turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Azalan debili filtrasyon

Azalan debili filtrasyon, konvansiyonel sabit debili filtrelere karşı, filtre debisi kontrol yöntemi açısından farklı bir alternatiftir. Son elli yılda yapılan deneysel ve teorik çalışmaların çoğu ADF sisteminin daha iyi çıkış su kalitesi ürettiğini ve daha uzun işletme süresine sahip olduğunu bildirmiştir. Bununla beraber, ilk yatırım maliyetlerinin de düşük olduğu bilinmesine rağmen hala su arıtma tesislerinde SDF kadar tercih edilmemektedir. Bunun sebebi ise, son elli yıldaki deneysel ve teorik çalışmalar sonunda ADF tasarımına yönelik bazı hesaplama yöntemleri ve kabuller ortaya konmasına rağmen bu yöntemlerin çoğunun deneysel olarak ispat edilememesi ve ADF'nin hidrolik davranışlarının yeterince ortaya çıkarılamaması neticesinde, tasarımının güçlüğü ve işletmede karşılaşılabilecek tahmini zor problemlerdir. Bu çalışmada pilot ölçekli deneyler yardımıyla azalan debili filtrasyonun hidrolik davranışları incelenmiştir. Dört adet filtre içeren bir ADF sistemi inşa edilmiş ve işletilmiştir. Filtrelerdeki ortak su seviyeleri, her bir filtrenin filtrasyon hızı ve filtre yatağının çeşitli derinliklerindeki yük kayıpları zamana bağlı olarak ölçülmüş ve kaydedilmiştir. ADF ile ilgili önceki diğer çalışmaların çoğunda tek bir ortalama filtrasyon hızı ya da tek bir yumaklaştırıcı dozajı kullanılmıştır. Bu çalışmada ise farklı filtrasyon hızları ve yumaklaştırıcı dozajları kullanılarak aynı özellikteki ham su filtre edilerek deneyler tekrar edilmiştir. Literatürdeki ADF tasarımına yönelik kabullerin ve hesaplamaların da geçerliliği test edilmiştir. Böyle bir deneysel matriks kullanımıyla, çeşitli işletme şartlarının ADF sisteminin hidrolik davranışları üzerindeki etkileri daha detaylı değerlendirilmiştir.
Uzaktan algılama teknikleri kullanılarak Palas Ovası'nın arazi yüzey sıcaklığı değişimlerinin incelenmesi

Bu tez çalışmasının temel amacı uzaktan algılama tekniklerini kullanarak 2001- 2011 dönemi için Palas Ovası'nda arazi yüzey sıcaklığı değişimlerinin belirlenmesi ve bu değişimlerin arazi örtüsü ve iklimsel değişimlerle ilişkilerinin incelenmesidir. Tez kapsamında 2001, 2003, 2007 ve 2011 yıllarına ait 4 adet Landsat 5 TM uydu görüntüsü temel veri kaynağı olarak kullanılmıştır. Bu uydu görüntüleri öncelikle geometrik ve radyometrik olarak düzeltilmiştir. Daha sonra Palas Ovası için AYS ve normalize edilmiş bitki örtüsü indeksi haritaları üretilmiştir. AYS değerleri, NDVI değerleri ve iklimsel faktörler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar Palas Ovası'nda 2001- 2011 yılları arasında AYS değerlerinde yaklaşık 2oC azalış olduğunu göstermektedir. Meteorolojik veriler ile AYS ve NDVI haritaları da birbirini destekler niteliktedir. 2001, 2003, 2007 ve 2011 yılları için ortalama NDVI değerleri sırasıyla -0,24, 0 ,05, 0,07 ve 0 ,12'dir. AYS ve NDVI değerleri arasındaki 2001, 2003, 2007 ve 2011 yıllarına ait grafiklerin korelasyon katsayıları ise sırasıyla -0,47, -0,12, -0,10 ve 0,13 olarak bulunmuştur.
Palas ovası'nda arazi örtüsü değişimlerinin belirlenmesi ve yayılı kirletici yüklerin SWAT ile modellenmesi

Tarım alanlarından kaynaklanan ve genel olarak yayılı kaynaklı kirlilik olarak adlandırılan kirlilik yüzey sularını tehdit eden en önemli faktörler arasında yer almaktadır. Göller ve sulak alanlar gibi yüzeysel su kaynakları bulundukları havzalarda genel olarak alıcı ortam özelliği gösterdikleri için yayılı kaynaklı kirlilikten en fazla etkilenen sistemlerdir. Tamamlanan tez, Tuzla Gölü'nün korunması ve sürdürülebilirliği açısından Palas Ovası'ndaki su kaynaklarının su kalitesi açısından mevcut durumlarını ve bu durumlarında özellikle yayılı kaynaklara bağlı olarak meydana gelen değişimleri tespit etmeyi amaçlamıştır. Tez çalışması ile Tuzla Gölü ve etrafında yer alan su kaynakların su kalitesi 24 aylık dönem için izlenmiştir ve değerlendirilmiştir. Palas Ovası'nda güncel arazi kullanımı ve yıllar itibariyle arazi kullanımda gerçekleşen değişimler, uzaktan algılama teknikleri kullanılarak tespit edilmiştir. Ayrıca Tuzla Gölü'nün su tutma kapasitesinin yıllar bazında yaşadığı değişim de uzaktan algılama teknikleri kullanılarak tespit edilmiş ve değişimin nedenleri yorumlanmıştır. Palas Ovası'ndan Tuzla Gölü'ne taşınan kirletici miktarların belirlenmesi bir havza modeli olan SWAT modeli kullanılarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda Tuzla Gölü'nün su kalitesi açısından ötrofik özellik gösterdiği belirlenmiştir. Palas Ovası'nda tarım arazilerin son yıllarda ciddi oranda artış gösterdiği ve iklimsel değişimlerin Tuzla Gölü su tutma kapasitesinde etkili olduğu sonucu çıkarılmıştır. Uygulanan SWAT modeli ile yüzey akışı ve Tuzla Gölü'ne taşınan kirletici yükleri başarılı bir şekilde tahmin edilirken, taşınan kirletici yüklerinin Tuzla Gölü su kalitesinde olumsuz etkileri olduğu belirlenmiştir. Bu etkilerin arazi örtüsü değişimleri ve iklim değişikliği nedeniyle gelecekte artabileceği tahmin edilmiştir.
Hava boşluklu / vakum membran distilasyonu prosesleri kullanılarak jeotermal sulardan bor giderimi

Enerji dünyada en önemli ihtiyaçlardan biri olma özelliğini hala taşımaktadır. Günümüzde aktif enerji kaynaklarının azalması alternatif kaynakların bulunması /araştırılması ihtiyaçları arttırmaktadır. Yenilenebilir, sürdürülebilir ve çevre dostu bir enerji çeşidi olan jeotermal enerji, fosil yakıtlara göre alternatifler içinde önemli bir yer tutmaktadır. Jeotermal enerjide karşılaşılan çevresel sorunlar genellikle yüzeysel ve yeraltı sularının toksik ağır metaller ile kirlenmesidir. Jeotermal suların içeriğinde bulunan bor gibi çevresel etkileri ciddi olan kirleticilerin zararlarını ortadan kaldırmak ve kabul edilebilir düzeylere indirmek için yeni arıtma yöntemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu tez kapsamında jeotermal enerji santrallerinden açığa çıkan atık ısıdan ve deşarj edilen sıcak jeotermal suların ısısından faydalanarak iki farkli işletim modunda membran distilasyon prosesleri işletilmiş ve özellikle yüksek konsantrasyonda bulunan borun konsantrasyonunun minimum seviyelere indirilmesi amaçlanmıştır. Bu tez kapsamında hava boşluklu membran distilasyon prosesi ve vakum membran distilasyon prosesinin işletim performansları karşılaştırılmıştır. Performans karşılaştırılması için sentetik tuzlu su ve gerçek jeotermal su kullanılmıştır. Sentetik tuzlu su ve gerçek jeotermal su çalışmaları kapsamında basınç-akı, sıcaklık farkı-akı, basınç tuz tutunumu ve basınç-bor giderimi sonuçları membran türleri ve işletim modu bakımından araştırılmıştır. Tez kapsamında hava boşluk mesafesi de çalışılmış olup bu prosesin vakum membran prosesiyle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Bu tez kapsamında 0.45 m ve 0.22 m gözenek boyutlaruna sahip polivinilidin florür türü membran ve yine 0.45 m ve 0.22 m gözenek boyutlaruna sahip polipropilen türü membran olmak üzere 4 adet ticari membran kullanılmıştır. Elektroeğirme yöntemiyle %15 oranında PVDF içeren nanofiber membran üretilerek membran distilasyon sisteminde performans sonuçları incelenmiştir. Bu tez kapsamında üretilen ve ticari membranların karakterizasyon çalışmaları incelenmiştir. Bu kapsamda sıvı giriş basıncı, SEM analizi ve temas açısı analizleri yapılmıştır. Bu tez kapsamında çalıştırılan gerçek jeotermal sulardan bor giderimine bakıldığında ise tüm membranlarda ve işletim sistemlerinde süzüntü suyu bor miktarlarının 0.5 mg/l sınırını aşmadığı ve deşarj standartları bakımından sorun olmadığı görülmüştür.
İstanbul ili PM ve THC dağılımının yapay sinir ağ teknikleri ile modellenmesi

İLİ PM ve THC DAĞILIMININ YAPAY SİNİR AĞ TEKNİKLERİ İLE MODELLENMESİİstanbul evsel ve endüstriyel kaynakların iç içe olduğu, otoyollarla çevrilmiş, 2000 yılınufus sayımına göre 13 milyondan fazla insanın yaşadığı ve daha iyi iş ve eğitim koşullarına ulaşmak gibi sebeplerden dolayı sürekli göç alan bir şehirdir. Bu yüzdenmeydana gelen hızlı şehirleşme ve plansız büyüme sonucu ciddi hava kirliliği problemleri ile karşı karşıya kalınmıştır. Özellikle Avrupa yakası endüstrinin ve yerleşimin çok daha fazla olduğu ve dolayısı ile hava kirliliği sorununun yaşandığı bir bölgedir. Bu çalışmada, İstanbul-Avrupa yakasında yer alan ve ayni zamanda farklı emisyon kaynaklarına sahip, hava kirliliğinin etkili olduğu, Yenibosna ve Esenler bölgeleriseçilmiş ve kirleticilerin günlük ve saatlik ortalama konsantrasyonları takip edilmiş ve Yapay Zeka modelleme teknikleri kullanılarak ileriye yönelik tahminler yapılmıştır. Çalışmada kullanılan PM10 ve THC parametreleri İstanbul Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından Yenibosna ve Esenler Hava Kirliliği Ölçüm istasyonlarında kayıt edilmektedir. Ayrıca bu çalışmada kullanılan PM2. 5 parametresi Yenibosna HKÖİ'na tarafımızdan yerleştirilen İstanbul Üniversitesi, Çevre Mühendisliğine ait bir PM ölçüm cihazı ile kaydedilmiştir. PM10 ve THC konsantrasyonlarının 2003 yılı boyunca kaydedilen günlük ortalama değerleri, PM2. 5 konsantrasyonlarının ise 2003 yılı Şubat ve Temmuz arasında ölçülen saatlik ortalama değerleri alınıp Yapay Zeka modellemesinde kullanılmıştır. 2003 yılı Şubat ve Temmuz ayları arasında Yenibosna HKÖİ'nda ölçülen saatlik ortalama PM2. 5 konsantrasyonları ile İBBÇKKM tarafından kaydedilen PM10 konsantrasyonları karşılaştırılmış, saatlik PM2. 5 konsantrasyonlarının meteorolojik faktörler ile değişimleri incelenmiş ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Ayrıca 2003 yılındaYenibosna HKÖİ'nda kaydedilen günlük ortalama PM10 ve Esenler HKÖİ'ndakaydedilen günlük ortalama THC konsantrasyonlarının da meteorolojik faktörler ile değişimleri incelenmiş ve sonuçlar değerlendirilmiştir. PM10, PM2. 5 ve THC hava kirletici parametrelerinin günlük ortalama, PM2.5parametresinin saatlik ortalama konsantrasyonlarının modellenmesinde Yapay Sinir Ağ, Hücresel Yapay Sinir Ağ, Bölütlenmiş Hücresel Yapay Sinir Ağ ve Doğrusal Regresyon Analizi model teknikleri kullanılmıştır. Her bir model yaklaşımının model performanslarının belirlenebilmesi amacı ile elde edilen bütün model tahmin konsantrasyonları gerçek ölçüm sonuçları ile istatistiksel performans analiz parametreleri hesaplanarak karşılaştırılmıştır. Bu çalışmada, kullanılan hava kirleticilerinin günlük ortalama konsantrasyon tahmininde model tahminlerinin gerçek değerlere yaklaşım indeksinin 0,49 ile 0,74 aralığında değiştiği tespit edilmiştir. Buna karşın saatlik ortalama konsantrasyon tahmininde model tahminlerinin gerçek değerlere yaklaşım indeksi genel olarak 0,60 ile 0,98 aralığında olduğu belirlenmiştir. i
Biomethane potential of pre-treated macroalgae and corn stover by Trametes versicolor entrapped in Ca-alginate beads

Mikroorganizmalar özellikle mantar olanlar lignoselülozik biyokütlenin önarıtımı için kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Ca-alginat küreciklerine hapsedilmiş Trametes versicolor, anaerobik çürütme prosesi öncesinde makroyosun ve mısır atıklarının ön arıtımı için kullanıldı. Ön arıtımdan sonra, mısır atıkları ve makroyosunun birlikte anaerobik çürümesi yürütüldü. Sonuçlara göre örneklerin lakkaz enzim aktivitesi ön arıtım işlemi için yeterince yüksekti ve ön arıtımın ikinci gününde yalnızca mısır atıkları içeren örneğin lakkaz enzim aktivitesi hızlı bir yükseliş gösterdi. Ön arıtım örneklerinde indirgeyici şeker miktarları 24 saat sonra arttı ve ön arıtımın kalan 6 günü düşüşe meyil gösterdi. Örneklerin metan verimlilikleri makroyosun, mısır atıkları ve iki substratın birlikte çürütülmesi sonucu sırasıyla %26, %24 ve %15 artış göstermiştir. Çürütücülerin çözünmüş kimyasal oksijen ihtiyacı ve uçucu yağ asitleri konsantrasyonlarından elde edilen sonuçlar, metan verimliliği sonuçlarıyla örtüşmüştür. ION PGM kullanarak anaerobik çürütücü prosesinin 20. gününde alınan örneklerin mikrobiyal komünitelerini belirlemek için yeni nesil gen dizileme analizi yapıldı. Ön arıtım yapılmış ve yapılmamış çürütücülerin arke ve bakteri bazlı mikrobiyal komünitelerinde önemli farklar tespit edildi ve biyoinformatik analizlerine göre substratların ön arıtımı çürütücülerin içindeki mikrobiyal çeşitliliği artırdığı görülmüştür. Genel olarak sonuçlar T. versicolor hücreleri hapsedilmiş Ca-alginat küreciklerini, işlem süresini ve maliyetini düşürmek için lignoselülozik ve makroyosun biyokütlelerinin ön arıtımı için kullanılabileceğine işaret etmiştir.
Eskişehir'de uçucu organik bileşiklerin emisyon potansiyelinin belirlenmesi

Çevre ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri giderek daha fazla anlaşılmaya ve bu nedenle de daha fazla dikkat çekmeye başlayan uçucu organik bileşiklerin en azından yöresel çapta daha etkin yönetilmesi ve kontrol edilebilmesi için bir altyapı hazırlamak amacıyla, bu tezde, anılan bileşik grubunun emisyon potansiyeli, hesap yoluyla belirlenmiştir. Doğal, sabit ve hareketli noktasal, çizgisel ve alansal kaynakları kapsayan hesaplamalar, yedi ayrı kaynak kategorisi için gerçekleştirilmiş; toplam emisyonlar, literatürden sağlanan emisyon faktörleri kullanılarak bulunmuştur. Doğal ve antropojenik kaynakların toplam VOC emisyonlarındaki paylan, bu çalışmada taranan bazı literatür bulgularından oldukça farklı bulunmuş; bu fark, çalışma alanına özgü istatistiklerin yeterince güvenilir olmamasına, emisyon kaynaklarının alansal dağılımı hakkındaki bilgi yetersizliğine, deneysel ölçüm verisi eksikliğine ve model çalıştırılması ihtiyacına atfedilmiştir. Muhtemelen, yine benzer nedenlerle, özellikle hareketli kaynakların antropojenik VOC kaynakları içindeki payları da yüksek değerlerde belirlenmiştir. Tüm bu nedenlerle, çalışmanın, ileriki aşamalarda, etkin modelleme yanında emisyon ve açık ortam monitoriaması süreçleriyle desteklenerek geliştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Tekstil atıksularının anaerobik arıtılabilirliğinin incelenmesi

Bu çalışmada, anaerobik şartlar sağlanarak yapılan laboratuar ölçekli üç reaktör kullanılmıştır. Reaktörlerde mezofilik granüller bakteriler kullanılmıştır. Farklı iki tip tekstil atıksuyuna, karışması muhtemel evsel atıksu oranlarıyla arıtılabilirliği incelenmiştir. Ayrıca; evsel atıksu içeren tekstil atıksularının arıtımında ko-substrat ilavesinin etkisi araştırılmıştır. Birinci bölümde, ülkemiz için tekstil endüstrisini önemi ve çalışmanın amacı kısaca açıklanmıştır. İkinci bölümde, biyolojik arıtmanın özellikleri ve anaerobik arıtım anlatmaktadır. Anaerobik arıtmanın mukayesesi, mikrobiyolojisi, biyokimyası ve biyokimyasal reaksiyon parametreleri hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, anaerobik reaktör tipleri ve serum şişeleri kullanılarak yapılan anaerobik reaktörler açıklanmıştır. Deney düzeneğinde serum şişeleri kullanılarak benzetilmeye çalışılan YAHÇR hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde, Türkiye'de tekstil endüstrisi, tekstil endüstrisinin kategorileri ve alt kategorileri ile, yapılan arıtılabilirlik çalışmaları hakkında bilgi verilmiştir. Beşinci bölümde, KOİ bileşenleri ve bileşenlerin bulunma yöntemleri kısaca anlatılmıştır. Çalışmada uygulanacak olan inert KOİ bileşeni açıklanmıştır. Altıncı bölümde, deneysel çalışmada incelenen konular, deneysel çalışma düzenekleri hem anaerobik arıtım için kullanılan, hem de KOİ bileşenlerini hesaplamak için kullanılan reaktörler şekil ve resimlerle izah edilmiştir. Reaktörlerin devreye alınmasında ve çalıştırılmasında izlenen parametreler ile yöntemleri hakkında bilgi verilmiştir. Yedinci bölümde, devreye alma döneminde kullanılan atıksuyu meydana getiren tesis ile çalışmada arıtılabilirlikleri incelenen iki farklı tipteki atıksuyu oluşturan tesisin özellikleri hakkında bilgi kısaca verilmiştir. Sekizinci bölümde, Farklı iki karakterdeki tekstil atıksuyuna karışması muhtemel evsel oranlarla arıtılabilirlikleri incelenmiştir. Ayrıca iki farklı ko-substrat ilavesi ile arıtılabilirliğin mukayesesi yapılmıştır. Anaerobik arıtılabilirliğin belirlenmesi için ölçülen KOİ parametresi çalışılan her bir atıksu için karşılaştırmalı olarak ve tek tek izah edilmiştir. Alkalinite - pH ilişkisi ve KOİ giderme yüzdesi- UYA oranı arasındaki ilişkileri araştırılmıştır. Hidrolik bekletme süresi olarak seçilen 4.5 ve 9 günlük sürelerin arıtma verimi üzerine etkisi incelenmiştir. Tekstil ve evsel atıksulara ait KOİ bileşenlerinin oranlan ölçülmüştür. Dokuzuncu bölümde ise çalışmalardan elde edilen sonuçlar maddeler halinde sıralanarak kısaca açıklanmıştır. Çalışmaya temel olan deney sonuçlan bir ek halinde en son kısma ilave edilmiştir.
Mikrodalga metodu ile tarımsal atıktaki lignoselülozik yapının parçalanması

Gelişen dünya ile artan enerji talebi, insanları yeni enerji kaynaklarının arayışına yöneltmiştir. Yenilebilir enerji, geri dönüşümlü ve sürekli olmasıyla yeni enerji kaynakları arasında öne çıkmaktadır. Gelişmekte olan bir ülke konumundaki ve fosil kaynaklı enerji rezervleri de kısıtlı durumdaki Türkiye'nin enerji talebi gün geçtikçe artmaktadır. Dolayısıyla Türkiye için yeni enerji kaynakları ile ilgili araştırmalar daha da önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin tarım potansiyelinden yola çıkılarak, tarımsal faaliyetler sonucu oluşan sap, saman vb. atıklarının enerji kaynağı olarak değerlendirilmesi düşünüldü. Bu amaçla üretimi buğdaydan sonra en yaygın hububat olan arpanın samanı seçilerek çalışmalar yürütüldü. Arpa samanı, lignin ve selüloz içeriğinden dolayı yüksek miktarda şeker birimleri içerir. Ancak lignoselülozik yapı içinde saklı olan şekerin ortaya çıkmasını kolaylaştırmak için belirli ön işlemler gereklidir. Bu çalışmada fizikokimyasal ön işlem olarak, mikrodalga ve mikrodalga/kimyasal (NaOH, H2O2, H2SO4) uygulaması yapıldı. Arpa samanı talaşının mikrodalga ışınım etkisi ile şeker açığa çıkarması, farklı mikrodalga güçleri (100, 200, 300, 500, 600, 800, 900W) ve farklı işlem süreleri (0.5, 2.5, 5, 10, 15, 20 dakika) denenerek araştırıldı. Diğer taraftan, mikrodalga-kimyasal uygulamasında ise farklı konsantrasyonlardaki farklı kimyasal çözeltilerin (%1-%3-% 5 NaOH; %2.5 H2O2; %1-%2-% 3 H2SO 4 çözeltileri)lignoselülozik yapıyı parçalamadaki başarısı araştırıldı. İşlem sonrasında arpa samanında oluşan yapısall değişimler SEM, XRD ve FTIR taramalarıyla belirlendi. Sonuç olarak; 2.5 dakika, 300 Watt mikrodalga gücünde ve %3 NaOH (w/v, 1 :30) çözeltisi uygulandığında, arpa samanından en yüksek toplam şeker açığa çıkarma potansiyelinin elde edildiği gözlendi.
İçme suyu dağıtım şebekelerinde ileri basınç yönetimi ile su kayıplarının azaltılmasına yönelik modelleme çalışması: Antalya-Kaleiçi bölgesi uygulaması

Her ülkedeki içme suyu idareleri, hizmetlerinin gelirini ve kapasitesini artırmak için içme suyu dağıtım şebekelerindeki su kayıplarını en aza indirmeye çalışmaktadır. Basınca bağlı bir akış olan sızıntı, içme suyu dağıtım şebekelerinde önemli bir su kaybı türüdür. Bu nedenle, basınç yönetimi, su kayıplarını azaltmada kullanılan ana yöntemlerden biridir. Klasik BY, su basıncını her zaman sabit bir seviyeye düşürmeyi amaçlamaktadır ve istisnai su taleplerinin etkilerini göz ardı etmektedir; örneğin yangın ihtiyacı. Diğer yandan, ileri BY, içme suyu dağıtım şebekesinde kritik noktalardaki basıncı her zaman izin verilen en düşük seviyede tutmayı ve olağanüstü su taleplerini karşılamayı amaçlamaktadır. Buna istinaden, ileri BY, sızıntıyı klasik BY'den daha fazla azaltır. Hidrolik modelleme, su kayıplarını azaltmak için BY uygulanmasında temel bir araçtır. Bu tez çalışmasında, Kaleiçi içme suyu dağıtım şebekesinin hidrolik modellemesi, Hazen-Williams denklemi kullanılarak EPANET 2.0 yazılımı ile yapılmıştır. Her boru boyunca eşit olarak dağılmış bir sızıntı varsayılarak, toplam sızıntı, her bir düğüm noktasına bağlı boruların yarı uzunlukları tarafından belirlenen sızıntı katsayıları ile tanımlanmış ve modeldeki tüm düğüm noktalarına dağıtılmıştır. Bu yöntemle, sızıntı miktarı mekansal ve zamansal olarak tahmin edilmiştir. Pürüzlülük katsayısı ve basınç katsayısı gibi bazı parametrelerin model sonuçları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Boru pürüzlülük katsayısı tüm borular için tek bir değer için (57,6) kalibre edilmiş ve doğrulanmıştır. Doğrulanan pürüzlülük değerine istinaden, ileri BY ile elde edilen sızıntı azalmasının, yaz ve kış aylarında iki simülasyon dönemi boyunca sırasıyla 6,82 m3/s ve 5,79 m3/s olacağı tahmin edilmiştir. Son olarak, ileri BY ile sızıntı azalmasına ilişkin iki senaryo incelenmiştir. İlk senaryoda gelecekteki sızıntı olmayan akış değişimi %25 oranında varsayılırken, diğer senaryoda sızıntının su kayıpları ekonomik seviyesine düşürüldüğü varsayılmaktadır. Mekansal ve zamansal sızıntı tahminleri elde edilerek her senaryonun KN'deki basınç tahminleri üzerindeki etkisi gösterilmiştir. Hidrolik modellemenin, sızıntının mekansal ve zamansal tahmini için önemli bir araç olduğu bulunmuştur.
Kızılırmak nehri su kalitesi belirlenmesi ve ötrofikasyona bağlı risk değerlendirmesi

su kuşlarının yaşama ortamı olarak uluslararası öneme sahip sulak alanlar kapsamına alınan Kızılırmak deltası, Türkiye'de önemli delta alanlarımızdanbiridir. Ramsar sözleşmesi, tanımı yapılan sulak alanların ve ekolojik olarak bu sulak alanlara bağımlı olan su kuşlarının listelenmesini ve korunmasını amaçlamaktadır. Sulak alanların ekolojik, biotik ve abiotik özellikleri kirlenme ve insan müdahalesi sonucu değişim göstermektedir. Sudaki besinlerle göllerin zenginleşme miktarını ifade eden trofik indeks, göl su kalitesinin bir indikatörüdür. Zaman içerisinde trofikdurumdaki değişimleri değerlendirmek için trofik indeks kullanılır. Trofik indeksdenyararlanılarak göller üç sınıfa ayrılır. Oligotrofik, Mezotrofik ve Ötrofik. Bu çalışmada Kızılırmak nehrinin su kalitesini belirlemek amacıyla bir yıllık(2005) izleme programı yapılmıştır. Belirlenen 10 noktadan alınan örneklerde pH, sıcaklık (0C), çözünmüş oksijen, tuzluluk, , iletkenlik, klorofil-a(mg/m3), toplam fosfor, ortofosfat, nitrat azotu, nitrit azotu, amonyak azotu, kjeldahl azotu, BO, AKM ve toplam koliform (EMS/ 100 mL) parametrelerinin analizleri yapılmış, yapılan analizlerin değerlendirilmesi sonucunda Kızılırmak Nehri'nin su kalite sınıfları ve 1A baraj gölnumune noktasının trofik durum indeksi belirlenmiştir. Ayrıca yapılan çalışmada; su ortamında aşırı besin zenginleşmesiyle oluşanötrofikasyona bağlı risk değerlendirmesi ve risk yönetimi yapılmıştır. Toplam fosfor, klorofil-a ve toplam azot parametreleri için yapılan risk hesaplamalarında genellikle riskkesri RQ >1 çıkmıştır. Elde edilen bu sonuçlar, çalışma yaptığımız numune noktaları için potansiyel ya da yüksek risk olduğunu göstermektedir.
Uşak ili ve çevresinin doğal radyoaktivitesinin ve yıllık etkin doz eşdeğerinin belirlenmesi

Bu çalışmada, Uşak ili ve çevresinden alınan toprak, su ve sediment örneklerinde doğal radyasyon ölçümleri yapılarak bölgenin doğal radyoaktivitesi belirlendi. Çalışma bölgesinden alınan 261 toprak ve 23 sediment örneğinin pH ve iletkenlik, değerleri belirlendikten sonra toprak ve sediment örneklerinin K-40, U-238 ve Th-232 aktivite konsantrasyonu gama spektrometresi kullanılarak ölçüldü. Toprak örneklerinin K-40, U-238 ve Th-232 aktivite konsantrasyonu değerleri kullanılarak, toprakların radyum eşdeğeri hesaplandı. Topraklar ilçe sınırları göz önüne alınarak ayrıldıktan sonra, ilçelere göre 1 metre yükseklikte soğurulan doz hızı ve yıllık etkin doz eşdeğeri hesaplandı. Toprak ve sediment örneklerinde CR-39 iz kazıma dedektörleri kullanılarak radon konsantrasyonu ve radon soluma hızı belirlendi. Ayrıca toprak örnekleri için soğurulan doz hızı ve efektif radyum sonuçları için izodoz haritaları çizildi. İnceleme alanından alınan 165 su örneğinin alkalite, pH, iletkenlik, mV ve tuzluluk değerleri tespit edildikten sonra, kollektör yöntemi kullanılarak su örneklerinin radyum aktivitesi, CR-39 iz kazıma dedektörleri kullanılarak suların radon konsantrasyonu, radon soluma hızı ve efektif radyum aktivitesi belirlendi. Sularda ölçülen radon konsantrasyonu ve etkin radyum aktivitesinden, yıllık etkin doz eşdeğeri hesaplandı. Çalışmaya ilave olarak Uşak Merkez ilçe, Eşme, Ulubey, Karahallı, Sivaslı, Banaz ilçeleri ve Ören ve Fakılı köylerinde bina içi radon konsantrasyonu ölçümü CR-39 nükleer iz kazıma dedektörleri kullanılarak yapılmış ve bina içi radondan gelen yıllık etkin doz eşdeğeri hesaplanmıştır. İnceleme alanında yaşayanların maruz kaldıkları toplam dozun, bina içi radon konsantrasyonundan gelen doz, toprak ve sudan gelen dozlara göre dağılım grafikleri oluşturulmuştur. Elde edilen sonuçlar literatürle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir.