turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kızılcahamam yüzeysel su kaynaklarının ağır metal kirliliği yönünden incelenmesi

Bu çalışma kapsamında, Kızılcahamam ilçesi yüzeysel su kaynakları ağır metal kirliliği açısından değerlendirilmiştir. Ankara ilinin su ihtiyacının önemli bir kısmı ilçe sınırları içerisinde bulunan Kurtboğazı Barajı, Eğrekkaya Barajı ve Akyar Barajı ile sağlanmaktadır. İlçe sınırları içerisinde yer alan bu barajları besleyen ana akarsular çalışma kapsamında ilçenin yüzey sularını temsil etmektedir. Yapılacak numune analizleri için 10 adet örnekleme noktası belirlenmiş ve bu noktalardan alınan numunelerin analizleri yağışlı dönem ve kurak dönemi kapsayacak şekilde Mayıs 2016 ve Ekim 2016 tarihlerinde gerçekleştirilmiştir. Bölgede bulunan Mera Çayı, Pazar Çayı, Sey Çayı, Bulak Çayı ve Kirmir Çayından kurak ve yağışlı dönemlerde su numunesi alınıp fiziksel-kimyasal su kalite analizleri, Toplam karbon, toplam organik karbon, toplam azot, sertlik, pH, elektirik iletkenliği, tuzluluk analizleri yapılmıştır. Su kalite parametrelerinin belirlenmesi için sularda ana iyonların dışında eser miktarda bulunun bazı ağır metaller TS 266, 2005 İnsani Tüketim Amaçlı Sular Standartı'nda yer alan suların sınıflandırılmasındaki azami değerlerle karşılaştırılmıştır. Analiz değerlerine göre iyonların sıralaması Ca Na K Mg B şeklinde olup, iyon değişimleri belirgin özelliklerde olmamıştır. Yağışlı dönemde As değeri ham su arsenik sınır değerlerinin üzerinde olup, 10 ppm'in üzerinde ölçülmüştür. Analizler sonucu su kaynaklarında gözlenen yüksek Al, As, Cr, Cu, Fe, Hg, Se değerleri doğal yollarla su kaynaklarına geçtiği düşünülmekte olup Kızılcahamam'ın volkanik kayaçlardan oluşan dağ yapısı ve jeotermal kaynakların bölgede yer alması, yağışlı dönemde fazla olan su kütlelerinin bölgedeki kayaçlarla daha fazla teması sonucunda ağır metal değerleri yağışlı dönemde yükselmiş, kurak dönem de azalış göstermiştir.
Doğa koruma ve çevre eğitimi açısından sulak alanların işlevleri

Hızla artan dünya nüfusu ve insanların yaşam alanı bulma çalışmaları insanları farklı arayışlara yönlendirmiş ve doğanın tahrip edilmesine sebep olmuştur. Sanayileşme ve teknolojinin gelişmesi de bu tahribatı artırmıştır. Tahrip edilen doğal kaynaklardan en önemlisi sulak alanlardır. Sulak alanlar geçmişşte sıtma hastalığına neden olması ve verimsiz araziler olarak düşünülmesi, bataklık, sazlık olarak görülmesi sebebi ile kurutulmuş, bu alanlar tarım arazisi, yerleşim, endüstri alanı olarak kullanılmıştır. Doğal ortamda meydana gelen bu kirlenme ve yok oluşlar insanları psikolojik, sosyolojik, kültürel, eğitim gibi alanlarda olumsuz etkilemiş ve insanları bu kötü gidişatın önüne geçmek için önlemler almaya yönlendirmiştir. Zamanla sulak alanların da önemi anlaşılmış ve bu alanların tahribatının engellenmesi için koruma altına alınmıştır. Hem canlıların yaşam alanı olması hem de doğal güzellik bakımından insanlara oldukça fazla hizmet sunan sulak alanların çeşitli işlevleri bulunmaktadır. Sulak alanların korunması ve yenilenmesi için çalışmalar yapılmaktadır. Sulak alanların kurutulması kanunla yasaklanmıştır. Bu çalışmada en önemli doğal kaynaklardan biri olan ve insanların hayati ihtiyaçlarını karşılayan sulak alanların doğa koruma açısından işlevleri araştırılmış, bu konuda yapılmış olan çalışmalar incelenmiş, uzman kişiler ile görüşülmüş, sulak alanların zarar görmesinin engellenmesi ve rekreasyonunun sağlanması ve onarılması için neler yapılması gerektiğine yönelik öneriler sunularak insanların bu önemli doğal kaynakla alakalı bilinçlendirilmesi amaçlanmıştır.
Sulardan 2,4-diklorofenoksi asetik asit (2,4-d) herbisitinin fotobiyokataliz kullanarak arıtılması

Yapılan bu çalışmada, 2 ,4-Diklorofenoksi asetik asit (2,4-D) herbisitinin kimyasal oksidasyon ve biyolojik arıtma proseslerinin birleşimiyle oluşan hibrit arıtma sistemleri kullanılarak sulu çözeltiden giderilmesi incelenmiştir. Yapılan deneysel çalışmalar iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde ticari formdaki Amin EXT 500 SL 2 ,4-D amin tuzu herbisitinin laboratuvar koşullarında kesikli fotokatalitik reaktör sistemi ile fotokatalitik parçalanma ve mineralizasyon performansı incelenmiştir. 25 mgL- 1 2 ,4-D'nin pH 5'de, UVA ışıması altında (365 nm/36 Wm-2) sabit karıştırma hızında (150 rpm) ve sıcaklıkta (22 1 C) fotokatalitik prosesiyle (UVA+TiO2) optimum koşullarda 180 dakika sonunda %97,47 0, 27 parçalanma, %39,89 3, 42 mineralizasyon ve %65,52 3, 88 oksidayon elde edilmiştir. Ayrıca aynı koşullarda 25 mgL- 1 2 ,4-D'nin optimum 150 mgL- 1 H2O2 kullanılarak fotokatalizinde (TiO2+UVA+H2O2) 180 dakika sonunda %99,74 0, 08 parçalanma, %55,99 2, 67 mineralizasyon ve %82,49 1, 90 oksidayon elde edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, 6 günlük havalandırmalı ve havalandırmasız biyolojik reaktörde oksidayon ve 50 mgL- 1 2 ,4-D parçalanma miktarı 4. gün sonunda maksimuma ulaşmış olup sırasıyla; %78,78 0, 30 ve %78,33 0, 15 oksidasyon ile %38,23 3, 12 ve % 42,26 0, 42 parçalanma elde edilmiştir. 15 dakika fotokataliz ön işleminden geçmişş çıkış suyunun arıtımında ise, 4. gün sonunda maksimum %88,88 0, 12 oksidayon ile %87,14 0, 75 herbisit parçalanması elde edilmiştir.
Geri dönüşebilir atıkların kaynağında ayrıştırılması ve toplanması yöntemi, Gebze örneği

Yeryüzünde sınırlı olan doğal kaynaklar; hızlı gelişen sanayileşme, nüfus artışı, teknolojik ilerlemeler nedeniyle tükenmekte ve yaşam biçimindeki değişmeye bağlı olarak ortaya çıkan katı atıklar artış göstererek küresel bir çevre sorunu haline gelmektedir. Katı atıklar, her türlü insan ve hayvan faaliyeti sonucunda meydana gelen, istenmeyen ve herhangi bir amaçla kullanılamayacak olan katı maddeler olarak tanımlanabilir. Aynı zamanda yaşam standartlarında meydana gelen değişiklikler atık çeşitliliğinin artırmaktadır. Geri dönüşebilen atıkların kaynağında ayrıştırılması ve toplanması yöntemi; özellikle cam, metal, plastik, kağıt ve tekstil atıklarının başta olmak üzere; kompost, biyogaz gibi gerek hammadde olarak kullanılarak gerekse alternatif üretimler ortaya konarak ekonomik değerler oluşturması sebebiyle önem arz etmektedir. Bu çalışmada; Gebze'deki hanelerden kaynaklanan katı atıkların karakterize edilmesi, mevcut atık yönetimine ilişkin faaliyetler ve evsel nitelikteki atıklar içerisinde geri dönüşümü ve/veya geri kazanımı mümkün olan atıkların yönetimi incelenmiştir. Yapılan çalışma neticesinde; evsel kaynaklı atıklar içerisinde geri dönüşümü mümkün olan atıkların kaynağında ayrı toplanması yöntemi ele alınarak Gebze'deki mevcut atık toplama sistemi değerlendirilmiş, yeni yöntem ve uygulamalar önerilmiştir.
Avrupa Birliği uyum sürecinde Türkiye'nin karşılaştırmalı atık yönetimi stratejileri

çalışmada, Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde ülkemizdeki atık yönetimi ile ilgili mevzuat çalışmaları ele alınmış, bu çalışmalar Avrupa Birliği'ndeki mevcut atık yönetimi mevzuatı ile karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Daha sonra ise, Türkiye'nin atık yönetimiyle ilgili stratejilerini ortaya koymak amacıyla, mevcut yönetmeliklerin başlangıçtaki yapıları, bu süreç içinde geçirdikleri revizyonlar, yeni çıkarılan ve çıkarılacak olan yönetmelikler tüm detaylarıyla irdelenmiş, saptanan olumlu ve olumsuz durumlar, yine AB mevzuatı ile karşılaştırmalı olarak sunulmuştur.
Asfaltlanmış yollardan atmosfere yayılan uçucu organik bileşikler için emisyon faktörü değeri belirlenmesi

Agrega ve bitüm karışımı kullanılarak üretilen asfalt malzemesinin hazırlanması, yola serilmesi ve serildikten sonraki zaman içerisinde atmosfere çeşitli kimyasal buharları salıverilmektedir. Bu kimyasalların birçoğu düşük sıcaklıkta buharlaşabilen ve yapısında benzen halkası olan poliaromatik hidrokarbonlardır. Poliaromatik hidrokarbonlar ise insan sağlığı ve çevre açısından tehlikeli maddelerdir. Amerikan Çevre Koruma Ajansı ve Avrupa Birliği asfaltın üretilmesi ve zemine serilmesi esnasında atosfere yayılabilen kimyasallarla ilgili emisyon faktörleri değeri belirlemiştir. Ancak asfalt zemine serildikten ve sıkıştırıldıktan sonra atsmosfere salıverilecek kimyasallar için emisyon faktörü değeri mevcut değildir. Bu çalışmada zemine serilen asfaltın sıkıştırılmamış ve sıkıştırılmış durumunda atmosfere olabilecek kimyasal emisyonlarının zamanla değişimi laboratuvar ölçeğinde kontrollü olarak gerçekleştirilmiş ve toplam kimyasal emisyonu benzen eşdeğeri olarak hesaplanmıştır. 60 oC sıcakta gerçekleştirilen deneysel çalışmada her bir kimyasalın başlangıç konsantrasyonunun %95 altına düştüğü görüldüğünde deneye son verilmiştir. Yapılan çalışma neticesinde 1 ton sıkıştırılmış asfattan 28.54 kg PAH'ın atmosfere salıverildiği belirlenmiştir.
Bir sanayi işletmesinden salınan hava kirleticilerine ait dağılım modellerinin ve olası halk sağlığı etkilerinin incelenmesi

Bu çalışmada, Balıkesir'de bir çimento fabrikasından yayılan partikül madde ve toz kirleticisinin, farklı meteorolojik ve hava kalitesi modellerini kullanarak oluşan kirliliğin nereye doğru dağıldığını, hangi modellerin bu çalışma için daha iyi sonuçlar verdiğini ve son olarak işletmeden yayılan ağır metallerin oluşturabileceği sağlık riskinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Balıkesir, sanayi sektöründen turizme, enerjiye ve pek çok farklı sektörlerin bulunduğu bir şehrimiz olarak nüfusu da gün geçtikçe artmaktadır. Tüm bunların sonucu olarak hava kirliliği artarak kişilerde ve canlılarda sağlık riski oluşturmaktadır. Bu çalışmada, lokal meteorolojik istasyonlardan alınan veriler ile AERMET, uydudan alınan meteorolojik veriler ile WRF kullanılarak meteorolojik model alt yapıları hazırlanmıştır. Hava kirliliği dağılımı için iki farklı meteorolojik model kullanılarak AERMOD ve ADMS modelleri hazırlanmıştır. Balıkesir bölgesinde faaliyet gösteren hava kalitesi izleme istasyonu ile korelasyon analiz yapılarak en uygun meteorolojik ve hava kalitesi dağılım modeli tespit edilmiştir. Ağır metallerin salınımı sonucu oluşabilecek akut, kronik ve kanser riski için HARP kullanılmıştır. Sonuç olarak; yapılan analizlere göre modellerde kirlilik daha çok güneye doğru dağılım göstermiştir. İstatistiksel sonuçlar incelendiğinde, meteorolojik modellerden WRF, hava kalitesi dağılım modellerinden saatlik verilerde ADMS, günlük verilerde AERMOD daha iyi sonuçlar vermiştir. Sağlık etkisi incelendiğinde, akut ve kronik risk açısından sınır değerleri sağlarken kanser riski oranında sınır değerde aşımlar görülmüştür.
Adana ili tıbbi atık yönetimi; sorunlar ve çözüm önerileri

Tıbbi atıkların yönetimi ve bertarafı, Türkiye'de dahil olmak üzere gelişmekte olan tüm ülkelerin ortak sorunlarından birisidir. Bu çalışmanın amacı, Adana kentinde tıbbi atık yönetimini incelemek, karşılaşılan problemleri belirlemek ve çözüm önerileri geliştirmektir. Bu çerçevede, hem mevcut araştırmaların ve yayınların gözden geçirilmesi, hem de yapılan anket çalışmalarının istatistiksel olarak değerlendirilmesi sonucunda, Adana kentinde üretilen tıbbi atıkların mevcut durumda nasıl yönetildiği tespit edilerek değerlendirilmiştir. Yapılan araştırmada Adana Büyükşehir belediye sınırları dahilinde, sağlık kuruluşlarında oluşan 2007 yılına ait yıllık tıbbi atık miktarı 1.182.925, 7 kg, günlük ortalama tıbbi atık miktarı 3240, 8 kg ve yatak başına düşen ortalama günlük tıbbi atık miktarı ise 0,59 kg'dır. Yapılan araştırmalar sonucunda Adana kentinde oluşan tıbbi atıkların bertarafı için en uygun yöntem olarak buharla sterilizasyon seçilmiştir.
Erciyes üniversitesinde sıfır atık projesinin geliştirilmesi

Teorik eğitimlerin yanı sıra teknoloji, çevre, kültür hususlarında bireylerin bilinçlenmesi bakımından en önemli ve merkezi kurumları temsil eden üniversitelerin, eğitim ve araştırmalarında sürdürülebilir kalkınma ilkelerini benimseyerek etkin bir atık yönetimi dahilinde sıfır atık uygulamalarına sahip olmaları oldukça önemlidir. Bu bağlamda araştırmada, Erciyes Üniversitesi sıfır atık projesi ile etkin bir atık yönetiminin uygulamaya konulması ve çevre ve insan sağlığının yanı sıra doğal kaynakların korunması, teorik olarak ise konuya özgün bilgiler sunarak ilgili literatüre yönelik önemli katkıların sağlanması ve yaygın etkinin oluşturulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, sıfır atık yönetim sistemi kurularak çalışma ekibi belirlenmiş ve planlamalar yapılmıştır. Planlamalar çerçevesinde ise mevcut durum tespiti, ihtiyaç analizi, eğitim/bilinçlendirme çalışmaları, izleme, kayıtların tutulması, iyileştirme faaliyetleri gibi çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Ayrıca atık yönetiminin daha etkin bir şekilde faaliyete geçirilmesi için SWOT analizi yapılmış ve UI GreenMetric sıralamaları değerlendirilmiştir. Erciyes Üniversitesi'nin atık yönergesine sahip olması ile GreenMetric değerlendirmelerine dahil olmasının atık yönetimine önemli katkılar sunduğu ve SWOT analizi ile belirlenen unsurların sıfır atık yönetim sisteminin oluşturulmasında kolaylıklar sağladığı tespit edilmiştir. Ayrıca Erciyes Üniversitesi'nde sıfır atık projesinin geliştirilmesinin, atıkların çöplere karıştırılmadan türlerine göre ayrıştırılmasının sağlanması ile görüntü ve çevre kirliliğinin önüne geçilmesi, dolayısıyla ekonomik kazanımların sağlanması, farkındalığın artırılması ve üniversitenin 'çevreci üniversite' sıfatıyla saygınlığının artırılması bakımından önemli katkılar sunduğu görülmüştür.
İyon değiştirici membranlarla bor giderilmesi

İnsanlar ve bitkiler için son derece önemli olan borun alınması gereken günlük miktar 0,3 mg B/kg gün olup, yüksek dozlarda alındığında zararlı etkiler göstermektedir. Sunulan bu çalışmada; içme ve sulama sularındaki yüksek miktardaki borun, iyon değiştirici membranlar kullanılarak uzaklaştırılması incelenmiş ve B uzaklaştırılmasına madde konsantrasyonu, pH, süre, membran yapısı ve farklı iyonlar gibi bazı parametrelerin etkisi incelenerek, sistemin uygulanabilirliği araştırılmıştır. Daha önceden özellikleri tespit edilmemiş ve B uzaklaştırılması için kullanılmamış olan AHA anyon iyon değiştirici membran kullanılmış, B akış hızının madde konsantrasyonuna, pH ve iyon özelliklerine göre 2,659x10- 8 - 3232,950x10- 8 mmolcm-2s- 1 aralığında olduğu görülmüştür. Çeşitli çalışmalarda en hızlı B geçişinin pH 9 ,5'da olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca yabancı iyonların ters akım geçişini hızlandırdığı ve HCO-; 3 iyonunun Cl , SO-2; 4 iyonlarına göre daha etkili olduğu tespit edilmiştir. Bütün denemeler oda sıcaklığında yapılmış ve alıcı faza geçen bor konsantrasyonları ICP-AES ile tayin edilmiştir. İSulu çözeltilerden bor uzaklaştırılmasında; donnan diyaliz metodunun uygun yabancı iyon ve pH'da kullanılabilir iyi bir metot olduğu görülmüştür.
Bardakçı kili kullanılarak sulu çözeltiden ağır metal uzaklaştırılması ve adsorbsiyon kinetiğinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı endüstriyel gelişmeye bağlı olarak her geçen gün büyük bir tehlike haline gelmeye başlayan ağır metal tehlikesinin farkına varabilmek, özellikle etki alanının çok fazla olduğu sulu ortamdan bu ağır metalleri uzaklaştırma yöntemlerini araştırmaktır. Bunun içinde ucuz bir yöntem olan doğal killerin; çinko, bakır gibi ağır metalleri adsorplayabilme özelliğinden faydalanıldı. Çalışmada Bardakçı'dan alınan kil örneklerinin özelikleri incelendi, ağır metallerin killer tarafından adsorpsiyonu ve adsorpsiyon kinetikleri araştırıldı. Ağır metal olarak çinko ve bakır kullanıldı. Ağır metallerin kil örnekleri tarafından adsorbe edilmelerinde sıcaklık, pH ve derişim gibi üç farklı parametre kullanıldı. Sıcaklığın, konsantrasyonun ve pH'ın adsorpsiyona etkileri gözlemlenerek deney sonuçları grafiklerle düzenlendi. Elde edilen verilerin Freundlich adsopsiyon izotermlerine uygun olduğu belirlendi.
Kızılırmak deltası kıyı bölgesi yer altı sularında kalite ve kirlilik parametrelerinin incelenmesi

Bu çalışma kapsamında, Samsun ili Bafra Ovasındaki yeraltı suyunun su kalitesinin mevsimsel olarak değişimi ve sulamaya uygunluğu; matematiksel ve grafiksel metodlar ile değerlendirilmiştir. Bu amaçla; çalışma alanında yer alan 48 adet yeraltı kuyusundan, sulama başı ve sulama sonu olmak üzere 2016 yılında 2 dönem numune alınmıştır. Çalışma alanında bulunan yeraltı sularında su kalite parametreleri yönünde pH, Nitrat, Nitrit, Amonyum, Fosfat ve Bor analizleri yapılmış olup, WHO ve TS 266'ya göre değerlendirilmiştir. Bafra Ovası'nda hayvancılık faaliyetleri, endüstriyel atıksular ve yoğun bir şekilde kullanılan Azotlu gübrelerin sebep olduğu Nitrat kirliliği, sulama başında sulama başında miktar olarak daha az iken sulama sonrası dönemde artış gözlenmiştir. Nitrit değerleri çok yüksek olmamakla beraber, Amonyum değerlerinde WHO verilerine göre 1.5 mg/L'yi aştığı gözlemlenmiştir. Kuyu sularının kimyasal analizleri sonucu elde edilen su kalite değerlerine göre her bir dönem için suların özelliklerini belirlemek amacıyla Piper diyagramı çizilmiştir. Suların sulama açısından uygunluğunu incelemek amacıyla ABD tuzluluk diyagramı hazırlanmış ve Sodyum Adsorbsiyon Oranı, Yüzde Sodyum, Artık Sodyum Karbonat, Kelly İndeksi ve Potansiyel Tuzluluk değerleri hesaplanmıştır. Genel olarak, deniz suyu girişimi yönünden değerlendirmek üzere ovadaki kuyu suları Piper diyagramına göre hafif tuzlu-tuzlu su tipi, ABD diyagramına göre ise C3-C4, CI- yönünden baktığımızda ise sulama başında çoğu tatlı su iken sulama sonunda, hafif tuzlu olarak değerlendirildirilmiştir. Ovadaki kuyuların bazılarında, özellikle sulama döneminde çok yüksek tuzluluk problemi olduğu belirlenmiştir. Bu durumun topraklarda problem yaratacağı düşünülmektedir. Bu nedenle ovanın geleceği için kuyu suyunun sulamada kullanılmasından kontrollü bir şekilde değerlendirilmesi gerekmektir.
The Impact of the proposed trade ban of the basel convention on the trade of scrap metals on Turkish iron and steel industry

Tehlikeli atıkların sınırlar ötesi taşınımına ilişkin Bazel Sözleşmesinde önerilen bir karara göre, tehlikeli atıkların bertaraf ve geri kazanım amacı ile, gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere ihracatını yasaklamaktadır. Halen onay bekleyen söz konusu ticaret yasağının etkisi, Bazel Sözleşmesinin birçok metal hurdasını tehlikeli atık kategorisine sokması ile dünya metal hurda ticaretindeki esasları değiştirmektedir. Demir ve çelik hurdaları yasak kapsamına girmemekle beraber, yasak atık seçiminde gösterilen titizlik, gelecekte demir ve çelik hurdalarını'da yasak kapsamına alınma olasılığını göstermektedir. Gelecekte Demir çelik hurda ticaretine uygulanacak olan olası bir ticaret yasağı büyük bir demir çelik hurda ithalatçısı olan Türk demir çelik sanayisini olumsuz yönde etkileyecektir. Bu çalışmanın amacı, Türk demir çelik sanayisinin ithal hurdaya ne kadar bağımlı olduğu bulmak, ve gelecekteki olası bir ticaret yasağının bu sanayi üzerindeki olumsuz etkilerini önceden belirleyerek, teknoloji değişikliği ve yeni hammadde kullanımı gibi alabileceği korunmacı tedbirler üzerinde tartışılarak çözümler üretmektir.
Entegre et tesisleri ile mezbaha atıksularının karakterizasyonu ve arıtılabilirliği

8u çalışmada, entegre et tesisleri ile mezbaha atıksularının karakterizasyonu incelenerek, 'Yukarı Akımlı Havasız Çamur Yatağı'nda bu atıksuların arıtılabilirliği araştırılmıştır. Mezbaha ve entegre et tesisi atıksuları, yüksek miktarda katı madde, gres ve organik madde içermektedir. YAÇY' nın tasfiye verimi için, organik yükün kritik parametre olduğu görülmüştür. Organik yük 3,1 kg/m3/gün olduğunda, YAÇY'nın KOl giderim veriminin % 95 olduğu gözlenirken, toplam azot ve fosforun çok az miktarda giderildiği tespit edilmiştir. YAÇY çıkış suyuna koagülasyon işlemi uygulanmış, fakat çıkış suyunda askıdaki katı madde miktarı az olduğu için %35- 40 KOl giderimi sağlanmıştır.
İlaç endüstrisi atıksularında fenton prosesi ile renk ve KOİ giderimi

laç endüstrisi, endüstriyel atıksuların arıtımında sorunların yoğun olarak görüldüğüendüstrilerden biridir. Bu sorunlar ilaç üretimindeki ürünlerin ve kullanılan proseslerinçeşitliliğinden kaynaklanmaktadır. Ürün çeşitliliğinden dolayı atıksuların organik madde içeriği zengin, rengi yoğun ve KO değeri yüksektir. Uygulanan prosese, ürün türüne ve miktarına bağlı olarak atıksuyun pH'sı, rengi ve KO değeri farklılıklar gösterir. Aynı zamanda ilaç endüstrisi atıksularının biyolojik parçalanabilirliklerioldukça düşüktür. Bu nedenle biyolojik, kimyasal ve fiziko-kimyasal arıtma proseslerinin ilaç atıksularının arıtımında uygulanması her zaman yüksek verimsağlamayabilir. Renk ve KO gideriminde geleneksel arıtma yöntemlerinin yanında ileri oksidasyon yöntemlerinden Fenton prosesinin kullanımı giderek artmaktadır. Fenton prosesi, FeSO 4 ve H2O2'nin birbirleriyle reaksiyona girmesiyle kuvvetli bir oksitleyici olan OH radikallerinin oluşması esasına dayanmaktadır. Oksidasyon basamağıyla renk gideriminin, koagülasyon basamağıyla da KO gideriminin sağlandığı bu yöntem iki aşamalı arıtma etkisine sahiptir. Bu çalışmada Fako laçları A. Ş. Hammadde Fabrikasına ait kimyasal ve biyolojik arıtma tesisi çıkışından alınan arıtılmış atıksuya son arıtım kademesi olarak Fenton prosesinin uygulanması ile renk ve KO parametrelerinin giderimi incelenmiştir. Fako laçları A. Ş. Hammadde Fabrikasının arıtma tesisi çıkışından alınan numuneninKO değeri 572 mg/L, renk parametresi değerleri 436 nm'de 90,5 m-1, 525 nm'de 43,2m- 1 ve 620 nm'de 29,2 m-1 olarak bulunmuştur. Renk ve KO giderim verimi için en uygun reaksiyon şartlarını sağlayan optimum değerleri belirlemek için denemeler yapılmıştır. Optimum pH değerinin belirlenebilmesi için yapılan denemelerin sonucunda en iyi renk ve KO giderimi pH 4 değerinde elde edilmiştir. 200 mg/L FeSO 4 ve 200 mg/L H2O2 dozlarının optimum olarak belirlenmesinin ardından, karıştırma süresi 30 dakika, çökme süresi 90 dakika ve en uygun reaksiyon sıcaklığı da 35 Colarak bulunmuştur. En uygun reaksiyon şartlarında KO değeri 149 mg/L'yeindirgenerek % 74 verim sağlanmıştır. Renk değerleri de 436 nm'de 4,6 m-1, 525 nm'de1,1m- 1 ve 620 nm 0,5 m-1'e indirgenmiştir. Böylelikle 436 nm de % 95, 525 nm de % 97 ve 620 nm'de % 98 renk giderim verimi elde edilmiştir. Çalışma sonucunda ilaç hammadde fabrikası atıksu arıtma tesisi çıkış suyunun rengiFenton prosesi ile EN ISO 7887 Avrupa Normunda verilen sınır değerlere kadarindirgenirken, KO parametresi Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nce verilen sınırdeğere düşürülmüştür. Fenton prosesinin uygulandığı bu çalışmada elde edilen sonuçlar, bu prosesin ilaç atıksularının renk ve KO gideriminde kullanılabileceğini göstermektedir.
Meriç nehri'nde su kalitesi parametreleri arasındaki ilişkilerin ana bileşenler analizi ile belirlenmesi

Çevre kirlenmesi sorununun önemli bir parçası olan yüzeysularmdaki kirlenmeye başlıca 3 kaynak sebep olmaktadır. Bu kaynaklar; hızlı nüfus artışı ile birlikte artan evsel atıkların arıtılmadan su kaynaklarına verilmesi, endüstriden çıkan atıksular ve tarımsal alanlardan dönen sulardır. Su kaynaklarından en verimli bir şekilde yararlanabilmek amacıyla su kalitesinin bilinmesi gereklidir. Bu amaçla suyun kimyasal, fiziksel ve hatta biyolojik özelliklerini temsil eden parametreler gözlenerek, değerlendirilmesi yapılmaktadır. Ancak, su kalitesini temsil eden parametrelerin çok fazla sayıda olması gözlemlerin daha sık periyotlarda yapılmasını ve değerlendirilmesini güçleştirmektedir. Bu çalışmada, Ana Bileşenler Analizi'nden yararlanarak su kalitesi ile ilgili olarak gözlenen birbiriyle ilişkili değişkenler takımının tarifi basitleştirilmiştir. Elde edilen bulgular yardımıyla, su kalitesini belirleyen ana faktörlerin açıklanması kolaylaştırılmıştır. Bu çalışmada uygulama alam olarak, su potansiyelinin ve kirletici yükünün fazla oluşu gibi nedenler dikkate alınarak, Meriç Nehri seçilmiştir. Bu çalışmada veri olarak Meriç Nehri üzerinde 1983 - 1998 yılları arasında gözlenen akım ve su kalitesi parametreleri ele alınmıştır.