turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Gammarus pulex'in farklı ilaçlara karşı biyokimyasal yanıtının araştırılması

Bu çalışmada, farklı ilaçların sucul bir organizma olan Gammarus pulex'teki biyokimyasal yanıtının araştırılması amaçlanmıştır. G. pulex 96 saat süreyle farklı konsantrasyonlarda ilaçlara maruz bırakılarak LC50 değerleri belirlenmiştir. Probit analizi sonucunda sertralin, ibuprofen ve propranolol LC50 değerleri sırasıyla 0,0087 0,002 gL-1, 3,18 0,3 gL- 1 ve 0,72 0,08 gL- 1 olarak belirlenmiştir. G. pulex organizmaları her bir ilaç için, belirlenen LC değerlerinin 1/4, 1/8 ve 1/16 oranlarında sertralin, ibuprofen ve propranolola maruz bırakılmıştır. Kontrol grubu dahil 4 grupta süperoksit dismutaz, katalaz ve asetilkolinesteraz enzim aktivitelerindeki değişimler ELISA kitleri kullanılarak belirlenmiştir. Sertraline maruz bırakılan G. pulex'in SOD enzim aktivitesinde 24. saat uygulamasına bağlı olarak her üç konsantrasyonda da istatistiksel olarak önemli düzeyde azalma olmuştur (p0.05). KAT enzim aktivitesi ise; 24. saat ve 96. saat sonunda da her uygulama konsantrasyonunda anlamlı derecede artmıştır (p0.05). AChE enzim aktivitesinde ise; sertralin uygulaması sonrası genel olarak önemli bir artış bulunmuştur (p0.05). İbuprofen uygulamasına bağlı olarak SOD enzim aktivitesinde 24. saat sonunda her bir uygulama konsantrasyonunda da anlamlı bir azalma görülmüştür (p0.05). 96. saat sonunda ise SOD enzim aktivitesi artmıştır ancak bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildir (p0.05). KAT enzim aktivitesi ise; 24 ve 96. saatlerin sonrasında her üç uygulama grubunda da kontrol ile kıyaslandığında anlamlı derecede artmıştır (p0.05). AChE enzim aktivitesi ise; 24. saat sonrasında genel anlamda azalma gösterirken, 96. saat sonunda artmıştır (p0.05). Propranolol uygulamasına bağlı olarak 24. saat sonunda SOD enzim aktivitesi istastistiksel olarak anlamlı olmayan bir azalma gösterirken (p0.05), 96. saatte anlamlı düzeyde artmıştır (p0.05). KAT enzim aktivitesi ise; 24. saat sonrasında genel olarak artmıştır. 96. saatte ise; azalma göstermiştir (p0.05). AChE enzim aktivitesi ise; propanol uygulamasına bağlı olarak 24. saat sonrasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde azalma varken 96. saat sonundaki azalış anlamlı bulunmamıştır (p0.05). Sertralin, ibuprofen ve propranolol ilaçlarına karşı G. pulex' te SOD, KAT ve AChE enzim aktivitelerinde meydana gelen değişikliklere bakıldığında bu enzimlerin yararlı birer biyobelirteç olarak kullanılabileceği kanaatine varılmıştır.
Atıksu arıtma tesisleri için işgücü planlaması

Türkiye'de atıksu arıtma tesislerinde çalışacak personel için görev ve meslek tanımı bulunmamaktadır. Aynı şekilde hangi tip arıtma tesisinde hangi meslek grubundan ne kadar kişinin çalışacağı konusunda bir kriterde mevcut değildir. Personelden kaynaklanan işletme ve bakım maliyetleri konusunda herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada önce arıtma tesisinde görev alabilecek meslek kategorileri belirlenmiş ve her mesleğin detaylı bir tanımı yapılmıştır. Tanımda kişinin yapacağı işler açık ve net olarak belirtilmiş, eğitim seviyesi ve sahip olması gereken özellikler verilmiştir. Değişik arıtma sistemleri için tesis büyüklüğüne bağlı olarak istihdam edilecek personel sayı ve nitelikleri için ABD'deki uygulamadan yararlanılarak tablolar geliştirilmiştir. Türkiye'deki bazı atıksu arıtma tesislerindeki mevcut ve olması gereken personel durumu karşılaştırmalı olarak verilmiştir. Türkiye'deki serbest piyasada geçerli fiyatlar kullanılarak önce her tesis. için görev alabilecek personele ait ağırlıklı ücret belirlenmiş, her bir tesis için işletme ve bakım maliyeti ile ilişkilendirilebilecek paremetre için boyutlandırma yapılmış ve PATTERSON ve diğ, (1971) tarafından geliştirilen grafiklere ilgili parametre ile gidilerek 18 arıtma birimi ve prosesi için yıllık ücretli kişi-saat gereksinimleri bulunmuştur. Bulunan bu değerler ağırlıklı ücretlerle çarpılarak her bir tesis birimi için personelden kaynaklanan işletme ve bakım maliyetleri tesis büyüklüğüne bağlı olarak grafikler halinde ifade edilmiştir. Bu eğriler kullanılarak sistem seçimi aşamasında arıtma tesisi için personelden kaynaklanabilecek maliyetleri önceden tahmin etmek mümkün olacaktır. Türkiye'deki bazı atıksu arıtma tesislerinin işletme ve bakım maliyetleri de incelenmiş ve birim m3 atıksu arıtma maliyetinin dünya ortalamasının oldukça üzerinde olduğu görülmüştür. İşletme ve bakım maliyetinin yükseldiğinin neden kaynaklandığı yorumlanmıştır. XV
Yüzeysel sulardaki fosfatın tespiti için biyosensör tasarımı

Bu tez çalışması kapsamında kantitatif fosfat tayini için iletken Poli (pirol-ko-pirol-2-karboksilik asit) kopolimer film kaplı altın elektrot bazlı bir fosfat biyosensörü geliştirilmiştir. Pirüvat oksidaz enzimi, kopolimerin fonksiyonel karboksil gruplarına kimyasal olarak immobilize edilmiştir. Hassas fosfat tespiti için fosfat biyosensörü çalışmalarının eksikliği olan uygulanacak potansiyel, diferansiyel puls voltametri tekniği kullanılarak netleştirilmiştir. Biyosensörün algılama kabiliyetinin performansı, kofaktör/ kosubstrat konsantrasyonlarını, polimerik film yoğunluğunu ve pH'ı optimize ederek geliştirilmiştir. Tasarlanan biyosensör, -0.15 V'da, fosfat iyonunu 5 mM konsantrasyona kadar % 101 doğruluk ile ölçülmüştür. Art arda yapılan 7 ayrı ölçümde, ölçümler arası relatif standart sapma değerinin % 0.07 olduğu belirlenmiştir. Biyosensörün tespit limiti 13.3 M ve ölçüm hassasiyeti 5.4 A/mM. cm2 olarak bulunmuştur. Zonguldak İli Kozlu ve Üzülmez derelerinin fosfat iyon konsantrasyonları tasarlanan biyosensörle ölçülmüştür. Sonuçlara göre biyosensör dere suyu örneklerindeki fosfat konsantrasyonunu % 91 doğruluk oranıyla belirleyebilmiştir. Biyosensörün, 30 günlük kullanım süresince ilk günkü sinyalinin %50'sini koruduğu anlaşılmıştır.
Kağıt atıksularından ileri oksidasyon/ultrafiltrasyon hibrit sistemi kullanılarak organik madde giderimi

Bu tez çalışmasında fenton/foto fenton destekli batık ultrafiltrasyon hibrit sistemi kullanılarak organik madde giderimi amaçlanmıştır. Çalışma KOİ, TOK ve J parametreleri dikkate alınarak yorumlanmıştır. Çalışma Taguchi deneysel tasarım uyarınca planlanarak gerçekleşmiştir. Çalışmalar neticesinde elde edilen deneysel tasarım sonuçları optimizasyon adımında doğrulanarak, optimizasyon işlemi uygulanmış ve elde edilen sonuçların doğrulaması yapılmıştır. Dört farklı membran (UP020, UH050, UV150, UP005) türü ile çalışımıştır. Optimum arıtma şartlarının fenton/uf bütünleşik hibrit prosesinde (atıksuyun 520 mg TOK/L değeri için 3120 mg H202/L ve 281 mg Fe2+/L ilavesi) 56 dakikalık işletimle, yaklaşık %64, 03 TOK ve %74, 9 KOİ giderim verimleri elde edilebildiği görülmüştür. Bu kısmında hibrit sistemin inorganik madde gideriminde herhangi bir etkinliğinin olmadığını göstermektedir. Bu noktada, optimizasyon adımında, doğrulama deneylerinde kullanılan atıksuyun ortalama kalitesindeki değişimlere dayalı muhtemel performans etkilerini görmek amacıyla organik madde giderimi ve çıkış suyu akısı dikkate alındığında, en iyi performansın görüldüğü 21 no'lu Taguchi deneyi olduğu görülmüştür. Foto fenton/uf hibrit sistemi prosesinde UVC- 254 ve UVA- 365 olarak iki farklı ışık türü kullanılmıştır. Optimizasyon öncesi, her iki ışık kaynağı türü için mevcut en iyi deneysel performanslar beraberce dikkate alınarak, proseslerin etkinliğinde önemli sonuç parametreleri olan TOK, KOI ve J parametreleri için sırasıyla %75, %85 ve 150 L/m2. sa hedef değerlerine ulaşılmasının arzu edildiği amaç doğrultusunda yazılım aracılığıyla UVC- 254 ve UVA- 365 ışık kaynakları için iki ayrı optimum işletme şartı seçilerek belirlenmiştir. Hibrit İOP/UF sistemde sürekli işletimli UVC- 254 destekli foto-Fenton oksidasyonda optimum işletme şartı 21 nolu Taguchi deneysel tasarımı olduğu görülmüştür. Çıkış suyunda önemli bir hidrojen peroksit kaybı olmaksızın, Fenton prosesi için 56 dakikada %64, 0 TOK ve %74, 9 KOİ giderimi elde edilirken, UVC- 254 destekli foto-Fenton prosesinde 44 dakikada %70, 7 TOK-%81, 1 KOİ giderimi, UVA- 365 için 42 dakikada %66, 5 TOK ve %76, 1 KOİ giderim verimleri elde edilmiştir. Her üç proseste UF süzüntü akılarına bakıldığında, UVA-365/UP 020 ışık kaynağı/membran türü ikilisinde süzüntü akısı çok düşük olmasına rağmen, organik madde giderim verimleri yüksek çıkmıştır. Hibrit proseste endüstriyel kağıt atıksularının ~ %75 verimle kısa sürede etkin bir organik madde giderimi performansıyla arıtımının gerçekleştirilebileceği belirlenmiştir.
Air ?Criteria Pollutants? and health indicators: Bridging the gap from sources to health outcomes as a case study in Muğla city

Muğla İli, mevcut verilere göre hava kirliliğinin yoğun yaşandığı yerleşim yerlerinden biridir. Hava kirliliği ve kronik havayolu hastalıklarının ilişkisi bilinse de, bunun tüm yönleriyle ortaya konulabildiği söylenemez. Kronik havayolu hastalılarının önlenmesi veya sıkıntılarının azaltılması yönündeki çabaların yetersizliği ve bu yönde yeni araştırmalara ihtiyaç duyulduğu da çok açıktır. Tezimizde, Muğla İli mevcut kirlilik verileri kaynaklarından alınmış; İlin doğal ve insan kaynaklı hava kirleticileri harita üzerinde belirlenmiş; kronik solunum yolu hastalık ham verileri de değerlendirilmiş ve ArcView 10 programıyla harita üzerinde yerleştirilmiştir. Mevcut veriler (hastalık verileri: toplam ve nüfusa oranlı hasta sayısı; kirlilik parametreleri: SO2 ve PM10; meteorolojik veriler; Muğla İli maden yatakları ve hava kirletici kaynakları) uygun sitelerden güncellenerek bar ve pasta grafikler şeklinde gösterilmiştir. Tez çalışmamızda mevcut ham veriler yorumlanabilir, üzerinde bilimsel değerlendirme ve tartışma yapılabilir, faydaya yönelik verilere dönüştürülmüş; Türkiye ve dünyadaki durumların karşılaştırılabildiği grafikler haline getirilmiştir.
Biodegradability of PLA and PET based plastics in soil

Plastikler, sağladıkları avantajlar nedeniyle yaygın olarak kullanılmaktadırlar. Plastik birikim problemiyle başa çıkmak için, biyobozunma ve biyoplastik terimi umut verici görünmektedir. Bu çalışma, benzer kullanım alanları olan iki tür polimerin biyolojik olarak parçalanma özellklerini incelemektedir. Bu iki polimer biyolojik olarak parçalandığı bilinen polilaktit asit ve yaygın olarak kullanılan polietilen tereftalat 'dır. Bu çalışmada biyolojik bozulmayı gözlemlemek için ASTM D5988 12 Standart Test Yöntemi takip edilerek toprağa gömme deneyi gerçekleştirilmiştir. Seçilen plastik numuneler, mikroorganizma bakımından zengin toprağa gömülmüştür. Test yöntemi, seçilen plastik malzemelerin aerobik biyobozunurluğunun belirlenmesinden oluşur. Bu amaçla, mikroorganizmalar tarafından ortama salınan karbondioksit ölçülür ve zamanın bir fonksiyonu olarak biyobozunurluk ortaya çıkar. PLA bazlı numuneler, 190 günlük toprak gömme testinin sonunda % 1.0775 biyobozunurluk gösterirken, PET bazlı numuneleri % 0.3683 biyobozunurluk göstermiştir. Deneyin çevresel koşullarından emin olmak ve biyolojik bozunma testinde toprağın yeterince verimli olduğunu kanıtlamak için testte pozitif referans materyali kullanılmıştır. Pozitif referans materyali, deney sonunda % 100 biyobozunma göstererek deneyin gereken koşullarda yapıldığını göstermiştir. Mikroorganizma tarafından kullanılan karbon miktarı, gömülü polimerin biyolojik bozunma eğilimini gösterir. Bu çalışma, sadece geleneksel plastiklerin değil, aynı zamanda seçilen biyoplastiğin de çevresel koşullara ve mikrobiyal saldırılara karşı çok dirençli olduğunu ortaya koymuştur. Bu çalışma ile plastiklerin doğal ortama gelişigüzel atılmaması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Balık ağları yıkama atıksularının Fenton prosesi ile arıtımı

Tez çalışmasında su ürünleri yetiştiricilik sektöründe kullanılan balık ağlarının temizlenmesi neticesinde ortaya çıkan atıksuların ileri oksidasyon yöntemi olan fenton prosesi ile arıtılması çalışılmıştır. Balık ağları yıkama atıksuları hem içerdikleri yüksek organik madde bakımında hem de deniz suyunun karakteristik özelliği olan yüksek iletkenlik değerinden dolayı çevresel sistemler için oldukça tehlikelidir ve bu sebeple bu atıksuların arıtılması gerekmektedir. Kendine özgü karakterizasyonundan dolayı konvansiyonel arıtma prosesleri ile arıtılması güç olan balık ağları yıkama atıksuları için ileri arıtma teknolojilerinin kullanılması gerekmektedir. Tez kapsamında ileri oksidasyon proseslerinden Fenton prosesi ile balık ağları yıkama atıksularında KOİ ve renk giderimi laboratuvar ölçekli arıtılabilirlik testleri ile incelenmiştir. Tez çalışmasında farklı konsantrasyonlarda Fe2+ etkisi, H2O2 etkisi ve pH etkisi çalışılmıştır. Fenton prosesine ana faktörlerin etki yu zdesinin belirlenmesi amacıyla Yates Algoritmasına dayanarak ANOVA yöntemiyle yapılan değerlendirme sonuçlarına tez içinde yer verilmiştir. Anlamlılık testleri %95 gu ven aralığında F-testi ile belirlenmiş ve istatistiksel önemi %95'den ku çu k olan etkiler dikkate alınmamıştır. Yapılan testler sonucunda 3000 mg/L Fe2+, 3000 mg/L H2O2 ve pH 3'de 120 dk'da optimum KOİ ve renk giderimleri elde edilmiştir. Çalışma sonunda en yüksek KOİ giderimi %76, renk giderimi ise, 465 nm'de %95, RES-436'da %94, RES-525'te %95, RES-620'de %95 olarak tespit edilmiştir. Sonuç olarak balık ağları yıkama atıksularının arıtımı için fenton prosesi alternatif bir ileri arıtma yöntemi olabilir.
Sentetik tekstil atıksularında boyar maddelerin fenton prosesi ile arıtımı

Çalışma kapsamında fenton ve modifiye fenton prosesleri kullanılan Rifafix Orange 2RN (C.1. Reactive Orange 127, RO 127) ve Rifafix Yellow 3RN (C.1. Reactive 145, RY 145) isimli boyalar kullanılan tekstil atıksuyundan renk giderimini incelemek için yapılmıştır. Tüm deneyler laboratuar ölçekli sistemde gerçekleştirilmiştir. Her iki boya içinde ilk olarak pH, karıştırma hızı, Fe+2 / Fe0 ve H2O2 gibi farklı reaksiyon parametrelerinin etkileri ve boyalı atıksuyunun oksidasyonu üzerinde Fe+2 / Fe0 ve H2O2 konsantrasyonlarının etkisi tayin edilmiştir. Optimizasyon çalışmasından sonra, aynı boya türleri ile Klasik Fenton, Modifiye Fenton ve Ultrases + Fenton prosesleri ile çalışmalar yapılmıştır. Birinci çalışmada RO 127 ve RY 145 boyalarının Klasik Fenton ile yapılan arıtımındaki optimum şartlar = 3, = 90 rpm, = 25 mg/L, = 15 mg/L ve = 3, = 90 rpm, = 20 mg/L, = 20 mg/L bulunmuştur. Sırası ile giderim verimi ise % 90 ve % 89'dur. RO 127 ve RY 145 boyalarının Modifiye Fenton Prosesi ile arıtımındaki optimum şartlar = 3.5, = 200 rpm, = 80 mg/L, = 20 mg/L ve = 4, = 200 rpm, = 60 mg/L, = 20 mg/L bulunmuştur. Sırası ile giderim verimi ise % 92 ve % 80'dır. Ultrases + Fenton Prosesi ile yapılan RO 127 ve RY 145 renk giderimi için optimum şartlar = 3, = 1, = 25 mg/L, = 5 mg/L ve = 3, = 1 rpm, = 25 mg/L, = 25 g/L bulunmuştur. Sırası ile giderim verimi ise % 92 ve % 93'dür.
İklim değişikliğinden kaynaklı çevresel sorunların Adana tarımı üzerindeki risk analizi

Bu çalışmada risk matris analizi baz alınarak iklim değişikliği ile değişen hava parametreleri ile meydana gelen çevre sorunlarının Adana tarımına olan risk analizi yapılmıştır. Risk matrisi adımları aşama aşama uygulanarak bir risk matrisi tablosu ortaya çıkarılmıştır ve yorumlanmıştır. İklim değişkenlerinin belirlenmesi ve risklerinin kestirilmesi çalışmanın çekirdeğini oluşturmaktadır. İklim değişikliği değişkenliği güven düzeyi; IPPC 5. Değerlendirme Raporu (IPCC, 2013) ve Meteoroloji 6. Bölge Müdürlüğü'nden temin edilen 1970- 2017 yılları arasındaki verilerin gözden geçirilmesiyle; projeksiyon ve tahminlere duyulan güven düzeyi ise bölgesel anlamda Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nce yürütülen projeksiyon çalışmaların gözden geçirilmesi ile küresel anlamda ise IPCC 5. Değerlendirme Raporu (IPCC, 2013) gözden geçirilmesi ile elde edilmiştir. Risk matrisinde bulunan tüm hücreler Adana ili bölgesinin tarım bağlamında kilit faktörler üzerindeki etkiyi belirtmiştir. Belirtilen iklim değişikliği değişkenlerinin etkisi 'yüksek' ile 'düşük' arasında değişmektedir. Matristeki 13 (%34) hücre 'yüksek' etki, 22 (%58) hücre 'orta' etki olarak kaydedilirken 3 (% 7,9) hücre Adana ili tarım sektörü üzerindeki kilit faktör öğeleri üzerinde 'düşük' etki kaydetmiştir. Bu sonuçlar iklim değişikliği etkenlerinin Adana ili tarımı üzerinde olumsuz etkileri olacağını ortaya çıkarmıştır.
Atmospheric dispersion of radiation originating from nuclear power plant accidents

Bu çalışmada, bir atmosferik taşınım modeli kullanılarak, nükleer santral kazalarında ortaya çıkan radyasyonun atmosferik dispersiyonu araştırılmıştır. Bu amaçla, temel odak noktası olarak Türkiye'de yapılması planlanan Akkuyu Nükleer Güç Santrali ve Sinop NGS ile Ermenistan'da yer alan Metsamor NGS seçilmiştir. Radyoaktif parçacıkların ve gazların, çeşitli senaryo koşulları altında atmosferik dispersiyonunu belirlemek için bir Lagrangian parçacık dispersiyon modeli olan FLEXPART kullanılmıştır. İlk olarak, çalışma alanlarının meteorolojik koşulları göz önüne alınarak, çalışma dönemleri belirlenmiştir ve bu dönemleri temsil eden meteorolojik veriler için Ulusal Çevre Tahmin Merkezi verileri temin edilmiştir. Bu çalışmada kullanılan veriler 6 saatlik bir veri kümesi olup, 0,5 x 0,5 derecelik çözünürlüğe sahiptir. Farklı atmosferik koşullar altında bir nükleer kazanın potansiyel sonuçlarını değerlendirmek için toplam 6 senaryo hazırlanmış ve simülasyonu gerçekleştirilmiştir. Tüm simülasyon sonuçları dispersiyon ve depozisyonlar için görselleştirilmiş ve mukayeseli karşılaştırılmıştır. Buna göre, Ağustos 2010 için gerçekleştirilen simülasyonda radyoaktif bulutların ağırlıklı olarak güney yönünde hareket ettiği ve yer seviyesi depozisyonlarının güney bölgelerinde daha yüksek olduğu sonucu elde edilirken, Aralık 2009 için yapılan simülasyonda tam tersi bir durum gözlemlenmiştir. Temel olarak kaynak teriminin farklılıklarından dolayı, simülasyonlardan elde edilen depozisyon değerleri, Çernobil kazasından sonra gözlemlenen depozisyonlardan 10 kat daha düşük çıkmıştır. Tüm bunlarla birlikte, 26 Nisan 1986'da Metsamor NGS'nde gerçekleşen bir kuramsal kazanın Türkiye üzerindeki etkisinin, Akkuyu NGS ve Sinop NGS'te aynı tarihte meydana gelen benzer kazalardan çok daha düşük olduğu da belirlenmiştir.
Sürdürülebilirlik kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı ve önemi

Hızlı artan nüfus, gelişen teknoloji ve sanayileşme enerji talebindeki artışı da beraberinde getirmektedir. Günümüzde enerji talebinin karşılanmasında alışılagelen fosil kaynaklar daha yoğun olarak kullanılmaktadır. Ancak yapılan bilimsel çalışmalar ve elde edilen bulgular yenilenmez fosil kaynaklı yakıtların yakın bir gelecekte tükeneceğini ortaya koymaktadır. Fosil kaynakların tükenme riskleri ile birlikte dünyanın doğal dengesi de bozulmaya başlamış ve çevre kirlilikleri oluşmuştur. Özellikle küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi kavramlar son dönemde hayatımıza girmiştir. Ayrıca yenilenemez kaynakların maliyetlerinin artması ve çok kısa süreler sonunda tükenecek olması da sürdürülebilirliği ortadan kaldırmaktadır. Fosil kaynaklara alternatif yenilenebilir enerji kaynakları ise günümüzde enerji, ısınma ve ulaştırma gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Yenilenebilir enerji kaynakları; sürdürülebilir, yerli, yakıt maliyetleri düşük aynı zamanda temiz ve çevreci özellikleri son dönemde daha da önemli hale gelmiştir.
Berdan Ovası çevresel coğrafi bilgi sisteminin oluşturulması ve modellenmesi

Bu çalısmada, yersel ve uydu verileri kullanılarak, Mersin ili MezitliKasabası-Berdan Çayı arasında kalan bölgede çok amaçlı ve dinamik bir Coğrafi Bilgi Sistemi olusturulması hedeflenmistir. Bu çalısma kapsamında; hızlı ve plansız yerlesim, çarpık kentlesme, gürültüvb. sorunların yoğun olduğu, bu faaliyetlerle paralel olarak, içme, kullanma ve sulama suyu kaynaklarının gittikçe azaldığı, kalitesinin bozulduğu, kirletildiği, sektörel faaliyetlerin yaygın olduğu Mersin ili Mezitli Kasabası ve Tarsus ilçesi sınırları arasında kalan alanda, içme ve kullanma suyu ihtiyacınınkarsılandığı su kaynaklarında yapılmıs olan su kalitesi analiz sonuçları göz önüne alınarak PM-WIN, HYDROWIN, WQMCALprogramları ile modeller olusturulmustur. Yerüstü ve yeraltı su kaynaklarındaki su kalitesindeki değisimin incelenmesi ve çözüm önerileri için CBS kullanılmıstır. CBS yazılımı olarak ArcGIS ArcMap8. 1 ve Geostatistical Analyst kullanılmıstır. Coğrafi koordinatlara bağlı olarak iliskisel veri tabanı yönetim sistemi olusturulmustur. Ayrıca çalısma alanında yapılmıs gürültü ölçüm sonuçları ve meteorolojik veriler CBS sistemine eklenmistir. Bu yönetim sisteminin olusturulmasının ardından ikinci asamada CBS'ninfonksiyonları olan sayısal veri analizi, konumsal sorgulama, otomasyon-akıllı harita, görüntüleme, konumsal analizler, karar verme analizleri ve model analizleri yapılmıstır. Bu çalısmada; çalısma alanında su kalitesi parametrelerinden olan sertlik, elektriksel iletkenlik, sülfat, nitrit, nitrat, klorür, mangan, demir, çinko gibi parametrelerin, Coğrafi Bilgi Sistemleri'nin analitik araçları kullanılarak değerlendirilmesi yapılmıstır. Uygulama sayesinde, aylık su kalitesi ölçümleri gerek tablo gerekse grafik olarak elde edilebilmekte, bu veriler üzerinde istatistiksel analizler yapılabilmekte ve çesitli kriterlere göre su kalitesine yönelik tematik haritalar olusturulabilmektedir. Söz konusu harita yardımıyla çalısma alanında uygulanması toprak, su ve gürültü kirliliği, planlama, su kaynaklarının seçilmesi gibi konularında önemli yararlar sağlanacaktır.
Atık su arıtma tesisi veriminin yapay sinir ağları ile tahmin edilmesi

Anahtar kelimeler: Kentsel Atıksu Arıtma, Parametre, Yapay Sinir Ağları, Çok Katmanlı AlgılayıcıBiyolojik oksijen ihtiyacı, kimyasal oksijen ihtiyacı ve askıda katı madde kentsel atıksu arıtma sistemlerinin performansının ölçülmesinde kullanılan önemli parametrelerdir. Bu çalışmada, atıksu arıtma tesisi kirlilik parametrelerinden biyolojik oksijen ihtiyacı, kimyasal oksijen ihtiyacı ve askıda katı madde çıkış değerlerini tahmin etmek için Yapay Sinir Ağları metodu kullanılmıştır. Model geliştirmede kullanılan veriler, atıksu sıcaklığı, pH, ortalama debi, KOİ, BOİ ve AKM parametrelerinden oluşmaktadır. Adapazarı Kentsel Atıksu Arıtma Tesisi verileri kullanılarak oluşturulan modellerden Çok Katmanlı Algılayıcı modeli gerçek verilere oldukça iyi bir sonuçla uyum sağlamıştır.
Elektrofenton yöntemiyle yüzey aktif madde içeren atıksuların arıtılması

Deterjan hammaddesi evsel ve endüstriyel amaçla yaygın olarak kullanılmaktadır. Deterjan kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Deterjanlar biyolojik olarak ayrışmamakta ve uzun süre doğada kalabilmektedir. Koagülasyon flokülasyon metoduyla arıtma tek başına yetersiz kalmakta, kimyasal oksidasyon metoduyla en iyi sonuçlara ulaşılmaktadır. Bu çalışmada elektrokimyasal metodlar deterjan atıksularına uygulanmıştır. Anyonik yüzey aktif maddeler ile peroksi-elektrokoagülasyon ve elektrofenton yöntemleriyle pilot tesiste laboratuar ölçeğinde çalışılmış, orijinal deterjan atıksuları da çalışmada kullanılmıştır. Peroksi-elektrokoagülasyon prosesinde paralel bağlı bipolar demir plakalardan yararlanılmıştır. Yapılan deneysel çalışmalarda, pH akım yoğunluğu, karıştırma hızı, elektroliz süresi, bekleme süresi, iletkenlik, hidrojen peroksit miktarı, konsantrasyon gibi parametreler incelenmiştir. Ardından elektrofenton çalışmalarında grafit katod kullanılarak ve ortama oksijen verilerek akım yoğunluğu, pH, karıştırma hızı, elektroliz süresi, iletkenlik, oksijen miktarı, konsantrasyon, gibi parametreler incelemiştir. Bir deterjan fabrikasından alınan numunelerle de benzer çalışmalar yürütülmüştür. Prosesin akım verimi, spesifik elektrik enerji tüketimi, minumum enerji tüketimi de hesaplanmıştır. Kullanılan kimyasal maddelerin ve elektrokoagülasyon sonucu elde edilen çamurun kurutulmasıyla FT-IR spektrumları elde edilmiştir.