Yetişkin kadınların kardiyovasküler risk faktörleri, bilgi düzeyleri ve sağlığı geliştirme davranışları

Amaç: Bu araştırma yetişkin kadınların kardiyovasküler risk faktörleri, bilgi düzeyleri ve sağlığı geliştirme davranışlarının incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yöntem: Kesitsel tipteki çalışmanın evrenini Muğla ilinin Marmaris ilçesine bağlı bir askeri lojmanda oturan 20-65 yaş arasındaki 630 kadın oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü 239 olarak hesaplanmış, basit rastgele örneklem yöntemi ile seçilen 253 yetişkin kadından veri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak, Tanıtıcı Bilgi Formu, Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi Ölçeği ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II kullanılmıştır. Ölçümsel veriler, kan basıncı ölçüm aleti, mezura ve baskül aracılığı ile toplanmıştır. Veriler SPSS 20.0 paket programında değerlendirilmiştir. Veri analizinde, Kolmogrov Smirnov testi, tanımlayıcı istatistikler, normal dağılım gösteren verilerde t testi ve varyans analizi, normal dağılım göstermeyen verilerde Mann Whitney U ve Kruskall Wallis testleri kullanılmıştır. Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi Ölçeği ile Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II puan ortalamaları arasındaki ilişki ise Spearsman's korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Çalışma için etik kurul ve kurum izni, ayrıca katılımcıların aydınlatılmış onamları alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan yetişkin kadınların yaş ortalaması 35 .2 7.0'dir. Kadınların yaklaşık yarısının (%53.8) çalışmadığı, çoğunluğun evli (%88.1), yarıdan fazlasının (%67.2) yükseköğretim mezunu ve yarısının (%52.2) orta düzey gelire sahip olduğu belirlenmiştir. Kadınların %29.2'sinin 1. derece yakınlarında kardiyovasküler hastalık olduğu, %33.6'sının düzenli olarak sigara içtiği saptanmıştır. Araştırmaya katılan kadınların %7.6'sının sistolik, %6.3'ünün diastolik kan basıncının normal değerlerin üzerinde olduğu saptanmıştır. Beden kütle indeksi değerlerine göre %30'unun normal değerlerin üzerinde ve bel çevresi ölçümüne göre %37.6'sının risk kategorisinde olduğu belirlenmiştir. Kadınların Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi ölçek puan ortalaması 17.67 4. 85 ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II ölçek puan ortalaması ise 125 .29 22.04'dir. Her iki ölçek puan ortalamasının da orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Kadınların eğitim, çalışma, gelir düzeyi, ailede kalp hastalığı olma durumuna göre, Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi ölçek puan ortalamasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.05). Çalışma durumu ve gelir düzeyine göre Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II ölçek puan ortalamasında istatistiksel olarak anlamlı fark belirlenmiştir (p<0.05). Kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyi ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde anlamlı zayıf bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=0.293, p<0.05). Sonuç: Genel olarak araştırma kapsamındaki yetişkin kadınların, kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyi ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları puan ortalamalarının orta düzeyde olduğu ve ölçek puan ortalamaları arasında pozitif yönde anlamlı zayıf bir ilişki bulunduğu sonucuna varılmıştır. Kadınların kardiyovasküler hastalıklar risk faktörleri bilgi düzeyinin arttırılması, tarama çalışmalarının yapılması ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının geliştirilmesinin ciddi bir gereksinim olduğu; araştırmanın farklı örneklem gruplarında tekrarlanmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.