Görsel sanatlar eğitimi alan öğretmen adaylarının kişiliklerine göre eleştirel düşünme becerilerinin incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı; Güzel sanatlar bölümünde Resim-İş Öğretmenliği programında sanat eğitimi alan 1. sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf, 4. sınıf öğretmen adaylarının sahip oldukları kişiliklere göre eleştirel düşünme becerilerine ve Görsel Sanatlar eğitimi dersine yönelik tutumlarına etkisinin belirlenmesidir. Araştırmada ayrıca öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerinin, sanat derslerine yönelik tutumlarının, öğretmen adaylarının cinsiyetlerine ve öğrenim görmekte oldukları sınıfa göre, mezun olunan okul türü açısından farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Bu amaçla öğretmen adaylarına, Costa ve McCrae(1985) tarafından geliştirilen ve yine McCrae tarafından revize edilen, daha sonra Goldberg ve diğerleri(2006) tarafından 50 sorudan oluşan bir envantere dönüştürülen, Yöyen tarafından Türkçe'ye uyarlanarak güvenirlik ve geçerlik çalışmaları yapılarak 40 madde olarak son şekli verilen Uluslararası Kişilik Envanteri uygulanmıştır. Ardından 2000 yılında Semerci tarafından 'Kritik Düşünme Ölçeği' adı altında geliştirilen 'Eleştirel Düşünme Eğilimi' ölçeği ve Resim-İş öğretmeni adaylarının kişisel bilgi ve özelliklerini gösteren kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Veri toplama araçları 2018- 2019 eğitim öğretim yılında Karadeniz Teknik Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi ve Giresun Üniversitesi'nde okuyan öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde, SPSS istatiksel yazılım programı kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmen adaylarının kişilik özelliklerinin eleştirel düşünme becerileri arasında bir ilişki olup olmadığı, öğretmen adaylarının sahip oldukları eleştirel düşünme becerileri ile Görsel Sanatlar dersine yönelik tutumları arasında bir ilişki olup olmadığı belirlenmiştir. Yapılacak çalışma ile Resim - İş Programında sanat eğitimi alan öğretmen adaylarının derslerindeki yaratıcılıkları üzerinde eleştirel düşünmenin etkisinin olup olamadığı belirlenmiştir. Ayrıca araştırmanın sonuçlarına göre araştırmaya katılan Görsel sanatlar eğitimi alan öğretmen adaylarının sahip oldukları eleştirel düşünme becerileri ile cinsiyet, sınıf düzeyi değişkenine istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterip göstermediği belirlenmiştir. Görsel sanatlar eğitimi alan öğretmen adaylarının kişiliklerine göre eleştirel düşünme becerilerinin incelendiği bu çalışmada araştırmaya katılan görsel sanat eğitimi almış öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğiliminin yüksek düzeyde olduğu; elde edilen bu sonucun literatürdeki düşük ve orta düzeydeki öğretmen adaylarının eleştirel düşünme eğilimlerinden farklı olduğu sonucu elde edilmiştir. Söz konusu farklılığın nedeni olarak görsel sanat eğitimi alan öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerilerinin yüksek oluşunun görsel sanatlar eğitimi ile ilişkili olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Eleştirel düşünme eğilimi ölçek ve alt boyut puanlarının öğretmen adaylarının demografik değişkenlere göre anlamlı farklılık göstermediği sonuçları elde edilmiştir. Araştırmanın temel amacına uygun olarak kişilik özellikleri ile eleştirel düşünme eğilimi arasındaki ilişki incelendiğinde dışa dönüklük, sorumluluk, uyumluluk ve gelişime açıklık kişilik özellikleri ile eleştirel düşünme eğilimleri arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki olduğu sonuçları elde edilmiştir. Gelişime/deneyime açık kişilik özelliğine sahip bireyler olabileceği göz önünde bulundurulmuştur. Araştırmanın sonucunda çıkan verilere göre günümüz Resim - İş öğretmeni adaylarına üst düzey düşünme becerilerinden biri olan eleştirel düşünme becerisinin eğitim yoluyla nasıl kazandırılması gerektiği konusunda öneriler sunulmuştur.