turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
A mathematical modeling study on the feasibility of disposing partially treated domestic waste water using soil pile systems

ÖZKISMEN ARITILMIŞ EVSEL ATIKSUYUN TOPRAK YIĞIN SİSTEMİKULLANILARAK BERTARAF FİZİBİLİTESİ ÜZERİNE MATEMATİKSELMODELLEME ÇALIŞMASIAltınoklar, Hatice Yüksek Lisans, Çevre Mühendisliği Bölümü Danışman: Prof. Dr. Kahraman Ünlü Aralık 2006, 124 sayfaToprak yığın sistemi, ikincil ve üçüncül atıksu arıtımında kullanılan bir atıksuinfiltrasyon sistemidir. Bu çalışmanın amacı, basitleştirilmiş sabit akış analitik model ve değişken doymamış sayısal akış ve taşınım modeli yaklaşımları kullanarak toprak yığın sisteminin atıksu arıtımı ve bertarafındauygulanabilirliğinin değerlendirilmesidir. Aynı zamanda model sonuçlarını kullanarak, saha ölçekli toprak yığın sisteminin tasarım ve işletilmesi için kılavuz geliştirilmesidir. Analitik model yaklaşımı killi topraktan oluşan toprak yığın sisteminde toplam koliform ve klor giderim hızlarını değerlendirmek için kullanılmıştır. Analitikmodel sonuçları, toprak yığın sisteminin toplam koliform ve klor giderimi açısından atıksuyun arıtımında uygulanabilir olduğunu göstermiştir. Analitikmodel çalışmasının bulguları ışığında, pilot ölçekli toprak yığın sisteminin tasarım ve işletim özelliklerinin belirlenmesi yoluna gidilmiştir. Sayısal modelyaklaşımı, atıksu infiltrasyonu ve dağılımının killi topraktan oluşmuş toprak yığını içerisindeki değişkenlik özelliğinin, kirlilik giderimi üzerindeki etkisini değerlendirmek için kullanılmıştır. Akış rejiminin kirlilik giderim hızlarıüzerindeki etkisini değerlendirmek için sayısal ve analitik model sonuçları karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, sayısal ve analitik model ile elde edilen giderim hızları arasında çok önemli bir fark olmadığını göstermiştir. Bunun üzerine, siltli tın, tın ve kumlu tın gibi farklı toprak tiplerinden oluşan toprak yığınsistemlerinin davranışlarını değerlendirmek için analitik modelleme yaklaşımı kullanılmıştır. Model sonuçları, toprak yığın sisteminin atıksudaki toplam koliform ve klorkonsantrasyonlarını, deşarj standartlarının altına indirmede etkili olabileceğini göstermiştir. Sonuçlar aynı zamanda toprak yığın sisteminin toprakkalınlığına, infiltrasyon hızına, toprak hacim ağırlığına ve en önemlisi giderim hız sabitine çok duyarlı olduğunu ve toprak yığın sisteminin performansının;toprak yığın sistemi tasarımı, inşaatı, işletim koşulları ve toprak-çevrekoşullarına bağlı olduğunu göstermiştir.
Organic acid production from the organic fraction of municipal solid waste in leaching bed reactors

ÖZSIZDIRMA YATAKLI REAKTÖRLERDEORGAN K BAZLI EVSEL KATI ATIKLARDANORGAN K AS T ELDE ED LMESDoğan, Evrim Yüksek Lisans, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Göksel N. DemirerAralık 2006, 158 sayfa Bu çalışma, organik asit ve alkol elde etmek için yüksek katı madde içeren organikbazlı evsel katı atıkların sızdırma yataklı reaktörlerde yüksek hızlardaanaerobik olarak verimli bir şekilde bozundurulma potansiyelini değerlendirmek için yürütülmüştür. Bu amaçla, Set- 1 ve Set- 2 olmak üzere iki farklı deney düzeneğiçalışılmıştır. Set-1'de sadece kağıt içermeyen OBEKA, iki adet aynı sızdırma yataklı reaktörde çalışılırken, Set-2'de ise kağıt içeren OBEKA ve hayvansal gübre, farklı oranlarda karıştırılarak, dört adet aynı sızdırma yataklı reaktörde çalışılmıştır. Bu çalışmada, Set-1'deki sızdırma yataklı reaktörlerde %50- 60 hidroliz verimi sağlanırken, Set-2'deki sızdırma yataklı reaktörlerde bu değer %20-25'leredüşmüştür. Bu durum, Set-2'de kullanılan OBEKA'da bulunan selülozdan ve az miktarda su eklenmesinden kaynaklanmıştır. Toplam uçucu yağ asit üretimi ise Set-1'de kağıt içermeyen OBEKA ile beslenen sızdırma yataklı reaktörlerde 80 günün sonunda 7000- 9000 mg iken, Set-2'de sadece kağıt ve OBEKA içeren sızdırma yataklı reaktörde 40 günün sonunda 3000 mg olarak bulunmuştur. Ayrıca, Set-2'de sızdırma yataklı reaktörde hayvansalgübre eklemesinin tUYA üretim miktarını arttırdığı gözlenmiştir. Sonuç olarak, yüksek katı madde içeren OBEKA'nın bozundurulmasında, sızdırma yataklı reaktörlerin, yüksek hidroliz verimi ve tUYA üretimi gerçekleştirebilen, hidroliz ve asidifikasyon hızı bazında, tam karıştırmalı reaktörlere alternatifreaktörler olduğu saptanmıştır.
Sakarya ili içme suyu şebekesinin su kalitesinin araştırılması

Bu çalışmada; Sakarya İli, içme ve kullanma sularında şu anda kullanılan mevcut dezenfeksiyon yönteminin etkinliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Sakarya İli merkezinden ve ilçelerinden seçilen 17 örnekleme noktadan 102 adet su numunesi alınmıştır. Her örnekleme noktasında sudaki serbest klor miktarı ölçülmüş ve laboratuarda E. coli miktarları tespit edilmiştir. Analizlerde membran filtrasyon tekniği kullanılmıştır. Bu sonuçlara göre, Sakarya İli içme ve kullanma sularının kuzey kesimdeki yerleşim yerleri dışında bakteriyolojik olarak ülkemiz içme ve kullanma suyu standartlarına ( TS EN ISO 9308-1- Su kalitesi Escherichia coli ve koliform bakterilerin tespiti ve sayımı Bölüm 1: Membranla süzme yöntemi) uygun olduğu belirlenmiştir. Kullanılan dezenfeksiyon yönteminin ise, yeterli olduğu tespit edilmiştir. Bazı dönemlerde, sistemdeki bakiye klor düzeyinin istenilen seviyede olmasına karşın koliform bakteriye rastlanmış olması, şebeke sularının dağıtım sırasında kontamine olabilme ihtimalini güçlendirmiştir. Bu nedenle borular sağlam olmalı ve bakımları yapılmalıdır. Yeterli denetimler yapıldığı müddetçe ileride halk sağlığı açısından ciddi problemler oluşturabileceği düşünülmemektedir.
Doğu Karadeniz sahil şeridinde karakökenli noktasal kirleticilerin incelenmesi

Bu çalışmada, Doğu Karadeniz bölgesinde bulunan Karadeniz için kirletici kaynak olarak belirlenmiş yedi ayrı deşarj noktasından mevsimsel olarak su numuneleri alınmış ve analiz edilmiştir. Bu deşarj noktalarından birirsi Trabzondaki Moloz bölgesindedir. Moloz kanalizasyon deşarj noktasındaki kararlı hal konsantrasyonları ve teorik ortam konsantrasyonları, biyokimyasal oksijen ihtiyacı, organik azot, amonyak azotu parametreleri için belirlenmiştir. Alınan örneklerde pH, Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı, Fosfor, Azot analizleri yapılmıştır. Bulunan sonuçlar nehirler için, 'Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğindeki' kıta içi su kaynaklarının sınıflarına göre kalite kriterlerine, kanalizasyonlar için ise aynı yönetmelikte verilen derin deniz deşarjına verilebilecek atıksuların özellikleri kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Deşarj edilen kanalizasyon sularının, denizde oluşturduğu atıksu bulutunun dispersiyonu, ortamdaki etkin olan akıntı yönü ve hızı, atıksu debisi dolayısıyla atıksu çıkış hızı sabit kabul edilerek tayin edilmiştir. Sürekli ve sabit bir noktasal kaynaktan yayılan kirleticilerin ortamda oluşturacağı kararlı hal konsantrasyonlarını belirlemek amacı ile kısmi diferansiyel denklemler kurulmuş ve bu diferansiyel denklemlerin çözümü için ortam şartlarına göre belirlenen parametreler kullanılmıştır.
Çevre sorunları ile çevre koruma politikalarının işçiler üzerindeki etkileri ve işçi sendikalarının çevre politikaları

Çevre sorunları ve çevre koruma politikaları, işçileri çeşitli biçimlerde etkilemektedir. Bu etkiler, işgücü sağlığı ve iş güvenliği ile istihdam konularında oldukça belirgindir. Çevre sorunları, işçiler üzerinde olumsuz yönde bir etkiye sahiptir. Çevre koruma politikaları ise işçileri hem olumlu hem de olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Avrupa'daki işçi sendikaları, 1970'li yıllardan itibaren çevre politikaları oluşturmaya başlamışlardır. Fakat bu, Türkiye'de yeni bir konudur. Genelde işçi sendikaları çevre koruma duyarlılığım destekleyen sendikal politikalar oluşturmaktadır. Bazı sendikalar da çevre korumacılığının ortaya çıkardığı işsizlik nedeniyle, çevre koruma politikalarına karşı direnç grubu özelliği gösteren sendikal politikalar izleyebilmektedir.
Elazığ kenti atık su arıtma tesisi işletme parametrelerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada Elazığ Kenti Atıksu Arıtma Tesisinin giriş ve çıkışından, havalandırma havuzu, çamur yoğunlaştırma havuzu, aerobik çamur çürütme havuzlarından kompozit örnekler alınarak pH, sıcaklık, Ç. O, BOİ5, KOI, AKM, TKM, UKM, TKN, NH,-N, TP, yağ ve gres ve bakteriyolojik analizleri yapılmıştır. Parametrelerin analizinde AWWA, APHA ve EPA tarafından önerilen standart yöntemler kullanılmıştır. BOİ5, KOİ, AKM, TKM, azot, fosfor ve koliform giderilme verimleri araştırılmıştır. Ayrıca tesisin çıkış sularının döküldüğü Kehli Deresi'ne deşarj edilmeden önceki ve sonraki noktalardan örnekler alınarak atıksuyun bu yüzeysel su ve Keban Baraj Gölü üzerindeki etkileri incelenmiştir. Arıtma tesisinin toplam verimi BOİ5 için %96.67-61.54, KOİ için %92.65-36.84, AKM %52.94-95.47, TP % 15 .62-71.18, NH3-N %0-62. 53 olarak bulunmuştur. Çamur hacim indeksi 101.5- 316 ml/g, F/M oranının 0.186-5. 08 kg KOİ/kg MLVSS. Gün, çamur yaşının 7.13-17. 70 gün aralığında değiştiği görülmüştür. Çıkan sonuçlardan pH, KOİ, BOİ5 parametrelerinin deşarj standartlarım sağladığı fakat AKM'nin bazı aylarda sağlamadığı görülmüştür. Atıksu ve kalite salınanlarını dengelemek üzere tesisin başında hat üzerinde yaklaşık olarak 6500 m3 hacminde bir dengeleme haznesi inşa edilmesi faydalı olacaktır. Kurutma yataklarında elde edilen arıtma çamurlarında ağır metal muhtevaları ve organik madde miktarları araştırılmıştır. Deney sonuçlarına göre, çamurdaki ağır metallerin Kati Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde verilen standartların altında olduğu ve analizlerin yapıldığı dönemlerde organik madde miktarının %36- 74 ve karbon miktarının % 16.92-34. 78 arasında bulunduğu görülmüştür. Tesisin işletme problemleri çözüm önerileri ile birlikte sunulmuştur.
Anamur ilçesi katı atıklara uygulanan işlemler ve alternatif yöntem geliştirme

Son yıllarda Anamur nüfus ve kentleşmede hızlı bir gelişim göstermektedir. Bu ge-lişmeler ve teknolojik gelişmeler Anamur'da kentsel katı atık üretim hızının ve bileşenlerinin artmasına ve değişimine yol açmaktadır. Katı atık bileşenlerinin ekonomiye katılacak yönetiminin sağlanması gerekmektedir. Ambalaj atıkları KKA bileşimindeki payı yüksektir. Katı atıkların taşınması ve toplanması özellikle yaz aylarında önemli problemlere yol açmaktadır. Anamur'da ki yerleşim bölgelerinin çoğunluğunda yaz aylarında nüfus yaklaşık iki katına çıkmaktadır. İlçede katı atık bileşenlerinin çıkış noktasında ayrılması, toplanması ve taşın-ması ile ilgili altyapı sistemleri bulunmamaktadır. Bileşenlerin çıkış noktasında ayrı-lıp, toplanıp taşınması için bölgede halkın bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada Anamur'da ambalaj atıklarının çıkış noktasında ayrılması amacıyla, halkın bilinçlendirilmesi için bölge aşamalara ayrılmış, kapıdan kapıya bilgilendirme ya-pılmış, broşür, afiş dağıtılmıştır. Ambalaj atıklarının toplanmasında Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde, konut yapısına uygun toplama aparatları belirlenmiştir. Böylece Anamur ilçesinde oluşan ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanması, yeniden kullanılabilirliği ile ilgili alternatiflerin belirlenmesi sağlanmıştır.
Atık kılların çevre dostu ambalaj üretiminde kullanılabilirliğinin araştırılması

Bu tezde deri sanayinde açığa çıkan atık kılların değerlendirilmesi amacıyla kılı oluşturan keratin proteinin biyolojik olarak parçalanabilir çevre dostu ambalaj üretiminde kullanılabilirliği araştırılmıştır. Kıl giderme işleminde badana yöntemi ile elde edilen keçi kılı sodyum hidroksit ve hidrojen peroksit (H2O2) ile yükseltgenerek hidrolize edilmiştir. Elde edilen proteinin yapısall değişimi Fourier transform-kızıl ötesi spektroskopisi, erime sıcaklığı ise Diferansiyel taramalı kalorimetre ile belirlenmiştir. Keratin ve jelatin farklı oranlarda gliserol ile karıştırılarak esnek filmler elde edilmiş ve elde edilen biyoplastik malzemelerin fiziksel özellikleri ve kompostlanabilirliği incelenmiştir. NaOH ve H2O2 ile hidrolizi esnasında keçi kılı 6 saat içerisinde tamamıyla çözünmüştür. FT-IR sonuçları elde edilen keratin hidrolizatının ß-tabaka yapısında ve sülfoksit grupları olduğunu doğrulamıştır. DSC ile keratin hidrolizatının erime sıcaklığının 160 .26oC olduğu belirlenmiştir. Keratin-jelatin filmlerinde keratin hidrolizatı içeriğinin artması ile kalınlık, çekme mukaveeti ve hava geçirgenliğinin arttığı, % uzama ve % çözünür madde miktarının azaldığı belirlenmiştir. Filmlerin kompostlanabilirliği değerlendirilmesinde keratin-jelatin filmleri üç gün içerisinde kalıntı bırakmadan toprağa karıştığı gözlemlenmiştir. Bu araştırmada elde edilen sonuçlara göre atık kıllardan elde edilen keratin hidrolizatının çevre dostu ambalaj üretiminde ana madde olarak kullanımından ziyade biyolojik olarak parçalanabilirliği sağlayan katkı maddesi olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Konya atıksu arıtma tesisi anaerobik çamur çürütücülerinde optimum biyogaz verimi için işletme şartlarının ve tasarım kriterlerinin belirlenmesi

Tez çalışması; 2010 yılında işletmeye alman ve I. kademe debisi 200, 000 m3/gün olan Konya kentsel atıksu antma tesisi'nde gerçekleştirilmiştir. Konya AAT'de bulunan çürütücülerden, ortalama sıcaklık ve hacimleri aynı olan referans ve denek çürütücüler seçilmiştir. Referans çürütücüde katı madde alıkonma süresi 20 gün 240 gün boyunca, denek çürütücülerde ise SRT 17 ve 23 gün olacak şekilde 120'şer gün boyunca gerçek ölçekli proses çalıştırılmışta. Prosesi etkileyen parametrelerin ölçüm ve analizleri yapılarak (atıksu debisi, askıda katı madde, çamur besleme debisi, pH, toplam katı madde, uçucu organik katı madde, biyolojik oksijen ihtiyacı (BOİ5), kimyasal oksijen ihtiyacı, toplam organik karbon, toplam kjeldahl azotu, protein, alkalinite, uçucu yağ asitleri, organik yükleme hızı, sıcaklık, biyogaz, metan (CH4), karbondioksit (C02), SRT, toplam azot, toplam fosfor ), elde edilen bulgular değerlendirilmiş ve optimum işletme şartlan belirlenmiştir. Bunun yanında, ATV 131 E standartlarına göre tasarımı yapılan Konya AAT'nin tez süresinde yapılan deneyler ve işletmeye alındığı tarihten bu yana gerçekleşen işletme verileri değerlendirilmiş; AAT'nin tasarım kriterleri ve mevcut işletme verileri karşılaştırılarak tesisin performansı ortaya konulmuştur. Bulgulara göre; SRT 17 gün işletme şartlarında ortalama 4,756 m3/gün biyogaz üretimi ile en yüksek verim elde edilmiştir. Tesiste oluşan arıtma çamurlarından maksimum enerji elde etmek için maliyet analizleri yapılarak, optimum işletme senaryosu belirlenmiştir.
Ülkemizde tıbbi atık yönetimi, bertaraf edilmesi ve mevcut durumun incelenmesi

'Ülkemizde Tıbbi Atık Yönetimi, Bertaraf Edilmesi ve Mevcut Durumunİncelenmesi' konulu bu çalışmanın amacı, ülkemizde konuyla ilgili durumu, örneklerden yola çıkarak uygulanabilir bir tıbbi atık yönetim modeli ortaya koymaktır. Bu çalışmada ayrıca, hem evresel hem de halk sağlığı açısından gerekli olan bütüncül bir tıbbi atık yönetimi için öneriler sunulmaya çalışılmıştır. Bu çalışma, giriş bölümü dışında dört bölümden oluşan bir çalışmadır. Birinci bölümde, çalışmanın konusu ve önemi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde kaynak ve literatür özetlerine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde, çalışmayla ilgili olarak kullanılan materyal ve metot hakkında genel bilgi verilmiştir. Ayrıca çalışmada elde edilen araştırma bulguları ve hastane atıklarının genel özellikleri ve tıbbi atık yönetiminin temel parçaları olansınıflandırma, toplama, taşıma, geçici depolama ve zararsız hale getirme işlemleriirdelenmiştir. Ayrıca tıbbi atıkların çeşitli bertaraf yöntemleri ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, elde edilen araştırma bulguları tartışılarak ve çözüm önerileri üreterek bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır. Bunun yanı sıra, Türkiye'de konuyla ilgili uygulamalarda etkili olan temel düzenlemelerden bahsedilmiştir. Tıbbi atık yönetimiyle ilgili uygulamalara bakılarak eksiklikler, sorunlar, riskler ortayaVIkonmuş, bunların giderilmesi için uygulanabilir bir tıbbi atık yönetimi ile ilgili öneriler sunulmuştur. Çalışmanın temel bulguları şu şekilde özetlenebilir:Ülkemizde sürdürülebilir, istenen ölçüde etkin bir tıbbi atık yönetiminin uygulaması yoktur. Sürdürülebilir tıbbi atık yönetimi için hastane atıklarının çok iyisınıflandırıldığı, kaynağında ayırma işleminin yapıldığı, standartların getirildiği ve enfekte atıkların işlemden geçirilecek zararsız hale getirildiği bir bütüncül atık yönetim stratejisi benimsenmelidir. Etkin bir tıbbi atık yönetimi için parasal yönlendirme araçlarından yararlanılması, denetim mekanizmasının çok iyiçalıştırılması, ilgili eğitimin verilmesi ve katılımcılığın sağlanması gereklidir.
Büyükşehir belediyeleri deniz kirliliği önleme çalışmaları ve öneriler

Deniz kirliliğinin başlıca kaynakları kara ve deniz kökenli kirleticilerdir. Bu kirliliğin yaklaşık %20'sini deniz kaynaklı kirleticilerin oluşturması ve deniz kaynaklı kirliliğe neredeyse sadece gemilerin neden olması; gemi kaynaklı deniz kirliliğine karşı alınması gereken önlemlerin önemini göstermektedir. Başta petrol olmak üzere, çeşitli tehlikeli maddeler taşıyan gemilerdan kaynaklanan deniz trafiği, denizlerimizde çevresel risk oluşturmaktadır. Ayrıca, karalardan çeşitli yollarla denizlere ulaşan kirleticiler kıyılarımızdaki yaşama büyük ölçüde zarar vermektedir. Uluslararası Denizcilik Örgütü'ne üye olan her ülke gibi Türkiye'de MARPOL'ün kurallarını yerine getirmek zorundadır. Bu kurallardan birisi de Üye ülke limanları ve terminallerinde gemi atık alım tesislerinin kurulması ve işletilmesi zorunluluğudur. Türkiye'nin bazı büyük liman ve terminlerinde atık alım tesisileri kurulmuş, fakat günümüzde bir kısmı çalışırken, bir kısmı atıl durumdadırlar. Bu tez kapsamında beş büyükşehir belediyesinde toplanan gemi kaynaklı atıklar ve miktarları analiz edilmiştir. Türkiye kıyılarının yaklaşık 2/3' ü büyükşehir belediyelerinin sorumluluğundadır. Büyükşehir Belediyeleri Kanunu'na göre bu bölgelerde oluşan atığı toplama sorumluluğu büyükşehir belediyelerine aittir. Bu bölgelerin önemli liman alanları olduğu düşünüldüğünde, yerinde bir uygulamayla atığın tamamına yakını bu şehirlerden toplanabilir. Türkiye'de toplanan gemi kaynaklı atıkların dağılımı liman bazında analiz edilmiştir. Her limana ait atık toplama oranları derlenmiştir. Sintine suyu, slop, balast suyu, slaç, atık yağ, pis su ve çöp atıklarının toplanma oranları hesaplanıp analiz edilmiştir. Sonuç olarak gemi atıklarının toplanmasında karşılaşılan belli başlı sorunlar belirlenmiş ve mevzuat ve uygulamalara dair iyileştirmeye yönelik çeşitli öneriler sunulmuştur.
RISC modeli ile kirlenmiş sahalarda risk değerlendirmesi

Ülkemizde Toprak Kirliliği Kontrolü ve Noktasal Kaynaklı Kirlenmiş Sahalara Dair Yönetmeliğin 2015 yılında tamamen yürürlüğe girmesiyle birlikte şüpheli kirlenmiş sahaların değerlendirilmesi insana yönelik risk analizi ile gerçekleştirilmektedir. Tez kapsamında toprak kirliliği açısından kirlenme potansiyeli yüksek olan üç saha seçilerek değerlendirilme yapılmıştır. Bu muhtemel kirlenmiş sahalar küçük sanayi sitesi, eski sanayi sitesi ve asfalt üretim tesisi olarak seçilmiştir. Seçilen bu sahalarda, gerçek fiziksel özellikler, literatür verileri kullanılarak tez konusu olarak seçilen RISC modeli çalıştırılarak kirlenme potansiyelleri ve alıcılar için risk değerlendirmesi yapılmıştır. Birinci çalışma sahasında; kirliliğin mevzuat sınır değerleri seviyesinde gerçekleştiği varsayılarak maruziyet yolları belirlenerek çeşitli alıcılar özelinde RISC modelinde risk değerlendirmesi yapılmıştır. Değerlendirmeler neticesinde; varsayım olarak ortaya konulan toprak kirliliğinin kanser ve kanser dışındaki sağlık riskleri açısından sınır değerlerin altında bir risk oluşturduğu ancak yeraltı suyu kullanımında kanser ve kanser dışındaki sağlık risklerinin sınır değerlerin üzerine çıkarak riski artırdığı görülmüştür. İkinci çalışma sahasında; yürürlükte olan ilgili mevzuata ek olarak yayımlanan Kirlenmiş Saha Risk Değerlendirme Teknik Rehberinde yer alan sayısal formüllerle hesaplamalar yapılarak ve aynı verilerle çalıştırılan RISC modeli sonuçları karşılaştırılarak değerlendirmeler yapılmıştır. RISC modeli sonuçlarının sınır değerler altında yer aldığı sayısal formüllerle hesaplanan riskin ise sınır değerler üzerinde olduğu görülmüştür. Üçüncü sahada; bir kaza senaryosu oluşturularak ani ve yüklü deşarjda maruziyet hesaplamaları RISC modeli çalıştırılarak değerlendirmeler yapılmıştır. Hesaplanan risklerin kanser ve kanser dışındaki sağlık riskleri açısından sınır değerlerin altında olduğu görülmüştür. Sonuç olarak ise; RISC modelinin kullanılabilirliği, RISC modelinin mevzuat uygulamalarındaki yeterliliği, RISC modelinin uygulamadaki gereksinimleri, mevzuatın gereksinimleri ve teknik rehberde yer alan sayısal formüllerin uygulanabilirliği konuları üzerine değerlendirmeler yapılmıştır.
Mersin-Silifke kıyı şeridindeki yapılaşmanın çevreye etkisi

-VIII- öz Bu çalışmada Mersin-Silifke kıyı şeridinde yer alan ve hızlı bir yapılaşma sürecinde olan yazlık yerleşimler incelenmiştir. Bölgedeki kentsel gelişim sürecinin, çevre kirliliğine kaynak oluşturduğu gözlenmiş, konuya ilgili yasalar çerçevesinde ve yapı-kent-çevre ilişkisi dahilinde çevresel etki değerlendirme çalışmasıyla çözüm önerileri yapılmıştır.
Fitoremediasyon yöntemi ile su ve sediment kalitesinin iyileştirilmesi

Endüstriyel üretimlerden kaynaklanan çıktılar sucul sistemlerde kirliliğe ve canlı yaşam için sorunlara neden olmaktadır. Endüstriyel atıksu deşarjlarından ve doğal oluşumlardan kaynaklanan ağır metallerin sulak ortamlardan: su ve sedimentten uygun yöntemlerle giderilmesi gerekmektedir. Doğal ortamların iyileştirilmesi ilgili yöntemler arasında doğal arıtım yöntemlerinin dışındakilerin; mühendislik harcamalarının yüksek olması, doğaya, çeşitliliğine verdiği zararlardan ve biyoaktiviteye zararından dolayı uygulaması tercih edilmemektedir. Doğal sistemlerin iyileştirilmesi için önerilenlerin başında gelen fitoremediasyon yöntemi ise, hem ekonomik hem de doğaya verdiği zararların diğer yöntemlerle kıyaslandığında daha az olmasından dolayı son yıllarda bilimsel çalışmalarda giderek daha çok denenmektedir. Fitoremediasyon, kirlenmiş alanların temizlenmesi için kullanılan doğrudan doğal sisteme uygulanan, teknolojik bir iyileştirme yöntemidir. Bu yöntemin düşük kirletici konsantrasyonlarda bile etkili olduğu için tercih edilmektedir. Bu çalışmada sahada fitoremediasyon yöntemi uygulanarak sulak alanlardaki ağır metal kirleticilerinin bitki bünyesine alımı ve sucul ortamın kendini iyileştirme çabasına katkı verilmesi amaçlanmıştır. Uygulama, kontrolsüz evsel ve endüstriyel deşarjlardan kaynaklanan organik ve inorganik kirleticilerin su ve sedimentte birikerek ekolojik sistemi, birçok endemik türün yaşamını tehdit ettiği Küçükçekmece Lagünü nün önemli akarsuyu olan Sazlıdere de gerçekleştirilmiştir. Çalışmada bitkinin dikildiği doğal ortamda su ve sediment numuneleri alınarak fitoremediasyon yönteminin doğal ortamdaki etkisi belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma süresince lagün ve derelerdeki sedimentin ağır metal özellikleri göz önüne alınarak ekolojik sisteme zarar vermeyeceği düşünülen iki tür bitki Cryptocoryne undulata ve Echinodorus amazonicus kullanılarak arıtımın gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir. Doğal ortamdan her hafta alınan su, sediment ve bitki numunelerinde 10 elementin hareketliliği izlenmiştir.
The reactions of potential organic pollutants with aquesosus chlorine

Bu calışmada içme ve kullanma sularında doğal olarak bulunan veya çeşitli yollarla karışabilecek organik bileşiklerin suya dezenfekte amacıyla ilave edilen klor ile yaptigi reaksiyonlar incelenmiştir. Ar ornat i k yap i ya sahip bileşiklerde halkadaki elektron yoğunluğunun artmasiyla klor ile olan reaksiyonun hazinin ar ttigi gözlenmiştir. Ayraca cali si lan organik bileşiklerden yapisinda aktif metil ve metilen bulunan kirleticilerin su klorlaması şartlarında kloroform çıkışına neden oldukları saptanmıştır.