Jean Jacques Rousseau'nun 'Emile' adlı eserinde çocuk, çocuk eğitimi ve ideal vatandaş

Bu araştırmanın temel amacı, aydınlanma dönemi düşünürlerinden Jean Jacques Rousseau'nun, çocuk imgesine bakışı, çocuk eğitimi ve hedeflediği ideal vatandaşı ortaya çıkarmaktır. J. J. Rousseau'nun görüşlerinin tespitinde 1762 yılında kaleme aldığı 'Emile ya da Eğitim Üzerine' eseri kaynak alınmıştır. Tez beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın problemi, amacı ve önemine değinilmiştir. Görüşleri günümüz toplumsal yapının oluşmasında etkili olan düşünürün eğitim ile ilgili görüşleri üzerinden çocuk ve vatandaşlık eğitimi hakkındaki düşünceleri hem çocuk eğitimi hem de vatandaşlık eğitimi açısından önem arz etmektedir. İkinci bölümde araştırmanın kavramsal açıklamalarına ve literatür hakkında bilgilere yer verilmiştir. Bu bölümde J. J. Rousseau'nun hayatı ve eserleri, eğitim kavramı, eğitim felsefesi, aydınlanma dönemi eğitim, sosyal bilgiler programı ve vatandaşlık eğitimi üzerinde durulmuştur. Verilen bilgiler ile araştırma konusunun kavramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Literatürde J. J. Rousseau'nun eğitim düşüncesi ile ilgili araştırmalara yer verilmiştir. Üçüncü bölüm ise araştırmanın yöntem bölümünü oluşturmaktadır. Emile ya da Eğitim Üzerine eseri Yaşar AVUNÇ'un, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınlarından çıkan çevirisi üzerinden incelenmiştir. Beş bölümden oluşan eser incelenirken ilk üç bölüm ile sınırlandırılmıştır. Eser nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme yöntemi ile incelenmiştir. Verilerin analizi yapılırken içerik analizi tekniği kullanılmıştır. İçerik analizi sonucunda elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Dördüncü bölümde araştırmanın bulgularına yer verilmiştir. Araştırmanın bulgularında çocuk imgesiyle ilgili; gelişim, sağlık-beslenme, tutum, özgürlük, aile, mutluluk kavramlarıyla ilgili bulgular ortaya çıkmıştır. Çocuğun eğitimi ile ilgili; yöntem, amaç, ahlak eğitimi, öğretmen, düzeye uygunluk, meslek, eğitim tanımı ve ceza kavramlarıyla ilgili bulgular ortaya çıkmıştır. İdeal vatandaş ile ilgili; özgürlük, eşitlik gibi demokratik vatandaş özellikleri yanında bilimsel ve eleştirel düşünebilen, problem çözen, kendi özelliklerini bilen hak ve sorumluluklarının farkında olan, duyarlı ve ahlaki erdem sahibi ideal vatandaş bulguları ortaya çıkmıştır. Beşinci bölüm olan son bölümde ise araştırmanın sonuç ve tartışmasına yer verilmiştir. Araştırmanın sonucunda, J. J Rousseau'ya göre çocuğun özgürlüğünün korunması gerektiği, çocuğun gelişiminde doğal düzenin takip edilmesi gerektiği, çocuğun eğitiminde öğretmeni yönlendirici olması gerektiği, çocuğun yaparak yaşayarak öğrenme, problem çözme ve buluş yoluyla öğrenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca çalışmada ulaşılan diğer sonuç J. J. Rousseau'nun uyguladığı eğitim yapılandırmacı eğitim yaklaşımı ile uygunluk göstermektedir. J. J. Rousseau'nun hedeflediği ideal vatandaşlık profilinde özgürlükçü, eşitlikçi, kendi kendine yetebilen, çevresini ve kendini tanıyan vatandaş ön plana çıkmaktadır. Günümüzde yetiştirilmek istenilen ideal vatandaş özelikleri düşünüldüğünde J. J. Rousseau'nun hedeflediği ideal vatandaş özellikleriyle büyük oranda benzerlikler gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.