Kent kültürü ve kamusal alanda heykel

Heykel sanatı farklı dönem ve bölgelerde, farklı amaç, işlev ve biçimlerde kullanılmıştır. Kamu alanlarında, oluşturulan bu sanat yapıtlarının teşhir edilmesi anlamında en uygun mekanlar olmuşlardır. Toplumlar için kamusal alanda sanat yapıtı, sosyal ve kültürel bir gösterge, toplumsal yaşamın aynası olmuştur. Bu tezde kamusal alanlarda yer alan yapıtların, kent kültürü içerisinde yerel değerlerin ve kimliğin yaşatılmasında nasıl etkili olduğu, insanlar ve mekanlar arasındaki ilişkilerin nasıl değiştiği gösterilmek istenmektedir. Bu tez, heykeli oluşturan biçimlerin, çevreyle, izleyiciyle ve birbirleriyle ilişkilerini irdelemektedir.'Kent kültürü ve Kamusal Alanda Heykel' adlı bu çalışmanın birinci bölümünde, üç boyutlu sanat kavramı, öğeleri ve ilkeleri, heykel ve tasarım süreci, kamusal alandaki heykellerin toplumsal ve fiziksel açıdan çevre ile ilişkileri, mekanın tasarlanması gibi konular incelenerek açıklanmıştır. Bir hacim sanatı olan heykel çevresinde gördüğü dünyayı, dünyadaki nesnellik ile anlatmaya çalışır. Mekan içinde, üç boyutlu estetik biçimler yaratmayı amaçlar. Değişik açılardan bakıldığında farklı görünümler verir. Mekan-biçim ve form sanatsal kaygılar ile bir araya getirilir. Heykelin tasarımı ve açık alana yerleştirilmesi süreci kentsel tasarım sürecinden bağımsız değildir. Bu süreçte heykel, çevresi ile olan fiziksel ve toplumsal ilişkileri, tasarım ilkeleri bağlamında irdelenerek yerleştirilmelidir. İkinci bölümde, süreç içinde çevre ve kent estetiğinin gelişimi ortaya konmuş, kent kültürü, kentsel görüntü ve estetik değerler kuramlarına değinilerek kentsel tasarım yaklaşımları irdelenmeye çalışılmıştır. Sosyal yaşamda, toplumsal düzende ve ekonomik sistemdeki gelişimler ve değişimler, tüm toplumsal sistemleri ve yaşam tarzlarını da doğrudan etkilemektedir. Her toplum daima bir değişim süreci içindedir. Değişen toplumsal yapı, sosyal yaşam ve ekonominin de etkisiyle bireylerin sosyalleşme ve rekreasyon kavramları da değişime uğramıştır. Bu değişim, insanın kendi deneyimleriyle çevresini sevilesi bir duruma dönüştürmesidir. Üçüncü bölümde ise kentsel mekanlarda plastik elemanlar olarak ortaya çıkan heykeller, peyzajı oluşturan diğer elemanlarla birlikte kentsel yaşam kalitesinin yükseltilmesine katkıda bulunmaktadırlar. Heykel sanatı kentsel yaşam kalitesine; görsel duyum zenginliği, dolayısıyla canlılık ve imge kazandırarak katkıda bulunmaktadır. Bu bağlamda çalışmalar yapan sanatçılar ele alınarak incelenmiştir. Kent içinde kamusal alanlar yaratmak, sembolik ve fiziksel problemlere yönelik çözüm üretmeyi gerektirir. Bunun etkili yollarından biri de sanattır. Kentsel kamusal mekanlar- sanat ilişkisinin değerlendirilmesi ve çerçevesinin çizilmesi, çeşitli disiplinlerce ortaklaşa ele alınan, kentlerin mikro ortam tasarımında gerçekleşmektedir. Açık alan heykeli çevresi ile kurduğu ilişkilerden aldığı güç sayesinde mekanın dinamikleri ile kaynaşarak, düşünsel ve fiziksel anlamda bütünlüğünü oluşturacaktır. Günümüzde de açık alan heykelleri çeşitli form ve tekniklerde ifade edilmekte olup, kent ve sanat birlikteliğinde önemli rol üstlenmektedir. Heykel bir avuca ancak sığacak kadar ufak ya da insan ve gök kubbe arasında ilişki kurduracak kadar devasa olabilir. Bu çeşitliliği ile heykel tarih boyu çok farklı işlevler yüklenmiş, insanın karşısına dikilerek kendini ve dünyayı algılamasına yardım etmiş, insanın çevresi ile ilişkilerini nesnelleştirmiştir.