Alt sosyo-ekonomik düzeydeki boşanmış kadınların psiko-sosyal sorunları

Araştırmanın amacı, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarından, yardım alan alt sosyo-ekonomik düzeydeki boşanmış kadınların evliyken, boşanma aşamasında ve boşandıktan sonra karşılaştıkları psiko-sosyal sorunları saptamaktır. Bu amaçla, Ankara; daki tüm Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına başvuran toplam 161 kadın güdümlü örnekleme tekniğiyle belirlenmiştir. Soru kağıdı yoluyla toplanan bilgilerin değerlendirilmesinde betimsel istatistik tekniklerinden aritmetik ortalama, standart hata ve standart sapma; ilişki arayıcı tekniklerden de khi kare analizi kullanılmıştır. Araştırma kapsamındak ilerin büyük çoğunluğu görücü usulüyle evlenmiştir. Evlilik yaşamında kadınların çoğunluğu eşlerine karşı yalnızca korku, nefret gibi olumsuz duygular beslemiştir. Evlilik biçimiyle eşe yönelik duygular arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Arkadaşlık ederek evlenenlerin yarıdan çoğunun, anlaşıp kaçarak evlenenlerin yarıya yakınının evliyken eşlerine yönelik duyguları olumludur. Buna karşılık, görücü usulüyle isteyerek evlenenler arasında eşlerine karşı olumlu duyguları olanların oranı oldukça düşüktür (% 29 .86). Görücü usulüyle istemeyerek evlenenlerle, zorla kaçırılarak evlenenler arasında, eşlerine karşı evlilik sırasında olumlu duygular geliştiren olmamıştır. Görüşülenlerin yaklaşık yarısı, hiçbir zaman eşiyle sohbet edemediğini, ailevi ve cinsel konularda anlaşamadığı nı; 2/3' si hastalık gibi güç dönemlerde eşinden destek bulamadığını açıklamıştır. Kadınlar m yarıdan çoğu, evliliklerin de -sık sık veya ara sıra- eşleri tarafından küçük düşürül düğünü, tehdit edildiğini ileri sürmüştür. Evlilikte kadının fiziksel İstismarı ağırlık taşımaktadır. Kadınların % 83 .85'i -sık sık veya ara sıra- tokat landığını '% 69. 56'sı yumruklandığını, % 42. 86'sı da has tanelik olana dek dövüldüğünü açıklamıştır. Geçimsizlik, çoğunlukla evlendikten kısa süre sonra başlamıştır. Ortalama geçimsizlik nedeni üç' tür. En sıklıkla belirtilen geçimsizlik nedenleri dayak, kocanın içki- kumar tutkusu, ekonomik sıkıntı, kocanın evlilik dışı ilişkisi ve akrabalarla ilişkilerdir. Boşanmaya kendisi karar veren kadınlar çoğunluktadır. Boşanma aşamasında kadını en fazla endişelendiren konu ekonomik sıkıntı, eşle en fazla anlaşmazlık yaşanan konu ise nafakadır. Boşandıktan sonra da eski eşle anlaşmazlık konularının başında nafaka gelmektedir. İntihar girişiminde bulunanların (% 27 .33) büyük çoğunluğu evliyken bunu gerçekleştirmiştir. Psikiyatriste başvurmuş olanların (% 40 .99), % 36 .36'sı evliyken, % 45. 45' i boşandıktan sonra, % 13 .64'ü hem evliy ken hem de boşandıktan sonra, yalnızca üç kadının ise be karken böyle bir deneyimi olmuştur. Kadınların % 64 .60'ı boşanmış başka kadınlarla görüşmek istemektedir. Genelde toplumun boşanmış kadınlara kötü gözle baktığını düşünenler tamama yakın bir orandadır. Boşanmış kadınların halen çok sayıda sorunu vardır. Ortalama sorun sayısı üç, en sıklıkla tekrarlanan sorun ise ekonomik sıkıntıdır. Sorunlar karşısında kadınların büyük çoğunluğu (%78.26) sosyal hizmet uzmanı ve psikiyatrist gibi uzmanlaşmış elemanlarla görüşmeye ihtiyaç duymaktadır. Boşanmış kadınların %74.53'ü kendisini güçlü hissetmektedir. Boşanmaya kendisi karar veren, çalışan, eski eşe bağlılık duymayan, boşandıktan sonra çevrelerinin bakışı değişmeyen, arkadaşları kendisinden uzaklaşmayan, çocuklarıVI olan, boşanmalarının üzerinden uzun süre geçen kadınlar kendilerini daha güçlü hissetmektedir. Kadınların büyük çoğunluğu (%72. 04) boşanmasaydı yaşamının daha kötü olacağını düşünmektedir. Boşanmaya kendisi karar veren, eski eşe bağlılık duymayanlar arasında böyle düşünenler anlamlı biçimde daha çoktur. Boşanmış kadınların hemen hemen tamamı (%81.37) boşanmadan ötürü pişmanlık duymamaktadır. Boşanmaya kendisi karar veren, çalışan kadınların tamama yakını pişman değildir.