Tıbben açıklanamayan belirtilerle başvuran kadın hastaların çocukluk çağı istismarı ve/veya aile içi şiddet bağlamında değerlendirilmesi

Bu çalışmada tıbben açıklanamayan belirtileri olan kadınların, aile içi ve/veya çocukluk çağı şiddet yaşantısı bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Bu temel amaca ek olarak, çalışmanın iki yan amacı daha vardır: (1) Çocukluk çağı ve/veya yetişkin dönem aile içi şiddet yaşantısının etkilerini, yetişkin dönem psikolojik semptomlar açısından araştırmak. (2) Tıbben açıklanamayan belirtiler grubundaki hastaların iç hastalıkları polikliniğine başvuruları sırasında, muayene eden hekim tarafından şiddet yaşantısının sorulma sıklığını ve hastaların bu tür sorulara yaklaşımlarını belirlemek. Bu araştırma, tıbben açıklanamayan bedensel yakınması olan kadınların, çocukluk çağında istismar edildikleri ve/veya yetişkin dönemde aile içi şiddete maruz kaldıkları temel hipotezi üzerine kurulmuştur. Çalışma tıbben açıklanamayan belirtiler grubu (50 hasta), kronik fiziksel hastalık grubu (50 hasta) ve akut fiziksel hastalık grubu (46 hasta) olarak isimlendirilen üç araştırma grubu ile gerçekleştirilmiştir. Üç araştırma grubuna da yarı yapılandırılmış görüşme formu, Beck Depresyon Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri, Çocukluk Çağı Kötüye Kullanımı ve İhmali Soru Listesi, Toronto Aleksitimi Skalası uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizleri, tıbben açıklanamayan belirtileri olan kadınların aile içi şiddete -özellikle fiziksel ve duygusal şiddet- maruz kaldıkları şeklindeki genel hipotezimizi doğrulamıştır. Hem çocukluk hem de yetişkinlikte aile içi şiddette maruz kalmanın tıbben açıklanamayan belirtilerin ortaya çıkma olasılığını arttırdığı saptanmıştır. Ancak, yalnızca çocukluk çağında istismara maruz kalmış olma ile tıbben açıklanamayan belirtiler arasında ilişki olmadığı tespit edilmiştir. Tıbben açıklanmayan belirtiler grubunun BDÖ ve KSE puanlarının akut ve kronik fiziksel hastalık gruplarından ileri derecede yüksek olacağı hipotezi doğrulanmış; ancak, tıbben açıklanmayan belirtiler grubunun TAS puanlarının akut ve kronik fiziksel hastalık gruplarından yüksek olacağı hipotezi doğrulanmamıştır. Tıbben açıklanamayan belirtileri olan ve aile içi şiddete maruz kalan kadınların Kısa Semptom Envanteri alt ölçeklerinde somatizasyon puanlarının ve BDÖ puanlarının akut veya kronik hastalığı olan ve aile içi şiddet gören kadınlardan daha yüksek olduğu hipotezi doğrulanmıştır. Ancak, bu durum TAS puanları geçerlilik kazanmamıştır. Tıbben açıklanamayan belirtiler grubunda somatizasyon düzeyi ile depresyon ve aleksitimi düzeyleri arasında, doğru orantılı ve anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Tıbben açıklanamayan belirtiler grubunda depresyon düzeyini arttıran risk faktörleri olarak, yetişkin dönemde duygusal şiddete, fiziksel şiddete maruz kalmak ve çocukluk çağında duygusal kötüye kullanım tespit edilirken, yetişkinlikte fiziksel şiddet görmek ve çocuklukta aşağılanma somatizasyon düzeyini arttıran risk faktörü olarak belirlenmiştir. Aleksitimi riskini arttıran tek şiddet türü çocukluk çağında duygusal istismar olarak tanımlanan aşağılanmadır. Ayrıca iç hastalıkları polkliniğine başvuruları sırasında kadınların hiçbirine muayene eden hekim tarafından şiddet görüp görmediği ile ilgili soru sorulmamıştır. Şiddete maruz kalan kadınların hepsi bu konuda kendilerine soru sorulmasına açık olduklarını bildirmiştir. Sonuç olarak, süregen tıbben açıklanamayan belirtilerle sağlık kurumlarına başvuran kadınlarda, aile içi şiddet yaşantısının sorgulanması gerekmektedir.