Yaratım sürecinde heykelde eklemlenme

KADIOĞLU, Sevdiye. Yaratım Sürecinde Heykelde Eklemlenme, Sanatta Yeterlik Eseri Raporu, Ankara, 2005. Bu çalışmada başlangıçta bireysel eğilimlerden ve ilgilerden yola çıkılmış olmasına karşın, sanatsal değerlerin, kompozisyona dönüşmüş düşüncelerin ve yorumların sanat sorunsalları olarak ortaya konup biçim diliyle sorgulanması amaçlanmıştır. Araştırmanın ve çalışmaların oluşum aşamasında heykel geleneğindeki heykel plastiğini oluşturma isteği taşıyarak çalışmalar biçimlendirilmiştir. Ancak bu isteğe rağmen tasarlananlardan başka açılımlara yönelerek, kişisel anlatımda yeni anlatım olanakları denenmeye çalışılmıştır. Bu araştırma ve uygulama çalışmasına insan ve sanat yapıtını oluşturma süreci düşünerek yaratma sürecindeki eklemlenme olgusunun gerekliliği üzerinde durmak gerektiği düşüncesinden yola çıkılmıştır. Sanatın elemanları, öğeleri, sanatçının belirleyeceği ve önceki yapılanlardan farklı bir oranla ve üslupla bir araya gelerek biçim alır. Sanat yapıtında, önceki işlerden farklılık yaratan, önceden adını koyamadığımız ancak yapıtta bizi etkileyen unsurların bütününün, var olan yeni gerçekliğin adıdır eklemlenme. Bu bağlamdaki bir anlayışla, yapılan çalışma ele alındığında, raporda bölümler şu şekilde yer almıştır: Birinci bölümde eklemlenme kavramının genel tanımının yapılmasının yanı sıra ; sentezlerime, bütünselleşme, seçmecilik, heterotopia, kolaj, asamblaj, montaj gibi kavramlarla tanımlanabilecek nitelikte hem metodolojik bir araç olduğu hem de teknik bir kavram niteliği taşıyan özellikleri irdelenmiştir. İkinci bölümde görsel bir olgu olarak eklemlenmenin simgeler bağlamında ele almışı üzerinde durulmuştur. Gerçeklik bağlamında, ayna, mekan ve zaman kavramlarının ilişkilendirilmesi örneklenmiştir. Üçüncü bölümde, araştırma ve uygulama sürecinde gerçekleştirilen heykel çalışmalarının değerlendirmesi yapılmıştır. 20. Yüzyıl düşünürleri bu yüzyılda sözcük oyunlarının hakim olacağını belirtmişlerdir. Görüntünün hakim olduğu plastik sanatlarda da durumun pek farklı olmayacağı, değişik eklemlenme olgularının gerçekleşmeye başladığının belirtileri hayata geçmişş bulunmaktadır. Bir örnek vermek gerekirse, heykel ile mimarinin birlikte kullanıldığı yeni bir adlandırma oluşturulmuştur. Heykel gibi mimari yapıtlar oluşturma uygulamaları iki binli yılların başından bu yana bazı Avrupa ülkelerinde görülmektedir. Bu uygulamalarda heykel ile mimarinin bir aradalığını belirtmek üzere mimarlık sözcüğünün karşılığı olan ' architecture' ile heykeltıraşlık sözcüğünün karşılığı olan 'sculpture' sözcüklerinden yola çıkarak yeni bir adlandırma da 'Archisculpture' olarak gerçekleştirilmiş bulunmaktadır. Gerçekleşen bu uygulamalardan bir çıkarsama yapıldığında, eklemlenmenin 21. yüzyılda birçok alanda özellikle de sanatta önemli gelişmeleri gerçekleştirecek bir olgu olarak karşımıza çıkacağı belirtilebilir. Bu çalışmada gerekli, yeterli ve uygun koşullar gerçekleştiğinde yaratım sürecinde eklemlenme olgusu gerçekleşir ve gerçekleşmelidir görüşü savunulmaktadır. Sanat yalnızca bir el becerisi, teknik beceri değil, aynı zamanda bir bakış açısıdır. Bilgi, düşünce, yeni fikirler, yaşam felsefesi uygun teknik ve malzeme ile uygun koşullarda bir araya geldiğinde sanat nesnesi olabilmektedir. Nasıl ki dilin oluşması için gerekli harfler hecelere, heceler kelimelere, kelimeler cümlelere eklemlenme yoluyla dönüşüyorsa sanat dili de benzer bir yolla oluşmaktadır.