Sosyal bilgiler öğretmenlerinin eğitimde sosyal medyayı kullanım düzeyleri ve görüşleri

Gelişen bilgi ve iletişim teknolojileri ile birlikte zaman ve mekan fark etmeksizin bilgiye ulaşmak mümkün hale gelmiştir. Günümüzde hemen hemen herkes bir akıllı telefona ve en az bir sosyal medya hesabına sahiptir. Dolayısıyla insanlar gün içerisinde internette ve sosyal medyada zaman geçirmektedirler. Kullanıcıların internette ve sosyal medyada geçirdikleri zaman gün geçtikçe artmaktadır. Türkiye, internet kullanımı ve aktif sosyal medya hesabı bakımından dünya ülkeleri arasında üst sıralarda yer almaktadır. Diğer yandan 21. yüzyılda teknoloji kullanımı bu kadar gelişmişken, eğitim faaliyetlerini dört duvar arasından çıkarıp hayatın içerisine yerleştirmek gerekebilir. Sosyal medyanın eğitimde kullanılmasının önemi bu noktada ortaya çıkmaktadır. Bu araştırmanın amacı; Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin eğitimde sosyal medya kullanma düzeylerini ve buna yönelik görüşlerini ortaya koymaktır. Bu amaçla araştırmada; nicel ve nitel analizlerin birlikte kullanıldığı açımlayıcı sıralı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmada öncelikle nicel analizlerin uygulanacağı ölçeklere geçerlik ve güvenirlik analizleri uygulanmıştır. Her iki ölçeğin geçerliği onanmış ve ölçülmek istenen olguyu ölçmeye haiz özellikler taşıdığı belirlenmiştir. Araştırmayla ilgili nicel verilerin istatistiksel çözümlemelerinde SPSS 22 paket programından yararlanılmış, nitel verilerin çözümlenmesinde ise MAXQDA 12 programı kullanılmıştır. Araştırma grubu; 2015- 2016 eğitim-öğretim yılında 'Türkiye Sosyal Bilgiler Zümresi'Facebook Grubu'na üye olan 236 Sosyal Bilgiler öğretmenine, Sosyal Medya Benimseme Ölçeği ve Sosyal Medyanın Öğrenme ve Öğretme Süreçlerine Etkisi Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca nicel çalışma grubundan 30 Sosyal Bilgiler öğretmenine de sosyal medyanın eğitim süreçlerinde kullanımına yönelik görüşleri sorulmuştur. Nicel araştırma sonucunda; katılımcı Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin sosyal medyayı 'kolaylık' ve 'kişisellik' nedenlerinden dolayı benimsediklerini, dış etki/çevresel faktörlerden ziyade kendi istekleri doğrultusunda sosyal medyayı kullandıklarını ifade etmişlerdir. Bunun yanında sosyal medyayı kolay, basit, anlaşılır ve eğitim amaçlı kullanımını da yararlı bulmakta ancak öğrencileri sosyal medyanın eğitim amaçlı kullanımını konusunda teşvik etmediklerini belirtmişlerdir. Bu da sosyal medyayı benimseme düzeyleri ve sosyal medyanın öğrenme ve öğretme süreçlerine etkisine 'katılıyorum' düzeyinde cevap veren Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin sosyal medya kullanımını benimsemelerine ve sosyal medyanın öğrenme ve öğretme süreçlerine olumlu etki ettiğini düşünmelerine rağmen sosyal medyanın eğitim amaçlı kullanımının düşüncede kaldığını ve uygulamaya geçiremediklerini göstermektedir. Nitel araştırmadan elde edilen Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin sosyal medyanın eğitim süreçlerinde kullanılmasına yönelik görüşler incelendiğinde; Sosyal Bilgiler öğretmenlerinin, öğrencilerin ve öğretmenlerin çoğunun sosyal medya kullandığını, artık hayatın vazgeçilmezi olduğunu, öğrencilerin sosyal medyada boşa zaman geçirmeleri yerine eğitsel amaçlı kullanılabileceğini ve eğitimin etkililiğini artıracağını ifade etmişlerdir. Sosyal medyanın ders işlenmesi esnasında dikkati canlı tutabileceği belirtilmiştir. Sosyal medyada yapılan paylaşımlardan faydalanarak derste örnekler verilmesi, öğrencilerin derse ilgisinin dağıldığı anlarda tekrar toparlanması adına olumlu olacağını belirtmişlerdir. Öğrencilerin hayatında büyük yer kaplayan, çocuk ve gençlerin neredeyse tamamının kullandığı sosyal medya ile öğretmen öğrenci iletişiminin geliştirilebileceğidir. Bu yöndeki görüşlere göre öğrenci ve öğretmen arasındaki iletişim okul duvarlarından ve eğitim sürelerinden sıyrılarak daha rahat bir iletişim ortamının yaratılabildiği yönündedir. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında sosyal medyanın eğitimde kullanılmasına yönelik ve gelecek zaman sürecinde yapılacak araştırmalara dair öneriler sunulmuştur.