İlkokul düzeyinde görsel sanatlar dersinin branş öğretmenleri tarafından verilmesinin sanat eğitimine etkisi

Bu araştırmada, hazır anket-ölçek çalışması kullanılmamıştır. Araştırmacı tarafından ilköğretim kurumlarının ilk kademesindeki (1. 2. 3. 4. sınıflar) görsel sanatlar eğitiminin, sınıf öğretmenleri yerine branş öğretmenleri tarafından verilmesine yönelik yeni bir ölçme aracı geliştirilmesi amaçlanmıştır. Geliştirilmeye çalışılan taslak ölçme aracının maddeleri, araştırmacının öğretmenlik tecrübesi doğrultusunda ve beşli likert tipte oluşturulmuştur ve 31 maddeden oluşmuştur. Araştırmadaki taslak ölçme aracının kapsam ve görünüş geçerliliği; üç alan uzmanı tarafından yapılmıştır. Taslak ölçme aracı, Türkiye'nin her coğrafi bölgesinde görsel sanatlar öğretmenlerine ve sınıf öğretmenlerine uygulanmıştır. Uygulama sonucu elde edilen veriler, IBM SPSS 21 programına tabi tutularak; taslak ölçme aracının, nitelikli bir ölçek haline dönüşümü sağlanmıştır. Ölçeğin geçerlik çalışması kapsamında Açıklayıcı Faktör Analizi ve Doğrulayıcı Faktör Analizleri ; güvenirlik çalışması kapsamında madde analizi kullanılmıştır. Ölçeğin AFA KMO değeri 0 ,98; Bartlett's küresellik testi anlamlılık düzeyi ise p<0, 01 olarak ölçülmüştür. Yamaç birikinti grafiğine göre ölçeğin tek boyuttan oluştuğu görülmüştür. Ölçekteki tüm maddeler için madde-toplam korelasyonunun 0 ,30'dan yüksek (0,81 ile 0,95 aralığında) olduğu tespit edilmiştir. Geçerlik ve güvenirlik analiz sonuçlarına göre ölçeğin 30 madde ve tek boyutlu yapısıyla geçerli ve güvenilir bir ölçek olduğu tespit edilmiştir. Literatüre 'Görsel Sanatlar Dersine Branş Öğretmeninin Girmesine Yönelik Bakış Açısı Ölçeği' adlı ölçek kazandırılmıştır. Geliştirilen likert tip yeni ölçme aracıyla; sınıf öğretmenlerinin ve görsel sanatlar öğretmenlerinin bakış açıları, tutumları, geçerli ve güvenilir olarak ölçülmek istenmiştir. Bu araştırmada ayrıca, görsel sanatlar öğretmenlerine ve sınıf öğretmenlerine yarı-yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Görüşme soruları, araştırmacının öğretmenlik tecrübesi doğrultusunda ve 5 adet sorudan oluşmuştur. Soruların kapsam ve görünüş geçerliliği; üç alan uzmanı tarafından yapılmıştır. Yapılan görüşmelerde; ilköğretim kurumlarının ilk kademesindeki (1. 2. 3. 4. sınıflar) görsel sanatlar eğitiminin, branş öğretmenleri tarafından verilmesi durumunda; ortaya çıkabilecek olumlu ve olumsuz durumlar ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Sanat eğitimine, eğitime, öğrenci gelişimine katkıları, öğretmen görüşleri doğrultusunda sunulmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu araştırma ile sanat eğitimi alanlarından biri olan görsel sanatlar eğitiminin, ilköğretim kurumlarının ilk kademesi (1. 2. 3. 4. sınıflar) müfredatlarındaki konumu ve tarihsel gelişimi ortaya konmak istenmiştir. Araştırmada betimsel araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırma, karma yöntemle yapılmıştır. Nicel araştırma deseni ve nitel araştırma deseni karma olarak uygulanmıştır. Nicel araştırma deseninden tarama araştırmasının veri toplama araçlarından anket uygulanmıştır; nitel araştırma deseninden tarihi araştırmanın veri toplama araçlarından yazılı kaynaklardan faydalanılmıştır ve nitel boyutundan tarama araştırmasının veri toplama aracı olan yarı-yapılandırılmış görüşme uygulanmıştır. Bütün bu uygulama sonuçlarına dayanarak ilköğretim kurumlarının ilk kademesindeki (1. 2. 3. 4. sınıflar) görsel sanatlar eğitiminin, sınıf öğretmenleri yerine görsel sanatlar öğretmenleri tarafından verilmesine yönelik; sınıf öğretmenlerinin ve görsel sanatlar öğretmenlerinin bakış açıları, tutumları ortaya çıkarılmıştır. Uygulama sonuçlarında; ilköğretim kurumlarının ilk kademesindeki görsel sanatlar dersine branş öğretmeninin girmesine hem sınıf öğretmenleri hem de görsel sanatlar öğretmenlerinin olumlu yaklaştıkları tespit edilmiştir. Görsel sanatlar öğretmenlerinin, sınıf öğretmenlerine nazaran bu duruma, daha olumlu yaklaştıkları tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarında; dersin haftalık ders çizelgelerindeki sayısal değeri inişli-çıkışlı bir seyir gösterse de özellikle 2012 yılından itibaren çok azaldığı tespit edilmiştir. En son uygulanan 2018 Görsel Sanatlar Öğretim Programının içerik yönünden daraltıldığı ve sınıf öğretmenlerine iyi rehberlik yapabilmesinin zorlaştığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlara ek elde edilen diğer veriler de yorumlanarak; Cumhuriyet döneminden günümüze kadar, Milli Eğitim Bakanlığının ve sınıf öğretmenlerinin görsel sanatlar eğitimine verdiği önem ortaya çıkarılmıştır. Görsel sanatlar öğretmenlerinin ilköğretim kurumlarının ilk kademesinde (1. 2. 3. 4. sınıflar) derse girmesinin eğitime, sanata ve bilime katkıları sorgulanmıştır. Milli Eğitim Bakanlığında görevli norm fazlası görsel sanatlar öğretmeni problemine ve atanmak için bekleyen görsel sanatlar öğretmen adaylarının istihdam sorununa bir bakış açısı sunulmaya çalışılmıştır.