Türkiye'de modern resmin lisans düzeyindeki resim atölye derslerine yansımaları

Uygar toplumlarda sanatın gelişimi ile düşünsel yapının gelişimi paralellik gösterir. Düşünsel yapısıgelişmeyen, özgür ve yaratıcı düşünce üretemeyen bir toplumda gerçek anlamda kültürel gelişim ve değişimden söz etmek mümkün değildir. Yüzyıllarca düşünce yapısında baskıcıtutumun egemenliği özgür düşünceyiortadan kaldırmış, kişilerin başkalarının düşünce yapılarıyla yönetildiği bir dönem olmuştur. Fransız devrimiyle bireysel özgürlüğün vatandaşa hak olarak verilmesiylebaskıcıtutum yerini özgür iradeye bırakmış, birey artık yönetilen değil, yönetenkonumuna gelmiştir. Bu özgür düşünce sistemi hayatın her alanında hissedildiği gibi sanatta da kendini göstermiştir. Tarihsel süreçte sanat, toplumsal yapı ve değer sistemlerine bağlı olarak bazenaraç bazen de amaç olarak kullanılmıştır. 20. yüzyıl sanatının varlık nedeni kendinden başka bir şey değildir. Ne biçim, ne içerik ne de öz açısından herhangi bir bağımlılık söz konusu olamaz. Sanatçı, yeni ve yenilikçi akımlar doğrultusunda, belli bir uğraşıntemsilcisi olarak bilinen bir takım ustalıklar göstermek zorunda kalmamıştır. Sanat, görünen dünyayıtaklit etme görevinden özgür kılınmıştır. Özgür düşüncenin sanattaki ilk anlatımıRomantizm olmuştur. Bilimselaraştırmaların gelişimine paralel olarak sanatçıdoğayıkeşfetmeye başlamış, geleneksel sanat anlayışından kurtulma eğilimine girmiştir. Romantizmle başlayan sanatçıduyarlığıgelişen dünyanın gerçekleri doğrultusunda çağdaş sanat hareketlerininoluşumunu sağlamıştır. Türk resminin batılılaşma süreci, 1795'te Mühendishane-i Berri Humayun'un ders programlarına resim derslerinin konulması ile başladı. Sanat eğitimi veren ilk yüksek okul 1783 yılında açılan Sanayi-i Nefise'dir. Yurt dışına sanat eğitimi için öğrenci gruplarıgönderildi. Cumhuriyet kurulduktan sonra yeni kurulan rejimin çağdaşlaşma politikaları arasında sanat eğitimi de yer aldı. 1932- 1933 eğitim-öğretim yılında açılan Gazi Orta Muallim Mektebi'nde Resim-İşÖğretmenliği Bölümütarihimizde sanat eğitimcisi yetiştiren ilk kurumdur. Şu an ülkemizin her yanındaÜniversitelerimize bağlı Eğitim Fakültelerinin Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü bünyesinde Resim-İşÖğretmenliği Programlarıbu görevi yerine getirmektedir. Bu kurumlar, sanatsal anlamda gelenekselden evrensel anlatıma geçiş sürecinde önemli işlevler üstlenmiştir. Kurumların programları incelendiğinde Gazi Eğitim Enstitüsündenbugüne, çağdaşsanatıyakalama kaygılarısezilmektedir. Resim sanatının değişimi, modern sanat anlayışının ülkemiz sanat eğitimine yansımalarıaraştırmamızın sorununuteşkil etmektedir. Yapılan bu araştırma sonucunda elde edilen bulgularla, modern resim anlayışının lisans düzeyinde Resim-İşEğitimi Anabilim Dallarında atölye çalışmalarına ne ölçüde yansıdığını ortaya koyarak anasanat atölye derslerinin gerek kapsamınıngerekse sunuşbiçiminin ne kadar çağdaş olduğu ve 21. yüzyılın sanat eğitimcileriniyetiştirmedeki yeterliliği tartışılması gereken bir durumdur. Araştırmaya katılan Resim-İşEğitimi Anabilim Dalı bünyesinde 8 üniversitede yapılan araştırmayla öğrencilere uygulanan anket sonucunda modern resim anlayışınınanasanat atölye derslerine yansımalarıüniversiteler arasında farklılıkları ile 3. ve 4. sınıf öğrencileri arasındaki görüşfarklılıklarıortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın sonucunda, üniversiteler arasında da anlamlı fark ortaya çıkmıştır. En yüksek aritmetik ortalamaya sahip olan Marmara Üniversitesi'nin modern resim anlayışının atölye derslerine diğer üniversitelere göre daha fazla yansıdığısöylenebilir.3. ve 4. sınıf öğrenci görüşleri arasında anlamlı bir fark ortaya çıkmamıştır. 3. ve 4. sınıf öğrencilerinin hemen hemen aynı düşüncelere sahip oldukları söylenebilir. Ayrıca araştırmaya katılan 8 üniversitenin öğrencilerinden alınan resimler incelenmiştir. 2. sınıf çalışmalarında öğrencilerin daha çok gerçekçi arayışların ön plana çıktığıveakademik bir yaklaşımın benimsendiği düşünülebilir. 4. sınıfta ise öğrencilerin kendi özgür düşüncelerini çalışmalarına aktarabildiği ve modern resim anlayışını benimsedikleri söylenebilir.