Implementation of a mentor training programme for English language teachers: Perceptions of stakeholders in the mentoring programme

Öğretmenlik uygulaması, hizmet öncesi öğretmen adaylarının mesleki gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır ve bu süreçte mentor rolündeki uygulama öğretmenleri kilit figürler olmaktadırlar; ancak, birçok gözlemci, mentorluk gereksinimleri hakkında farkındalık seviyesi düşük olan ve muhtemelen yetersiz bilgi veya eğitimden kaynaklanan ve etkisi az olan bir mentor desteğinden bahsetmektedir. Türkiye'de özellikle, öğretmenlik uygulamasıyla ilgili çalışmalarda önerilmesine rağmen, mentor eğitimi yaygın değildir ve çıktılarıyla ilgili az araştırma yapılmış bir alandır. Bu çalışmanın amacı, bir mentor eğitimi programının tasarımına yönelik ihtiyaç analizi yürütüp, eğitimin uygulamasından sonra programın etkilerini incelemektir. Çalışma da karma bir araştırma tasarımı kullanılmıştır ve fakülte-okul işbirliği programında faal olan çeşitli katılımcıların algılarını belirtmek amacıyla, hem nitel hem nicel verileri toplanılmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında, ihtiyaç analizi, 78 hizmet öncesi öğretmen adayı tarafından doldurulan, betimleyici istatistik elde etmek amacıyla SPSS bilgisayar programıyla analiz edilen kapalı uçlu maddeli bir anketi ve içerik analizinden geçen 14 fakülte öğretim elemanı tarafından tamamlayan açık uçlu sorularla bir anketi kapsar. Bulgular, yüksek nitelikli mentorluğun sınırlı olduğunu ve gelişigüzel bir şekilde dağıtıldığını, görünebilecek asgari yeterlilik seviyesinin yeterli olmadığını göstermekteydiler. Daha sonra, öğretmenlik uygulamasının yapılacağı yarıyılın başlangıcında, 11 mentor uygulama öğretmeni, mentorluğun hem teorik, hem pratik yönleri hakkında resmi gereksinimleri ile ilgili bilgi aktarmayı amaçlayan bir mentor eğitim seminerine katıldılar. Çalışmanın ikinci aşamasında, hem mentor eğitiminden önce hem eğitimden sonra, bir kaplı uçlu anketiyle ve açık uçlu sorularla eğitim katılımcılarından veri toplandı. Ayrıca, iki tane mentor eğitimci ile görüşme yapıldı ve yarıyılın sonunda 85 hizmet öncesi öğretmen adayı anket doldurdular ve iki tane mentor öğretmenle görüşme yapıldı. Anketler, SPSS programı kullanılarak analiz edildiler. Parametre dışı Wilcoxon testi, eğitimden önce ve eğitimden sonra mentorlar tarafından doldurulan kapalı uçlu anketine uygulandı, fakat herhangi istatistiksel anlamı taşıyan fark ortaya çıkmadı. Betimleyici istatistikler ve bağımsız örneklemle t-test, mentor eğitimine katılan ve katılmayan uygulama öğretmenle çalışan hizmet önce öğretmen adayların anketi analiz etmek için kullanıldı; bu bağlamda da herhangi istatistiksel anlamlı bir fark görünmedi. Nitel verilere uygulanan içerik analizi, özellikle iletişimi güçlendirmeye yardımcı olan mentor eğitimine karşı çok olumlu tutumlar ortaya çıkardı. Mentorların algılarında ve mentor gereksinimlerinde, fakülte-okul ortaklığı ile sürece katılan diğer kişilerin beklentileri gibi, mentorluk ile stajın bazı yönleriyle ilgili farkındalıkta değişiklikler olduğunu görünmekteydi. Ancak, isteninin aksine, mentorların diğer yönlerle ilgili farkındalıklarda daha düşük bir artışı sergilediler. Bulgular, zaman kısıtlamalar yüzünden kapsamı sınırlı olan mentor eğitiminin etkili olduğunu izlenimini veriyor, ancak uygulama öğretmenlerine tam etkili mentorlar olarak gerekli donanımı sağlamak için daha fazla araştırma ve eğitim gerekli olduğunu gösteriyor.