Effects of cognitive styles, contextualised and decontextualised vocabulary teaching techniques and learning strategies on EFL vocabulary

Bilişsel yordamların, bağlamlı ve bağlamsız sözcük öğretim tekniklerinin ve öğrenme stratejilerinin yabancı dil olarak İngilizce sözcük öğrenimine etkileri Bu çalışmada, bağlamlı ve bağlamsız olarak nitelendirilen ve birbirine zıt olan iki sözcük öğretme tekniği olarak 'anlam alanları şeması' ile 'sözcük listesi' uygulanmasında, bilişsel yordamlar ile sözcük öğrenimi arasındaki ilişki incelenmektedir. Ayrıca elde edilen bulguların sebeplerini araştırabilmek için, çalışmaya katılan öğrencilerin İngilizce sözcük öğrenme alışkanlık ve stratejileri, algısal öğrenme tercihleri ve anadildeki yeterlilikleri ile sözcük öğrenimleri arasındaki ilişkiye de bakılmıştır. Yıldız Teknik Üniversitesi, Yabancı Diller Yüksek Okulu, Temel İngilizce Bölümü'nde ileri-orta düzeyde İngilizce öğrenmekte olan 40 öğrenci bu araştırmanın denek grubunu oluşturmuştur. Öğrencilerin bilişsel yordamları Saklı Şekiller Grup Testi ile, sözcük öğrenme başarılan ise Ön-test ve Son-test olarak adlandırılan iki İngilizce 'çıkarmalı test' ile ölçülmüştür. Deneklerin ana dildeki yeterliklerini ölçmek için ise yine iki Türkçe 'çıkarmalı test' uygulanmışta. Algısal öğrenme tercihlerinin belirlenmesinde Richards & Lockhart (1994) tarafından geliştirilen sormaca kullanılmıştır. Öğrencilerin sözcük öğrenme alışkanlık ve stratejilerine ilişkin bilgi, 'Sözcük Öğrenme ve Çalışma Stratejileri' anketi ile, birbirine zıt iki sözcük öğretme tekniği uygulamasında nasıl bir çalışma yöntemi izlediklerine ilişkin bilgi ise uygulama sonrası verilen iki farklı anket ile toplanmıştır. Veriler, yapılan hesaplamalardan sonra, SPSS (10.0), T-testleri ve Mann Whitney U- testleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonuçları 'sözcük listesi' tekniği ile sözcük öğreniminin, 'anlam alanları şeması' tekniği ile sözcük öğretiminden daha başarılı olduğunu göstermiştir; ki bu sonuç daha önce bu alanda yapılmış araştırmaların sonuçları ile açık bir zıtlık oluşturmaktadır. 'Sözcük Öğrenme ve Çalışma Stratejileri' anketi ile uygulama sonrası anketlerinin bulguları, öğrencilerin sözcük öğrerıiminin öneminin farkında olmadıklarını, ayrıca bir kısım öğrencinin 'anlam alanları şeması' tekniğinin gerektirdiği çalışma yöntemini uygulayamadıklarım ortaya koymuştur. Bu durumda, öğrencilerin önceki eğitim yıllarında geliştirdikleri çalışma alışkanlıklarının, büyük olasılıkla sözcükler arasında tematikilişkilendirme yapma şeklindeki bilişsel yönlenmeyi engelleyen, böylelikle de sözcük öğreniminde olası bir yavaşlamaya neden olan 'ezbere dayalı' öğrenimden kaynaklandığı yorumu getirilmiştir. Elde edilen diğer bir sonuç ise, ana dildeki yeterlik düzeyinin, yabancı dilde sözcük öğrenimine olumlu yönde katkısı olduğudur. Algısal öğrenme şekli tercihleri ile sözcük öğrenme başarısı arasında ise anlamlı bir ilişki gözlenmemiştir. Ancak, bilişsel yordam ile sözcük öğrenme başarısı arasındaki ilişki incelendiğinde 'alandan bağımsız' olan öğrencilerin 'anlam alanları şeması' tekniğinden daha fazla yarar sağladıkları saptanmıştır. Ayrıca sıralanan bulgular ışığında araştırmadaki sınırlayıcı faktörler belirtilmiş ve daha sonraki araştırmalar için bazı öneriler de sunulmuştur.