Effect of lexical and syntactic strategies on simultaneous interpreting

Simültane çeviri eş zamanlı olarak yürütülen dinleme, anlama, çözümleme, çeviri ve konuşma eylemlerinden oluşur. Simültane çeviriye özgü olan bu karmaşık yapı, hem profesyonel çevirmenler hem de sözlü çeviri öğrencileri için belirli zorluklar yaratır. Bunlardan bazıları sözcük seçimi ve söz dizimi ile ilgili zorluklardır. Simültane çeviri öğrencileri, özellikle de eğitime yeni başlamış olan öğrenciler sözcüklere takılarak her bir sözcük için birebir eşdeğerlik bulmak istemekte ve erek ve kaynak dillerdeki sözdizimsel farklılıklardan dolayı sorunlar yaşamaktadır. Simültane çeviri sürecinde karşılaştıkları sorunlara anında çözüm bulamayan öğrenciler düşünmek için uzun süre duraksamaktadır. Sözcük seçimi ve sözdizimsel yapılar nedeniyle yaşadıkları bu duraksamalar, sözlü çevirinin akışını bozan ve konuşma sürecinde doğal karşılanmayan seslere ve bilgi kayıplarına neden olmaktadır. Kayıplar, simültane çeviriye özgü karmaşık zihinsel süreçler nedeniyle bazen kaçınılmaz hale gelmektedir. Bu çalışma, sözcük seçimi ve söz dizimi ile ilgili zorluklardan kaynaklanan çeviri kayıplarını telafi edebilmeleri amacıyla, öğrencilere alternatif çözümler getiren çeviri stratejilerini incelemektedir. Bu kapsamda, çalışmanın amacı, simültane çeviride karşılaşılan sözcük seçimi ve söz dizimi ile ilgili zorluklarla baş edebilmek için belirlenen stratejilerin etkisini ortaya koymaktır. Bu nedenle, simültane çeviri eğitiminin ilk döneminde deney ve kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrılan öğrenciler için özel bir eğitim programı hazırlanmıştır. Çalışmanın amaçlarına uygun olarak hazırlanan eğitim programında, simültane çeviri ile ilgili genel ve kuramsal bilgilerle birlikte gölge alıştırması, açımlama, özetleme, v. b. gibi temel alıştırmalar her iki gruba da verilmiştir. Ancak, stratejiler ve bunlara uygun olarak hazırlanan özel alıştırmalar sadece deney grubunda kullanılmıştır. Çalışma sırasında ön test-son test deney deseni kullanılarak grupların simültane çeviri düzeyleri karşılaştırılmıştır. Ayrıca, stratejilerin etkisini belirlemek üzere günlük eğitimlerden sonra her iki gruba da izleme testi verilmiş ve değerlendirmeye alınmıştır. IV Yapılan çalışmanın sonucunda, her iki grubun da çeviri düzeyinde bir ilerleme kaydedilmiştir. Deney grubunun kaydettiği anlamlı düzeydeki ilerleme strateji eğitiminin öğrenciler için önemini ortaya koymuştur. Kontrol grubunun kaydettiği ilerleme deney grubuyla karşılaştırıldığında, deney grubu lehine anlamlı bir fark ortaya çıkmıştır. Deney grubunun ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir; ancak kontrol grubu sadece sözcük seçimi boyutunda böyle bir ilerleme göstermiştir. Bu grubun, deney grubu kadar olmasa da, sözcük seçimi boyutunda belirli bir düzeye kadar kaydettiği gelişme, alıştırmaların sözlü çeviri için önemini ortaya koymaktadır. Kontrol grubunun sözdizimsel zorluklar içeren ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmamıştır. Bunun nedeni, öğrencilerin kaynak ve erek dillerdeki sözdizimsel farklılıklardan kaynaklanan zorlukların üstesinden gelebilmek için daha fazla çalışmaya ihtiyaç duymalarıdır. Stratejiler, öğrencilerin daha kısa zamanda daha çok yol kat etmeleri için büyük önem taşımaktadır. Yapılan çalışmanın sonucunda, simültane çeviri eğitiminde, strateji çalışmalarına ve bu çalışmalara yönelik olarak hazırlanan özel alıştırmalara ağırlık verilmesi, ayrıca çeviri sürecinde strateji kullanımı konusunda öğrencilerde bir bilinç yaratılması gerektiği ortaya çıkmıştır.