Kimya sanayi atıksu arıtma tesisinin optimum işletme şartlarının tespiti

Sanayi tesislerinden kaynaklanan atıksular doğal su sistemlerine zarar verirler. Bu atıksuların tesis içinde kontrolü yapılmalıdır. Ancak her endüstri için kirlilik karakteristikleri farklı olacağından önerilecek arıtma yöntemleri de farklılık gösterecektir. Bu çalışma BASF-Sümerbank Türk Kimya Sanayi atıksularının optimum arıtma şartlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Arıtma tesisi hakkında bilgi sahibi olmak amacıyla arıtma kademelerinde belirli noktalardan numuneler alınmıştır. Bu numuneler BASF-Sümerbank Türk Kimya Sanayi laboratuvarında analiz edilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda model tesis olarak seçilen BASF-Sümerbank Türk Kimya Sanayi'nde kimyasal arıtmada otomasyona geçilmesi, karıştırmak havuzun havalandırma havuzuna çevrilmesi ve üre-formaldehit tutkal ünitesinin kapatılması ile kimyasal ve biyolojik arıtma verimlerinin yükseldiği ortaya çıkmıştır. BASF-Sümerbank Türk Kimya Sanayi'nde 8 ünitede farklı kimyasal bileşimlere sahip birçok ürün üretilmektedir. Buna bağlı olarak da atıksu arıtma sistemine değişken debi ve özelliklerde atıksular gelmektedir. Çalışmanın ilk safhalarında arıtma tesisi kimyasal arıtma + karıştırmak havuz + havalandırma havuzu + çökeltme havuzu + uzun havalandırma havuzundan meydana gelmekteydi. Kimyasal arıtma tesisinde karıştırma tanklarına demir sülfat, kireçsütü ve polielektrolitin mauel olarak ilave edilmesi sonucu karıştırmak havuza istenilen kalitede su gelmemekteydi. Daha sonra kimyasal arıtma sisteminin yeniden düzenlenmesiyle demir sülfat, kireçsütü ve polielektrolitin dozaj pompalarıyla sisteme verilmesi sağlanmış, karıştırmak havuz havalandırma havuzuna çevrilerek biyolijik arıtmada verim artmıştır. ivYeni arıtma tesisinde dengeleme havuzununda kullanılmasıyla sisteme gelen değişik kalitedeki atıksular kontrol edilebilmiştir. Ayrıca tesiste üretilmesinin rantabıl olmadığı düşünülen üre-formaldehit ünitesi kapatılarak sisteme gelen.., azot, yükü azaltılmıştır. Yapılan bu değişiklikler sonucunda; - Kimyasal çökeltme havuzu çıkışında KOI ve AKM, - Karıştırmalı havuzda; KOI, TKN, N02 ve N03, - Çökeltme çıkışında; KOI ve AKM konsantrasyonları azalmış, - Kimyasal ve biyolojik arıtmada; KOI, BOI ve AKM giderme verimleri, - Havalandırma havuzunda; ÇM, AKM ve OAKM konsantrasyonları artmıştır Elde edilen sonuçlar göstermiştir ki BASF Sümerbank Türk Kimya Sanayi atıksularının artılmasında ön arıtma + dengeleme havuzu + karıştırma tankları + kimyasal çökeltme havuzu + havalandırma havuzu + havalandırma havuzu + çökeltme havuzu şeklindeki bir arıtma sisteminin işletilmesi alıcı ortama verilebilecek veya kullanılabilecek kalitede suyun elde edilmesi açısından en uygun arıtma sistemidir. Bu şekilde çalışan bir atıksu arıtma tesisinden elde edilecek su yeniden kullanma suyu olarak değerlendirilebilmekte bu da tesise ekonomik açıdan kazanç sağlamaktadır. Ayrıca sistemin verimli çalışabilmesi için ani organik yüklemeler ve kaçaklar önlenmelidir. Üretim ünitelerinden bazıları kesikli, bazıları ise sürekli atuksu deşarjını üretim durumlarına göre yapmaktadırlar. Bu nedenle her üretim ünitesi için çıkabilecek atıksu miktarları önceden belirlenip arıtma sistemi sorumlusuna bildirilmelidir. Arızai durumlardan kaçınmak için arıtma tesisi işletme ve bakım programlarına titizlikle uyulmalıdır.