turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The recovery of fat, casein and whey proteins from cheese whey wastewater by membrane processes

Bu tezin amacı, peynir altı suyundaki yağ, kazein, serum proteinlerini konsantre etmek için kullanılan mikrofiltrasyon ve ultrafiltrasyon gibi membran proseslerin potansiyelini değerlendirmektir. Ayrıca, PAS'ın çapraz akışlı mikrofiltrasyon ve ultrafiltrasyonunun, farklı işletme basıncı, çapraz akış hızı ve sıcaklıklar altında süzüntü akı düşüşünün işletme şartları ile olan ilişkisi üzerine çalışılmıştır. 9 MF ve UF deneyinin sonucu kullanılarak 81 farklı deney modellemesi yapılmıştır. Modelleme için Taguchi metodu kullanılmış ve yüksek akı, yüksek yağ, kazein ve serum proteinleri konsantrasyonları için en iyi şartların kombinasyonu hesaplanmıştır. Mikrofiltrasyon deney düzeneğinde dairesel modül ve ortalama 0 ,2mm gözenekli poliethersülfon membranı, 0 ,45mm ve 0 ,2mm gözenek genişliklerinde selüloz asetat membranları kullanılmıştır. Sonuçlara göre, yağın %100'ünün tutulduğu ve akının 11,88 L/m2. h olduğu görülmüştür. Bu sonuçların elde edildiği optimum şartların CA0,45mm membran, 6 l/dk çapraz akış hızı, 4 bar membran geçiş basıncı ve 30 oC sıcaklık olduğu tespit edilmiştir. Ultrafiltrasyon deney düzeneğinde düz modül ve UP010, UC010, UC030 membranları kullanılmıştır. Sonuçlara göre, yağın %100'ünün, kazeinin %62,5'inin laktozun %58'inin tutulduğu, serum proteinin %60'ının süzüntüye geçtiği ve akının 19,81 L/m2. h olduğu görülmüştür. Bu sonuçların elde edildiği optimum şartların UP010 membran, 6 l/dk çapraz akış hızı, 8 bar membran geçiş basıncı ve 30 oC sıcaklık olduğu tespit edilmiştir. Buna ek olarak, bu tezde membran ve işletme şartlarının, süzüntü akısı ve yağ, kazein, laktoz ve serum proteinleri tutulumu üzerine etkileri incelenmiştir.
Acceleration of the decomposition rate of anaerobic biological treatment

Havasız ayrıştırma, bilimadamlarmın alternatif enerji kaynağı olarak üzerinde yoğunlaştıkları bir atıksu arıtma prosesidir. Bu sistemin en büyük dezavantajı anaerobik mikroorganizmaların yavaş büyüme hızlandır. Bu çalışmada maya kullanılarak anaerobik ayrıştırma hızlandırılmıştır. Deney düzeneği, üç adet laboratuar ölçekli anaerobik reaktör ve bunların bağlı bulunduğu gaz toplama kaplarından oluşmaktadır. Reaktörler anaerobik çamur kullanılarak tohumlanmış, 35 C ısıda tutularak, içeriği devamlı olarak dakikada 240 devirle kanştınlmış ve her gün sentetik besin ile beslenmiştir. Metan üreten bakterilerin aklimatizasyonundan sonra reaktörlerden ikisine farklı derişindi maya solüsyonu eklenmiştir (80 mg/L, 200 mg/L), üçüncü reaktör kontrol gurubu olarak kullanılmış, maya solüsyonu eklenmemiştir. Bir ayın sonunda, yüksek maya derişindi reaktörde bakteri büyüme hızı yüzde 26.3 olurken, aynı değer kontrol gurubunda yüzde 7.5 olabimiştir. Akilmatizasyon evresinden sonra maya eklenmesi, bakterilerin büyüme hızını artırmış ve buna bağlı olarak daha verimli KOİ ve BOİ giderimi sağlamıştır. Mayanın aklimatizasyon üzerindeki etkisini ölçmek üzere, reaktörler yeniden taze anaerobik çamurla tohumlanmış ve reaktörlerden ikisine farklı derişindi maya solüsyonu eklenmiştir (80 mg/L, 200 mg/L), üçüncü reaktör kontrol gurubu olarak kullanılmış, maya solüsyonu eklenmemiştir. Maya eklenmesi, reaktör içi pH değerini yükselterek metan üreten bakterilerin büyümelerini hızlandırmıştır. Sonuç olarak, maya eklenmesi anaerobik ayrıştırma prosesini hızlandırmış ve aklimatizasyon süresini kısaltmıştır. Maya, reaktör içi ortamda pH dengeleyici ve besin kaynağı olarak görev yapmıştır. MKÖMMnasifuM MEBMBt
Sakarya Nehri Çeltikçi Çayı'ndaki tatlısu kefallerinin (Leuciscus cephalus L., 1758)dokularında ağır metal birikiminin incelenmesi

Bu çalışmada Sakarya nehri' nin önemli kollarından biri olan Çeltikçi çayındayaşayan Leuciscus cephalus (L., 1758) bireylerinin karaciğer, kas vesolungaçlarında Zn, Cd, Pb, Cu ağır metallerinin birikim düzeyleri araştırılmıştır. Dokulardaki ağır metal birikiminin tespitinde anodik sıyırmavoltametrisi yöntemi kullanılmıştır. Örneklerin vücut ağırlığı ile dokulardakiağır metal düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmek için korelasyon değeri hesaplanmıştır. Dokularda tespit edilen ağır metallerin düzeyleri arasındaki farklılıkların önem derecesini belirlemek için t testi kullanılmıştır. Zn, Cd ve Pbnin en fazla karaciğerde (98, 5000 ppm, 4,5354 ppm ve 38,9649 ppm), Cu'nun isekasta (6,0330) olduğu saptanmıştır. Vücut ağırlığı ile kastaki Zn, Cd, ve Cu miktarı arasında pozitif, Pb miktarı arasında negatif bir ilişki olduğu saptanmıştır. Vücut ağırlığı ile karaciğer ve solungaçtaki Zn, Cd ve Pb miktarı arasında pozitif bir ilişki tespit edilmiştir
Mikroalg hasadında membran proseslerin kullanımı ve işletme şartlarının optimizasyonu

Bu çalışmada, mikroalgal kültürün sebep olduğu membran tıkanması esas alınarak mikroalg hasadı için en uygun membran yönteminin belirlenmesi amaçlanmıştır. Hasat çalışmalarında, ticari ve laboratuvar ortamında üretilen polimerik düz plaka membranlar ve farklı konfigürasyonlara sahip seramik membranlar kullanılmıştır. Membran tıkanmasını azaltmak için tıkanmaya dirençli ve yüksek akıya sahip hidrofilik yardımcı polimer katkılı polisülfon membranlar laboratuvar ortamında üretilmiştir. Membran özelliklerini iyileştirmek için hidrofilik yardımcı polimer olarak Pluronik F 127 kullanılmıştır. Üretilen membranların morfolojileri, yüzey pürüzlülükleri, kimyasal yapıları ve hidrofobisiteleri/hidrofilisiteleri gibi karakteristik özellikleri sırasıyla taramalı elektron mikroskobu, atomik kuvvet mikroskobu, enerji dağılım spektroskopisi, zayıflatılmış toplam yansıma fourier dönüşümü kızılötesi spektroskopisi ve temas açısı cihazları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Membranların hasat performanslarının belirlenmesi amacıyla, membran özelliklerinin ve işletme şartlarının membran tıkanması üzerindeki etkileri incelenmiştir, farklı temizleme prosedürleri ile tıkanmanın geri kazanılabilirliği araştırılmıştır, membran tıkanmasının filtrasyon dirençleri üzerindeki etkisi incelenmiştir, tıkanma mekanizmalarının daha iyi anlaşılabilmesi için kirlenmiş membranların karakterizasyonu SEM, EDS, ATR-FTIR ve temas açısı cihazları kullanılarak yapılmıştır. Ayrıca, membranların kritik ve limit akı değerleri, mikroalg hasat verimleri de incelenmiştir. Çalışma sonuçları, mikroalgal hücrelerin yanı sıra hücrelerin salgıladıkları hücre dışı organik maddelerin de önemli ölçüde membran tıkanmasına sebep olduğunu göstermiştir. Membran sistemler karşılaştırıldığında, mikroalg hasadında batık membran sistemlerin belirli aralıklarla fiziksel geri yıkamalar yapılarak uzun süre işletilebilmesinin mümkün olduğu görülmüştür. Kullanılan tüm membranlarda mikroalgal hücreler hem tersinir hem de tersinmez membran tıkanmasına sebep olmuştur. Polimerik membranlarda önemli ölçüde tersinmez membran tıkanması meydana gelmiştir. Seramik membranlar kullanılarak su ve hava ile yapılan temizleme çalışmalarında basınçlı havanın membran temizlenmesinde daha etkili olduğu görülmüştür. Bu çalışmada, batık membran sisteminde 0.1- 1 m gözenek çapına sahip seramik membranların belirli aralıklarda basınçlı hava ile temizlenerek mikroalg hasadında verimli bir şekilde kullanılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Tekstil fabrikasına ISO 14001 çevre yönetim sisteminin uygulanması

Boyanmış kumaş üretimi yapan Tekstil Fabrikasında ISO 14001 Çevre Yönetim sistemi uygulamaları, su kullanımı, atıksu kontrolü, atıkların kontrolü, gürültü kontrolü ile ilgili çalışmalar ve sistemin getirdiği faydalar ele alındı. Bu kapsamda örnek alınan fabrikanın, ilk olarak gözden geçirme işlemi başlığı altında kısaca fabrikayı tanıtıcı bilgiler verildi, faaliyetin yürütüldüğü sahanın fiziksel ve biyolojik çevre özellikleri araştırıldı, proses akım şeması hazırlandı, girdi-çıktı denkliği yapıldı, işlem ve faaliyetleri tespit edildi, çevre ile ilgili veriler gözden geçirildi, kanunlar ve çalışma izinleri incelenerek, fabrikanın mevcut durumu kanuni yükümlülüklerle karşılaştırıldı. ilk gözden geçirmenin sonucuna göre fabrikanın mevcut durumu değerlendirilerek, Çevre Politikası oluşturuldu. Daha sonra politikanın gerçekleştirilmesi için amaç ve hedefler belirlenerek, Çevre Eylem Planı geliştirildi. Bu planın uygulanabilmesi için görevler ve sorumluluklar dağıtıldı, eğitim ve haberleşme sistemi oluşturuldu. Acil hal planları geliştirildi. Bunları müteakip uygunsuzlukların zamanında tespit edilerek önlenmesi veya düzeltilmesi için izleme ve ölçme çalışmaları geliştirildi. ÇYS'nin tam olarak uygulanıp uygulanmadığının belirlenmesi amacıyla denetim ekibi oluşturularak denetim yapıldı ve üst yönetimce de denetim sonuçlarına bakılarak amaç ve hedeflere ne derece ulaşıldığı ve bir revizyonun gerekip 11 gerekmediğinin belirlenmesi amacıyla gözden geçirme işlemleri yapıldı. Fabrikanın ISO 14001 kapsamında çalışmalarını sürdürebilmesi için tüm işlemler öneriler halinde hazırlandı.
Trafikten kaynaklanan çevresel gürültü haritaları ve Erzurum şehir merkezi örneği

Karayolu kaynaklı trafik gürültüsü en etkin gürültü kirlilik çeşitlerinden biridir. Bu çalışmada, Erzurum şehir merkezinde trafik akışının yoğun olduğu noktalarda gürültü boyutunun araştırılması ve önlemlerin alınması konusu amaçlanmıştır. Gürültü kirliliği çarpık ve sağlıksız kentleşmenin en önemli faktörlerinden birisidir. Erzurum şehir merkezi alanında gürültü modelleme yapılması amacı ile, trafiğin yoğun olduğu 4 nokta belirlenmiştir. Trafiğin en yoğun yaşandığı, sabah 07:30-09: 30 saatleri arasında, öğlen 11:00-13: 00 arası, öğleden sonra 16:00-18: 00 arasında ve akşam 19:00-20: 00 arasında araç sayımları yapılmıştır. Nüfus artışına paralel olarak, araç sayıları artmakta ve karayolları ihtiyacı karşılayamamaktadır. Sürücülerin eğitim eksikliğinin ve davranış bozukluğu nedeniyle gürültü kirliliği meydana gelmektedir. Çalışmada yapılan modelleme, Avrupa Birliği direktifi doğrultusunda karayolu, havayolu, demiryolu ve sanayiden kaynaklanan gürültü hesabı yapılabilmesi için daha geniş kapsamlı yazılım programın önemini artırmıştır. Şehir merkezinde karayolu kaynaklı trafik gürültüsünün belirlenip, belirlenen noktalarda SoundPLAN yazılımı kullanılarak alınması gereken önlemlerle modelleme hesabı yapılarak, gürültü haritaları çıkarılarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak; Erzurum Şehir merkezinde mevcut gürültü kaynakları belirlenmiş olup, çevreye verdiği kirlilik seviyesi ölçülerek kirlilik parametreleri haritalama metodu ile çıkarılmıştır.
Nutrient export coefficient modelling of the Melen watershed using estimated retention in the water body

Melen Havzası İstanbul'un büyük bir bölümüne içme suyu sağlamaktadır. T. C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından Melen Havzası kirlilik açısından öncelikli olarak ele alınacak havzalar içinde 1. sırada ilan edilmiştir. Azot, fosfor gibi besin maddesi kirliliği, içme suyu kaynağı olarak kullanılan akarsularda su kalitesinin düşmesine neden olmaktadır. Bu durum arazi kullanımına ve antropojenik kaynaklı birçok faktöre bağlı olarak besin maddelerinin nasıl taşındığı sorusunu gündeme getirmiştir. Araştırmacılar yukarıda adı geçen faktörlere bağlı olarak besin maddesi taşınım katsayısı modelleri geliştirmişlerdir. Bu maksatla araştırma sahasına ait tarihsel su kalite verileri başta olmak üzere, arazi kullanımı, nüfus ve altyapı gibi etkenleri içeren istatistiksel veriler kullanılmıştır. Besin maddesi taşınım katsayıları havzadaki toplam azot ve fosfor yükünün birim alan ve birim zamana göre tahminsel standartlaştırılmış (örneğin, kg/km2/gün) halidir. Bu konu ile ilgili olarak Türkiye'de yapılmış detaylı bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada, Melen Havzası'na özgü besin maddesi taşınım katsayıları, Sıklıkçı ve Bayesci yaklaşımları içeren bir modelle tespit edilmiştir. Nehir Alıkonum Katsayısı tespit edilmiş olup onemli bir değişken olarak modelin içinde yer almaktadır. Yayılı kaynak kirliliğinin modellenmesinde, bu alanda sıkça kullanılan Soil & Water Assessment Tool hidrolojik modelinden istifade edilmiştir. Bu çalışmada ayrıca, özet bir öneri olarak, SWAT modeli kullanılarak Melen Havzası'ndaki besin maddesi yükünü azaltmak için uygulanabilecek tarımsal en iyi yönetim uygulamaları tespit edilip değerlendirilmiştir. Bu çalışma T. C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı'nın kirlenme açısından öncelik sırasına koyduğu diğer havzalar için de önemli bir örnek teşkil edecektir.
Climate change projections of Cyprus using regcm4.4

Bu tezin bilimsel motivasyonu dünyanın en önemli sorunlarından birinin iklim değişikliği olması ve bundan kaynaklı birçok doğal afet ve ekstrem olaylardır. Özellikle Kıbrıs gibi ada ülkeleri ve kıyı bölgeleri oluşabilecek anomalilere karşı daha kırılgan bir coğrafyaya sahiptir. İnsanoğlunun iklim değişikliğine etkisi özellikle Endüstri Devrimi'nden sonra arttı. Fosil yakıt tüketimi atmosferdeki karbondioksit konstantrasyonunun ani şekilde artmasına sebep olmaktadır. 18. yüzyılın başlarında, Endüstri Devrimi öncesi 280ppm olan atmosferdeki karbondioksit miktarı, günümüzde 410 ppm'i bulmaktadır. Daha önce görülmemiş bu artış dünyanın atmosferinin hızla değişmesine sebep olmuştur. Akdeniz havzasının iklim değişikliğinden, sıcaklık artışı gibi yönlerden olumsuz şekilde etkilenmesi öngörülmektedir. Bu çalışmada Kıbrıs'ın iklim tahminleri 1970- 2005 verileri referans alınarak 2010- 2100 dönemi için ortalama hava sıcaklığı ve yağış değişiklikleri bölgesel iklim modeli ile araştırıldı. İklim modeli 2011 -2040, 2041- 2070 ve 2071- 2100 zaman periyotlarında ayrı ayrı çalıştırıldı. Uluslararası Teorik Fizik Merkezi'ndeki bilim insanları tarafından geliştirilen Bölgesel İklim Modelleme 4.4 (RegCM4.4) programını iklim modellemek için kullanıldı. ICTP'nin bölgesel iklim modeli iki farklı global iklim modeli ile koşuldu. Bunlardan biri Max Planck meteoroloji enstitüsünün MPI-ESM-MR, diğeri ise Met Office Hadley merkezine ait olan HadGEM 2 global iklim modelidir ve 10 km çözünürlüklü tahmin sonuçları, Uluslararası İklim Değişikliği Paneli'ne ait RCP 4.5 ve RCP 8.5 emisyon senaryoları ile koşulmuştur.
Kızılırmak ve Yeşilırmak nehirlerinden Karadeniz'e taşınan çözünmüş besin elementleri düzeylerinin araştırılması

Bu tez çalışmasında, Samsun ili Bafra ve Çarşamba ilçelerinde Kızılırmak ve Yeşilırmak nehirlerinin Karadeniz'e döküldüğü noktalarda 2013- 2017 yılları arasında mevsimsel periyotlarla 14 ölçüm ve örnekleme gerçekleştirilmiştir. İncelenen su kalite parametreleri pH, sıcaklık, elektriksel iletkenlik, çözünmüş oksijen, bulanıklık, toplam sertlik, askıda katı madde, sülfat, klorofil-a, nitrat azotu (NO3- N), nitrit azotu (NO2- N), amonyum azotu (NH4+ N), o-fosfat fosforu (o-PO43- P) ve silikat 'tır. Çalışma kapsamında Kızılırmak ve Yeşilırmak nehirlerinde besin elementlerine ait karakteristik değerler hesaplanmış, ayrıca mevsimsel ortalama derişimler belirlenerek, sonuçlar mevzuatta ilgili yönetmeliklerin su kalite kriterleri tablolarındaki sınır değerlerle karşılaştırılmıştır. Kızılırmak nehrinde NO3- N, NO2- N, NH4+ N, o-PO43- P ve Si için hesaplanan karakteristik değerler sırasıyla, 60 ,93; 3 ,06; 12 ,13; 1 ,03; 424 ve Yeşilırmak nehrinde ise 89 ,43; 1 ,79; 18 ,09; 7 ,00; 385 olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte, mevsimsel debiler kullanılarak nehirler aracılığıyla Karadeniz'e taşınan besin elementi yükleri hesaplanmıştır. Kızılırmak nehrinden Karadeniz'e taşınan yıllık ortalama NO3- N, NO2- N, NH4+ N, o-PO43- P, Si, ve AKM miktarları ton cinsinden sırasıyla 1430; 62; 329; 52; 24056; 34585 ve Yeşilırmak nehri için ise bu değerler, 4120; 62; 349; 243; 35048, 47445 olarak tespit edilmiştir.
Oluklu mukavva üretim işletmesi atıksularının arıtımı

Bu tezde, oluklu mukavva üretiminde baskı ve yapıştırma işlemlerinden oluşan atıksuların koagülasyon, elektrokoagülasyon ve elektrofenton ile arıtımı araştırılmıştır. İki farklı karakteristik özelliğe sahip olan atıksular ayrı değerlendirilmiştir. Ayrıca baskı ve yapıştırma işlemlerinden oluşan atıksular eşit oranlarda karıştırılarak, atıksu arıtım tesisi giriş atıksuyu oluşturulmuştur. Optimizasyon çalışmalarında koagülant türü (Al2SO4, FeSO4, Fe3CI), koagülant miktarı (0,5; 1,0; 1,5; 2,5 mg/L), pH (6.0, 6.5, 7.0, 7 .5), karıştırma süresi (3, 5, 7 dk), karıştırma hızı (30, 60, 90, 120, 150 rpm) ve çökme süresi (15, 30, 45 dk) parametreleri kullanılmıştır. Baskı işlemlerinden kaynaklanan atıksuyun koagülasyon yöntemi ile arıtımında optimum koşullar %2 alüminyum sülfat, 30 rpm karıştırma hızı, 5 dakika karıştırma süresi ve 15 dakika çökme süresi olarak belirlenmiştir. Optimum koşullarda %85 KOİ, %99 renk ve %99 fenol giderimi gerçekleştirilmiştir. Yapıştırma işlemlerinden kaynaklanan atıksuyun koagülasyon yöntemi ile arıtımının gerçekleştirilemediği bulunmuştur. Elektrokoagülasyon yöntemi ile arıtım işlemlerinde elektrot türü, pH (5, 7) ve akım yoğunluğu (75, 100 A/m2) parametreleri çalışılmıştır. Optimum şartlar Fe-Fe elektrot çifti, pH 5 ve 75 A/m2 akım yoğunluğu olarak bulunmuş ve bu koşullar altında %56 KOİ, % 46 renk ve %27 şeker giderimi gerçekleştirilmiştir. KOİ giderim veriminin arttırılması amacıyla elektrofenton çalışması yapılmış, ancak giderim sağlanamamıştır. AAT giriş atıksuyunun koagülasyon çalışmasında, optimum koşullarda %79 KOİ, % 99 renk, %91 fenol ve %73 şeker giderimi sağlanmıştır. Bu çalışmada sonuç olarak, baskı işlemlerinde oluşan atıksuların koagülasyon yöntemiyle ve yapıştırma işlemlerinden oluşan atıksuların elektrokoagülasyon yöntemiyle arıtılabileceği bulunmuştur. Bu nedenle, oluklu mukavva üretimi sırasında oluşan atıksuların karıştırılmadan arıtım işlemi uygulanmasının arıtım verimini arttıracağı sonucuna varılmıştır.
Investigation of the suitability of cassava flour and algal starch for bacterial cellulose production

Bakteriyel selülozların çevre, tıp, gıda ve elektronik gibi çeşitli alanlarda geniş ölçekte kullanımı söz konusudur. Bu çalışmada, iki karbon kaynağının bakteriyel selüloz üretimi için uygunluğu test edilmiştir. Nişasta bakımından zengin bir materyal olan kasava unu, nişasta içeriğinin glikoza hidrolizinden sonra bir karbon kaynağı olarak kullanılmak üzere test edilmiştir. Nişastanın mikroalg biyokütlesinin değerli bileşenlerinden biri olmasından dolayı, Chlorella vulgaris'ten sağlanan nişastanın hidrolizi ile elde edilen glikoz da bakteriyel selüloz üretiminde kullanılmak üzere test edilmiştir. Algin nişasta içeriği kasava ununa göre oldukça düşük olduğundan, nişasta içeriğini arttırmak amacıyla C. vulgaris üzerinde birkaç stres koşulu denenmiştir. Bildiğimiz kadarıyla bu çalışma, kasava unu ve alg nişastası hidrolizatlarının Komagataeibacter hansenii tarafından bakteriyel selüloz üretiminde karbon kaynağı olarak kullanıldığı ilk çalışmadır. Glikoz, kasava unu ve alg nişastasından elde edilen bakteriyel selüloz sırası ile 1.202 0. 005 g. L-1, 1.138 0. 004 g. L-1 ve 1.104 0. 002 g. L-1 şeklindedir. Karakterizasyon çalışmalarının sonuçları, kasava unu ve alg nişastasının kullanımı ile üretilen bakteriyel selülozların, glikozdan elde edilen bakteriyel selüloz ile benzer morfolojik ve kimyasal özelliklere sahip olduğunu göstermiştir.
Termik santrallerin FGD ünitelerinde kükürt dioksit arıtma veriminin belirlenmesi

Bu çalışmada termik santrallerdeki baca gazı kükürt arıtma ünitelerinde kireçtaşı çözeltisi ile baca gazından kükürt dioksitin uzaklaştırılmasında verimin belirlenmesi hedeflenmiştir. Öncelikle literatürdeki kükürt dioksit giderim verimi modelleme çalışmaları detaylı olarak araştırılmış ve iki film teorisi ile kütle transfer yasalarına bağlı bir model seçilmiştir. Seçilen kükürt dioksit giderim modelinde verimi etkileyen parametreler toplam gaz kütle transfer katsayısı, sıvı-gaz arayüzey alanı, baca gazı debisi, çözelti debisi, absorpsiyon kolonu hacmi ve sıcaklıktır. Ayrıca kükürt dioksit giderim modelinin geçerliliği Zonguldak ilinde bulunan termik santraldeki dört FGD ünitesinin bir yıllık işletme verileri analiz edilerek değerlendirilmiştir. FGD ünitelerinde kütle transfer katsayısı fiziksel ortam şartlarının yanında temel olarak sıvı-gaz temas alanı ve akış dinamiğine bağlıdır. Kütle transfer iyileştirme faktörü 5 olduğunda kükürt dioksit işletme giderim verimlerine en yakın model tahminleri elde edilmiştir. Bu sonuç, kükürt dioksit gazının kireçtaşı çözeltisine transferinde en önemli adımın difüzyon olmasına rağmen, çözeltide oluşan reaksiyon hızlarının da etkili olduğunu göstermektedir. Çözelti debisinin baca gazı debisine oranı arttığında, kükürt dioksit giderim modelinden elde edilen verim tahminlerinde artış elde edilmiştir. Benzer durum FGD ünitelerinden elde edilen işletme giderim verimleri için de geçerlidir. L/G oranına bağlı olarak elde edilen model ve işletme giderim verimleri arasındaki en yüksek fark %4,1'dir. Ayrıca kükürt dioksit giderim modelinden Tesis I ve Tesis II'deki FGD ünitelerinde en uygun L/G çalışma oranları sırasıyla 15,5 ve 13,3 olarak elde edilmiştir. Bu oranların FGD ünitelerinde işletmede uygulanan L/G oranları ile eşleştiği belirlenmiştir. Bu sonuçlar kükürt dioksit giderim modelinin çalışılan dört FGD ünitesinden elde edilen işletme verileri ile uyumlu olduğunu göstermektedir. Damlacık çapı sıvı-gaz arasındaki arayüzey alanını belirleyen önemli bir parametredir. Damlacık çapındaki artış sıvı-gaz temas alanında azalışa neden olacağından kükürt dioksit giderim veriminde azalma tahmin edilmektedir. Kükürt dioksit giderim modelinden elde edilen sonuçlar damlacık çapı 1600 m'den 2000 m'ye artırıldığında giderim veriminde yaklaşık %3 oranında düşüş olduğunu göstermiştir. FGD ünitelerinden elde edilen işletme verileri incelendiğinde, absorpsiyon kolonundaki sıcaklık ve pH değerleri arttığında kükürt dioksit giderim veriminin arttığı gözlenmiştir. Ancak geliştirilen kükürt dioksit giderim modeli FGD ünitesinde sabit sıcaklık ve pH için geçerli olduğundan bu parametrelerdeki değişimlerin giderim verimine olumlu etkisi belirlenememiştir.