Uyarlanabilir öğrenme ortamlarında gezinme stratejisinin gezinme süresi ve yolu ile kaybolma algısına etkisi

Bu araştırma, uyarlanabilir öğrenme ortamlarında, öğrencilerin gezinme stratejilerinin, onların gezinme sürelerine, ziyaret ettikleri bağlantı sayılarına ve kaybolma algılarına etkisini belirlemek amacıyla, 2012- 2013 öğretim yılı bahar yarıyılında gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın deneysel işlemleri, uyarlanabilir olmayan öğretim materyalinin kullanıldığı 1 kontrol grubu ile her biri farklı gezinme stratejisine sahip öğrencilerden oluşan ve tümü uyarlanabilir öğretim materyalini kullanan 4 ayrı deney grubu üzerinde, gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubu, her bir gezinme stratejisinden, birbirine yakın sayıdaki öğrencilerden oluşturulmuş, karma bir gruptur. Tümü ilköğretim ikinci kademe öğrencisi olan toplam 88 katılımcının 20'si kontrol grubunda yer alırken, 68'i (16+17+17+18) deney gruplarında yer almıştır.2X 4 faktöryel desene uygun olarak planlanıp, gerçekleştirilen araştırmanın iki bağımsız değişkeni vardır: uyarlanabilir öğrenme ortamı ve gezinme stratejileri. Uyarlanabilir öğrenme ortamı değişkeninin 'Uyarlanabilir' ve 'Uyarlanabilir Olmayan' şeklinde iki düzeyi vardır. Gezinme stratejileri değişkeninin 'Derinlemesine', 'Genişlemesine', 'DerinlemesineGenişlemesine' ve 'Rastgele' şeklinde dört düzeyi vardır. Araştırmanın bağımlı değişkenleri: 'gezinme süresi', 'ziyaret edilen bağlantı sayısı' ve 'kaybolma algısı' dır. Öğrencilerin gezinme stratejilerini belirlemek amacıyla, süreç başında oryantasyon uygulaması yapılmış ve öğrencilerin materyal içinde yaptıkları gezinmelerin kayıt edildiği günlük dosyaları ile araştırmacı tarafından oluşturulan gezinme haritaları birlikte ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Öğrencilerin kaybolma algısı puanlarını belirlemek için, Beasley ve Waugh (1995) tarafından geliştirilip, Karadeniz ve Kılıç (2004) tarafından Türkçeye uyarlanan 'Hiper Ortamlarda Kaybolma Ölçeği' kullanılmıştır. Öğrencilerin materyal içindeki gezinme sürelerini ve ziyaret ettikleri bağlantı sayılarını belirlemek için öğrenme yönetim sistemi tarafından otomatik olarak tutulan günlük dosyasındaki kayıtlar kullanılmıştır. Bu kayıtlarda, öğrencilerin materyali kullanmaya başlama ve kullanmayı bırakma zamanları arasında geçen süreler gezinme süresi; bu sürede tıkladıkları bağlantı sayıları ise ziyaret edilen bağlantı sayısı olarak kullanılmıştır. Analizlerinin gerçekleştirilmesinde SPSS 17.00 programı kullanılmış; araştırmanın tüm amaçları ve alt amaçlarının değerlendirilmesinde. 05 anlamlılık düzeyi dikkate alınmıştır. Verilerin çözümlenmesinde betimsel analizlerin yanı sıra Kruskall Wallis, Mann Whitney-U ve tek boyutlu ANOVA testleri kullanılmıştır. Araştırma kapsamında kullanılan uyarlanabilir ve uyarlanabilir olmayan ortamlar, Moodle Öğrenme Yönetim Sisteminde tasarlanmış ve sunulmuştur. Uyarlanabilir ortamda, öğrencilerin önbilgi düzeylerini desteklemek için tüm gezinim uyarlama teknikleri bir arada kullanılmıştır. Uyarlanabilir öğretim materyalinin tasarımında uyarlama ölçütü olarak öğrencilerin önbilgi düzeyleri kullanılmış ve materyal öğrencilerin önbilgilerine uyarlanabilecek şekilde tasarlanmıştır. Önbilgi düzeyine dayalı öğrenci profili her modül başında uygulanan 10 soruluk bir sınavla belirlenmiş ve güncellenmiştir. Öğretim materyalinin içeriği MS PowerPoint 2007 öğretimine yönelik 4 modül olarak tasarlanmıştır. Her modülde dört işlem adımı bulunmaktadır: sınav, ders, görev ve kaybolma ölçeği. Elde edilen sonuçlara göre; hem uyarlanabilir hem de uyarlanabilir olmayan ortamlarda öğrencilerin gezinme süreleri, ziyaret edilen bağlantı sayıları ve kaybolma algılarının onların gezinme stratejilerine göre farklılaşmadığı görülmüştür. Diğer yandan ortama bağlı olarak öğrencilerin gezinme süresi ve ziyaret edilen bağlantı sayıları değişmezken, kaybolma algılarının değiştiği bulunmuştur.