The Role of international institutions in identity transformation: The case of Turkish-Greek conflict within the European Union and NATO frameworks

Bu tez Türkiye ve Yunanistan'ının Avrupa Birliği ve NATO ile olan ilişkilerinin yapısının, iki ülke arasındaki ilişkilerin doğasını nasıl etkilediğini Uluslararası İlişkiler teorileri açısından incelemektedir. Bunu yaparken temel araştırma konusu bu kurumsal ilişkilerin iki ülkenin güvenlik kimliklerini ne yönde etkilediğidir. Tezde referans yapılan ilgili Uluslararası İlişkiler teorileri, isim vermek gerekirse 'neo-realist', 'neo-liberal' ve 'sociological institutionalist' teoriler, uluslararası kurumlarla kurulan ilişkilerin devletlerin güvenlik kimliklerininin oluşmasını açıklamaları açısından değerlendirilmiştir. Bu bağlamda düşünüldüğünde, bu tez ağırlıklı olarak sociological institutionalist teorilerin metodlarını benimsemiştir çünkü neo-realist ve neo-liberal teorilerin uluslararası örgütlerin kimlik dönüşümlerindeki etkilerini inceleme ya da bu etkilerin nasıl olduklarını gösterme boyutları sınırlıdır. Tezin ana fikri şudur: Türkiye ve Yunanistan'ın Avrupa Birliği ve NATO bağlamında kurduğu ilişkiler ve bu örgütlerin temsil ettikleri durumsal şartlar, iki ülke arasında realpoHtik güvenlik kimklilerine dayalı ilişkilerin oluşmasına ve zamanla pekişmesine katkıda bulunmuştur. Türkiye ve Yunanistan'ın NATO ve Avrupa Birliği çerçevesinde geliştirdikleri ilişkilerin doğası bu iki ülkenin 'non-realpolitik' tarzda güvenlik kimlikleri üretmelerini engellemiş ve onların uzun vadeli işbirliğine dayalı ilişkiler kurma becerilerini olumsuz yönde etkilemiştir. Bu bağlamda düşünüldüğünde Türkiye ve Yunanistan arasındaki realpoHtik bazdaki güvenlik ilişkileri daha çok kimliksel ve fikirsel düzeydedir. Bunun böyle olmasında ise bu iki ülkenin Avrupa Birliği ve NATO ile kurduklari ilişkilerin doğası belirleyici olmuştur. Bu tez basitçe bu kurumsal ilişkilerin Türkiye ve Yunanistan'da hangi mekanizmalar sonucu realpoHtik güvenlik kimliklerinin oluşmasına katkıda bulunduğunu incelemektedir. Bu tez Türkiye ve Yunanistan arasında uzun vadeH işbirliğine dayalı ilişkilerin oluşmasında iki ülkenin güvenlik İdmliklerinin Batı devletler topluluğunun non-real politik güvenlik kimliği ve normaları yönünde yakınlaşmasını ve evrilmesini şart gördüğğnden, yapmaya çalıştığı bu iki ülkenin bu kurumlarla kurdukları ilişkin yapısının hangi süreçler sonucu tam ters istikamette neticeler doğurduğunu incelemektir. vıUlaştığı sonuçlar bağlamında bu tez aşağıdaki hususları vurgulamaktadır. İlk olarak, 'social constructivist' uluslararası ilişkiler teorileri, diğer teorilere nazaran uluslararası kurumlarla kurulan ilişkilerin kimlik dönüştürme kapasitelerinin açıklamada daha başarılıdır. İkinci olarak, 'güvenlik topluluğu 1 oldukları farz edilen NATO ve Avrupa Birliği Türkiye ve Yunanistan arasında bir güvenlik topluluğunun oluşmasına pozitif anlamda katkıda bulunmamışlardır. Bunun nedenlerinden birisi NATO'nun daha çok realpolitik güvenlik kimliği üzerine kurulu bir ortak savunma örgütü olduğudur. Buna ilaveten, Avrupa Birliği Türkiye ve Yunanistan'a karşı daha çok araçsal bakış açısıyla ve kar-zarar hesabı zaviyesinden yaklaşmış, iki ülkenin Avrupa Birliği'ne gerçek anlamda katılmalarını kimliksel ve fikirsel bazda öngörüp meşrulaştıramamıştır. Üçüncü olarak, Türkiye ve Yunanistan şayet Avrupa Birliği çerçevesinde non-realpolitik güvenlik kimliğine dayalı bir güvenlik topluluğu kuracaklarsa bunu ancak Avrupa Birliği'ne taktiksel ve araçsal açılardan yaklaşmayı bırakıp daha çok fikirsel ve kimliksel düzeyde hareket ederek yapabilirler. Bu bağlamda her ikisinin de şuna inanmaları elzemdir: Yaşıyor oldukları sınır problemlerinin barışçı yollardan çözümü onların gerçek Avrupalı kimliklerinin tescil edilmesi için bir önşarttır.