Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Yabancı Diller Yüksek Okulu ingilizce hazırlık programının Bellon ve Handler Modeline göre değerlendirilmesi: Bir durum çalışması

Bu araştırma, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu İngilizce hazırlık programını Bellon ve Handler Modeline göre değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Durum çalışması olarak kurgulanan bu çalışmada, araştırma konusuna yönelik nitel ve nicel verilere ulaşılması amaçlanmıştır. Çalışmaya 310 İngilizce hazırlık öğrencisi, 26 İngilizce okutmanı, 26 dış birim öğretim elemanı ve 24 dış birim öğrencisi katılmıştır. Nicel araştırmada veriler, İngilizce Öğrenmeye Yönelik Motivasyon Ölçeği ve İngilizce okutmanı ve hazırlık öğrencilerine yönelik uygulanan anketler, nitel araştırmada ise veriler 13 İngilizce okutmanı, 18 İngilizce hazırlık öğrencisi, 26 dış birim öğretim elemanı ve 24 dış birim öğrencisi ile yapılan görüşmeler, gözlem ve doküman analizi ile toplanmıştır. Nicel verilerin çözümlenmesinde motivasyon ölçeği için frekans, yüzde dağılımları, ortalama ve standart sapmaları, anketler için ortalama ve standart sapmaları ve korelasyon analizleri hesaplanmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde betimsel ve içerik analizden yararlanılmıştır. Çalışma, program değerlendirme modellerinden Bellon ve Handler Modeli'nin aşamalarına göre yapılandırılmış ve bulgular bu aşamalara göre sunulmuştur. Dört ana odak noktasının yer aldığı bu modelin mevcut durum açıklaması, analiz etkinlikleri ve toplam geliştirme birimlerine ilişkin sonuçları şöyledir: Modelin ilk aşaması olan mevcut durum açıklamasında yer alan amaçların Avrupa Ortak Dil Çerçeve'sine göre, B1 düzeyinde, dört temel dil becerisinin kazandırılmasına yönelik olduğu; ancak programın özel hedeflerinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Organizasyon ana odak noktasında öğretim elemanlarının yeterince söz sahibi olmadığı dile getirilmiştir. İşlemler ana odak noktasında okulun standartlaşma anlayışına karşın bazı öğretim elemanlarının farklı uygulamalar yaptırdığı gözlenmiştir. Çıktılar ana odak noktasında paydaşlarla yapılan görüşmeler sonucunda öğrencilerin İngilizce öğrenmeye yönelik motivasyon düzeylerinin değiştiği görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin istenilen başarı düzeyine ulaşamadıkları yönünde görüş bildirilmiştir. Modelin ikinci aşaması olan dört ana odak noktasının analiz etkinliklerine ilişkin sonuçları doğrultusunda, amaçlar ana odak noktası incelendiğinde, öğrenme ortamının öğrencilerin akademik ihtiyaçlarını gerçekleştirmeye uygunluğuna ilişkin öğrenci ve öğretim elemanlarının görüşleri farklılaşmaktadır. Bu sonuçlara rağmen mevcut okulun olanaklarını olumlu bulan öğrenci sayısı oldukça fazladır. Organizasyon ana odak noktasında okuldaki iletişimin öğrenciler ve öğretim elemanları arasında olumlu olduğu; ancak bazı öğretim elemanları ile yönetim arasında iletişimin yetersiz olduğu ortaya konmuştur. İşlemler ana odak noktasında ise beceri eğitiminin yetersiz olduğu vurgulanmıştır. Öğrencilerin becerilere yönelik yaşadıkları güçlüklerin ortak nedeninin becerileri uygulama olanaksızlığı olduğu ortaya çıkmıştır. Nitel ve nicel sonuçların genel olarak birbirini destekler nitelikte olduğu, yapılan gözlemler sonucunda öğretmen ve öğrenci merkezli sınıflardaki öğretim elemanı ve öğrenci rollerinin farklılaştığı söylenebilir. Öğretim elemanları tarafından beceri sınavlarının öznel olduğu dile getirilmiştir. Çıktılar ana odak noktasında öğrenciler ve öğretim elemanlarının başarı düzeyi algıları farklılaşmaktadır. Tüm dış birim öğretim elemanları tarafından öğrencilerin İngilizce düzeyleri yetersiz olarak algılanmaktadır. Modelin son aşaması olan toplam geliştirme birimleri incelendiğinde, şu sonuçlara ulaşılmıştır: İhtiyaç analizi yapılarak ihtiyaçlar belirlenmeli ve programın amacı detaylı olarak ortaya konulmalıdır. Mesleki İngilizcenin de programda olması, yabancı öğretim elemanının istihdam edilmesi, farklı öğretim materyallerinin kullanılması, fiziksel olanaklarda iyileştirme yapılması, karar alma sürecinde öğretim elemanlarının ve öğrencilerin de katkıda bulunması, özel hedeflerin belirlenmesi, programın güncellenmesi, üniversitenin diğer birimleriyle işbirliğinin sağlanması, farklı etkinliklerin de olması, süreç odaklı değerlendirmeye yer verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Öğrencinin başarı düzeyinin artırılmasında motivasyonun önemli bir etken olduğu belirtilmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda tüm paydaşların ihtiyaçları göz önünde bulundurularak programın tüm öğelerinin yeniden yapılandırılması, olumsuz olarak görülen boyutlarda ise gerekli iyileştirmelerin yapılması önerilmiştir.