Zararlı atıkların solidifikasyon/stabilizasyon teknolojisi ile yönetimi

Zararlı atıkları immobilize etmek ve kalıcı ıslah çözümleri sırasında zararlılığı azaltmak için çimentonun ve diğer solidifikasyon araçlarının kullanılması uygulanabilirliği olan bir yöntemdir ve çok çeşitli organik ve inorganik atıklar için etkinliği kanıtlanmıştır. Bu tez çalışmasında, bazı zehirli ağır metalleri ve organik kimyasalları içeren çamur formundaki zararlı atıkların, solidifikasyon/stabilizasyon teknolojisi kullanılarak arıtılması ve geri kazanılması incelenmiştir. Zararlı atıklar için uygun solidifikasyon/stabilizasyon arıtma projelerinin geliştirilmesinde yararlanılabilecek bir iş akışı da önerilmiştir. Deney çalışmalarında, ülkemizde yaygın şekilde bulunan kimya-metal son işlemler endüstrisinden kaynaklanan endüstriyel arıtma çamuruna S/S teknolojisi uygulanmıştır. Arıtma çamurunun sızma özelliklerini belirlemek üzere iki yöntem kullanılmıştır. Bunlardan biri Alman Standart Metotlarından DİN 38 414 S4 Testi diğeri ise Amerikan Çevre Koruma Teşkilatının Ekstraksiyon Prosedür Toksisite Test Metodudur. Her iki prosedüre göre DİN eluatları ve EP ekstraktları hazırlanmıştır. Hazırlanan EP ekstraktları, eluatlar ve asit ortamda parçalanmış çözeltilerde toplam organik karbon ve metal ölçümleri yapılmışta. Arıtılmamış atığm zararlılık özellikleri belirlenerek hem Türk hem de Amerikan Çevre Koruma Teşkilatının yönetmelikleriyle karşılaştınlmıştır. Zararlı atığm solidifikasyon/stabilizasyonu için bağlayıcı olarak sadece Portland Çimentosu PÇ-42, 5 kullanılmıştır. Yüksek TOC, Cr, Cu, Hg, Ni, Pb ve Zn içeren atığı solidifiye etmek ve kirleticileri immobilize etmek için Portland çimentosu ile karıştırılır. TS EN 206/ 1 Türk standardına göre C35 sınıfı beton numuneleri kuru çamur, çimento, ince agrega, kaba agrega, su ve bir beton katkı maddesi ile hazırlanmıştır. 36 adet beton numunesinin atık bağlayıcı oranlan 0/100 ile 40/100 arasında tutulmuştur. Karışımların su/çimento oranlan 0,49-0, 68 olmuş ve çökme değeri 170- 200 mm arasında değişmiştir. 15 cm kenar uzunluğundaki kübik standart beton numuneleri hazırlanmış ve 20 2 C sıcaklığındaki kür havuzlarında üç farklı kür zamanında (7, 28 ve 90 gün) kür edilmiştir. Katılaştırılmış beton numunelerine basınç dayanım ve sızma, parçalama deneyleri uygulanmıştır. Basınç dayanımları, beton numunelerinin yapı malzemesi olarak kullanılıp kullanılamayacağını belirlemek için ölçülmüştür. Basınç dayanımı değerleri, kimya- metal son işlemler endüstrisi arıtma çamurlarından elde edilen beton numunelerinin yapı malzemesi olarak kullanılabileceğini göstermiştir. Numunelerin EP ekstraktları, eluatlar ve asit ortamda parçalanmış çözeltilerinde yapılan ağır metal ve toplam organik karbon ölçümleri, EPTox ve DİN 38 414 S4 sızma prosedürlerindeki standart konsantrasyonlardan daha düşük sonuçlar vermiştir. Bu çalışmanın ana amaçlan bir kimya endüstrisindeki spesifik bir zararlı atığı tespit etmek, atıksu arıtma sistemi çamuruna S/S teknolojisini uygulamak, uzaklaştırma ve tekrar kullanıma uygunluğunu incelemektir. Bu çalışma, endüstriyel arıtma çamurlarının zararlılık lengerinin S/S teknolojisiyle giderimini göstermektedir ve bu zararlı atıkların yönetim alternatifleri hakkında bilgi vermektedir. Bu tez çalışmasında, bütün zararlı bileşenlerin stabilize edildiği ve zararlı atığın zehirlilik zarar kriterinin, S/S ile giderildiği sonucuna varılmıştır. Başka bir deyişle zararlı bileşenlerin S/S'i ile detoksifikasyon prosesi başanyla tamamlanmıştır.