turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Opera kostüm ve dekorunun resimle ilişkilendirilmesi

Resmin opera kostüm ve dekoruna etkisi ile kostüm ve dekorun resme sağladığı olanakların araştırıldığı ve bu etkilerin sonucunda ortaya çıkan sorunların çözümü üzerine ele alınan çalışmalar da plastik öğelerle bireysel bir anlatım dili oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu genel yapı doğrultusunda Don Giovanni operasından yola çıkılarak resimle ilişkilendirilmeye gidilmiş, Mozart'ın Don Giovanni operasında müziğiyle betimlediği karekterlerden etkilenilerek portreler yapılmıştır. Tüm bunlara bağlı olarak biri çağdaş, diğeri klasik iki opera; La Serva ve Telefon adlı tek perdelik operaların dekor resimleri ele alınmıştır. Sonuçlandırılmış tüm çalışmalarda yüzey, renk ve kontur ilişkisi, dekoratif etkiler çıkış olarak kullanılmış olup tual üzerine akrilik, yağlıboya ve karışık tekniklerle uygulanmıştır. Birinci gruptaki resimler, Don Giovanni operasından yola çıkılarak oluşturulan çalışmalardır. İkinci grup çalışmalar fantastik bir anlayışla yola çıkılan konunun olmadığı resmin opera kostümüne katkısının araştırıldığı resimlerdir. Üçüncü grup resimlerde dekor resimleri yapılan sözü edilen iki operanın çalışmalarıdır.
Altkültürler ve sokak sanatı

Sokak sanatı kamu alanlarını yeniden düzenler ve yapılan çalışmalar yoluyla bu alanları, izleyiciye küçük mesajlar ileten mekanlar haline getirir. Amacı ise; genel bir tabirle reklam verenler ve büyük kuruluşlar tarafından satın alınmış alanları geri almak ve bu alanların dinamiklerini bir takım görseller kullanarak değiştirmek olduğu söylenebilir. Sokak sanatçıları tasvirlerini reklamcılık dünyasına karşı bir güç olarak görürler. Özetle, herkesin görebileceği yerlerde yapılan anonim provakasyonlar denilebilir. Sokak sanatını yorumlamak için onu kapitalist metropoller arasında oluşan gettolar ve ondan türemiş alt kültürlerle ilişkilendirmek sağlıklı olacaktır.80'lerin başında, sokak sanatçıları New York sanat aleminin dikkatini çekmeden çok önce de, radikal sanat gelenekleri sokakta işler üretmişti. Dada, Sürrealizm, Fluxus, Sitüasyonalistler gibi öncü sanat akımları happeningler aracılığıyla sanatı sokağa taşımıştı. Walter Benjamin ve gündelik hayatın içindeki olağanüstünün peşine düşen Sürrealistler, psikocoğrafya araştırmalarına girip kenti yeniden keşfetme çağrısı yapan Sitüasyonistlere ve hatta punk alt kültürüne kadar uzanan bir yol? Bunların yansımaları ise güncel sokak sanatında devam etmekte. Böylelikle sanat ile hayat arasındaki uçurum artık sokak sanatçıları tarafından aşılmaya çalışılmakta.20. yy modern sanatının ve öncellerinin bir verisi olan sosyal alana açılma çabası günümüzde hala devam etmektedir. Günümüz sanatında sokaklar birçok sanatçı tarafından galerilere oranla daha geniş bir platform ve sanat-hayat veya sanatçı-izleyici arasında daha güçlü bir iletişim sunması açısından tercih edilmektedir. Ancak sokak sanatına dair üretimlerin bir galeri mekanına yerleştirilmesi onun 'sokak' bağlamından koparılması anlamına gelmektedir. Sokak sanatı, bildirinin izleyici ile sokakta direkt iletişime geçmesine dayalı bir gerçekliğe sahiptir. Sanatçılar, bu şekilde kent hayatına dahil olup onu sahiplenmektedirler. 2000'li yılların güncel sanat pratiğinde hayatla bağ kurma, toplumsal dışlanma biçimlerine yönelik başkaldırı yolları arayışlarında somut çabalar, bu tarzda şekillenmektedir. Egemen yüksek sanat normlarına; cinsel, ırksal, sınıfsal ayrımcılığa karşı kendi sözünü, işini dolaşıma sokmak için alternatif arayışların sürmesi ve bu arayışlar çerçevesinde sanatçıların galerilerden ziyade sokaklara yönelmesi sanat ile hayat arasında kuvvetli bir bağ oluşmasını sağlamaktadır.
Almanya'da yapılan Türk halk oyunları çalışmalarının Türk çocukları üzerinde sosyo-kültürel etkileri: Münih Alevi toplumu örneği

Güçlü bir iletişim ve etkileşim ögesi olan halk oyunlarının sosyal ve kültürel alanda birey üzerinde oldukça etkili olduğu bilinmektedir. Halk oyunları aracılığıyla gelecek nesillere kültür ögeleri aktarılarak yaşatılır ve kültürün devamlılığı sağlanır. Yaşam tarzını, dilini ve kültürünü sınır ötesi başka bir ülkeye taşımış, günümüzde Almanya'daki en büyük göçmen grubu oluşturan Türklerin bu ülkedeki eğitimsel, ekonomik ve sosyal birçok sorunu arasında en önemli sorunu kültürlerini korumak, yaşatmak ve yeni yetişen kuşaklara aktarmaktır. Kurulan sivil toplum kuruluşlarında, derneklerde, vakıflarda vb. yerlerde gerçekleşen kültürel ve sosyal etkinlikler içinde çocukların ve gençlerin aktif olarak yer alması desteklenmekte böylece kültürün devamlılığını sağlamak hedeflenmektedir. Ailede başlayıp toplum içerisinde devam eden sosyalleşme sürecinde temel kişilik yapılaşması ve kültürel rolün oluşumunda, kültürel değerlerin özümsenmesinde bu tür kurumların katkısı büyüktür. Münih Alevi Toplumu da bu amaçla kurulan bir kurumdur. Bu çalışmada, 15 yılı kapsayan Münih Alevi Toplumunda düzenlenen halk oyunları etkinliklerinde, Almanya'daki Türk çocuklarının gelişim ve adaptasyon sürecini gözlemlemek üzere aralıklı saha araştırması yapılmıştır. Almanya'da yaşayan, ikinci ve üçüncü nesil Münih Alevi Toplumu katılımcıları ve aileleri üzerinde gerçekleştirilen derinlemesine görüşmeler yapılmış, görüşmelerde odaklanan konular, göçmen çocukların sosyo-kültürel gelişimlerinin yanı sıra, kültürlerini algılama ve uygulama şekillerinin gözlenmesidir. Çalışmadaki temel bulgular, kültürel ve sanatsal yapısıyla birey üzerinde olumlu etkileri olan halk oyunları faaliyetlerinin göçmen çocuklardaki sosyal uyumu geliştirmiş olması, kültürel değerlerin farkındalığının artması, toplumsal, fiziksel, psikolojik, sanatsal ve eğitsel kazanımlarıdır.
Sinematografinin temel öğesi kurgu:'Quentin Tarantino filmlerindeki şiddet sahneleri örneği'

Sinematografinin temel öğesi kurgu, mekanik olarak önceden planlanmış çekimlerin, ard arda sıralanması ile oluşturulan uyumlu bir bütünün ortaya çıkarılması işlemi olarak teknik, çekimlerin sıralanmasıyla yaratılan anlam açısından diyalektik bir süreçtir. Sinematografik anlamda sinema dilini kurma ve estetik öğeleri uygulama açısından kendine özgü sinemasal üslubu ile Quentin Tarantino'nun filmleri incelemeye değer bulunmaktadır. Yönetmenin sinemasını sinematografik anlatım teknikleriyle analiz edebilmek ve biçimsel düzlemde bu öğeleri nasıl kullanıldığını anlayabilmek için filmlerinde biçimsel öğeleri sinematografik açıdan değerlendirme gereksinimi vardır. Bu nedenle çalışmanın örneklem düzleminde ele alınan filmlerden seçilen şiddet sahnelerinde, sinematografinin temel anlatım öğeleri olan kurgu başta olmak üzere biçimi yaratan öğeler analiz edilmeye çalışılmıştır. Öncelikle sinemada biçimi yaratan temel anlatım öğeleri olan kavrama ilişkin kuramsal tanımlar ve yaklaşımlar incelenmiş, daha sonra ise sinematografik temel öğelerin ilk kullanılış biçimleri ve Hollywood, Sovyet ve Yeni Gerçekçilik, Fransız Yeni Dalga ve AlmanDışavurumculuk sinemalarında sinemasal biçimsel anlatımlardan yola çıkılarak, Quentin Tarantino'nun 1992- 2015 yılları arasında yönettiği sinema filmlerinden seçilen şiddet sahneleri, biçimsel açıdan analiz edilmeye çalışılmış ve son olarak araştırmanın değerlendirme ve sonuç bölümüne yer verilmiştir.
Piri Reis haritalarının plastik açıdan analizi

'Piri Reis harita ve portolanlanrun plastik açıdan analizi' konusunun seçilmesinin nedeni, özne ile yapıt arasındaki etkileşim ve kendiliğinden kurulan estetik heyecan olgusudur. Piri Reis harita ve portolanlanna ağırlık verilmesinin bir başka nedeni de Doğu aleminin bir temsilcisi olarak Piri Reis'in tarihsel boyutu, gözlem gücü ve kendine özgü anlatımdır. Bu anlatımın plastik gereksinmelere ne kadar cevap verdiği, motifin, derinliğin, çizgi ve hareketin bütüne olan etkisinin ideanın oluşumuna nasıl cevap verebileceği araştırılmıştır. Konu incelenirken, harita estetiğindeki aynılıklar, düş gücü ve gözlemin ortaya koyduğu figür ve motiflerin harita estetiğine olan etkisiyle bütün resimleri kapsayacak bir düşüncede buluşulmaya çalışılmıştır. Haritalar sanatsal bir zenginlik olarak değerlendirilirken, duyulan estetik heyecan ile düşünsel boyut ortaya çıkmaya başlamıştır bile. Buna göre haritaların plastik açıdan çözümlenmesiyle günümüze kadar gelen figür ve motiflerin sanatçıyı kuşatan karakterleri sanatçının algı ve yorumu ile geleceğe ait göndermeler olarak ele alınmıştır. Bu figür, motif, sembol vb. biçimler, plastik elemanlar olarak seçilmiş olup, tüm resimlerde idea'yı gerçekleştiren bir yol teşkil etmektedirler; bu yol özgünlüğe giden bir yoldur. Resimlerin ayrı ayrı açıklanmasının sebebi, haritaların bünyesinde yer alan farklılıklar, yanı sıra ayrılık ya da benzerlikler ile simgesel özelliğe sahip bu geleneğin farklı yansımaları, ayrıntıların bütüne olan yakınlığı ve çok yönlü anlatım biçimlerine sahip olmalarıdır. 11 Haritalarda biçim olarak kullanılan motiflerin içerdiği anlamlar araştırılarak, ortaya çıkan mesajın günümüzdeki etkisi incelenmiş, teknik olarak klişe ve planlar, çalışmalar üzerinde kullanılmıştır. Çalışmaların hemen hepsinde serigrafi ve gravür teknikleri bir arada kullanılmış; ancak, bu uygulanışta amaç ile teknik arasındaki tutarlılığın önemi üzerinde ağırlıklı olarak durulmuştur. Çalışmaların tümü bu akademik çalışma süresince üretilmiştir. Bu raporda basılı fotografik malzemelerin, çalışmalara olan etkisinin, baskıresime nasıl kompoze edildiği ve yeni bir sanat yapıtı meydana getirildiği incelenmiş, plastik gereksinimler doğrultusunda çözümlenirken sanatçının kendi yorumu ile ortaya konulmuştur.
Türk seramik sanatında ressam uygulamaları

İTürk Seramik Sanatında Ressam Uygulamaları? adlı bu çalışmanın Türk seramik sanatında, Türk ressamların seramik sanatına kazandırdıklarının, uygulamalarında kullandıkları tekniklerin, seramiğe yaklaşım açılarının, seramik yüzeyindeki desen, biçim, renk arayışlarının ve bunların sonucunda oluşan eserlerin incelenip sunulmasını amaçlamıştır. Çalışmada sanatçılarla ilgili yazılı ve görsel kaynaklardan bilgiler taranmış, elde edilen bilgi, belge ve görsel envanterler derlenip, belirli bir metot içerisinde yazılı olarak ortaya konulmuştur. Müze ve güncel sergiler gezilmiş, ulaşılabilen sanatçılarla yapılan röportajlara yer verilmiştir. Çalışma üç bölümden ulaşmaktadır. Birinci bölümde, yabancı sanatçıların seramik sanatına katkıları ve ülkemizdeki ressamlar üzerindeki etkileri araştırılmıştır. İkinci bölümde Türk ressamlarının seramik çalışmaları, seramik sanatına kazandırdıkları ve yapmış oldukları işler incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise seramik sanatına, diğer disiplinlerden gelen sanatçıların katkıları ve uygulamaları yer almış, bu kapsamda yapılmış workshop ve sergiler değerlendirilmiştir.
Hafız Şirazi Divanı'nın Türkiye yazma eserler kurumuna kayıtlı ('06 HK 1006', '45 HK 2658' ve '06 HK 262' arşiv numaralı) nüshalarının tezyini açıdan incelenmesi

Kültürel miras insanın binlerce yıllık tecrübesi içinde biriktirdiği, geliştirdiği, kuşaktan kuşağa aktararak günümüze getirdiği zenginlikler bütünü olarak tanımlanmaktadır. Bu çerçevede kitap sanatları da bir medeniyetin sanat anlayışını geçmişşten geleceğe aktarmada önemli bir miras olarak görülmektedir. Yazma eserlerin ciltleri, tezhipli, minyatürlü sayfaları yani süsleme sanatlarının bulunduğu sayfalar incelenip analiz edilerek dönem özellikleri ortaya çıkarılmaya çalışılmaktadır. Bu çalışmada 13. yüzyılda yazılan ve 19. yüzyıla kadar el yazması olarak çoğaltılmaya devam edilen Hafız Şems ed-din Muhammed Şirazi (720-788/1320-1396)'nin yazmış olduğu 'Divan' adındaki eserin 06 hk 1006, 06 hk 262 ve 45 hk 2658 arşiv numaralı nüshaları tezyini yönden incelenerek analiz edilmesi amaçlanmıştır. Günümüzde kullanılan adı Hafız Şirazi Divanı olan yazma eserin çeşitli kütüphanelerde bulunan elliyi aşkın nüshası bulunmaktadır. Bu yazma eserlerin bir kısmına tezhip ve minyatürlerle bezemeler yapılmış olsa da hiçbir süsleme unsuru olmayan nüshaların da bulunduğu bilinmektedir. Bu çalışmada incelenecek olan nüshalarda bazı sayfalar minyatürlerle bezenmiştir. Yöntem ise verilerin toplanması, analizi ve yorumlanması olarak belirlenmiş ve belgelenerek alana katkı sağlaması hedeflenmiştir.
Lived and lost spaces: A study on the use of personal space in contemporary art

Kişisel mekan, güncel sanatta çeşitli bağlamlarda ve farklı teknikler aracılığıyla sıkça karşımıza çıkan bir konudur. Araştırma, kişisel/özel alanı ve bu alanın kaybını baz alarak, bu konu üzerine yoğunlaşan güncel sanat örneklerini incelemektedir. Araştırmanın konu edindiği kişisel mekan kavramı, Bachelard ve de Certau'nun söylemlerindeki gibi kişinin rahat ettiği, kendini ait hissettiği, günlük ritüellerini gerçekleştirdiği ve devamlı olarak kimlik algısını doğruladığı domestik iç mekan anlamında kullanılmaktadır. Araştırmada, güncel sanatçılardan özellikle Sarkis, Rachel Whiteread ve Do Ho Suh'a odaklanarak, işlerindeki kişisel mekan temsilleri üzerinden ev özlemi, aidiyet ve kimlik kurgusu konularına ilişkin yaklaşımları incelenmektedir. İncelemenin bulgusu, bahsi geçen sanatçıların işlerindeki ortak yöntemin, mekanın yeniden yaratımını içerdiğidir. Her sanatçı, kendi katarsis sürecine en uygun bulduğu yöntem ve malzemeyle, geçmişşe dair mekanları yeniden kurgulamaktadır. Bu kurguların amaç ve etkileri, birbirleriyle ve yazarın kendi işleriyle karşılaştırılmaktadır.
Cameo cam tekniği araştırma ve uygulamaları

Bu araştırma; beş bin yıldır varlığını sürdüren cameo tekniğinin cam malzemesi üzerinde uygulanışını, 'cameo cam tekniği' adı altında araştırıp inceleyerek, cam sanatı konusunda Türkçe literatüre katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Dört ana bölümden oluşan çalışmanın başlangıcında camın tanımlarına ve kısa tarihine yer verilmiştir. Daha sonra cameo cam tekniğinin tanımına, tarihçesine, cameo tekniğinin uygulandığı cam objelerin üretimi için kullanılan fırınlara, aletlere ve üretim tekniklerine, cameo tekniğinin uygulandığı kazıma, taşlama, aşındırma tekniklerine ve de cameo cam tekniğini kullanmış ve kullanmakta olan sanatçılara yer verilmiştir. Araştırmanın devamında tekniğin daha iyi anlaşılması amaçlanarak hem üretim hem de uygulama teknikleri aşamalar halinde fotoğraflanarak anlatılmıştır. Son olarak araştırmacının teknik üzerine uyguladığı kişisel uygulamalara yer verilmiştir.
Anadolu güzel sanatlar liselerinde temel tasarım dersinin yaratıcılığa katkıları

Bu araştırmada, Anadolu Güzel Sanatlar Liselerinde verilen temel tasarım der-sinin, resim ve grafik derslerine yaratıcılık açısından katkısının belirlenmesi amaçlan-mıştır. Araştırma 2004 -2005; 2005- 2006 eğitim-öğretim yıllarında, Anadolu Güzel Sanatlar Lisesi hazırlık sınıfı öğrencileri ve dokuzuncu sınıf öğrencileriyle yapılmış-tır. Hazırlık sınıfında temel tasarım dersi, dokuzuncu sınıfta resim ve grafik dersinde yapılan uygulamalar ele alınmıştır. Araştırmaların verilerini; öğrenci çalışmaları, gözlem, incelemeler ve yaratıcı-lığı değerlendirme kağıtları oluşturmuştur. Araştırmaya ilk olarak hazırlık sınıfında başlanmıştır. Öğrenci çalışmaları, be-lirlenen eğitim-öğretim süresince takip edilmiş gözlem ve incelemeler yapılmıştır. Öğrenciler, dokuzuncu sınıfa gelince resim ve grafik derslerinde yaptıkları uygulama-larda aynı şekilde gözlemlenmiş ve yapılan uygulamalar fotoğraflanmıştır. Ayrıca eğitim ortamı da gözlemlenmiştir. Bu öğrenci çalışmaları, Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümündenseçilen üç uzmanın görüşüne sunulmuştur. Belirlenen kriterlere göre öğrenci çalışma-ları değerlendirilmiştir.
Türk resim sanatında yirminci yüzyıla yansıyamayan gelenek, Kitsch bağlamında arabeskin postmodern yanılsamasının diğer kültür ve sanat olgularını kuşatması

Postmodernizm ve modernizm akımlarının yirminci yüzyılın teknolojik açılımıyla ülkemizde sosyal ve kültürel düzenin alışıldık ritmini bozduğu kesindir. Postmodernizm - postmodernite, modernizm - modernite ikilikleri konunun zamansal ve mekansal espasıdır. Hiçbirtakım sosyolojik değişimlerden ve kültürel devinimden kopuk düşünülemez. Bu anlamda 'denge' gerekmektedir. Sanat ve düşünce akımı, toplumun genelinden daha fazla sanat ve sanatçıyı ilgilendirir. İçinde konumlandığı siyasi, ekonomik potansiyel dolayımmda ürettiği edimin teorisi ve pratiği ile saptayıcıdır. Başka bir deyişle şiir, roman, resim, heykel hatta mimari jargonla fotoğrafçısıdır. Böyle düşünülünce yapıt ve akımın bu ortamda, suni teneffüsle oluşması hiçte samimi ve gerçekçi olamaz. Türkiye'de ne resim sanatı, ne edebiyat, ne de mimari postmodernizme ve postmoderniteye hazır değildir. Kültürel ortamdaki ritm bozukluğu ve sorumluluk duyarlılığı felsefık eksikliğinden dolayı buna müsait değildir. Zira Türkiye için arabesk ve kitsch hobi olmaktan çok, sanat etiğinin evrensel dengesini bozan birer tehlike işaretidir. Arabeski kitsch bağlamında aklamaya çalışmak duygusal bir suiistimaldir. Rönesansı anlayabilmek için primitifıteyi anlamak, moderniteyi sindirmek içinse on dokuzuncu ve yirminci yüzyıl akımlarını anlamak bu anlamda yapılacak olan birincil zorunluluktur. Modernizm ve modernitenin bile anlaşılamadığı bir toplumda birtakım olarak postmodernizm sanatın evrensel hukukuna aykırıdır. Türkiye'de anlaşılabilirlik prim yapmazken anlaşılamazlığm yüceltilmesi aslında sanatçının 'sanaf'tan bir şey anlamadığının ve yoksunluğunun göstergesidir. Postmodernizmin buIV dolayımda ihtiyacı olan ki bir değil biraz humor biraz da ironidir. Asgarilerde buluşulursa, sanatçının sağırlığı tevazu ile rehabilite edilebilir.
Organik nesnelerin heykel ve takıda kullanımı

Heykel ve takı disiplinlerinde, yazılı tarihte olduğu kadar günümüz sanatında da birbirleri arasındaki etkileşim ve yakınlıkları geçerliliğini korur. Çağımızdaki çok alanlıçalışmalar sayesinde heykel ve takı disiplinleri arasında ortak bir bağ kurulabilmesi mümkündür. Bu bağlantıdan yola çıkılarak çalışmanın temeli oluşturulur. Heykel ve takı disiplinlerinde geçmişşten günümüze kadar kullanılan malzemeler çeşitlilik gösterir. Sanat kendini sürekli yenileyen bir değişim içerisindedir. Bu çeşitlilik ve değişim içerisinde organik nesne kullanımı oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu tez çalışmasında heykel ve takı disiplinlerinde, geçmişşten günümüze kadar kullanılan organik nesneler üzerinde durulur bu nesnelerin kullanım amaçları ve yöntemleri araştırılır. Heykel ve takı disiplinindeki biçimlendirmeler organik nesne kapsamında örnekler üzerindenaçıklanır ve bazı örnekler karşılaştırılarak analizleri yapılır. Organik ve hazır nesne kullanan sanat akımları üzerinde durulur ve bu akımlar hakkında bilgi verilir.
Toplumcu gerçekçilik ve 20. yüzyıl heykel sanatı

İToplumcu Gerçekçilik ve 20. Yüzyıl Heykel Sanatı? adlı eser-metin çalışmasının amacı, Toplumcu Gerçekçi sanat yönteminin, 20. Yüzyıl heykel sanatına olan yansımasını, tarihsel, sosyal ve düşünsel alanlardaki gelişmelerin etkilerini dikkate alarak bütünlüklü bir biçimde ortaya koyabilmektir. Toplumcu gerçekçilik hakkında bir çalışma yapabilmek için, çalışmanın ilk bölümünde 20. Yüzyılı hazırlayan sosyo-politik gelişmelerle ve bu gelişmelerin beraberinde ortaya çıkan toplumcu felsefeler ve sanatsal akımların ele alındığı bir genel değerlendirme metninin varlığı gerekli görülmüştür. Bu sayede 20. yy öncesi Avrupa toplumunda sosyal, ekonomik, felsefi ve sanatsal alanların arasındaki paralel gelişmeler konumuzu ilgilendirdiği ölçüde incelenmiştir. İkinci bölümde ise, toplumcu gerçekçiliğin estetik ve sanat kuramı alanındaki gelişimi incelenmiş, çeşitli sanat kuramcılarının toplumcu gerçekçiliği ortaya koyuş biçimi hakkında genel bir çalışma yapılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise 20. Yüzyıl heykel sanatında toplumcu gerçekçilik ve Türkiye de dahil olmak üzere çeşitli ülkelerin heykel sanatlarındaki toplumcu eğilimler incelenmiştir. 20. Yüzyıl başındaki toplumcu gerçekçilik anlayışı ile günümüz düşünsel akımlarının duyarlıkları arasında büyük farklar bulunmaktadır. Bu farklılığı doğuran olgular ekonomik ve siyasal koşulların değişimine bağlı olmuştur.
Marx'ın 'özne-nesne' kavramlarının 'toplumcu gerçekçilik' ve 'soyut dışavurumcu' sanat anlayışlarıyla ilişkilendirilmesinin eleştirel bir değerlendirilmesi

Tez çalışması, Marx'in 'öznenesne' kavram çiftini ilişkilendirme biçiminden yola çıkmıştır. Bu ilişkilendirme biçiminin uygulanmasında, sanatın bir olgu olarak kullanılmasıyla ortaya çıkan kuramsal yapının irdelenmesi, tez çalışmasının temel amaçlarından birisidir. Marksist Estetiğin yalnızca 'Toplumcu Gerçekçi' eğilimlerle temellendirilebileceğine ilişkin yaygm inanç, hem Marx teorisine, hem de Marx sonrası Marksist estetikçilerin teorilerine dayanarak sorgulanmıştır. Marksist eleştirmenler tarafından sıklıkla modernist bir eğilim olarak eleştirilen, 'Dışavurumcu' eğilimlerin Marx bağlamında, ne tür çelişki ve ilişkileri içerdiği incelenerek, bu konudaki görüşler birbiriyle karşılaştırılmış, belirsizlikler sorgulanmıştır. Beş ana bölümden oluşan tez çalışmasının şu temel vargıları vazgeçilmezdir: 1 -Marksist açıdan özneyle nesne arasındaki bilişsel ilişki; düşünme etkinliğinin, nesneye bağlı etkinliğin ve bildirişimsel etkinliğin birliğini kabul eden, toplumsal araçsallık olgusunu ve bilişin tarihsel niteliğini kavrayan bir tutumdur. 2 -Gerçekliğin en üstün yansıma biçimi olan biliş, yalmzca öznenin nesne karşısındaki bilinçli tutumunu kapsamakla kalmaz, kendi karşısındaki bilinçli tutumunu da kapsar. 170 3 -Nesnelerin yaratılışı ya da kuruluşu, biliş kapsamındadır. Sanatta, yapay olarak kurulmuş aracı nesneler yardımıyla, özne, başka nesneleri bilişsel olarak yeniden üretir. 4 -Marksizm, kurulu düzenin 'Modernist' gerçeklerini, kapitalist piyasaya da bürokratik despotizmi meşrulaştıran 'Gerçekçi' söylemleri reddederek, özgürleşmiş bir toplumun somut ütopyasını temsil eder. 5 -Marksist estetik ile, politik-ideolojik bir amaca yönelik, güdümlü sanat anlayışı olarak 'Sosyalist Gerçekçilik' arasında önemli ayrımlar vardır. 6 -Gerçekçiliğin yaratım olanakları belli bir üsluba ya da tekniğe indirgenemez. Gerçekçiliğin özü sanatsal yöntemlerde değil, yaşamın derinliğine kavranmasındadır. Tez çalışmasının temel sorunsalı ile bağlantılı olarak, araştırmacının yaptığı, yedi 'Soyut Dışavurumcu' ürün denemelerinin analizlerini kapsamaktadır. Bir yandan, Marx literatürüne dayalı olarak öznenesne kavramlarının ilişkilendirilmesini kuramsal bir yaklaşımla inceleme gerçekleştirilirken, diğer yandan öznenesne kimliğiyle kuramsal temelden yola çıkılarak, ürün denemeleri yapılmıştır. Bu denemeler kesin savlar değil, bir tür önermelerdir. Ürün denemeleri Soyut Dışavurumculuğun en belirgin kurallarına ve Marx'in 'öznenesne' ilişkilendirme biçimine bağlı kalınmıştır.