Milli Eğitim Bakanlığı merkez örgütünde çalışan kadınların yönetim kadrolarında ilerlemelerini engelleyen faktörler

Bu araştırmada, Milli Eğitim Bakanlığı merkez örgütünde görev yapan yöneticilerin, çalışma hayatı içerisinde uzun yıllardır yer alan kadınların yönetim kademelerinde yükselmelerine engel oluşturan faktörlerle ilgili düşünceleri belirlenmiştir. Çalışmanın amacı, yönetici görüşleri doğrultusunda kadın çalışanların her türlü ayrımcılıktan kurtarılmaları ve meslekte yükselmelerine engel oluşturan faktörlerin ortadan kaldırılmasına yardımcı olmaktır. Araştırmanın evrenini Milli Eğitim Bakanlığı merkez örgütünde görevli orta ve üst düzey yöneticiler oluşturmuştur. Kullanılan veri toplama aracı üç temel bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, araştırmaya katılan yöneticilerin kişisel bilgileri yer almıştır. Anketin ikinci bölümünde ise yöneticilerin kıdem, yöneticilik süresi gibi mesleki bilgileri araştırılmıştır. Üçüncü bölümde ise ataerkil toplum yapısı, erkek egemen yönetim alanı, kadınların yönetim kadrolarına uzak oluşu ile ilgili ifadelere yer verilmiştir. Problemlerin çözümlenmesine yönelik toplanan verilerin çözümlenmesinde; frekans, yüzde, aritmetik ortalama, önem sırası, t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgular şöyledir: Yöneticiler, eş ve annelik rollerinin toplumsal saygınlık açısından mesleki kariyerden daha önemli olduğunu düşünmektedirler. Bu görüş, yöneticiler arasında cinsiyete ve unvana bağlı olarak farklılık göstermemiştir. Yöneticiler, ev içi sorumluluklar ve çocuk yetiştirmenin, kadın çalışanların verimi üzerinde olumsuz etki yarattığı ve çalışma hayatında bekar kadınların evli ve özellikle çocuklu kadınlardan daha verimli oldukları görüşlerine katıldıklarını ifade etmişlerdir. Ill Yöneticiler, ev içi sorumluluklar ile çocuk yetiştirme sorumluluklarının, kadın çalışanların yönetim kademelerinde ilerleme isteklerini körelttiğini düşünmektedirler. Toplumun kadına yüklediği rollerin kadın çalışanlar üzerinde yarattığı baskılar nedeniyle kadın çalışanların önceliklerini belirlemede mesleki ilerlemeyi göz ardı ettikleri düşünülmektedir. Araştırmanın ikinci alt probleminde yöneticilerin, toplumun ataerkil yapısı ve yönetim alanının erkek egemen oluşuna ilişkin görüşlerinin cinsiyet ve unvana göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Toplumun ataerkil yapısının kadının yönetim kademelerinde ilerlemesine engel oluşturduğu görüşü, kadının geleneksel rollerinde olduğu gibi hem kadın hem de erkek yöneticiler tarafından desteklenmiştir. Bu görüşe ilişkin yanıtlar, yöneticilerin cinsiyeti ve unvanına göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Yöneticilerin kadın çalışanların yönetim kadrolarını rekabet ve çatışma alanı olarak gördükleri ve meslekte ilerleme, yönetici olma iddiasında olmadıklarına ilişkin ifadelere katılımları da cinsiyet ve unvan açısından anlamlı bir fark göstermemiştir. Yöneticilik açısından katı ve otoriter olmanın bir avantaj, duygusallık ve hassasiyetin ise bir dezavantaj olarak görüldüğüne dair ifadelere katılım da unvan ve cinsiyete göre farklılık göstermemiştir. Kadınların yönetim kademelerinde yer almalarının, çağdaşlığın bir göstergesi olduğu yönündeki ifadeye hem kadın hem de erkek yöneticiler büyük oranda katıldıklarını belirtmişlerdir. Araştırmanın üçüncü alt probleminde ise, yöneticilerin cinsiyet ayrımcılığına ilişkin görüşlerinin cinsiyet ve unvana göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Araştırmaya katılan yöneticiler, cinsiyetlerine bakılmaksızın, cinsiyet ayrımcılığına ilişkin benzer görüşleri paylaşmaktadırlar. IV Yöneticilerin, kız çocuklarının daha eğitim çağındayken mesleğe yönlendirilme konusunda cinsiyet ayrımcılığına maruz kaldıkları yönündeki ifadeye ilişkin görüşleri, cinsiyet ve unvana göre anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Aynı niteliklere sahip kadın personelin görevde yükselmek için daha çok çalışması gerektiği yönündeki ifadeye ilişkin görüşler de cinsiyet ve unvan açısından anlamlı farklılıklar göstermemiştir. Daha önceki ifadelerde olduğu gibi, kadınların yasal olarak eşit haklara sahip olmalarına rağmen uygulamada eşitliğin söz konusu olmadığı yönündeki ifadeye ilişkin görüşler de yöneticilerin cinsiyet ve unvanına göre farklılık göstermemiş, hem kadın hem de erkek yöneticilerin çok büyük bir bölümü tarafından kabul görmüştür. Yöneticiler, cinsiyetlerine bakılmaksızın, iş yerinde kadın çalışanlara yönetici olmaları konusunda yeterli desteğin verilip verilmediğini araştıran ifadeye büyük oranda hayır cevabı vermişlerdir. Bu ifadeye ilişkin görüşler arasında cinsiyet ve unvana göre anlamlı farklar bulunmamıştır. Kadın yönetici emrinde çalışmanın tercih edilip edilmediğini araştıran ifadeye verilen cevaplar, çoğunluğun erkek yönetici ile çalışmayı tercih ettiğini göstermektedir. Kadın ve erkek yöneticilerin cevapları arasında unvan ve cinsiyete göre istatistiksel açıdan anlamlı farklar ortaya çıkmamıştır.