turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tekstil sanayi atıksularının arıtılması üzerine bir araştırma

Bu çalışmada tekstil endüstrisi atıksulannın kimyasal çöktürme düzeniyle arıtılması için pıhtılaştıncı olarak; demir III klorür, demir II sülfat ve Alüminyum sülfat yumaklaştırma ve çöktürme yardımcısı olarak anyonik polielektrolitler kullanılmıştır. Üstte kalan duru fazdan alınan, suya deneyler yapılarak kimyasal arıtılabilirlik verimleri belirlenmiştir. Yürütülen kimyasal arıtılabilirlik çalışmaları sonucunda; pH=5.0'da ve 1000 mg/lt'den daha fazla miktarda FeCI 3 dozajının %70 KOİ giderme verimi sağladığı, bu durumda renk gideriminin %99 oranında gerçekleştiği görülmüştür. pH= 8 .0'de 3000 mg/lt FeSO 4 ilavesinde KOİ giderme verimi %57'dir. Ancak APE ilavesiyle 1500 mg/lt FeSO 4 ilavesi sonucu %55 KOİ ve %69 TOK giderme verimi tespit edilmiştir. Renk ve bulanıklık verimi, pH=8. 0 olarak sabit tutulduğunda dozajın atmasından etkilenmeyerek %99 olarak gerçekleşmiştir. pH=5.0'da 2000 mg/lt A12(SO4) 3 ilavesinde KOİ %67 oramnda giderilirken, renk ve bulanıklık giderme verimleri sırasıyla %96 ve %97 olarak gerçekleşmiştir. Yumaklaştırma yardımcısı olarak APE kullanıldığında 1000 mg/lt Alüminyum sülfat, %71 KOİ ve % 92 renk giderme verimini sağlamıştır. Bütün deney sonuçlarından görüldüğü gibi, APE kullanıldığında daha az koagülant madde ile daha yüksek arıtma verimi sağlamaktadır.
Bitlis ili hava kirliliğinin toprak kirliliğine etkileri

Günümüzde gelişen kentleşme, artan nüfus ve endüstriyel faaliyetler hava kalitesini düşürmektedir. Hava kirliliğine neden olan gazlar, partikül madde ve çeşitli reaksiyonlarla ortaya çıkan etkileşim, hava kalitesi ve çevre kalitesine etkide bulunarak yaşam standardımızı düşürmektedir. Bitlis ili, coğrafi konumu sebebiyle yılın büyük bir bölümünü ağır kış şartları altında geçirmektedir. Bu sebeple, yoğun olarak fosil yakıt kullanımına ihtiyaç duymaktadır. Ulaşım açısından da bir uluslararası kavşak noktasındadır. Taşıt trafiği, hava kirliliği artışında etkili bir nedendir. Hava kirliliğini oluşturan gaz ve partikül emisyonları, kaynaktan belli bir mesafe kadar uzaklıkta yeryüzüne, toprak veya bitki örtüsüne düşmektedir. Bu sebeple çevre, insan ve canlı sağlığı hem doğrudan hem de dolayı yollarla etkilenmektedir. Bu çalışmada, Bitlis şehir merkezinden, GPS cihazı yardımı ile belirlenen 19 farklı noktadan alınan toprak örnekleriyle, hava kirliliğinin toprak kirliliğindeki kirletici etkisi araştırılmıştır. Alınan toprak örnekleri, laboratuvar ortamında sıvı hale getirilerek içeriğindeki ağır metaller, Toprak Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğindeki değerler ile karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, kullanılan kömür miktarının atmosfere deşarj edilen emisyon envanteri ile çoklu lineer regresyon yöntemi kullanılarak karşılaştırılmıştır. Ayrıca, toprak kirliliğine olan etkileri incelenmiştir.
Ranking of pesticides according to leaching potentials to groundwater for the selected river basins in turkey - index-based approach

Türkiye'de yer alan havzalardaki kirletici parametrelerinin belirlenmesi yakın zamanda gündeme gelmiş ve Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından detaylı olarak ele alınmıştır. Bu konuda, Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nın amacı, hem yüzey hem de yeraltı su kaynaklarının korunması yönünde var olan yönetmelikler gereğince izleme çalışmalarına dahil edilecek olan kirleticilerin tespit edilmesidir. Havzalarda belirlenen kirleticiler arasından, birçok pestisitin izlenecek kirleticilerin önemli bir kısmını oluşturduğu anlaşılmıştır. Sucul ortamlarda çok düşük konsantrasyonlarda bulunan pestisitlerin tespiti için hassas analitik metotlara ve cihazlara ihtiyaç vardır. Bu sebeple, ölçüm ihtiyacını en az seviyede tutmak; böylece yüksek maliyetli izleme çalışmalarını önlemek için, yeraltı suyuna sızma potansiyeli yüksek olan pestisitlerin tespit edilmesi ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla, bu çalışmada, Türkiye'nin seçilmiş havzaları; Akarçay, Büyük Menderes, Meriç-Ergene, Gediz, Kızılırmak, Küçük Menderes, Konya Kapalı, Sakarya ve Susurluk Havzaları için, pestisitlerin önceliklendirilmesi ile yeraltı suyuna geçme potansiyellerinin değerlendirilmesi ve sonuçlarının Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nın yeraltı suyu izleme çalışmalarına dahil edilecek pestisitlerin belirlenmesi amacıyla yürüttüğü çalışmalara katkıda bulunması hedeflenmiştir. Avrupa Birliği, ABD ve uluslararası örgütler tarafından YAS'lara geçebilecek kirleticilerin belirlenmesine yönelik olarak uygulanan yaklaşımlar irdelendikten sonra, genellikle kirletici ve toprak özelliklerini içeren indeks bazlı yaklaşımların ülkemiz koşulları da göz önüne alınarak Türkiye için uygulanabilir olduğuna karar verilmiştir. İndeks bazlı yaklaşımların hem AB hem ABD'de pestisitlerin YAS'lara sızabilirliğinin değerlendirilmesinde ilk aşamada uygulanan yaklaşım olduğu görülmüştür. Bu indeksler temel olarak sızabilirliği ölçmekte ve yeraltı suyuna sızabilirlik risk değerlendirmesi olarak kabul edilmektedir. Bu önceliklendirme çalışması toplamda 157 pestisit için gerçekleştirilmiştir. Pestisitlerin tamamı için 18 farklı indeks hesaplaması yapılmıştır. Hesaplamaların sonucunda görülmüştür ki, kimi indeksler farklı sonuçlar vermektedir; bu da pestisitlerin sıralamasını zorlaştırmaktadır. Bu sebeple, Temel Bileşenler Analizi kullanılarak, değerlendirilen diğer indeksleri de içinde barındıran YASGEP-P isimli yeni bir indeks geliştirilmiştir. YASGEP-P indeksi ile yapılan sıralama esas alınarak, pestisitler için 6 adet öncelik gruplaması yapılmıştır. Pestisitlere ilişkin yapılan önceliklendirmede, 6 gruptan ilk iki grupta yer alanların izleme çalışmalarına öncelikle dahil edilmesinin uygun olacağı sonucuna varılmıştır. Ek olarak, Su Çerçeve Direktifi'nde '45 öncelikli kirletici arasında yer alan pestisitler' izlenmesi gereken kirleticiler olduklarından, oluşturulan yeraltı suyu izleme parametreleri listesine ayrı bir grup olarak dahil edilmiştir.
Modelling of start-up phase of the deammonification systems

Kısmi nitritasyon ve Anammox prosesini içeren deamonifikasyon prosesi, daha az enerji tüketimi ve daha az çamur üretimi nedeniyle, geleneksel azot giderimi teknolojisi olan nitrifikasyon ve denitrifikasyon prosesleri ile değiştirilmesinde iyi bir adaydır. Bununla birlikte, tüm prosesler aynı tankta aynı biyofilm içinde gerçekleştiğinden bu prosesin MBBR sisteminde başlatılması ve işletilmesi oldukça zordur. Bu çalışma, tek kademeli deammonifikasyon MBBR sistemlerinde devam etmekte olan prosesleri anlamak için atıksu arıtma simülatörlerinin olası kullanımını değerlendirmek ve farklı işletme koşulları altında Anammox bakterilerinin çoğalmasina sebebiyet veren en optimum çalışma şemasını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma, Türkiye'de Bursa Doğu Atıksu Arıtma Tesisi'ndeki MBBR deamonifıkasyon pilot tesisinden elde edilen gerçek veriler kullanılarak yapılmıştır. Simülatör olarak BioWin 6.0 yazılımı kullanılmıştır. Havalandırma düzeninde set DO ve oksik-anoksik sürelerin TN çıkış ve mikrobiyal popülasyon dağılımı üzerindeki etkisi düşük (10 C), ortalama (20 C) ve maksimum (25 C) sıcaklık koşulları altında tespit edilmiştir. Dinamik simülasyon sınırlamaları belirlenmiştir. Kalibrasyonun ön basamağı olan duyarlılık analizi, kalibrasyon üzerinde etkili olacak kinetik/stokiyometrik/biyofilm genel parametrelerini belirlemek için detaylı bir şekilde yapılmıştır.
MODFLOW programı kullanılarak karstik akiferlerdeki yeraltısuyu kaynaklarının yönetimi: Altınova-Türkiye Örnek Uygulaması

Bu çalışma, Antalya'nın karstik özellikteki Altınova bölgesi için gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın amacı, Visual MODFLOW Flex kullanarak Altınova'nın karst bölgesindeki yeraltı suyu hareketinin simüle edilmesidir. Ek olarak, Altınova'daki YASın mevcut durumunun analiz edilmesi ve geleceğe yönelik yönetim senaryoları kapsamında bölgedeki YAS seviyesinin incelenmesi hedeflenmiştir. YAS seviye değişimi model tahminleri ile elde edilmiştir. Model uygulamasında, mekansal çözünürlük 25600 m2'lik boyutta ve yaklaşık 75 km2'lik bir alan üzerinde tasarlanmıştır. Model uygulama alanı, jeolojik formasyona göre iki farklı beslenme ve hidrolik iletkenlik bölgesine bölünmüştür. Model, iki boyutlu, kararlı akım koşullarında çalıştırılmıştır. Yanal yöndeki hidrolik iletkenlik, tek kalibrasyon parametresi olarak ele alınmıştır. Modelden elde edilen YAS seviyesi tahminleri, Kasım 2015, Şubat 2016 ve Mayıs 2016'da sahada ölçülen YAS seviyeleri ile karşılaştırılarak model kalibrasyonu gerçekleştirilmiştir. Kurşunlu formasyonunda yer alan ve karstik olmayan alandaki kalibrasyon çalışması sonuçları, traverten karstik alanı için elde edilen sonuçlara göre daha düşük model hatası vermiştir. Genel olarak ölçülen ve tahmin edilen YAS seviyeleri arasındaki korelasyon katsayısı 0,99 olarak hesaplanmıştır. Hem karst hem de karst olmayan alanlar için hidrolik iletkenliğin kalibre edilmiş değerleri 0,01 ila 266 m/gün arasında değişmiştir. Simülasyon dönemi için oluşturulan su bütçesi, akifere giren su akışı ve akiferden çıkan su akışı arasında iyi bir denge olduğunu göstermektedir. Net beslenme, su bütçesindeki en yüksek akış değerini oluşturur ve model sonuçları üzerinde çok etkilidir. Model kalibrasyonu çalışması sonrasında, üç senaryo koşulu oluşturulmuştur. Üç farklı hidrolojik senaryo koşulu için YAS seviyesinde düşüşler görülmüştür. Model tahminleri kullanılarak, YAS akım yönü haritası oluşturulmuştur. Genel olarak, çalışma alanındaki karstik travertendeki YAS kuzeyden güneybatıya ve devamında güneye doğru hareket etmekte iken, karst olmayan akiflerde YAS hareketinin güneye doğru olduğu belirlenmiştir.
Decolorization of wastewaters by biological methods

Tekstil, boya, kağıt ve matbaacılık gibi endüstrilerin atıksuları büyük oranda kullanılan sentetik boyar maddeler nedeniyle yüksek oranda renk içermektedirler. Bu atıksuların alıcı ortama doğrudan deşarjı anaerobik/anoksik koşullarda toksik bileşiklerin oluşmasına neden olabilir. Bundan dolayı atıksuların alıcı ortama deşarjı öncesi renginin arıtılması gereklidir. Bu çalışmada, atıksulardan anaerobik şartlarda renk giderimi amaçlanmıştır. Çalışma kesikli ve sürekli deneyler olmak üzere iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, dokuz farklı tekstil boyar maddesinin ve karışımlarının anaerobik PDW kültürü ve anaerobik çamur ile renk giderimi incelenmiştir. Glikoz, mayaözü ve melas gibi değişik karbon kaynaklan kullanılarak, en uygun karbon kaynağına karar verilmiştir. Maya özünün zengin bir besin maddesi olması ve mikroorganizmaların büyümesini destekleyen bazı mineralleri sağlaması açısından glikoz ve melas içeren sentetik ortama 50 mg/L maya özü ilave edilerek renk giderimi incelenmiştir. Dokuz boyar maddenin yedisinde ve karışımında, PDW ve anaerobik çamur kültürü ile % 90 oranında renk giderimi elde edilmiştir. 72 saatlik inkübasyon süresi sonunda anaerobik kültür ile üç karbon kaynağında da % 100, PDW ile ise mayaözü ve melasın varlığında % 90 dolayında renk giderimi sağlanmıştır. Aerobik koşullara maruz bırakılan örneklerde renk geri dönüşümünün olmadığı gözlenmiştir. Sürekli deneylere başlamadan önce, renk giderim performansını gözlemlemek için anaerobik paket yataklı kolon reaktör üç farklı tekstil boyar maddesi ile kesikli olarak işletilmiştir. Bu çalışmada, flask deneylerinde PDW kültürü ile yüksek verimlerde giderilen Sumufix Red BRF, Sumufix Yellow BRF ve kanşım boyar. JT. C. YÜKSEK.6ÜİÜ. TÜVI K. UEÜLÖVI maddesi kullanılmıştır. Sumufix Red BRF boyar maddesi anaerobik paket yataklı kolon reaktörde, kesikli işletmede, diğer boyar maddelere oranla en yüksek verimle (%87) arıtılmıştır. Çalışmanın ikinci kısmında, Sumufix Red BRF boyar maddesi ve PDW kültürü kullanılarak, sürekli işletilen anaerobik paket yataklı kolon ve aktif çamur ünitesinde, hidrolik alıkonma süresinin (8h=12- 72 saat), başlangıç KOİ derişiminin (KOİo=1000- 8000 mg/L) ve başlangıç boyar madde derişiminin (D0=100- 400 mg/L) renk giderim performansı üzerine etkileri incelenmiştir. Mikroorganizma destek taneciği olarak çelik tel örgü kullanılmıştır. Anaerobik ünitenin çıkış suyu ile beslenen aktif çamur ünitesinde, hidrolik alıkonma süresi ve çamur yaşı sırasıyla 10 saat ve 10 gün olarak sabit tutulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre, anaerobik ünitede % 85'in üzerinde renk giderim verimi elde edebilmek için sistem 18 saat hidrolik alıkonma süresinde, 3000 mg/L başlangıç KOİ derişiminde ve 100 mg/L boyar madde konsantrasyonunda işletilmelidir. Aerobik koşullara önemli bir renk giderimi gözlenmezken, maximum %90 KOİ giderim verimi elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar anaerobik-aerobik ardışık reaktörde, renk gideriminin anaerobik şartlarda, KOİ gideriminin ise aerobik şartlarda gerçekleştiğini ve bu sistemin atıksulardan renk giderimi amacıyla kullanılabileceğini göstermiştir.
Release of metal ions from fly ash originating from coal-fired thermal power plants

oz KÖMÜR YAKITLI TERMİK SANTRALLARDAN KAYNAKLANAN UÇUCU KÜLLERDEN METAL SIZMASI EGEMEN, Ege Yöksek Lisans Tezi, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Coşkun Yurteri Ağustos 1993, 151 sayfa Bu çalışmada, kömür yakıtlı termik santrallardan kaynaklanan uçucu küllerden metal sızması, teorik ve deneysel yöntemlerle incelenmiştir. Çeşitli değişken ve parametrelerin etkisini gözlemlemek için, küllerden suya metal iiçi üzerine bir matematiksel kütle aktarım modeli uyarlanmıştır. Ayrıca, uçucu kül İiçi örneklerindeki elementlerin tahmini dağılımları, termodinamik modelleme yaklaşımları ile incelenmiştir. Son olarak, Çatalağzı Termik Santralı'ndan alınan uçucu kül örnekleri, seçilen 11 elementi sızdırma özelliği açısından deneysel çalışmalarda kullanılmıştır. Bu çalışmada elde edilen bulgular ışığında, uçucu külerin suyla temas etmesi halinde, bazı eser elementlerin sızma özelliği göstereceği sonucuna varılmıştır. ÇATES kül örneklerinde analizi yapılan 11 elementin konsantrasyonları, mevcut kriter ve standartların üzerindedir. Bununla birlikte, bu çözünmenin boyutları, kütle transferi ve 'çökme reaksiyonları tarafından kontrol edilmektedir.
Çubuk Çayı kirliliği ve çevresel etkileri

Bu çalışmada; Çubuk Çayı'nda su kalite parametreleri fiziksel ve kimyasal yönden incelenip bu parametrelerin Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliği ile karşılaştırılması yapılarak çayın kirlilik derecesi belirlenmiştir. Bu amaçla; Ağustos 2012 - Nisan 2013 tarihleri arasında üç farklı istasyondan örnekler alınmış, alınan su örnekleri birbirleriyle ve daha önce yapılan çalışmalarla karşılaştırılmış, yerüstü su kalitesi yönetmeliğine göreÇubuk Çayı'nın su kalitesi belirlenmiştir. Çalışmamızda, Çubuk Çayı YSKY'e göre biyolojik oksijen ihtiyacı (BOİ 5 : 22 ,5mg/l) IV. sınıf, amonyum azotu elementi (NH 4 N:2, 34 mg/l) IV. sınıf, nitrit azotu elementi (NO 2 N: 0,035 mg/l) II. sınıf, nitrat azotu elementi (NO 3 N: 0,95 mg/l) I. sınıf, fosfat değerine göre (PO 4 : 0,075 mg/l) I. sınıf ve izelementler değerleriyle I. sınıf su kalitesindedir. NH 4 -N/PO 4 (2,34 /0,075 = 31,2 mg/l) oranına göre Çubuk Çayı'nda ötrofikasyonu sınırlandıran elementP'dir. Önceki çalışmalarla karşılaştırıldığında, bölgeye kurulan atıksu arıtma tesislerindensonra özellikle NO 3 ve PO 4 yönünden daha kaliteli su temin edilmektedir. Organik madde bakımından yoğun olan bölgenin, sanayi kuruluşlarına yakın olması sebebiyle, azot ve fosfor oranlarının yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Evsel atıksu arıtma tesislerinde anaerobik çürütücülerden çıkan atık anaerobik çamurun ileri arıtımı ve değerlendirme seçenekleri

Bu çalışmada atık anaerobik çamurun ileri arıtımı ve yeniden kullanılabilirliğinin araştırılması amacıyla 4 farklı işlem araştırılmıştır. Termal-alkali hidroliz işlemi ile atık anaerobik çamurun çözünürlüğünün ve biyolojik olarak parçalanabilirliği geliştirilerek metan üretim verimliliği araştırılmıştır. Karbonizasyon işlemi ile biyokömür haline getirilen atık çamurun yakıt kalitesi ve adsorban olarak kullanılabilirliği değerlendirilmiş olup son olarak çamur katı madde miktarının azaltılması amacıyla sülfat indirgeyen bakterilerin üretildiği reaktörler kurulmuştur. Yapılan çalışmalar sonucunda optimum işlem parametreleri; termal-alkali hidrolizi için pH=12 ve kaynama sıcaklığında 6 saatlik işlem süresi, karbonizasyon işlemi için 700 oC'de ZnCl 2 ile 2 saat boyunca kimyasal aktivasyon sonucunda ve sülfat indirgeyen bakteriler ile katı madde giderimi işleminde ise başlangıç pH'ı 5 ve sülfat konsantrasyonu 2500 mg/L olarak belirlenmiştir
Bir krom ? nikel kaplama tesisinde temiz üretim olanaklarının değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasının amacı Kayseri'de bulunan bir krom-nikel kaplama tesisinde temiz üretim olanaklarının araştırılmasıdır. Çalışma üç aşamada gerçekleştirilmiştir. Birinci aşamada tesis içi proses incelemesi ve firma kayıtlarının analizleri ile tesisin mevcut proses şeması, kullanılan girdi türleri ve miktarları ve üretilen ürün ve oluşan atık miktarları belirlenmiştir. İkinci aşamada mevcut durumun değerlendirilmesi ile çevresel açıdan sorunlu alanlar ortaya çıkarılmıştır. Üçüncü ve son aşamada ise belirlenen sorunların temiz üretim yaklaşımı ile engellenebilmesi için yöntemler önerilmiştir. Tesis kaplama yapılacak metallerin temizlik ve hazırlanmasını amaçlayan ön işlemler ve krom ve nikel kapmanın gerçekleştirildiği kaplama kısımlarından oluşmaktadır. Ön işlemler kısmında yüksek miktarda solvent ve asit kullanımı mevcuttur. Kaplama prosesinde ise heksavalent krom (Cr+6) ve nikel (Ni+2) kullanılmaktadır. Proseste kullanılan kimyasal maddeler tesisten çıkan atıksuyun asidik karakter göstermesine ve yüksek miktarlarda Cr+6 ve Ni+2içermesine neden olmaktadır. Su ve kimyasal madde kullanımı diğer tesislere göre yüksektir. Belirlenen sorunların giderilmesi için daha az zararlı kimyasalların kullanımı (örneğin solvent-bazlı yerine su-bazlı temizleyicilerin tercih edilmesi, Cr+6 yerine Cr+3 kullanımı gibi), su ve kimyasal maddelerin geri kazanımına imkan verecek ve kayıp ve kaçakları en aza indiren proseslerin devreye alınması uygun olacaktır.
The investigation of carbon accounting and management tools for different sludge treatment and disposal methods

Karbon ayak izi terimi, artan küresel ısınma bilincinin bir sonucu olarak, son zamanlarda oldukça popüler bir terim haline gelmiştir. Küresel ısınmaya neden olan sera gazlarının çoğu doğada doğal olarak bulunmasına rağmen, sanayileşme ile birlikte artan endüstriyel prosesler sonucu, insan faaliyetleri bu gazların atmosfere yayılmasına önemli ölçüde neden olmaktadır. Atıksu arıtma tesisleri atmosferdeki sera gazı emisyonlarına önemli ölçüde katkıda bulunan faaliyetler olarak kabul edilmektedir. Bu tezin kapsamını, atıksu arıtma tesislerinin ve özellikle bu tesislerin arıtma çamuru işleme ve bertaraf proseslerinin karbon ayak izi üzerindeki etkisinin incelenmesi oluşturmaktadır. Tezin amacı, farklı çamur arıtma ve bertaraf yöntemlerinin karbon ayak izi üzerindeki etkisini proses bazında karşılaştırmalı olarak araştırmaktır.
Multi metalle kirlenmiş bir toprağın fitoremediasyon öncesi ve sonrası biyoyarayışlılığının ve biyoalınabilirliğinin araştırılması

Toprak kirliliği, dünya çapında bir sorundur, ağır metaller bu sorunun önemli bir parçasıdır. Ağır metallerin topraklardan bitki ve sulara ve ordanda insanlara transferi hem insan sağlığı riski değerlendirmesi hem de kirlilik kontrolü için büyük önem taşır. Kirli topraklarda kadmiyum, kurşun ve çinko gibi ağır metallerin biyoyarayışlılığının ve biyoerişebilirliğinin değerlendirilmesi, bu toprakları daha iyi yönetmek ve gelecekte tekrar kullanmak için mutlak gereklidir. Fitoremediasyon, toprak ve sudaki metal kirleticilerin uzaklaştırılması ya da daha zararsız hale getirmek için bitkilerin kullanıldığı, etkili, çevresel olarak ekolojik ve ucuz bir iyileştirme yöntemdir. Ancak fitoremediasyon yönteminin en önemli dezavantajı aşırı düzeylerde kirlenmiş topraklarda bitkilerin kısa sürede etkinliğini gösterememesi dolayısıyla birden fazla sayıda bitki ekim işleminin tekrarını gerektirmesidir. Bu nedenle aşırı düzeyde kirlenmiş alanlarda ekim öncesi ve sonrası metal biyoyarayışlılığı ve biyoerişebilirliğinin belirlenmesi önemlidir. Çünkü toprakta sadece toplam metal derişiminin belirlenmesi metallerin mobilitesi, biyoyarayışlılığı ve biyoerişebilirliği hakkında yeterli bilgi vermemektedir. Bu çalışmanın amacı çoklu metal ile aşırı kirlenmiş topraklarda sera koşullarında 3 ay süre ile yetiştirilen aspir ve yabani hint yağı bitkilerinin hasat edildikten sonra ve öncesinde topraktaki toplam, biyoyarayışlı ve biyoerişilebilir metal konsantrasyonunu belirlemek ve karşılaştırmaktır. Toprakta fitoremediasyon öncesi ve sonrası DTPA arasında aspir (r2=0,94) ve yabani hint yağı bitkisi (r2=0,96) için yüksek bir korelasyon vardır. Toprakta iki aşamada yapılan biyoerişebilirlik değerleri, DTPA ile ekstrakte edilebilir metal konsantrasyonu değerlerinden daha yüksek bulunmuştur. İlk aşamada ortam pH'sının yaklaşık 1.8 olması nedeniyle topraktaki toplam metal derişimine bağlı olarak biyoerişebilirlik oldukça yüksek çıkmıştır. Fitoremediasyon sonrası hem aspir hem de yabani hint yağı bitkisi için biyoyarayışlılık ile mide özsuyunda belirlenen biyoerişebilirlik arasında doğrusal bir ilişki belirlenmiştir (r2=0,82). Her fitoremediasyon işlemi sonrası rizosferde kök salgıları ve mikrobiyal aktiviteye bağlı olarak pH değişmesiden dolayı metallerin mobil hale geçmesi ve böylece daha fazla çevre kirliliğine yol açabilmesinden dolayı, iyileştirme süreci tamamlanıncaya kadar kontrol ve izleme çalışmalarının yapılması gerekir.
Pollution prevention technologies in Turkey

Hızla gelişen sanayileşme ve hızlı nüfus artışı su, hava, toprak kirliliği ve doğal kaynakların yok olması gibi insan ve diğer canlıların yaşamını tehdit eden endüstriyel ve tarımsal kaynaklı önemli çevresel problemleri de beraberinde getirmektedir. Önceleri endüstriyel kaynaklı kirlenmenin üstesinden boru sonu teknolojileri kullanılarak gelinmeye çalışılmaktaydı. Ancak, yüksek ilk yatırım ve işletme giderleri gerektiren ve özellikle tehlikeli ve zararlı atıkların arıtımında verimli olamayan bu teknolojiler son yıllarda özellikle gelişmiş ülkelerde önemini kaybetmiştir. Bunun yerini atığın oluşmasını önleme prensibine dayanan ve işletmelere karlı ve çevreyle dost üretim yapmaya olanak veren temiz üretim teknolojileri ya da atık azaltan teknolojiler olarak bilinen yeni teknolojiler almaktadır. Sunulan çalışmada, temiz üretim teknolojileri ve uygulama metodlan genel olarak tanımlandıktan sonra, Türkiye'ye örnek teşkil edeceğinden, Avrupa Birliği'nde bu konunun yasal çerçevede nasıl oturtulmakta olduğu ve diğer destekleyici mekanizmalar açıklanmıştır. Konu çalışması olarak İzmir'de endüstriyel yağ üretimi yapan bir firmanın atık azaltma uygulama stratejisi irdelenmiştir. Ayrıca, insan sağlığı ile doğrudan ilgili olan tarımsal üretim de ele alınarak Türkiye'de bulunan ve organik ürün ihracatı yapan bir firmanın üretim ve pazarlama stratejisi anlatılmıştır. Bununla beraber, yoğun pestisit ve kimyasal gübre kullanılan seracılıkta alternatif bir üretim metodu olabilecek topraksız tarımın TahtalıV Barajı koruma havzasındaki çiftçilerin kendi seralarında uygulanması topraklı tarımla karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Sonuç olarak, temiz üretim teknolojileri ve sağlıklı ürün üretiminin Türkiye'de yaygınlaştırılması için gerekli zorunlu ve destekleyici mekanizmalar sunulmuştur.