turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Trafik kaynaklı ağır metal emisyon faktörlerinin belirlenmesi

Bu çalışma ile İstanbul-Ankara otoyolunda bulunan Bolu Dağı Tüneli'nde aktif örnekleme ile toplam askıda partiküller kuvars filtrelere toplanmıştır. Toplanan bu filtrelerde elementler, anyon ve katyonlar tayin edilmiştir. Elde edilen bu sonuçlarla ağır metallerin trafik kaynaklı emisyon faktörleri 'de hesaplanmıştır. Filtrelerde; Al, As, B, Ba, Bi, Ca, Cd, Ce, Co, Cr, Cs, Cu, Fe, In, K, La, Mg, Na, Nd, Ni, Pb, Rb, Sb, Sc, Se, Sm, Sr, Th, Tl, U, V ve Zn metallerinin konsantrasyonları tespit edilmiştir. Yapılan deneyler sonucunda Fe, Mn, Rb, Mg, Na, Ca, Sr, Ba, K ve Th metallerinin tamamına yakınının topraktan kaynaklandığı görülmektedir. Krom, Ni, Cu, Co, Cs, Pb, Be ve Sm elementlerinin toprağa göre orta seviyelerde zenginleştiklerini, yani trafiğin bu metaller için en az toprak kadar önemli bir kaynak olduğunu göstermektedir. Çinko, Nd, Sn, U, Tl, B, As, Sb, Bi, Cd, V, In ve Se metallerinin yüksek düzeyde zenginleştikleri ve tamamen toprak dışı bir kaynaktan geldikleri görülmüştür. Bu çalışmada frekansı %65 (frekans >13) ve üzerinde olan metaller Co, Cu, As, Cd, In, Sn, Sb, Ba, Sm, Tl, Pb ve Bi metallerin EF sonuçları araç emisyonu olarak değerlendirilmiştir. Emisyon faktörü değerleri sırasıyla Al 3900 3300, Ca 11800 9200, Fe 3100 2000, Mg 1300 1000, Na 2500 1700, As 8 ,95 4,91, Ba 57 ,3 51, Cd 2 ,58 1,68, Co 9 ,80 5,05, Cr 32 ,3 16,4, Cu 175 88,0, Mn11,0 8,20, Ni 14 ,8 8,22, Pb 14 ,5 12,0, Sb 6 ,30 4,30, Se19,2 12,1, Sr 11 ,8 12,1, V 11000 3500, Zn 540 500, Sn 6,00 6, 00 olarak bulunmuştur. Th ve U dahil çoğu metalin toprak kökenli olduğu görülmektedir. Anyon ve katyonlardan bahsi geçen iyonlar dışında frekansı yüksek olan iyona fazla rastlanılmamıştır. Klorür EF değeri 2000 1000 g/araç. km, Sülfat iyonu EF değeri 15000 4000 g/araç. km ve Amonyum iyonu EF değeri de 2600 2000 g/araç. km olarak belirlenmiştir. EF değerlerinde, Na+, K+, Mg+2 ve Ca+2 ağırlıklı olarak toprak kökenli iyonlar olduklarından, tünel çıkışında birikmiş tozların havalanması ile pozitif EF değerleri verdiklerinden araç emisyonları olarak değerlendirilmemişlerdir ve genellikle de literatürde verilen ortalama EF değerlerinden daha yüksek seviyelerde gözlemlenmişlerdir.
Doğu Karadeniz'de debi süreklilik eğrilerinin regresyon analizi ile belirlenmesi ve akım tahmini

Bu çalışmada, debi süreklilik eğrilerinin regresyon analizi metodu ile Doğu Karadeniz Bölgesinde mevcut bazı akım gözlem istasyonların verileri kullanılarak, daha önce fiziksel anlamda ölçümü yapılmamış noktalarda debi tahmini yapılması için bulunmasına çalışılmıştır. Öncelikle, 16 akım gözlem istasyonu için mevcut tüm günlük verilerin debi süreklilik değerlerinden aylık ve yıllık ölçekte %5, 50 ve 95 aşılma olasılığına karşılık gelen debiler geliştirilen MS Excell-Makro kodu yardımı ile bulunmuştur. Daha sonra, bölgenin karakteristiklerini ifade eden ortalama havza alanı, ortalama alan yağışı, ortalama yükseklik ve ortalama eğim bağımsız değişkenleri her bir istasyon için coğrafi bilgi sistemleri yazılımlarıyla hesaplanmıştır. Bu bağımsız değişkenlerin belirlenmesinde A. B. D.'nin Oregon eyaleti için Risley ve diğ. (2008)'nin yaptığı çalışmadan esinlenilmiştir. Belirlenen her bir bağımsız değişkenin aylık ve yıllık olmak üzere %5, 50 ve 95 aşılma olasılıklarına karşılık gelen bağımlı değişken olan debiler üzerindeki etkisini göstermek üzere regresyon eşitlikleri geliştirilmiştir. Eşitlikler sadece 16 istasyondan 14 istasyon için geliştirilmiş, diğer 2 istasyon ise validasyon için bırakılmıştır. Bu regresyon eşitlikleri bölgesel çapta aylık ve yıllık %5, 50 ve 95 aşılma olasılıklarını tahmin eden debi süreklilik eğrisi değerlerini vermiştir. Bazı regresyon bağıntılarında etkisi çok az olan bağımsız değişkenler atılmıştır. Sonuç olarak elde edilen bağıntılardan bölgesel debi tahmini yapılmış, tahminler literatürde daha önce farklı metotlarla yapılan çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. Validasyon için kullanılan iki istasyondan günlük veriye sahip yıl sayısı yüksek olan istasyonla yapılan validasyonda daha fazla belirlilik katsayısı değerleri elde edilmiş ve verisi olan yıl sayısı arttıkça bölgeyi daha iyi temsil eden eşitliklerin elde edilebileceği kanısına varılmıştır.
Modeling sulfide inhibition and chlorinated aliphatic biotransformation of anaerobil treatment of landfill leachate

Genç düzenli çöp depolama sahasından alınan ve yüksek miktarda çözünmüş KOİ (33, 000 mg/L) ve sülfat içeren (1300 mg/L) sızıntı suyu kesikli reaktörlerde 35 C'de antılmıştır. Sekiz ay boyunca haftalık periyotlarla, sızıntı suyu artan KOİ konsantrasyonlarında (1300- 8400 mg/L) uygulanmıştır. KOİ giderimi %60- 89 arasında değişmiştir ve gaz dönüşümü, 35 C'de 119- 436 mL gaz/g KOİ giderilen olarak elde edilmiştir. Biyokitlenin organik içeriği, toplam katıların %25'i civarında gerçekleşmiştir. Alkalinite, bir besleme boyunca 600 mg/L seviyesine kadar üretilmiştir. pH, yükselen alkalinite ile artmış ve asit ilavesi ile kontrol edilmiştir. Sülfat çözünmüş sülfüre dönüşmüş ve ilk ay yüksek konsantrasyonlarda seyretmiştir (100- 450 mg S7L) ve kalan periyotta ise daha düşük seviyelerde gerçekleşmiştir (60- 130 mgS7L). H2S pH'ya bağlı olarak bazik pH'da düşük konsantrasyonlarda (0.7- 9 mg S7L) ve nötr pH'da yüksek konsantrasyonlarda (23- 32 mg S=/L) oluşmuştur. pH'nın nötr değerlere çekilmesi sülfür toksisitesini arttırmıştır (en fazla toksik etkiye sahip olan H2S'in konsantrasyonu arttığı için), KOİ giderimi %53- 64 seviyesine inmiştir ve gaz dönüşümü, 184 mL/g KOİ giderilen olarak elde edilmiştir. Aktif bakteriyel gruplar belirlenmeye çalışılmıştır. Propiyonik asit fermente eden asetojen bakteri, çözünmüş sülfür ve EfcS seviyelerinden inhibe olmuştur, propiyonik asit oksidasyonu, sülfür çeşitlerine daha dayanıklı olan sülfat bakterileri tarafından gerçekleştirilmiştir. Sülfür ve alkalinite üretimindeki düşüş, diğer bir hassas grup olan asetik asit gideren sülfat bakterilerinin etkilendiğini ve asetik asit kullanan metan bakterileri tarafından faaliyetlerinin devralındığını göstermiştir. Sülfür toksisitesine en dayanıklı gruplar olan hidrojen kullanan metan ve sülfat bakterilerinin, deneysel çalışma boyunca aktif oldukları gözlenmiştir. Sülfür toksisitesi modellenmiş ve 'uncompetitive' inbibisyon modeline uygunluğu gözlenmiştir. İki farklı KOİ konsantrasyon aralığı için farklı inhibisyon sabitleri elde edilmiştir (KOİ: 1300- 1700 mg/L aralığı için Ki: 196 mg S7L ve KOİ: 2200- 5500 mg/L aralığı için Kj: 1684 mg S7L). Reaksiyon hız sabitleri olarak, ko:4. 8 g'1, ve kı/2:2. 158 g'1 elde edilmiştir. Büyüme dönüşüm katsayısı ve içsel solunum hızı 0.24 and 0.015 g'/ olarak bulunmuştur. Ks and umax ise 2500 mg/L ve 0.018 g'1, değerlerinde elde edilmiştir. IXKlorlu üç bileşik, CT, PCE ve PCA, arıtım yapan reaktörlere tek ve karışım olarak injekte edilmiştir. Uygulanan konsantrasyonlar, CT için 0.145-1. 45 mg/L, PCA için 0.2-2. 0 mg/L, ve PCE için 0.197-2. 36 mg/L aralığında gerçekleşmiştir. CT, uygulandığı reaktörlerde yüksek derecede toksisiteye yol açmış, gaz üretimi durmuş, fakat KOİ giderimi etkilenmemiştir. PCA ve PCE, gaz üretimim ve KOİ giderimini önemli derecede etkilememiş ve indirgeyici klor bağlarının kırılma reaksiyonları ile TCE'ye dönüşümü gözlenmiştir.
Çevre yönetiminde bilgi sistemlerinin kullanımı

Anahtar Kelimeler : Çevre, Bilgi Sistemleri, CBS, UA Teknolojik ve toplumsal gelişmede en önemli faktör bilgi birikimidir. Üniversite ve diğer araştırma kuruluşlarında, devlet kurumlarında ve özel sektörde geleneksel yöntemin ve bilgisayar teknolojisi ile yapılan bilimsel araştırma üretim sonuçlan, bireysel veri tabanlarında ve kağıt ortamlarında saklanmakta, merkezi kütüphanelerde konulsa da yaygın kitleye erişimi zorlaştırmaktadır. Çağdaş özelliklere sahip bilgisayar donanımı ve bilgi sistemleri ortamında ulusal ve uluslararası standartlardaki veri tabanlarında güncelliğini koruyan tüm veriler ülke çapında tüm araştırıcı ve kullanıcılara açık olmalıdır. Günümüzün endüstriyel kuruluşlarım ve bunların meydana getirdiği kirliliği izleyebilmek bilgi sistemlerine dayanan çevre bilgi sistemleri geliştirilmektedir. Bu çalışmada çevreyle ilgili bilgilerin toplanması, derlenmesi ve işlenmesi için bilgi teknolojilerinden yararlanılmıştır ve bunlar örneklendirilmiştir. Tüm bilgi teknolojileri güncelleştirmeye imkan verecek şekildedir. Bu çalışma, muhtemel çevre facialarının önlenebilmesi balonundan bilgi elcsikliğinin giderilmesi ve belli sisteme oturtulmuş verilerde kolay ulaşımım sağlaması açısından önemlidir. xı
Kampüs atıksularının aerobik granül çamur teknolojisi ile yerinde arıtımı

Hızlı nüfus artışı ve endüstrileşmeyle birlikte sınırlı olan su kaynaklarımızın verimli şekilde yönetilmesi ve atıksuların geri kazanımının uygun teknolojilerle yaygınlaştırılması gerekmektedir. Aerobik granül çamur teknolojisi konvansiyonel atıksu arıtma teknolojilerine kıyasla birçok avantaj sağlamakta ve aerobik granülasyon çalışmaların geliştirilmesiyle daha yaygın uygulama alanlarının olması beklenmektedir. Çalışmanın amacı, kampüs atıksuyunun aerobik granül çamur teknolojisi ile yerinde arıtımının ve sulama suyu olarak yeniden kullanım olanaklarının araştırılmasıdır. Bu amaç doğrultusunda varılması gereken hedefler şu şekilde özetlenebilir: i) Yüksek konsantrasyonda askıda katı madde içeren kampüs atıksuyunun, çöktürülmüş atıksu (R1) ve ham atıksu (R2) ile beslenen iki adet pilot ölçekli reaktörde arıtımını ve her iki reaktörün sistem performansını incelemek, ii) Pilot ölçekli AGS reaktörü çıkış sularının harici membran sisteminden geçirildikten sonra, sulama suyu amaçlı yeniden kullanım olanaklarını araştırmaktır. Çalışmada, İstanbul Üniversitesi Avcılar Kampüsü atıksuları kullanılmıştır. Kampüs atıksuyunun mevsimsel değişimleri de kapsayan karakterizasyonu 1,5 yıl süreyle izlenmiştir. Çöktürülmüş atıksu (R1) ve ham atıksu (R2) ile beslenen iki adet pilot ölçekli reaktör 543 gün süreyle işletilmiş ve her iki sistemin performansları incelenmiştir. AGS reaktör çıkış sularının harici membran prosesinden geçirildikten sonra sulama suyu olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Sonuç olarak, kampüs atıksuyunun kuvvetli evsel atıksu karakterinde olduğu ve mevsimsel değişiminin olmadığı görülmüştür. Her iki reaktördeki aerobik granüllerin mikro ve makro yapısında farklılık gözlenmemiştir. Sistem performansı açısından her iki reaktörün benzer olduğu söylenebilir. Her iki reaktörde de %90 KOİ, %60- 65 NH4-N ve %70-% 80 PO4-P giderim verimi elde edilmiştir. Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğine göre, AGS+Membran çıkış sularının kimyasal kalitesi, bor parametresi hariç II. sınıf sulama suyu kalitesindedir. Bor parametresi açısından III. sınıf sulama suyu kalitesindedir. AGS reaktöründeki biyokütlenin hücre dışı polimerik maddesinin, alginat benzeri polimerik madde yapısında olmasından dolayı, AGS+membran sistem konfigürasyonunun sıfır atık üretecek şekilde optimize edilebileceği kanıtlanmıştır.
Sivas içme suyunda zenginleştirilmiş koagülasyonla organik madde giderimi

İçme suyunda klorlama işlemi süresince, klor doğal organik maddelerle reaksiyona girerek trihalometan ve haloasetik asit gibi insan sağlığına zararlı olduğu belirtilen dezenfeksiyon yan ürünlerini meydana getirir. Zenginleştirilmiş koagülasyon metodu, sudaki organik maddeyi gidererek içme suyundaki DYÜ oluşumunu azaltan bir arıtma tekniğidir. Bilimsel olarak, organik maddenin koagülasyonla giderilmesi, sudaki DOM'un konsantrasyonuna, kimyasal yapısına ve bileşimine, koagülant türüne, koagülant dozuna ve koagülasyon pH'ına bağlıdır. Bu tez çalışmasında, Sivas 4 Eylül Barajı'ndan gelen, Sivas İçme Suyu Arıtma Tesisi girişinden Kasım 2007 -Nisan 2008 tarihleri arasında alınan ham su numunelerinde su kalite parametreleri belirlenerek jar testi çalışmaları yapılmıştır. Alınan ham su numunelerinde, THM'lerin oluşumuna neden olan doğal organik maddelerin kontrol edilmesinde zenginleştirilmiş koagülasyon yöntemi kullanılmıştır. Zenginleştirilmiş koagülasyon şartlarını belirlemek için optimum koagülasyon dozajında bir seri jar testi yapılmıştır. Deneyler, jar testi cihazında bir litre örnek hacminde yürütülmüştür. Koagülant madde olarak analitik saflıkta alüminyum sülfat (Al2(SO4)3.18H2O), demir klorür (FeCl3.6H2O) ve polialüminyum klorür kullanılmıştır. Koagülasyon verimini artırmak için koagülantlarla birlikte anyonik ve katyonik polielektrolitler kullanılmıştır. Optimum koagülasyon koşullarının belirlenmesinde optimum koagülant dozajı ve pH'ın her ikisinin değerlendirilmesi gerekir. Her bir koagülant için koagülant madde dozajı 20 ila 120 mg/L arasında değişmiştir. Optimum pH çalışmaları alum için pH 5 -6.5, demir klorür için pH 4.5- 6 ve PACI için ise pH 5-8 aralıklarında yapılmıştır. Yapılan optimum pH çalışması neticesinde alum ve PACI için optimum pH 6, demir klorür için ise 5.25 olarak tespit edilmiştir. Jar testlerinin sonucu olarak ÇOK giderimi için %43.2-66. 6 ve UV254 Absorbansı giderimi için %55.4-83. 4 değerleri elde edilmiştir. Optimum koagülasyon koşullarını belirlemek için yapılan jar testi denemelerinde maksimum UV254 ve ÇOK gideriminin pH 5 .25'te 80 mg/L FeCl 3 ve 0.05 mg/L anyonik polielektrolit kullanımı ile elde elde edildiği belirlenmiştir. Ham su numunesi ve içme suyu şebekesinde tespit edilen 5 noktadan alınan su numunelerinde Trihalometan analizleri yapılmıştır. Elde edilen veriler neticesinde Toplam Trihalometan miktarı içme suyu şebeke sisteminde 18.2 g/L ile 70.2 g/L arasında değişirken ham su numunesinde ise 98.7 g/L olarak bulunmuştur.
Yüksek azot ve fosfor içerikli atıksuların kesikli ardışık biyolojik reaktöre entegre edilmiş batık membran filtrasyon sistemi ile arıtımının incelenmesi

Bu çalışmada ardışık kesikli reaktöre entegre edilmiş batık membran filtrasyon sistemi ile yüksek azot ve fosfor içerikli atıksuların farklı hidrolik alıkonma sürelerinde ve farklı akılarda arıtılabilirliği araştırılmıştır. Bu amaçla 6.5 litre aktif bir hacime sahip ardışık kesikli biyolojik reaktör sentetik olarak hazırlanan atıksu ile beslenmiş, değişik hidrolik alıkonma sürelerinde çalıştırılmış ve katı-sıvı ayrımı yapmak için membran reaktöre peristaltik pompa ile alınmıştır. MR değişik akılarda (16, 20 ve 24 L/m2. saat) çalıştırılmıştır. Hidrolik alıkonma sürelerinin ve farklı akıların arıtım verimliliği üzerine etkisi incelenmiştir. Ardışık kesikli reaktör işletimi; doldurma- anaerobik- aerobik- anoksik- çöktürme- boşaltma ve dinlenme fazlarında çalıştırılmış olup, çalışma süresince faz süreleri değişen üç set denenmiştir. Tüm setlerde çamur yaşı 10 günde sabit tutulmuştur. Çalışma süresinde ÇO konsantrasyonu sürekli olarak ölçülmüştür. Hem AKR hem de MR çıkış suyundan alınan örneklerde KOİ, NH4+-N, NO3--N, PO4-3-P ve ÇO parametreleri ölçülmüş ve analiz edilmiştir. Çalışma sonunda en yüksek verimin doldurma- anaerobik- aerobik- anoksik- çöktürme- boşaltma/dinlenme fazlarının 0.75 saat- 1.5 saat- 3.5 saat- 0.25 saat- 0.5 saat- 0.75 saat- 0.25 saat şeklinde uygulanan SET- 1 çalışması ve MR için 16 L/m2. saat'lik akı değerinde bulunmuştur. Bu SET ve akı değeri için KOİ, NH4+-N ve PO4-3-P ortalama giderim verimleri %92.30, %99. 80 ve %80. 2 elde edilmiştir
Akarsularda çevresel akışın önemi ve Büyük Menderes havzası örneği

Dünya çapında su kaynaklarının yönetimi önemli bir konudur. Çünkü su kaynaklarının yönetimi birçok değişkene bağlıdır. Bir nehir sisteminde su talebi, su kalitesi ve ekolojik bütünlük için su miktarı ve rejimi kritik bileşenlerdendir. Çevresel akış bir nehir sisteminde biyolojik aktivitenin sürdürülebilirliği için gerekli olan akış miktarı olarak tanımlanabilir. Çevresel akış değerlendirmesi hem su kaynakları üzerinde koruma ve kullanma dengesini sağlar hem de nehir doğal şartlarının bozulmasına neden olan doğal ve yapay etkileri azaltır. Türkiye'de bu konu ile ilgili sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada; Büyük Menderes Havzasında bulunan 3 akım gözlem istasyonu için çeşitli hidrolojik ve hidrolik çevresel akış hesaplama yöntemleri kullanılarak karşılaştırmalı olarak çevresel akış değerlendirmesi yapılmıştır. Bu çalışmada kullanılan yöntemler; Orijinal Tennant Yöntemi, Modifiye Tennant Yöntemi, Q95 Yöntemi, 7Q10 Yöntemi ve Islak Çevre Yöntemidir. Çalışmada Büyük Menderes Havzası'nda bulunan bir tanesi regüle edilmeyen (07- 30 Nolu istasyon), bir tanesi regüle edilen (07- 04 Nolu İstasyon) ve bir tanesi de dolaylı olarak regülasyona uğrayan (07- 71 Nolu istasyon) akım gözlem istasyonlarına ait uzun yıllık günlük akım verileri kullanılmıştır. Çalışma sonucunda 3 AGİ için uygulanan çeşitli yöntemlerden her bir AGİ için farklı yöntemlerin uygun olduğu gözlemlenmiştir. Regülasyon bulunmayan (07-30) AGİ için Ortalama Akıma Göre Modifiye Edilmiş Tennant Yöntemi, regülasyon bulunan (07-04) AGİ ve dolaylı olarak regülasyon bulunan (07-71) AGi için Q95 yöntemi uygun yöntemler olarak önerilebilir.
Dimetil terefitalat üretim endüstrisi atık sularından asetik asitin iyon değiştirme yöntemi ile gideriminin araştırılması

DMT üretimi sonucu oluşan atıksuların anaerobik yöntemlerle arıtılması sırasında karşılaşılan en önemli problemlerden biri, asetik asitin diğer zor parçalanan bileşiklerin indirgenmesini inhibe etmesidir. Bu problemi ortadan kaldırmak amacıyla bu çalışmada, DMT atıksuyunda iyonlaşmış durumda bulunan asetik asitin iyon değiştirme yöntemiyle giderilmesi incelenmiştir. 2 aşamada yapılan çalışmanın ilk aşamasında 1000 mg/L'lik asetik asit çözeltisi, 0,5-0,75-1-2- 3 ve 4 gram zayıf baz anyonik reçine ile karıştırılmış ve 4 gram reçine ile %91, 5 asetik asit giderimi elde edilmiştir. 2. aşamada 12,000 mg/L asetik asit içeren ham DMT atıksuyu 50-55-60- 65 ve 70 gram reçine ile karıştırılıp, 70 gram reçine ile %86, 5 asetik asit giderimi elde edilmiştir. Asetik asit gideriminde iyon değiştirme yönteminin etkinliğini belirlemek için deneysel veriler denge izoterm modellerine uygulanmıştır. Yapılan bu çalışmada, iyon değiştirme yönteminin DMT atıksularının arıtılmasında etkili bir ön arıtma yöntemi olduğu tespit edilmiştir.
Characterization of heavy metal resistant bacteria using infrared spectroscopy together with chemical pattern recognition techniques

Özkütlesi 5'ten büyük olan yaklaşık 50 metal element, ağır metal olarak bilinmektedir. Bazıları canlıların büyümesi için gerekli olmasına rağmen, canlı organizmalarda zararlı karmaşık formlar oluştururlar. Bununla birlikte, mikroorganizmalar metal yüküne karşı direnç geliştirirler. Bu kural dışı mikrobik özelliğin, sulardaki kirliliğin biyolojik olarak giderilmesi ve sanayi atıklarından metallerin geri dönüşümünde kullanılması gibi, sanayide kayda değer önemli uygulamaları olabilir. Yukarıda belirttiğimiz potansiyeller göz önüne alındığında, bu çalışmanın amaçlarını,1) Metal dirençli bakterilerin taranması, tanımlanması ve sınıflandırılması,2) Bakterilerde ağır metal direnç mekanizmaları ile ilişkili moleküler değişimlerin karakterize edilmesi,3) Bakterilerdeki metal direncini ortaya çıkarmak için hızlı tespit yöntemlerinin geliştirilmesi ve optimize edilmesi oluşturmaktadır. Çalışmamızın ilk bölümünde, ATR-FTIR spektroskopisi ile birlikte gözetimsiz çoklu değişken analiz tekniklerinden hiyerarşik kümeleme ve temel bileşen analizleri kullanılarak, Cd ve Pb dirençli bakterilerde anahtar moleküler değişimlerin tanımlanması ve bu bakterilerin ayrılmasında kullanılacak güvenilir bir metot geliştirilmesi amaçlandı. Çalışmanın ikinci kısmım da ise, özellikle E. coli ve S. aureus bakterilerinde, Ag dirençlilik mekanizmaları ve bu mekanizmanın hücre yapısı ve moleküler kompozisyonunda ne tür değişiklere yol açtığının belirlenmesine yönelik ışık tutma amaçlanmıştır. Bununla birlikte, mikrobiyal toplulukların ayrılmasında kullanılan ve yüksek doğruluk verebilen metotlar olması nedeniyle, gözetimsiz kemometrik metotlardan PCA ve HCA kullanıldı. Çalışmanın üçüncü kısmı, yukarıda bahsedilen araştırmalara dayanarak, Ag, Cd ve Pb dirençli laboratuvar ve çevresel bakteri suşlarının dirençli olmayan suşlardan çabuk ve başarılı bir şekilde ayrımı, daha da önemlisi sınıflandırılmasını içermektedir. Bu kapsamda, bakteri izolatlarına ait FTIR spektrumlarına, sınıflandırma amaçlı olarak gözetimli örüntü tanımlama metotlarından Sınıf Analojisinin Hafif Bağımsız Modellemesi uygulandı. ATR-FTIR spektroskopisi ile kemometrik analiz yöntemlerinin birlikte kullanılmasından elde edilen bilgiler, ağır metal direnç mekanizmalarıyla ilgili ileriki çalışmalara rehber olabilir, diğer bir deyişle bu mekanizmaların açıklanması, biyoremediasyon için en uygun bakteri türlerinin doğru olarak seçimini sağlayacaktır. Hızlı ve etkin bir şekilde ağır metal dirençli yaşam formlarının tanımlanması ve sınıflandırılması, suyun ve toprağın iyileştirilmesinde kullanılacak sürdürülebilir, faydalı ve yeşil biyojeoteknolojik uygulamaların kurulmasına da katkı sağlayacaktır.
Aerobic biodegradation of dominant micropollutants in the Ergene river by river microcosms and pure cultures of bacteria

Ergene Nehri, Türkiye'nin en kirli yüzey suyudur. Ergene Nehri'nde toksik ve endokrin bozucu etkileri olduğu ve antibiyotik direncinde rol oynadığı bilinen çok sayıda mikrokirletici madde tanımlanmıştır. Çevreye salındıktan sonra mikrokirleticiler seyrelme, katılara ve çökeltilere tutunma, fotoliz, hidroliz ve biyolojik bozunma gibi çeşitli doğal azalma süreçlerine uğramaktadır. Bununla birlikte biyolojik bozulmanın çoğu mikrokirleticinin uzaklaştırılmasında en önemli süreç olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada Ağustos 2017, Kasım 2017, Şubat 2018 ve Mayıs 2018 tarihlerinde alınan nehir suyu örneklerinde plastifiyanlar, UV blokerleri, yüzey aktif cisimleri gibi endüstriyel kimyasallar, antibiyotikler ve pestisitler ile kokular ve ilaçlar gibi kişisel bakım ürünleri gibi kırk üç mikrokirleticinin aerobik biyobozunması araştırılmıştır. Mikrokirleticilerin analizi ultra yüksek performanslı sıvı kromatografi ve tandem kütle spektrometrisi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın sonunda asetaminofen, selestolid, piperonil bütoksit, oksibenzon ve 3 -kloroanilin gibi bileşiklerin farklı oranlarda nehir mikrokozmomları tarafından bozunduğu görülürken diuron, N-Etil-p-toluensülfonamid, benzo piren, benzantron, terbütrin, prokloraz ve ometoatın hiçbir örnekte bozunmaya uğramadığı tespit edilmiştir. Nehirde en bol bulunan hedef mikrokirletici madde olan heksa melaminin aerobik biyobozunurluğu, daha önce BIOMIG Laboratuvarı'nda izole edilmiş olan farklı bakteri suşları kullanılarak da incelenmiştir. Pseudomonas sp. BIOMIG1'in hemen hemen tüm heksa melamini 45 günde melamine dönüştürmüştür. Bu çalışma ile Ergene Nehri'ndeki çeşitli mikrokirleticilerin aerobik biyobozunurluğu ve heksa melaminin biyotransformasyonu ilk kez ortaya ortaya çıkarılmıştır.
The return of waste electrical and electronic equipment in reverse logistic and impact of recycling economy

Günümüzde yaşanan hızlı teknolojik gelişmeler ve artan ihtiyaçlar nedeniyle ismi 'elektrikli elektronik atık' olan yeni bir çöp türü ile karşı karşıyayız. Atık elektrikli elektronik eşyalar televizyon, cep telefonu, telefon, buzdolabı, çamaşır makinesi ve bilgisayar gibi ev, ofis ve endüstride kullanım alanları bulunan yararlı ömrünü tamamlamış, arıza ya da diğer başka teknik nedenlerle artık kullanılmayan, tamir edilmesi mümkün olmayan eşyaların tümünü içermektedir. Bu eşyalar aynı zamanda plastik, kadminyum, civa ve selenyum gibi çevre ve insan sağlığına zararlı pek çok zararlı bileşeni de ihtiva etmektedirler. Bu çalışmada atık elektrikli elektronik eşyaların insan ve çevre sağlığına en az zarar verecek şekilde nasıl toplanması gerektiği, ortaya çıkan zararlı bileşenlerin geri dönüşüm sistemleri içerisinde işlem nasıl gördüğü, atık elektrikli elektronik eşyaların geri dönüşümü'nün gerekliliği, sadece Avrupa Birliği standartlarına değil, diğer ulusal ve uluslararası mevzuatlara da bakılarak incelenmiştir. Ayrıca bu çalışma kapsamında İstanbul il'inin bir yıllık atık elektrikli elektronik eşya miktarı baz alınarak, bu eşyaların geri dönüşümünün rasyonel olup olmadığı da incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken lisanslı bir geri dönüşüm tesisi 2 yıl boyunca ziyaret edilmiş, elde edilen veriler 1 yıllık olarak işlenmiş ve firmanın ilettiği iş akış şemaları çalışma içerisinde kullanılmıştır.