turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Modeling water supply and demand balance of Istanbul under future climate and socio-economic change scenarios

Nüfus artışı, şehirleşme ve endüstrileşmedeki gelişmeler ile birlikte, Istanbul büyükşehrininiçmesuyu talebinde artışa sebep oluyor. Ayrıca, iklim değişikliği de su kaynakları üzerinde ciddi etkilere sahip. Bu sebeplerden dolayı, Istanbul'daki sosyo-ekonomik değişim ve iklim değişikliğinin su arz talep dengesi üzerinde yarattığı etkilerle baş edebilmek için sürdürülebilir su yönetimi uygulamaları gereklidir. Bu çalışmada, Entegre Su Kaynakları Yönetimi araçlarından biri olan Water Evaluation and Planning Systems modelleme programı, nüfus artışı ve su tüketimi gibi sosyo-ekonomik değişimlerle birlikte iklim değişikliğinin su arz talep dengesi üzerindeki etkilerini ve Istanbul'un gelecekteki (2100 yılına kadar) denge durumunu incelemek amacıyla kullanılmıştır. Model farklı sosyo-ekonomik ve iklim değişikliği senaryoları altında incelenmiştir. Senaryo oluşumu ve analizi sırasında, Yağış-Akış Metod'una uygun olarak havzanınfiziksel ve hidrolik yapısına dair veriler kullanılmıştır. Sonuçlara göre, şehir iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini 2030 yılından sonra daha çok hissedecek ve 2040 yılından sonra bu etkiler daha tahmin edilemez düzeyde gerçekleşecek. Şehrin dış su kaynaklarına, özellikle Melen Nehri'ne, olan bağımlılığı ise artan su talebiyle birlikte şehrin içme suyu yönetimini daha riskli kılmaktadır. Iklimve sosyo-ekonomik değişikliklerin yarattığı etkiler altındayken, suyu akıllıca yöneten bir toplumaerişebilmek için, tüm paydaşların katılımıyla desteklenen teknolojik gelişmeler, politik düzenlemeler ve çevre bilincini arttıracak eğitsel çalışmalar gereklidir.
A decision support tool for conceptual site model development at contaminated sites

Kavramsal saha modeli, basit olarak, kirlenmiş bir saha ve etrafındaki çevresel koşulları, ilgili tüm paydaşlara saha hakkında bir fikir verebilecek şekilde tanımlamakta kullanılan bir araçtır. KSM temel olarak saha karakterizasyonunu, risk değerlendirmesini ve temizleme incelemelerini yönlendirmek amacı ile sahadaki kaynak-taşınım yolu-alıcı ilişkisini gösterir. KSM'nin geliştirilmesi, sahaya özgü olması ve kirlenmiş saha hakkında karar almada takip edilecek tek bir yol olmaması nedeniyle karmaşıktır. Ayrıca, ihtiyaç duyulan bilginin çeşidi ve kapsamı, kirliliğin boyutu ve seviyesinin yanı sıra sahanın heterojenliğine de bağlıdır. Bu çalışmanın amacı; olası kararların, takip edilmesi gereken prosedürün ve bilgi ihtiyacının belirlenmesinde ilgili araştırmacıyı yönlendirecek bir karar destek aracı geliştirmektir. Buna ek olarak, KSM geliştirilmesi ile çeşitli amaçlar için tasarlanan örnekleme stratejileri arasındaki ilişkilerin ortaya konulması da hedeflenmiştir. Geliştirilen karar destek aracının, bütün kirlenmiş saha vakalarında uygulanabilir olmasına dikkat edilmiştir. Ayrıca, örnekleme stratejileri ile ilgili olarak, saha değerlendiriciler için rehber niteliğinde detaylı bir inceleme sunulmuştur. Karar destek aracı, KSM geliştirilirken kullanılacak olan bazı araçlar ile donatılmıştır. Bunlar; KSM bilgi/veri derleme formu, KSM şeması ve taşınım yolları çizelgesidir. KSM formu saha, sahanın jeolojik ve hidrojeolojik özellikleri, kirletici kaynağı, kirleticiler ve alıcılar hakkında bilgi toplanması amacı ile geliştirilmiştir. KSM şeması, vakanın ihtiyaçlarına bağlı olmak üzere, basit krokilerden veya üç boyutlu daha kapsamlı görüntülerden oluşabilir. Taşınım yolları çizelgesi ise, sahadaki taşınım mekanizmalarının ve potansiyel maruziyet yollarının belirlenmesi amacı ile kullanılmalıdır. Taşınım yolları çizelgesi, Microsoft Excel ve Visual Basic Uygulamaları kullanılarak geliştirilen kullanıcı dostu bir karar destek sistemine entegre edilmiştir. Geliştirilen karar destek aracının uygulanabilirliği ve yararlılığı iki örnek vaka çalışması ile test edilmiştir. Örnek vaka çalışmaları, geliştirilen metodolojinin bu çalışmada hedeflenen amaçları karşıladığını göstermiştir.
Evaluation of biogas production as a source of renewable energy through co-digestion of agricultural residues and poultry manure

Türkiye'de alternatif enerji kaynaklarına olan ihtiyaç gözle görülmektedir. Başlıca gelir kaynağının genellikle tarım endüstrisinden sağlandığı düşünüldüğünde, tarımsal kökenli atıklardan ve gübreden biyogaz üretimi Türkiye için avantajlı bir seçenek olarak görülmektedir. Tarımsal kökenli atıklar ve tavuk gübresi anaerobik çürütme yoluyla uygun bir şekilde bertaraf edilirken; temiz ve sürdürülebilir bir enerji kaynağı olan biyogaz sürekli olarak geri kazanılabilir. Tarım sanayi atıklarından yenilenebilir enerji kaynağı olarak biyogaz üretimi; dışa bağımsız, çevre dostu, faydalı bir atık yönetim biçimidir. Biyogaz ısı eldesinde, elektrik olarak, araçlara yakıt olarak ve doğal gaz yerine kullanılabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, birleşik çürütme yoluyla tarımsal kökenli atıklardan seçilen ayçiçeği kabuğu ve tavuk gübresinin biyogaz üretim potansiyelinin incelenmesidir. Farklı miktarlardaki hammaddelerle oluşturulan karışımlar hazırlanarak anaerobik koşullarda aşı çamuru ilavesi ile mezofilik laboratuar koşullarında çürütülmüştür. Eğer tavuk gübresi ve tarımsal kökenli atıklarla oluşturulacak birleşik çürütmede biyogaz üretim potansiyeli karışım deneyleri ile belirlenebilirse, tarımsal kökenli atık ve gübre miktarları bilindiğinden bu hammaddelerden üretilecek teorik enerji miktarını hesaplamak mümkün olabilecektir. Elde edilen sonuçlara göre bu hammaddeleri laboratuar ölçekli çalışmalarda ya da daha büyük ölçekli ticari sürekli tarımsal biyogaz tesislerindekullanmak mümkün olabilecektir. Bu çalışma kapsamında, çeşitli oranlardaki ayçiçeği kabukları, tavuk gübresi ve aşı karışımları değerlendirilerek, mezofilik şartlar altında çürütülmüştür. Ancak, güvenilir metan üretimi yalnızca ilk iki denemede elde edilebilmiştir. Bu sonuç büyük ölçüde ayçiçeği kabuklarının düşük orandaki biyolojik parçalanmasına bağlanmaktadır. Bu nedenle ön hazırlık yöntemlerini de içeren ileri çalışmalar önerilmektedir.
Tekstil atıksularından boyar maddelerin elektrokimyasal yükseltgeme ile giderimi

tezde, tıkaç akım reaktörde, bor katkılı elmas elektrotlar kullanılarakBasic Red- 29 boyar maddesinin elektrokimyasal yükseltgeme ile sudan giderimi araştırılmıştır. Bütün deneysel çalışmalarda %99 civarında boyar madde giderim verimi elde edilmiştir. Deneysel çalışmalar sonunda elde edilen en iyi şartlardamodel atıksuda ve tekstil atıksuyunda zehirlilik testleri yapılmış, toksisiteninyüksek oranlarda giderildiği görülmüştür. Tekstil atıksuyunda gerçekleştirilen çalışmada %90'nin üzerinde KOİ giderimi sağlanmıştır.
Examination of nutrient profiles in the Black Sea

Karadeniz, Türkiye'nin kuzeyinde yer alan bir iç denizdir. Marmara denizine İstanbul boğazı ve Azak denizine de Kerç boğazı ile bağlıdır. Okyanuslarla bağlantısı en az olan bir deniz olarak kendine özgü özelliklere sahiptir. Karadenizin su kolonunda, yüzey sularıyla derin suların arasındaki tuzluluk oram farkından kaynaklanan bir tuzluluk katmanlaşması vardır. Yüzey sularının altında, karışmayı önleyen ve derin suların oksijensiz kalmasına neden olan, sürekli bir haloklin bulunmaktadır. Bir zamanlar bir tatlı su gölü olan Karadeniz, 7000 senedir dünyanın en büyük oksijensiz su kütlesi olma özelliğin sürdürmektedir. Karadenizin bir diğer karakteristik özelliği ise, 1988 yılındaki Knorr gezisi sırasında varlığı keşfedilen oksijensiz-sülfürsüz bir ara geçiş tabakasıdır. Bu tabaka, oksijence zengin yüzey sularıyla oksijensiz-sülfürlü dip sulan arasında bulunmakta olup, Akdeniz'in tuzlu ve oksijence zengin sularının derin sularla karışmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Suboksik tabakanın yapısı, iklim kaynaklı değişiklikler ile üst katmanlardan gelen organik madde miktarı arasındaki denge tarafından kontrol edilmektedir. 1960 ve 1970'lerde, üst tabakadan gelen organik madde miktarındaki artıştan dolayı, suboksik tabakanın üst sınırı daha sığ katmanlara doğru yükselmiştir. Karadeniz, 1970 ve 1980'lerde yüklü miktarlardaki besin tuzlarının denizin kuzeybatı bölgesine girişine bağlı olarak, ötrifikasyon problemiyle karşı karşıyadır. Ötrifikasyon sonucu, üst katmanlardaki besin tuzu miktarı azalırken, alt katmanlardaki; suboksik ve anoksik tabakalardaki miktarlar artmıştır. Ötrifikasyon 19801er ve 90 laraı ilk yansı boyunca ekosistemi ciddi bir şekilde tehdit etmiş ve balıkçılığın çökmesine neden olmuştur. 1995'ten sonrası ise ötrifikasyon sonrası dönem olarak tamamlanmaktadır ve ötrifikasyon kaynaklı etkilerde azalma gözlenmektedir. Hem iklimsel değişiklikler hem de kıyı ülkelerinin ekosistemi korumaya yönelik önlemleri ötrifikasyonda yeni bir azalmaya yol açmıştır. Bu çalışmanın amacı besin tuzlarının Karadeniz'deki dağılımlarım incelemektir. Bu amaçla 15 Nisan ve 20 Mayıs 2003 tarihleri arasındaki Knorr gezisi boyunca, nitrat, nitrit ve amonyum verileri toplanmıştır. Örnekler CTD ve pump profiling sistemleri ile alınmış olup Auto Analyzer ile analiz edilmiştir. Fosfat ve silikat analizleri Çevre Bilimleri Enstitüsü laboratuvarlannda yapılmıştır. Besin tuzlarının su yoğunluğuna karşı profilleri çizilip, değişik senelerin benzer profilleri ile karşılaştırılmıştır. Aynı zamanda 2003 Knorr gezisi sırasında elde edilen sıcaklık ve oksijen değerleri de çalışmada kullanılmıştır. Suboksik tabakanın üst sınırına denk gelen yoğunluk yüzeyindeki (ct = 15.4 kg/m3) maksimum nitrat derişiminin azalması, aynı yüzeydeki oksijen derişimindeki artışla beraber, ötrifikasyondaki bir azalma olarak yorumlanabilir.
Bitlis katı atık tesisi çevresindeki bazı hiperakümülatör bitkilerin ağır metal içeriklerinin belirlenmesi

Günümüzde ağır metaller ile kirlenen toprakların temizlenmesinde hiperakümülatör bitkilerin kullanılması ve bu özelliğe sahip bitkilerin tespit edilmesi oldukça önemlidir. Bu çalışmada bazı bitkilerin bünyelerinde ağır metal biriktirebilme yetenekleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla 2017 yılında Bitlis ili Güroymak ilçesi Tahtalı Köyü Bellektepe mevkiinde yer alan Katı Atık Entegre Bertaraf Tesisi çevresinde yetişen Hypericum scabrum, Achillea vermicularis, Anchusa azurea var. azurea, Malva sylvestris, Alkanna orientalis var. orientalis, Medicago sativa subsp. sativa türlerine ait örnekler toplanmıştır. Bu bitkilerinin kök, gövde, yaprak ve çiçek gibi kısımları ile bu türlerin yetiştiği alanlardan alınan toprak örnekleri üzerinde çalışılarak, Kalsiyum, Magnezyum, Demir, Mangan, Çinko, Bakır, Kurşun, Krom, Nikel ve Kadmiyum elementlerinin miktarları incelenmiştir. Alınan bu numunelerdeki ağır metal analizleri ICP-MS cihazı kullanılarak yapılmıştır. Toprak örneklerinde Mg, Cr, Mn, Fe, Ni, Cu, Zn, Cd, Pb ve Ca elementlerinin ortalama konsantrasyonları sırasıyla 297 ,58; 3 ,17; 97 .24; 1864 ,96; 3 ,80; 1 ,32; 9 ,84; 0 ;08; 2 ,46; 32,04 mg kg-1 olarak tayin edilmiştir.
Tıbbi atıkların yakılması ve oluşan emisyon dağılımlarının haritalanması

Katı atıklar içinde en tehlikeli kısmı oluşturan tıbbi atıklar, günümüz toplumunun sağlığını tehdit eden en tehlikeli unsurlardan biridir. Bu nedenle her ülkede katı atıklar oluşma şekillerine ve ilgili mevzuatlara göre ayrı ayrı tanımlanarak özellikleri açıklanmakta ve kaynakları belirlenmektedir. Ayrıca atık bertaraf sistemleri içinde önemli bir yer tutan yakma sistemleri ve oluşan emisyonların modellenmesi için bölgenin topoğrafik ve meteorolojik verileri kullandır. Bu çalışmada; Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından kurulmuş olan Çadırtepe Tıbbi Atık Yakma Tesisinde oluşan emisyonların modellemesi için seçilen alan üzerinde mevcut topografya bilgisayar ortamına aktarıldı. İncelenen tesisi de kapsayan alan üzerindeki meteorolojik veriler modelleme programına uygun olarak bilgisayar ortamına aktarıldı. Yapılmış yakma emisyon değerleri kullanılarak ISCST modeli çalıştırıldı ve mevcut meteorolojik verilere dayanarak ileriki zamanlarda oluşması muhtemel kirlenme haritaları elde edildi. Çıkan değerlere göre bölgede nasıl bir kirlilik oluşacağı tahmin edildi ve çözüm yollan tartışıldı.
Ultrasonik ve fenton yöntemleri kullanılarak sulardan renk giderimi

Nüfus artışı ve teknolojik gelişmelerden dolayı çevre kirliliği gün geçtikçe artmaktadır. Günümüzde çevre kirliliğine sebep olan spesifik kirleticilerinden biri de boyarmaddelerdir. Boyarmadde içeren atıksular, alıcı ortama deşarj edildiğinde su ortamında ışığın geçirgenliğini azaltarak fotosentetik aktiviteyi olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca bazı sucul organizmalarda birikmesi sonucu toksik ve kanserojenik ürünler meydana gelmektedir. Bu çalışmada boyarmaddelerden biri olan Reaktif Siyah 5 (RS5) 40 mg/L derişim değerinde ultrases, Fenton (Fe+H2O2) ve US/Fenton reaksiyonlarına tabi tutulmuştur. Renk giderim verimleri araştırılmış ve en iyi renk giderim veriminin yakalandığı şartlarda reaksiyonların Toplam Organik Karbon değerleri incelenmiştir. Ayrıca suda bulunan SO4-2, HCO3- ve NO3- iyonlarının ve N2 gazının renk giderime etkisi araştırılmıştır. Son olarak da yüksek derişimin sisteme olan etkisini görmek amacıyla 100 mg/L derişim değerine sahip RS5 boyarmaddesiyle 40 mg/L RS5 için belirlenmiş optimum şartlarda ultrases, Fenton (Fe+H2O2) ve US/Fenton reaksiyonlarında renk giderim verimleri ve TOK değerleri incelenmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda 40 mg/L derişime sahip RS5 boyarmaddesi için Fenton reaksiyonunda %91,55; US/Fenton reaksiyonunda %93, 59 renk giderim verimi elde edilmiştir. 100 mg/L RS5 için ise Fenton reaksiyonunda % 91 ,50; US/Fenton reaksiyonunda %92, 56 giderim verimi elde edilmiştir.
Şanlıurfa'nın sosyo ekonomik durumunun hava kirliliği üzerine etkisi

Hızlı nüfus artışı, şehirleşme ve sanayi yatırımları hava kirliliği parametrelerinde önemli bir artışa sebep olmaktadır. Şehirlerde hava kalitesinin hızlı bir şekilde bozulması ve bunun sonucunda insan sağlığına olan etkilerini ortaya koyan bulgular, temiz havanın insan sağlığı açısından ehemmiyetini bir kez daha gözler önüne sermektedir. Yaşam alanları ve üretim yapılan bölgelerdeki hava kirliliğinin kontrol altına alınması, izlenmesi, yöneticilerin ve hava kirliliğini denetleyen birimlerin önemli bir konusu olmuştur. Bilhassa hava kirliliğine maruz kalan sosyo-ekonomik durumu düşük insanlıların yaşadığı yerleşim yerlerinde, hava kirliliğinin istenen limit değerin çok üstünde olduğu ve bunun neticesinde insanların sağlık sorunları ile karşılaştıkları görülmüştür. Bilindiği üzere ısınma, ulaşım ve üretim sonucu ortaya çıkan kirletici gazlar atmosferin yoğunluğuna göre havanın kalitesini değiştirmektedir. Havadaki kirleticiler insan sağlığını bozarak, hava ve yaşam kalitesini düşürmektedir. Yaşamımızı sürdürdüğümüz ortamdaki hava kalitesi ne kadar iyi ise, hayat kalitemiz de o kadar iyi ve yüksek olmaktadır. Bu anlamda ilin sosyo ekonomik yapısı irdelenerek, Şanlıurfa da hava kalitesi değerlerini görmek, bu bölgede yaşamakta olan insanlarının nasıl bir havayı soluduklarını bilip bunun ile ilgili çıkarımlar elde edilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nce hazırlanmış olan Temiz Hava Eylem Planı ve Ulusal Hava İzleme Ağı verileri derlenerek ilgili yönetmelik kapsamında değerlendirilmiştir. Sosyo-ekonomik gelişmişlik, alım gücünün artması, ısınma amaçlı alt yapı hizmeti olan doğalgazın hızlı bir şekilde sunulmasını sağlamış olup, bunun sonucunda hava kirliliği parametrelerinin orantılı olarak azaldığını göstermektedir.
Reaktif Red 195 tekstil boyarmaddesinin sulu çözeltilerden çelik elektrot kullanılarak elektrokoagülasyon ile giderimi

Bu tez çalışmasında çelik elektrotların kullanıldığı elektrokoagülasyon ve elektrokoagülasyon/adsorpsiyon hibrit prosesi ile Reaktif Red 195 (RR195) boyarmaddesinin sulu çözeltilerden giderimi incelenmiştir. İlk bölümde elektrokoagülasyon prosesi için optimizasyon çalışmaları yapılmıştır. Bu kapsamda başlangıç boyarmadde derişimi (50, 100 ve 250 mg/L), pH (3, 5.5, 7 ve 8.5) ve akım yoğunluğundan (10, 20 ve 30 mA/cm2) oluşan işletme parametrelerinin renk giderimine etkisi incelenmiştir. Geleneksel elektrokoagülasyon prosesinde optimum işletme parametrelerinde (başlangıç boyarmadde derişimi 50 mg/L, akım yoğunluğu 20 mA/cm2, reaksiyon süresi 5 dakika ve boyanın doğal pH değeri olan pH 5.5) renk giderim verimi %99, 04 elde edilmiştir. İkinci bölümde elektrokoagülasyon/adsorpsiyon deneysel çalışmaları yapılmış ve adsorbent olarak kaolinit, sepiyolit, üleksit ve kolemanit kullanılmıştır. Her bir adsorbent için başlangıç boyarmadde derişimi (50, 100 ve 250 mg/L), pH (3, 5.5, 7 ve 8.5) ve kolemanit ile dozaj (1 g/L, 2 g/L ve 4 g/L) çalışmaları yapılmıştır. Optimum başlangıç boyarmadde derişimi 50 mg/L, doğal pH (pH=5.5) ve adsorbent dozajı 1 g/L olarak belirlenmiştir. 3 dakika muamele sonunda pH 5 .5'te elektrokoagülasyon ile %97. 66 verim elde edilirken elektrokoagülasyon/adsorpsiyon prosesinde kaolinit, sepiyolit, üleksit ve kolemanit için sırası ile %99.25, %98.83, %98. 61 ve % 98.3 verim elde edilmiştir. RR195 boyarmaddesinin gideriminde çelik elektrodun kullanıldığı geleneksel elektrokoagülasyon yönteminin oldukça etkili olduğu; elektrokoagülasyon/adsorpsiyon hibrit prosesi için ise pH'ın önemli bir parametre olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Buna ilaveten, işletme maliyeti açısından değerlendirildiğinde elektrokoagülasyon prosesinin tek başına yeterli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
NOx gideriminde kullanılmak üzere porfirin kaplı membran geliştirilmesi

Havadaki azot oksit gazları en önemli hava kirletici parametrelerinden bir tanesidir. NOx gazlarının temel kaynağı fosil yakıt kullanımı olmakla beraber nitrik veya adipik asit üretimi de NOx emisyonuna neden olmaktadır. Hareketli kaynaklar, fosil yakıt kullanımından kaynaklanan NOxların yaklaşık yarısını oluşturmaktadır. Yanma kaynaklı NO gazı yüksek sıcaklıkta oluşur ve kaynak çıkışında NOx'ın %90'ı bu formdadır. Atmosfere çıktıktan sonra yükseltgenerek NO2 formuna dönüşmektedir. NOx gazları için hem ortam hava kalitesi hem de endüstriyel emisyon limitleri bulunmaktadır. Bu nedenle maliyetli NOx kontrol yöntemleri söz konusu limit değerleri sağlayabilmek için kullanılmaktadır. NO gazının biyolojik proseslerle giderimi son yıllarda araştırılan bir konu olup bu prosesin ilk basamağı NO'nun mikroorganizma tarafından kullanımını sağlamak üzere suya etkin bir şekilde transfer edilmesini içerir. BioDeNOx denilen yöntemle düşük çözünürlüklü NO'nun gaz fazdan su faza geçiş verimi demir EDTA gibi kelat yapıcı maddeler kullanılarak artırılmaktadır. Bu tez çalışmasında ise NO'nun demir porfirinle modifiye edilerek yüzeyde NO bağlayıcılığı kazandırılmış bir membran üretilmesi hedeflenmiştir. PA ve PVDF olmak üzere iki farklı membranın sentezelenen mono karboksilli tetra fenil porfirinle modifikasyon işlemi gerçekleştirilmiş ve modifiye edilen membranlar karakterize edilmiştir. Tabaka halindeki PA ve PVDF membranların yüzeyleri kimyasal ve polarizasyon yöntemleriyle aktifleştirilerek, sentezlenen mono karboksil tetra fenil porfirin karboksil-amin bağlarıyla yüzeye bağlanmıştır. Karboksil gruplu porfirinlerin iki farklı membrana bağlama yöntemi optimize edilmiştir. Elde edilen modifiye membranların yüzey hidrofobikliği, pürüzlülüğü, morfolojisi ve elementel içeriği belirlenmiştir. UV spektrofotometresi ile yapılan ölçüme göre PA membran yüzeyinde 14.3 g/cm 2 mono karboksi tetra fenil porfirin bağlandığı hesaplanmıştır. Sıvı faza geçirilemeyen PVDF membran içinse EDS ölçümlerinde yüzeydeki demir oranı %7.3 olarak tespit edilmiştir.
Determination and management of the hazardous wastes in foundries

Dökümhane endüstrisinden kaynaklanan zararlı atıkların tanım, tespit ve tehlike kriterleri araştırılmıştır. Özellikle katı ve çamur formundaki atıkların en önemli zararlı atık kriteri olan zehirlilik faktörü yönetmelik ve listelerin de gösterdiği ölçüm yöntemi olan 'sızma yöntemi ile zehirlilik' ile yapılmıştır. Atık bütününe ait zehirlilik balık biyo-deneyleri ile saptanmış ve üç temel atık için yönetim uzaklaştırma seçenekleri önerilmiştir. Kalıp kumu hazırlama prosesi atıkları zehirlilik göstermemesine karşın konvansiyonel bir atık da değildir. Boya ve galvaniz prosesi atıkları zararlı atık olarak tespit edilmiştir.
Sürdürülebilir dış duvar sistemi için tasarım seçeneklerinin geliştirilmesi

Dış duvar sistemleri, yaşam döngüsü boyunca çevresel etmenler etkisi altında iç ortam kullanıcı gereksinmelerini karşılamak amacıyla çevreyi en az olumsuz etkileyen bileşenlerle tasarlanmalıdır. Ancak, Türkiye'de, yaşam döngüsü değerlendirmesine bağlı yöntem, araç ve yönetmeliklerin yetersizliği nedeniyle dış duvar sistemlerinin ve bileşenlerinin çevresel etkileri ihmal edilebilmektedir. Bu yüksek lisans tezinin ana amacı, sürdürülebilir dış duvar sistemleri için tasarım seçenekleri geliştirmektir. Bu ana amaç doğrultusunda yer alan alt amaçlarda, ilk olarak dış duvar sistemi bileşenlerinden duvar çekirdeği, su yalıtımı, ısı yalıtımı ve dış kaplama malzemelerinin çevresel performanslarının ortaya konması hedeflenmiştir. Ardından, çevreye en az zarar veren dış duvar sistemi bileşenlerini, belirli katmanlaşma modellerinde bir araya getirerek, taşıyıcılık, su yalıtımı, ısı yalıtımı ve buhar geçirimsizlik performansları karşılanan ve olumsuz çevresel etkileri en az olan, sürdürülebilir dış duvar sistemi tasarım seçeneklerinin ortaya konması hedeflenmiştir. İlk olarak, yaşam döngüsü değerlendirmesi standardına bağlı olarak bir anket çalışması hazırlanmıştır. Ardından, dış duvar sistemlerine ait Marmara Bölgesi'nde üretilen yapı malzemeleri ve bu malzemeleri üretici firmalar belirlenmiştir. Firmalarla birlikte yürütülen anket çalışması sonucunda farklı özelliklerde iki duvar çekirdeği, üç su yalıtımı, bir ısı yalıtımı ve on dış kaplama malzemesinin çevresel performansları değerlendirilmiştir. Dış duvar sistemi tasarlamak için Şahal'ın uyguladığı performans yönteminden faydalanılmıştır. Çalışmanın en son aşamasında performans yöntemine bağlı olarak katmanlaşma modellerinde bir araya getirilen yapı malzemelerinin YDD sonuçlarına bağlı olarak dış duvar sistemi tasarımlarının çevresel performanslarının değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Ancak, yapı malzemelerinin yaşam döngüsü değerlendirmelerinde yer alan eksik bilgilere bağlı olarak dış duvar sistemleri tasarımlarının çevresel performansları değerlendirilememiştir.
Su havzası yönetim sistemi ve Kırıkkale havzasının incelenmesi

Su, insanlığın en temel ihtiyaç maddesidir. Su kaynaklarının sınırlı hale gelmesiyle, mevcut kaynakların farklı kullanım amaçlarına uygun olarak korunması büyük önem teşkil etmektedir. Su kaynaklarının kullanımı ve geliştirilmesi çalışmalarında, söz konusu kaynağın sürdürülebilir kullanımı ana prensip olarak benimsenmelidir. Havzaboyutunda yapılması gereken su kalitesi yönetimi de bu amaca yöneliktir. Su kalitesi yönetimi çalışması yürütülürken havzadaki su kaynaklarının bir bütün olarak ele alınması gerekir. Ülkemiz hidrolojik açıdan 26 akarsu havzasına bölünmüştür. Havza bazında su kaynaklarının korunması açısından en etkin çözüm ''Entegre Havza YönetimModeli''dir. Bu yönetim modeli çerçevesinde su kaynaklarının geliştirilmesinden sorumlu kurum ve kuruluşların çalışmalarının gözden geçirilerek bunların uyumlu hale getirilmesinin yanı sıra, havza sınırları dikkate alınarak havza içindeki tüm su kaynakları, kullanımları ve kirlilik durumlarının gözden geçirilmesi, problemlerin ve uzun vadeli ihtiyaçların belirlenerek öncelik sırasına konulması amaçlanmaktadır. Bu çalışmada; Kırıkkale Havzası su kaynakları yönetimi havza temelinde değerlendirilmiştir. Kırıkkale Havzasında yapılan analiz sonuçlarına göre; BOD5 2,8-27, 6 ppm; TDS 785- 4238 ppm; DO 0,2-6, 5 ppm; NH3-N 0,068-5, 7 ppm; NO2-N 0,014-0, 070 ppm; o-PO 4 0,02-0, 87 ppm; Fe 0,63-15, 34 ppm; Mn 0,01-0, 10 ppm; Cr 0 ,005-0,037ppm belirlenmiştir.