Otizmli kaynaştırma öğrencilerinin okulöncesi dönemden ilkokula geçişte yaşadıkları sosyal uyum problemlerinin aile ve öğretmen görüşleri açısından incelenmesi

Bu araştırmada otizmli kaynaştırma öğrencilerinin okul öncesi dönemden ilkokula geçişte yaşadıkları sosyal uyum problemlerinin aile ve öğretmen görüşleri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmada ölçme aracı olarak, araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Edirne İl Merkezi'nde erken çocukluk eğitimi almış ilkokul birinci kademeye geçiş yapan farklı okullara devam eden otizmli kaynaştırma öğrencilerinin aileleri ve öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmaya konu olan dokuz öğrencinin altısı aynı okulda, diğer üç öğrencinin her biri farklı okullarda eğitim almaktadır. Dokuz öğrencinin sadece bir tanesi özel okulda eğitim almakta diğer sekiz öğrenci devlet okuluna devam etmektedir. Araştırmanın çalışma grubunu oluşturan öğrencilerin ikisi kız yedisi erkektir. Araştırmaya dahil olan sekiz öğretmenin üçü kadın beş öğretmen ise erkektir. Araştırmaya katılan dokuz aileyle yapılan görüşmelere her bir aileden sadece annelerle ya da sadece babalarla görüşülmüştür. İki baba ve yedi anne ile görüşme yapılmıştır. Veriler, nitel veri analiz yöntemlerinden betimsel analiz ve içerik analizi yoluyla analiz edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular öğretmen görüşleri için 'kaynaştırma ve kaynaştırma öğrencilerine yönelik 'sosyal uyum problemlerine yönelik' ve 'sosyal uyum problemlerinin çözümüne yönelik' olmak üzere üç başlık altında toplanmış olup aile görüşleri için 'sosyal uyum problemlerine bakış', 'sosyal uyum problemlerine yönelik destek birimleri', 'sosyal uyum problemlerinin çözümü' ve 'sosyal uyum problemlerinde çevreyle olan etkileşimi' olmak üzere dört başlık altında incelenmiştir. Araştırma sonucunda, katılımcı öğretmenlerin tamamı öğrencilerinin okul öncesi dönemde kaynaştırma eğitimi almasının ilkokula geçişteki sosyal uyumunu olumlu etkilediğini ifade etmiştir. Öğrencilerindeki sosyal uyum problemlerinin ortaya çıkmasının sebebi olarak katılımcı öğretmenlerin %50.00'si 'otizmin genel özellikleri', %37.50'si 'sosyal ortam-arkadaş kabulü-zihinsel yaşam', %12.50'si 'aile kabulü' ile bağdaştırmıştır. Katılımcı öğretmenlerin %50.00'si sosyal uyum problemlerinin çözümüne ilişkin çözüm önerisi olarak 'ailenin kabulü, bilinci ve aile okul-iş birliği' yanıtını vermiştir. Araştırmaya katılan ailelerin %55.56'sı çocuğunun yaşadığı sosyal uyum problemleri konusunda 'üzüntü' yaşadığını belirtirken, ailelerin %22.22'si 'çaresizlik', %11.11'i 'umut', %11.11'i ise 'nötr' hissettiğini belirtmiştir. Ailelerin %77.78'si çocuğunuzun yaşadığı sosyal uyum problemlerine yönelik herhangi bir destek aldığını söylemiştir. Araştırmaya katılan ailelerin % 33 .33'ü sosyal uyum problemlerinin çözümlenmesi için 'sosyal ortama sokma desteğinden yararlandığını ifade etmiştir. Sosyal uyum problemlerinde çevreyle olan etkileşimde her ailenin farklı bir iletişimi olduğu görüşmüştür. Elde edilen bulgular, otizmli kaynaştırma öğrencilerinin okul öncesi dönemden ilkokula geçişte yaşadıkları sosyal uyum problemlerine yönelik çalışmalar yürütülmesi konusundaki gerekliliği ortaya koymaktadır.