Açıköğretim lisesi uygulaması GAP bölgesinde bir il örneği

YARGI VE ÖNERiLER Tezin bu bölümünde araştırma ana hatlarıyla özetlenmiş, araştırmacının araştırmaya ilişkin yargısı belirtilmiş ve bu araştırma bulgularından hareketle bundan sonraki çalışmaları yönlendirecek öneriler geliştirilmiştir. Özet Ülkemizde, ortaöğretim düzeyinde, eğitimde fırsat ve imkan eşitliğini sağlama işlevini yerine getirmeyi amaçlayan Açıköğretim Lisesi 1992- 1993 öğretim yılından itibaren- uygulanmaya başlanmıştır. Açıköğretim Lisesi'nden beklenen sonucun alınabilmesinde sistemle ilgili pek çok öğenin rolü olmakla birlikte basılı materyallerle öğretim, yayın yoluyla öğretim ve yüz-yüze öğretimin oluşturduğu üç öğretim boyutunun işlevsel olarak bütünleştirilerek uygulanabilmesi ve uygulamaların ülke bütünü içinde merkezi, bölgesel ve yerel birimlerle bir eşgüdüm içinde yürütülmesinin önemi büyüktür. Bu nedenle, farklı bölgesel ve yerel birimlerde, e- ğitimde kalite açısından uygulamaları değerlendirici araştırmalara ihtiyaç vardır. Araştırmalarla saptanacak eksiklik ve aksaklıklar giderilmeye çalışılarak, kalitede istenen standart ve uygulamalarda birlik sağlanabilecektir. Açıköğretim Lisesi uygulamasının öğretim süreçleri açısından Siirt ili'ndeki durumu nedir? sorusu bu araştırmanın problemini oluşturmaktadır. Bu araştırma, Açıköğretim Lisesi uygulamalarını öğretim sürecindeki öğelere ilişkin olarak öğrenci görüşleri açısından Siirt İlinde değerlendirmeyi amaçlamıştır. Bu genel amacın gerçekleştirilebilmesi için şu soruların cevabı aranmıştır: Mevcut uygulamalar açısından, 1. Basılı materyallerle öğretime ilişkin öğrenci görüşleri nelerdir? 2. Yayın yoluyla öğretime ilişkin öğrenci görüşleri nelerdir? 3. Yüz-yüze öğretime ilişkin öğrenci görüşleri nelerdir? 4. Uygulamaların daha etkili olabilmesi için alına bilecek önlemler nelerdir? Açıköğretim Lisesi uygulamalarının Siirt ili açısından incelenerek mevcut uygulamalara katkıda bulunubilecek önerilerin geliştirilmesi bu araştırmanın önemini oluşturmaktadır. Araştırmanın problem alanı açık öğretim Lisesi uygulamasının öğretim süreçleri yönünden ve Siirt ili örneği a- açısından incelenmesiyle; çalışma evreni de açık öğretim Lisesine fiilen devam eden öğrencilerle sınırlıdır. Tarama modelindeki bu araştırmada çalışma evreninden oransız eleman örnekleme yöntemi kullanılarak oluşturulan örnekler grubuna uygulanan anket formlarından elde edilen bilgiler ve alanyazından elde edilen bilgiler araştırmanın verilerini oluşturmaktadır. Anket verilerinin çözümlenmesinde cevapların fre- 90 kans, yüzde ve ağırlıklı ortalamaları hesaplanmış ; veriler tablolara dönüştürülmüş ve araştırma tekniklerine uygun biçimde raporlaştırılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular şöyle özet lenebi lir :. Araştırmaya katılan 76 öğrencinin % 71'ini çalışan, % 29'unu çalışmayan öğrenciler oluşturmaktadır.. öğrenciler, kayıtlı bulundukları lisede basılı materyallerle öğretim türlerinden birinci sırada ders kitapları, ikinci sırada ders notları ile çalışmaktadırlar.. öğrenciler, ders kitaplarında kullanılan dili anlaşılır ve sade bulmaktadırlar.. Kitaplardaki amaç bölümlerinin genellikle açık ifade edildiğini düşünmektedirler.. Kitaplarda yer alan örneklemeleri konuları açıklamakta yeterli bulmaktadırlar.. Kitaplarda yer alan şekil, şema ve grafikleri konuları anlaşılır kılmada yeterli bulmaktadırlar.. Kitaplarda yer alan tanım ve açıklamaları kavramları anlaşılır kılmada yeterli bulmaktadırlar.. Kitaplardaki özet bölümlerinde konuların anlaşılır bir biçimde özetlendiğini düşünmektedirler.. Kitaplardaki bilgi miktarını yeterli bulmaktadırlar.. Kitaplardaki konuları anında kontrol sorularının cevaplarını içermek açısından yeterli bulmaktadırlar.. Kitaplardaki genel değerlendirme sorularını kendilerini başka kaynaklardan araştırma yapmaya güdüleme bakımından yetersiz bulmaktadırlar.. öğrencilerin çoğunluğu kitapların boyutlarının uygun 91 ölçülerde olduğunu düşünmektedirler.. Kitapların boyutlarının değiştirilmesi gerektiğini düşünen öğrencilerin çoğunluğunu çalışan öğrenciler oluşturmaktadır.. Ders kitaplarının boyutlarının değiştirilmesi gerektiğini düşünen öğrencilerin çoğunluğu bu değişikliği yönünde tercih etmişlerdir.. Ders notlarıyla ilgili olarak öğrenciler, ders notlarını konu kapsamı itibariyle yeterli bulmaktadırlar.. Ders notlarındaki konuları anlaşılır bulmaktadırlar.. Ders notlarındaki konuları anında kontrol sorularının cevaplarını içermek bakımından yeterli bulmaktadırlar.. Ders notlarındaki genel değerlendirme sorularını kendilerini başka kaynaklardan araştırma yapmaya güdüleme bakımından yetersiz bulmaktadırlar.. öğrenciler, genel olarak basılı öğrenme malzemelerinin öğrencilere işlevi ile öğrencilerde işlevini yerine getirdiğini düşünmektedirler.. öğrenciler çalışmalarında yayın yoluyla öğretimden büyük oranda yararlanmaktadırlar. Radyo ve televizyon ders program yayınlarını takip eden öğrencilerin oranı % 55. ci varındadır.. Radyo ders program yayınlarıyla ilgili olarak öğrenciler, TRT 1 radyo kanalında yayınlanan 'nm iyi hazırlanan bir program olduğunu düşünmektedirler.. Radyo ders program yayın saatleriyle ilgili olarak öğ-92 rencilerin çoğunluğu mevcut uygulamadaki yayın saatlerinin değiştirilmesini istemekte ve yayınların hafta sonuna alınmasını tercih etmektedirler.. Çalışan öğrencilerin hiçbiri yayın saatlerinin aynen devam ettirilmesini istememektedir.. Mevcut uygulamadaki yayın saatleri, özellikle bir işte çalışan öğrenciler açısından, yayınları dinleyebilmede önemli bir engel oluşturmaktadır.. Radyo ders program yayınlarının öğrencilere ulaştırılmasında öğrencilerin bir radyoya sahip olup-olmadıkları hususu dikkat edilmesi gereken önemli bir etken faktör olma özelliğini taşımamaktadır. Dikkat edilmesi gereken asıl etken faktör öğrencilerin radyo ders program yayın saatlerine ilişkin tercihleridir.. öğrencilerin çoğu radyo ders programlarını dinlememe lerinin nedeni olarak yayın saatlerinin kendilerine uygun olmamasını göstermektedir. Yayın saatleri kendine uygun olmadığı için radyo ders program yayınlarını dinlemediğini ifade eden öğrencilerin çoğunluğunu çalışan öğrenciler oluşturmaktadır.. Televizyon ders program yayınlarıyla ilgili olarak öğrenciler, TV ders program yayınlarında konuların anlamlı bir bütün halinde işlendiğini düşünmektedir.. TV ders program yayınlarının sonunda genellikle, konuların kapsamlı ve anlaşılır bir şekilde özetlendiğini düşünmektedirler.. TV ders program yayınlarında kullanılan dili anlaşılır ve sade nitelikte bulmaktadırlar.93. TV ders program yayınlarındaki derslerin anlatım hızını normal bulmaktadırlar.. öğrenciler, TV ders program yayınlarının işlevleri ile işlevlerini yerine getirdiğini düşünmektedirler.. Televizyon ders program yayın saatleriyle ilgili olarak öğrencilerin çoğu mevcut uygulamadaki yayın saatlerinin değiştirilmesini istemekte ve tercihlerini hafta sonu olarak belirtmektedirler.. Çalışan öğrencilerin hiçbiri mevcut uygulamadaki yayın saatlerinin aynen devam ettirilmesini istememektedir- özellikle çalışan öğrenciler için yayınları izleme açısından mevcut uygulamadaki yayın saatleri önemli bir engel oluşturmaktadır.. Televizyon ders program yayınlarının öğrencilere ulaştırılmasında öğrencilerin bir televizyona sahip olup-olma- dıkları hususu dikkat edilmesi gereken önemli bir etken faktör olma özelliğini taşımamaktadır. Dikkat edilmesi gereken asıl etken faktör yayın saatlerine ilişkin öğrencilerin tercihidir.. Öğrencilerin çoğu TV ders program yayınlarını izlememe nedeni olarak, yayın saatlerinin kendilerine uygun olmamasını göstermektedir. Yayın saatleri kendilerine uygun olmadığı için TV ders program yayınlarını izlemediğini ifade eden öğrencilerin çoğunu çalışan öğrenciler oluşturmakta dır.94. Video kasetleriyle ilgili olarak öğrenciler, çalışmak istedikleri derslerle ilgili video kasetlerini bulmakta zorlanmaktadırlar.. Genel olarak yayın yoluyla öğretimin işlevi ile işlevlerini yerine getirici nitelikte olduğu söylenebilir.. Yüz-yüze öğretimle ilgili olarak öğrenciler ders çalışırken bir öğretmene ihtiyaç duymaktadırlar.. Yüz-yüze öğretim uygulamaları için öğrenci tercihleri farklılık göstermekle beraber öğrencilerin yarıya yakını alternatif koşul olarak haftasonunu tercih etmişlerdir. Hem çalışan hem de çalışmayan öğrencilerin ilk sırada tercih ettikleri alternatif koşul hafta sonu iken, çalışan öğrenciler ikinci sırada hafta içi mesai saatleri bitişini, tercih etmişlerdir. Yargı Ülkemizde, ortaöğretim düzeyinde eğitimde imkan ve fırsat eşitliğini sağlamak amacıyla uyguladığımız Açıköğre- tim Lisesinin öğretim süreçleriyle ilgili olarak, öğrenci görüşleri açısından Siirt İlindeki durumunun değerlendirildiği bu araştırmada varılan başlıca yargılar şunlardır: Basılı materyallerle öğretim boyutunda, basılı materyallere ilişkin öğrenci görüşleri genellikle olumlu bu- lununmuştur. Ders kitap ve notlarmdaki genel değerlendirme sorunları, Öğrencileri araştırma yapmaya güdüleme özelliği bakımından yeterli bulunmamıştır.