Elektronik ağızdan ağıza iletişim: Tüketici motivasyonlarına göre elektronik ağızdan ağıza iletişim platformlarından sosyal medya kullanımı

Geleneksel ağızdan ağıza iletişim, en temel ve etkili iletişim yollarından biri olarak süre geldi. İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte, ihtiyaca dönüşen dijital dünyanın bir diğer getirisi olarak da geleneksel ağızdan ağıza iletişim kendi evrimleşmesini yaşadı ve elektronik ağızdan ağıza iletişim hızla kendi platformlarını oluşturarak, gücü eline aldı. 1994 yılında ilk bloğun açılması ile birlikte aslında iletişim türü de kendine bambaşka bir platform bularak, mutasyona girdi. Ancak burada da tüm süreçlerde yaşandığı gibi bir evrim yaşandı. 1995 MIRC ve ICQ sistemlerinin yayınlanmasını içeren önemli, parlak bir sene yaşandı. Bu programlar; karşılıklı iletişimi sağlayan ve tepki alabilen, anında reaksiyon gösterebilen iletişim platformlarını oluşturdu. Bu, tam da; araştırmaya konu olacak olan sosyal medyanın çıkış noktasını yarattı. Bu oluşumlar, sosyolojiyi de, iletişimi de daha üst seviyede bilimler haline getirirken, bu noktada tıpkı geleneksel süreçte olduğu gibi burada da motivasyonlar çok önemli rol üstlendi. Bu araştırma da bu değişimden yola çıkarak elektronik ağızdan ağıza iletişim için hangi motivasyonların hangi sosyal medya platformları daha çok tercih ettiğinin ya da ağırlıkların nasıl dağıldığını bulmayı hedeflemektedir. Temel olarak bu araştırmanın odaklanacağı konu olumlu ya da olumsuz durumlarda, sosyal medyaya yazan kişi olmanın nasıl davranışa dönüştüğünü sorunsalı olacaktır. Ruh hali temelli bir davranışın, hangi motivasyonla, hangi sosyal medya platform seçimini yapacağı konusuna cevap bulamaya çalışacaktır. Sosyal medya sınırlarını ise güncel kullanıcı sayısı temeline dayandırarak 4 ayrı platform altında inceleyecektir; Youtube, Twitter, Instagram ve Facebook. Bu çalışma elektronik ağızdan ağıza iletişim davranışlarına sebep olan motivasyonları temel alarak, bu motivasyonlar temelinde, hangi internet platformlarının tercih nedenlerini sonuçlandırmaya çalışacaktır. Araştırma fark olduğu düşünülen bazı online platformlar tercih edilerek yapılacaktır. Bunun için motivasyonlar belli gruplar altında incelenmiş; araştırmanın ölçeği 8 temel motivasyondan oluşturulmuştur. Bu ölçeklendirme ve sınıflandırmaya göre kullanıcıların hangi motivasyonla EAAİ tercih etti anlaşılmaya çalışılmıştır. Bunun için 4 sosyal medya platformu tercih edilmiştir: Youtube, Twitter, Instagram ve Facebook. Bu seçimler kullanıcı sayıları ile sıralanarak yapılmıştır. Motivasyonların kullanımıyla, sosyal medya platformları olan Youtube, Facebook, Instagram ve Twitter kullanımlarının nedenleri arasında bağ kurulmaya çalışılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına ve analizlerine yardımcı olacak iki teorik yaklaşımda literatüre dahil edilmiştir. Birisi en ünlü iletişim kuramlarından biri olan Yale Yaklaşımı'dır. Yale yaklaşımı aynı zamanda öğrenme ve ikna teorisi olarak da ele alınır. Birçok farklı düşünce grubunun, birbirini geliştiren bakış açılarıyla Yale Yaklaşımı, motivasyonların AAİ ve EAAİ kullanım motivasyonlarını ayırt etmek, anlamak ve bir temele dayandırmak için oldukça önemlidir. Bir yorumun neden yapılabileceği, ürün ve markalar ile ilgili fikir paylaşımlarının temel psikolojisini anlamak, iknayı ve bu öğrenme iletişim sürecini anlayarak daha kolay açıklanabilecektir. Yale yaklaşımı dışında bir de araştırma literatürüne dahil edilen Yükleme Teorisi vardır. Bu teori ise iletişimin mesaj anlamlandırmalarının nasıl oluştuğunu ve nelere dayandığını açıklamak için önemlidir. Atıflar, tüm mesajların anlaşılması ve oluşturma sebeplerinin temelini oluşturmaktadır. Kişilerin bunu neden yaptığı, atıfları ne çeşitlerle gösterdiğini ortaya koyamaya çalışan teori, mesajın platformlar ile birleşme psikolojisini, tüm bu sürecin davranışa dönüşme nedenlerini anlama konusunda yardımcı olacaktır. Teori; yeterince gözlem ve bilgi edinme şansı olmadığında, mesaj anlamları nasıl çıkarılmakta ve motivasyonlar platformları nasıl yer edinmektedir bu analiz içinde oldukça açıklayıcı kademelere sahiptir. Dijitalleşen dünya ile birlikte davranışların değişmesi, değişen davranışların, olumlu ve olumsuz anlamları farklılaştırması anlamında iletişimin süreç ile birlikte evriminin açıklaması önemlidir. Aynı zamanda araştırmanın içinde, araştırmaya dahil edilen motivasyonların ve ölçeklerin detaylı bağlantıları ile tanımları da açıkça görülecektir.