Moda resmi ders öğretim programının öğretim elemanı ve öğrenci görüşleri ışığında değerlendirilmesi

Günümüz endüstri anlayışı, çağın getirdiklerini dahi geride bırakarak hızla ilerleme, evrilme ve dönüşüm içerisine girmektedir. Sanayi Devrimi'nden bu yana teknolojide ve fabrikalaşmada yaşanan atak ile kitle üretimine geçilmesi, endüstri ürünlerinin biçimlerinde yozlaşmaya neden olmuştur. Estetik bir bakış açısı ve tasarım anlayışı gerektiren bu durum, ürünlerin sanatsal bir bakış açısıyla düşünülmesi ve yaratılması ihtiyacını doğurmuştur. Bu ihtiyaçtan yola çıkarak ve sistemleşerek gelişen tasarım eğitimi anlayışı, o günden bugüne dek anlamını ve önemini artırarak devam ettirmektedir. Endüstriyel bir ürün haline gelen giyim kuşam, pek çok üründen daha hızlı bir biçimde üretilmekte ve tüketilmektedir. Estetik yenilenmeyle her seferinde yeniden hoşa giden yeni biçimler yaratma çabası, giyim endüstrisi içinde hayati bir önem kazanmıştır. Üstelik sosyal bir kimlik kazanarak, toplum içinde kendini kabul ettirme, beğenilme arzusu, sosyal statü sağlama veya sosyal bir mesaj verme gibi toplumsal ihtiyaç ve dürtülerin tatmin edilmesinde de giysilerden daha kolay ulaşılıp tüketilebilen, bizzat kendi bedenimizle ilgili bu kadar kuvvetli başka bir endüstri ürünü yoktur. Hızla üretilip tüketilirken, hoşa giden biçimler yaratarak, doğru mesajlar verip, kişiye uygun kimlikler yaratma çabasında olan giyim kuşam, sanat ve tasarım eğitimi gerektiren en önemli alanlardan birisini oluşturmaktadır. Temel sanat eğitimi ve figür çizimi ile alt yapıyı oluşturan moda tasarımı öğrencisi, moda resmi dersi ile de sadece hayalindekileri canlandırarak iki boyutlu düzleme aktarmakla kalmayıp; aynı zamanda da estetik eğitim olan sanat ve tasarım eğitimini almakta, görsel vizyonunu ve zihnini beslemektedir. Moda resmi dersinin, moda tasarımı öğretim programındaki yerini, konumunu, önemini, işlenişini ve içeriğini belirlemek gibi pek çok açıdan dersi derinlemesine inceleme altına alan bu araştırmada, kapsamlı bir literatür araştırması yapılmış, eğitim, moda, sanat ve tasarım disiplinleri arasında bir bağ kurularak konu incelenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın verilerini oluşturmak için Türkiye'deki ders programları ile Avrupa'daki moda tasarımı ders programları incelenmiş, moda resmi eğitimi veren uzmanlarla ve moda resmi eğitimi alan öğrencilerle yüz yüze görüşülerek birinci elden bilgilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Bu araştırma moda tasarımı eğitimi için moda resmi dersinin yeri, gelişimi ve önemini anlayabilmek için, dersin ön yeterlilikleri, içeriği, kapsamı, uygulanan tekniği, yöntemi, yararlanılan kaynakları ve değerlendirme yöntemi gibi pek çok açıdan dersi irdelemeyi amaçlamıştır. Araştırmaya öncelikle ÖSYM yerleştirme kılavuzunda yer alan moda tasarımı lisans programlarını belirleyerek, bu programlarda yer alan moda resmi derslerinin ders saati, ders zamanı ve ders içeriklerinin incelenmesiyle başlanmıştır. Yerinde gözlem ve görüşme amacı ile örneklem olarak belirlenen üniversitelere gidilerek araştırmacı tarafından uzmanlar ve öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiş ve kayıt altına alınmıştır. Transkripsiyonu yapılan görüşmeler içerik analizi yöntemi kullanılarak çözümlenmiş, elde edilen bulgular araştırma soruları çerçevesinde yorumlanmıştır. Bulgular yorumlanarak tartışılmış, sonuçlar yazıldıktan sonra çalışmayla ilgili önerilere yer verilmiştir. Araştırmada elde edilen sonuçlardan, önemli görülenlerden bazıları şu şekilde sıralanmıştır: Moda tasarımı programına öğrenci alımının merkezi sınav sistemi ve moda tasarımı eğitimine uygun yetenek sınavı kombinasyonu ile yapılması gerektiği belirlenmiştir. Moda tasarımı öğrencisinin insan vücudunu tanıyarak, doğru, estetik ve işlevsel tasarımlar yapabilmesinde; hayalindeki tasarımı doğru ve estetik bir biçimde iki boyutlu düzleme aktarabilmesinde; estetik bakış açısı kazanıp, yaratıcılığını kullanarak kendisini ifade edebilmesinde moda resmi dersinin moda tasarımı programı içerisinde önemli bir yere sahip olduğu tespit edilmiştir. Moda tasarımı eğitim programlarında yer alan moda resmi derslerinin tam anlamıyla uygulanabilmesi için programda verilen zamanın yeterli olmadığı görülmüştür.