Stem odaklı öğretim süreçlerinde öğrencilerin matematiksel muhakeme, matematiğe yönelik tutum ve özyeterliklerinin incelenmesi

Amaç: Değişim hızını takip edemediğimiz bilim ve teknoloji dünyasında inovasyon yapabilen ve teknoloji üreten ülkeler güçlü ülke olarak nitelendirilmekte, ekonomik açıdan diğer ülkelere göre daha üst seviyelerde ve prestij sahibi ülkeler ol-maktadırlar. Bireyler açısından bakıldığında teknoloji ve mühendislik ürünlerinin bu kadar hızlı gelişmesi iş sektörlerini değiştirmektedir. Karanlık fabrikalar olarak anılan insansız çalışan fabrikaların yaygınlaştığı günümüzde kas gücü gerektiren işlerde insana ihtiyacın azaldığı görülmektedir. Ancak aynı zamanda yeni iş sahaları da açılmaktadır. Bu meslekler kas gücüne değil yaratıcı düşünebilen, muhakeme yapabilen, eleştirel dü-şünebilen, işbirlikli çalışabilen, iletişim kuran, ilişki kuran ve problem çözebilen nitelikte bireylere ihtiyaç duymaktadır. Ancak günümüz eğitim sisteminde bu niteliklerle bireyler yetiştirmek çok mümkün görünmemektedir. Bu kapsamda kökeni çok eskiye dayanmasına rağmen son 20 yıldır bütün ülkelerin politik ve eğitim gündemlerine aldık-ları STEM hareketi kapsamında öğrencileri yetiştirmek önemlidir. Endüstri meslek liseleri mühendislik alanının alt yapısı olması ve sanayiyle yakın ilişki kurmasından dolayı günümüz eğitim sisteminde önemlidir. Ancak meslek lisesi öğrencilerinin temel bilgi ve becerilerde dahi oldukça eksiklikler yaşamaları meslek lisesinden istenilen nitelikte öğrencilerin yetişmesini engellemektedir. Bu kapsamda meslek lisesi öğrencilerin niteliklerini arttırmak önemli hem ülke ekonomisi hem de kalifiye eleman açısından oldukça önemlidir. Bu kapsamda bu araştırmada meslek lise-sinde öğrenim gören öğrencilerin STEM eğitimi uygulanmasıyla matematiksel muhakeme becerilerinin gelişimine, matematiğe yönelik tutumlarına ve matematik özyeterlik algılarına katkısının belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırma bir eylem araştırmasıdır. Eylem araştırması çatısında ce-birsel muhakeme değerlendirme aracı, matematiksel muhakeme değerlendirme aracı, matematik tutum ölçeği ve matematik özyeterlik algısı ölçeğinden nicel veriler, öğrencilerle yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler ve saha notlarıyla nitel verileri toplanmıştır. Bulgular: Araştırma kapsamında STEM eğitiminin öğrencilerin matematiksel muhakeme becerilerinin katkısının incelenmesi amacıyla ön test olarak cebirsel muha-keme değerlendirme aracı ve son test olarak matematiksel muhakeme değerlendirme aracı uygulanmıştır. Veri analizi sonucunda STEM eğitiminin öğrencilerin matematiksel muhakeme becerilerinin gelişimine katkı sağladığı görülmüştür. Araştırmanın bir diğer bulgusu ise STEM eğitiminin öğrencilerin matematik tutumlarına e anlamlı derecede etkisi olduğu görülmüştür ancak matematik özyeterlik algısına etkisi bulunamamıştır. Öğrencilerle STEM eğitimi hakkında görüşmeler yapılmış ve öğrencilerin STEM eğitimi hakkında olumlu düşündükleri, derslerin daha eğlenceli geçtiği ve daha akılda kalıcı olduğunu belirtmişlerdir. Sonuç ve Öneriler: STEM eğitimi öğrencilerin matematiksel muhakeme beceri-lerinin gelişimine katkıda bulunmuş olup bu kapsamda meslek liselerinde STEM eğiti-minin yaygınlaştırılması önerilmektedir.