Ortaokul öğrencilerinin akıcı yazma becerilerinin değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin akıcı yazma becerilerini değerlendirmektir. Araştırmada ağırlıklı olarak nicel veri toplama teknikleri kullanılmış, nitel veri toplama teknikleriyle elde edilen veriler de çalışmanın bulgularını destekleyecek şekilde düzenlenmiştir. Bu bağlamda araştırma sürecinde akıcı yazmanın nicelik boyutunu oluşturan yazma miktarı; nitelik boyutunu oluşturan doğruluk, işleklik ve düşüncelerin düzenlenişi aşamalarına ait bulgular nicel veri toplama araçlarıyla ortaya konulmuştur. Araştırmanın nitel veri toplama kısmında ise akıcı yazmanın önünde engel oluşturan unsurlar önceden geliştirilerek kategorilendirilen bir belirtke tablosuyla tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın evrenini Hatay il merkezinde bulunan ortaokul öğrencileri; örneklemini ise Hatay il merkezinde bulunan farklı sosyoekonomik düzeylerdeki 379 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın nicelik ve nitelik boyutlarını ortaya koymak amacıyla nitel ve nicel veri toplama araçlarından yararlanılmıştır. Araştırmanın birinci boyutunu oluşturan yazma miktarını tespit etmek amacıyla 'Yazma Miktarı Ölçeği/Formülü' kullanılmıştır. Bu formül dakikada yazılan hece sayısını esas almaktadır. İkinci boyut 'Doğruluk' başlığını taşımaktadır ve araştırmanın 'Doğruluk' boyutunu ölçmek amacıyla 'Dil Doğruluğu Holistik Ölçeği' kullanılmıştır. Bu ölçek 0-9 aralığındaki 10 kategoriden oluşmaktadır. Her bir kategori yazım, noktalama ve gramer düzeyi açısından sıfırdan ona kadar farklı bir seviyeyi belirtmektedir. Üçüncü boyut olan 'Yazma İşlekliği', kelime ve söz dizimi işlekliği olmak üzere iki alt boyuttan oluşmaktadır. Kelime işlekliği kendi arasında 'Kelime Çeşitliliği' ile 'Kelime Yoğunluğu' olmak üzere iki alt boyuta daha ayrılmaktadır. Bunlardan kelime çeşitliliğini belirlemek amacıyla 'Kelime Çeşitliliği Ölçeği/Formülü' kullanılmıştır. Bu formül 'Farklı kelime sayısix100/Toplam kelime sayısı' şeklinde hesaplanmaktadır. Kelime yoğunluğu başlığı ise 'Kelime Yoğunluğu Ölçeği' ile tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu formül 'Manalı kelimelerin sayısix100/Toplam kelime sayısı' şeklinde işlemektedir. Söz dizimi işlekliği boyutu 'Söz Dizimi İşlekliği Ölçeği' ile ölçülmüştür. Bu ölçek geliştirilirken cümlenin gramatik yapısı ve cümleye anlam katan unsurlar dikkate alınmış ve bu unsurlar puanlanarak cümlelerin işleklik düzeyi belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın dördüncü boyutunu oluşturan 'Düşüncelerin Düzenlenişi' için düşüncelerin metinde nasıl düzenlendiğini tespit etmek amacıyla 'Düşüncelerin Düzenlenişi Ölçeği' kullanılmıştır. Bu ölçek, 0-5 aralığındaki altı kategoriden oluşmaktadır. Her bir kategori düşüncelerin metin içindeki düzenlenişi açısından sıfırdan altıya kadar farklı bir seviyeyi belirtmektedir. Araştırmada nicel olarak toplanan verileri daha derinlemesine analiz edebilmek ve akıcı yazmanın önündeki engelleri gösterebilmek amacıyla 'Akıcı Yazmanın Engellerine İlişkin Belirtke Tablosu' geliştirilmiştir. Bu belirtke tablosu 'Doğruluk' ve 'Düşüncelerin Düzenlenişi' olmak üzere iki boyuttan meydana gelmektedir. Doğruluk boyutu kendi içinde 4 kategoriye ayrılmıştır. Bunlar 'Dil Bilgisiyle İlgili Akıcılık Engelleri, Anlatım Bozukluklarıyla İlgili Akıcılık Engelleri, Noktalama İşaretleriyle İlgili Akıcılık Engelleri ve Yazım Kurallarıyla İlgili Akıcılık Engelleri' şeklindedir. Düşüncelerin düzenlenişi boyutu ise 'Planlama' şeklinde tek kategoriden meydana gelmektedir. Sonuç olarak 5. sınıf öğrencilerinin % 36 ,5'i; 7. sınıf öğrencilerinin % 34 ,1'i; 8. sınıf öğrencilerinin % 25 ,5'i yazmaları için verilen 5 dakikada 91-125 hece arasında; 6. sınıf öğrencilerinin % 27 ,8'i 0-60 hece arasında değişen miktarlarda metinlerini oluşturmuşlardır. 'Doğruluk' boyutunda 5. sınıf öğrencilerinin % 30 ,8'i 6 puan düzeyinde; 6. sınıf öğrencilerinin % 35 ,5'i; 7. sınıf öğrencilerinin % 35 ,1'i ve 8. sınıf öğrencilerinin % 30 ,8'i 5 puan düzeyinde yer almaktadırlar. 'Kelime Çeşitliliği' boyutunda çok anlamlılık dikkate alınmadığında 5. sınıf öğrencilerinin kelime çeşitliliği oranı % 16,4; 6. sınıf öğrencilerinin % 20,5; 7. sınıf öğrencilerinin % 16,8; 8. sınıf öğrencilerinin % 16 ,7'dir. Çok anlamlılık dikkate alındığında ise 5. sınıf öğrencilerinin kelime çeşitliliği oranı % 19,6; 6. sınıf öğrencilerinin % 23,6; 7. sınıf öğrencilerinin % 20,1; 8. sınıf öğrencilerinin % 20 ,3'tür. 'Kelime Yoğunluğu' boyutunda 5. sınıf öğrencilerinin metinlerindeki kelime yoğunluğu oranı % 83 ,96; 6. sınıf öğrencilerinin % 83 ,98; 7. sınıf öğrencilerinin % 81,56 ve 8. sınıf öğrencilerinin % 82,01 şeklindedir. 'Söz Dizimi İşlekliği' boyutunda 5. sınıf öğrencilerinin % 59 ,6'sı; 6. sınıf öğrencilerinin % 51 ,1'i; 7. sınıf öğrencilerinin % 59 ,3'ü ve 8. sınıf öğrencilerinin % 43 ,6'sı 19-36 puan aralığında yer alan bir işleklik puanıyla metinlerini oluşturmuşlardır. 'Düşüncelerin Düzenlenişi' boyutunda ise 5. sınıf öğrencilerinin % 53 ,8'i; 7. sınıf öğrencilerinin % 41 ,7'si; 8. sınıf öğrencilerinin % 35 ,1'i 3 aralığında; 6. sınıf öğrencilerinin % 40'ı 2 aralığında; % 40'ı 3 aralığında bulunmaktadır. Yazma miktarı, doğruluk, düşüncelerin düzenlenişi boyutları cinsiyet değişkeni açısından değerlendirildiğinde kız öğrencilerin lehine anlamlı farklılıkların olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin toplamda yazmış oldukları hece miktarı ile metinlerin doğruluk düzeyleri arasında orta düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu (r=0.413, p<.01); toplamda yazmış oldukları hece miktarı ile söz dizimi işleklik düzeyi arasında yüksek düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu (r=0.800, p<.01) ve söz dizimi işleklik düzeyi ile doğruluk düzeyi arasında orta düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki (r=0.458, p<.01) olduğu belirlenmiştir.