Romanya'da azınlıklar Macar azınlık problemi

Yıllar yılı iki dev gücün arasında çıkması olası bir savaş tehdidiyle yaşayan dünyamız, birden bire bu tehdidin ortadan kalkmasıyla kendini çapı küçük fakat sayısı ve çeşidi çok savaş oyunlarının içinde buldu. Yeni oyunun adı : Etnik çatışma idi. Tezimizin konusunu etnik çatışmanın temel unsuru olan ulusal kimlik ve hemen yanı başında duran etnik azınlık kimlikler oluşturuyor. Daha başka bir ifadeyle, devleti yöneten çoğunluk ulus yapısının aynı ülkenin içinde bulunan etnik azınlıklarla ilişkileri oluşturuyor. Sonuçta varılmak istenen nokta, mevcut durumun verilerine bakıldığında, incelenen ülke, Romanya'nın halihazırda bir azınlıklar sorunu yaşayıp yaşamadığının ve gelecekte bir etnik çatışmaya sahne olup olmayacağının ipuçlarını görebilmek. Romanya tarihinin kısaca gözden geçirilmesinin ardından, dünyadaki azınlık hakları ile ilgili hukuk normlarına değinilerek, Romanya'da azınlıklara tanınan hakların dünya standartlarına göre hangi seviyede olduğunun sorgulanması geliyor. Daha sonra, doğu Avrupadaki azınlıkların yakın tarihi ve süreç içindeki değişimlere değinilerek, Romanya'daki azınlıklar konusuna geliniyor. Romanya hakkında herhangi bir araştırmada olduğu gibi bu konu için de 1989'dan öncesi ve sonrası olmak üzere iki farklı gözlem çerçevesindenkonu irdelenerek, günümüzde gelinen noktada Romanya'nın azınlık haklan sınavından geçip geçemeyeceği sonucuna varılmaya çalışılıyor. Konunun incelenmesi sırasında ilk yaklaşım, yasalar önünde azınlıkların statüsünün ortaya konması olurken, sonrasında da yasaların uygulama alanında ne sonuçlara yol açtığının gözlemlenmesi geliyor. Anayasa ve eğitim kanunları, nüfus bilgileri ve çeşitli istatistikler, araştırmamızın belge yönünü destekliyor. Romanya Devletinin azınlık hakları ve sorunları ile ilgili olarak oluşturduğu devlet bünyesindeki yapılanmalar, görev ve yetkileriyle incelenerek yaptırım güçleri konusunda fikir verilmeye çalışılıyor. Tez konusu kapsamında Romanya'daki azınlıkların hepsi bulunmasına rağmen, bunlardan yalnızca Macar azınlığın üzerinde durularak, bu örnek üzerinden diğer azınlıkların problemlerine köprü kurulmaya çalışılıyor. Ayrıca, Macar azınlığın Romanya'nın en büyük azınlık nüfusunu oluşturması nedeniyle azınlık problemlerinden de en büyük payı almaları ve bu nedenle de siyasi arenada daha etkin olma çabalan sonunda, böyle bir konunun incelenmesi esnasında tüm oklar bizi Macar azınlığa doğru götürüyor. Bundan dolayıdır ve normaldir ki tezin genelinde hakim olan hava, Macar azınlığın problemleri ve Macar azınlığa tanınmış olan haklar çerçevesinde kümelenmektedir. Tezin içinde ayrıca Romanya'nın azınlıklarla ilgili politikalarını gözlemlemek üzere bu ülkeye gelerek araştırmalar yapmış olan Helsinki İzleme Grubunun raporlarına da yer veriliyor. II Sonuç olarak, Romanya'nın azınlıklara tanımış olduğu ve Anayasa ve yasalarıyla da güvence altına aldığı haklar, azımsanamayacak derecede önemli ve yeterlidir. Azınlık mensupları elbette daha fazlasını isteyecekler ve gelinen noktadan memnun kalmayacaklardır. Sonuçta ortaya fikir ayrılıklarının çıkması kadar doğal bir şey de yoktur. Önemli olan bu ayrılıkların barış ve çok sesli demokratik ortam içinde kavgaya meydan vermeden giderilmesi ya da karşılıklı olarak farklılıkların kabul edilip saygı gösterilmesidir. Günümüzün Romanya'sına baktığımızda bunu görmek olasıdır. III