'Suç' filmi bağlamında belgesel ve kurmacanın anlatım olanaklarının tartışılması.

Tezin amacı, Mustafa Serttaş adlı bir suçlu üzerinden yola çıkıp gerçek/kurmaca ve temsil ilişkisi konusunda düşünmek, mümkünse kurmaca ve belgesel arasındaki ilişkilerle, temsilin muhtemel olanaklarını tartışmaya çalışmak biçimindedir. Bu amaç doğrultusunda ilk aşamada suç olgusu psikolojik ve sosyal kuramlar açısından ilgili kuramların tarihsel gelişimleri göz önüne alınarak sırayla ve kabaca gözden geçirilmiştir. Tezin ikinci kısmında ise sinema ve gerçeklik ilişkisi ele alınmış, sinemada gerçekliğin nasıl üretildiğine bakılmıştır. Sinema, değişik dönemlerde gerçekliği ele alırken farklı usul ve hedefler gözetmiştir. Yedinci sanatın tarihinde iki ana eğilim olan belgesel ile kurmaca sinema, hem biçim hem de içerik bakımından birbirilerini karşılıklı olarak etkilemiş, bazen benzer çizgiler tutturmuş, kimi zamanlarda daha farklı taraflara savrulabilmiştir. Birbirine yakınlaşma ve savrulmaların temelinde gerçekliğin birbirinden değişik yorumları bulunmaktadır. Çünkü düşün tarihinde olduğu gibi görsel sanatlarda da gerçekliğin değişik şekillerde yorumlanması söz konusudur. Açıkçası değişik dönemlerde belgesel veya kurmaca alanında ortaya çıkan farklı sinema akımları gerçekliğin farklı yorumlanması olgusunun tezahürleridir. Bu kısımda sinemanın farklılık ve nüanslar içeren tarihi, gerçekliğin nasıl yansıtıldığına ilişkin uygulama ve yapıların açıklanması ile sürdürülmüştür. Daha sonra Suç adlı döküdrama özelinde gerçekleştirilen uygulama ve pratikler incelenmeye başlanmıştır. Suç döküdramasının yapım koşulları, estetik seçimleri sıralandıktan sonra belgeselin üretim safhasından tutun da son haline dek çeşitli yönleri, gelişim çizgisi, üretim stilinin sinema tarihindeki benzer ve farklı tarafları ele alınmış ve aralarında karşılaştırmalar yapılmıştır. Bu çerçevede Suç döküdramasının sinema tarihine ve estetiğine eklemlendiği yerler ile kopuş eğilimi gösterdiği noktalar sıralanmıştır. Ayrıca kurmaca filmlerin anlatım özelliklerinin belgesel eğilimleri gösteren bu yapıtta nasıl biçimler alabildiğine ilişkin saptamalar yapılmıştır. Suç filmin somut özelliklerinin ele alınması ile bu örnekler sıralanmıştır. Örneğin döküdramanın ana katılımcısı olan Mustafa Serttaş karakterinin çatışma ve konsept ile nasıl buluşturulduğu ve belgeselin yapısinın nasıl inşa edildiği aktarılmıştır. Bu inceleme sonrasında Suç döküdraması Bill Nichols'un ortaya sürdüğü çeşitli belgesel tarzlarına ait sınıflandırmalar ışığında ele alınmış, Nichols'un belgesel kategorileri ekseninde melezlik bakımından incelemeye tabi tutulmuştur. Nichols'un kavramsallaştırması ile döküdramanın yapısına bakıldığı zaman gözlemsel, interaktif, refleksif, edimsel belgesel tarzlarının Suç filminin içinde yer alabileceği, bahsedilen farklı tarzların iç içe, yan yana kullanıldıkları gözlenmiştir. Bu görünüm kanaatimizce hakikati yakalamak, temsilin otantikliğini sağlamak adına faydalı olmuştur. Son olarak, incelenen Suç adlı döküdrama örneğinden hareket ederek sosyal olguların daha yetkinlikle anlaşılması ve kavramsallaştırılabilmesi için sinema sanatı ile beraber kullanılıp kullanılamayacaklarına ilişkin gözlemler sıralanmıştır. Bu gözlemler sonucunda sinemanın duygu ve hisleri yansıtabilme kapasitesi nedeni sosyal bilimler ile işbirliği yapma imkanlarının araştırılmasının sağlıklı olabileceği düşüncesine varılmıştır.