turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Fuzzy design of waste water treatment plants

Son yıllarda atıksu arıtma tesislerinin tasarımı ve işletilmesi daha önemli bir hal almıştır. Özellikle çok yönlü metotlar va çalışmalar kontrol ve otomasyon için yapılmaktadır. Bulanık mantık kontrol için en önemli metotlardan biridir ve uzay mekiklerinden digital kameralara kadar çok geniş bir uygulama alanı vardır. Bu tezde bulanık mantık, nitrifikasyon ve KOI giderimi için geleneksel metotlarla tasarlanan bir atıksu arıtma tesisi kontrolü için uygulanmıştır. Çözünmüş oksijen, alkalinite, fazla çamur atma hızı, aerobic tanktaki aktif çamur konsantrasyonu ve NOx gibi birçok kontrol edilebilir parametreler on-line ölçülebilir sensörler yardımı ile ve operatörün bilgisayarına yüklü MATLAB programı ile kontrol altına alınmıştır. Bulanık mantık kontrolü ile güçlü düzlemsel olmayan, zaman değişkenli parametreler ve karışık çok değişkenli birleşmelerin yol açtığı işletme problemlerin üstesinden gelinmiştir. Bu metodun başarısı, bulanık mantık kurallarını koyan ve tasarlayan işletmecinin yeteneğine ve deneyimine de bağlıdır.
Environmental and social sustainabilityIndex

Küresellesme ve sürdürülebilir kalkı, kalkınma, bilim adamları, teknoloji uzmanları, politika yapıcılar ve dünyanın sıradan vatandasları için önemli konular haline gelmektedir. Bu arastırma sürdürülebilirligi sadece çevre ve ekosistem degil, aynı zamanda tüm sakinlerinsosyal yönlerinden de incelemektedir. Daha önceki gelismis endeksler, MGD'leritakip ederek ve EPI ve sosyal ilerleme SPI parametrelerini ayrı ayrı inceleyerek, farklıülkelerinçevre ve ekosisteme dayaı performanslarını ölçtüler. Bununla birlikte, bu endekslerdekullanılan parametrelerin sürdürülebilirlik ölçüsü olarak güçlü bagımlılıkları ve az sayıda ortaya çıkan faktör dahil edilmemistir. Bu arastırmada, önerilen Çevresel ve Sosyal Sürdürülebilirlik Endeksi, Birlesmis Milletler ve diger uluslararası kuruluslarınverilerini kullanarak, öncelikli olarak SDG'lere dayanan ülkelerin performansını ölçen tüm ilgili sürdürülebilirlik parametrelerini içermektedir. ESSI, en kritik çevresel ve ekosistem canlılık göstergelerinin yanı sıra sürdürülebilirlik üzerine entegre bir modeleulasmak için kilit sosyal ilerleme faktörlerini de dikkate almaktadır. Ayrıca, Yale ÜniversitesiEPI ve bu önerilen endeks ESSI arasındaki sonuçların karsılastırılmasını içerir. Son olarak, bu ülkeler Birlesmis Milletler tarafından Yale Üniversitesi EPI'sinin eksikliginitelafi etmek için kullanılan kategorilere, yani gelismis ve en az gelismis ülkeler arasındakikarsılastırmaya göre bölünmektedir.
Çelik elektrotların kullanıldığı elektrokoagülasyon yöntemi ile florür giderimi

Florür iyonu vücutta bulunması gereken temel bileşenlerden biridir. Ancak bu iyonun yüksek miktarlarda suda bulunduğu zaman insan sağlığına olumsuz etkilerinden dolayı arıtılma ihtiyacı gündeme gelmektedir. Elektrokimyasal yöntemlerden biri olan elektrokoagülasyon prosesi son yıllarda su ve atıksu arıtımında kullanılmaya başlanmış olan uygulanması kolay, çoğu organik ve inorganik kirleticinin gideriminde etkili bir yöntemdir. Florürün insan ve çevre sağlığı açısından olumsuz etkilere sahip olmasından dolayı Dünya Sağlık Örgütü ve Türk Standartları Enstitüsü tarafından içme sularında bulunabilecek maksimum florür konsantrasyonu 1.5 mg/L olarak sınırlandırılmıştır. İçme suyunda olduğu kadar birçok endüstriyel atıksuyun arıtımında elektrokoagülasyon prosesi tercih edilmektedir. Buna rağmen elektrokoagülasyonun florür gideriminde kullanımı ile ilgili literatürde yer alan çalışmalar oldukça kısıtlıdır. Bu çalışmalarda çoğunlukla alüminyum elektrotunun elektroliz ile defloridasyon prosesinde kullanımı üzerine odaklanmıştır. Yapılmış olan araştırmalar elektrokoagülasyonu esas alan geleneksel anlayış çerçevesinde ele alınmış diğer bir deyimle giderilecek kirleticilerin elektrotların çözünmesi ile oluşan alüminyum hidroksit yumakları üzerinde adsorpsiyon ve kimyasal çöktürme mekanizmaları çerçevesinde bağlanıp sudan uzaklaştırılmasını ve bu şekilde arıtımın gerçekleştirilmesini hedeflemişlerdir. Bu çalışmada çelik elektrotlar kullanılarak elektrokoagülasyon prosesi gerçekleştirilmiş olup, optimumu işletme koşularının belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu çalışmada sentetik olarak hazırlanan numuneler üzerinde çelik elektrotlar kullanılarak elektrokoagülasyon yönteminin uygulandığı florür giderimi ile ilgili deneysel çalışmalar yürütülmüştür. Birinci bölümde çalışmanın anlam ve önemi, amaç ve kapsamı belirtilmiştir. İkinci bölümde flor elementi ve florürün özellikleri, kullanım alanları ve kaynakları açıklanmıştır. Florun insan sağlığı üzerindeki etkisi anlatılmış; Türkiye'de flor içeren sular ile ilgili yapılan çalışmalardan söz edilmiştir. Üçüncü bölümde Türk Standartları Enstitüsü 266 ve Dünya Sağlık Örgütü'ne göre içme suyu standartları ile farklı kurumlarca belirlenen florür standartları belirtilmiştir. Sulardan florür arıtma metotlarından bahsedilip literatürdeki uygulamalardan örnekler verilmiş, elektrokoagülasyonun tanımı yapılıp bu prosesi etkileyen faktörler üzerinde durulmuştur. Elektrokoagülasyon yöntemi ile florür giderim mekanizması açıklanıp, literatürde sulardan elektrokoagülasyon metodu kullanılarak yapılan florür arıtma uygulamaları anlatılmıştır. Üçüncü bölümde deneysel çalışmanın yürütülüşü verilmiş, içme sularından alüminyum elektrotların kullanıldığı elektrokoagülasyon prosesi ile yapılan florür gideriminde optimum işletme koşulları belirlenmiştir. Dördüncü bölümde ise tartışma ve yorum açıklanmıştır.
Konya içme suyu arıtımında trihalometan oluşma potansiyeli

Jüri: Doç. Dr. Mehmet Emin AYDIN Doç. Dr. Yüksel BURDURLU Yrd. Doç. Dr. Yunus ÇENGELOĞLU Bilindiği gibi yüzeysel sularda bulunan doğal organik maddeler, dezenfeksiyonda kullanılan klor ile reaksiyona girmekte ve THM' lar gibi toksik klorlu yan ürünler oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Konya tçmesuyu Arıtma Tesisi'nde THM oluşumu gözlenmiştir. Çalışma süresince arıtma tesisinin girişinden ve tesisin değişik kademelerinden numune alınarak tesis içerisinde THM seviyesi ve gidişatı araştırılmıştır. Bu süre boyunca tesis içinde TTHM konsantrasyonu ortalama ham suda 7.66 ug/L, ön klorlama çıkışında 13.4 ug/L, durultucu çıkışında 4.94 ug/L, filtre çıkışında 5.74 ug/L ve son klorlama sonrasında temiz suda 6.36 ug/L olarak bulunmuştur. Şebekede yapılan ölçümlerde ise, mesafenin artmasıyla doğru orantılı olarak 0.89-50. 90 ug/L arasında ve ortalama 20.79 ug/L TTHM konsantrasyonu tespit edilmiştir. Bu değerlerle USEPA tarafında belirlenen ve standart değer alarak kabul edilen 80 ug/L'yi aşmadığı görülmüştür. Durum tespitine ek olarak yine tesis girişinden ve değişik kademelerinden alınan numunelere değişen miktarlarda (2.5, 5, 7.5 ve 10 mg/L) klor ilave edilerek, klor miktarının TTHM oluşumuna etkisi araştırılmıştır. Klor dozunun artmasıyla THM konsantrasyonunun arttığı görülmüştür. Sıcaklığın etkisinin gözlenmesi için yapılan çalışmada, 5 mg/L klor eklendikten sonra değişik sıcaklıklarda (4, 10, 20 ve 35 C) bekletilen numunelerde, sıcaklığın artmasına paralel olarak TTHM miktarında da artış kaydedilmiştir. Alg kültürünün etkisinin gözlendiği çalışmada, sudaki alg konsantrasyonu ve bekleme süresi arttıkça TTHM'da da artış olmuştur. THM'lann yanında ölçümü yapılan diğer bazı klorlu organik bileşiklerden bazılarının çıkış suyundaki konsantrasyonlarının USEPA tarafindan öngörülen standart değerin üzerinde tespit edilmiştir. Konya İçme suyu Arıtma Tesisinde yapılan çalışmada, TTHM ile TOC arasında iyi bir ilişki bulunamamıştır.
Küçükkuyu, güre ve dikili koylarında toplam karbon, toplam organik karbon(TOC, inorganik karbon, toplam azot ve C/N oranlarına bağlı olarak kıta içi kirliliğin araştırılması

Bu çalışmanın amacı, Küçükkuyu, Güre ve Dikili deniz sedimanlarındaki toplam organik karbon, inorganik karbon, toplam karbon ve toplam azot konsantrasyonlarını tespit ederek kirliliğin kıta içi ya da denizel kaynaklı olup olmadığını açığa çıkarmaktır. Çalışma kapsamında Küçükkuyu, Güre ve Dikili bölgelerinde sırasıyla 13.0-28. 0 m, 13 .20-16.0m ve 10-19 m derinliklerde karot numuneler alınarak Namık Kemal Üniversitesi Merkez Laboratuarında analiz edilmiştir. Küçükkuyu, Güre ve Dikili bölgesinde TOC değerleri sırasıyla 10 .35-20.36, 8.14-16. 40 ve 2.71-12. 60 g/kg arasında ölçülmüştür. En yüksek TOC konsantrasyonları Küçükkuyu'da bulunmuştur. IC konsantrasyonları her üç nokta için sırasıyla 5 .64-9.43, 3.67-9. 94 ve 6.05-8. 71 g/kg ölçülmüştür. Her üç sondaj noktası için IC kirlilik kaynağının benzer olduğu tespit edilmiştir. Her üç sondaj noktasında toplam azot kirliliği kaynağının da benzer olduğu bulunmuştur. En yüksek azot konsantrasyonları Küçükkuyu' da ölçülmüştür. Güre' de diğer iki sondaj noktasına göre daha az azot konsantrasyonu ölçülmüştür. TOC/TN <10 olması durumunda organik kirliliğin kaynağının kıta içi aktivitelerden kaynaklanmadığı belirtilmiştir. Küçükkuyu, Güre ve Dikili'de sırasıyla TOC/TN oranları 6 .5-16.97, 12.33-46. 89 ve 2.82-14. 48 aralığında değiştiği tespit edilmiştir. Bu durumda en yüksek TOC/TN oranı Güre bölgesinde bulunmuştur. Diğer numune noktalarında da ölçülen organik maddenin ana kaynağının kıta içi olduğu söylenebilir.
Hava Kuvvetleri Komutanlığı karargah binalarındaki kullanım sonucu oluşan atıksuyun gri su olarak yeniden değerlendirilip kullanılması

Bu çalışmada her geçen gün tükenmekte olan su kaynaklarının sürdürülebilirliği için arıtılan gri suların yeniden kullanım alanları incelenmiştir. Gri suların arıtılması ile ilgili uygulanacak proses nüfusun yoğun olduğu yerler seçilerek tasarlanmaktadır. Mevcut kurulu olan gri su arıtma prosesi işlevini yerine getirmesi için çalışmalardaki mevcut yer ve sayısal nüfusu öncelik belirlenmiş. arıtılmış gri suların başlıca kullanım alanları arasında; tarımsal sulama, kentsel ve evsel kullanım, endüstriyel kullanım ve yeraltı suyu beslemesi sayılabilir. Aynı zamanda çeşitli uygulamalar için arıtılmış gri suların yeniden kullanımı ile hem tatlı su kaynaklarında büyük tasarruf sağlanacaktır hem de akarsu, göl vb. su kütleleri atıksu deşarjından korunarak yüzey ve yeraltı sularının kirlenmesi önlenmiş olacaktır. Ayrıca arıtılmış atıksuların tarımsal sulamada kullanılması ile gübre ihtiyacı azalacak ve böylece ekonomiye de katkı sağlayacaktır. Çalışmamı yaptığım alan olarak Hava Kuvvetleri Komutanlı'ğına bağlı kütahya hava er eğitim tugay komutanlığı personel ve askerinin yoğun olarak bulunduğu çalışma ve ortak kullanım alanları kullanılmıştır.
Performance analyses in bio-P process

Nutrientlerin atıksulardan uzaklaştırılması su kütlelerinin ötrofikasyondan korunması amacıyla önemli bir çevresel mesele haline gelmektedir. Böylece nutrient limitleri yönetmeliklerde yer almakta ve bu amaçla birçok atıksu arıtma tesisi inşa edilmektedir. Biyolojik fosfor giderimi düşük yatırım ve işletme maliyetleri yüzünden tercih edilmektedir. Bununla beraber bu süreç çok karmaşık olup birçok faktör tarafından etkilenmektedir. Arıtma tesisi işletmecileri ve tasarımcıları biyolojik fosfor giderimi ile ilgili yeterli bilgiye sahip değildirler. Bu çalışmada işletmede olan bir atıksu arıtma tesisinde biyolojik fosfor giderim mekanizmaları ve etkileyen faktörler incelenerek performans analiz çalışması yürütülmüştür. İlk olarak mevcut şartlar altında arıtma tesisi verimi belirlendi. N ve P giderim verimlerinin yüzde 40 ile 50 arasında olduğu gözlendi. KOİ/TP, BOi5/TP ve rbKOİ değerleri belirlenip literatür değerleri ile karşılaştırıldı. Bu değerlerin artmasıyla arıtma tesisi performansının artmadığı gözlendi. Bu durum fosfor depolayan organizmaların aktif çamur içinde mevcut veya baskın olmadığına işaret etmektedir. Bu savı güçlendirmek amacı ile anaerobik reaktör giriş ve çıkışında fosfor ölçümü yapıldı ve fosforun salınmadığı gözlendi. Takip eden çalışmalarda fosfor depolayan organizmaların çoğalması için gerekli olan anaerobik-aerobik şartların mevcut olup olmadığı incelendi. Geri devir NO3-N ve çözünmüş oksijen konsantrasyonlarının sistem performansı üzerindeki etkisini belirmek için anaerobik reaktör etrafında kütle denkliği kuruldu. Oksidasyon hendeğinde ve anaerobik reaktörde redoks potansiyeli, çözünmüş oksijen ve pH ölçümü yapıldı. Süreç performansını etkileyen bir diğer parametre olan KAS da incelendi. Geri devirle anaerobik reaktöre gelen yüksek NO3-N ve çözünmüş oksijen konsantrasyonları nedeniyle anaerobik reaktörün anoksik olarak davrandığı gözlendi. Böylece fosfor depolayan organizmalar için gerekli şartlar sağlanmamakta olup, bunun yanında fazla çamur da günlük olarak sistemden atılmamaktadır. Bu durum BAAT' de fosfor deşarj limitinin sağlanamamasına neden olmaktadır.
Araç içi toz örneklerinde çok bromlu difenil eter seviyeleri ve insan maruziyetinin değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasında, Bursa ilinde bulunan 63 adet araçtan iç ortam tozu toplanmış ve 13 adet PBDE kongeneri (PBDE-17, -28, -71, -47, -66, -100, -99, -85, -154, -153, -138, -183, ve -209) incelenmiştir. Çalışmanın temel hedefi 13 PBDE kongenerinin araç için tozlarında bulunan seviyelerinin belirlemek, diğer ülkelerde belirlenen seviyelerle karşılaştırmak ve kazara toz yutma/deri ile temas yolları ile insan maruziyetinin değerlendirilmesidir. Ülkemizde iç ortamlarda PBDE seviyelerinin incelenmesine dair çalışmalar, dünyanın diğer bölgeleri ile karşılaştırıldığında oldukça sınırlı sayıda olup, ülkemizde araç içi ortamlar gibi mikro-çevreler için yapılan çalışmalara ise henüz literatürde rastlanmamaktır. BU sebeple yapılan çalışmanın sonuçları, bu tür çalışmalara bir altlık oluşturması açısından oldukça önemlidir. Çalışma kapsamında kongener konsantrasyonlarının <MDL- 39657 ng/g (PBDE-209) aralığında belirlenmiştir. Deka-PBDE ticari karışımının temel bileşeni olan PBDE 209'un genel olarak en yüksek konsantrasyonda bulunduğu tespit edilmiştir. Araç özelliklerinden bağımsız olarak sonuçlar değerlendirildiğinde en yüksek ve en düşük 13 PBDE konsantrasyonu sırasıyla 40198, 1 ve 0,6 ng/g olarak tespit edilmiştir. Kazara toz yutma ve cilt yoluyla maruziyet durumu değerlendirildiğinde, 13PBDE baz alındığında çocuklar yetişkinlere oranla yaklaşık 10 kat daha yüksek maruziyete uğramaktadır. Yutma ya da cilt yoluyla oluşan maruziyetler baz alınarak hesaplanan HQ değerlerinin tamamı <1 değeri göstermiştir. İlaveten, toplam maruziyet baz alınarak hesaplanan HQ değerleri de hem yetişkinler hem de çocuklar için <1 olarak belirlenmiştir. Bu sebeple araç içi tozlara yutma ve cilt yoluyla maruziyet herhangi bir sağlık riski oluşturmamaktadır. Yapılan çalışma ülkemizde araç içi PBDE mevcudiyetinin değerlendirilmesine yönelik ilk çalışma olup, gelecekte yapılacak çalışmalara altlık oluşturması açısından önem arz etmektedir.
Elazığ Organize Sanayi Bölgesi ve hayvan ürünleri organize sanayi bölgesi atıksularının özellikleri ve arıtılabilirlik çalışmaları

Bu çalışmada, Elazığ Organize Sanayi Bölgesi ve Elazığ Hayvan Ürünleri Organize Sanayi Bölgesi atıksularının özelliklerinin belirlenmesi ve jar testi ile fizikokimyasal arıtılabilirliklerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaçla, EOSB ve EHÜOSB ortak kanallarından atıksu numuneleri alınmış ve atıksu özelliklerini belirlemek için, atıksu örneklerinin fiziksel, kimyasal ve biyolojik özellikleri incelenmiştir. Sıcaklık, iletkenlik, çözünmüş oksijen, pH, biyokimyasal oksijen ihtiyacı (BOİ5), kimyasal oksijen ihtiyacı, askıda katı madde, toplam azot, toplam fosfat, toplam krom, bakır, kurşun, çinko, kadmiyum ve demir gibi ağır metal analizleri, toplam koliform ve fekal koliform analizleri yapılmıştır. Fizikokimyasal arıtılabilirlik çalışmalarında koagülant olarak FeCl3.6H2O ve Al2(SO4)3.18H2O, koagülant yardımcısı olarak da anyonik polielektrolit kullanılmıştır. Jar testi deneylerinde optimum koagülantların belirlenmesinde, optimum kogülantlara pH'ın etkisi ve optimum koagülantlar ile anyonik polielektrolitin birlikte kullanılmasında KOİ, AKM ve TN giderim verimlerindeki değişimler incelenmiştir. EOSB atıksu numuneleri için optimum demir klorür dozu 200 mg/L ve optimum alüm dozu 400 mg/L'dir. KOİ, AKM ve TN en yüksek giderim verimleri sırasıyla optimum demir klorür dozu için %61, 4 %96, 1 ve %53,4, optimum alüm dozu için %76,5, %96, 4 ve %63, 9 olarak bulunmuştur. EHÜOSB atıksu numuneleri için ise optimum demir klorür dozu 400 mg/L ve optimum alüm dozu 600 mg/L olarak bulunmuştur. EHÜOSB atıksularının optimum demir klorür ve alüm dozları için KOİ, AKM ve TN en yüksek giderim verimleri sırasıyla optimum demir klorür dozu için %73,4, %90, 5 ve %55,7, optimum alüm dozu için %62,5, %94, 1 ve %56, 3 olarak bulunmuştur. EOSB ve EHÜOSB atıksuları üzerine optimum kogülantlar ile birlikte polielektrolit denemeleri de yapılmış olup en iyi giderim verimleri optimum alüm dozunda sağlanmıştır. EOSB atıksuyunda 400 mg/L alüm + 10 mg/L anyonik polielektrolit ilavesiyle KOİ, AKM ve TN en yüksek giderim verimleri sırasıyla %66,2, %99, 1 ve %41 olarak bulunmuştur. EHÜOSB atıksuyunda 600 mg/L alüm + 60 mg/L anyonik polielektrolit ilavesiyle KOİ, AKM ve TN en yüksek giderim verimleri sırasıyla %76,7, %96, 1 ve %45, 5 olarak bulunmuştur. İki organize sanayi bölgesi atıksu özelliklerini belirlemede ve fizikokimyasal arıtılabilirlik çalışmalarında elde edilen sonuçlar Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği (2004)'e göre değerlendirilmiştir.
ZnO/TiO2 kompozit yapısının şerit döküm yöntemiyle üretilmesi ve fotokatalitik verimlerinin incelenmesi

Şimdiye kadar yapılan çalışmalarda fotokatalitik özellikleri karşılaştırılan yarı iletken seramik malzemeler arasında titanyum dioksit (TiO2) ve çinko oksit özellik bakımından oldukça aktif bulunmuştur. Her iki yarıiletkenin de benzer genişbant aralığına sahip olması, aktivitelerinin birer göstergesidir. TiO2 diğer yarıiletkenlerle karşılaştırıldığında geniş bir pH aralığında biyolojik ve kimyasal olarak oldukça kararlıdır ve aynı zamanda üretimi de oldukça basittir. ZnO ise TiO2'ye oranla daha ucuz olması ve fotokatalitik aktivitesinin nispeten daha yüksek olması nedeniyle daha çok tercih edilir olmuştur. Fotokataliz süreci, genişbant aralığına sahip bir yarıiletkenin morötesi dalga boyundaki ışıklarla etkileşime girerek organik parçaların bozunmasını ele almaktadır. Fotokataliz işlemi kısaca morötesi dalga boyuna sahip bir ışıkla etkileşim gerçekleştiğinde valans bandındaki bir elektron iletkenlik bandına geçer ve bir elektron-boşluk çifti oluşturmasıyla alakalıdır. Suda gerçekleşen süreçte elektron-boşluk çiftleri hidroksil radikali gibi aktif radikaller oluşturularak bozunma tepkimelerine yol açar. Bu tepkimeleri en verimli kılabilmek, ışıkla etkileşimden ötürü, yarıiletkenin yüzey alanına bağlıdır ve bu anlamda en verimli yapı, yarıiletkenin toz halinde kullanılmasıdır. Bu şekilde kullanım pek çok maliyetli toz arıtma işlemi gerektirdiğinden pek çok araştırmacı bazı altlıklar üzerine sol-jel veya çöktürme yöntemiyle ince film olarak kaplamayı denemiştir. Bu çalışmada da bilinen bir seramik üretim süreci olan şerit döküm yöntemiyle kendi kendisini destekleyen ZnO/TiO 2 kompozit plakaların üretimi ile organik boya çözeltisindeki fotokatalitik verimlilikleri incelenerek kullanılabilecek en uygun bileşim oranı tartışılmıştır.
Assessment of the environmental risk associated with the petroleum transport through the Turkish Straits System

Tarihin eski çağlarından beri tüm devletlerin gözdesi olan, özellikleri itibari ile ekolojik ve ekonomik bir koridor görevini üstlenmiş olan Türk Boğazları ve Marmara Denizi, kendine has özellikleri ile Türkiye'nin stratejik ve siyasal önemini de arttırmaktadır. Son yıllarda artan deniz trafiği ve petrol taşımacılığı ile birlikte BoğazlarBölgesi'ndeki riskler de artmış, İstanbul Boğazı kuzey girişinde; gerekse Çanakkale Boğazı kuzey girişinde biriken gemilerin ve özellikle tankerlerinoluşturduğu risk kabul edilebilirlik sınırlarını aşmıştır. Deniz ticareti için yoğun bir şekilde kullanılan Türk Boğazları'nda riskin sıfırlanması mümkün değildir. Önemli olan, hukuki düzenlemeler ve alınan özel önlemler ile bu riskin yönetilmesininsağlanmasıdır. Boğazlar'da geçmişş yıllarda meydana gelen kazalar ve bu kazaların ekolojik açıdanbelirlenebilmiş zararları göz önüne alındığında, petrol dökülmelerindenkaynaklanacak olumsuz etkilerin minimize edilebilmesi ya da ortadankaldırılabilmesinin, Marmara Denizi ve diğer denizlerdeki canlı çeşitliliğininkorunması açısından önemi büyüktür. Biyolojik çeşitliliğin bilinmesi, yapılacak bilimsel çalışmalar ve izlemeler ile mevcut durumdaki değişikliklerin görülmesiönlemlerin alınması ve Boğazlar'ın özel durumunun dünyaya anlatılması açısından önemli destek sağlayacaktır. Çevresel kirliliğin her geçen gün artması ve sadece meydana geldiği alanı değiltaşınımlarla bütün ülkeleri, biyolojik döngü ile de tüm canlıları etkilemesi nedeni ile ülkeler tarafından, ortak anlaşmalar yapılarak çevresel etkilerin kontrol altına alınmasına çalışılmaktadır. Havada, karada yarattığı olumsuz etkilerin yanı sıra deniz ortamında neden olduğu kalıcı etkiler nedeni ile tanker kazalarından kaynaklanan petrol kirliliği ve petrol saçılmalarının hassasiyetle üstünde durulmaktadır. Bu çalışmada, Türk Boğazları'nın tarihteki durumu, stratejik, ekolojik ve ekonomik önemi, Türk Boğazlar Sistemi'nin ve Karadeniz'in özellikleri, meydana gelen tanker kazaları ve etkileri, konu ile ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat, risk değerlendirmesi ve örnek çalışma ile Türkiye tarafından yapılan çalışmalar ve son gelişmeler hakkında bilgi verilmektedir.
Kamu hastanelerinin tıbbi atık yönetiminde iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarının değerlendirilmesi

Bu çalışmada sağlık hizmeti sunucularından olan örnek hastanede tıbbi atıkların toplanması, taşınması ve geçici depolanması sırasında oluşabilecek tehlikelerin ve risklerin belirlenerek çalışanlar, hastalar, ziyaretçiler, alt yükleniciler ve çevre sağlığına olan etkileri açıklanmış, sağlık hizmetlerinde tıbbi atık yönetiminin yeri üzerinde durulmuştur. Tez süresince yapılan saha çalışmalarındaki gözlemlerde atık yönetiminde çalışanların bilinç düzeyi yetersizlikleri, tıbbi atıkları toplayan personellerin iş güvenliği kurallarına uymamaları, atık ayrıştırma uygulamalarında eksiklikler ve kullanılan ekipman ve teçhizatlarda uygunsuzluklar tespit edilmiştir. Tıbbi atıkların yönetiminde yöneticiler, tüm sağlık çalışanları, idari hizmet personelleri, alt yüklenici firma çalışanları ile tıbbi atık personellerinin karşılaşılabilecekleri riskler değerlendirilerek atık yönetimi kapsamında risk analizi yapılmıştır. Bunun yanında çalışanların maruz kalacağı iş kazası ve meslek hastalıkları ile birlikte tıbbi atıkların da geçici depolanması, taşınması ve bertaraf edilmesi sürecinde çevreye olan olumsuz etkisine değinilmiştir. Atık yönetiminde görülen eksikliklerin giderilmesi, meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıklarının azaltılması, risklerin kısmen ya da tamamen ortadan kaldırılması veya kabul edilebilir seviyeye indirilmesinde tüm sektör bileşenlerinin payı olduğu görülmüştür.