.