turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Geleneksel Türk mimarisinde pişmiş kırmızı toprağın kullanımı, Gökeyüp, Akçaova, Karacasu çömlekçi çamuru kullanılarak yeni tasarımların oluşturulması

Yaşamın her alanında hızla gerçekleşen değişim ve gelişim insanların yaşam alanlarını da etkilemektedir. Çalışma, dinlenme, eğlenme, sağlık ve eğitim gibi faaliyetlerin gerçekleştirildiği bu alanlar insanların ihtiyaçlarını karşılayacak nitelikler taşımalıdır. Barınma ihtiyacı bu yaşam alanlarının en başında gelmektedir. Barınaklar ilk zamanlarda sazlık kulübelerin balçıkla sıvanmasıyla inşa edilirken, toprağın pişirilerek dayanıklı hale gelmesiyle farklılaşan ve sağlamlaşan bir mimari anlayışa doğru gidilmiştir. Barınma alanlarının sağlam, ekonomik ve sağlıklı inşası insanın yaşamını kaliteli sürdürülmesine olanak sağlamıştır. Tezde, geleneksel Türk mimarisinde kırmızı topraktan üretilmiş malzemelerin kullanımı, Selçuklular döneminde, Osmanlılar döneminde ve günümüzde olmak üzere üç dönem olarak incelemiştir. Geleneksel Türk mimarisinde pişmiş kırmızı toprak sırlı ve sırsız tuğla, kiremit, künk, baca, rezonans amaçlı olarak da kullanılmıştır. İncelenen dönemlerden günümüze kadar inşa edilen Türk mimari yapıları ihtiyaçlara cevap arayarak ve cevap vererek gelişmiş, bu gelişim sürecinde de bezeme önemli bir ilerleme kaydetmiştir. Çağdaş yaşam koşulları ve hızlı gelişen teknoloji günümüzde mekanların biçimlenmesinde önemli bir rol oynamıştır. Yeni mimari ve endüstriyel ürünlerin tasarımları geleneksel tasarım metodlarından yola çıkılarak geliştirilmiş ve günümüzde bazı ürün tasarımı ya tamamen değişmiş ya da gelişmeye uğramıştır. Bu noktada pişmiş kırmızı topraktan yeni tasarımlar oluşturulurken geleneksel Türk mimarisinde üretim ve uygulama şekilleri incelenmiştir. Yeni tasarımlarda Gökeyüp, Karacasu, Akçaova çömlekçi çamurları kullanılmıştır ve bu çamurlar üzerinde çeşitli testler, astar ve sır denemeleri yapılmıştır.
Dörtlü sistemde alkali ve toprak alkali oksitlerin sır özelliklerine etkisinin araştırılması

Sır; çeşitli alkali metal ve toprak alkali metal oksitlerin bir araya gelmesiyle oluşan karışımların, ısısal tepkimeye girmesi sonucu uygulandıkları seramik bünye üzerinde eriyerek yüzeyleri kir, sıcaklık, nem vb. çevresel etkenlerden koruyan, özgün farklı dokular ve renkler oluşturabilen camsı bir tabakadır. Sır reçetelerinin içerisinde kompozisyonel bileşime bağlı olarak kolaylıkla eriyebilen alkali ve toprak alkali metal oksitler, bu özellikleri sayesinde karışımdaki diğer bileşenleri de eritebilen temel oksitlerdir. Seramik bünyelerin yüzeylerini kaplayan sırların ve uygulandıkları bünyelerin pişirim sıcaklıkları kimyasal kompozisyondaki alkali ve toprak alkali metal oksitler oranlarına göre farklılık göstermektedir. Bu çalışmanın amacı sır reçetelerinin temel bir bileşeni olan alkali ve toprak alkali oksitlerin, dörtlü sistemde sır özelliklerine olan etkilerinin araştırılmasıdır. Bu doğrultuda alkali firit, potasyum nitrat (KNO3), kalsit (CaCO3), kolemanit (2CaO.3B2O3.16H2O), kuvars (SiO2), sodyum nitrat (NaNO3) ve magnezyum karbonat (MgCO3) kullanılarak dört farklı sır sistemi geliştirilmiş ve A, B, C, D şeklinde kodlanmıştır. Bu sistemlerden hazırlanan sırlar beyaz seramik çamurundan üretilen bisküvi plakalar üzerine akıtma yöntemiyle sırlanmış ve 1000oC' de laboratuvar tipi fırında pişirilmiştir. Yüzey görünümlerine göre incelenen sırlardan seçilenler, ağırlıkça % 0.05 kobalt oksit ile renklendirilmiş ve tabak formu üzerinde uygulanmıştır. Nihai ürünler ve geliştirilen sırlar, bünye ile olan etkileşimlerine göre incelenerek alkali ve toprak alkali oksitlerin dörtlü sır sistemine olan etkileri belirlenmiştir.
Asya ve Avrupa kıtalarında seramik mataralar

Mataralar veya yolcu mataraları, sıvıların taşınmasında kullanılan kaplardır. İlk görülen mataraların seramik mataralar olduğu düşünülmektedir. Cam, deri, metal ve ahşap kapların seramik kaplardan sonra üretilmeye başlaması ve kronolojik araştırmalar bu düşünceyi doğrulamaktadır. Çömlekçi çarkının keşfi, seramik mataraların yaygın olarak üretilip kullanılmasında önemli faktörlerden birisidir. Asya ve Avrupa Kıta'larında görülen seramik mataralar araştırılırken kronoloji ve coğrafyayı yönlendiren, seramik sanat tarihidir. Seramiğin keşfinden günümüze değin geçirdiği değişim ve gelişime seramik mataralarda parelellik göstermiştir. İlk seramik mataralar; Asya Kıta'sında, önce Anadolu'da, Kıbrıs'da, ardından Mısır'dan İran'a kadar olan bölgede Tunç Çağı'nın ortalarında görülmektedir. Mataraların form özellikleri az çok farklılıklar göstermesine karşın birbirlerine yakın karakterleri taşımaktadır. Mataralar yuvarlak tabanlı, küresel veya lentoid gövdeli, iki veya üç kulpludur. Astar dekorlu mataralar sırsızdır. Merkezden dışa doğru açılan daireler karakteristik özellikleridir. Göçebe yaşam tarzı, ticaret yolları, savaşlar, hac yolculukları gibi etkenlerle, kültürler arası etkilenmelere ve mataranın form ve dekoruyla, benzer özelliklerde üretilmesine neden olmuştur. Uzak Doğu'da daha geç dönemlerde görülen mataralar, form ve dekor özellikleri ile özgündürler. Form ve dekor kaynaklan yalnızca doğadır. Bu özgün özellikler daha sonra Asya'nın Batısını ve Avrupa seramiklerini de etkilemiştir Avrupa'da seramiğin gelişimi, Doğu'ya göre daha gençtir. Araştırma sürecinde Avrupa'da Orta Çağ'da rastlanılan mataralar, 15. yüzyılda mayolikanın doğusuyla popülerlik kazanmışlardır. Avrupa'da en çok İtalyan mayolikalarında görülen mataraların karakteristik özelliği armut gövdeli, şişe formunda olmasıdır. Röliyef ve mayolika dekorlu olarak sınıflandırılabilen mataraların dekor konuları oldukça zengindir. Kullanılmış olan dekor öğeleri, madalyon içerisinde armalar, portreler, simgeler, grotesk resimler, mekansal, figüratif, mitolojik ve konulu betimlemelerdir. 17. yüzyılda porselenin Avrupa'ya tanıtılmasından sonra görülen, yassı dairesel gövdeli mataralar, form ve dekor özellikleriyle Doğu'nun etkisini taşımaktadırlar. Günümüzde seramik mataraların üretimi yok denecek kadar azdır ve üretilenler ise dekoratif olarak kullanılmaktadır.
Türkiye'de banknotun tarihsel süreç içinde gelişimi ve tasarımı

Banknot, ekonomik büyümenin bir sonucu olarak kullanımdaki para miktarının artmasıyla birlikte ilk olarak 18. yy'ın ikinci yansından itibaren batıda kullanılmaya başlanmıştır. Banknotun, Türkiye'deki ilk kullanımı ise Osmanlı Devleti döneminde 'kaime' adıyla 1840 yılında gerçekleşmiştir. 1863'te, Osmanlı Devleti'nin kağıt para çıkarma imtiyazını, ingiliz ve Fransız ortaklığından oluşan Osmanlı Bankası'na vermesiyle kaimeler İngiltere'de basılmaya başlamıştır. Böylece banknotlarımızın yurtdışında bastırılma serüveni başlamıştır. Cumhuriyete gelindiğinde de bu durum uzunca bir süre devam etmiştir. Banknotların yurtdışında yaptırılması, banknotun görünüşüne etkileyen iki önemli unsurdan biridir. Banknotlar yaptırıldıkları ülkelerin tasarım anlayışını taşımışlardır. II. Dünya Savaşı sırasında üç değişik ülkeye yaptırılan banknotların görüntüleri buna iyi bir örnek oluşturmaktadır. Banknotların görünüşlerine etki eden diğer unsur ise dönemin ideolojik görüşlerinin banknotlara yansıması olmuştur. Banknotlarımızın kendi kimliğini bulma yönünüdeki çalışmalar 1980'li yıllardan itibaren başlamıştır.
Günümüz sanat üretimlerinde savaş, ölüm, trajedi temalarının kullanımı

Savaş, insanlığın var oluşundan günümüze kadar süregelen bir olgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Her dönemde ve her coğrafyada kendine has yöntemlerle var olmuş ve var olmaya devam etmektedir. Savaş ve onunla birlikte anılan ölüm ve trajedi temaları, gündelik yaşantımızda ve politik yazında sıklıkla karşımıza çıkan olgular olmasıyla birlikte günümüz sanat üretimlerinde de yoğun bir şekilde kullanılmakta, kavram olarak incelenmektedir. Savaşlarla birlikte ortaya çıkan toplumsal ve kültürel değişimler sanatçıların kendilerini ifade etme şekillerinde etkili olurken aynı zamanda sanatı da şekillendirmiştir. Yaşanan iki dünya savaşının etkileri sanat tarihinde köklü değişiklere neden olmuştur. Özellikle ikinci dünya savaşı sonrasında ortaya çıkan yeni düşünüş ve üretim biçimleri yeni temsil biçimlerinin gelişmesine sebep olmuştur. Çalışmanın amacı, savaş, ölüm ve trajedi temalarının toplumsal etkileri ve bu etkilerin günümüz sanatında yansımalarını ele alan sanatçılar üzerinden okumalar yapmaktır. Bu nedenle birinci bölüm savaş kavramını tarihsel olarak sorgulamakta, Birinci ve İkinci Dünya Savaşlarından günümüze, sanattaki değişimleri ele almaktadır. İkinci bölüm kültürel kimlik bağlamında, günümüzü etkileyen çeşitli travmatik durumlardan bahsedildikten sonra sergi modellerine bakmaktadır. Üçüncü bölüm ise, ele alınan kavramların günümüz sanatındaki yansımalarını, Sejla Kameric, Martha Rosler ve Hale Tenger üzerinden incelemektedir.
Manzara soyutlamaları

Manzara Soyutlamaları konulu bu Yüksek Lisans Sanat Eseri Raporu'nun Giriş bölümünde, sanatçının kendi dünyasını oluşturabilmek amacıyla doğayı soyut biçimlere dönüştürdüğü ve onu yeniden var ettiği olgusundan söz edilmiştir. Doğa'nın her sanatçıyı farklı noktalara götürebileceği belirtilmiş, bu bağlamda sanat tarihi sürecinde soyut manzaraya gelene kadar, manzara konusunun geçirdiği evrelere değinileceği belirtilmiştir. Bu eserlere paralel olarak, bireysel çalışmalar da açıklanmaya çalışılmıştır. Birinci Bölüm'de, Sanat, İnsan ve Doğa İlişkisi incelenmiş ve farklı 'Doğa' tanımlan verilmiştir. Doğa ve İhsan İlişkisi alt başlığında, her insanın doğaya yönelişindeki farklılıklar ve bunun sonucunda ortaya çıkan akımlardan bahsedilmiştir. Böylece, insanın kendi varlığını doğaya katmasıyla, sanatın özünün oluştuğu belirtilmiştir. İkinci Bölüm, manzara resminin değişimini ele almaktadır. Burada, değişen doğa yorumlan irdelenerek, doğaya bakış açısının geçirdiği sürece değinilmiş ve manzaranın resimsel ifadesinde görülen büyük farklılıklar incelenmiştir. Üçüncü Bölüm, manzara soyutlamalarına eğilirken, resimde yeni bir biçimlendirme arayışını manzara soyutlamaları ile sınırlandırarak ele almaktadır. Biçimlendirmede soyut anlayış bağlanımda, sanat, tarihinden seçilmiş soyut resimler, bireysel çalışmalarla eş zamanlı olarak incelenmiştir. Manzarada soyutlamam eğilimleri ele alan Dördüncü Bölüm'de, doğanın gerçek görünüşünü değiştiren anlayışlara kısaca değinilerek, bu yaklaşımlar bireysel çalışmalarla karşılaştırmalı olarak açıklanmıştır. Kolajla soyutlama alt başlığında, kübistlerin sanat formuna yükselttiği kolaj tekniğinin, bireysel çalışmalardaki kullanımından da bahsedilmiştir. 11 Lekeci çözümlemelerle manzara soyutlamaları başlığı altında ise, manzaranın soyutlanarak yorumlandığı ve doğa gerçeğinden yola çıkılarak, resmin kendi gerçeğine ulaşmasının amaç edinildiği belirtilmiştir. Raporun sonuç bölümü manzara soyutlamaları kapsamında oluşturulan bireysel çalışmaların vardığı noktalan belirtmektedir. Araştırma süreci boyunca karşılaşılan hem kuramsal hem de uygulamalı alanda çözülen ve çözülemeyen sorunları belirtmeye çalışmaktadır.
Okul öncesi eğitimde iki ve üç boyutlu çalışmalarda atık ve hazır malzeme kullanımına ilişkin bir araştırma

''Okul Öncesi Eğitimde İki ve Üç Boyutlu Çalışmalarda Atık Ve Hazır Malzeme Kullanımına İlişkin Bir Araştırma'' adlı bu çalışmada 2-6 yaş grubunu kapsayan okul öncesi çocukların iki ve üç boyutlu çalışmalarda kullandıkları atık ve hazır malzemelerin kendilerini ifade etmedeki katkılarını araştırmak; eğitimcilerin ve çocukların malzemeye yaklaşımlarını değerlendirmek amaçlanmıştır. Nitel araştırma yönteminden yararlanılarak Kara Kuvvetleri, Eğitim ve Doktrin Komutanlığı, Kreş ve Gündüz Bakım Evi (2-6 yaş) çocuklarının 2014- 2015 ve 2015- 2016 eğitim-öğretim yıllarında oluşturulan iki ve üç boyutlu çalışmaların iki ayrı yıl sonu sergisinde yer alan görsellerinin büyük bir bölümü, betimsel tanımlama modeli, döküman incelemesi ve görüşme tekniği ile doğrudan yorumlanarak veri analizi yapılmıştır. Bu çalışmada okul öncesi çocukların genel özellikleri, çizgisel gelişim basamakları ve sanat eğitimi hakkında literatür taraması yapılmıştır. Ayrıca çocukların hazır ve atık malzemelere olan ilgilerini araştırmak amacıyla, durum çalışması modeli ve gözlem tekniği kullanılarak beş çocuğa ''ev'' konulu bir uygulama yaptırılmıştır. Araştırma sonucunda EDOK'ta açılan her iki sergide hazır ve atık malzemeye geniş yer verildiği tespit edilmiş, okulda yapılan uygulamada da çocukların hazır ve atık malzemeyi severek-isteyerek çalıştıkları ve bireysel farklılıklarını ortaya koydukları gözlemlenmiştir. Bu yaş grubu çocukların kendilerini rahatça ifade edebildikleri için okul öncesi eğitimde hazır ve atık malzemeden yararlanılması önerilmiştir.
Modern resimde fantazmagorik ve grotesk imgeler

Bu çalışmada, Hıristiyanlaşan Ortaçağ'da eskil inanç sistemlerinden gelen fantastikyaratık imgelerinin ilahi ve kötu cu l yu ku mlu lu kler u stlenerek edindikleri korkutucugöru nu mlerini 17. yu zyılda Aydınlanma ile 19. yu zyılda da Romantizm ve Kara Romantizm ile yitirmeleri Modern çağda ise popu ler ku ltu ru n etkisiyle metalaştırılmaları irdelenmiştir. Antik dönemlerden gelen mitolojik yaratıkların edebiyat, sanat ve modern çağıngöru ntu estetiğine yansırken Ortaçağ'da sahip olduğu grotesk göru ntu yu zamanla yitirmesi, toplumsal ve edebi değişimler dışında inanç ve felsefi bakış açılarının ışığında değerlendirilmiştir. Edebiyat ve sanattaki yeni yaklaşımların 18. yu zyılda yu kselmesiyledeğişen kötu lu k algısı ve bunun biçimlere yansıması yeni canavar ve yaratık imgelemleriortaya çıkartmıştır. Bireyin yalnızlaşması, geçmişşe nostaljik özlem ve du nyayı yenidenbu yu lu kılma gibi romantik du şlerle hareket eden sanatçılar; Şeytan gibi erken dönemde insanlığın du şmanı sayılan bir figu ru de yeniden yorumlamış, isyankar kahraman imgesiniyaratmıştır. Kara Romantizm, Sembolizm, Su rrealizm gibi insanın ve toplumun bilinçaltında gizlenen karanlık du şleri yu zeye çıkartarak nostaljik bir gu du yle eskil dönemlerdenfaydalanarak yeni mitolojiler yaratma arzusundaki sanat akımları incelenmiştir. Popu ler ku ltu r ve sinemanın da etkisiyle çağdaşlaşarak yeni biçimlerde ortaya çıkan fantastik imgelemlerin inançsal ve sosyolojik kökenleri ile sanata yansımaları araştırılmıştır. İnsanın yu celik arzusuyla fetiş bir korku ve fantezi nesnesi biçiminde kodladığı bu vampir, cadı, yaratık, şeytan gibi imgelemlerin değişim ve dönu şu mlerinin ardındaki duygu vegu du ler tarihsel ve sosyolojik nedensellerle irdelenmiştir.
Film afişlerinde imgeler: Saul Bass film afişlerinin göstergebilimsel incelemesi

Film afişlerinde anlamın yaratılmasındaki bazı değişkenleri ortaya koymak ve buradan hareketle afiş okumaları yapabilmek üzere yapılan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; bir çalışmaya 'tasarım' ve tasarım süreci sonunda ortaya konulan bir ürüne 'tasar' diyebilmemiz için gerekli koşullar nelerdir? Sorusundan hareketle; tasarım kavramı; tasarı ve tasar terimlerinin açıklanması, tasarım sürecinde adımlar, temel tasarım kuramları, tasarımda konu-öz-biçim-içerik ilişkisi, grafik tasar olarak afiş ve film afişi, afiş tasarımında tasar'ın yapısall göstergeleri ve film afişi özellikleri ele alınmıştır. Bu bölümde temel tasarım kuramlarında irdelenen, 'tasarım öge ve ilkeleri ile organizasyon esasları' ikinci bölümde, 'görüntüsel gösterge'ler başlığı olarak ele alınmıştır. İkinci bölümde; bir 'tasar' nasıl okunur? Sorusundan hareketle, gösterge kavramı açıklanmış, göstergelerin sınıflaması yapılarak dilsel gösterge ile görüntüsel gösterge arasındaki farklar ortaya konmuştur. Görüntüsel göstergelerin biçim ve içerik anlamında ele alırken kod, mesaj, göstergebilim kavramı açıklanmış, gösteren-gösterilen ve kod, mesaj, anlamlama, düzanlam, yan anlam, üstdil başlıkları açıklanmıştır. Çalışmanın çözümleme aşaması olan üçüncü ve son bölümünde; grafik tasarımcı Saul Bass'ın 1955 ile 1993 yılları arasında tasarladığı ve kendi resmi sitesinde yer alan 23 film afiş tasarımından -amaçlı örnekleme yöntemiyle- seçilen 10 ikonik, simgesel ve illüstratif film afişinin teknik çözümlemeleri Güngör'ün 'tasarın birleştirici prensipleri'ne göre 'biçim' yönüyle, Roland Barthes'in afiş görüntülerini çözümlemeye olanak sağlayan 'üç aşamalı göstergebilimsel çözümleme' örneğine uygun olarak, 'içerik' yönüyle çözümlemeleri yapılmıştır. Sonuç olarak Saul Bass film afişlerinin, temsil ettiği filmin ana teması olan kavramı, fotoğrafsız, en az tasar ögesi kullanarak, ikon ve simge yardımıyla anlatan basit ve sade tasarlarının üzerindeki anlamsal değeri, sadece içerik yönüyle değil biçimsel unsurlarıyla da sağladığı ortaya konulmuştur.
Sanatsal imgenin psikolojik boyutu

İmge kavramının sanatsal açıdan ifadesini sanatçının eserlerine yansıtmış olduğuyaşamsal ögelerin tümü anlamında değerlendirmek gerekmektedir. Bu anlatıma; duygular, düşünceler, heyecanlar, kurgular, fanteziler, düşler ve hayal edilen ve söz edilebilecek tüm benzer olguların katılması söz konusudur. Sanatçının bilişsel, düşünsel ve ruhsal dünyası ile birlikte bilinçaltında yer alaniçgüdüsel ve sezgisel ögeler sanatsal imgeyi oluşturmaktadır. Sanatçının eserleriniyaratırken zihninde özgürce şekillendirebildiği imgeyi kullanmasıyla, sanatsal imgeninnetice itibariyle somut bir hale dönüştüğü görülebilir. Psikolojinin sanatsal eylemlerdeki önemi ile sanatçı ve psikoloji arasındaki bağıntının ortaya çıkmasında Sigmund Freud'u takiben; Melanie Klein, Ernest Jones, Otto Rank, Alfred Adler ve Carl Gustav Jung gibi psikanalistler araştırmalar, deneyler ve çalışmalar yapmışlardır. Bu psikanalistlerin görüşleri günümüzde de yol göstericiliğini sürdürmektedir. Ekspresyonizm; savaşların ve endüstrileşmenin akabinde toplumu etkileyen sosyal sorunlara karşı bir tür 'başkaldırı' duruşu sergileyen sanatçıların, 'içsel yolculuklarına'dönüşleri ile ortaya çıkan sanatsal anlatım biçimi olarak ifade edilir. Ekspresyonist akımakatılan sanatçılar; bu sanatsal akımı meydana getiren korku, acı, hüzün, şaşkınlık, bitkinlik, mutluluk, coşku ve sevinç gibi duyguları eserlerinde betimlemişlerdir. Edvard Munch, Kathe Kollwitz, Oskar Kokoschka ve Frida Kahlo; içerisinde bulundukları dönemin zorlu yaşam koşullarını yaratan siyasal ve toplumsal sorunlar ile ağırbaskıların, kendi yaşadıkları ortamı şekillendiren psikolojik, fiziksel ve sosyal sorunların da etkileri neticesinde, tüm bu faktörleri eserlerinde daha iyi bir şekilde ortaya koyabilmebaşarısını göstermiş, dünyaca ünlü sanatçılardandır. Eserlerini yaratırken kullandıkları kendilerine özgü üslupları nedeniyle; bu sanatçıların eserlerinde, onları pek çok sanatçıdan ayıran ve farklı kılan bir takım özelliklerin varlığı tespit edilebilir. Sanatçıların yaşam öykülerine bakıldığında ise; yarattıkları eserleri ile yaşam öykülerinin kimi zaman neredeyse örtüştüğü hissedilebilir. Bu anlamda; hiçbir eserin 'yapılmış olsun diye' yaratılmadığı; kendi içsel dünyalarına adeta ayna görevi gördüğü, kimi zaman izleyicide şaşkınlık ve/veya hayranlık uyandırabilecek unsurları eserlerinde incelikle bir araya getirerek kullandıkları görülebilir. Nurver Başarır; bu çalışmanın son bölümünde sunulan bazı eserlerini; hüzün, korku, gerginlik, şaşkınlık, umut/umutsuzluk ve acı gibi unsurların etkisiyle yaratmıştır. Başarır;'Çivi' imgesini kullanmak suretiyle anlamlandırdığı 'Acı' kavramı temelinde yaratmış olduğu tablolarındaki renkler ve çizgilerle birlikte özgün sanatsal yapı oluşmuş; düşünsel, duygusal, düşsel ve eylemsel dünyasını bu tür imgeler ve semboller aracılığıyla tuvalineyansıtmış, aktarmıştır.
Eski Türk sanatında simgesel motifler ve günümüz seramik sanatındaki yorumları

İnsanoğlunun inanç, istek ve duygularını ifade edebilmek için biçimlere başvurma arzusu ilk çağlara kadar gitmektedir. Bu durum değişik toplumlarda yaşatılmış ve günümüze kadar gelmiştir. Her toplum birbiriyle kültürel açıdan etkileşimde bulunarak kendine özgü bir sanat anlayışı yaratmıştır. Tezin amacı; Anadolu'daki kültürel simge ve sembollerin, manevi kültür ürünlerinin, tarihsel ve kültürel kökleri ile çağımızdaki yansımalarını araştırmak olacaktır. Günümüz seramik sanatçılarına da esin kaynağı olabileceğini düşündüğümüz simgesel motifler ve semboller, özgün formlar ile bunları destekleyen araştırma, çizim ve tasarımlarla vurgulanmaya çalışılacaktır. Eski Türk sanatında simgesel motifleri oluşturan unsurların başında figürlü, dini, bitkisel ve astrolojik semboller gelmektedir. Türklerin Orta Asya ve Anadolu'daki farklı alanlarda kazıdıkları/nakşettikleri imler, enler ve dini simgesel motifler konumuz ile ilgili olarak incelenmiştir. Bu bağlamda tezin ana konusu Orta Asya ve Anadolu'daki eski Türk damgaları olacaktır. Çalışmamız eski Türk sanatlarında simgesel motif olarak kullanılan sembolik nesnelerin İslam dininin kabulüyle azalarak yerini bitkisel motiflere bıraktığını göstermiştir. Ayrıca, eski Türk sanatındaki damgaların ve simgesel motiflerin anlamının, aynı kültürdeki insanlar tarafından ortak değer olarak algılandığı ve benimsendiği ortaya çıkmıştır. Tez çalışmasının uygulama aşamasında konuyla bağlantılı olarak kişisel sanat çalışmaları gerçekleştirilmiştir.
İran kültürünün çağdaş grafik tasarımındaki sembolik yansımaları

Semboller ve bunların anlamları, insanoğlunun güç, nefret, tanrı, din vs göstergesinde vazgeçilmezi olmuştur. Bunların yanı sıra biriktirme ve uygulama araçları yardımıyla bilgilerin ve var olan enerjilerin aktarılması adına insanlık tarihi boyunca oldukça önemli bir görev üstlenmişlerdir. Konunun İran'ın çağdaş grafik tasarımında sembolik yansımaları ve onun tarihi ile kesiştiği noktalarda ise var olan bilgi birikiminin düzenlenmesi, yönetilmesi ve hatta yorumlanması ön plana çıkmaktadır. Bu noktada, grafik tasarımda sembollerin disiplini ve anlam taşıma uygulaması buluşmuştur. 'İran Kültürü'nün Çağdaş Grafik Tasarımdaki Sembolik Yansımaları' adlı tez çalışması, sembollerin yaklaşımı ve analizi, İran'ın sosyal, kültür, siyaset ve sanat tarihi açıklama sonrasında günümüzdeki antik eserlerden elde edilen tarihi semboller ve motiflerin grafik tasarımlarında birleşimine genel bir bakış sunmaktadır. Konunun derinlikli ve sağlıklı çerçevelendirilmesi ve kavranması adına ilk olarak İran'ın kültür ve sanatının siyaset ile ilişkisi üzerine araştırmalar sunulmuştur. Daha sonra tezde mitoloji ile birlikte ritüeller ile sembollerin arasındaki bağlar incelenmiş, sembollerin farklı dönemlerde anlamları araştırılmıştır. Bu noktada tezde, İran'ın tarihi sembolleri ve görsel birikimleri üzerinden konu adına seçilen örnekleri detaylı biçimde sınıflandırarak incelemiştir. Son bölümde İran'ın çağdaş grafik tasarım tarihi 3 farkı dönemde sembolik çalışmaları ve sanatçıları tanıtılarak tasarım örnekleri üzerinden incelenmiştir.
Ardına bakmak: Rijksmuseum'daki Ankara tablosu

Amsterdam'daki Rijksmuseum envanterinde bulunan, Osmanlı Dönemi Anadolu'sunun bir ticari şehri olarak Ankara'nın panoramasının ve bu şehirdeki ticari hayatın en önemli vesikası olarak resmedilen Ankara Tablosu, hem bir tarihi şehrin dokusunu ve önemli yapılarını hem de bu şehrin tarihindeki önemli ticari unsurların yansıtılması bakımından şehir araştırmalarını aydınlatmaktadır. Tabloda, Ankara'nın tarihi yapılarının, arazi yapısının, demografik ve kültürel detaylarının figürler yoluyla günümüze aktarılması, resmedildiği dönemin farklı açılardan incelenebilmesini mümkün kılmaktadır. Tablonun yapım tarihi, ressamı ve resmedilen yapıların bir kısmının tanımlanabilmekten uzak kalması nedeniyle uzun yıllar boyunca gizemini korumuştur ve muhtemelen de korumaya devam edecektir. Eserin yapım tekniği ve kullanılan renkler bakımından benzerlerinin bulunması ancak, işlediği konu ve işleyiş şeklinin örneğinin az oluşu esere önem kazandırmaktadır. Figürlerin detaylı incelenmesi, yapıların yerlerinin tahlil çalışmaları ve tablonun öyküsünün üzerinde durulmasının yanı sıra eserin şehri yansıtışı çoğu açıdan hatalı görülmüş ve bunun bazı sebeplerle meydana gelmiş olabileceği fikri ile modern bir araştırma tekniği olarak kızılötesi inceleme yöntemi ile bazı tespitlerde bulunmaya çalışılmıştır.