Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran 18-45 yaş grubu kadınların osteoporoz bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Osteoporoz kemik mineral yoğunluğunun azalmasına bağlı ortaya çıkan engellenebilir ya da geciktirilebilir kronik bir hastalıktır. Kadınlarda erkeklere göre daha sık görülmektedir. Hastalıktan korunmak için kemik sağlığını destekleyen beslenme ve yaşam şekillerinin bilinmesi önemlidir. Başta kalsiyum alımı olmak üzere beslenme ve fiziksel aktivite yönünden bireylerin bilgili olması ve bu bilgilerini sağlık davranışı olarak uygulamaları osteoporozdan korunmada en önemli basamaktır. Bu nedenle çalışmamızda 18-45 yaş arası kadınların osteoporoz hakkındaki bilgi, tutum ve davranış düzeylerini belirlemeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma 15.05.2016 15.08. 2016 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniklerine başvuran 368 kadın katılımcı ile yapılmıştır. Katılımcılar 12 adet sosyo-demografik sorunun eklendiği revize OBT' yi doldurdular. Anket doğru cevaplara 1 puan, yanlış cevaplara 0 puan vererek değerlendirilmiştir. Genel puan ortalaması 0 32 arasındadır. Egzersiz ölçeği kısmı toplam puanı 0 20 arasında, kalsiyum ölçeği kısmı toplam 0-26 arasındadır. Alınan puanın yüksekliği katılımcının osteoporoz bilgisinin iyi düzeyde olduğunu gösterir. Verilerin analizi SPSS 11,5 paket programı kullanılarak yapılmıştır. Gruplar arasında ortalamalar yönünden farkın önemliliği için t testi, tek yönlü varyans analizi ile ortanca değerler yönünden farkın önemliliği için Mann Whitney-U testi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Sonuçlar p<0, 05 için istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 368 kadın (ortalama yaş: 32,59 7,58 yıl) katılmıştır. Katılımcıların egzersiz alt grup puan ortalaması 20 üzerinden 9,56 olarak, beslenme alt grubu puan ortancası 26 üzerinden 12,86 ve toplam skor ortancası 32 puan üzerinden 15,08 olarak bulunmuştur. Genel olarak katılımcıların puan ortalamaları her üç grup içinde anketin maksimun puanın %50'si ve altında bulunmuştur. Bu durum kadınların osteoporoz bilgisinin yetersiz olduğunu göstermektedir. Katılımcıların eğitim düzeyi, meslek grupları ve sigara kullanımları ile bilgi düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır. Eğitim düzeyi yüksek olan katılımcıların daha yüksek ortalama skorlarına sahip olduğu görülmüştür (p<0,05). Sigara içmenin düşük ortalama skorlar ile ilişkili olduğu bulunmuştur (p<0,05). Sağlık çalışanı olanlar olmayanlara kıyasla daha yüksek ortalama skorlara sahipti (p<0,05). Fakat her iki grup içinde ortalama skorların düşük olduğu görülmüştür. Sonuçlar: Çalışmamıza katılan kadınların osteoporoz bilgi seviyesinin düşük olduğunu söyleyebiliriz. Tüm topluma özellikle de kadınlara osteoporoz hastalığı gelişmeden önce osteoporozda temel olan korunma yolları ve risk faktörleri ile ilgili bilgilendirme yapılmalı, koruyucu önlemler arasında bulunan egzersiz, beslenme gibi faktörlerin yaşam tarzı olarak benimsenmesi sağlanmalıdır. Bu görev birincil olarak tüm sağlık çalışanlarının olmasına rağmen, en önemli görev birinci basamak hekimlerine düşmektedir.