turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sürekli ve kesikli adsorpsiyon sistemlerinde Basic Yellow 2 gideriminin incelenmesi

Bu çalışmada Basic Yellow 2 (BY2) boyar maddesinin hayvan gübresi olan tezek külü ve kil üzerinde sürekli ve kesikli adsorpsiyon sistemlerinde giderimi araştırılmıştır. Tezek külü ile yapılan kesikli çalışmalarda boyar madde başlangıç konsantrasyonu (10- 150 mg/L), temas süresi (0-150 dk) pH değerleri (3-8) adsorbent dozu (0.1- 4 g/L), karıştırma hızı (80- 220 rpm) sıcaklık etkisi (25-45 C), kil adsorbenti ile yapılan kesikli çalışmalarda boyarmadde başlangıç konsantrasyonu (25- 300 mg/L)), temas süresi (0-120 dk) pH değerleri (3-8) adsorbent dozu (0.1- 2 g/L), karıştırma hızı (180- 300 rpm) sıcaklık etkisi (25-45 C) arasında değiştirilerek giderim verimi üzerinde etkileri incelenmiştir. Tezek külü ve kil üzerine BY2'nin gideriminde elde edilen sonuçların izoterm çalışmalarında; deneysel verilerin Freundlich izotermi, Langmuir izotermi, Temkin izotermi ve Dubinin-Radushkevich izotermi modellerine uygunluğu incelenmiştir. Elde edilen deneysel verilerin tüm sıcaklıklarda her iki adsorbent için de Freundlich izotermine daha çok uygunluk gösterdiği görülmüştür. Tezek külü ve kil üzerine BY2'nin gideriminde elde edilen sonuçların kinetik çalışmalarında; deneysel verilerin yalancı birinci dereceden, yalancı ikinci dereceden ve partikül içi difüzyon kinetik modellerine uygunluğu incelenmiştir. Her iki adsorbentle yapılan adsorpsiyon denemelerinden elde edilen verilerin yalancı ikinci dereceden kinetik modele uyumlu olduğu gözlenmiştir. BY2 boyar maddesinin giderimi üzerine; termodinamik çalışmalar yapılmış hem tezek külünde hem de kilde standart Gibbs serbest enerji değişimi değerleri negatif olarak bulunmuştur. Kül ile yapılan çalışmada standart entalpi değişimi ve standart entropi değerleri de pozitif iken kil ile yapılan çalışmada standart entalpi değişimi ve standart entropi değerleri negatif bulunmuştur. Sürekli sistemlerde tezek külü ile boyar madde gideriminde giriş BY2 konsantrasyonu (100- 300 mg/L) kolon yüksekliği (1.5- 6 cm), kil ile yapılan denemelerde ise giriş boya konsantrasyonu (100- 400 mg/L) kolon yüksekliği (1.5-4. 5 cm) değiştirilerek etkileri incelemiştir.
Arıtma çamurlarının ve inek gübresinin vermikompost prosesine dahil edilerek ağır metal ve antibiyotik kalıntılarındakideğişiminin gözlemlenmesi

Katı atıklar en erken dönemden itibaren insanlığın katlanarak artan bir sorunu haline gelmiştir. Özellikle sanayileşme ve artan nüfus yoğunluğuyla birlikte bu atıkların etkin bir şekilde bertaraf edilmesi ve daha sürdürülebilir çözümler geliştirilerek dünya üzerindeki yükün azaltılması amacıyla farklı sistemler geliştirilmiştir. Vermikompost, solucan faaliyetleri sonucu organik atıkların aerobik ortamda parçalanıp ayrışması ile organik madde stabilizasyonu olarak tanımlanır ve vermikompost işleminde atıkların stabilizasyonu aerobik ortamda solucanlar tarafından patojenlerin baskılanmasını hedeflemektedir. Biyolojik atıksu arıtma tesislerinin son ürünü olarak görülen arıtma çamuru sıvı ya da yarı katı halde bulunan kokulu atıklardır. İçeriğinin büyük çoğunluğu su olduğundan yüksek hacimler işgal etmekle birlikte çamur stabilizasyonu atıksu arıtımının en karmaşık problemlerinden birisi olarak görülmektedir. Tez çalışması kapsamında, arıtma çamurunun farklı karışım malzemeleri ile optimum vermikompost edilebilme oranı belirlenmiş ve bünyesinde bulunan ağır metallerden Hg, Pb, toplam Cr ve Cu konsantrasyonlarındaki değişim ortaya çıkarılmıştır. Diğer taraftan inek gübresi bünyesinde bulunan oksitetraksilin antibiyotiğinin konsantrasyonu tespit edilip altı haftalık bir vermikompost sürecinde nasıl değiştiği araştırılmıştır. Sonuç olarak, %50 arıtma çamuru, %25 çiftlik gübresi ve %25 şeker pancarı posası karışımı maksimum arıtma çamurunun kullanılabileceği optimum oran olarak tespit edilmiştir. Aynı oranlar ile devam edilen vermikompost sisteminde arıtma çamuru bünyesinde bulunun ağır metaller için Toplam Cr konsantrasyonunda %19 ve Cu konsantrasyonunda da %33 giderim verimi sağlamıştır. Aksi yönde Pb ve Hg konsantrasyonlarında giderim olmamakla birlikte eser düzeyde birikim gözlenmiştir. İnek gübresi bünyesinde bulunan oksitetraksilin konsantrasyonu hacimce 70:30 besleme oranına bağlı kalınarak altı hafta sonunda %19 giderime uğramıştır.
Afyonkarahisar ili ambalaj atıkları yönetiminin incelenmesi

Kentlerde üretilen katı atıkların türünde ve miktarında nüfus artışı ve teknolojik gelişmelere paralel olarak son yıllarda büyük bir artış olmuştur. Katı atıkların içerisinde geri dönüşebilir atıklar önemli bir yere sahiptir. Ambalaj atıklarının çevreye zarar verecek şekilde doğrudan ve dolaylı bir şekilde alıcı ortama verilmesinin önlenmesi ve önlenemeyen ambalaj atıklarının tekrar kullanım, geri dönüşüm ve geri kazanım yolu ile bertaraf edilecek miktarının azaltılması oldukça önemlidir. Ambalaj atıklarının geri kazanılmasıyla; doğal kaynaklarımız korunur, enerji tasarrufu sağlanır, atık miktarı azalır. Bu tezin amacı ambalaj atıkların kaynağında ayrı toplanması, yeniden kullanılabilirliği ile ilgili Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü yönetmeliği çerçevesinde alternatiflerin belirlenmesi ve Afyonkarahisar ilinde uygulanan ambalaj atıkların geri kazanım ile ilgili yerel yönetimce uygulanan çalışmanın çevresel ve ekonomik açıdan sonuçlarının değerlendirilmesi olarak belirlenmiştir. Yapılan bu çalışma sonucunda, geri dönüşümü mümkün olan atıkların yönetimi ele alınmış, ürün girdi çıktıları değerlendirilmiş, Afyonkarahisar ili potansiyeli göz önüne alınarak mevcut sistem değerlendirilerek öneriler sunulmuştur.
An investigation of dye-surfactant interactions in aqueous solutions for elucidating the mechanisms of ultrafiltration

Sularda bulunan düşük moleküler ağırlığa sahip kontaminantlar kimyasal koagülasyon, biyolojik arıtma, adsorpsiyon gibi klasik yöntemler ile arıtılmaları konusunda zorluklara sahip olmaları sebebiyle çevre için önemli bir sorun teşkil etmektedir. Düşük moleküler ağırlığa sahip kontaminantlar genellikle kirli sularda yüzey aktif maddeler ile birlikte bulunmaktadırlar. Ultrafiltrasyon ve misellar ultrafiltrasyon gibi gelişmiş arıtma tekniklerinin daha yüksek performansa sahip olduğu söylense de, kontaminant-sürfactan etkileşiminin giderme verimliliğini nasıl etkilediğini açıklığa kavuşturacak sistematik bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada, tekstil, kağıt ve kimya gibi endüstrinin birçok dalında yaygınca kullanılan metilen mavisi model kirletici seçilmiştir. Sürfaktan olarak, sodyum dodesil sülfat, heksadesil trimetil-ammonyum bromid ve etoksile oktil fenol (TX-100) kullanılmıştır. Boya-sürfaktan etkileşimin incelenmesi için yüzey gerilim, boyut, yük ve kontak açısı ölçümleri yapılmıştır. Bu etkileşimin filtrasyon verimine etkisini belirlemek amacıyla selüloz nitrat filtre kullanılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde, metilen mavisinin negatif yüklü selüloz nitrat filtreye tutunmasından dolayı çözeltiden önemli miktarda uzaklaştırıldığı görülmüştür. Sürfaktan bulunması durumunda metilen mavisinin uzaklaştırılma verimliliğinin azaldığı, düşük SDS konsantrasyonlarında metilen mavisi-sürfaktan etkileşiminin filtre kağıdından geçemeyecek büyüklükte gevşek agregatlar oluşturduğu gözlemlenmiştir. Metilen mavisi-CTAB/TX- 100 etkileşimlerinin pozitif yüklü metilen mavisi-sürfactan çiftleri oluşturarak, boyanın uzaklaştırılma verimini düşürecek şekilde filtre yüzeyine bağlandığı sonucuna varılmıştır. Kritik misel konsantrasyonunun üstünde, sürfaktan-misel oluşumları filtrenin gözenek boyutlarına kıyasla küçük olmasından dolayı MB uzaklaştırılma veriminin düşük olduğu görülmüştür. Detaylı boyut dağılım sonuçlarına göre, MB molekülleri literatürde düşünüldüğü gibi misellerin çekirdeğinde değil, yapısında bulunmaktadır.
Environmental assessment of selected diesel and biodiesel fuels

Artan enerji maliyetleri ve taşımacılığın çevre üzerindeki etkileri toplumun çevre-enerji ikilemine daha duyarlı olmasına neden olmuştur. Biyolojik kökenli karbon içeren biyoyakıtlar küresel ısınmaya sebep olan karbondioksit emisyonlarını sınırlamada önemli bir alternatiftir. Bununla beraber küresel ısınma tek çevresel sorun değildir. İnsan faaliyetleri çevre üzerinde birden fazla etkiye sahiptir. Çevresel etkiler arasında etkileşimler ve bu etkilerin toplam maliyeti kapsamlı bir değerlendirme gerektirmektedir. Yaşam döngüsü değerlendirmesi, ürünlerle ilişkili çevresel yönleri ve potansiyel etkileri değerlendirmede kapsamlı bir tekniktir. Bu çalışmanın kapsamında, biyodizel-dizel harmanlarının dizel ile karşılaştırmalı yaşam döngüsü değerlendirmesi gerçekleştirilmiştir. B5 ve B20 biyodizel-dizel harmanları için biyodizel üretiminde, Türkiye'de elverişli iki hammadde kolza yağı ve atık yemeklik yağ göz önünde bulundurulmuştur. Küresel ısınmaya ek olarak; ötrofikasyon, asitleşme, fotokimyasal oksidant oluşumu, asidik sis, ağır metaller ve kanserojen maddeler gibi çevresel etkiler de çalışmada değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuçları, atık yemeklik yağlardan üretilen biyodizeli Türkiye'nin birincil önceliği olarak belirlemiştir. Kolza biyodizeli harmanları karbondioksit emisyonlarını sınırlamada olumlu performansa sahip olsa da, diğer çevresel etkiler değerlendirmeye dahil edildiğinde dizele göre daha zayıf bir çevresel performans göstermişlerdir.
Marmara Bölgesindeki izleme istasyonları çevresine ilişkin hava kalitesinin istatistiksel metodlarla değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, Marmara Bölgesi'ndeki hava izleme istasyonlarından alınan PM10 ve SO2 için benzer özellik gösteren istasyonlarının PCA ve FCM ile gruplandırılarak emisyon kaynaklarının noktasal, alansal ve çizgisel olarak tanımlanması, kullanılan analiz yöntemlerinin değerlendirilmesi ve bu bölgede yaşayan insanların maruz kaldıkları kirletici seviyelerinin ulusal ve uluslararası sınır değerlerle karşılaştırmasını yapmaktır. Çalışma iki açıdan önemlidir: Birincisi benzer hava kirliliği özelliğine sahip istasyonlarda bulunan cihazlardan birinin, ihtiyaç duyulması halinde başka bir bölgeye aktarılarak bu iş için harcanan maliyetin azalmasına katkı sağlayabilmek. İkincisi, herhangi bir istasyonda ölçüm yapılamadığında bölgeye ait kirliliği tahmin edebilmektir. Çalışmada, 2008- 2011 yıllarındaki 24 saatlik veriler kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda PCA yöntemiyle SO2 ve PM10 için sırasıyla 5 ve 3 sınıf elde edilmiştir. İndirgenen sınıflar incelendiğinde kaynak tipi açısından net bir ayrımın yapılamadığı görülmüştür. FCM yönteminde ise; PCA ile karşılaştırma yapabilmek amacıyla ölçüm istasyonları yine SO2 ve PM10 için 5 ve 3 sınıfa ayrılmıştır. Sonuçlar karşılaştırıldığında FCM'nin PCA'ya göre daha belirgin sonuçlar verdiği tespit edilmiştir. Veriler, ulusal ve uluslararası sınır değerlerle karşılaştırıldığında PM10'nun sadece bazı yıllarda sınır değerin altında olduğu; SO2'nin ise, birkaç istasyon haricinde diğer tüm istasyonlarda sınır değeri sağladığı görülmüştür.
Tekstil atıksularından su ve tuz geri kazanımında membran konsantrelerinin hidrodinamik kavitasyon destekli yeni bir teknoloji ile arıtımı

Tez çalışmasının ana amacı tekstil endüstrisi atıksularından su ve tuz geri kazanımı amacıyla kullanılan membran proseslerde halen prosesin uygulanabilirliğini kısıtlayan membran konsantrelerinin kavitasyon destekli ileri oksidasyon prosesleri kullanılarak yatırım ve işletme giderleri açısından uygulanabilir bir proses geliştirilmesidir. Proje kapsamında tekstil atıksularından yalnız su geri kazanımı söz konusu olduğunda mevcut biyolojik arıtım çıkışı ters ozmos membranından geçirilmiş, TO süzüntüsü ile su geri kazanımı sağlanması hedeflenmiştir. TO konsantresi ise tekil İOP ve hidrodinamik kavitasyon destekli İOP ile arıtılmıştır. İkinci alternatif olarak su ve tuz gideriminin beraber olduğu sistemde ise mevcut biyolojik arıtma çıkışı önce nanofiltrasyon daha sonra TO membranından geçirilmiştir. TO süzüntüsü ile su geri kazanımı, TO konsantresinden Elektrodiyaliz prosesi ile tuz geri kazanımının sağlanması hedeflenmiştir. NF konsatresi ise tekil İOP ve hidrodinamik kavitasyon destekli İOP'lerle arıtılıp, optimum biyolojik oksijen ihtiyacı /kimyasal oksijen ihtiyacı artış oranını sağlayan İOP sonrası ardışık kesikli reaktör ile arıtımı hedeflenmiştir. İOP olarak Ozon, Fenton (Fe+2) ve ileri Fenton (Fe0 ile) yöntemleri denenmiştir. Proje kapsamında NF ve TO membran konsantrelerinin arıtımı için en uygun yöntemin Fenton prosesi olduğu belirlenmiştir. NF membran konsantresinin, optimum Fenton prosesi koşulu olan Fe+2:H2O 2 35 mM:175 mM oranında arıtılması sonucu elde edilen KOİ giderim verimi %87 iken renk giderim verimi %99 olarak belirlenmiştir. Tekil HK reakötrü ile %18 KOİ giderim verimine ulaşılırken, HK destekli Fenton prosesinde HK reaktörünün Fenton prosesi üzerine dikkate değer bir sinerjistik etkisi görülmemiştir. Yapılan deneyler neticesinde ise optimum BOİ5/KOİ artış oranına Fe+2:H2O 2 20 mM:100 mM oranında gerçekleştirilen Fenton prosesinde ulaşılmıştır. Bu oranda Fenton prosesi ile arıtılan numune Fenton sonrası AKR ile arıtılmıştır.
Theoretical framework and ecological components for coastal industries

Endüstriyel planlamalar sistemsel çalışmalar olduklarından uzun, orta ve kısa planlamanın adımlan arasında güçlü bağlar taşırlar. Bir sektör veya sektörler arası planlama olan genel endüstriyel planlama ile bir tesis içi veya tesisler arası planlama olan spesifik endüstriyel planlama beş yıl ve üzeri olan uzun dönemli endüstriyel planlamalardır. Endüstrinin ve o ülkenin şartlarına göre değişebilen süreler, orta vadeli planlamalarda altı aydan beş yıla kadar, kısa vadeli planlamalarda da bir aydan altı aya kadar olan süreçleri kapsar. Çevre ve endüstri etkileşimleri anılan planlama adımlarına dahil edilir. Bu etkileşim ekolojik bileşenlerden olan endüstriyel ekoloji ve endüstriyel metabolizma'nın temel konusudur. EM yaşam döngüsü değerlendirmesini, EEG'de sistem analizini metot olarak kullanır. Bunların, planlamada etkin rol oynayan enerji ve enerji ile birlikte ölçülmeleri gerekir. Planlamanın oluşum öncesi adımındaki ölçümler, oluşum sonrası izlemelerden gelecek ölçümlemeler ile daha fazla rasyonellik ve sağlamlık kazanır. Kara ve denizin ara kesitinde yer alan kıyı sanayileri; ucuz arazi, hammadde tedariki, su ihtiyacı, atık bertaraf biçimi, ulaşım, kaynaklara yakınlık ve yüksek gayri safi milli hasıla gibi faktörlerden dolayı kıyı bölgesine yerleşirler ki bu konu da kıyı bölgesi yönetiminin temel araştırma alanlarından birisidir. Kıyı sanayileri doğurduğu kirlilik parametreleri ve atıklar gibi sorunlar nedeniyle özellikle turizm sektörüne karşı olumsuz etkileşim içindedirler. Ekolojik ve sektörel sorunları minimize etmek için de birinin atığını diğerinin hammaddesi veya diğerinin girdisi olarak kullanmaya imkan tanıyan endüstriyel simbiyoz modeli ile DC sanayinin içselleştirilmesi bir çözüm yolu olarak düşünülmektedir. ES modeli için en önemli karar verici kısıt 'sanayi ağlandır'. Bunlar sektör içi ve sektörler arası ilişkileri düzenlemektedir.
Sulardaki doğal organik maddelerin yüzeyleri demirle kaplanmış çeşitli pomza taşları kullanılarak adsorpsiyon süreciyle giderimi

Doğal Organik Maddelerin Yüzeyleri Demirle Kaplanmış ÇeşitliPomza Taşları Kullanılarak Adsorpsiyon Süreciyle GiderimiYapılan tezin ana amacı yüzeyleri demirle kaplanmış çeşitli doğal pomzapartiküllerinin adsorpsiyon süreciyle sulardan doğal organik madde gideriminin araştırılmasıdır. Pomza partikülleri granül destek malzemesi olarak kullanılıp, yüzeylerinin demirle kaplanması sonucu DOM'lar için adsorban haline getirilmiştir. Doğal pomza türünün, partikül fraksiyon büyüklüğünün, pomzadozunun, pomza yüzey kimyası ve spesifik yüzey alanının ve çalışılan DOM türününDOM giderim kinetiğine ve nihai giderim miktarlarına olan etkileri incelenmiştir. Tüm adsorpsiyon izoterm deneyleri, şişe-nokta metodu ile kesikli tam karışımlı reaktörlerde değişik dozlar uygulanarak yapılmıştır. Pomza yüzeylerinindemir oksitlerle kaplanması sonucu doğal yüzeylerin elektriksel özelliklerinin değiştiği tespit edilmiştir. Pomza numunelerinin demirle kaplanmasından sonra 20 .6m2/g gibi oldukça yüksek yüzey alanı elde edilmiştir ve bu değer literatürde belirtilendemir oksitle kaplanmış kum numunelerinin yüzey alanlarından yüksektir. Doğalpomzaların demirle kaplanması sonucu pomzaların DOM tutma kapasiteleri, tümtane boyut fraksiyonları için, gerek birim adsorban kütlesi gerekse birim yüzey alanıbazında önemli miktarda artmıştır. Demirle kaplanmış en küçük tane boyutfraksiyonları, test edilen granül aktif karbonlar kadar yüksek DOM adsorpsiyon kapasitesi göstermişlerdir. Kaplanmış pomzaların demir muhtevaları ve Freundlich kapasite parametreleri arasında kuvvetli bir lineer korelasyon elde edilmiştir. Demir oksitle kaplanmış pomza yüzeyleri tercihen DOM'un yüksek miktarda UV absorplayan fraksiyonunu gidererek UV değerlerinde %90 varan giderim verimleri sağlanmıştır. Yapılan kontrol deneyleri sonucunda, pomzayüzeylerindeki demir oksit bağlarının stabil olduğu ve tipik doğal suların pH değerlerinde çözeltiye geri salınabilecek demir miktarının ihmal edilebileceği gözlenmiştir. GAK'larla karşılaştırılabilecek miktarda yüksek DOM adsorpsiyon kapasitelerine dayanarak demir oksitle kaplı pomza, sulardan DOM gideriminde umut verici yeni bir adsorban olabilir. Ayrıca, yüksek miktarlarda UV ışınıabsorplayan DOM bileşenlerini tercihen gidermesinden dolayı demir kaplı pomzaiçme suyu arıtma tesislerinde dezenfeksiyon sırasında oluşan karsinojenik dezenfeksiyon yan ürünlerini kontrol açısından da etkili bir adsorban olabilir.
Katı atık depo sahası genç sızıntı sularının anaerobik ve aerobik arıtılabilirliği

Bu çalışmada, Konya kenti katı atık düzenli depo sahası sızıntı sularının anaerobik ve aerobik arıtılabilirliği araştırılmıştır. Bu amaçla 20 L toplam hacimli, 4 bölmeli Anaerobik Perdeli Reaktör ile 2 L hacimli Hareketli Yatak Biofilm Reaktör kullanılmıştır. APR ve HYBR için seçilen hidrolik bekletme süreleri sırasıyla 4 gün ve 10.67 saattir. Çalışma, oda sıcaklığı (22 0C) ve mezofilik şartlar (37 0C) olmak üzere iki farklı işletme koşulunda gerçekleştirilmiş olup anaerobik reaktör 470 gün çalıştırılmıştır. Oda sıcaklığı koşullarında 0 .52, 0.76,1. 05 kg KOİ/m3. gün ve mezofilik şartlarda ise 0 .52, 0 .76, 1 .05, 1 .62, 3 .12, 3.8, 6.5, 8.32 ve 10.2 kg KOİ/m3. gün olmak üzere toplam 12 organik yükleme uygulanmıştır. Çalışmada yükleme 3.12 kg KOİ/m3. gün'e çıkarıldığında sisteme HYBR reaktörü eklenmiştir. Oda sıcaklığı çalışmalarında, 0.52 ve 0.76 kg KOİ/m3. gün organik yüklemede KOİ/SO4- 2 oranı 20 iken 1.05 kg KOİ/m3. gün organik yüklemede bu oranın 4'e düşmesi nedeniyle sistemde Sülfat İndirgeyen Bakteriler, metan bakterileri ile rekabete girmiş ve baskın duruma geçmişştir. Bu nedenle toplam çözünmüş sülfür konsantrasyonunda, sülfat giderimine paralel olarak artışlar görülmüş ve konsantrasyonu 350 mg/L'ye çıkması sonucunda ise sistemde mikroorganizmalar, özellikle metan bakterileri, inhibe olmuş ve arıtım verimi %80'den %32'ye kadar düşmüştür. Mezofilik şartlarda APR işletmesinde ise KOİ giderim verimleri %80- 91 aralığında değişmiştir. HYBR'nin sisteme eklenmesi ile verim %90- 94 aralığına yükselmiştir. HYBR, yükleme genelinde, artan organik yüklemeye bakmaksızın, %64 KOİ giderim verimi sağlamıştır. Tüm yüklemeler boyunca metan oluşum hızı 0.205-0. 338 m3 CH4/kg KOİgiderilen ve toplam gaz oluşum hızı 0.385-0. 46 m3 gaz/kg KOİgiderilen arasında değişmiştir. 1.62 kg KOİ/m3. gün organik yüklemeden sonra, artan organik yükleme ve UYA birikimine bağlı olarak metan üretimi ve yüzdesinde düşmeler gözlenmiştir. APR'deki KOİ giderim verimi ise %80- 88 aralığında değişim göstermiştir.
Effect of enzymatic pre-treatment on aerobic and anaerobic digestion of wastewater sludges

Aerobik ve anaerobik bozulma çalışmaları çamurun organik madde içeriğinin giderilmesini, çamurdan patojenik mikroorganizmaların giderilmesini ve stabil bir çamur üretmeyi hedeflerler. Son yıllarda, bozulma çalışmaları öncesi ön-işlem uygulamaları çamurun çözünebilirliğini ve minimizasyonunu arttırdıkları için daha fazla önem kazanmışlardır. Bu çalışma, aerobik ve anaerobik bozulma prosesi öncesi atıksu arıtma çamurlarına enzim ön-işlemi uygulanmasının etkilerini araştırmıştır. Bu amaçla, dört farklı evsel ve kentsel atıksu arıtma tesisinden çamur numuneleri alınmıştır. Bozulma çalışmaları, her farklı tesisten alınan çamur numunesi ile bir kontrol reaktörü ve bir de enzim ön-işlemi uygulanmış reaktör kurularak sürdürülmüştür. Alfa-amilaz, beta glukanaz, lipaz, proteaz ve sellülazdan oluşan bir enzim karışımı, hacimsel olarak 0,5% olmak üzere çamur numunelerine eklenmiştir. Çalışmanın sonuçları, enzim ön-arıtımın bozulma işlemlerinin performansında önemli bir rol oynadığını göstermiştir. Aerobik reaktörlerde, çamur minimizasyonu enzim ön-işlemi uygulanarak arttırılmıştır. Enzim eklenen reaktörler TKM, UKM, AKM ve UAKM parametleri için sırasıyla ortalama %43, %51, %44 ve %46 giderim elde ederken aynı giderimler kontrol reaktörlerinde %24, %31, %28 ve %32 olarak belirlenmiştir. Enzimler, hücre yapısını parçalayarak büyük moleküler bileşenlerin küçük moleküler bileşenlere çözünebilirliğini arttırılmasında büyük etki göstermiştir. Kontrol reaktörlerine kıyasla, enzim ön-işlemi görmüş çamurların çKOİ ve ÇOK değerleri artarak daha iyi çözünebilirlik gösterdiklerini ortaya koymuşlardır. Enzim ön-işlemi ayrıca hücre dışı polimerik maddelerin çamur floklarından serbest bırakılmasını ve çamurun protein ve karbonhidrat içeriğinin artmasını sağlamıştır. Artan zamanla, KOİ, çKOİ ve hücre dışı polimerik maddeler azalmış olup, enzim ön-işlemi uygulanan çamur numuneleri daha iyi giderim verimliliği göstermişlerdir. Çamurun susuzlaştırılabilirliği, enzim eklenmesi ile kötüleşmiş olup, daha sonra bozulma işlemi ve hücre dışı polimerik maddelerin giderimi ile iyileşmiştir. Anaerobik reaktörlerde de minimizasyon ve çözünebilirlik anlamında benzer sonuçlar elde edilmiştir. Ek olarak, toplam biyogaz üretimi ve üretilen biyogazın metan içeriği enzim eklenen reaktörlerde daha iyi sonuçlar vermiştir. İki bozulma işleminde de, patojenlerin giderimi başarıyla sağlanmıştır. Aerobik bozulma sonunda TK, FK ve FS giderimleri sırasıyla yaklaşık %99,78, %99, 84 ve %99, 82 iken anaerobik bozulma sonunda TK, FK, FS ve salmonella giderimleri sırasıyla yaklaşık %99,82, %99,96, <%99,99, and %99, 98 olarak belirlenmiştir. Çalışmada evsel ve kentsel atıksu arıtma tesislerine ait çamur numuneleri kullanılmış olup, çamurun kaynağı ve de bouzlma işlemi arasında bir bağlantı bulunanamamıştır.
Erzincan ili ve dolayının çevre jeolojisi ve geleceğe yönelik planlanması.

Erzincan ovası, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü'nde 39 02'- 40 05' kuzey enlemleri ile 38 16'- 40 45' doğu boylamları arasında, özellikle deprem, heyelan, çığ, sel ve taşkın gibi doğal risklerin tehdidi altında olan bir yörede yer almaktadır. Örneğin Erzincan, tarihi boyunca çeşitli büyüklüklerde depremlere sahne olmuştur. Özellikle, 1939 ve 1992 yıllarında meydana gelen depremler, insanlar ve yapılar üzerinde önemli derecede can ve mal kayıplarına neden olmuştur. Sunulan çalışmada Erzincan Ovası ve yakın dolayının bölgesel ve yerel jeolojisi ışığında jeomorfolojisi, hidrojeolojisi, doğal kaynakları, çevre jeolojisi, arazi yetenek değerlendirmesi ve günümüzdeki arazi kullanımı gözetilerek geleceğe yönelik planlaması değerlendirilmiştir. Çalışmanın ana konusunu oluşturan çevre jeolojisi çerçevesinde yörenin çevresel sistemleri tanımlanmıştır. Bu sistemler başlıca Erzincan Ova Sistemi, Ergandağı Sistemi, insan faaliyetleri sonucu değişime uğramış sistem olup, ayrıca her sistemi karakterize eden çevresel birimler ayırt edilmiştir. Böylece 26 çevresel birim, genel ve indeks özellikler ile doğal riskler açısından tanımlanarak, bu birimlerin arazi yetenek değerlendirmesi yapılmıştır. Arazi yetenek değerlendirmesi 10 adet arazi kullanım biçimi gözetilerek gerçekleştirilmiştir. Sunulan bu tez kapsamında Erzincan Ovası'nın ve yakın dolayının çevre jeolojisi ışığında, doğal risklerin egemen olduğu bu bölgenin, geleceğe yönelik planlamasında gözetilmesi gereken hususlar ortaya konulmuştur. Günümüzdeki arazi kullanım biçimleri gözden geçirildiğinde yörede yeni bir planlamaya gereksinim olduğu anlaşılmaktadır. Öngörülen planlama esas alınırsa, çevresel sorunların büyük bir bölümü denetlenip, Erzincan Ovası ve dolayının korunması da mümkündür.