Jean Jacques Rousseau et condorcet: Deux intellectuels face a l'education feminine

İnsanlığın düşünce tarihinde on sekizinci yüzyılın önemi büyüktür. Aydınlanma Çağı olarak tanımlanan bu dönemde, insan zihninin özgürleşmesine engel olan önyargıların eleştirel yöntemler ve akıl yoluyla yok edilebileceği fark edildi. Aklın ve bilimin, inanç ve töreyi yendiği bu çağda, insanlar kulluktan kurtulup yurttaş olabileceklerinin bilincine vardılar. 'Aydınlanma' filozoflarının ortak bir hedefi vardı: insanın mutluluğu. Bu amaçla, toplumsal sorunları ele aldılar; çözüm yolları önerdiler. Tartıştıkları sorunlardan biri eğitim, diğeri de kadınların toplumsal konumuydu. Araştırmamızın ilk bölümünde, Fransa'da on sekizinci yüzyılda kadınların eğitimini inceledik. Bu dönemde okuma-yazma oranının düşük olduğunu, kız çocuklarının çok azının öğrenim görebildiğini, bunların da ancak dini eğitim kurumlarından yararlanabildiklerini belirttik. Birçok yazar, düşünür ve eğitimcinin bu konudaki görüşlerine yer verdik. İkinci bölümü, Fransız Devrimi'nin fikir babası sayılan Rousseau'ya ayırdık. İlk iki alt başlıkta yazarın kendi eğitimini ve kadınlarla olan ilişkilerini inceledik. Daha sonra, düşünürün Emile kitabını ele aldık ve eğitim felsefesini iki temel ilkeye, doğaya uygunluk ve topluma sağlayacağı yarara dayandırdığını gösterdik. Rousseau'nun kızların eğitimiyle, kadın doğasına uygun bulduğu toplumsal görevleri üstlenecek kadınlar yaratmayı amaçladığını, ve kadını erkeğe bağımlı kılan göreli bir eğitim yöntemi önerdiğini saptadık. Araştırmamızın üçüncü bölümünde, devrimci bir bilimadamını, Ansiklopedi hareketinin son temsilcisi Condorcet'yi ele aldık. İlk iki alt başlıkta, filozofun üç büyük ustası, Voltaire, Turgot ve d'Alembert'in yam sıra, aydın bir kadın olan karısı Sophie de Grouchy'den de etkilenmiş olabileceğini belirttik. Bu bölümün sonunda, Condorcet'nin Kadınlara Yurttaşlık Ha-klyımnIll Tfl. nmTna. sina Dair adlı makalesiyle radikal feminist görüşlerini ortaya koyduğunu, Milli Eğitim Üzerine İnoelemeler'de ise, eğitimi sınıf ve cinsiyet ayrımı yapmadan bir bütün olarak ele aldığını, öğrenimin kadınların doğal bir hakkı olduğunu vurguladığını belirledik. Çalışmamızın son bölümününde, iki filozofun, kadın eğitiminin nasıl olması gerektiği konusundaki fikirlerini karşılaştırmayı amaçladık. Bunun için, toplumsal kurumların oluşumunu ve bilimin uygarlığa katkısını ne şekilde ele aldıklarını araştırdık. Rousseau'nun görüşleri için İnsanlar arasındaki Eşitsizliğin Kökeni Üzerine ve Bilimler ve Sanatlar Hakkında yazdığı iki söylev ile, Toplumsal Sözleşme'yi, Condorcet'nin fikirleri içinse İnsan Zekasının İlerlemeleri Üzerine Tarihi bir Tablo Taslağı'nı temel aldık. Her iki yazarın da insanın özgürleşmesini amaçladığını, ancak Rousseau'nun uygarlığı yozlaştırıra bulduğunu, bu nedenle bilimdeki gelişmeleri suçladığını ve eğitimde doğaya dönmek gerektiğini söylediğini, Condorcet'nin ise bilimsel gelişmeyi özgürleşme için ilk koşul olarak gördüğünü, dolayısıyla yaygın bir öğretim sistemi istediğini vurguladık. Son olarak, Rousseau'nun, kadın ve erkek için iki ayrı sistem önerdiğini, kadının bağımlı konumunu eğitimle pekiştirmeyi amaçlayan tutucu bir yazar olduğunu belirttik. Condorcet'nin, cinsler arası eşitsizliğin kökeninde doğanın değil, eğitimin olduğunu saptayarak, kadınların ulusal eğitim olanaklarından erkekler kadar ve onlarla birlikte yararlanmaları gerektiğini savunan ilerici bir düşünür olduğu sonucuna vardık.