turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Suat Hayri Ürgüplü Hükümeti (20 şubat 1965-27 ekim 1965)

Partilerin parlamentoda tek başına çoğunluluğu sağlayamadığı durumlarda genellikle koalisyon hükümeti modeli uygulanmıştır. Türk kamuoyu ise bu modelle 15 Ekim 1961 seçimleri sonucunda tanışmıştır. 1961 Anayasası'nın getirdiği yeni seçim sistemi küçük partilere meclise girme olanağı sağlarken büyük partilerin oylarını düşürmüş, tek bir partinin hükümet kurmasını zorlaştırmıştı. Ekim sonuçları da bunun göstergesi olmuş; CHP en fazla oyu almasına rağmen tek başına hükümet kuracak çoğunluğu sağlayamamıştır. Böylece Türkiye'de tek partili hükümetler dönemi sona ermiş ve 1965 seçimlerine kadar sürecek koalisyon hükümetleri dönemi başlamıştır. Türkiye'de 1961- 1965 yıllarında dört farklı koalisyon hükümeti kurulmuştur. Bunlardan ilk üçü CHP lideri İsmet İnönü tarafından, dördüncüsü ise Bağımsız Kayseri Senatörü Suat Hayri Ürgüplü tarafından teşkil edilmiştir. Üçüncü İnönü Hükümeti'nin istifası üzerine, Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel yeni hükümeti kurma görevini Bağımsız Kayseri Senatörü Suat Hayri Ürgüplü'ye vermişti. Tarafsız bir başbakan olan Suat Hayri Ürgüplü AP, CKMP, YTP ve MP ile yaptığı görüşmelerden sonra bu partilerle yeni hükümetin hedef ve planlarını içeren bir koalisyon protokolü imzalamıştır. 20 Şubat 1965'te kurulan Ürgüplü Hükümeti'nde MP, CKMP ve YTP genel başkanları görev almazken meclis dışından gelen Süleyman Demirel başbakan yardımcılığı görevini üstlenmiştir. Ayrıca başbakan dışında bağımsızlara görev verilmemiştir. 26 Şubat 1965'te hükümet programı açıklanmıştır. Daha çok yapılması planlanan işler ve temennilerden oluşan program, daha önceki hükümetlerinkiyle oldukça benzerlik göstermesine rağmen 4 Mart'ta yapılan güven oylamasıyla Meclis tarafından kabul edilmiştir. TRT tartışmaları, Petrolün millileştirilmesi, toprak reformu, aşırı cereyanlarla mücadele gibi konular iç politikada hükümeti uğraştıran ana meseleler olmuştur. Hatta bu konular, koalisyon ortakları arasında da zaman zaman anlaşmazlıklar yaratarak koalisyonun varlığını tehdit etmiştir. 8 ay iktidarda kalan Ürgüplü Hükümeti, Kıbrıs meselesini milli bir dava olarak görmüş, dış politikasını da bu çerçevede şekillendirmiştir. Nitekim iç meselelerde fikir ayrılığına düşen AP, CKMP, YTP, CKMP ve CHP Kıbrıs sorununda ortak bir tavır sergilemiştir.
Türkiye'de kentlerde ölçülen partiküler madde (PM10) konsantrasyonlarının değerlendirilmesi

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hızlı nüfus artışıyla birlikte artan enerji talebi ve kentleşme hava kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Hava kalitesini insan sağlığına zarar vermeyecek seviyelere ulaştırabilmek için öncelikle mevcut durum tespitinin güvenilir şekilde yapılması, uygun metotlar çerçevesinde değerlendirilmesi ve değerlendirme neticesinde kirliliği azaltmaya yönelik stratejilerin geliştirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda hava kalitesi verilerinin temininden analizlerin yapılmasına kadar olan süreç önem teşkil etmektedir. Bu sürecin sağlıklı işlemesi, hem ulusal hem Avrupa Birliği mevzuatlarına göre yerine getirmekle yükümlü olunan sınır değerlerin daha güvenilir şekilde irdelenmesine imkan sağlayacaktır. Bu çalışmada ülkemizdeki şehirlerde 2007 yılına ait Partiküler Madde (PM10) konsantrasyonlarının istatistiksel yöntemler kullanılarak zamansal değişimleri incelenmiş ve meteorolojik parametrelerin PM10 konsantrasyonları üzerindeki etkisine bakılmıştır. Değerlendirmelere başlanmadan önce her bir istasyondaki veri setlerinin doluluk oranları hesaplanmış ve istatistiksel olarak anlamlı sonuç verebilecek istasyonların çalışılmasına karar verilmiştir. Ayrıca, yıl içindeki PM10 konsantrasyonlarının normalden daha yüksek seviyelere ulaştığı noktalarda episod olma durumları incelenmiştir. Bu amaçla, web tabanlı modeller kullanılarak özellikle Sahra Çölü'nden ülkemize toz taşınımı olup olmadığına bakılmıştır. Böylelikle şehirlerdeki yüksek PM10 seviyelerinin insan aktiviteleri kaynaklı mı yoksa doğal kaynaklı mı olduğu sorularına yanıt getirilmiştir. Bu yanıtlar mevzuatlarda belirtilen limit aşım gün sayıları sınırlamalarına ilişkin değerlendirmelerde yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
Kinetic aspects of decolorization of pulp and paper industry wastewaters by algae

öz KAĞIT SANAYİİ ATİKSULARINDAN ALGLER YARDIMIYLA RENK GİDERİMİNİN KİNETİĞİ Tarlan, Esra Doktora, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Ülkü Yetiş Ortak Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Filiz B. Dilek Eylül 2001, 255 sayfa Kağıt sanayimden ortaya çıkan renkli atıksular alıcı ortamlara verildiğinde renk değişikliğine ve ışık geçirimsizliğine neden olarak çeşitli estetik ve biyolojik problemlere sebep olmaktadır. Bu atıksulardan renk giderimi, biyolojik ve fizikokimyasal pek çok farklı yöntem denenerek araştırılmaktadır. Bu yöntemlerin bir kısmının yeterince etkin olmamaları, bir kısmının ise ekonomik olmamaları nedeniyle, araştırmacıların konuya ilgisi artarak devam etmektedir. Bu yöntemlerden, alg yardımıyla renk arıtımına yönelik literatür bulguların farklılık göstermesi, klorlu organik giderimine yönelik ise hemen hiçbir çalışmanın olmaması bu konuda daha detaylı çalışma yapılmasını gerektirmektedir. Bu çalışmada, hammadde olarak odun kullanan SEKA-Dalaman Kağıt Fabrikasından ortaya çıkan atıksular ile öncelikle kesikli reaktörlerde kinetik çalışmalar yapılmış ve renk ve organik gideriminin kinetiği araştırılmıştır. Giderimin iyileştirilmesine yönelik olarak değişik işletme koşullan altında çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Kesikli reaktörlerde %75 KOİ, %85 AOX ve %87 renk giderimine kadar ulaşılmıştır. Alg kültürü adaptasyonunun, sentetik besin ortamının ve ışık şiddetinin arıtma verimi üzerinde dikkate değer bir etkisinin olmadığı gözlenmiştir. Kağıt sanayii atıksularının yüksek debisi göz önüne alınarak, sürekli çalışan ve daha kısa bekleme süresine sahip olan sistem olarak ardışık kesikli reaktörler seçilmiştir. Ük SBR denemelerinde ulaşılan düşük artıma verimleri sonrasında zaman kontrolüne yöneltilen çalışmada farklı doldurma sürelerinin arıtma verimi üzerine etkileri incelenmiştir. Simule sıcaklık ve ışık koşullarında (22 C ve 3.4 klx) 4, 6, 8, 10 ve 12 gün doldurma sürelerinde yapılan denemelerde doldurma süresi 4 günden 12 güne çıkarıldığında, giderim verimlerinin KOİ, AOX ve renk için sırasıyla %56'dan 85'e %82'den 93'e ve %37'den 71'e yükseldiği gözlenmiştir. Sıcaklığın da arıtım üzerine etkili olduğu belirlenmiştir. Günlük ortalama sıcaklığın 4 C olduğu durumlarda ulaşılan maksimum verimin KOİ, AOX ve renk için sırasıyla %64, 79 ve 49 olduğu gözlenmiştir. Yüksek ışık şiddeti ve yüksek sıcaklık durumlarında yeşil alg türlerinin, düşük ışık şiddeti ve düşük sıcaklık durumlarında ise diatom türlerinin arıtımda daha etkin olduğu belirlenmiştir. Arıtımda öncelikle etkili olan mekanizma metabolizma ve renkli ve klorlu moleküllerin renksiz ve klorsuz moleküllere metabolik olarak dönüştürülmesi şeklinde bulunmuştur. Alg biyokütlesi üzerinde renk adsorplanması bütün denemelerde %20'nin altında bulunmuştur.
Atatürk baraj gölünde bazı su kalitesi parametrelerinin belirlenmesi

öz Yüksek Lisans Tezi ATATÜRK BARAJ GÖLÜNDE BAZI SU KALİTESİ PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİ Nedim ÇİÇEK Harran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Ana Binin Dalı Danışman: Yrd. Doç. Dr. Bilal SELÇUK Yıfe2005, SayfiuSZ Atatürk Baraj Gölünde bazı şu kalite parametrelerinin değişimleri değerlendirilerek, zorunlu görüldüğü takdirde İyileştirilmesi ve sonuçta amaçlan tanımlı, sistematik bir ölçüm ağı sayesinde, su kullanımı hedeflerine göre gerekli bilgiyi yeterli düzeyde sağlayan, teknik ve ekonomik yönden tutarlı ölçümler sonucunda su kalite değişimleri incelenmiştir. Bu proje sonucunda içme suyu, sulama ve enerji üretimine yönelik kurulan Atatürk Baraj Gölünde incelenen, aylık numuneler vasıtası ile barajı besleyen kollar ve baraj gölündeki Sıcaklık, pH, ÇO, KOL N02, NOj, Renk, Bulanıklık, kirlilik parametrelerinin potansiyelleri değerlendirilmiştir. Numunelerden alman sonuçlar su MrBKği kontrol yönetmelime göre karşılaştırılma yapılmış ve mevcut durumu ortaya konularak elde edilen sonuç ve Öneriler sunulmuştur.
Balyalanmış evsel katı atıkların depolanma sürecindeki değişiminin ve yanma özelliklerinin incelenmesi

Balyalama teknolojisi, kentsel katı atıkların yakma öncesi geçici depolanmasında tercih edilen bir yöntemdir. Bu yöntemin en önemli avantajları, sızıntı suyu ve metan gazı oluşumunun düşük seviyelerde kalmasıdır. Kentsel katı atık balyalarının yakılarak bertaraf edilebilmeleri için bazı koşulları sağlamaları gerekmektedir. Yapılan bu çalışmanın esas amacı, termal bertarafa uygun balya özelliklerinin belirlenmesidir. Öncelikle, balyalama öncesi atığa uygulanacak ön işlemlerin depolama süresince oluşacak gaz oluşumuna etkileri ve balyaların yanma özellikleri incelenmiştir. Daha sonra ise, termal bertarafa uygun ideal balya kompozisyonunu belirlemek amacıyla atık malzemelerden hazırlanan sentetik balyalarda depolama süresince meydana gelen gaz gelişimleri incelenmiş, depolama öncesi ve sonrası yanma özellikleri belirlenerek, atık kompozisyonunun balyaların enerji içeriğine etkisi araştırılmıştır. Ayrıca, ikili korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılarak atık kompozisyonundaki bileşenler ile enerji içeriğindeki değişimler arasındaki ilişkiler irdelenmiştir. Bu ilişkilere ait regresyon modelleri oluşturulmuştur. Yapılan çalışmalar, balya kompozisyonu içerisindeki kolay ayrışabilen ve zor ayrışabilen organik maddelerin oranının, balyaların termal bertaraf edilebilmesinde etkili olduğunu göstermiştir.
Mikrobiyal ve bitkisel kaynaklı biyosurfaktanların arıtma çamurlarının hidrolizi üzerine etkisi

Arıtma çamurlarının biyosurfaktanlar ile hidrolizi, metal, ağır metal ve nütrient salınımları için alternatif bir uygulamadır. Biyosurfaktanlar; bakteriler, mayalar, mantarlar ve bitkiler tarafından üretilen biyomoleküllerdir. Hidrofobik kirleticilerin çözünebilirliliğini ve biyolojik olarak parçalanmasını artırmaktadırlar. Mikrobiyal ve bitki kaynaklı biyosurfaktanlar, düşük toksisitesi, biyolojik olarak bozunabilir doğası, biyolojik bozunmayı arttırması, kolay üretim ve tekrar kullanma imkanları nedeniyle çevresel uygulamalarda kullanılır; dahası, sızdırıldıklarında ve ekosisteme deşarj edildiğinde bile ikincil kirliliğe neden olmazlar. Bu çalışmada kentsel arıtma çamurları ve endüstriyel arıtma çamurlarının hidrolizi üzerine mikrobiyal kaynaklı biyosurfaktanın ve bitkisel kaynaklı biyosurfaktanın etkileri araştırılmıştır. Farklı ramnolipid konsantrasyonlarının (%4, %7 ve %10) ve farklı saponin konsantrasyonlarının (10 g/L, 30 g/L ve 50 g/L) kentsel ve endüstriyel arıtma çamurlarından metal, ağır metal ve nütrient salınımları üzerine etkileri farklı biyosurfaktan/çamur oranları için test edilmiştir. Bu çalışma; ramnolipidin, kentsel ve endüstriyel arıtma çamurlarından hem metal hem de nütrient salınımları üzerinde etkili bir bileşik olduğunu göstermiştir. Saponin ve kontrol ile karşılaştırıldığında, ramnolipid kullanımında arıtma çamurlarından metal, ağır metal ve nütrient salınımları daha yüksek olmuştur. Ramnolipid/çamur oranı azaldıkça salınımlar artmıştır. Kentsel arıtma çamurundan ramnolipid ile Fe, Ni, Zn ve Cr salınımları, saponine göre daha yüksek olmuştur. Kentsel arıtma çamurundan maksimum Ca, Mg, Fe, Ni, Al ve Zn salınımları %4 ramnolipid konsantrasyonu ve 5/1 ramnolipid/çamur oranında bulunmuştur. Ramnolipid ile kentsel arıtma çamurundan maksimum metal giderim verimleri %10 ramnolipid konsantrasyonu ve 10/1 ramnolipid/çamur oranında elde edilmiştir. Kentsel arıtma çamurundan maksimum nütrient salınımları %10 ramnolipid konsantrasyonu ve 5/1 ramnolipid/çamur oranında elde edilmiştir. Bu şartlar altında, PO43 salınımı 1564 mg/L ve NH4+ salınımı 1419 mg/L olmuştur. Endüstriyel arıtma çamurundan ramnolipid ile Fe, Ni, Si, Zn ve Cr salınımları, saponine göre daha yüksek olmuştur. Endüstriyel arıtma çamurundan maksimum Al, Si ve Ni salınımları %10 ramnolipid konsantrasyonu ve 5/1 ramnolipid/çamur oranında elde edilmiştir. Ni için maksimum giderim verimi %4 ramnolipid konsantrasyonu ve 10/1 ramnolipid/çamur oranında %76, 72 olmuştur. Maksimum Cr, Fe ve Zn salınımları, %7 ramnolipid konsantrasyonu ve 5/1 ramnolipid/çamur oranında olmuştur. Bu deney şartlarında, Cr, Fe ve Zn için maksimum giderim verimleri sırasıyla %15,52, %9,70 ve %4,20 olmuştur. Deri endüstrisi arıtma çamurundan, maksimum Cr salınımı %10 ramnolipid konsantrasyonu ve 5/1 ramnolipid/çamur oranında elde edilmiştir. Bu şartlar altında, maksimum Cr giderim verimi %6,5 olmuştur.
Biyofilm esaslı biyolojik arıtma biyodisk

Bu çalışma, evsel atıksuların arıtımında biyofilm esaslı biyolojik arıtma ünitelerinden biri olan biyodisk sisteminin performansını belirlemeyi ve bu sistemin performansına etki eden parametreleri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla laboratuvar ölçeğinde bir biyodisk düzeneği kurulmuş, evsel atıksu ile üzerinde deneyler yapılmıştır. Bu çalışma bir takım literatür bilgileri içermekle birlikte, sisteme etki eden tasarım parametrelerinin etkinliğine ilişkin deneysel çalışmaları- da içermektedir. Tasarım parametreleri olarak hidrolik yükleme, organik yükleme, devir hızı, hacim/alan oranı, kademelendirme ve pis su sıcaklığı ele alınmış ve deney sonuçları ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Sistemin verimliliği BOI ve KOI parametreleri incelenerek araştırılmış, bu sırada nitrifikasyon olayının gerçekleşip gerçekleşmediği de amonyak azotu parametresinin takibi ile izlenmiştir. Yapılan deney serileri neticesinde %80- 85 KOI giderimi, %70- 75 mertebesinde de BOI giderme verimi elde edilmiştir. Bu çalışmaların yanı sıra sistemin hidroliği, biyof ilmin miktarı, yoğunluğu ve mikroorganizma türleri üzerine çalışmalarda yapılmıştır. -ı-
Lityum iyon piller için çevreye duyarlı LiMn2O4 katot üretimi

Son zamanlarda, Li-iyon piller için yüksek enerji kapasiteli, güç yoğunluklu ve iyi çevrimsel kararlılığa sahip LiCoO2, LiNiO2, LiMn2O 4 ve LiFePO 4 esaslı malzemeler yaygın olarak çalışılmaktadır. Sayılan bu dört malzeme arasında, düşük maliyet, bol hammadde kaynakları, zehirli olmaması, kolay üretilebilirliği ve çevre dostu olmasından dolayı, LiMn2O4, yeni nesil Li-iyon pillerde kullanılmak üzere oldukça ümit vaat eden malzeme olarak görünmektedir. Bu çalışmada, şarj-deşarj esnasında düşük iletkenliği ve elektrolitte çözünme probleminin üstesinden gelebilmek amacıyla, çok katmanlı karbon nanotüp/lityum mangan oksit (MWCNT/LiMn2O4) nano kompozitlerinin geliştirilmesi ve elektrot yüzeylerinin ZnO, SiO2 ve Au- % 20 Pd kaplanması amaçlanmıştır. Katot malzeme yüzeylerinin altın ve metal oksitlerle kaplanması üzerine literatürde çalışmalar olmasına rağmen, hem MWCNT takviyesinin etkisi ve hem de yüzey kaplamanın etkisini birlikte araştıran, hibrid nanokompozit yapısı ve yüzey kaplamanın etkisini gösteren kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. LiMn2O 4 düşük sıcaklıkta sol-jel yöntemi kullanılarak üretilmiştir. Ağırlıkça %5, %10 ve %15 MWCNT nanokompozitler mekanik alaşımlama yöntemi ile üretilmişlerdir. Üretilmiş olan elektrotlarda, X-ışınları difraksiyonu, taramalı elektron mikroskobu termogravimetrik ve diferansiyel termal analiz çalışmaları yapılmıştır. Düğme tipi (CR2016) test pilleri direkt olarak LiMn2O4, LiMn2O4/MWCNTs ve yüzeyleri kaplanmış olan LiMn2O4, LiMn2O4/MWCNT elektrotlar ile karşı elektrot olarak Li folyonun kullanımı ile dizayn edilmişlerdir. Test hücreleri 3,0-4, 3 V voltaj aralığında 1,0 C hızında çevrimsel testlere tabi tutulmuşlardır. Testlerin tümü oda sıcaklığında (25 C) yapılmıştır. Elektrokimyasal empedans çalışmaları 1Hz- 1000 kHz. Frekans aralığında 10 mV'luk alternatif akım uygulayarak gerçekleştirilmiştir. Au-Pd ve ZnO ile yüzeyleri kaplanmış olan LiMn2O4/MWCNT nanokompozitleri çok uzun süreli çevrimlerde bile oldukça yüksek çevrimsel kapasite ve önemli oranda kapasite korunumu göstermişlerdir. Empedans spektroskopisi ölçümleri yüzeyleri kaplanmış olan spinel nanokompozit LiMn2O 4 elektrotların kaplanmamış spinellere göre daha düşük şarj transfer direnci gösterdiklerini ortaya koymuştur.
Dispers tekstil boyalarının elektrokoagülasyon ile giderimi

Bu çalışmada elektrokoagülasyon ile dispers tekstil boyalannııi (Dianix Navy 2S-G 200 ve Disperse Red 50) giderimi üzerine zamana bağlı olarak pH, akım yoğunluğu, iletkenlik ve konsantrasyon parametrelerinin etkileri araştırılmıştır. Ayrıca enerji ve elektrot tüketimi, yaş ve kuru olarak çamur miktarları hesaplanmıştır. Her bir parametre için elde edilen deneysel veriler lineerleştirilmiş birinci mertebe kinetik modeline göre analiz edilmiştir. Yapılan kinetik modellemelerde korelasyon katsayıları oldukça yüksek çıkmıştır. Alüminyum elektrotların kullanıldığı elektrokoagülasyon proseslerinde kirleticilerin giderimin de iki asıl etkileşme mekanizması mümkündür. Birincisi; pH 4.0-6. 5 aralığında monomerik ve polimerik alüminyum hidroksit türlerinin çökelme mekanizması, ikincisi; pH>6. 5 olduğunda Al 3 ve polimerik alüminyum hidroksit türlerinin adsorpsiyon mekanizmasıdır. Yapılan çalışmalarda elektrokoagülasyonun renk giderminde oldukça etkili olduğu görülmüştür.
Atıksu arıtma tesislerinin kırsal alan üzerine etkileri

Bu çalışmanın temel amacı farklı arıtma proseslerine sahip atıksu arıtma tesislerinin farklı çevresel, sosyal ve ekonomik etkilerinin olup olmadığının araştırılmasıdır. Çalışmada öncelikle, arıtma prosesleri değerlendirilmiş ve ardından araştırma kapsamında değerlendirilmesi uygun olan prosesler ve atıksu arıtma tesisleri tespit edilmiştir. Bu tespit doğrultusunda Ankara ili sınırları içinde yer alan, klasik aktif çamur prosesine sahip Tatlar Atıksu Arıtma Tesisi, azot ve fosfor giderimi yapan Kazan Atıksu Arıtma Tesisi ve Akdoğan Yapay Sulak Alan Tesisi çalışma kapsamında değerlendirmek amacıyla seçilmiştir. Ardından seçilen bu atıksu arıtma tesisleri etrafındaki köylerde saha çalışması yapılmıştır. Saha çalışmalarından elde edilen veriler Ki-kare testi ile değerlendirilmiştir. Yapılan testler sonucunda; Tatlar Atıksu Arıtma tesisi etrafındaki köylerdeki üreticiler üzerinde olumsuz görsel etki, koku, gürültü ve trafik gibi bazı etkilere karşın istihdam ve köy ekonomisi üzerinde olumlu etkilerinin olduğu, Kazan Atıksu Arıtma Tesisi etrafındaki üreticilerin gürültü çevresel etkisinden olumsuz olarak etkilenmesine karşın, potansiyel iş kaynağı olduğu ve Akdoğan Atıksu Arıtma tesisinin etrafındaki üreticiler üzerinde olumlu çevresel etkilerinin olmasına rağmen sosyal ve ekonomik etkilerinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda ayrıca, su kıtlığı olan yerlerde yapılan atıksu arıtma tesislerinin o bölgede su kaynağı olarak çalıştığı ve her bir atıksu arıtma tesisin bulunduğu arazi koşullarıyla birlikte kendine özgü etkileri olduğu görülmüştür. Bu nedenle atıksu arıtma tesisi için arıtma prosesi kararı verilirken deşarj standartlarının yanında bölgenin arazi ve iklim koşulları da dikkate alınmalıdır.
Bazı karasal bitkiler ile hava kökenli kirleticiler arası ilişkiler üzerine incelemeler

Bu çalışmada, hava kökenli kirleticilerden sadece çimento tozlarının inceleme alanındaki bazı bitkilerin yapısında meydana getirdiği değişiklikler incelenmiştir. Buna ek olarak çimento tozlarının toprak yapısı üzerine etkileri de araştırılmıştır. Bu amaçla, Erzurum - Aşkale çimento fabrikasının yakın ve uzak çevresinden bitki ve toprak örnekleri alınarak incelemeye tabi tutulmuştur. Bitkilerde klorofil-a, klorofil b, toplam karbonhidrat, çözülebilir protein ve kuru madde miktarındaki değişiklikler, toprak örneklerinde ise pH, % kireç, % organik madde, değişebilir katyonlar, tarla kapasitesi ve solma noktası ve elektriki iletkenlik değerleri saptanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, çimento tozlarının bitkiler için oldukça önemli sayılan klorofil miktarlarını azalttığı. değişik bitki türleri için bu azalmanın %8.8 - %29. 9 arasında olduğu belirlenmiştir. Bunun yanı sıra bitki metabolizma ürünlerinden olan karbonhiftat, çözülebilir protein ve kuru madde miktarlarında düşüşler meydana geldiği görülmüştür. Ayrıca, kirletilen bölge topraklarının pH, kireç, değişebilir katyonlar, elektriki iletkenlik değerlerinde artışlar, organik madde, tarla kapasitesi ve solma noktası değerlerinde ise azalmalar olduğu saptanmıştır. Sonuçta, Erzurum - Aşkale Çimento Fabrikasının çevrede bulunan bitkiler üzerine olumsuz etkiler yaptığı görülmüştür.
Bazı ağır metal kirliliklerinin izlenmesinde mavi ladin ' in biyomonitor olarak kullanılabilirliği

Günümüzde hava kirliliğisanayinin etkisi ve teknolojideki hızlı gelişmelerden dolayı bazı şehirlerde insan sağlığını tehlikeli bir seviyede tehdit edecek düzeyde artmış, dünya ölçeğinde ise her yıl milyonlarca insanın hayatını sonlandıran bir sorun halıne gelmiştir. Hava kirliliğinin nedenlerinden biri olan ağır metaller büyük öneme sahiptir. özellikle ağır metaller doğada bozulmadan uzun süre kalabilmekte ve çevredeki konsantrasyonu da sürekli artmaktadır. Ayrıca insan, hayvan ve bitki yapısında biyobirikme eğilimindedir. Bundan dolayı ağır metal konsantrasyonunun belirlenmesi, riskli bölgelerin ve risk düzeyinin tespit edilmesi açısından büyük öneme sahiptir. Bitkilerdeki ağır metal konsantrasyonlarının belirlenmesi ise, hem bitkilerin ağır metalleri havadan uzaklaştırma ve dolayısıyla hava kalitesini artırma aracı olarak kullanılabilme olanaklarının belirlenmesi, hem de hava kalitesinin izlenmesi açısından önem taşımaktadır. Bundan dolayı bugüne kadar bitkilerde ağır metal birikimleri üzerine pek çok çalışma yapılmıştır. Ancak yapılan çalışmalar daha ziyade geniş yapraklı bitkilerin tek yıllık yapraklarının biyomonitör olarak kullanımı konusunda yoğunlaşmaktadır. Bu çalışmada ise ibreleri ağaç üzerinde uzun süre kalabilen ayrıca, ibre ve dal yaşları hesaplanabilen Picea pungens organlarınin, yakın geçmişşte ağır metal konsantrasyonundaki değişimin belirlenmesinde biyomonitor olarak kullanılabilme olanakları araştırılmıştır. Çalışma kapsamında altı adet elementin ibre, kabuk ve dal olmak üzere üç farklı organda, yıkanma ve organ yaşına bağlı olarak değişimi incelenmiştir. Çalışma kapsamında Zn, Ni, Cr, Co, Cd ve Pb elementlerinin değişimi değerlendirilmiştirÇalışma kapsamında söz konusu elementlerin organ, organ yaşı ve yıkanmaya bağlı değişimleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışma sonucunda Zn, Ni, Cr ve Cd konsantrasyonlarının organ bazında istatistiki olarak anlamlı düzeyde değiştiğini ortaya koymuştur. Ancak her bir elementin farklı organlarda daha yüksek konsantrasyonlara ulaştığı görülmektedir. En yüksek konsantrasyonlar Zn'da da, Ni'de ibre ve dal, Cr ve Cd'de ise ibrede elde edilmiştir.
İlköğretim müfredatında ambalaj atıklarının geri dönüşümü eğitiminin yeri ve ilköğretim kurumlarındaki geri dönüşüm uygulamalarının araştırılması

Bu çalışmada, ilköğretim müfredatında ambalaj atıklarının geri dönüşümü eğitiminin ayrıntılı olarak incelenmesi ve farklı sosyoekonomik düzeye sahip ilçelerden seçilen ilköğretim okullarındaki geri dönüşüm uygulamalarının araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada öncelikli olarak Milli Eğitim Bakanlığı tarafından oluşturulan ilköğretim müfredatında geri dönüşüm eğitiminin yeri tespit edilmiştir. Bu doğrultuda ilgili derslerin öğretim programları ve ders kitapları incelenmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında öğrencilerin geri dönüşüme olan ilgilerini, geri dönüşüm konusunda bilgi sahibi olup olmadıklarını, geri dönüşüm ile ilgili bilgi aldıkları kaynakları, geri dönüşüme yönelik davranış ve duyarlılıklarını belirlemek amacıyla bir anket hazırlanmıştır. Hazırlanan anket, İstanbul ilinin Şişli, Fatih ve Esenyurt ilçelerindeki resmi ilköğretim okullarının 3., 4. ve 5. sınıflarında öğrenim gören toplam 944 öğrenciye uygulanmıştır. Uygulanan anket sonucunda toplanan verilerin istatistiksel analizi için SPSS 15 paket programı kullanılmıştır. Anket verilerinin analizinde ki-kare testi uygulanmış ve belli değişkenlere göre anket sorularına verilen yanıtlar değerlendirilerek sonuçlar elde edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, ambalaj atıklarının geri dönüşümüne yönelik bilgilerin, müfredat içerisinde yetersiz olduğu ve mevcut bilgilerin sürekliliğinin olmadığı tespit edilmiştir. Geri dönüşüm uygulamaları araştırması sonucunda, anket sorularına verilen yanıtlara göre ilçeler ve sınıf düzeyleri arasında farklılıklar olduğu gözlenmiştir.