turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sabun ambalajlarında tasarım sorunları ve dalan sorunları için bir uygulama

Sabun, temizlik anlayışının bir ürünü olarak doğmuş ve antik çağdan günümüze kadar önemli gelişmeler geçirmiştir. Erken dönemlerde kalıplardan kesilip satılan sabunlar, özellikle 20. yüzyılın başından itibaren ambalajlanmaya başlamıştır. Bu dönemde ambalajsız satılansabunlar da yaygın olarak görülmekteyse de ambalajlı olanlar dönemin sanat akımlarından etkilenen eserler olarak ortaya çıkmaktaydı. Zaman içerisinde gelişen teknoloji, üretim tekniklerini olduğu kadar ambalaj malzemeleri ve yapılarını da etkilemiştir. Piyasadaki marka ve ürünlerin hızla artması tüm alanlarda olduğu gibi sabun sektöründe de rekabeti arttırmıştır. Günümüzde, küçük üreticilerin geleneksel yöntemlerle ürettiklerinden tanınmış markaların son teknoloji makinalarla ürettiği sabunlara kadar çok çeşitli ürünü piyasada bulmak mümkündür. Farklı hedef kitlelere yönelik bu çeşitli ürünlerin ambalaj tasarımları da buna bağlı olarak farklılık göstermektedir. Piyasanın lider markalarına ait ürünler çoğu zaman birbirlerine yakın özelliklerdetasarlanmaktadır. Ortalama son 20 yılın ürünü olan sıvı sabunlarda ise, ambalaj yapısı ve etiket önem kazanmaktadır. Market/mağaza markaları ise, özellikle Avrupa'da hızla gelişerek diğer markalara yakın tasarımlara ulaşmış olsalar da Türkiye'de henüz 'ucuz'görünümden kurtulamamışlardır. Tasarıma daha çok ağırlık veren üreticiler ise, Crabtree&Evelyn, The Body Shop gibi kozmetik ağırlıklı üretim yapan ve ürünlerini kendi mağazalarındasatan markalardır. İçerikte çok önemli farklar olmasa da kullanılan malzeme ve ambalajyapıları bu markaların fiyatlarını marketlerde satılan ürünlere göre daha yüksek tutmalarına da sebep olmaktadır. Bunun yanı sıra butik çalışanlar ise, genel olarak el yapımı sabun üretmekte ve ambalajları da farklı malzemelerle hatta kişiye özel etiketlerle tasarlamaktadır. Bu ürünleriyaygın olarak bulmak mümkün değildir ve fiyatları ise kozmetik markaların ürünlerine yakın olsa da ambalaj çeşitliliği ürünlere bağlı olarak sınırlıdır. Zaman içerisinde yaşam koşullarının değişmesiyle beraber hedef kitleye çocuk, genç gibi yeni gruplar eklenmiştir ve tasarımlar da onların istek ve zevklerine yönelik geliştirilmeye devam edilmektedir. Sonuç olarak; ürün grupları ve satış noktalarının çeşitliliğinin devamlı olarak arttığı düşünülürse ambalaj tasarımına verilen önem de artmalıdır. Sürecin başlangıcından itibaren, pazarlama ilkelerine bağlı olarak tasarım ölçütleri geliştirilmeli ve özgün ambalaj tasarımları ortaya konmalıdır. Aksi takdirde marka değeri ve sadakatini oluşturmak mümkün olmayacaktır.
Hamamda yıkananlar

Mimari bir mekan olan hamam atmosferinin renk, leke, ritm vb. araştırma olanakları vermesi nedeniyle hamam konusunun seçilmesi uygun görülmüştür. Amaç: 'Hamamda Yıkananlar' konumu plastik yönden incelemek, araştırmak ve özgün bir plastik anlatım dili oluşturmaktır. Yapılacak olan çalışmaların eskileri hamamda çizilmiş, araştırma, izlenim ve gözlemlerden yararlanılmıştır. Çeşitli kompozisyon aşamalarından yola çıkarak biçim ve lekelerin yüzey üzerinde oluşması endişesi taşınmıştır. Sonraki çalışma aşamalarında planlar yüzeysel olarak verilmiştir. Konuya ilişkin karakalem, lavi, pastel, suluboya tekniklerinden eskiz ve ön çalışmalar hasırlanmış olmakla birlikte büyük boyutlu yağlıboya tablolar esas alınmıştır. İÜ
Çoklu 'Sanat kimliği'

Çoklu 'Sanat Kimliği' ifadesi, günümüz sanatının, neden küreselleşme, sanat piyasası, küresel dolaşım, sanat eserinin metalaşması, mübadele değeri, sanat emekçiliği, kopya, temellük gibi kelime ve ifadelere yer vermeksizin tam olarak anlatılamaz hale geldiğini anlamak, tartışmak ve ulaşılacak sonuçları örnekleyebilmek amacıyla, bu tez bağlamında kurulmuş bir alegoriyi adlandırmak için seçilmiştir. Güncel sanat dünyasında adını duyurmuş bazı sanatçılardan, fikir ve sanat anlamında yapılan temellükler ile bir tür kurgu/kolaj sanatçı portresi çizilmeye çalışılmıştır. Bu portrenin, küreselleşmenin ve dolayısıyla küreselleşmiş sanat dünyasının günümüz sanatçıları üzerindeki biçimlendirici etkilerini görünür ve okunur kılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda öncelikle sanat kimliği söyleminin tez bağlamındaki anlamı tanımlanmaya çalışılmış ve günümüz sanatçısının küreselleşmenin sınırlayıcı etkileri altında kendisini ifade edebilmesinin, öznel kimliğini yaşatabilmesinin önündeki zorluklar ele alınmıştır. Ardından, konu akışı için bir referans noktası oluşturmak amacıyla, yaşayan sanat kimliğinin durduğu nokta ile güncel sanat arasındaki düşünsel ve pratiksel mesafe örneklerle işlenmiştir. Neticede, yukarıda bahsedildiği gibi bir güncel 'sanat kimliği' kolajı oluşturularak, küresel sanat ortamı ve onun aktörleri bu kişileştirme üzerinden betimlenmeye çalışılmıştır. Ele alınan konular, kişiler ve sanat eserleri gerekli referanslar ve örnekler verilerek işlenmiştir. Bu tez beraberinde yapılan temellük işler aracılığıyla, günümüz sanatında farklı karakterleriyle öne çıkmış, geniş bir sanatçı yelpazesi örneklenmeye çalışılmış ve bu sayede günümüz sanatının bütünlükten ve netlikten uzak, çok kimlikli, karmaşık yapısı yansıtılmak istenmiştir.
İç mekanda özgün rölyef arayışları

ç mekanda özgün rölyef arayısları, dönemin toplumsal ve kültürel yapısını açıklamak gibi sosyal bir görevi üstlenmesiyle birlikte, tarihe de tanıklık yapmaktadır. Bir medeniyetin kültürel zenginliğini yansıtan en önemli unsurlardan bir tanesidir. Eski uygarlıklarda yapılan kabartmalarda, konu genellikle doğadır. Örneğin;yapraklar, hayvan figürleri gibi. Bu çalısmalarda yine doğa çıkıslıdır. Yine tez kapsamı içerisinde rölyefin tarihi serüveni teorik olarak ele alınmıstır. Geçmis uygarlıklarda rölyefin hangi teknikle nasıl bir amaç doğrultusunda ele alındığı da yine teorik olarak ele alınmıstır. Çalısmalarda tanıdık bir dil kullanarak, özgün tasarımlar olusturmak amaçlanmıstır. Çalısmalar eski uygarlıklarda olduğu gibi herhangi bir alet kullanarak, tas veya mermer gibi malzemeleri oyarak değil de, kil ile önce biçimlendirip, ana temaolusturulduktan sonra kalıp alma ve dökme tekniğiyle uygulanmıstır. Daha sonrasında ise elde edilen pozitif çalısma müdahale edilerek oyulup bazı dokular verilmistir. Rölyefin insanlık tarihi hakkında bilgiler edinmemiz için ne kadar önemli olduğu ele alınmıstır.
Delacroix'nın sanatına kaynaklık eden metinler ve bir temsil sorunu

XIX. yüzyıl Romantik ressamlarından Delacroix'nın iki eserine uygun görülmüş üç farklı ismi temel alarak ikonografik bir sorunsalın çözümlenmesi amaçlanmaktadır. Temel olarak üç farklı konu üzerinde durulacaktır: Aziz George ve Prenses, Perseus ve Andromeda, Ariosto'nun Orlando Furioso eserindeki Ruggiero ve Angelica figürleri. Dini, mitolojik, ve edebi figürlerin ikonografik paralellik ve zıtlıklarının Delacroix'nın eserlerine yansıması sonucu eserlerin ve isimlendirilmelerindeki sorunların çözümlenmesi incelenecektir.
Beden temsilleri: 1990 sonrası Türk sineması örneği

Tarihsel süreçte beden temsili, toplumsal düşünceye paralel bir gelişim göstermiş, bir ifade aracı olarak çeşitli sanatsal faaliyetlere yayılmıştır. Bedenin temsili söz konusu olduğunda sinema da bu faaliyetlerden biridir. Türk sinemasında 1990 sonrası beden temsillerinin incelendiği tez, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, ilk olarak sinemanın estetik kodlarını kullandığı resim geleneği, bu gelenekte şekillenen beden olgusunun tarihsel çerçevesi ele alınmıştır. Bunun yanında, bedenin kurgulanmış gerçekliğini ele almada çalışmaya ışık tutacak olan beden üzerinden felsefi okumalara değinilmiş, feminist literatür gözden geçirilmiş ve bedenin sosyal dönüşümünü algılayabilmek için iktidar ve ideoloji kavramları açıklanmıştır. Yine bu bölümde kamusal ve özel alan kavramları tartışılmış, Türk sinemasına ışık tutması açısından Türk toplumunda beden temsilleri açımlanılmaya çalışılmıştır. İkinci bölümde ise sinema ve beden ilişkisi ele alınılmış, sinema, beden ve modernizm ilişkisi çerçevesinde incelenmiştir. Modern öznenin sinemada sunumu normalleştirme bağlamında araştırılmış, film endüstrileri sorgulanmıştır. Bununla birlikte, araştırma konusu olan beden temsillerini inceleyebilmek açısından, Türk sineması ele alınmış ve 1990 sonrası Türk sineması çeşitli sınıflandırmalara tabi tutulmuştur. Tezin üçüncü bölümünde ise ikinci bölümdeki sınıflandırmalardan hareketle Türk sineması örnekleminde, bedenler üzerinden sosyal pratikler okunmaya çalışılmıştır.
Heykelde ahşap- metal maden kullanımı ve malzeme uyumu

Sanatta ahşap ve metal malzemenin, tarih boyunca süregelen bir kullanımı mevcuttur. İki malzemenin bir arada kullanılmasının sebepleri, hem kendi aralarında hem de birbirlerinin ara-sındaki uyumlar incelenmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada bu iki malzemenin hangi evrelerden geçtiğini ve sanatta veya günlük hayatta ne denli kullanıldığı işlenmiştir. Sanatçıların ahşap veya metal malzemeyi neden seçtiği, seçilen malzemenin dönemine ve sergileneceği alanı, nasıl şekillendirmiş olduğu ifade edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümde ahşap malzemenin yüzyıllar içerinde değişerek sanatta yer edinme süreci işlenmiştir. Ahşap heykel uygulamaları yapılırken kullanılan ve özellikle kay-bolmaya yüz tutmuş araç ve gereçler resimli ve yazılı olarak anlatılmıştır. Antik mısırdan başla-yan ahşap malzemenin sanattaki serüveni, günümüz modern dünyana etkileri ve hala kullanılan geleneksel ve modern ahşap koruma tekniklerini, anlatmak hedef alınmıştır. Devam eden süreçte metal malzemenin bilinen ana araç-gereçlerden ziyade unutulmaya yüz tutmuş veya gözden kaçmış olan teknik ekipmanlar ele alınmıştır. Metal malzemenin doğa ko-şulları ve deformasyonlara karşı hangi koruyucu malzemeleri kullanılarak, önüne geçebileceği konusu ele alınmıştır. Metal malzemenin, ahşap malzemeye kıyasla doğada daha zor ve geç bulunmasına rağmen, bu malzemeyi kullanan medeniyetler ve heykeltıraşlar incelenmeye çalı-şılmıştır. Çalışmanın sonuç kısmında, hem ahşap hem de metal malzeme ile ilgili teknik ve estetik bil-giler verildikten sonra bu iki malzemenin birbirine uyumu, aynı zamanda bu iki malzemeyi kul-lanan heykeltıraşların çalışmaları incelenmeye çalışılmıştır. Saplanılan bilgiler ışınında ahşap ve metal malzemenin birbirine uyumlu olmasının sebepleri, ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır.
Doğa, sanat ve biyomimetik bilim

Doğa kavramı sanatçılar için her zaman önemli bir esin kaynağı olmuştur. Son zamanlarda oldukça gündeme gelen dünyamızın kaynaklarının hızlı tüketilmesi konusu sanatçıların ve bilim adamlarının odak noktası haline gelmiş, yeni çözüm arayışlarına yöneltmiştir. Bilim adamları üretim ve tüketim sonucunda ortaya çıkan ve doğanın bozulmasına neden olan kirlenmeden, tedavisi bulunamayan hastalıklara kadar olan mevcut birçok alandaki problemlere yeni çözüm bulmaya çalışırken içinde bulunduğumuz ve bizim de onun bir parçası olan doğanın kendi içerisinde her şeyi çözümlediğini fark ettiklerinde yeni bir bilimin de doğmasını sağlamışlardır. Bu çalışmada Biyomimetik bilim diye doğadaki canlı cansız tüm varlıklardan yararlanılarak soyutlamacı bir anlayışla biyomimetik doğrultusunda doğadan esinlenme yöntemlerinden olan strüktür, doku, renk biyomimikrisi ele alınmış ve incelenmiştir. Doğadan seçilen formlar seramiğin malzemesi olan kilin de özellikleriyle yeniden yorumlanarak ele alınmış ve bu anlayışla yeni bir anlatım dili oluşturmuştur.
Topkapı Sarayı Müzesi revan kitaplığında bulunan natüralist çiçek desenli kalıplı ciltler

Sofa-i Hümayun'da bulunan Revan Köşkü, 1636 yılında Sultan IV. Murad tarafından yaptırılmıştır. Mimarlığını Mimarbaşı Koca Kasım Ağa'nın yaptığı tahmin edilen Revan Köşkü sekizgen planlıdır. İç dekorasyonunda eyvan tonozlarında kalem işi ve yaldızlı süslemeler vardır. Pencere ve dolap kapakları ahşap üzeri sedef kakmalıdır. Sultan I. Mahmud tarafından Revan Köşkü'nde oluşturulan kütüphanede kitaplar bu dolaplarda saklanmıştır. Sultan III. Osman ve Sultan III. Mustafa tarafından da geliştirilen kütüphanede yer alan tüm eserler, bu üç hükümdarın vakıf mührünü taşımaktadır. Cilt sanatındaki deneyimler arttıkça malzeme yelpazesi de genişler ve bu malzemeler beraberinde cilt sanatının farklı örneklerinin doğmasına vesile olmaktadır. Böylelikle cildin üzerindeki süslemelere de şekil verip çeşitlilik katmasına yardımcı olmaktadır. Bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, çalışmanın amacı, kapsamı ve önemi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, Türk İslam kültüründe cilt sanatının tarihsel süreci, çiçek motifilerinin dönemlere göre seyri ve Topkapı Sarayı hakkında yapılmış yayımlara yer verilerek Revan Kitaplığı'nın oluşumu hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, Revan Kitaplığı'ndan çiçek desenli kalıplı cilt örnekleri tespit edilerek katalog bilgileri yazılmıştır. Son bölüm olan dördüncü bölümde ise çiçek desenli cilt örneklerinde kullanılan çiçek türleri ve şekillerinden ilham alınarak tasarlanan ciltlerin uygulama aşamaları görseller kullanılarak anlatılmıştır.
Başlangıcından günümüze Türkiye'de gravür baskı sanatı

Jüri: Yrd. Doç. Dr. Fikret HAŞİMOV Yrd. Doç. Mehmet KAVUKÇU Yrd. Doç. Şeyda ALGAÇ Baskıresim sanatı, toplumu oluşturan katlar arasında her türlü bilgi alışverişini sağlayan en önemli etkinliklerden biridir. İnsanın bilincini ayrıcalıklı seçkinler düzeyinde değil, yığınlar düzeyinde etkilemesi için somut durumu yaratmaktadır. Azlık ve kazanç düşüncelerinin bir kenara bırakıldığı toplumlarda, gravür ve benzeri çoğaltılmış özgün eserler çok daha yaygın ve etkin konumdadır. Bu tür sorunları, çok öncelerden büyük oranda aşan batı toplumları ve sanatçılar, baskı resme ve çoğaltılmışlara gereken önemi vermişlerdir. Günümüzde Özgün baskı adı altında gerçekleştirilen baskı teknikleri, uygarlığın beşiği Anadolu toprakları üzerinde, binlerce yıldan beri değişik amaçlala kullanılmış, fakat bu geleneğin özgün baskı yolunda geliştirilmesi; 1800'lerden itibaren girişilen batılılaşma hareketlerine kadar amaçlanmamıştır. Bu hareketlere paralel olarak, batılı üretim biçimlerinin Türkiye'de etkisini göstermesiyle birlikte; baskı sanatı, toplum yaşamının içine girmiş ve günümüze kadar değişik aşamalar kat ederek resim sanatımız içinde yerini almıştır. 'Özgün' niteliğine uygun düşen baskı tekniklerinin, Türkiye'deki başlangıçları ve gelişmesi hakkındaki araştırmayı kapsayan bu çalışma, üç bölüm olarak sunulmuştur. Birinci bölümde, bası-baskı-özgünbaskı kavramı sorgulamasıyla birlikte gravür baskı tarihi incelenmiştir. İkinci bölümde, gravürün teknik özellikleri, kalıpların yapısına göre yüksek ve çukur baskı olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise, Türkiye'de gravür baskı sanatı, Sanayii Nefise öncesi, Sanayii Nefise ve Hakkaklık atölyesi ve son olarak da Sanayii Nefise sonrası gelişmeler olmak üzere üç dönem içerisinde incelenmiştir.
Sinemada deneysel tipografi kullanımı ve bir örnek incelemesi

gelişmelere bağlı olarak farklı tanımlamalarla ve farklı ifade biçimleri ile kullanılan tipografi günümüze gelene kadar iletişimi sağlayan kültürlerarası ortak bir iletişim aracı olma özelliğini korumuştur. Günümüzde ise kazanmış olduğu yeni anlam, kavram ve biçim ilişkisi ile görsel sanatlar içinde işlevselliğini yeniden tanımlamaktadır. Teknoloji ve grafik tasarımın etkileşimi tasarımlarda var olan kuralların güncellenmesini gündeme getirmiştir. Bu durum bugünün ve yarının tasarım anlayışı içinde teknolojinin önemli bir etken olduğu gerçeğini tasarımcının fark etmesini sağlamıştır. Farkındalık sınırlı olan çalışma mekanlarının genişlemesine ve yeni alternatiflerin belirlenmesine neden olmuştur. Sinema bu tez çalışması için belirlenmiş yeni alternatif mekan olarak kabul edilmiştir. Geçmişi ilk sinemaya dayanan sinema- tipografi ilişkisi tipografi kağıt ilişkisinin ön planda tutulması nedeniyle önemsenmemiş ve geride kalmıştır. Grafik tasarımda yeni ifade biçimi arayışları sinema içinde geçerli bir döngü durumundadır. Tipografinin sinemada kullanımı düşüncesi sinema için yeni bir ifade biçimi oluşturmuştur. Toplam beş bölümden oluşan bu tezin birinci kısmında; tezin problemi, amacı, yöntemi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde tipografinin tarihsel gelişim süreci içince geçirdiği evrim anlam, biçim ilişkisi, toplumsal olaylar ve teknoloji bağlamında ele alınmış ve günümüz teknolojisi ile tipografi arasındaki etkileşimden bahsedilmiştir. Üçüncü kısımda ise, teknolojinin gelişmesine bağlı olarak tasarım ve sergileme alanı kağıtla sınırla kalmayan tipografinin hareketli tasarıma dönüştürülmesi üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda kavram, biçim ve mekan olgusu üzerinden tipografi tasarımının durumu örneklerle zenginleştirilmiştir. Dördüncü kısımda ise; inceleme alanı sinema olarak belirlenmiş mekanda, tipografi-sinema ilişkisi üzerinde durulmuştur. Sinemanın anatomik yapısı içinde tipografinin kullanımı ve kattığı anlam üzerinden tipografinin rolü örnekler üzerinden aktarılmıştır. Son bölüm olan sonuç kısmında ise tez çalışmasına genel bir özetle bakılmış ve bu çalışmayla var olan ve ortaya çıkan durumlardan bahsedilmiştir.
Crystallizing an abstract

Bu metin, Sabancı Üniversitesi'nde Master eğitimi aldığım süre içerisinde yaptığım resimlerin sözel bir yansımasıdır. Amacım çalışma sürecim ve esinlendiğim kaynaklar hakkında bilgi verebilmektir. Bütün resimlerin kendine özel bir teması ve ulaştığı/ulaşmayı hedeflediği farklı kanalları olmasına rağmen hepsi birbiriyle bağlantılıdır. Bağlantının temel sebebi kuşkusuz hepsinin benim tarafımdan yapılmış olması ve anısal özellik taşımalarıdır. Bu bağlamda onlara otobiyografik işler diyebiliriz. Bu yüzden onları anlatırken bir adım geriden gözlemlemeyi ve okura hayal edebilecek ya da kendiyle özdeşleştirebilecek bir alan yaratmayı umuyorum.
Yüzeyde oluşum-süreç

Geometrik şekiller hiçbir zaman mimari cephelerden eksik olmamıştır fakat bu biçimlerin asıl ağır basması 12. ve 13. yüzyıllardaki Altın Çağı içine rastlar. özellikle 13. yy'da geometrik kompozisyonlar Anadolu anıtlarında en yüksek sanat düzeyine ulaşırlar. Sonraları ana yüzeylerdeki yerini bitki formlarına bırakan geometrik biçimler ikinci derecedeki mimari unsurlara düşer. Buna göre diyebiliriz ki;13. yüzyıl iki motif türünün dönüşüm noktası olarak belir ir. Standart ölçüleri ve yalın biçimleri nedeniyle tuğla örgüsü geometrik üslup içinde ağır bir yer tutar. Osmanlı mimarisinin başlangıcına kadar tuğla tekniği yaratıcı geleneklerini korumuştur. Kümbetler ve daha sonra minareler, cephelerindeki zengin geometrik kompozisyonlarla iki önemli mimari tiptir. Tuğladaki karakteristik formlar İran Bölgesi Büyük Selçuklu eserleriyle bağlantı halinde izlenebilirken taştaki geometrik örnekler daha karmaşık ve zengin bir görünüm i cindedir. Taşta, bir duvar örme sorunu yanında, ayrıca bir desen sorunu ağır basar. Geometrik kompozisyonlarla bezenmiş yapılar arasında cami ve medreseler çok sayıdadır. En eski geometrik biçimleri ahşap işçiliğinde de görmek mümkündür. Hem kündekari hem de oymada, Osmanlı çağının sonuna kadar süren güçlü bir geometrik gelenek görürüz. Son dönemlere doğru şebekelerde, kapı kanatı ve pencere kepenklerinde kemik, metal, sedef ve bağa gibi değerli malzemelerin ilvesiyle zenginleştirilmiş tuğla işçiliği izlenmektedir. Anadolu'nun her bölgesi geometrik kompozisyonlarda kendine özgü biçimlere sahiptir. Güneydoğu Bölgesi'ndeki binalar iki renkli taş kompozisyonlarda esas itibariyle Zengi tezyinatının etkisindedirler. iran'dan Anadolu'ya kadar uzanan geniş topraklarda görülen sayısız kompozisyonlar, bölgedeki Türk sanatının bütünlüğünü belirleyen ana faktörlerden birinin geometrik tezyinat olduğunu kanıtlar. Geometrik şekillerin zengin teknik bilgi, geometri, cebir ve diğer matematik bilimlere dayandığı unutulmamalıdır. Din, malzeme veya öteki faktörler arasında yalnızca birini orijin olarak göstermek bütünüyle anlamsızdır. Bu tezyinatın kaynağı problemi çeşitli unsurların kaynaşmasıyla oluşan bir kültürel sistem içinde izah edilip yorumlanmalıdır. Bu çalışmadan çıkan sonuç; zaman ve mekan arasında dikkat çekici bir ilişkinin olduğu yolunda bir rapor ortaya atmamıza imkan vermektedir. Geomterik kompozisyonların kronolojik gelişmesi açısından berrak bir gelenek veriyor. 48
Erzurum merkezde bulunan Osmanlı dönemi kubbeli camilerin restorasyon öncesi ve sonrası tahlil ve tenkidi

Türk Sanat Tarihinde kubbeli cami uygulaması aslında Mescid-i Nebebi'nin ilk inşasındaki kubbeli uygulamaya kadar inmektedir. İlk defa Memlüklülerde yapıya eklenen kubbe, islam sanatının ilk kubbeli yapısı olan Kubbet-üs Sahra ve Karahanlı eseri olan Kışlak Hazara Cami ve Talhatan Baba Caminde ayrı uygulamalarla devam ederken Gazneli, Emeviler, Büyük Selçuklularda ise farklı uygulamalarla, Anadolu Selçuklularda ve Osmanlı Döneminde ve bilhassa Mimar Sinan'ın eserleriyle zirveye ulaşıp gelişimini tamamlamıştır. Kubbeli Camii inşası 9. yy'da başlayıp 16. yy'a kadar devam etmiştir. Erzurum Merkez'de bulunan Osmanlı Dönemi kubbeli camilerin plan ve mimari özellikleri tanıtılıp, geçirdiği son restorasyon çalışmalarında neler yapıldığı ve bu restorasyonlarda aslına sadık kalınarak yapılıp yapılmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada camilerin ve mescidin yerinde yapılan gözlem ve incelemeleriyle birlikte Erzurum Vakıflar Bölge Müdürlüğü ve Erzurum Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu Müdürlüğü'nden ulaşılan bilgi ve belgelerle onarım ve değişilikleri belirlenmiştir. Çalışmalar sonucunda elde edilen bilgilere göre 14 cami, 1 mescid içerisinde restorasyonu yapılan 10 cami ve 1 mescidin özgün hallerine sadık kalınarak yapılmaya çalışıldığı onarım ve yenileme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Tarihi önemi olan ibadet mekanlarının orijinalliklerini kaybetmemesi için yapılan restorasyon projelerinin aslına uygun bir şekilde yapılmasına özen gösterildiği tespit edilmiştir.