turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tıbbi atık sterilizasyonu ve Erzurum ili örneği

Çevre kirliliği arttıkça sağlık problemleri de çeşitlenerek artmış ve buna bağlı olarak da oluşan tıbbi atık miktarı ve çeşidi de artış göstermiştir. Söz konusu atıkların çevre ve insan sağlığına zarar vermeyecek şekilde mevzuata uygun yönetilmesi, işlenmesi ve bertaraf edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada; tıbbi atıkların tanımı ve sınıflandırılması yapılmış, tıbbi atıkların kaynakları, tıbbi atık yönetimi ve tıbbi atıklara ilişkin mevzuat hükümleri ile bertaraf yöntemlerinden bahsedilmiştir. Ülkemizdeki ve Erzurum ilindeki tıbbi atık miktarlarının yıllara göre değişimi incelenmiş ve miktarlarda dalgalanmalar olduğu görülmüştür. Bu değişimlerin, kaynak ve denetim yetersizliği ile eğitim eksikliği ya da verilen eğitimin işin niteliğine uygun olmamasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Doğu Anadolu Bölgesinin ilk tıbbi atık işleme tesisi olan Erzurum ili sterilizasyon tesisinde atıklar; 3,1 bar basınç altında, 135oC de doymuş buhar ile zararsız hale getirildikten sonra Erzurum Büyükşehir Belediyesi Katı Atık Düzenli Depolama Sahasında depolanarak bertaraf edilmekte olup 2017 yılında ülkemizde oluşan tıbbi atığın yaklaşık %9'u bu tesiste zararsız hale getirilmiştir. Söz konusu atıkların bertaraf yerine sıfır atık projesi kapsamında enerji eldesi amacıyla geri kazanılabileceği düşünülmüştür. Böylece bertarafa gönderilecek atık miktarı da azaltılmış olacaktır. Bu nedenle atıkların atıktan türetilmiş yakıt veya ek yakıt olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği konusu ayrıca incelenmiştir. Yapılan literatür araştırmaları sonucunda söz konusu atığın yakıt olarak kullanılmaya uygun olduğu ancak içerdiği yoğun plastik nedeniyle kirletici emisyonlar konusunda gerekli tedbirlerin alınmasının önem arz ettiği anlaşılmıştır.
Yeşil binaların değerlendirme kriterlerinin ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre değerlendirilmesi

Amaç çevre bilincinin ve çevre koruma faaliyetlerinin, ülkelerin gelişmişlik düzeyine göre değişeceği hipotezinden hareketle, yeşil-bina sayılarının, sertifika çeşitlerinin ve derecelendirme kriterlerinin gelişmişlikle nasıl değiştiğinin incelenmesidir. Yeşil bina kavramı üzerinden, kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkelerin çevresel öncelikleri ortaya konularak, yeşil bina belgelendirme ölçütlerinin ülkelerin gelişmişlik seviyelerine göre nasıl değiştiği irdelenmiştir. Bu kapsamda öncelikli olarak yeşil bina sertifikaları araştırılmış, yeşil bina kriterlerine göre kıyaslama yapılacak ülkeler '2015 İnsani Gelişmişlik Raporu'na' göre belirlenmiştir. Daha sonra Yeşil Bina Sertifikasyon Sistemleri içinden en yaygın olarak kullanılan 'LEED Değerlendirme Sistemi'nden' elde edilen veriler kullanılarak gelişmişlik düzeyleri farklı olan ülkeler için yeşil bina sayıları, türleri, sertifika tipleri, yeni ve mevcut yeşil bina için de LEED kriterleri karşılaştırılmıştır. Tüm bu çalışmaların sonucunda öncelikli olarak tahmin edildiği gibi gelişmiş ülkelerdeki yeşil bina sertifika sayısının fazla olduğu görülmüştür. Bina türlerine göre ülkelerdeki Yeşil Bina Sertifikalarına bakıldığında mevcut bina, hastane, okul vb. bina türlerine kıyasla en fazla yeni bina türünden yeşil bina başvurusu olduğu tespit edilmiştir. Yeşil Bina kriterlerinden alınan toplam puanlara bakıldığı zaman ülkeler arasında çok büyük farklılıklar olmamasına rağmen her ülkenin farklı kriterleri sağlamada zorlandığı ortaya çıkmıştır.
Abant gölü metabolizma bileşenlerinin landsat 7 etm+ verileri ile ilişkilendirilmesi

Bolu ilinde bulunan göller, bölgenin yaşam kalitesi, refahı ve ekonomik istikrarına yarar sağlayan stratejik doğal kaynaklardır. Bu göllerin herhangi bir baskıya karşı su kalitesinin korunması, izlenmesi ve sürdürülebilir yönetimi, hem yerel hem de bölgesel karar alıcılar için öncelikli konular arasında yer almaktadır. Bu stratejik doğal kaynakların Bolu gibi bölgelerde hızlı, ucuz ve etkin bir şekilde izlenmesi şarttır. Bu nedenle uzaktan algılama yöntemiyle göllerde su kalite veetabolizma bileşenlerinin izlenip izlenemeyeceğinin ortaya çıkartılması gerekmektedir. Bu çerçevede bu çalışmada uzaktan algılama yöntemi kullanılarakAbant gölü örneğinde göl metabolizma bileşenlerinin zamansal ve mekansal değişimlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada kullanılan göl metabolizması bileşenleri diel oksijen tekniği ile tahmin edilmiştir. Bu amaçla; çözünmüş oksijen konsantrasyonu, çözünmüş oksijen doygunluk değeri, pH, elektriksel iletkenlik, klorofil-a ve su sıcaklığı sahaya tesis edilen YSI Marka su kalite izleme sondaları ile yerinde sürekli ölçülmüştür. Diel oksijen tekniği ile brüt birincil üretim, ekosistem solunumu, net ekosistem üretimdeğişimleri gün ölçeğinde tahmin edilebilmektedir. Çalışmada kullanılan gölmetabolizması bileşenleri iki farklı yol izlenerek hesaplanmıştır: (1) Gece ve gündüz saatlerinde ekosistem solunumunun eşit kabul edilmesi (2) gece ve gündüzekosistem solunumunun eşit kabul edilmemesi. Göl metabolizması bileşenleri ile uydu görüntülerini ilişkilendirmek amacıyla çalışma kapsamında 2012- 2014 yılları arasında yaz aylarında Landsat 7 ETM+ uydusu ile elde edilen görüntüler kullanılmıştır. Landsat 7 ETM+görüntülerinden elde edilen dijital numara değerleri kullanılarak göl metabolizma bileşenlerini tahmin edebilmek için çoklu doğrusal regresyon ve çoklu doğrusal olmayan regresyon modelleri geliştirilmiştir.
Antibiyotik toksisitesinin mikrobiyal yakıt hücresi tabanlı biyosensör kullanarak tespiti

Antibiyotikler, insan ve hayvanlarda bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde yaygın bir şekilde kullanılan antimikrobiyal ilaçlardır. Antibiyotiklerin dünya genelinde kullanımının giderek artması sonucunda bu bileşikler atıksu arıtma tesislerine ulaşmakta ve aktif çamur prosesinin performansını etkilemektedir. Biyolojik arıtma tesislerinde erken uyarı sistemleri toksik bileşiklerin saptanması için kritik öneme sahiptir. Bu tez çalışmasında üç farklı tetrasiklin antibiyotiklerinin mikroorganizmalar üzerindeki toksik etkisinin mikrobiyal yakıt hücresi tabanlı biyosensörler kullanılarak tespiti araştırılmıştır. MYH reaktörlerine enjekte edilen antibiyotik konsantrasyonu 0.25- 50 ppm aralığında olacak şekilde ayarlanmıştır. Söz konusu antibiyotik konsantrasyonları altında MYH reaktörünün performansı detaylı bir şekilde araştırılmıştır. Çalışma sonuçları MYH sistemine enjekte edilen antibiyotik konsantrasyonu ile MYH'nin güç üretiminde meydana gelen inhibisyon oranı arasında korelasyonun mevcut olduğunu göstermiştir. En yüsek toksik etki klortetrasiklin antibiyotiğinde meydana gelmiştir. Diğer taraftan, antibiyotik konsantrasyonunun artışı ile biyofim direncinin arttığı belirlenmiştir. İşletme süresi sonunda anot yüzeyinden alınan SEM görüntülerinde az sayıda bakterinin varlığına rastlanmıştır. Ayrıca membran yüzeyinde yüksek miktarda bir çökelti tabakasının mevcut olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar MYH tabanlı biyosensörlerin antibiyotiklerin tespiti için kullanılabileceğini göstermiştir.
Kütahya bölgesinde inorganik kirleticilerin alansal dağılımlarının ve mevsimsel değişimlerinin pasif örnekleme metodu ile belirlenmesi

Kütahya, Türkiye'de hava kirliliği yüksek düzeyde olan kentler arasında yer almaktadır. Bu çalışma kapsamında, Kütahya ve yakın çevresini de içine alan 130 km x 120 km'lik bir alanda azot dioksit (NO2), kükürt dioksit (SO2) ve ozon (O3) ölçümleri pasif örnekleme yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Örnekleme çalışmaları 108 noktada, yaz ve kış olmak üzere iki ayrı mevsimde iki haftalık periyotlarda yapılmıştır. Bileşenlerin mevsimsel ve alansal dağılımlarını incelemek için Coğrafi Bilgi Sistemi yardımıyla kirlilik haritaları oluşturulmuştur. Kış mevsiminde 15 günlük örnekleme sürecinde en yüksek SO2 konsantrasyonları şehir merkezinde ve termik santrallerinin yakınındaki örnekleme noktalarında ölçülmüştür. En yüksek SO2 konsantrasyonu 139, 1 g/m 3 ve ortalama değer 69,5 28, 6 g/m 3 olarak ölçülmüştür. En yüksek NO2 konsantrasyonu ise (56, 9 g/m3) şehir merkezinde ölçülmüştür ve ortalama NO2 konsantrasyonu 12,5 11, 4 g/m 3 olarak bulunmuştur. NO2'nin aksine, O3 konsantrasyonları şehir merkezinde, trafiğin yoğun olduğu örnekleme noktalarında düşük ve kırsal noktalarda daha yüksektir. En yüksek ozon konsantrasyonu 133, 8 g/m 3 ve ortalama değer 56,4 24, 6 g/m3'tür. Yaz mevsiminde elde edilen sonuçlar incelendiğinde, en yüksek NO2 seviyelerinin Kütahya şehir merkezinde ölçüldüğü görülmektedir. En yüksek NO2 konsantrasyonu 21,4 g/m 3 ve ortalama konsantrasyon ise 4,8 4, 2 g/m3'tür. En yüksek ozon konsantrasyonu 176, 1 g/m 3 ve ortalama değer 83,0 27, 2 g/m 3 olarak ölçülmüştür. Şehir merkezinde gözlenen yüksek NO2 konsantrasyonları, bu noktadaki düşük O3 seviyeleri ile ilişkilendirilebilir. SO2 konsantrasyonlarına bakıldığında, en yüksek konsantrasyon seviyesi 111, 1 g/m 3 Seyitömer Termik Santrali civarındaki örnekleme noktalarında ölçülmüştür. Ortalama SO2 konsantrasyon değeri ise 55,6 19, 3 g/m3'tür.
Hersek Lagünü'nün bütünleşik kıyı alanları yönetimi açısından incelenmesi

Tatlı su ve deniz suyunun karışım halde bulunduğu lagünler birçok canlı çeşidinin bulunduğu ekosistemlerdir. Lagünler aynı zamanda insanların yerleşim olarak çoğunlukla tercih ettiği önemli kıyı alanlarından biridir. Kıyılarda yerleşim yerlerinin kurulmasıyla lagünlerde olumsuz antropojenik etkilerin fazlaca görülmesine neden olur. Hersek Lagünü Marmara Denizi'nin güney kıyısında Yalova ilinin Altınova Belediyesi sınırlarındadır. Bu çalışmada Hersek Lagünü'nün Bütünleşik Kıyı Alanları Yönetimi açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Şimdiye kadar Hersek Lagünü'nünde kapsamlı herhangi bir su analizinin gerçekleştirilmemiş olduğu yapılan literatür araştırmaları sonucu görülmüştür. Sahada gerçekleştirilen gözlemlerde lagünün su yapısının 'acı su' karakteri taşıdığı not edilmiştir. Hersek Lagünü'nün batısında Marmara Denizi kıyılarında tersaneler bölgesinin mevcut olması 2015 yılından itibaren Hersek Lagünü'nün yakınından geçen otoyol projesinin söz konusu olması, BKAY'e göre Hersek Lagünü'nü inceleme çalışmasının yapılmasının gerekliliğini göstermektedir. Lagün ekosisteminde hayatın sürdürülebilirliği için 3 aşamalı bir çalışma öngörülmüştür. İlk olarak Lagün'ün hidrodinamik yapısının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu sayede Lagün'ü besleyen tatlı su kaynağı ve bu kaynağın Lagün'ü besleme kapasitesi belirlenmiştir. Ayrıca denizden lagüne tuzlu su girişi olan yerden lagünün beslenme kapasitesi belirlenecektir. Bu veriler ışığında lagündeki su sirkülasyonu tespit edilerek su bütçesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İkinci olarak Hersek Lagünü'nün fiziki durumu incelenip Marmara Denizi'nde ve Lagün içerisinde hassas bölgeler belirlenip çalışma istasyonları seçilmiştir. Bu istasyonlarda mevsimsel olarak su ve bir kez olmak üzere sediment örneklemeleri yapılıp şu parametreler tespit edilmiştir; suyun sıcaklık ve tuzluluk değerleri, sedimentte TOK, suda pH, TPH, Fe, Mn, As, Ağır Metaller. Son olarak bu veriler ışığında Hersek Lagünü'nün fiziksel ve kimyasal yapısı ortaya konulup BKAY bakımından koruma/iyileştirme/geliştirme/rekreasyon amaçlarından birini veya kombinasyonları içeren bir model önerilmiştir.
A novel application for membrane bioreactors at limiting operational conditions targeting carbon removal: Process performance and feasibility

Bu çalışmada, biyolojik atıksu arıtımında çok düşük çamur yaşı (0.5-2. 0 gün) ve hidrolik bekletme süresi (0.5-2. 0 sa) uygulanmak suretiyle, atıksudaki yalnızca çözünmüş formdaki kolay ayrışan organik karbon fraksiyonunun biyolojik olarak gideriminin sağlanması ve kalan partiküler formdaki organik fraksiyonunun oluşan çamurla birlikte enerji değerleri korunarak membran vasıtasıyla atıksudan ayrılması hedeflenmiştir. Laboratuvar ölçekli harici ultrafiltrasyon membran modülü uygulanarak sentetik atısu ile işletilen süper hızlı membran biyoreaktörsisteminin, stabil bir şekilde çalıştırılabildiği, sistemde çözünmüş mikrobiyal ürün üretiminin oldukça düşük seviyede olduğu ve sistemin çıkış suyunda minimum organik karbon ölçülecek şekilde yüksek karbon giderim verimi sağlayabildiği ortaya konmuştur. Reaktör içinde kalan ve çamur yaşına bağlı olarak artan çözünmüş organik madde, kalıcı mikrobiyal ürünler olarak nitelendirilmiş; bu durum substratın tamamının tüketildiğini gösteren respirometrik tesler ile de kanıtlanmıştır. Respirometrik testler substrat gideriminin biyolojik ayrışma kinetiğini ortaya koymuştur. Gözlenen oksijen tüketim hızı profillerinden, farklı çamur yaşlarında test edilen substratlar için farklı giderim kinetiklerini ifade eder nitelikte farklı eğriler elde edilmiştir. Respirometrik çalışmalardan elde edilen veriler ve model simulasyonları kinetik ve stokiyometrik katsayıların tahmininde kullanılmıştır. Mikrobiyal kominite analizleri, farklı çamur yaşında işletilen sistemlerde, mikrobiyal kompozisyonda farklılıklar olduğunu ve farklı substrat giderim kinetiklerinin enzimatik değişimden ziyade değişen mikrobiyal kompozisyondan kaynaklandığını göstermiştir.
Antalya kentindeki yeraltısuyu kaynaklarının kirlenme potansiyelinin coğrafi bilgi sistemleri teknolojisi ile belirlenmesi

Antalya ili, su kaynakları bakımından zengin ve önemli bir kenttir. Antalya ili'nin içme suyu ihtiyacı herhangi bir arıtılmaya gerek duyulmaksızın yeraltı sularıyla karşılanabilmektedir. Su toplama havzalarının gün geçtikçe kirlenmesi, Antalya ili'ni mevcut içilebilir su kaynaklarını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya bırakmakta, ve bu durumda Antalya ili alternatif yeni su kaynaklarını aramak zorunda kalmaktadır. Antalya ili'nde son yıllarda yoğunlaşan plansız kentleşme, su kaynaklarının havzalarını da etkilemiştir. Özellikle bu bölgelerde altyapı çalışmalarının tamamlanmamış olması su kaynaklarının geleceği açısından sorun oluşturmaktadır. Ayrıca son yıllarda oluşan taşkınlar, bu bölgelerden kirleticileri toplayarak bunları Antalya Körfezi'ne taşıyarak, denizin kirlenmesine sebep olmaktadır. Bu çalışmada, Coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak Antalya kentindeki yeraltı suyu kaynaklarının kirleticilere karşı hassasiyet haritaları oluşturulmuş, su kaynaklarını etkileyen kirletici kaynaklar belirlenerek sayısal ortamda yapılan analizler sonucunda öncelikli koruma bölgeleri tespit edilmiştir. Bu tespite göre, 1. öncelikli alanın Topçular - Havaalanı zonu olduğu bulunmuştur.
Investigations of reuse options for fermentation industry wastewaters

Hızla endüstrileşen dünyamız aynı zamanda hızla su sıkıntıları yaşamaya başlamıştır. Bu sebeple, su kaynaklarının kontrolsüz kullanımı da dahil olmak üzere atıksuların nehirlere, göllere ya da diğer sulak arazilere deşarj edilmesi giderek daha az kabul görmeye başlamıştır. Sonuç olarak da atıksuların yeniden kullanım seçeneklerinin araştırılması ve uygulanması özellikle endüstriyel üretim sahasında büyük önem kazanmıştır. Bu çalışma, araştırmaya uygunluğu açısından seçilen bir bira üretim tesisinden alınan bilgiler doğrultusunda gerçekleştirilmiştir. Öncelikle tesisin üretim kademeleri ve arıtma tesisi hakkında bilgi temin edilmiştir. Daha sonra, arıtma tesisinin giriş ve çıkış bölümlerinden alınan numuneler gerekli analizlere tabi tutulmuştur. Analiz sonuçlarına göre arıtılmış atıksuyun endüstriyel amaçlı kullanıma uygunluğu, tarımsal sulamada kullanıma uygunluğu ve yeraltına deşarjının uygunluğu değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme kapsamında pilot endüstrinin mevcut arıtma tesisi için önerilen ilave arıtma kademeleri hakkında bilgi verilmiştir.
Arıtma çamurlarının yüksek performanslı darbe tekniği ile dezentegrasyonu

Arıtma tesislerinde oluşan arıtma çamurlarının nihai bertarafından önce arıtılması gereklidir. Çamurun bertaraf edilebilmesinde çeşitli yöntemler uygulanmaktadır. Çamurun nihai bertarafı için kullanılan en yaygın yöntem arıtma çamurlarının stabilizasyonudur. Çamur stabilizasyonu için çeşitli prosesler kullanılmaktadır. Bu yöntemler arasında anaerobik çürüme yararlı bir son ürün olan metan üretimi ve yüksek arıtım verimi nedeniyle uzun zamanlardan beri stabilizasyon amacıyla çokça tercih edilen ve yaygın kullanımı olan bir stabilizasyon yöntemidir. Ancak hız sınırlayıcı adım olan hidroliz nedeniyle uzun bekleme ve büyük tank hacimlerine ihtiyaç vardır. Anaerobik çürütücünün bu olumsuzluğunu giderebilmek için çeşitli ön arıtım yöntemleri geliştirilmiştir. Bu tezin amacı, anaerobik çürütme sürecinin performansını artıran yeni bir ön arıtım teknolojisi olan yüksek performanslı darbe tekniği ile atık aktif çamurun ön arıtımını değerlendirmektir. Bu çalışma kapsamında; YPDT arıtım sürecini etkileyen etkin parametreler olan pH, iletkenlik, sıcaklık, akış hızı ve uygulanan voltaj değerlerinin optimum değerleri belirlenmiş ve optimum koşullarda YPDT ile ön arıtılmış aktif çamurun anaerobik çürüme performansı incelenmiştir. Atık aktif çamurun, YPDT ile arıtımı sonrası yüksek ÇKOİ ile sonuçlanan YPDT reaktörü için optimum işletim koşulları pH 7,5, sıcaklık 25 C, iletkenlik 5 mS/cm, akış hızı 20 ml/dak ve uygulanacak voltaj değeri 30 kV olarak bulunmuştur. Optimum işletim şartlarda YPDT ile arıtım sonucunda, ön arıtılmış çamurun toplam kimyasal oksijen ihtiyacı ham çamur ile karşılaştırıldığında %26, ÇKOİ değerinde %71, toplam azot değerinde %46 ve toplam fosfor, değerinde %42 artış tespit edilmiştir. Dezentegrasyon derecesinin %30 arttığı belirlenmiştir. YPDT ile arıtım sonrası metan üretim performansı kesikli anaerobik reaktörlerde spesifik metan aktivitesi ölçümleri ile incelenmiştir. YPDT ile ön arıtılmış çamur ile beslenen anaerobik reaktörlerde metan üretim miktarı ham çamur ile karşılaştırıldığında %100 artış göstermiştir.
Harran Ovası serbest akiferinde nitrat kirlenmesinin araştırılması

Harran Ovası 1 500 km2'lik alanıyla GAP'ın en büyük ovasıdır. 1995 yılında yüzey sulamasının başlamasıyla birlikte yoğun tarımsal faaliyetler, aşırı ve kontrolsüz sulama, yetersiz drenaj sisteminden dolayı ve aynı zamanda evsel ve diğer atıkların ova drenaj havzasında kontrolsüz bir şekilde uzaklaştırılmasıyla önemli çevresel sorunlarla karşılaşılmıştır. Bu çalışma, ova genelinde yapılan tarımsal faaliyetler sonucu 2014 yılında yeraltı suyu kalitesinde değişimi ortaya koymak ve su kalitesine ait alansal dağılım haritaları oluşturmak için yapılmıştır. 2005 yılında serbest akifer özelliğine sahip 20 örnekleme noktası seçilmiş ve 2014'te aynı örnekleme noktasında izleme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Çalışma; Mayıs 2014 -Şubat 2015 dönemleri arasında mevsimsel olarak bir yıl süreyle yürütülmüş olup, alınan yeraltı suyu örneklerinde elektriksel iletkenlik, sıcaklık, pH gibi parametreler yerinde; Ca, Mg, Na, K, klorür, sülfat (SO4), bikarbonat alkalinitesi (HCO3), (NO3) gibi anyon ve katyonlar laboratuvarda ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlar bazı ulusal ve uluslararası standartlarla mukayese edilmiş, sulama suyu kalitesi; Wilcox ve ABD tuzluluk diyagramı açısından sınıflamaları yapılmıştır. Sonuç olarak nitrat değerlerinin 16- 327 mg/L, sıcaklık 13.2- 22.9 oC, pH 6 .85- 7 .69, EC 459- 2510 S/cm, sülfat 19-330 mg/L ve klorür değerlerinin 2-254 mg/L arasında olduğu saptanmıştır. Bu çalışmada; 2005 yılında aynı örnekleme noktasında gerçekleştirilen çalışmaya göre; ova genelinde EC, nitrat, sülfat ve klorür değerlerinin azaldığı tespit edilmiştir.
İç ortam havasında partikül maddelerin boyut dağılımının ve elementel kompozisyonunun incelenmesi

Bu çalışmada, partikül madde örneklemeleri, Kocaeli'nde, odun kömürü ile pişirme işlemi gerçekleştiren 14 restoranda, 5 aşamalı Sioutas sıralı örnekleyici kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Örneklemeler sonucunda belirlenen partikül madde konsantrasyonları ve elementel kompozisyonları, 5 farklı boyut aralığı (PM>2.5, PM1.0-2.5, PM0.5-1.0, PM0.25-0.. 5 ve PM<0.25) için değerlendirilmiştir. ICP-MS ile 24 elemente ait konsantrasyonlar ölçülmüş; analizler sonucunda, element konsantrasyonları kullanılarak; restoranlarda çalışan personelin, pişirme sırasında oluşan ince partiküllere ve içerdikleri toksik metallere soluma yolu ile maruziyeti sonucu olası sağlık riskleri hesaplanmıştırHer bir boyut aralığındaki partiküllerin ortalama konsantrasyonları ve standart sapmaları sırasıyla 42,54 1 ,74, 18,59 9 ,87, 16,33 9 ,48, 69,96 50,73 ve 130, 17 101, 95 g/m 3 olarak bulunmuştur. İnsan sağlığı açısından riskli grup olan ince partiküllerin (PM2.5) %55'ini, 0,25 m ve daha küçük boyutlu partiküllerin (PM<0.25) oluşturduğu belirlenmiştir. Elementel analiz sonucunda, PM2. 5 partikül boyutunda en yüksek konsantrasyonlarda bulunan iz elementler V, Se, Zn, Cr ve As olarak belirlenmiştir. Elementlerin kaynaklarının belirlenmesi amacıyla temel bileşen analizi gerçekleştirilmiş ve restoranlarda oluşan ince partiküllerin, 4 bileşenden etkilendiği sonucuna varılmıştır. Bu bileşenler sırasıyla; odun kömürü yakılması, iç ortam aktiviteleri, toprak metalleri ve yol tozu olarak tanımlanmıştır. Olası sağlık riskleri ile ilgili yapılan değerlendirmeler sonucunda, toplam tehlike indeksinin, kabul edilebilir değerin (1,0) yaklaşık 4 katı olduğu belirlenmiştir. Hayat boyu kanser olma riskinin, sınır değerin oldukça üstünde olduğu; özellikle As ve Cr elementlerinden kaynaklanan, hayat boyu kanser olma risklerinin dikkate alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Modelling of the dispersion of wastewater in a receiving body

Bu çalışmadaki araştırmalar; açık yüzeyli, düz satıhlı ve iki boyutlu alıcı ortamda bulunan türbülans akışlı, sabit yoğunluklu ve sıkıştırılamaz akışkan içine deşarj edilen korunumlu kirleticinin bu ortamda oluşturduğu konsantrasyon dağılımlarının hesaplanması ve değerlendirilmesine olanak sağlamıştır. Bu dağılımların hesaplanması için geliştirilmiş bu prosedüre SIMPLE adı verilmiştir. Bu prosedür Spalding tarafından tanımlanmıştır. SIMPLE, parabolik ve geometri uyumlu ızgara çözüm yöntemi ile birlikte uygulanmıştır. Sayısal yöntemdeki kısmi türev eşitliklerinin farklılaştırılması tamamen korunumlu sonlu hacim yaklaşımı üzerine kurulmuştur. Üst ve alt sınırlar sırasıyla giriş ve duvar olarak varsayımlanmıştır. (Figür 3.3)
Anaerobik çamurların spesifik direncine reaktör koşullarının etkisi

ANAEROBİK ÇAMURLARIN SPESİFİK DİRENCİNE, REAKTÖR KOŞULLARININ ETKİSİ. Arıtma tesislerinin çeşitli birimlerinden çıkan, atık çamurların küçük hacimlere indirilmesi, taşınması ve son uzaklaştırılması işlemleri, teknolojik ve ekonomik açıdan büyük bir problem oluşturmaktadır. Buna ek olarak, çamur işlemleri, işletme koşullarından da etkilenmektedir. Bu çalışmada, bir anaerobik yukarı akışlı reaktör model olarak seçilmiştir. Reaktörün farklı çalışma koşullarını temsil eden çamur numuneleri üzerinde spesifik direnç ölçümleri yapılarak, çamurun suyunu verme özellikleri incelendi. Partiküller madde konsantrasyonunun spesifik direnç üzerindeki etkisini inceleyebilmek için, her numunelendirme reaktörün üç ayrı bölgesinden yapıldı. Denemeler iki adımda gerçekleştirilmiştir. Hk adımda, herhangi bir kimyasal şartlandırma yapılmadan spesifik direnç ölçümü yapıldı. İkinci adımda, ise FeCB ile şartlandırma işleminden sonra, spesifik direnç testi yapıldı. Bu çalışma sonucunda; 1- Spesifik direncin proses performansına bağlı olarak değiştiği, 2- Basit bir kimyasal şartlandırma işlemi ile, başlangıçta yüksek olan spesifik direncin, etkili bir şekilde azalalabildiği, 3- Çamur katı konsantrasyonunun spesifik direncin bir fonksiyonu olduğu, çamurdaki katı konsantrasyonunun artması ile, spesifik direncin azaldığı, 4- işlem sonunda oluşan kekteki katı madde miktarı ile, spesifik direne değerinin ters orantılı olarak değiştiği, 5- Çamur katı konsantrasyonunun yanı sıra, katıların boyut dağılımının da çamur suyu azaltıda, en önemli etkenlerden biri olduğu gözlendi