Artistik anatomi uygulamalarının görsel sanatlar eğitiminde yeri ve önemi

Artistik anatomi görsel sanatlar öğretmen adaylarının sanat eğitimlerinde çok önemli bir yere ve öneme sahiptir. Rönesans ile birlikte anatomi ve sanat çok yakın bir işbirliği içerisinde birbirini etkilemiş ve kimi sanatçılar anatomistlerle bir arada anatomik çalışmalar yapmıştır. Sanat ve bilimdeki bu uyanış doğrudan sanatı ve sanatçıyı ortaya koyduğu eserler bakımından çok büyük oranda etki bırakmıştır. Ancak anatominin önemi arttıkça ve üzerinde yapılan incelemeler arttıkça sanatta da insan bedeni üzerinde yeni yorumlar daha sağlam etütler ve analitik bir takım ölçümler ortaya atılmıştır. Sanat artık anatomiden bağımsız düşünülemez bir noktaya evrimleşmiştir. Tarihe bakıldığında antik Yunan'da başlayan insan bedeni ile ilgili çalışmalar ve bunun ideal güzellik anlayışı doğrultusunda insan formunu doğru yansıtabilmek o zamanın heykeltıraş sanatçıları tarafından başlatılmıştı. Felsefenin ilgi alanı olan evren düzeni tartışmalarından etkilenen bu zanaatçılar insan üzerinde bu hesaplamaları yapmayı başarmışlardı. Antik Yunan'da başlayan uyanış Rönesans ile birlikte daha bilimsel bir temele oturmuş ve yeni bir aydınlanma fikri doğmuştur insan anatomisi üzerine. Antik Yunan ölçülerinden yorumlarından çok uzaklaşmadan ve kopmadan üzerine bilimsel araştırmaların eklenmesi ile bugünkü antik anatominin temelleri Rönesans ile atılmıştır. Akademiler bu yönde sanat eğitimi verecek şekilde düzenlenmiş olup günümüze kadar bunu devam ettirmişlerdir. Sanat akademilerinde anatomiyi sanatsal anatomiden bağımsız düşünmemek gerekmektedir. Bu sayede görsel sanatlar alanında eğitim alan öğrencilerin artistik figüratif eserler ortaya koyabilmeleri ilerde sanat ve eğitim hayatlarında temel anatomi ile ilgili sorunları halletmiş olmaları çok önem taşımaktadır. Bu sebepten ötürü görsel sanatlar öğretmen adaylarının artistik anatominin düşünsel, kuramsal ve biçimsel yönden farkındalık sahibi olmaları gerekmektedir. Ancak ülkemiz sanat eğitimi kurumlarında artistik anatominin müfredatta yer almadığını bunun ilgili yüzeysel çalışmaların desen dersleri içerisinde işlendiği ve bu konuda ilerleme kaydetmek yerine geriye doğru sonuçların ortaya çıktığı görülmektedir. Bunun sebebi olaya yeterince bilimsel ve profesyonel bakılmaması, bu konuda alanında uzman sanat eğitimcilerinin yetersizliği, yetersiz materyal kaynaklar gibi pek çok husus sayılabilir. Sanatsal anatomi figüratif sanatın temelinin ilk atıldığı alan olarak sanat eğitiminde son derece önemli bir yeri vardır. Sanatım temel nesnesi insan ve onun formlarının detaylandırılması, etüt edilmesi ve yorumlanabilmesi sanatsal anatominin temel sorunudur. Bu sorunu aşmak üzere geleneksel olarak antik tarihten bu yana devam eden canlı model ve gerektiğinde kadavralar üzerinde incelemeler ve gözlemler yapmakta olup sanatçılar insan bedeni üzerinde edindikleri bilgileri sanata dönüştürme noktasında başarıya ulaşabilmektedirler. Sanatta en temel kural olan anatomi bilmeden görmeden, artistik anatomi ve dolayısı ile figüratif sanat icra edilemez. Araştırmanın temel amacı, görsel sanatlar eğitimi alan öğrencilerin sanatsal anatomiyi ifade edebilmelerini geliştirmede sanatsal uygulamaların etkisini biçimsel ve düşünsel boyutlarıyla ele almak ve ölçmektir. 'Artistik anatomi uygulamalarının görsel sanatlar eğitiminde yeri ve öneminin ölçülmesini amaçlayan araştırma nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırması biçiminde desenlenmiştir. Araştırmanın katılımcıları devlet üniversitesinin eğitim fakültesi resim-iş eğitimi öğretmenliği anabilim dalında öğrenim görmekte olan üniversite 1. sınıf on öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma on beş hafta süresince yürütülmüştür. Araştırma süresince öğrencilere anatominin ve sanatsal anatominin tarihçesi, doğuşu ve gelişimi birbiriyle olan biçimsel ve düşünsel temelleri aktarılmıştır. Bu hususta kuramsal bilgilerin yanı sıra çeşitli uygulamalarda yaptırılmıştır. Araştırmanın verileri öğrenci günlüğü, haftalık ders değerlendirme formu, alan günlükleri, program değerlendirme formu ve görüşme ile toplanmıştır. Aynı zamanda; öğrencilerin yapmış oldukları resimlerin DPA ile değerlendirerek toplanmış ve değerlendirilmiştir. Araştırmanın bulguları, betimsel analiz ve öğrencilerin etkinlik öncesi, etkinlik süresince ve etkinlik sonunda artistik anatomiye dayalı olarak yapmış oldukları çizimlerin DPA değerlendirmeleri sonucunda modern sanatı kuramsal, düşünsel ve biçimsel yönden yansıtma becerilerinin gelişme kaydettiklerini gözlemlemeye dayalıdır.