Avrupa Birliği projelerinin okul sağlığına katkılarına ilişkin öğretmen görüşleri

Bu araştırmanın amacı, AB Projelerinin okulların sağlığına katkılarına yönelik öğretmen görüşlerini ortaya koymaktır. Karma yöntemin kullanıldığı araştırmada önce nicel verilerin daha sonra da nitel verilerin analiz edildiği sıralı açıklayıcı desenden faydalanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutu betimsel bir modelde tasarlanmış ve bu kapsamda ilişkisel bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Nitel boyutta ise nicel araştırma yöntemiyle elde edilen veriler ışığında, nitel araştırma desenlerinden biri olan durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunun evrenini, Türkiye Ulusal Ajansının resmi internet sitesinde yer alan 2012, 2013 yılları teklif çağrısı dönemi Hayat Boyu Öğrenme /Comenius Programı Çok Taraflı Okul Ortaklıkları programı kapsamında projesi kabul edilen ve İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 76 okulda görev yapan 3034 öğretmen; örneklemini ise evrende bulunan 36 okulda görev yapan oransız küme örnekleme yöntemiyle seçilen 381 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunun örneklemini de bu okullarda görev yapan maksimum örnekleme ve aşırı aykırı örnekleme yöntemiyle seçilen 30 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel evresinde veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen 'Avrupa Birliği Projelerinin Katkılarını Değerlendirme Ölçeği' ve Akbaba (1997) tarafından geliştirilen 'Örgüt Sağlığı Ölçeği' kullanılmıştır. Nitel evresinde ise araştırma konusunun alan yazınına ve alan uzmanlarının görüşlerine dayalı olarak oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formuyla veriler toplanmıştır. Nicel verilerin çözümlenmesinde, ölçeklerin ortaya koyduğu sayısal veriler t testi, tek yönlü varyans analizi, Scheffe ve Dunnett C testleri kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel kısımda ise, durum çalışmasına dayalı bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. 6 soru maddesi ve 18 sonda sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen veriler içerik analizine tabi tutulmuş ve analizlerin yapımında Nvivo 10 yazılım programı kullanılmıştır. Görüşmelerden elde edilen veriler, araştırma sorularının içerdiği temalara göre kodlanmış, yorumlanmış ve nicel verilerle karşılaştırılarak sunulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre; AB Projelerinin katkılarına ilişkin öğretmen görüşleri 'Kurumsal Gelişim' boyutunda 'Katılıyorum' düzeyinde olmakla birlikte diğer tüm boyutlarda 'Kesinlikle Katılıyorum' düzeyindedir. Benzer bir biçimde, örgüt sağlığına yönelik öğretmen görüşleri de tüm boyutlar için 'Her Zaman' düzeyindedir. Bu veriler araştırmanın nitel verileri ile de doğrulanmıştır. Değişkenler açısından ele alındığında, AB Projelerinin katkılarına ilişkin öğretmen görüşleri mesleki kıdem ve projelerde aktif görev alma değişkenleri bakımından farklılık göstermektedir. Bu doğrultuda 11-15 yıl mesleki kıdeme sahip öğretmenler ile projelerde aktif rol alan öğretmenlerin projelerin katkılarına ilişkin algıları daha yüksek bulunmuştur. Araştırmanın nitel verileri de projelerde aktif görev alma değişkeni açısından nicel verileri doğrulamıştır. Örgüt sağlığına ilişkin öğretmen görüşleri de cinsiyet, mesleki kıdem değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık göstermezken, branş, eğitim kademesi, projede aktif görev alma ve okul türü değişkenlerinde anlamlı farklılıklar göstermiştir. Bu bağlamda, sınıf öğretmenlerinin branş öğretmenlerine; ilkokullarda ve özel okullarda görev yapan öğretmenlerin diğer eğitim kademelerinde ve devlet okullarında görev yapan öğretmenlere; projelerde aktif görev almayan öğretmenlerin aktif görev alan öğretmenlere göre okullarını daha sağlıklı algıladıkları ortaya çıkmıştır. Bu sonuç nitel verilerle de desteklenmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmenlerin AB projelerinin katkılarına ilişkin görüşleri ile örgütsel sağlığa ilişkin görüşleri arasında pozitif yönde ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu, kurumsal gelişim ve sosyal gelişim boyutlarının örgütsel sağlık üzerinde anlamlı yordayıcı olduğu ortaya çıkmıştır. Bu bulgular nitel verilerle de desteklenmiştir.