İç mimarlık mesleği özelinde tasarım ve tasarımcı kavramlarının algılanışı ve tasarımcı kimdir? sorusuna yanıt aramak üzerine bir okuma: Türkiye örneği

İnsanların yaşam pratiklerini, tasarım ilkelerini, duygular ve hayal gücü yoluyla biçimlendirerek, kullanıcı algısını değiştirmeyi hedefleyen, etkili ve başarılı tasarımlar yapmaya çalışan bir tasarımcının kim olduğunu sorgularken karşısına çıkan koşullar, tarih boyunca süregelen değişimlerin ve dünya düzeninin bir sonucudur. Bu noktada tasarımcının eğitimi boyunca öğrendikleriyle, mesleğe başladığında karşısına çıkanlar arasındaki farklılıklar ve benzerlikler belirginleşecektir. Bunun yanı sıra özgürlüklerinin karşılaştıklarıyla çakıştığının farkına varacaktır. Bu çakışma kendi başarısızlıklarıyla yüzleşmesine engel olacak türden bir iktidar arayışı olmadığı sürece tasarımcının kendini ve mesleğini sorgulayış şekli yeniden biçim değiştirecek, bir kere daha kim olduğunu sorgulamasına zemin hazırlayacaktır. Temelde zihinsel bir faaliyet olan tasarlama eyleminin etkisinden ötürü ise tasarımcı kimi zaman atak kimi zaman temkinli, kimi zaman genişleyen kimi zaman daralan, kimi zaman alandan bağımsız kimi zaman da alana bağımlı davranışlar içinde bulunacaktır. O halde Tasarım kavramının ve İç mimarlık Mesleği özelinde Tasarımcı kavramının kimliğini, algılanışını, eğitim sürecini, gelişimini ve mesleğin zorluklarını irdelemekte yarar olacaktır. Bu irdelemeyle tezin çıkış noktası olan 'Tasarımcı Kimdir ?' sorusuna bir cevap bulmak hedeflenmekte ve bu soru etrafında dolaşan tüm tasarımcılarını işini kolaylaştırmak amaçlanmaktadır. Bu bağlamda birinci bölümde problemin tanımlaması yapılmış Tasarım, Tasarımcı, ve İç Mimar kavramlarından, kişi - mimari çevre ilişkisinden bahsedilmektedir. Ayrıca mimari tasarımdaki teorik yaklaşımlara, tasarımcı kişiliğin eğitimine ve yaratıcılığa kısaca değinilmektedir. Son olarak ise çalışmanın amacı açıklanmaktadır. İkinci Bölümde Tasarım disiplinlerindeki çeşitli gereksinimler için başlangıç eğitiminin türleri, gerekçeleri, amaçları ve tarihsel gelişimi incelenmekte ve bu meslek dalı için eğitim sürecinin önemli olup olmadığı, alınan eğitimin tasarımcıyı geleceğe ne kadar hazırladığı, sadece okulda alınan eğitimin yeterli olup olmadığı sorgulanmaktadır. Üçüncü Bölümde Tasarlama Metodlarının gelişimi ve tasarımcının tüm bunların içersinde nerede durduğundan bahsedilmektedir. Bu bağlamda tasarımcının mesleğini ve kendini sorgulaması, yeni fikir bulma ve yaratma eyleminin zorluğu, gelişen teknolojinin etkileri anlatılmıştır. Ayrıca tasarımcının özgünlüğü tartışmaya açılmaktadır. Dördüncü Bölümde tasarımcının kimliğinin ve mesleğinin yaşadığı yerdeki algılanış biçimi anlatılmakta, Tasarım, Tasarımcı ve İç Mimar kavramlarının bilinirliği sorgulanmaktadır. Bunun yanında mesleğin zorlukları; tasarımcı ve tasarlama eyleminin sürekli değişen rolüyle birlikte ele alınmaktadır. Beşinci Bölümde uygulanan ankette, tasarımcının nasıl algılandığı ve tasarımcı tanımına ankete katılan deneklerin nasıl baktığının yanı sıra, gruplar arasında tasarım eğitimi alanların ve almayanların, cinsiyet ve meslek dağılımlarına göre nasıl farklılıklar gösterdiği ortaya koyulmaktadır. Ayrıca akademik alanda ve piyasada çalışan tasarımcılarla yapılan röportajlara yer verilmiştir. Altıncı Bölümde ise tüm bu çalışmalar sonucu elde edilen veriler yoluyla bir değerlendirme yapılmış ve tezin çıkış noktası olan soru son bir kere daha cevaplanmaya çalışılmaktadır.