Bauhaus'un Türk endüstri grafik tasarımına yansıması

19. yy.'lın sonlan ve 20. yy.'lın başlarında Avrup'da meydana gelen sosyo-ekonomik değişimler ve teknolojik gelişmeler Bauhaus ekolünü doğurmuştur. Çünkü Bauha-us ruhu Sanatçıyla Zanaatkarı buluşturan yani sanatçının tasarımını endüsride işlevselliğe dönüştüren bir ekoldür. 20. yy.'lın başlarında artık Fransız Sanat Akademilerinin savunduğu 'Sanat Sanat içindir' Felsefesinin yerine Bauhaus Okulu 'Sanat Toplum içindir' tezini ortaya koymuş ve bunu sonuna kadar savunarak tüm dünyaya yaymıştır. Bauhaus'daki temel ilke 'Formun Fonksiyonel olması'dır. Yani bir sanat eseri yapılırken onun işlevsel olmasıdır. Bauhaus ekolü ilk ürünlerini mimaride göstermiştir. Bauhaus'un kurucusu bir mimar olan Walter Grupius'dur. 1919'da Almanyanın Weimar kentinde eğitime başlayan bu okul, Dünyanın bazı ünlü sanatçılarının katılımıyla kısa zamanda gelişmiş sonraları gene Almanya'nın Dessau kentine taşınarak daha geniş bir alanda eğitimine devam etmiştir. Bauhaus hocalarının ve öğrencilerinin yaptıkları bina, otomobil, tren, sandalye, masa, abajur lamba, koltuk gibi tasarımların endüstriyel açıdan Alman endüstrisine katkıda bulunması ve bu okulun kısa zamanda sesini duyurması diğer sanat Akademilerinin işine gelmediği için devrin Alman yönetimi olan Nazilere 'Bolşevik yuvası' olduğu iddaasıyla şikayette bulun muşlardan Bu yönetim de okulu 1933 'de kapatmıştır. Bauhaus Okulunun kapatılmasıyla birçok sanatçı Amerika'ya göç etmiştir. Bunlardan Moholy Nagy, Şikago Dizayn okulunu kurarak Bauahus kurallarını burada da sürdürmüşlerdir. Sosyal yaşantısıyla, birçok milletlerden meydana gelmiş olan Amerika kozmopolit bir yapıya sahip olması ve ekonomik ayarayışlarnedeniyle gelişmeye açık bir ülke olması nedeniyle Bauhaus okulu burada kabul görmüş, yaptıkları tasarımlarla, Birinci ve İkinci Dünya savaşları arasında Amerika, endüstriyel ve teknolojik olarak süratle gelişmesinde büyük katkısı olmuştur. İkinci dünya savaşından sonra başta İngiltere, Almanya, İtalya ve İskandinav ülkelerine oradan bütün dünyaya Bauhus ekolü yayılmıştır. Türkiye'ye bu ekol 1957'de Alman Prof. Adolf G. Schneck ve ekibi tarafından Tatbiki Güzel Sanatlar Okulu kurularak getirilmiştir. Tatbiki Güzel Sanatlar Okulu; Dekoratif Resim, Grafik Sanatlar, Seramik Sanatlar, Tekstil Sanatlar ve Mobilya-İçmimar olmak üzere beş bölümle öğretime başlamıştır. Kısa zamanda bu okuldan tasarımcı sanatçılar yetişerek Türkiye'de endüstri alanında yurdumuzu batı bağımlısı tasarımlardan kurtarmıştır. Bu bağlamda günümüzde Tekstik endüstrisinde Türkiye'nin dünya pazarında söz sahibi olmasını sağlamıştır. Burada büyük payın Bauhaus ekolü olan Tatbiki Güzel Sanatlardan yetişen tekstil sanatçısı desinatör tasarımcılarımızın olduğunu unutmamak gerekir. Mobilya-İçmimar dekorasyon sanatçılarımızda İtalya'yı aratmayacak tarzda yurdumuzun Mobilya Endüstrisine katkılarını da göz ardı etmemeliyiz. Seramik alanına baktığımızda birçok atölyelerin fabrika konumuna dönüş melerinde ve inşaat sektöründe zevkli mutfak, banyo fayans ve seramiklerin, dekoratif dış cephe karolarının estetik görünüşü sağlayan seramik sanatçılarının büyük payı olmuştur. Konumuz gereği Endüstri Grafik tasannu alanında Türkiye gerek reklamcılık ve gerekse matbaacılık sektöründe gelişmesi Türkiye endüstrisinin gelişmesine parelel olarak gerçekleştiğini görüyoruz. Endüstri mamullerinin pazarlanmasında gerek ambalaj tasarılarının ve gerekse ambalajlanan mamullerin tanıtımı için afiş, broşür, gazete ve dergi gibi yayın grafiği ve bilboard, pankart reklam çalışmaları kapsamına giren Reklam Grafiği olarak da mesafe katedilmesinde yerli Grafik tasarımcıların büyük rolü olmuştur. Genel olarak özetlersek 'BAUHAUS'UN TÜRK ENDÜSTRİ GRAFİK TASARI MINA YANSIMASI' 1957'lerde başlayarak günümüze kadar gelişip yurt sathına yayılan sanatçılarımızın endüstriyel mamullerin ambalaj tasarımlarıyla, tanıtımlarıyla ve mamullerin bir kısmının Türk tasarımcılarının emeği ile albeni kazandırıp yurt dışına ihraç edilmesinde Bauhaus'un yansımasını görebiliriz.