turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sinop Üniversitesi öğrencilerinin çevre bilinç düzeyinin araştırılması

Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin çevre sorunlarına ve çevresel risklere karşı ne kadar duyarlı olduklarını ölçmeye çalışmaktır. Ayrıca üniversite öğrencilerinin çevre konusunda göstermiş oldukları davranışlar ile eğitim gördükleri fakülte/sınıflar arasındaki etkileşim hakkında bilgi sahibi olabilmek amacıyla yapılmıştır. Bu araştırmanın örneklemini Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi, İlahiyat Fakültesi, Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi, Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu, Fen Edebiyat Fakültesi ve Meslek Yüksekokulu öğrencilerinden oluşan 450 gönüllü öğrenciden oluşmuştur. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel araştırma deseninin benimsendiği çalışmanın veri toplama araçlarını demografik özellikler anketi ile 24 maddeden oluşan çevre duyarlılığı ölçeği oluşturmaktadır. Çalışmada, katılımcıların yaş, cinsiyet, sınıf ve öğrenim gördükleri program gibi kişisel özelliklerinin çevre duyarlılıklarına ilişkin görüşlerinde fark yaratıp yaratmadığı incelenmiştir. Bu anket aracılığıyla öğrencilerin, çevre duyarlılığı davranışlarına ve örgün eğitim kurumlarında aldıkları çevre eğitiminin yeterliliğine ilişkin görüşleri belirlenmeye çalışılmıştır. Öğrenci görüşlerine göre örgün eğitim kurumlarında hava, su ve toprak kirliliği konusunda yeterli eğitimin verilmediği ve bazı kişisel özelliklere göre öğrencilerin çevre duyarlılıkları arasında fark olup olmadığı araştırma sonuçları arasında yer alır.
Yüzeysel su kalitesinin risk esaslı yönetimi

Sunulan çalışmada literatürde kabul görmüş QUAL2K akarsu kalite modeline Gediz havzasında yer alan ve IV. Sınıf su kalitesine sahip Nif Çayı'nın tüm fiziksel, hidrolik, hidrolojik özellikleri doğru olarak tanımlanarak, kalite davranışının gözlemlenmesi ve alınabilecek önlemlerin olası etkilerinin irdelenmesi hedeflenmiştir. Çalışmada mevcut durumun kurak, sulak ve ortalama akım koşullarındaki yaz ve kış dönemleri ayrı ayrı ele alınarak model kalibrasyonu gerçekleşmiştir. Çalışmanın bir sonraki adımında ise alınacak önlemlerin olası etkilerini irdelemek üzere arıtma tercihleri ve teknolojilerine yönelik 4 farklı senaryo geliştirilmiş ve bu tedbirlerin alınması halinde su kalitesinin akarsu boyunca değişimi gözlenmiştir. Böylece havza yönetim kararlarını alırken temel öncelikler sağlıklı bir şekilde ortaya konulmuştur.
Pamuklu tekstil endüstrisi atıksularında iyon-çifti ekstraksiyonu metodu ile renk giderimi

Bu çalışmada, pamuklu tekstil endüstrisine ait reaktif boyama banyosu atıksulannda iyon-çifti ekstraksiyonu metodu ile renk giderimi işlemi yapılmıştır. iyon çifti ekstraksiyonu metodu ile renk giderimi çalışmalarında, sentetik olarak hazırlanan pamuklu kumaş reaktif boyama atıksulan kullamlmıştır. Boyalı atıksu uzun zincirli amin ve organik solventle (Shellsol D70) düşük pH'ta ekstakte edilerek renk giderimine tabi tutulmuştur. Ham atıksuda ve rengi giderilmiş atıksuda renk, boyarmadde, bakır ve KOİ gibi parametrelerdeki değişiklikler incelenmiştir. Çalışmalar sırasında reaktif boyalı atıksulardan %95 oranmda renk giderimi ve %99 oranmda balar giderimi elde edilmiştir. Buna karşılık, muamele görmüş atıksularda %1 60-700 seviyelerinde KOİ artışları görülmüştür. Araştırma bulguları çerçevesinde, iyon çifti ekstraksiyonunda kullanılan organik maddelerin toksik olması ve rengi giderilmiş atıksuyun KOİ'sinin aşırı derecede artması ile ilgili problemle karşılaşılmıştır. KOİ artışı, organik ekstraksiyon maddelerinden kaynaklanmaktadır.
Foto-fenton prosesi ile antibiyotik içeren atıksuların arıtılabilirliğinin araştırılması

Antibiyotik türü ilaçlar, insan ve hayvanlar tarafından yaygın olarak kullanılan ilaçlardandır. Bu antibiyotiklerin büyük kısmı, dışkı ve idrar yoluyla hiçbir değişime uğramadan kanalizasyonlara verilmektedir. Atıksuların arıtımı sırasında antibiyotik içeren atıksular klasik arıtma tesislerinde ya çok az ya da hiç giderilememektedir. Antibiyotik kalıntılarının çevreye ve ekosisteme verdiği zararları engellemek için farklı arıtma yöntemleri denenmektedir. Denen çalışmalarda ileri oksidasyon tekniklerinin avantajları büyük önem taşımakdadır. Bu çalışmada sefdinir antibiyotiğinin fenton ve foto fenton yöntemleri ile optimum Fe2+/H2O2miktarları ve KOİ giderim oranları bulunmuştur. Fenton prosesinde KOİ giderim verimi %80,03olurken, foto fenton prosesindebu oran % 97 ,38olmuştur. Bu çalışma foto fenton yönteminin antibiyotik içeren atıksuların giderimin de önemli bir teknik olduğunu göstermiştir.
Electricity generation and carbon removal from sewage sludge using two-chamber microbial fuel cell technology

Son yıllarda yenilenebilir enerjideki artan ilgiye bağlı olarak yakıt hücre teknolojisi önem kazanmıştır. Mikroorganizmaların elektrik üretimi için umut verici maddeler olduğu kanıtlanmıştır. Mikrobiyal yakıt hücreleri oldukça verimli olmasıyla birlikte çevreye herhangi bir risk oluşturmamaktadır. Mikrobiyal yakıt hücresi, mikroorganizmaların katalitik reaksiyon yardımı ile kimyasal enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürmesini sağlayan bir cihazdır. Krom-nikel plaka elektrot kullanılan iki odalı mikrobiyal yakıt hücresinde yakıt olarak arıtma çamuru kullanılarak elektrik üretimi ve karbon giderimi sağlandı. Bu çalışma başlıca üç ana aşamadan oluşmaktadır. Öncelikle, Bahçeşehir Evsel Atıksu Arıtma Tesisi'nden alınan aktif arıtma çamuru laboratuvar ölçekli 4 litre kesikli reaktörde inoküle edildi ve çamur üretimi için 1 ay boyunca çalıştırıldı. İkinci olarak, MYH için gerekli tüm bileşenler elde edildikten sonra laboratuvar ölçeğindeki iki odacıklı MYH sisteminin son kurulumu gerçekleştirildi. Son olarak, kesikli reaktörden alınan iki litre arıtma çamuru her deneysel çalışmada kullanılmak üzere MYH operasyonu dört deneysel çalışmaya ayrıldı. İlk deneysel çalışma aktif arıtma çamuru ile inoküle edilen MYH'nin elektrik üretim ve karbon giderim performansını değerlendirmak amacıyla yapılmıştır. İkinci ve üçüncü deneysel çalışmada MYH'deki gerilimin ölçülmesi ve çamur azalımı ve karbon giderimine dayalı olarak çamur sindirimi standart oksijenli çamur sindirimi ile karşılaştırılıp MYH'nin performansı kontrol edilmiştir. Dördüncü deneysel çalışmada değişen dış dirençlere karşı güç, akım, güç yoğunluğu, akım yoğunluğu gibi elektriksel parametler gözlenmiştir.
NH3 içeren atık su ile SO2 giderimi

Endüstriyel proseslerde, gaz emisyonlarının düsürülmesi yani temiz üretim, sürdürülebilir kalkınma için önemli bir gereksinimdir. SO2 gibi gaz haldeki kirleticilerin temel emisyon kaynagıfosilli yakıtların yakılmasıdır ve günümüzde birçok ülkede temel enerji kaynagı olarak kullanılan kömür, en büyük atmosferik kirlilik kaynagıdır. Amonyak yıkama ile yakıt gazının temizlenmesi, gazhaldeki kirleticileri uzaklastırmak için kullanılan proseslerden biridir. Bu prosesle SO2 etkili bir sekilde uzaklastırılabilir ve bu prosesten olusan yan ürünler, tarımda ve gazı geri kazanma için kullanılabilir. Bu çalısmada NH3 içeren atıksu ile baca gazından SO2 giderimi arastırılmıstır. Bu amaçla farklı konsantrasyonlarda ve sıcaklıklarda SO2 içeren gaz bacaya verilmis, degisik konsantrasyonlardaamonyak içeren atıksu spreylenerek bu atıksuların SO2'i giderimleri tespit edilmistir. pH, sıcaklık, konsantrasyon gibi parametrelerin SO2 giderme verimi üzerindeki etkisi incelenmistir. Yapılan bu çalısmalar sonucunda yüksek NH3 konsantrasyonu ve düsük giris sıcaklıgında daha etkili giderme veriminin olduğu bulunmuştur.(Giris sıcaklıgı 100 C, NH3 konsantrasyonu 328 .1mg/L, SO2 konsantrasyonu 1000 ppm)Elde edilen bu sonuçlar NH3 içeren atıksuların SO2 gideriminde kullanılabilmesi açısından önemli olacaktır.
MustafaKemalPaşa ilçesi meskun bölgelerden kaynaklanan katı atıkların sınıflandırılması ve sınıflandırılan katı atıkların ekonomik yönden değerlendirilmesi

Günümüzde nüfus artışına paralel olarak katı atıkların miktarı da artmaktadır. Bu nedenle katı atık miktarının azaltılması önem kazanmaktadır. Katı atıkların miktarının azaltılması ancak geri kazanım projelerinin devreye sokulması ile mümkün olmaktadır. Bu çalışmada Mustafakemalpaşa İlçesi meskun bölgelerinden kaynaklanan katı atıkların karakterizasyonunun incelenmesi, oluşan katı atık miktarlarının belirlemesi ve geri kazanılabilir katı atık bileşenleri ile geri kazamm oranlarının tespit edilebilmesi için dört mevsim boyunca hem örneklenen hanehalkından hem de seçilen mahallelerden örnekler alınmıştır. İlçe bütününü temsil edebilmesi ve farklı gelir gruplarından kaynaklanan katı atıkların mevsimsel değişiminin belirlenmesi için katı atık örnekleri yüksek, orta, düşük gelir grubundan ayrı olarak toplanmış ve fiziksel analizleri yapılmıştır. Örneklenen hanehalkı fiziksel analiz sonuçlarına göre katı atık karakterizasyonun ağırlık cinsinden yüzde dağılım oranlan, sebze ve çürüyebilen katı atıklar için %65, geri kazamlabilen katı atıklar için %22, kül ve cüruf katı atıkları için %13 olarak bulunmuştur. Geri kazamlabilen katı atıkların bileşenlerinin ağırlık cinsinden yüzde dağılım oranlan, % 43 Kağıt/Karton, %27 Plastik, %12 Cam, %8 Tekstil, %4 Metal, %3 Lamine Karton ve %3 Ahşap'tır. Geri kazamlabilen %27 Plastik katı atık bileşeni içerisinde %11 Naylon, %8 PET, %5 PE, %1 PS ve %1 PP vardır. Hanehalkından oluşan kişi başına katı atık miktan 0,76 kg/gün olarak belirlenmiştir. Seçilen mahallelerden çöp kamyonları ile toplanan katı atıklann fiziksel analiz sonuçlanna göre 50 mm'lik elek üstünde kalan katı atık karakterizasyonun ağırlık cinsinden yüzdesel dağılım oranlan, %5 sebze ve çürüyebilen katı atıklar, %24 geri kazamlabilen katı atıklar, % 3 taş vb. katı atıklardır. Seçilen mahallelerde oluşan kişi başına katı atık miktan 1,1 kg/gün olarak belirlenmiştir. Katı atık yoğunluğunun ağırlık cinsinden ortalaması 399, 5 kg/m 3 olarak bulunmuştur. Geri kazamlabilen katı atıklann ilk kuruluş, toplama ve ayırma maliyeti 41,50 USD/ton, geri kazamlabilen katı atıklann değerlendirilmesi ile 129, 95 USD/ton gelir elde edilmiş ve bu verilere göre geri kazanım sonucunda 88,45 USD/ton. atık net gelir elde edilebileceği ortaya çıkmıştır. Yapılan fayda-maliyet analizi sonucunda, 50.000 Nüfuslu bir belde için yapılacak katı atık geri kazanım tesislerinin 15 ay gibi kısa bir sürede kendilerini amorte edebileceği kanaatine varılmıştır.
Göksu deltasındaki yeraltı su kalitesi düzeylerinin saptanması ve dağılımlarının belirlenmesi

Bu çalışma, Türkiye'nin en büyük sulak alan sistemlerinden olan Göksu Silifke Delta'sında yürütülmüştür. Yeraltı suyunun kalitesini izlemek ve kirlenme potansiyelini tespit etmek amacıyla Mayıs 2012- Nisan 2013 dönemleri arasında bir yıl süreyle incelemeler yapılmıştır. Göksu bölgesinde 13, Silifke bölgesinde 12 adet DSİ'ye ait yeraltı suyu gözlem kuyusu belirlenmiş ve yeraltı su numunelerinin fiziksel ve kimyasal parametre değişimleri aylık periyotlarla izlenmiştir. Göksu Delta'sında yeraltı suyu pH değeri 7.5-8. 19 aralığında olup bazik özelliği göstermektedir. Delta sahip olduğu tuzluluk, Eİ, ÇKM ve Cl- değerleri deniz suyu girişiminin etkisini ortaya koymaktadır. Eİ ve ÇKM parametrelerine göre %60'ı direkt sulama suyu olarak, yaklaşık %30'u ise bazı önlemler almak kaydıyla sulama suyu olarak kullanım kalitesindedir. Yeraltı suları Cl- konsantrasyonuna göre sulama suyu olarak değerlendirildiğinde ise tarım arazilerinin %18,9'unda kullanılması riskli ve sakıncalıdır, %23'ünde ise zararlı-uygun olmayan sulama suyu sınıfındadır. SAR ve RSC durumlarını gösteren değerlerin güven sınırları içinde kaldığı görülmüştür. Sülfat değerinde fazla dalgalanmanın olmaması ve yüksek değerlere ulaşmasında, deltanın deniz girişimine maruz kaldığının bir ifadesidir. Nitrat değerinde çok yüksek sonuçlara rastlanmamış, ancak tarımsal etkiyi ifade edebilecek düzeylere ulaştığı görülmüştür. Yapılan katyon analizleri sonucuna göre sığ akifer sularının kalite değişiminde etken mekanizmaların deltadaki antropojenik etkiler ve kayaç çözünmesi olduğu tespit edilmiştir. Su kalitesini gözlemek amacıyla bakılan bütün parametreler ve birbirlerinin arasındaki ilişkiler istatistiki olarak değerlendirilmiştir. Delta içerisinde yeraltı suyu kirliliğindeki değişimler CBS kullanılarak net bir şekilde gözlemlenmiştir. Alüvyon akiferdeki kuyu suları uluslararası ve ulusal sınır değerler ile kıyaslanmıştır. TSE'e göre Na+ iyonu dışında hiçbir değerde sınırlar aşılmamıştır. Yapılan diagram çalışmalarında suların denizden etkilenmiş çok tuzlu su sınıfına girdiği tespit edilmiştir. Ağır metal değerleri ise genelde çok düşük seviyelerde olduğu saptanmıştır.
Balıkesir ili ambalaj atıkları geri kazanım potansiyelinin değerlendirilmesi ve toplum bilinçlendirme çalışmalarının etkisinin belirlenmesi

Ürünlerin tüketiciye ya da nihai kullanıcıya ulaştırılması aşamasında, ürünün sunumu için kullanılan ve ürünün kullanılmasından sonra oluşan atıklara ambalaj atığı denilmektedir. Ambalaj atıkları son yüzyılda gittikçe önem kazanmakta ve çevresel etkilere neden olmakla birlikte ekolojik değer taşıması açısından üzerinde durulması gereken bir konu olmuştur. Ülkemizde ambalaj atıklarının evsel nitelikli katı atıklardan ayrı olarak kaynağında ayrı toplanması projesi 24.06. 2007 tarihli Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde Belediyeler tarafından yürütülmektedir. Bu çalışmada, Balıkesir'deki ambalaj atıklarının geri dönüşümü ile ilgili geri dönüşüm oranları ve geri dönüşüm durumunun iyileştirilmesi amacıyla bir değerlendirme yapılmıştır. Çevresel bilgi ve katılım düzeyleri ile ambalaj atıklarının geri dönüşüme katkısı sosyodemografik yönden incelenmek istenilmiştir. Yapılan anket ve değerlendirmeler neticesinde en çok toplanılan ambalaj atığı türünün kağıt olduğu, geri dönüşüm oranlarının yeterli olmadığı ve eğitim seviyesinin bununla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Farkındalık çalışmaları neticesinde, yapılan eğitim çalışmalarının geri dönüşüm oranını arttırdığı istatistiksel olarak değerlendirilerek tespit edilmiştir.
Agricultural use of biological phosphorus removal sludges

Arıtma çamurlarının fosforlu gübre olarak değerlendirilebilmesi için, bitkiye yarayışlı fosfor ve ağır metal içeriklerinin belirlenmesi gerekmektedir. Çamurlar, toprağa verilmeden önce, koku, ayrışma ve bakteriyolojik kirlenme potansiyelinin azaltılması amacıyla stabilize edilmelidir. Bu çalışma, biyolojik fosfor giderimi çamurlarının yarayışlı fosfor ve ağır metal içeriklerinin belirlenmesini amaçlamaktadır. Kireç stabilizasyonun bu parametreler üzerindeki etkisi ve çamurun uygulandığı toprak örneklerinde yarayışlı fosforun zamanla değişimi de ayrıca bu çalışma kapsamında incelenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, çamur, kireçle stabilize edilmiş çamur ve kimyasal gübre uygulanan toprak örnekleri kullanılarak, saksı deneyleri yapılmıştır. Her bir uygulamada, bitkiye yarayışlı fosfor ve ağır metal parametreleri bitki-alımı cinsinden belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, aynı toprak kullanılarak inkübasyon deneyleri yürütülmüştür. Bitkiye yarayışlı fosfor parametresi, Olsen metoduna göre ölçülüp, parametrenin aldığı değer zamanla değişimi 60 gün süresince gözlenmiştir. Çalışmanın sonucunda biyolojik fosfor giderim çamurlarının tarımsal kullanımı yoluyla, fosforun geri dönüşümünün mümkün olduğu saptanmıştır. Çamur ve kimyasal gübre uygulanan örnekler ve kontrollerde, bitkiye ağır metal geçişi karşılaştırılabilir düzeydedir. Kireç stabilizasyonu bazı metallerin bitkiye geçişini azaltmıştır. Biyolojik fosfor giderim çamurunun, fosforu zamanla salarak, topraktaki fosfor yarayışlılığını belli düzeyde koruyabildiği gözlenmiştir. Kireç stabilizasyonu, susuzlaştırılmış çamur kullanılması halinde fosfor yarayışlılığını azaltmış, çamur sıvı halde stabilize edilerek uygulandığında benzer etki gözlenmemiştir.
Ankara ilinde tıbbi atıkların yönetimi, kaynaklarına göre sınıflandırılması ve kompozisyonu

Bu çalışmanın amacı, Ankara Büyükşehir Belediyesi kapsamında yer alan sağlık kuruluştan tıbbi atıklarının miktar ve kompozisyonunun belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda önce tıbbi atıkların içeriği, tanımı ve bertarafı hakkında genel bilgiler verilmiş, ayrıca Tıbbi Atık Yönetimi üzerinde durulmuştur. Ankara'daki tıbbi atık üreten önemli kuruluşlar tespit edilmiş ve bu kuruluşların ortaya çıkardığı tıbbi atık miktarları belirlenerek tıbbi atık envanteri ve analizi yapılmış, bu analiz sonuçlan çeşitli ülkelerle kıyaslanmıştır. Ayrıca Avrupa Atık Katalogu (1999) standartları baz alınarak atak içerikleri Ankara için özelleştirilmiştir. Böylece Ankara'daki tıbbi atık envanteri ve içerikleri grafiklere dökülmüştür. Artan tıbbi atık miktarlarının belirlenmesi amacıyla 30 yıllık bir projeksiyon da bu araştırma kapsamı içinde yer almaktadır.
Determination of lead and nickel in air particulate materials

Atmosferdeki parçacık örnekleri, düşük hacimli bir örnekleyici ve selüloz filitreler (Whatman-4i.) kullanarak, 1989 yaz ve kış aylarında Ankara'da Sıhhiye ve ODTÜ'deki istasyonlardan toplanmıştır, Karadeniz'de havadaki parçacık örnekleri ise 1988 yılında yine selüloz filitre (Whatman-41) içeren yüksek hacimli örnekleyiciler ile toplanmıştır. Bu örneklerdeki kurşun ve nikel derişimleri elektrotermal atomlaştırmalı atomik absorpsiyon spektrometri yöntemiyle tayin edilmiştir, örneklerin Pb ve Ni içeriği, ultra-ses dalgalı temizleyici bir aygıtın 15 dakika sürede kullanılmasıyla 0.1 M HN0g çözeltisine alınmıştır. Atomlaştırıcı için sıcaklık programları da dahil olmak üzere tüm analitik parametreler optimize edilmiştir. Hem Pb, hem de Ni için kara ve deniz zenginleşme faktörlerinin yüksek değerlerde olması, bu elementlerin emisyonunun antropojenik kaynaklı olduğuna işaret etmektedir. 850 mba izobarlı geri trajektörler hesaplanmış ve örneklenmiş aeresollar için kaynakların yerini tahmin etmekte kullanılmıştır. Avrupa trajektörlerinde hem Pb, hem de Ni değerleri yüksek olup bu durum, Avrupanın Pb ve Ni için kuvvetli bir kaynak olduğuna işarettir. Atmosferden Karadeniz'e Pb ve Ni akışları yaklaşık olarak hesaplanmıştır. Pb için, atmosfer akışı nehir giriş akışından daha büyüktür. buna göre, Pb için atmosferden akış, Karadeniz kirliliğinde önemli bir rol oynamaktadır, örnek setlerinde Pb ve Ni için frekans histogramlan ve dağılım eğrileri çizildi. Ankara örneklerindeki Pb ve Ni için frekans dağılımı genellikle log-normal bulundu. Yalnız Sıhhiye-yaz örneklerinde Pb için bimodal sonuçlar bulundu ; bu davranış, Pb için başka bir kaynağın, muhtemelen yol tozunun, varlığım göstermektedir. Pb ve Ni derişimleri için tozun katkısı, Ankara'da yalnız kış örnekleri için bulundu. Tozun Pb değerine katkısı % l'in altında bulundu, ancak bu değer için toz bileşiminin ortalama toprak bileşimine sahip olduğu varsayıldı. Ancak, toz yıllar boyunca Pb bakımından zenginleşmiş olabileceği için bu varsayım doğru olmayabilir.
Application of two receptor models for the investigation of sites contaminated with polychlorinated biphenyls: Positive matrix factorization and chemical mass balance

Bu çalışma iki reseptör modelinin, Pozitif Matris Faktorizasyon ve Kimyasal Kütle Dengesi, PCBlerle kirlenmiş sahaların araştırılmasında uygulamasını içermektedir. Her iki model genellikle atmosferik kirlilik çalışmalarında kirlilik kaynaklarının belirlenmesi ve ayrıştırılması için kullanılmaktadır. Ancak son on yılda toprak/sediman ve suda PCBlerin araştırılmasında da önem kazanmışlardır. Çalışmanın dört ana amacı vardır; Eymir Gölü çevresinde örnekleme çalışması yaparak toplanan toprak/sediman numunelerinde PCB analizi yapılarak PCB kirlilik durumunun tespit edilmesi, literatürdeki CMB yazılımının verimlilik ve kullanılabilirlik açısından iyileştirilmesi Eymir gölünün tarihsel PCB kirlilik durumu düşünülerek PCBlerin degredasyonuyla ilgili olarak bilgi toplayıp göldeki PCBlerin kaynaklarının belirlenerek ayrıştırılması için CMB modelinin uygulanması Monte Carlo ile oluşturulmuş yapay veri setlerinin kullanılmasıyla PCBlerin hem kaynaklarının belirlenmesi hem de doğadaki akıbetinin incelenmesinde PMF modelinin kullanılmasıdır. Toplam PCB konsantrasyonu Eymir ile Mogan'ı bağlayan kanaldan alınan numunelerde tespit değerinin altı ve 76.3 ng/g değerleri arasında olup medyanı 1.7 ng/g olarak ölçülmüştür. CMB modeli uygulaması yüksek klorlu Aroclor karışımlarının (genellikle transformatörlerde görünen Aroclor 1254 ve 1260) numune alma bölgesinde kirliliğe neden olduğunu göstermiştir. CMB model yazılımında yapılan değişikliklerle kullanıcıya hızlı ve kolay kullanım imkanı sağlamıştır. Geliştirilen ve literatürde var olan iki belirsizlik denkleminin PMF modelinin sonuçlarını açıklamada daha etkili olduğu görülmüştür.
Application of non-market economic valuation method to value the environmental benefits of geothermal energy in monetary terms: A case study in Yozgat province

Jeotermal enerjinin çevresel ekonomik faydalarının belirlenmesi, çevreninfiyatlandırılması, çevresel malların ve hizmetlerin piyasası bulunmadıgından dolayı zordur. Piyasa dıSı olan malların ve hizmetlerin çevresel faydalarının parasaldeğerlendirimesinin yapılıp, belirlenmesi ve ölçülmesi için piyasa dısı ekonomikdeğerlendirme yöntemleri kullanılmaktadır. Soyut yani halihazırda hissedilmeyenfaydalarını degerlendirilememesi ve parasal olarak ifade edilememesinden dolayı, bunların tahmin edilmesinde piyasa dısı ekonomik değerlendirme teknikleri kullanılmaktadır. Piyasa dısı değerlendirme metotları, politika üreticiler için fayda maliyet analizi ve çevresel etki değerlendirme islemlerinde nihai karar vermedekullandıkları önemli araçtır. Bu çalısmada, Yozgat merkezde kömür ve dogalgaz kullanımının yerine konutısıtılmasında jeotermal enerjinin kullanımının çevresel faydaların belirlenmesi amacı ile Kosullu Degerlendirme Yöntemi kullanılmıstır. Jeotermal enerji kullanımı için ödeme istegi tespit edilmis ve jeotermal enerji kullanımı altında yatan motivasyonlar degerlendirilmistir. Sonuçlar göstermistir ki; hane ısıtılmasında jeotermal enerji kullanımı ile hava kalitesinin artırılması ve iklim degsıikligi etkilerinin azaltılması için ortalama ödeme istegi 50 ABD Doları/kisi olarak bulunmuştur. Aynı zamanda bu sonuçlar, ankete cevap verenlerin iklim degiıikliginin önemini bildiklerini ve jeotermal enerji kullanımının iklim degisikligi ektilerinin olumlu yönde azaltacagına inandıklarını göstermektedir. Jeotermal enerji yatırımı 3 yıl içerisinde kendisini amorti edecektir. Bundan dolayı fizibilite çalısmasında jeotermal yatırımının gerçeklestirilmesimümkün gözükmektedir. Regresyon analizinde, ortalama ödeme istegi hesaplamalarında hava kirliligi ve iklim degisikligi çok önemli parametrelerdir. Mademki jeotermal enerji kullanımı ile hava kirliligindeki azalma aynı zamanda iklim degisikligıi ve küresel ısınmayı daazaltacaktır, bölgede jeotermal yatırımları esnasında, Yozgat halkının iklim degisikligıi ve küresel ısınma konularındaki hassasiyetlerinden dolayı, egitimaktiviteleri ve kampanyalar düzenlenirken iklim degisikligıi ve küresel ısınmakonuları da dahil edilmeli ve jeotermal enerjinin çok yönlü çevresel problemleriçözecegine vurgu yapılmalıdır.