turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ağır metaller içerikli atıksuların elektrokoagülasyon ve elektrodiyaliz yöntemleri ile giderilmesi

Elektrokimyasal bazlı teknolojiler arasında elektrokoagülasyon ve elektrodiyaliz, 21. yüzyılda genişlemesi beklenen arıtma proseslerinden birileridir. Fakat elektrokimyasal literatürde fazla detaya rastlanılmamaktadır. Farklı bir uygulama biçimi olmasından dolayı verilen zamanda ve verilen problemin çözülebilirliğinin ekonomik olarak uygun olup olmadığı tartışılmaktadır. Çevresel olarak en çok problem arz eden atıksu proseslerinde gerekli çözümlere ulaşılmıştır. Gelecek yüzyılda geri kazanma ve ekstraksiyon problemlerinin birçoğu için temel teşkil etmektedir. Elektrokimyasal tekniklerle atıksu arıtımı katodik indirgenme, elektrodiyaliz, elektrokoagülasyon ve elektroflotasyon teknikleri ile yapılabilir. Bu teknikler büyük endüstrilerde atıksu arıtma verimini % 90-95 değerlerine kadar yükselterek atıksuyun geri kazanılmasını sağlamaktadır. Koagülasyon, kimyasal madde ilave ederek atıksu içindeki çok küçük parçacıkların daha iyi çökelebilen parçacıklar haline getirilmesi işlemidir. Elektrokoagülasyon yönteminde kimyasallar yerine elektrik akımı verilerek bu olay gerçekleştirilir. Elektrodiyalizin esas uygulamaları, elektrolit çözeltilerin konsantrasyonunu ayarlamak, çözeltilerin deiyonizasyonu veya seyreltilmesi konusundadır. Bu çalışmada belli bir standart atıksu çözeltiler hazırlanarak elektrokoagülasyon ve elektrodiyaliz yöntemleriyle arıtma prosesleri araştırılmıştır. Elektrokoagülasyon yöntemiyle sabit gerilimde Anod olarak alüminiyum elektrodu kullanarak farklı akımlarla farklı zaman geçtikçe metal iyonları giderimi incelenmiştir. Elektrodiyaliz yöntemiyle sabit gerilimde farklı akımda, pH değerlerinin değişmesine bağlı olarak atıksulardan ağır metal iyonları giderimi incelenmiştir. Analiz sonuçları, Perkin Elmer SİMAA 6000 Atomik Simultaneous Multielemental Atomik Absorbsiyon Spektrometresinde ölçülmüştür ve sonuçlar yapılmıştır.
İklim değişikliğinin Çukurova bölgesi su kaynakları üzerine olan etkilerinin değerlendirilmesi

İklim değişikliğinin nedenlerini ve sonuçlarını değerlendirmek amacıyla, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli kapsamında hazırlanan dördüncü değerlendirme raporuna göre (AR4), yeryüzünde pek çok bölgenin yağış ve özellikle sıcaklık değerlerinde istatistiksel açıdan anlamlı değişimler öngörülmektedir. Bu tez çalışmasında, iklim değişikliğinin Çukurova Bölgesinin su kaynakları üzerine olması beklenen muhtemel etkiler değerlendirilmiştir. Çalışma periyodu olarak 1970 2017 yılları arasındaki 47 yıllık süre seçilmiştir. Adana istasyonunda; Ocak, Şubat, Nisan ve Kasım aylarında minimum sıcaklıklarda, önemsiz azalmalar, bu ayların dışında kalan, diğer aylarda ise minimum sıcaklıklarda artma eğilimi görülmüştür. Çalışmaya konu olan meteoroloji istasyonlarının sıcaklık dizilerinde istatistiksel olarak anlamlı bir artış ve yağış dizilerinde anlamlı bir azalış tespit edilmiştir. Ayrıca yıllık toplam yağış miktarlarındaki azalış yönündeki eğilim kıyı ve orta bölümlerde kalan istasyonlarda daha belirgin iken kuzey bölümde kalan istasyonlarda azalma belirsizdir. Elde edilen bu verilere dayanarak, Doğu Akdeniz Bölgesi'nde yer alan Çukurova Bölgesinin su kaynakları ile ilgili yüzey akışı, sıcaklık ve yağış gibi hidrolojik bileşenlerin iklim değişikliği kapsamında maruz kalabilecekleri tehlike ve riskler tahmin edilmeye çalışılmıştır.
Implementation of occupational health and safety management system in transformer manufacturing

İş sağlığı ve güvenliği çalışmalarının amacı, iş kazaları ve meslek hastalıklarından çalışanları korumak, sağlıklı bir ortamda çalışmalarını sağlamaktır. Sanayi alanında önemli gelişmeler gösteren ülkemizde, işletmelerdeki üretim ve karlılık artarken, işletmede gerekli önlemlerin alınmaması sonucu çalışanların sağlığını ve yaşamını tehdit eden iş kazaları ve meslek hastalıkları sayısında artışlar olduğu görülmektedir. Bir ülkede iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin verilerin iyileştirilmesi için devlet tarafından yürürlüğe konulan yasaların yanı sıra OHSAS 18001 gibi uluslararası standartlar da çok önemli rol oynamaktadır. OHSAS/TS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemleri; işyerlerinde olabilecek kaza ve etkilerden korunmak ve daha iyi çalışma ortamı sağlamak amacıyla sistemli bir şekilde tehlike ve risklere yönelik önlemlerin alındığı bir yönetim sistemidir. Bu çalışmada, OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi, iş kazaları, meslek hastalıkları ve risk değerlendirme konuları detaylı açıklandı. Uygulama örneği olarak, transformatör üretimi yapan bir fabrika seçildi ve OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi kurulumuyla ilgili tüm gerekli bilgiler açıklandı. Bu kapsamda, kuru ve yağlı tip transformatör üretim süreçlerinin girdi ve çıktıları incelendi. İş Sağlığı ve Güvenliği Çalışma grupları belirlendi. Tehlike tanımları, risk değerlendirme süreciyle risk belirleme ve kontrol yöntemleri tanımlandı ve risk değerlendirme tabloları hazırlandı. Bu tablolara göre en yüksek risk değerlendirmesi, sinteks işlemi, pres ve transformatör birleşim işlemleri için belirlendi. Önleyici çalışmalarla, bir yıl içinde kazalarda yaklaşık %17 oranında azalma ve kazalar nedeniyle kaybedilen günlerde %13 oranında azalma elde edildi.
Hastane atıklarının atık azaltımı yöntemi ile değerlendirilmesi

Bu çalışmada, atık azaltımı yaklaşımı tanımlanarak, esasları açıklanmış, bir kuruluşta atık azaltımı programının yürütülebilmesine temel teşkil eden atık azaltımı değerlendirme prosedürü ortaya koyularak, hastane atıkları kapsamında atık azaltımı yaklaşımı değerlendirilmiş ve iki genel tıbbi ve cerrahi hastanede oluşan atıklar incelenerek atık azaltımı önerileri geliştirilmiştir. Birinci bölümde, çalışmanın amaç ve kapsamı belirtilerek atık azaltımının çevresel açıdan önemi üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, atık azaltımı yaklaşımının esasları tanımlanarak, atık azaltımı değerlendirme prosedürünün aşamaları incelenmiştir. Üçüncü bölümde, hastane atık kirlenme profili çıkarılarak, hastane geneline ve spesifik atık akımlarına yönelik atık azaltımı seçenekleri oluşturulmuştur. Dördüncü bölümde, hastane atıklarının azaltılması kapsamında, iki farklı hastanedeki atıklar incelenmiş ve hastane atık yönetimi uygulamaları değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde, incelenen hastanelerde oluşan atıkların azaltımı ile ilgili olarak varılan sonuçlar açıklanarak, önerilerde bulunulmuştur.
Sorption of tetracycline antibiotics on natural and modified zeolite

Son yıllarda çevrenin birçok kompartımanda bulunan antibiyotikler dirençolusturma potensiyelleri ve bakteriyel toksisiteleri nedeniyle kirletici olarak sınıflandırılırlar. Hayvan ve su ürünleri yetistiriciligi çevredeki antibiyotik kirlililigineneden olan iki potansiyel kaynaktır. Bu çalısmada hayvancılıkta yaygın bir sekilde kullanılan oksitetrasiklin antibiyotiginin sodyum ve hekzadesiltrimetilammonyum ile modifiye edilmiszeolitte adsorpsiyonu incelenmistir. Adsorpsiyon çalısmaları farklı OTC konsantrasyonları, çözelti pH'ı ve adsorbent dozu ile yapılmıstır. Adsorpsiyon isoterm verileri Freundlich modeline uygulanmıstır. Na-zeolitin veHDTMA-zeolitin adsorbsiyon kapasiteleri sırasıyla pH 6 .5'da 2.5 x 10-1 (mg1-nLn/g) ve pH8'de 3 x10-1(mg1-nLn/g) olarak bulunmuştur. HDTMA-zeolit pH'a kuvvetli bir bağlılıkgöstermistir ve pH 8'de % 90'lik maksimum antibiyotik giderimi 30 mg/L OTC ile elde edilmistir. Na-zeolitin adsorpsiyon kapasitesi pH 2 ve 10 arasında çok fazla degismemistirve pH 6 .5'da % 88'lik maksimum OTC adsorbsiyonu elde edilmistir. Yalancı-birinci ve -ikinci derece kinetik modeller ve partiküllerarası difüzyon denklemleri adsorpsiyonmodelini tanımlamak için seçilmistir. Çesitli iyonların OTC adsorpsiyonuna etkisi de arastırılmıstır. Kalsiyum, magnezyum, fosfat, klorür, ve sülfat iyonları OTC'nin Na ve HDTMA-zeolitteadsorpsiyonunu azalttırmıstır, bikarbonat iyonları ise OTC'nin HDTMA-zeolitteadsorpsiyonunu arttırmıstır. Amonyum iyonları ve OTC birlikte Na zeolit tarafından sudangiderilmistir. Elde edilen sonuçlar, iki tip zeolitin OTC antibiyotigi için potansiyel adsorbentolduğunu göstermektedir.
Taşkın tehlikesinin belirlenmesi amacı ile otomatik yağış miktarı ölçüm sisteminin geliştirilmesi.

Doğal olarak meydana gelen afetlerin en önemlilerinden ve tahrip edicilerinden birisi taşkınlardır. Meteorolojik, jeomorfolojik ya da insan müdahalesi sonucunda meydana gelen taşkınlar çok sayıda can ve mal kaybına ayrıca çevre ve ekonomi üzerinde de oldukça ağır etkilere sebep olmaktadırlar. Taşkın tehlikesinin önlenmesi ve meydana gelecek olan kayıpların azaltılması amacıyla yapılması gereken en önemli iş taşkın tahmin ve erken uyarı sistemlerinin oluşturulmasıdır. Yer gözlem sistemleri, uydu sistemleri ve radarlar bu uyarı sisteminin temel bilgi kaynaklarını oluşturmaktadır. Bu sistemlerin her birinden elde edilecek yağış verileri birbirleri ile karşılaştırılarak daha sağlıklı ve güvenilir verilerle daha kaliteli bir erken uyarı sistemi oluşturulmuş olacaktır. Bu sebeple erken uyarı sisteminin bir bölümünü oluşturan yer gözlem sistemlerinden elde edilecek verilerin de doğru ve güvenilir olması oldukça büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda tez çalışmasında yağış miktarının ölçülmesi amacıyla düşük maliyetli ve yapımı zor olmayan otomatik yağış miktarı ölçüm sisteminin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Bunun için seviye sensör kontrollü ve taşma kontrollü kap kullanılarak iki farklı düzenek geliştirilmiş ve bunlar için test çalışmaları yapılmıştır. Ölçüm sonuçlarına göre verimlilik dikkate alındığında taşma kontrollü kabın kullanıldığı otomatik yağış miktarı ölçüm sisteminin kullanılabilirliğine karar verilmiştir. Ölçüm sonuçları istatistiksel olarak değerlendirilmiş ve normal dağılım testleri uygulanmıştır. Ölçüm sonuçlarından elde edilen verilerin birbirleri ile anlamlı olduğu ve normal dağılım gösterdiği tespit edilmiştir. Geliştirilen ölçüm cihazı farklı yağış hızlarına göre ayarlanabilmektedir. Farklı arazilerde tehlike oluşturacak yağış şiddetine göre, ölçüm kabının dolma süresi sisteme tanımlanabilmekte ve istenilen yağış şiddeti için uyarı alınabilmektedir. Ülkemizde kullanılan otomatik yağış ölçerlerin hassasiyeti 0,2 mm'dir. Tez çalışması kapsamında geliştirilen ölçüm cihazının hassasiyeti ise 2,5 mikron değerindedir. Bu nedenle sistemin hassasiyeti ve elde edilen verilerin güvenilirliği oldukça yüksektir. Ayrıca geliştirilen ölçüm cihazının maliyetinin de piyasadaki cihazlarla karşılaştırıldığında oldukça uygun olduğu görülmüştür. Tez çalışması kapsamında geliştirilen Taşma Kontrollü otomatik yağış miktarı ölçüm sisteminin maliyetinin ise piyasada satılan cihazlara oranla 7 kat daha ucuz olduğu görülmüştür.
Biyolojik aşırı fosfor gideren mikroorganizmaların izlediği metabolik yol izlerinin belirlenmesi

Ötrofikasyonun önlenmesi üzerinde yapılan çalışmalarda biyolojik fosfor giderimi prosesi geniş bir yer tutmaktadır. Biyolojik aşın fosfor giderimi, düşük maliyetinden dolayı son yıllarda atıksulardan fosfor giderilmesinde kullanılan kimyasal yöntemlere alternatif olarak uygulanan bir yöntemdir. Biyolojik fosfor gideriminde metabolik ihtiyaçlarından daha fazla fosfor depolayabilen mikroorganizmalar kullanılmaktadır. Proseste kullanılan anaerobik-aerobik döngü bu mikroorganizmaların ortamda baskın hale geçmesine imkan verirler. Son yıllarda yapılan çalışmalar bu mikroorganizmaların geniş bir spektrumda yer aldığım göstermektedir. Biyolojik aşın fosfor gideriminde kullanılan bu mikroorganizmaların izlediği metabolik yolların belirlenmesi için yapılan çalışmalar bugüne kadar tam doğru sonuçlar verememiştir. Çalışmaların ortak noktası aşın fosfor giderimi için mikroorganizmaların indirgenme kuvvetine ihtiyaç duyduktandır. Öne sürülen iki temel metabolik yoldan birisinde gerekli olan indirgeme kuvvetinin TCA döngüsünün anaerobik fazda işletilerek elde edildiği öne sürülürken diğer modelde hücre karbonhidrat depolarının bu iş kullanıldığı söylenmektedir. Ancak her iki olguyu da kanıtlayan bulgular bulunmaktadır. Bu çalışmada, ardışık kesikli reaktörde, biyolojik aşın fosfor giderimi yapan çamurla yapılan deneyler sonucunda fosfor giderimi için gerekli olan indirgeme kuvvetinin kaynağım belirlemeye yönelik kanıtlar elde edilmeye çalışılmıştır. Karbon kaynağı olarak asetat ile beslenen reaktörde KOI, P ölçümleri yapılmış bu ölçümlerin ardından reaktörden alınan numunelerde HPLC yöntemi kullanılarak TCA döngüsünde yer alan karboksilik asitlerin ölçümleri yapılmıştır. Anaerobik bölgede yapılan ölçümler sonucunda fosfor giderimi için TCA döngüsünde önemli rollere sahip a- ketoglutarik asit ve fumarik asitin varlığı tespit edilmiştir. Fumarik asitin anaerobik ortamda varlığının tespit edilmesi, TCA döngüsünün anaerobik ortamda da işlerliğine bir kanıt olarak kullanılabilecek bir olgudur. IX
Zayıf asidik katyon değiştirici reçine ile atıksulardan Pb(2+) gideriminin araştırılması

Bu çalışmada, sentetik atıksulardan kurşun iyonu uzaklaştırılmasında zayıf asidik iyon değiştirici kullanımı ele alınmıştır. Çalışmayı üç bölüme ayırmak mümkündür. Birinci bölümde farklı başlangıç konsantrasyonları, temas süresi, pH, sıcaklık ve iyon değiştirici miktarlarının iyon değişimine etkisinin incelenmiştir. Kurşun iyonunun iyon değiştirici reçine ile gideriminde pH = 5, 360 dakika temas süresi ve 0.05 g iyon değiştirici miktarı optimum koşullar olarak belirlenmiştir. İyon değişimi mekanizmasının farklı koşullarda işleyişi izoterm, kinetik ve termodinamik modeller ile araştırılmıştır. İyon değişimi mekanizmasını açıklayan en uygun izoterm modeli Koble-Corrigan olarak bulunmuştur. Sıcaklığın ve başlangıç konsantrasyonunun reaksiyon ve difüzyon kinetiğine etkisi ayrı ayrı modellenmiştir. Yüksek R2 (0.991 ? 0 .9998), düşük %? (1.2 ? 4.2) ve birbirine çok yakın qden ve qhes değerleri Tip 1 Yalancı İkinci Derece kinetiğinin en uygun reaksiyon esaslı kinetik model olduğunu göstermiştir. Başlangıç kurşun konsantrasyonunun ve sıcaklığın etkisinin incelendiği çalışmada sırasıyla partikül içi difüzyon ve por ve yüzey kütle difüzyonu modeli en uygun difüzyon modelleri olarak belirlenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünü kurşun içeren çözeltilerin farklı akış hızları ile iyon değiştirici reçine doldurulmuş kolonlardan geçirilmesi ve rejenerasyon çalışmaları oluşturmuştur. Kırılma noktasına 3 m/h akış hızı ile birinci yüklemede 35033 BV, 5m/h akış hızı ile de 23805 BV kurşun çözeltisi geçirildikten sonra ulaşılmıştır. Her iki akış hızı için rejenerasyon sonrası kapasite kaybı yaklaşık %28 dir. Çalışmanın üçüncü bölümünde iyon değiştiricinin kurşun iyonu ile etkileşimlerini incelemek üzere FTIR spektrumları ve yüzeydeki mikro yapılarda meydana gelen değişimleri görmek için ise ESEM çekimlerinden yararlanılmıştır. Sonuç olarak, zayıf asidik iyon değiştirici reçineler ile iyon değişiminin özellikle düşük konsantrasyonlarda kurşun giderimi için uygun bir arıtım yöntemi olduğu ortaya konulmuştur. Uygun akış hızı ile zayıf asidik reçinelerin rejenere edilerek düşük kapasite kayıpları ile tekrar tekrar kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Termal deşarjların modellenmesi

Bu çalışmada, İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü'nce önceden geliştirilmiş olan THERMOD adlı termal deşarj modelinin doğrulanma çalışmalarının tamamlanması ve modelin ürettiği sonuçların ticari bir yazılım olan CORMDC-GI 4.2 modeli ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Modelin doğrulama çalışmaları için Tekirdağ ili Marmara Ereğlisi İlçesi, Sultanköy Bölgesi'nde bulunan bir doğalgaz çevrim santralinin termal deşarj sistemi çalışma alam olarak seçilmiştir. Çalışma kapsammda adı geçen bölgede çeşitli deniz çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Farklı zamanlarda, farklı yöntemler ile yürütülen deniz çalışmalarında elde edilen sonuçlar, aynı koşullar için model tahminleri ile karşılaştırılmış ve modelin tatminkar sonuçlar ürettiği gözlenmiştir. Doğrulama çalışmalarının ardından THERMOD modeli ile ticari bir yazılım olan CORMIX modelinin 4.2 versiyonunun deneme sürümü aynı koşullar altmda çalıştırılmış ve elde edilen sonuçlar karşılaştınlmıştır. Çalışma sonucunda THERMOD modelinin basit yapısına rağmen tatminkar sonuçlar ürettiği ve çeşitli termal deşarjların tasarlanmasında ya da etkilerinin belirlenmesinde büyük kolaylıklar sağlayacağı görülmüştür.
Doğalgazdan elektrik üretim tesislerinde risklerin değerlendirilmesi

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği kanunu ile beraber işyerlerine risk değerlendirmesi yapılması zorunluluğu gelmiştir. Bunun yanı sıra 30 Nisan 2013 tarihindeki 28633 sayılı resmi gazetede 'Çalışanların Patlayıcı ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında' yönetmelik yayınlanmıştır. Doğalgaz kombine çevrim santralleri de öncelikle yakıt olarak kullandığı doğalgazdan dolayı yönetmelik kapsamına girmektedir. Bu çalışmada Marmara Bölgesinde bir kombine doğalgaz santralinde patlayıcı ortam oluşturma ihtimali olan alanlar ve patlama riski oluşturan maddeler belirlenmiştir. Patlama riskinin önlenmesi, sınırlandırılması için alınması gereken önlemler tespit edilmiştir. Belirlenen önlemlere rağmen patlamanın gerçekleşmesi durumunda tehlikeli bölge mesafe hesaplanmıştır. Doğalgaz santralin tehlikeli tespit edilen alanların Bölge 0, Bölge 1 ve Bölge 2 olmak üzere bölge sınıflandırmaları yapılmıştır. Bu sınıflandırmalara göre alanda kullanılması gereken ekipman kodları tespit edilmiştir. Alınması gereken ilave önlemler belirlenmiştir.
Kayseri kenti içme suyu akiferlerinde arsenik kirliliğinin incelenmesi

Türkiye'de içme sularının %47,5'i yeraltı sularından elde edilmektedir. Yeraltı suları mineral yönünden zengin olabildiği gibi çeşitli zararlı elementleri de içerebilmektedir. Kanserojen olması açısından Arsenik özellikle yeraltı sularında bulunan zehirli elementlerin başında gelmektedir. Bu yüzden içme ve kullanma suyunun %100'nü sulama suyununda bir kısmını yeraltı sularından karşılayan Kayseri kentinin su kaynaklarına ait arsenik sorununun incelenmesi önem arz etmektedir. Bu çalışmada, Kayseri kenti yeraltı sularındaki arsenik kaynakları, nedenleri ve türleşmeleri incelenerek, olası çözüm önerilerinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Çalışma kapsamında Kayseri kenti ve civarındaki 'Mevcut İçme Suyu Bölgesi' ile 'Karasazlık Bölgesi'ndeki yeraltı su kaynakları incelenmiştir. Araştırmada 29 farklı bölgedeki 58 kuyudan su örnekleri toplanmıştır. Ulaşılan verilerle su kimyası analizlerinin değerlendirmesi yapılmıştır. Araştırmada ayrıca Phreeqc programı kullanılarak türleşmeler, mineral doygunluklar, arıtma modelleri ve tutunma sürecinde arsenikle rekabet halindeki türlerin belirlenmesine yönelik çalışmalar da yapılmıştır. Bununla birlikte incelemede Kayseri kenti içme suyu havzasının jeolojisi ve litolojik birimlerinin minerolojisi de araştırılmıştır. Yapılan su analizleri, jeolojik incelemeler ve modelleme çalışmalarından elde edilen bulgular doğrultusunda Kayseri ili yeraltı su kaynaklarındaki baskın arsenik türünün arsenat olduğu ve 'Mevcut İçme Suyu Bölgesi'ndeki arsenik ortalamasının 3.64 ppb, Karasazlık bölgesindeyse 23 ppb olduğu belirlenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda; yükseltgen şartların bulunduğu bazaltik ve andezitik lav akıntı malzemelerinden arseniğin, suya geçtiği düşüncesi hakim olmuştur. 'Mevcut İçme Suyu Bölgesi'nin, 'Karasazlık Bölgesi'ne nazaran daha asidik ve su ortamının indirgen şartlarda olduğu görülmüştür. Arseniğin hareketliliğinde mangan, klorür, sülfat, baryum, bikarbonat, stronsiyum, demir, karbondioksit, pH ve Orp'nin etkili olduğu bulunmuştur. Arseniğin demir hidroksit üzerine sorplanmasında rekabet içinde olduğu türler de tespit edilmiştir. Yapılan karışım ve tutunma modellerinin uygulanabilirliği de görülmüştür. Karasazlık bölgesinde arseniğe kaynaklık eden litolojik zonlar tam manasıyla anlaşılamamaktadır. Bu sorunun çözümü için Karasazlık bölgesi ile alt kısmındaki bataklık içinde dar çaplı ve sürekli karotlu şekilde araştırma kuyuları açarak incelemelerin yapılması önerilmektedir.
Ayçekirdeği kabukları ile sentetik atıksulardan bakır ve kobalt adsorpsiyonu

Bu çalışmada ayçekirdeği kabukları ile kesikli ve sürekli adsorpsiyon sistemlerinde Cu2+ ve Co2+ iyonlarının giderimi araştırılmıştır. Kesikli sistem adsorpsiyon çalışmalarında çözelti pH'sı, başlangıç metal iyon konsantrasyonu, adsorbent konsantrasyonu, karıştırma hızı, sıcaklık ve adsorbent partikül boyutu parametrelerinin etkileri araştırılmıştır. Farklı adsorbent konsantrasyonlarında yapılan deneylerde elde edilen veriler Freundlich, Langmuir, BET ve D-R izoterm modellerine uygulanmış ve ayçekirdeği kabukları ile Cu2+ ve Co2+ iyonlarının gideriminde her iki metal iyonunun adsorpsiyonunda da Langmuir izoterm modeline yüksek derecede uyum sağladığı görülmüştür. Sürekli sistem adsorpsiyon çalışmalarında ise giriş çözeltisi pH değeri, giriş metal iyon konsantrasyonu, yatak yüksekliği, çözelti debisi ve partikül boyutu parametrelerinin etkileri araştırılmıştır. Yapılan araştırmalar sonucu ayçekirdeği kabuklarının ağır metal gideriminde etkili olduğu ve Cu2+ metal iyonlarını Co2+ metal iyonlarına göre daha iyi giderdiği görülmüştür. Ayçekirdeği kabuklarının ucuz ve kolay elde edilebilir olmasının yanında, yüksek adsorbent kapasitesine sahip olmasından dolayı endüstriyel ölçekte uygulanabilirliğinin uygun olabileceği sonucuna varılmıştır.
Çorlu ilçesinde emisyon envanteri ve hava kalitesi modellemesi

Ülkemizde hava kirliliği, özellikle endüstriyel bakımdan gelişmiş bölgeler için önemli bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Kirleticilerin atmosfere verildikleri miktar kadar, verildikleri andaki atmosferik koşullar da yayılımları, etkileri ve atmosferde kalma sürelerini etkileyen önemli bir parametredir. Bu çalışmada, Tekirdağ iline bağlı Çorlu ilçesinde sabit kaynaklarda ısınma amaçlı yakıt kullanımından kaynaklanan SO2 kirliliğinin tespiti yapılmıştır. Çalışmada, ilçe sınırları dahilinde 43 km2'lik bir alanda, kükürt dioksit için hava kirliliği envanteri çıkarılmış ve aynı bölgede ATDL dispersiyon-modelleme yöntemi ile kükürt dioksit konsantrasyon dağılımları belirlenmiştir. Söz konusu alan, yerleşim ve sanayi yapılan yoğunluklarına göre değişik büyüklüklerde 16 adet gride bölünmüştür. Her bir gride düşen konut, ticarethane ve sanayi tesisi sayıları ve buralarda kullanılan ısıtma sistemi tipleri belirlenmiş ve ısınma sezonu olarak kabul edilen Kasım-Nisan peryodu için, bu sabit kaynaklarda kullanılan toplam yakıt miktarı tespit edilmiştir. Tespit edilen bu değerler model girdisi olarak kullanılmış, meteorolojik veriler, grid boyutları ile birlikte değerlendirilerek her bir gridde oluşacak sezonluk SO2 miktarı belirlenmiştir. Bu envanter çalışmasına göre, yerleşim bölgelerinin %66'ında ısıtma sistemi olarak soba; %33'ünde kalorifer ve %1'lik kısmında elektrik, gaz vb. tür sobalar kullanılırken, endüstriyel tesislerin neredeyse tamamında kalorifer kullanılmaktadır. Yine bu çalışma sonuçlarına göre; yerleşim bölgelerinde 55386 konutta %90'lık oranla katı yakıt; 6385 konutta %10'luk oranla sıvı yakıt kullanıldığı belirlenmiştir. Yerleşim bölgelerinde yıllık linyit kömürü tüketimi 220792 ton; taşkömürü tüketimi 1852 ton ve kalorifer yakıtı tüketimi 31915 tondur. Yakıt kullanımından oluşan SO2 emisyon oranı birimi ile her bir grid için ayrı ayrı olarak ATDL dispersiyon modelleme yöntemi ile bulunmuştur. Bulunan bu değerlerle her bir grid için rüzgar yönü, rüzgar hızı, rüzgar esme frekansı gibi meteorolojik veriler ve grid boyutları girilerek (kütle/zaman birimi ile oluşan SO2 miktarı belirlenmiştir. Bu hesaplamaya göre, incelenen alanda, yerleşim ve endüstri bölgelerinde ısınmadan kaynaklanan SO2 miktarı, linyit kömürü için yaklaşık 9081 ton/yıl; taşkömürü için 226 ton/yıl, kalorifer yakıtı için 1165 ton/yıl ve fuel-oil 6 için 21960 ton/yıl olmak üzere toplam 32432 ton/yıl olarak belirlenmiştir. Her bir grid için SO2 imisyon miktarları ATDL basit dispersiyon modeli kullanılarak hesaplanmıştır. Bölgede iki gridde SO2 ölçümü yapılmış ve hesaplanan değerlerle ölçülen bu konsantrasyonlar karşılaştırıldığında yüksek korelasyon sağladığı görülmüştür.