Planlı kalkınma döneminde (1963-2002) mesleki teknik eğitim

Bu araştırma, Planlı Kalkınma Döneminde (1963-2002) Mesleki ve Teknik Eğitimdeki gelişmeler, uygulamalar ve sorunları ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Mesleki ve teknik eğitim sistemi ile ilgili uygulamaları, gelişmeleri ve sorunları ortaya koymak amacıyla, bu dönemde hazırlanan kalkınma planları, hükümet programlan ve milli eğitim şuraları taranmış ve okul, öğrenci, öğretmen sayılarındaki sayısal gelişmeler ile bu okullarda uygulanan programlar belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca günümüzdeki uygulamaları ve sorunları ortaya koymak amacıyla mesleki ve teknik eğitim kurumlarında çalışan yönetici ve öğretmenlere, meslek liselerinde öğrenim gören öğrenciler, bu kurumlarda uygulanan programlar, programlarda yer alan derslerin içerikleri, öğretmenlerin durumu, okulların fiziki alt yapısı ve mali konulara ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla anket uygulanmıştır. Anket; Ankara İli, Merkez İlçelerindeki mesleki ve teknik eğitim kurumlarında çalışan 150 yönetici ve öğretmene uygulanmıştır. 150 yönetici ve öğretmenin 50'si erkek teknik öğretim okullarında, 50'si ticaret ve turizm öğretimi okullarında, 50'si de kız teknik öğretim okullarında çalışmaktadır. Araştırmada kullanılan veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen anket aracılığıyla toplanmıştır. Anket iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; yönetici ve öğretmenlerle ilgili kişisel bilgiler, ikinci bölümde ise; mesleki ve teknik eğitim okullarında öğrenim gören öğrenci, bu okullarda uygulanan programlar, programlarda yer alan derslerin içerikleri, öğretmenlerin sayısal durumu ve hizmet içi eğitim faaliyetleri ile okulların fiziki alt yapısı ve mali konulara ilişkin bilgiler yer almaktadır. Yönetici ve öğretmenlerin, anketteki maddelere verdiği cevapların yüzde ve frekansları alınmış, aritmetik ortalama ve standart sapmaları hesaplanmıştır. Açık uçlu sorularında frekans ve yüzde değerleri hesaplanmış ve ayrı ayrıIV değerlendirilmiştir. Ticaret ve Turizm Öğretimi, Kız Teknik Öğretim, Erkek Teknik Öğretim okullarında çalışan yönetici ve öğretmenlerin görüşleri arasında anlamlı bir farklılık olup olmadığını belirlemek için varyans analizi 'F-testi' yapılmış ve 0,05 düzeyinde test edilmiştir. Hangi gruplar arasında anlamlı bir farklılık olduğunu ortaya koymak amacıyla 't-testi' kullanılmıştır. Ankette beşli likert tipi ölçek kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar kısaca şöyledir. 1. Araştırmaya katılan yönetici ve öğretmenler; Meslek liselerini başarılı öğrencilerin tercih etmediğini, velilerin öğrencilerin eğitim-öğretim sorunları ile yalandan ilgili olmadıklarım, bu okulları öğrencilerin kendi isteklerinden ziyade ailelerinin etkisi ile tercih ettiklerini, öğrencilerin bu okulların amacının öncelikle meslek edindirme olduğunu kısmen bilerek geldiklerini, bölüm seçerken öğrencilere öğretmenler tarafından kısmen yönlendirme yapıldığım, öğrencilerin meslek dallarım ve iş alanlarım yeterince tanımadan meslek seçimi yaptıklarını, bu okulları tercih eden öğrencilerin sosyo-ekonomik düzeylerinin orta sınıfın altında olduğunu ve bu öğrencilerin mezun olduktan sonra işe yerleştirme ve izleme birimleri tarafından takip edildiğine kısmen katıldıklarım belirtmektedirler. 2. Öğrenci yetersizliğinden dolayı kapanan bölümleri; ticaret ve turizm öğretimi okullarında çalışan yönetici ve öğretmenler; Bankacılık ve Mahalli İdareler, kız teknik öğretim okullarında çalışan yönetici ve öğretmenler; El Sanatları, Nakış, Ev Yönetimi, erkek teknik öğretimde çalışan yönetici ve öğretmenler; Alt Yapı, Makine, Döşeme, Üst Yapı, Mobilya ve Dekorasyon olduğunu belirtmiştir. 3. Öğrencilerden ve velilerden talep olduğu halde açılamayan bölümleri; ticaret ve turizm öğretim okullarında çalışan yönetici ve öğretmenler, Bilgisayarlı Muhasebe ve Bilgisayar Programcılığı, erkek teknik öğretim okullarında çalışan yönetici ve öğretmenler, CNC, Hidrolik, Pnömatik ve Bilgisayar, kız teknik öğretim okullarında çalışan yönetici ve öğretmenler, Bilgisayar, Kuaförlük, Gıda Kontrol ve Analizi, Çocuk Gelişimi, Ağırlama ve Gıda, Grafik ve Serigrafi olarak sıralamışlardır. Bu bölümlerin açılamama nedenlerini; öğretmen, fiziki mekan, donanım yetersizliği ve bürokratik engeller olarak belirtmektedirler. 4. Okullarda en çok talep gören bölümleri; ticaret ve turizm öğretimi okullarında çalışan yönetici ve öğretmenler, Muhasebe, Bilgi işlem ve Büro Hizmetleri, erkek teknik öğretim okullarında çalışan yönetici ve öğretmenler, Bilgisayar, Elektronik ve Elektrik, kız teknik öğretim okullarında çalışan yönetici ve öğretmenler, Çocuk Gelişimi, Bilgisayar ve Kuaförlük olarak belirtmiştir. 5. Yönetici ve öğretmenler 'programda yer alan derslerin içerik açısından meslek dallarının amaçlarını gerçekleştirecek nitelikte olduğuna, derslerin içeriklerinin iş hayatının gerekleri doğrultusunda yenilendiğine ve programlar hazırlarken yerel özelliklerin de dikkate alındığına' kısmen katılmaktadır. 6. 'Çalıştığımız okulda öğretmen açığı var' diyen 29 (%19,3) yönetici ve öğretmenden; % 7 ,3'ü kültür dersi, % 4'ü meslek dersi, % 8'i ise hem kültür hem de meslek dersi öğretmen açığı olduğunu belirtmiştir. 7. Yönetici ve öğretmenler 'bu okullarda görev yapan öğretmenlerin istemeleri durumunda ya da dönüşümlü olarak hizmet içi eğitim faaliyetlerine katılabildiklerini ve bu okulların dershane, atölye ve laboratuar yönünden yeterli kapasiteye sahip olduğunu ' kısmen katılmaktadır. 8. Yönetici ve öğretmenler, 'bakanlıktan gelen mali kaynakların ihtiyaçları karşılayacak yeterlikte olduğuna' katılmamaktadır.