Bir kamusal alan olarak Akçakoca köylü pazarı ve pazarcı kadınlar

Bu araştırmanın yanıt arayacağı soru, Akçakoca Köylü Pazarı dinamiklerini, kadınları pazara çeken nedenler ve pazarcılığı sürekli kılan unsurlar ile açıklamak, tarımsal üretim yapılan alanlarda üretim ve yeniden üretim süreçlerinin etkileşimini tartışmak ve pazaryerinin nasıl bir kamusal alan olduğunu anlamaktır. Bu çalışmada pazar dinamikleri, pazarcı kadınların kendi aralarında, müşterilerle, yerel yönetimle ve kentle ilişkiler boyutuyla incelenmiştir. Toplumsal cinsiyete dayalı işbölümü, özel ve kamusal alan ayrımı, üretim ve yeniden üretim ilişkisi ve küçük üreticilik temel kavramlar olarak saptanmıştır. Buna göre özel alan ev ve çevresi kamusal alan ev dışıdır. Çalışmada, modernleşmenin, hem özel hem de kamusal alan açısından kırsal kadına getirdiği avantaj ve dezavantajlarla ilgili tartışma pazarcılık ve pazarcı kadınlar özelinde derinleştirilmiştir. Araştırma alanı olarak Batı Karadeniz Bölgesi'nin Akçakoca ilçesi Köylü Pazarı seçilmiştir. Araştırmada, daha çok antropolojik ve feminist literatürdeki kuram ve tartışmalardan yararlanılmış ve katılarak gözlem, soru kağıdı ve derinlemesine görüşme gibi veri toplama teknikleri kullanılmıştır. Alan çalışması sırasında toplam 93 pazarcı kadınla görüşülmüştür. Pazarcı kadınlar gelir, aile durumu, yaş grubu ve ekonomik düzeyleri açısından heterojen bir yapı sergilemektedirler. Görüşülen pazarcı kadınların tümü evli veya duldur. Çocukları belli bir yaşa geldiğinde ve eş veya aile büyüklerinin onayıyla pazara gelmektedirler. Birçoğu pazarcılığı daha yaşlı bir akraba veya tanıdıklarından öğrenmiştir. Pazar yerinde var olan akrabalar ve tanıdıklar arasındaki geleneksel dayanışmaya, pazarcı kadınların zamanla pazar yerinde tanıştıkları arkadaşlarla kurdukları yeni bir dayanışma eklenmektedir. Köylerde ulaşamayacağı kişi ve ilişkiler pazar yerinde pazarcı kadınlar için ulaşılabilir olmaktadır. Pazarcılık, özel alanda ve kamusal alanda kadınların yenidenIll üretimdeki gücünü ve önemini bilince çıkaran bir etkinliktir. Ekonomik bir fayda için başlanmış olsa da pazarcılık, pazarcı kadınlar için zamanla sosyal fayda boyutuyla önem kazanmaktadır. Köylü Pazarı'nda ürün ve kan artırmaya yönelik bir rekabet kadar, küçük gruplar oluşturarak yaratılan bir dayanışma da vardır. Pazarcı kadınlar pazara yönelik üretim aşamasında hem de satış sırasında geleneksel yöntemler kullanılmaktadır. Bu yönüyle pazarcılık modern ekonomi içinde otantik bir yer olarak ancak modernizmle yeni bir uyum içinde varlığını korumaktadır. Akçakoca Köylü Pazarı, kadınlar tarafından oluşturulan ve yeniden üretilen bir kamusal alandır. Bu kamusal alanın unsurları ise, dahil olma, kabul görme, dayanışma, rekabete direnme, küçük gruplar oluşturma, birikim sağlama, kurallara uyma ya da yeni kurallar geliştirmedir. Pazarcılıkla ilgili geliştirilen ortak deneyimler yeni pazarcı kadınlara aktarılmaktadır. Bu şekilde Köylü Pazarı kamusal alan olarak hem mekansal hem de ilişkisel anlamda süreklilik sağlamaktadır. Köylü Pazarı, genç kadınların pazarcılığa devam etmek istememesi nedeniyle giderek ortadan kalkabilecektir. Ancak büyük kentlerde gelişmekte olan sağlıklı gıda tüketimine yönelim, Köylü Pazarı'ndaki tarımsal ürünlere olan talebi artırabilir. Bu duaımda, genç kadınların, geleneksel buldukları pazarcılığı böyle yeni bir nedenle sürdürmeleri mümkün olabilir. Bu durumda da, küçük ölçekli bir gelir getirici faaliyet olmaktan çıkan pazarcılığın, bu yeni biçiminin köylü kadınlarca değil eşleri tarafından sürdürülmesi olasılığı doğabilecektir.