Internet economy and business to business global electronic trading systems

İNTERNET EKONOMİSİ VE İŞTEN İŞE GLOBAL ELEKTRONİK TİCARET SİSTEMLERİ Günümüz pazarında global çözümler üretmek oldukça önemli. Bu tezin temel amacı, tek bir global işten işe elektronik ticaret modeli ile şirketlerin bulundukları yerden bağımsız olarak biribirleri ile iş yapabiliyor olmasını sağlayan bir model geliştirmektir. Önerilen yapı, Elektronik Veri Transferi masrafını karşılayamayan, küçük ve orta ölçekli şirketlerin, iş ortakları ile elektronik ortamda iş yapmasını sağlayacaktır. Açık mimari ve tüm yapı içinde sadece tek bir standardın kullanılması, şirketlerin sistem aktarım maliyetlerini azaltacaktır. Internet'in bu düzeyde yaygınlaşmadığı dönemlerde ticaret, geleneksel yöntemlerle veya Elektronik Veri Transferi ile sağlanıyordu. Elektronik Veri Transferinin getirdiği birçok avantajlar oldu ama beraberinde belirli kısıtlamalar da getirmekteydi. O dönemde internetin ticari amaçlı kullanılamıyor olması, sistemin kapalı bir ağ dışına çıkamaması sonucunu da doğurmaktaydı. Şirketler bu sisteme girebilmek için aylık bir üyelik ücretinin dışında, bu bağlantılar üzerinden gönderdikleri her veri için de ayrıca ödeme yapmak durumundaydılar. Birden fazla Standard vardı ve uygulaması zordu. Bu zorluk Elektronik Veri Transferi programcılarının eğitimini zorlaştırıyor, insan kaynağına yapılması gereken yatırım olarak da maliyetleri yükseltiyordu. Dolayısıyla Elektronik Veri Transferinin alımı ve bakımı pahalıydı. Bu tezde, Elektronik Veri Transferinin uygulanması sırasında yaşanan sıkıntılardan çıkarılan derslere dayanarak ve gelişen teknolojiler incelenerek, Internet'in altyapı olarak kullanıldığı alternatif bir model geliştirilmiştir. İş akışlarının standardize edilmesi amacına yönelik geliştirilen iş ve Segman Kütüphanesi mimarisi, uygulanabilme kolaylığını da beraberinde getirmiştir. İş Ortağı Profilleri herhangibirinsan müdahalesine gerek kalmaksızın şirketler hakkındaki detaylı bilginin öğrenilmesini sağlamıştır. İş Ortakları Antlaşma süreçlerinin otomasyonunun sağlanması, antlaşma sürelerini kısaltmıştır. Modelde kullanılan Sicil Daireleri, şirketlerin iş süreçleri şablonlarını elde etmelerini ve birbirlerini bularak birbirlerinin profillerini öğrenmelerini sağlamaktadır. Ayrıca, herhangi bir insan müdahalesine gerek kalmaksızın daha önce tanımlanmış olan İş Ortağı Antlaşmalarına dayanarak Internet üzerinde iş yapmalarına olanak verir. Internet üzerinde güvenli iş ortamının sağlanması noktasında Genel Anahtar Yapısı teknolojisinin kullanımı açıklanmıştır. Model, güvenli elektronik iş ortamı sağlanmasının dört temel gereksinimin karşılanması ile mümkün olduğunun altını çizmektedir; doğruluğun kanıtlanması, inkarın engellenmesi, bütünlüğün sağlanması ve gizlilik. Modelin önemli özellikleri, Appendix bölümünde ele alınan, farklı durumlarda modelin uygulanma şekli örnek çalışmalar ile detaylandırılmıştır. Kurulan yapı, şirketlere rekabet avantajı sağlayacaktır. Bu modeli kullanan şirketler mevcut ve olası iş ortakları ile internet üzerinden veri iletişimini kolaylıkla sağlayacaklardır. Aynı zamanda, eskisine oranla çok daha kolay bir şekilde ve daha az bir eforla iş ortaklarına yenilerini ekleyebileceklerdir. Önerilen yapı ile, mümkün olan en yüksek sayıda iş ortağı ve müşteriye ulaşma imkanı sunulmaktadır. Devletin kendisi ile iş yapan şirketleri önerilen yapıyı kullanmaları konusunda teşvik etmesi ve yönlendirmesi halinde, modelin yaygınlaşması kaçınılmazdır. Bu da devletin iş yapış şeklini elektronik ortama taşıyarak yukarıda anlatılan tüm avantaj ve kolaylıklardan faydalanması sonucunu doğuracaktır. May, 2002 Fatma Feyza Sungur vı