Çağdaş Türk resminde iç mekan

'Çağdaş Türk Resminde İç Mekan' konulu tez çalışmasında iç mekan kav-ramının 1950'den günümüze kadar ortaya konulan yaklaşımların ve resim sanatın-daki kullanımına dair örneklerin araştırılması amaçlanmıştır. Çağdaş Türk Resim Sanatının dönemleri içinde gelişen ve değişen toplumsal yapıyla birlikte mekan kavranın zaman bakımından insanlık tarihi sosyolojik, psi-kolojik, ekonomik, kültürel, bilimsel ve teknolojik değişimlere yönelik farklılık göstermiştir. Tarih boyunca sanatçılar mekanı dönemin şartlarına göre algıladıkları gibi resimlerine yansıtmışlardır. Çağdaş Türk Resminde İç Mekan konulu tez ça-lışmasında resim sanatında iç mekan kavramının tarihsel değişim süreci ve eserle-rinde iç mekana yer veren sanatçılara ait eserler analiz edilerek, elde edilen sonuç-ların bir kaynakta toplanması sanat literatürüne katkı sağlamak açısından önemli bulunmuştur. İç mekan resimleri oda içi, bina içi gibi kapalı resimsel mekanlardan oluş-maktadır. Yaşadığımız ev içi, koridorlar, eğlence mekanları, restoran, cami içi, top-lu taşıt içleri, okul, atölye gibi alanları sanatçılar eserlerine konu edinmişlerdir. Sanatçılar kendi yaşadıkları dönemlerin getirdiği gereksinimlerle birlikte sanatta yaşanan değişim ve gelişimlerle iç mekanı farklı açıdan ele almışlardır. Birinci bölümde kavramsal çerçeve altında mekan ve iç mekan, resim sana-tında mekan kavramları açıklanarak Rönesans'tan günümüze iç mekan değişimleri, ikinci bölümde bulgular ve yorumda Türk Resminde İç Mekan ve Çağdaş Türk Resminde 1950 sonrası dönem iç mekan değişimleri açıklanmıştır. Bu başlıklar alt başlıklara ayrılmış ve grupların dönem özellikleri ile birlikte Eşref Üren, Neşe Er-dok, Adnan Turani, Fikret Mualla, Cihat Burak, Mehmet Güleryüz, Selim Cebeci, Mustafa Ayaz, Aydın Ayan, Şeref Bigalı, Turgut Atalay, Balkan Naci İslimyeli, Bedri Baykam, İbrahim Balaban, İrfan Önürmen, İsmet Birsel, Hasan Nazım Bala-ban, Sezai Özdemir, Gülsün Karamustafa, Hikmet Karabucak, Nejat Melih Devrim, Neşet Günal, Filiz Başaran'ın, iç mekan içeren resimleri incelenerek analiz edilmiş-tir. Üçüncü bölüm uygulama çalışmalarında ise Ayşe Gül Gündüz'ün eserlerine yer vererek on çalışmanın eser analiz yapılmıştır. Araştırmanın sonuç bölümünde ise bulgular analiz edilmiştir. Son olarak kaynakça ve sanatçı özgeçmişşler yer veril-miştir. Mekan başlangıçta sanatçıların algıladıkları şekilde yüzeysel olarak uygu-lanmış. Daha sonra perspektifin kullanılmaya başlanmasıyla üç boyutlu mekanlar geliştirilmiştir. Zamanla mekan kavramı değişiklik göstermeye başlamış kimi zaman yaşanılan döneme kimi zaman resmin konusuna göre şekillenmiştir. İlk za-mandan beri mekanın farklılaşması değişen zamanla toplumun kültürü, ekonomisi ve siyaseti hakkında bilgi edinmemizi sağlamaktadır. Değişen zamanla mekan sa-natçıların eserine dönüştürdüğü alan olurken izleyiciyi de bu sanat eserin içine da-hil olunmasını sağlamıştır. Eskiden içinde yaşadığı mekanı yapıtlarına yansıtan sanatçılar günümüzde artık yapıtların mekanını yaratmakta yani tuvaldeki plastikle mekanı belirlemektedir. Çağımızda sanatçılar nasıl algılıyorsa ya da algılatmak istiyorlarsa resimlerinde iç mekanı bireysel tarzlarıyla uygulayarak ifade etmekte-dirler. 1950 sonrası Türk Resminde ele alınan yirmi iki ressamın iç mekan eserlerin-de genel olarak modern ve kırsal ev içi çalışmaları görülmektedir. Bazı sanatçılar da restoran, eğlence mekanı, atölyelerin iç mekanlarıyla resimler bütünleşmiştir. Genellikle iç mekan resimleri klasik perspektif anlayışıyla yapılmıştır. Hemen hemen bütün eserlerde Anlatımcı, Yansıtmacı kuram görülmektedir.