Kız meslek liselerinin grafik ve fotoğraf alanında verilen bilgisayar destekli tasarım dersinde karikatür tekniğinin yaratıcı sürece katkılarına ilişkin öğrenci ve uzman görüşleri

Bu araştırmanın amacı, Kız Meslek Liselerinin, Grafik ve Fotoğraf alanında verilen Bilgisayar Destekli Tasarım Dersinde, Karikatür Tekniğinin ders materyali olarak kullanılmasının, derste yaratıcı sürece katkıları'nın eğitsel boyutta İncelenmesidir. Araştırma ile öğrencilerin yaratıcılık problemlerinin belirlenmesi ve aynı zamanda derste konuya uygun karikatürler kullanılarak dersinde daha ilgi çekici, daha zevkli, ve daha verimli bir duruma getirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada ilk olarak, araştırmaya temel olacak kuramsal ve kavramsal çerçeve açık bir biçimde oluşturulmuştur. Araştırmanın uygulaması, 2008 - 2009 Eğitim - Öğretim yılı II. Döneminde, Ankara- Altındağ Yıldırım Beyazıt Kız Teknik ve Meslek Lisesi, Grafik ve Fotoğraf alanı 11. sınıfta öğrenim gören 15 öğrenciye uygulanmıştır. Uygulamada için Bilgisayar Destekli Tasarım Dersi ve Dersin 'Reklam Afişi Tasarımı' modülü, kullanılmıştır. Bu araştırmanın yöntemi, belli bir zaman kesiti içinde belli sayıdaki kişilerin görüşleri anket ve bilgi toplama formları ile veriler toplanarak elde edildiği için Betimsel bir çalışmadır. Araştırmada, uygulamaya başlamadan önce ilgili okulun, Grafik ve Fotoğraf alanında görev yapan öğretmenlerin yaratıcılık konusunda ve alan öğrencilerinin yaratıcılık problemlerine ilişkin görüşleri hazırlanan anketle alınmış, problemlerin olduğu tespit edilmiş ve uygulamaya karar verilmiştir. Uygulamada, bilindiği üzere yaratıcı yetiyi etkileyen en önemli faktörlerden birisi 'Kalıtım'dır. Her öğrenci farklı kalıtım özelliklerine sahiptir ve aynı kalıtım özelliklerine sahip iki grup öğrenciyi rastgele seçmek ve deney amacıyla gruplara veya sınıflara bölerek uygulama yapmak imkansızdır. Bu nedenle karikatür tekniğinin öğrenci yaratıcığına katkılarını belirlemek amacıyla aynı öğrenci tarafından aynı konuda toplam iki afiş tasarımı yapılmıştır. 1. Afiş çalışması geleneksel öğretim yöntemi ile, 2. Afiş çalışmasında ise, konuya uygun seçilen 7 adet karikatür derste öğretim materyali olarak kullanılmıştır. İki yöntem karşılaştırılarak incelenmiştir. Ayrıca uygulama sırasında araştırmacı, hazırlanan formla derste derinlemesine gözlem yapmıştır. Uygulama sonrası öğrencilerin, alan derslerinde yaratıcılıkla ilgili problemlerine, B. D. T. dersine ve derste karikatür kullanılmasının yaratıcı sürece katkılarına ilişkin görüşleri hazırlanan anketle alınmıştır. Araştırmanın en son aşamasında ise, 7 alan uzmanı tarafından öğrenci çalışmaları değerlendirilmiştir. Öğrencilerin çalışmalarını inceleyen uzmanların, değerlendirmeleri arası anlamlı fark olup olmadığı incelenmiştir. Araştırma sonucu elde edilen veriler, SPSS paket programı aracılığıyla çözümlenmiş ve tablolaştırılmıştır. Verilerin frekans ve yüzdelik dağılım değerleri incelenerek yorumlar yapılmıştır. Öğretmenlere yönelik yapılan anket, 6 kişi ile yapıldığından herhangi bir istatistiksel analiz yapılamamıştır. ifadelere verilen yanıtlara dair tanımlayıcı istatistikler alınmıştır. Öğrencilerin eğitim öncesi ve sonrası değişimlerinin incelenmesinde parametrik olmayan ve bağımlı kategorik grup analizlerinde kullanılan 'Wilcoxon Test İstatistiği' kullanılmıştır. 7 uzmanın öğrencilerin eğitim öncesi ve sonrası yaptıkları değerlendirmeler bağımlı iki grubun karşılaştırılması olarak düşünülmüştür. Uygulama sonrası öğrencilere uygulanan anketten elde edilen görüşlerin, Frekans tabloları alınarak, çapraz tablolar oluşturulmuş; çapraz tablolarda 'Ki-Kare' değerleri hesaplanarak farklılık kontrolleri yapılmıştır. Öğrencilerin çalışmalarını inceleyerek değerlendiren uzmanların, değerlendirmeleri arası anlamlı fark olup olmadığı incelenmiştir. Söz konusu inceleme parametrik olmayan testlerden, 'Kruskal-Wallis' yöntemi ile yapılmıştır. Bu araştırma ile elde edilen verilerden ve araştırmacı tarafından yapılan gözlemlerden, Öğrencilerin yaşadığı yaratıcılık problemlerin çözümünde ve özellikle öğrencideki yaratıcı düşüncenin ortaya çıkarılmasında, Karikatür Tekniğinin ders materyali olarak kullanılmasının yaratıcı sürece katkıları'nın olduğu görülmüştür. Aynı zamanda Karikatürler kullanılarak, Bilgisayar Destekli Tasarım dersinin daha ilgi çekici, daha zevkli ve daha verimli bir duruma getirmenin mümkün olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonunda ulaşılan sonuçlara dayalı olarak geliştirilen önerilere yer verilmektedir.