Listening to English language teachers in Turkey: A survey of their evaluations, preferences and needs regarding in-service training

Gelişen teknolojiler ve dünyadaki değişimlere paralel olarak öğretmenler için sürekli mesleki gelişimin önemi her geçen yıl daha da artmaktadır. Öğretmenlerin, hem mesleki açıdan daha yeterli olabilmek hem de eğitim alanındaki yeniliklere uyum sağlayabilmeleri için kişisel ve mesleki açıdan kendilerini geliştirmesi gerekmektedir. Öğretmenler için sürekli mesleki gelişim kavramı önceleri yalnızca devlet tarafından sağlanan eğitimleri işaret etmekteyken, şimdilerde bu kavram adından da anlaşılabileceği gibi devamlılığı olan, zamana yayılan eğitimleri ifade etmektedir. Sürekli mesleki gelişim kavramının içinde öğretmenlerin özerklik seviyelerine de vurgu yapılmaktadır. Çünkü öğretmenlerden beklenen kendi istekleri ve ilgileri doğrultusunda kişisel ve mesleki gelişimlerini sağlayabilmek için bu tür etkinlikler konusunda hevesli olmalarıdır. Öğretmenlerin kendi çabalarının yanı sıra bağlı oldukları devlet kurumlarının da onların kişisel ve mesleki gelişiminde yardımcı ve destekçi olması beklenmektedir. Hizmet içi eğitim programları bunun bir yolu olarak gösterilebilir. Bu hizmet içi eğitimler öğretmenlerin mesleki gelişime olan bakış açılarını geliştirmeli, mesleki gelişim konusunda öğretmenleri teşvik etmeli ve mesleki gelişimin onlar için faydalı olduğuna öğretmenleri inandırmalıdır. Bunun için de bu eğitimlerin öğretmenlerin ihtiyaçlarına yönelik olması, planlama sürecinde öğretmenlerin görüşlerinden faydalanılması, eğitimlerin etkili eğiticiler tarafından zamana yayılarak yapılması ve eğitimler sonrasında öğretmenlerin izlenmesi gerekmektedir. Ancak bu durumda öğretmenler bu eğitimlerin etkililiğine inanıp kendilerini mesleki gelişim konusunda hazır ve istekli hissedebilirler. Bu amaçla, bu çalışma Türkiye'deki devlet okullarında çalışan İngilizce öğretmenlerinin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından sağlanan hizmet içi eğitimleri nasıl değerlendirdiklerini, bu eğitimlerin nasıl olması gerektiği konusundaki düşüncelerini ve bu eğitimlerle çözülebilecek ihtiyaçlarını belirlemeyi hedefler. Tarama modelinde olan çalışmada olabildiğince fazla İngilizce öğretmenine ulaşmak için nicel araştırma tekniklerinden ölçekler kullanılmıştır. Ancak, bu konuda halihazırda geliştirilmiş ölçekler olmadığı için, çalışmanın her bir amacı için ayrı bir ölçek geliştirilmiştir. Ölçeklerin faktör analizi ve güvenirlik çalışmaları için 247 İngilizce öğretmeninin katılımıyla bir pilot çalışma gerçekleştirilmiştir. Pilot çalışmanın sonunda yapılan açımlayıcı faktör analizi sonuçlarına göre İngilizce Öğretmenlerinin Hizmet İçi Eğitim Değerlendirmeleri ölçeğinde 6 faktör, İngilizce Öğretmenlerinin Hizmet İçi Eğitim Tercihleri ölçeğinde 4 faktör ve İngilizce Öğretmenlerinin Hizmet içi Eğitim İhtiyaçları ölçeğinde 3 faktör elde edilmiştir. Her bir ölçek yeterli güvenirlik katsayısını sağladığını da çeşitli istatistiksel testlerle ispatlamıştır. Türkiye'deki durumu ortaya koyabilmek için ölçekler 741 öğretmen üzerinde uygulanmıştır. Ölçekler uygulanırken Türkiye'nin her bir coğrafi bölgesinden birbirine yakın sayıda öğretmene ulaşmak hedeflenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, öğretmenlerin birçoğu şu anda yürütülen hizmet içi eğitimlerden memnun değildir. Hizmet içi eğitimlerden beklentileri literatürde tanımlanan ideal bir hizmet içi eğitimde olması beklenen özellikleri taşımaktadır. Ayrıca öğretmenler, kendi İngilizce dil yeterlikleri, uyguladıkları öğretim yöntemleri ve kurumsal konularda birçok ihtiyaçlarının olduğunu belirtmişlerdir. Öğretmenlerin, ölçeklerin faktörlerinin her birinden, sahip oldukları bazı özelliklerine göre elde ettikleri puanlar arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını görmek için MANOVA testi yapılmıştır. Yapılan analize göre, bazı faktörler de öğretmenlerin lisede çalışma durumunun lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Ayrıca, hizmet içi eğitim içeriği ve izleme faktörlerinde lisans mezunu öğretmenlerin lehine bir farklılık bulunmuştur. MEB hizmet içi eğitimleri dışında kendi istekleriyle diğer mesleki gelişim faaliyetlerine katılan öğretmenlerin lehine de eğitimciler faktöründe anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Ayrıca, Ege ve Akdeniz bölgeleri ile kıyaslandığında, Doğu Anadolu bölgesinde çalışan ve 1-5 yıllık deneyime sahip olan öğretmenlerin lehine İngilizce dil yeterlikleri faktöründe anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Aynı faktörde, ortaokul öğretmenleri lehine de bir farklılık vardır. Öğretmenlerin öğretim yöntemleri faktöründe sahip oldukları herhangi bir özellikten elde ettikleri puanlar arasında anlamlı bir farklılık yoktur. Kurumsal ihtiyaçlar da ise İngilizce öğretmenliği programı mezunu olmayan ve ortaokulda çalışan öğretmenler lehine bir fark elde edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, yürütülen hizmet içi eğitimlerin geliştirilmesi konusunda MEB'in eğitim fakülteleri ile işbirliği yapması, hizmet içi eğitimlerin içeriğinin ihtiyaç analizine göre belirlenmesi, eğitimlerin öğretmenlerin branşına ve sahip olduğu koşullara uygun olması, eğitimlerde öğretmenlere İngilizce dil yeterliklerini geliştirme fırsatı verilmesi, eğitimlerin sürekli ve zamana yayılmış şekilde sürdürülmesi, eğitim imkanlarına Türkiye'nin her yerindeki öğretmenlerin ulaşması ve eğitimler sonunda öğretmenlerin izlenmesi gerekliliği öne çıkmaktadır.