Animals as humans or humans as animals? A Study of human and animal relationship in Robert Henryson's Morall Fabillis

Fabl yapısall olarak iki bölümden oluşan bir türdür ve anlatı bölümündeki insanlaştırılmış karakterler ders bölümünde bir hakikate işaret eder. Klasik dönemden Ortaçağ'a kadar köklü bir değişime uğramadan gelmiş birkaç türden biridir. Bu süre zarfında, fabllar genellikle okullarda Latince öğretiminde ve vaizler tarafından zaman zaman exampla olarak kullanılmıştır. Ancak, 12. yüzyıldan sonra, fabl, ciddi bir edebi tür olarak popüler olmaya başlamış ve giderek artan bir yazar kitlesi bu fablları dini ve sosyal eleştiri amaçlarına uyarlamaya başlamıştır. Bu açıdan İskoç şair Robert Henryson (c. 1430 c. 1506 ) fabl türünü ciddi bir edebi tür olarak gören ve yaşadığı zamanın şartlarına uyarlayan en önemli şairlerden biridir. Henryson'ın fabl türünü kullanmasının asıl nedeni, içinde yaşadığı toplumda artmakta olan yozlaşmayı ve günahkarlığı dile getirmek ve insanları erdemli olmaya teşvik etmektir. Bu yönleriyle fabl türü, kullandığı hayvansı karakterler aracılığıyla Henryson'a ihtiyacı olan örnekleme fırsatını verir. Ancak Henryson kendisini sadece bu hayvansı karakterlerle sınırlamaz, aynı zamanda da melez ve insansı olmak üzere iki yeni karakter türü yaratır. Bu amacı gerçekleştirmek adına insanların melekler ve hayvanlar arasında gösterildiği Büyük Varoluş Zinciri kavramını kullanır. Böylece, insanların hayvansı güdülerine ve dünyevi arzularına yenik düşüp mantığı bir kenara bıraktıklarında, hayvanlardan farksız olacağını gösterir. Bu sebeple, bu çalışmanın amacı Robert Henryson'ın Morall Fabillis'indeki karakterleri insanları hayvani yapan dünyevi arzular teması ışığında analiz etmek ve şairin bu türü ahlaki açıdan insanlara öğüt vermek üzere nasıl kullandığını göstermektir. Karakter analizi, fabldaki karakterleri değerlendirerek, her bir karakterin sahip olduğu özellikleri belirleyerek ve aynı özellikleri sergileyen karakterleri aynı karakter türü altında gruplayarak yürütülmüştür. Bu doğrultuda, üç karakter türü gözlenmiştir: hayvansı, melez ve insansı. Böylece eseri oluşturan on üç fablın altısı hayvansı karakterleri, beşi melez karakterleri ve ikisi insansı karakterleri içermektedir. Hayvansı karakterlerin yanı sıra, Robert Henryson'ın Morall Fabillis'te dünyevi arzular ana temasını anlatı bölümünün tam ortasına taşımasına olanak veren melez ve insansı karakterleri kullandığı ileri sürülmüştür. Bu yüzden, farklı karakter türleri ana temayı tekrardan vurgulamış ve hikaye bölümünü alınacak ders bölümü kadar önemli kılmıştır. Dahası, bu fabllar yükselen ve alçalan bir düzen içinde hayvansı karakterlerden insansı karakterlere ardından hayvansı karakterlere geri dönüş yapacak şekilde düzenlenmişlerdir. Eserdeki bu düzen, insanın Büyük Varoluş Zinciri'ndeki aradalığını anımsatır, böylece eserin insanın melekler ve insanlar arasındaki pozisyonu temasına tekrardan vurgu yapar. Sonuç olarak, Henryson'ın, fabl türünü Hristiyan ahlaki dersleri ve insanları günahtan kaçınıp, kendi mantığını kullanmaya davet etmesi için kullandığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, bunu o kadar karmaşıklaştırmıştır ki diğer fabl koleksiyonlarının aksine bütün eser, karakter oluşumunda, fablların eser içindeki düzenlemesinde, fablların anlatı ve hikaye bölümlerinde var olan insanlardaki dünyevi arzular temasının etrafında şekillenmiştir.