Toplumsal olaylarda şiddet

İnsanın insana uyguladığı şiddet eylemlerinin çoğunda, doğasından kaynaklanan, yaşamaya ve korunmaya yönelik eylemlerden çok, öğrenmeye dayalı kültürel şiddeti görmek mümkündür. Bunun temel kaynağını da insanın toprağı işlemesiyle elde ettiği artı değerin özel mülkiyete dönüşmesine, devlet ve otoritenin oluşumuna ve bunların uygulamalarına dayandırmak mümkündür. İnsan hakları ve modern devlet anlayışının gelişmesiyle birlikte devlet, bireylerden savunma haklarını devralarak, sosyal yaşamı örgütleme, denetleme, düzene koyma uğraşında olmuştur. Ancakiktidarlar bu gücü yurttaşlarına karşı şiddet uygulamalarına da dönüştürmüştür. Bunun nedeni iktidarın ve gücün sürdürülmesi isteğidir. Yüzyıllardır iktidarlar gerektiğinde insanların şovenist ya da narsis eğilimlerini kullanarak, bu duyguları kolaylıkla düşman fobisine dönüştürmeyi başarmışlardır. Böyle bir fobi iktidarın gücünü sürdürebilmesi için gerekli olan silah üretimini ve uygulanan şiddetin gerekçelerini haklı göstermede onlara kolaylık sağlayan önemli bir unsur olmuştur. Kuşkusuz toplumsal şiddet eylemlerinin tek kaynağı iktidar, güç ve buna bağlı uygulamalar değildir. Göç, işsizlik, sağlıksız kentleşme, eğitimsizlik, bireylerin kendilerini gerçekleştirememeleri gibi sorunlar da toplumsal şiddetin üretkenlerindendir. Bu sorunlarla baş edemeyen birey, dönüştüremediği, standardını yükseltemediği yaşamdan öç almak isteyebilir. Aynı duygulara sahip kitle içerisinde, o gruba ait birey olarak kolaylıkla şiddete dayalı eylemler gerçekleştirebilir. Amaç şiddetle paramparça olmuş dünyada kitleleri yüksek derecede örgütleyerek, şiddeti ve etkilerini azaltmak olmalıdır. Sanatın da toplumsal yaşama katkıları bu noktada başlamaktadır. Sanatçılar geçmişşten günümüze kadar toplumsal olaylara, yaşananlara, duyarsız kalmamışlar, bu konudaki tepkilerini düşüncelerini ürünleri aracılığıyla dile getirmişlerdir. Kaldı ki sanatın etkililiği sadece yaşanan anla sınırlı değildir. Goya'nın 'Üç Mayısta Kuşuna Dizilenler'i, Picasso'nun 'Guernica'sı şiddeti sürekli olumsuzlayabilecek, büyük yapıtlardır. Sanatın yüzü öldürmeye, yok etmeye değil var etmeye, yaşamı daha da yaşanılır kılmaya yöneliktir. Bu çalışmanın bir bölümünü de şiddet olgusu çerçevesinde üretilen resimler oluşturmaktadır. Toplumsal olaylarla ilgili etkilenmeler resimlerde figüratif soyutlamalara, çizgi ve lekelere dönüşmüştür. Ayrıntılar olabildiğince yok olmuş, geriye etki ağırlıklı siyah-beyaz karşıtlığının egemen olduğu, devinen lekeler kalmıştır. Bu lekeler, yaşamla-ölüm arasında gidip gelirler. Olaylardaki rastlantısallık resimlerdeki rastlantısallıklarla anlam ve karşılık bulur. Kompozisyonlarda doğaya bağlı bir gerçeklik söz konusu değilse de, doğanın yansımalarını görmek mümkündür. Bu yansımaları salt figüratif soyutlamalarda değil, mekanı çağrıştıran resimlerdeki bölümlemelerde de görmek olanaklıdır. Figürler resim boşluğunda koşuştururlarken olayın geçtiği mekana ilişkin çağrışımlar da yaparlar. Konuyla ilgili gerçekleştirilen çalışmalarda, suluboya tekniğinin boyanın üst üste kullanımına olanak verme, transparan nitelik taşıma ve rastlantılara açık olma özellikleri, lavi ve akrilik tekniğiyle yapılan çalışmalara da gerek düşünsel, gerekse de uygulama açısından zemin oluşturmuştur. Resimlerin düşünsel arka planını resim diliyle örtüştürme çabasının sonucu olarak, lavi çalışmalarının salt siyah-beyaz renklerden oluşması, bazı akrilik çalışmalarını da etkilemiştir. Resimlerde kullanılan akrilik boyaların yoğunluğu çoğu zaman su ile oldukça inceltilmiştir. Böylesi bir kullanım resimde kat kat çalışmaya ve geçirgen boya tabakalarının oluşmasına da olanak sağlamıştır. Bununla bağlantılı olarak espasa dayalı derinlik ve zengin etkiler elde edilmeye çalışılmıştır. Boyanın ince sulu kullanımından kaynaklanan rastlantılar ve bu rastlantıların sonuçları hedeflenmiştir. Tekniğin bu tür kullanımı resimlerde harekete dayalı coşkusallığı daha bir olanaklı kılmıştır