Uzaktan eğitim içerik geliştirme süreçlerinde çevrimiçi işbirliğine dayalı proje takip ve yönetim aracı kullanımının etkililiği

Bu araştırmada, uzaktan eğitim içerik geliştirme süreçlerinde çevrimiçi işbirliğine dayalı proje takip ve yönetim aracına yönelik ihtiyacın belirlenmesi, bu ihtiyaca yönelik bir aracın geliştirilmesi ve geliştirilen çevrimiçi işbirliğine dayalı proje takip ve yönetim aracı kullanımının uzaktan eğitim içerik geliştirme süreçlerindeki etkililiğinin betimlenmesi amaçlanmıştır. Bir durum çalışması olarak ele alınan bu araştırma, 2010- 2011 eğitim öğretim yılı Gazi Üniversitesi Uzaktan Eğitim Meslek Yüksekokulu İçerik Geliştirme Ekibinde yer alan 43 çalışan ve 2 yöneticinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Deneysel işlem öncesinde kurumun bu tür bir araca olan ihtiyacı ortaya konmuş, bu ihtiyaca yönelik açık kaynak kodlu bir araç, kurumun ihtiyaçları doğrultusunda uyarlanmıştır. Aracın süreçte kullanılmasının öncesi ve sonrasında, bu aracın kullanımının içerik geliştirme süreçlerine olan etkisini incelemek amacıyla yöneticilerin ve çalışanların görüşlerinin alındığı öntest ve son test uygulanmıştır. Deneysel işlem sürecinde tek grup öntest son test deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkeni geliştirilen çevrimiçi işbirliğine dayalı proje takip ve yönetim aracının kullanımı, bağımlı değişkeni ise çalışan görüşleridir. Kurumda çalışanların ve yöneticilerin görüşlerinden elde edilen verilerin çözümlenmesinde parametrik olmayan istatistiksel bir yöntem olan Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi uygulanmıştır. Ülkemizde uzaktan eğitim veren kurumların içerik geliştirme süreçlerine yönelik ihtiyaçlarının belirlenmesi amacı ile görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerde kurumların proje yönetimini ve içerik geliştirme süreçlerini destekleyecek yenilikçi ve uzaktan eğitim alanına özgü özellikleri bulunan araçlara ihtiyaçları olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonunda, aracın kullanımının yönetsel, iletişim ve araç açısından kazanımları ortaya konmuştur. Bir kurumda, birçok kez tekrarlanan çevrimiçi öğrenme içeriği geliştirme süreçlerinde işbirliğine dayalı proje yönetimi kaçınılmazdır. Ancak, bu tez çalışmasında olduğu gibi, proje yönetimi; işbirliğinin yapılanması; ekibin oluşturulması ve kullanılacak araçların seçimi ya da geliştirilmesi kuruma özgü olmak durumundadır. Ülkemizde uzaktan eğitim hizmeti sunan belli başlı büyük özel sektör kurumlarının dışında kalan üniversiteler ve bakanlıklardaki küçük ölçekli kurumlarda henüz kurum kültürünün oluşmaması, büyük ölçeklilerde ise klişeleşmiş geleneksel yollarla öğretim tasarımına devam edilmesi nedeniyle, çevrimiçi işbirliğine dayalı proje takip ve yönetim araçlarının uzaktan eğitim kurumlarında yeterince yer bulamamasına yol açmaktadır. Uzaktan eğitim veren kurumların daha yolun başında iken, bu tür araçları kurumun işleyişinin bir parçası haline getirmesi, pek çok sorunun ortaya çıkmasına engel olacaktır. Yapılan bu çalışma ile çevrimiçi işbirliğine dayalı proje yönetim araçlarının ülkemizdeki uzaktan eğitim kurumlarının yapısına ve işleyişine uygun olarak içerik geliştirme süreçlerindeki özellikleri ortaya konmuştur. Bu tür araçların, içerik geliştirme süreçlerinde yönetim açısından proje yönetim sürecini desteklediği ve proje takibini kolaylaştırdığı, projenin sonuca ulaşmasında zamandan tasarruf edildiği; ekip iletişimini sağlıklı ve hızlı kıldığı ve son olarak araç açısından bakıldığında aracın kullanımının kolay, işlevsel, güvenli ve güvenilir olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Sonuç olarak, bu araçların uzaktan eğitim alanındaki kullanımının standartlaşmasına katkı sağlaması umulmaktadır.