MEDİA projeleri açısından Avrupa Birliği'nde audiovisual endüstri

Avrupa Birliği, 25 Mart 1957'de imzalanan Roma Anlaşması'yla toplam altı üye ülkeyle, Avrupa Ekonomik Topluluğu adı altında kurulmuştur. Birlik'in kurulmasındaki temel neden, 'Avrupa Birliği' düşüncesidir. II. Dünya Savaşı'ndan sonra büyük bir yıkıntı görüntüsüne sahip olan Avrupa'nın böylesi bir görüntüyle bir daha karşılaşmamak isteği de bu birliğin kurulmasında etkili olmuştur. Avrupa Birliği'nin amacı, 'bir ortak pazarın kurulması ve üye ülkelirin ekonomik politikalarının birbirine giderek artan ölçüde yakınlaştırılması yoluyla, Birlik'in tümü içindeki ekonomik faaliyetin uyumlu bir biçimde geliştirilmesi, dengeli ve sürekli gelişmeyi, daha ileri bir istikrarı, hızla yükselen yaşama düzeyini ve üye ülkeler arasında daha sıkı ilişkilerin kurulmasını sağlamaktır'. 1.1. 1995 tarihinde; Avusturya, İsveç ve Finlandiya'nın katılımıyla Avrupa Birliği günümüzde 15 üye ülkeden oluşmaktadır. Türkiye Avrupa Birliği'ne ilk kez 1959'da bir ortaklık anlaşması için başvurmuştur. 1963'te imzalanıp, 1964'te yürürlüğe giren Ankara Anlaşması'yla ortaklık konusunda somut bir adım atılmıştır. Türkiye 1987'de Birlik'e tam üyelik için başvuruda bulunmuştur ve halen üyeliğinin kabulü için beklemektedir. Kültürel ve sanatsal gelişmeler açısından Avrupa zengin bir geçmişşe sahiptir. Fransa'da 28 Aralık 1895'te, Lumiere Kardeşler'in yaptıkları film gösterisiyle başlayan sinema tarihi, günümüze kadar çok zengin bir şekilde gelmiştir. II. Dünya Savaşı'nın ardından Avrupa sineması ciddi bir bunalıma girmiştir. Bu bunalımı yaratan 92 nedenler arasında, 'sayıları hızla azalan sinema salonlarını, sinema talebinin düşmesini, film üretiminin azalmasını, dağıtım sektörünün durumunu, Amerikan sinemasının ve televizyonun etkilerini' sayabiliriz. Bu durumdan kurtulmak için Avrupa Birliği'nin bulduğu tek çözüm 'işbirliği' olmuştur. Güçlü bir üretim ve dağıtım sistemi kurulmaya çalışılmıştır. Kültür birliği oluşturmak, ortak bir arşiv kurmak, sorunların tartışıldığı düzenli toplantılar yapmak, düzeyli film şenlikleri düzenlemek ve ortak yapımların sayılarını arttırmak alınan önlemler arasında yer almaktadır. Avrupa'da televizyon yayıncılığının düzenlenmesi ve geliştirilmesi adına atılan en büyük adım 'Sınırötesi Avrupa Televizyon Sözleşmesi'nin yürürlüğe girmesidir. Bu Sözleşme'ye imza atan ülkeler arasında Türkiye'de yer almaktadır. Avrupa Birliği'ne üye ülkeler tek ve güçlü bir audiovisual endüstri kurma çalışmalarına 1987 yılında başlamışlardır. Amaç; üye ülkelerin ayrı ayrı çalışıp, değişik politikalar izlemeleri yerine, tüm üye ülkelerin katılımıyla, tek ve güçlü bir audiovisual endüstri oluşturmak ve bu bağlamda da sağlam altyapılı, sürekli olarak gelişen ve dünya üzerinde söz sahibi olabilen bir endüstriye sahip olmaktır. Bu nedenle de audiovisual endüstrisinin gelişmesini sağlamak için projeler hazırlanmış ve uygulamaya geçilmiştir. Bu projeler, 'Audiovisual Endüstrisinin Gelişimini Teşvik Edici Önlemler/ Measures to Encourage the Development of the Audiovisual Industry'nin kısaltılmışı olan 'MEDIA' projeleri adı altında toplanmıştır. MEDIA Projeleri kapsamında 19 ayrı büro faaliyet göstermektedir ve başlangıcından 93 günümüze disiplinli ve yoğun çalışmaları çok olumlu sonuçlar vermektedir. Türk sineması gerek öykü zenginliği gerekse titiz çalışılması nedeniyle, Avrupa'da ilgi görmektedir. Ancak bu ilgiyi sürekli hale getirmek ve sinemamızı güçlendirmek için, Devlet'in Türk sinemasına yardımlarını arttırması, sinema ile ilgili vakıfların ve derneklerin güçlendirilmesi ve en önemlisi de Türk sinema endüstrisinin kurulması gerekmektedir. 20 Nisan 1994'te 'Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun' yürürlüğe girmiştir. Türkiye'de yayın yapan bütün radyo ve televizyonların bu Kanun'a uyması gerekmektedir; çünkü ancak bu sayede düzenli ve ilkeli bir yayıncılığa sahip olunabilir. Genel olarak, Türkiye'de de tıpkı Avrupa Birliği'nde olduğu gibi, sağlam altyapılı bir audiovisual endüstri oluşturabilmek için, Avrupa Birliği'ne üye ülkelerde sekiz yıldır uygulanan ve olumlu sonuçları görülen MEDIA Projeleri'nin model olarak benimsenmesi olumlu olacaktır.