turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kentsel atıksu arıtma tesisi kaynaklı mikroplastik kirlilik profilinin belirlenmesi: Denizli ili örneği

Mikroplastik olarak adlandırılan 5 mm'den küçük plastik parçacıklar, son zamanlarda dikkat çeken önemli kirleticiler arasındadır. Atıksu arıtma tesisleri potansiyel mikroplastik kaynağı olarak görülmekte olup bu konudaki çalışmalar akademide hız kazanmıştır. Tez çalışması kapsamında, Denizli Merkez Atıksu Arıtma Tesisi'nden alınan atıksu ve arıtma çamuru numunelerinde mikroplastik kirliliğinin araştırılması hedeflenmiştir. Bu amaca yönelik ilk olarak atıksu ve çamur ortamından mikroplastiklerin izole edilmesine yönelik metot optimizasyonu yapılmıştır. Mikroplastik izolasyonu için numunelerin organik yüküne bağlı olarak değişen reaksiyon sürelerinde (15- 120 dk) ve dozlarda (7-50 mL) %50'lik H2O2 ile 70 'de oksidasyon işlemi gerçekleştirilmiştir. Atıksu ve arıtma çamurlarından izole edilen mikroplastikler, stereo-mikroskop yardımıyla boyut (1000, 500 ve 100 m), şekil ve renklerine göre kategorize edilmiştir. Mikroplastik kirliliğine mevsimsel değişimin etkisinin incelenmesi amacıyla yağışlı ve kurak mevsimi temsilen toplam 6 ay süresince iki haftalık periyotlarda örnekleme yapılmıştır. Deneysel çalışmalar sonucunda, atıksu numunelerinde tespit edilen baskın mikroplastik boyutları 100- 500 m (%68,29-%81,71), şeffaf-beyaz renkte (%45,53-%83,65), ve lif (%43,50-%75,61) şeklinde olduğu görülmüştür. Arıtma çamurlarında da baskın mikroplastik boyutu 100- 500 m (%55,72-%81,42), şeffaf-beyaz renkte (%49,62-%89,45), ve lif (%40,24-%76,23) şeklinde olduğu tespit edilmiştir. Polimer türü tayini amacıyla gerçekleştirilen FTIR analizi sonuçlarında, kış mevsiminde yoğun olarak polietilen (%49,04) ve polietilen vinil asetat (%40,38) polimerleri tespit edilirken, yaz mevsiminde polietilen vinil asetat (%51,85) ve polietilen (%38,89) tespit edilmiştir. Denizli Merkez Atıksu Arıtma Tesisi'nde mikroplastik kirliliği giderme verimi %95'in üzerinde olmasına rağmen, günlük olarak alıcı ortama deşarj edilen mikroplastik konsantrasyonu oldukça yüksektir (ortalama kış: 2,22x 1010 MP/gün ve ortalama yaz: 9,14x 109 MP/gün). Tesiste oluşan çamur keki, katı atık depolama sahasında bertaraf edilmekte olup, depolama sahasına gönderilen mikroplastik konsantrasyonu kış ve yaz mevsimi için sırasıyla ortalama 1,21x 1015 MP/gün ve 1,20x 1015 MP/gün olarak bulunmuştur.
Modeling chromium leaching from chromite ore processing waste

Krom, endüstride birçok alanda kullanılmaktadır. Kromit cevheri işlenmesi sonucu, zararlı atık olarak sınırlandırılabilecek çok miktarda işlenmiş kromit cevheri atığı üretilip çevreye deşarj edilmektedir. Bu yüzden kromun toprak veya atık malzemesi içerisindeki taşınımı ve yıkanma kinetiği İKCA atıklarının çevreye uygun şekilde bertrafı için birincil önem taşımaktadır. Haskök (1998) işlenmiş kromit cevheri atığıdan krom yıkanması ile ilgili bir dizi deneysel kolon çalışması gerçekleştirmiştir. Bu deneylerden elde edilen sonuçlar matematiksel modelleme çalışmasında kullanılarak, kromit cevheri atığıdan kromun yıkanma kinetiğinin anlaşılması ve atık kolonlarınınkesikli yıkama işlemine tabi tutulması halinde yıkama veriminin irdelenmesi amaçlanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, krom yıkama kinetiğinin en önemli özellikleri differansiyel denklem sistemi ile tanımlanabilmektedir. Ayrıca, kromun çözünme kinetiğinin, sıvı faz konsantrasyonu ile krom çözünürlüğü arasındaki fark, katı fazda kalan çözünebilir krom miktarı, ve de kararlı durum sabit çözünme hızı tarafından kontrol edildiği anlaşılmaktadır. Simülasyon sonuçlan kesikli yıkamanın devamlı yıkamaya göre %65 ve %35 oranında daha etkili olduğunu göstermektedir.
Environmental protection and international cooperation: The case of the Turkish straits

Bugün çevre sorunları, endüstriyel ve teknik gelişim sonucunda evrensel bir hal almıştır. Bu gerçek, çevre bilincini ulusal ve uluslararası düzeye taşımış ve hemen hemen her ülke kendi çevre politikalarını geliştirmeye başlamıştır. Çevre facialarının milli sınırları aşması, bu faciaların sonuçlarının ancak etki altındaki ülkelerin birliği içerisinde çözüm bulabileceği gerçeğini gündeme getirmiştir. Tankerlerin ve tanker kazalarının veya atıklarının neden olduğu petrol kirlenmesinin ciddi sonuçları acı bir gerçektir. Uzun yıllardır Boğazlarda meydana gelen kazalar, Türkiye'nin stratejik önem unsurlarından birini oluşturan Boğazlarımız'ın çevresel açıdan açık bir tehlikede olduğunu ortaya koymuş ve Boğazlar trafiğinde teknik ve hukuksal düzenlemelere acilen ihtiyaç olduğunu bir kez daha gözler önüne sermiştir. Bu çalışmanın amacı, konunun önemini ve ciddiyetini vurgulayarak, Boğazlar örneğiyle çevre konularında alınan önlemlerin güvenlik sorunu olmanın ötesinde ancak uluslararası işbirliğiyle çözümlenebilecek evrensel ekolojik sorunlar olduğunu ortaya koymaktır.
Endüstriyel atık sulardan kimyasal koagülasyon yöntemi ile bor giderimi

Bor elementi ve bileşikleri, sularda ve toprakta yüksek konsantrasyonlarda bulunduklarında insan ve çevreye zararlı etkilere neden olmaktadır. Bu nedenden dolayı bor ve bileşiklerinin çevrede müsaade edilen konsantrasyonlarda olması gerekmektedir. Bu çalışmada borun endüstriyel atıksulardan kimyasal koagülasyon yöntemi ile giderimi ve bu prosese etki eden çeşitli parametreler incelenmiştir. Çalışmalarda koagülant olarak alüminyum tuzlarından alüminyum sülfat, alüminyum nitrat, alüminyum klorür ve polialüminyum klorür kullanılmıştır. Borun uzaklaştırılmasına başlangıç bor konsantrasyonunun, karıştırma hızının, çözeltinin başlangıç pH'sının ve koagülant maddenin cinsi ve dozajının etkileri incelenmiştir. Karıştırma hızının bor giderim verimini ekilemediği görülmüştür. Hızlı karıştırma hızı 120 dev. dak- 1 ve yavaş karıştırma hızı 30 dev. dak- 1 karıştırma hızları olarak denemelerde kullanılmıştır. Yukarıda bahsedilen parametreler arasında, kimyasal koagülasyon prosesine etki eden en önemli parametrenin pH olduğu görülmüştür. Proses süresince farklı koagülant maddeleri ve dozajları uygulanarak çözeltilerin çıkış pH'ları 7-9 arasındaki değerlerde olduğunda bor giderim veriminin en yüksek olduğu görülmüştür. Bunun nedeni Al 3 oluşumunun pH'nın 6,0-8, 5 arasındaki değerlerde yüksek olmasıdır. Başlangıç bor konsantrasyonunun artması bor giderim verimini artırmaktadır. Koagülant maddenin cinsi ve dozajının yukarıda bahsedilen pH temelli olduğu farklı alüminyum tuzlarının giderim veriminde değişiklik olmadığı ve %35'lere kadar bor giderilebileceği görülmüştür. Polialüminyum klorürde ise incelenen bütün parametrelerin belirlediği optimum şartlarda, sentetik olarak hazırlanmış atıksulardan %78'in üzerinde bor giderilebileceği görülmüştür.
Development of greenhouse gases reduction scenarios with well to wheel concept for passenger cars

Karayolu taşımacılığı iklim değişikliğine büyük ölçüde katkıda bulunmaktadır. İklim değişikliğini direkt etkileyen sera gazı emisyonunun büyük ölçüde karayolu taşımacılığındaki binek araç kullanımından kaynaklandığı ve Türkiye'deki kayıtlı araçların %50'sini binek araçların teşkil ettiği göz önüne alındığında, Türkiye binek araçlardan kaynaklanan sera gazı emisyonunun azaltılmasına odaklanmalıdır. Bu bağlamda, önerilen tez, binek araçlar için, farklı ömrünü tamamlamış araçlar yönetmeliklerinin uygulanması yoluyla değişen yeni araç teknolojilerinin ve alternatif yakıt tipi sunumunun sera gazı emisyonu azalımına etkilerini kapsamaktadır. Potensiyel ÖTA yönetmeliklerini baz alan dört senaryo tanımlanmıştır. Senaryo A, hiçbir ÖTA yönetmeliği uygulanmamasına göre oluşturulmuştur. Senaryo B, Türkiye'nin 2003 ÖTA yönetmeliğinin tekrar iki yıl uygulanması baz alınarak seçilmiştir. Senaryo C'de, ÖTA yönetmeliği sürekli olacak şekilde genişletilmiştir. Son olarak, senaryo D, 2023 sonuna kadar, Avrupa Birliği'nde de planlanan, daha fazla elektrikli araç katkısı için dizayn edildi. Taşımacılık için en yaygın Yaşam Döngüsü Değerlendimesi metodu olan Kuyudan Tekerleğe analiz, her senaryo için tüketilen yakıt/enerjinin beşikten mezara yaşam döngüsünü değerlendirmek için uyarlanmıştır. YDD'nin Yaşam döngüsü envanteri aşaması için, son beş yılın averajlarını ve artış eğilimlerini baz alarak, 2023 sonuna kadar yakıt/enerji tüketimini tahmin eden istatistiksel bir model oluşturulmuştur. YDD aracı olarak GaBi 6.0 ve YDD yöntembilimi olarak da CML 2001 kullanılmıştır. Sera gazı emisyon değişimi, etki kategori göstergesi olan küresel ısınma potansiyeline göre değerlendirilmiştir. KT analiz sonuçlarına göre, Türkiye'de ömrünü tamamlamış araçlar yönetmeliğinin belli bir dönemde uygulanması, küresel ısınma potansiyelinde %1.0'lik; uygulamanın surekli olması ise %2.8'lik düşüş sağlayacaktır. Ayrıca, hiçbir teşvik olmaması durumunda 2023 sonunda, %0.8 olacak elektrikli araç katkısı %4.2'ye çıkarılırsa, küresel ısınma potansiyelinde %3.4'lük düşüş sağlanabilecektir.
Süt endüstrisi atıksularının membran prosesler kullanılarak arıtılabilirliği ve geri kazanımı

Nanofiltrasyon ve ters osmoz membranlan süt endüstrisi atıksulannın arıtılması ve geri kazanımı için kullanılmıştır. Pilot tesis çalışması, 2m2 yüzey alanı olan film kompozit tip NF ve RO membranlan ile yürütülmüş, sistem akışölçer, basınç sensörleri, kartuş filtre ve pompalar ile donatılmıştır. Tek membran için geri kazanma, RO ve NF için sırasıyla %16 ve 30 olmaktadır. Süzüntü akısı operasyon boyunca zamana bağlı olarak düşüş göstermiş, basınçtaki artışla birlikte süzüntü akısı da artmıştır. Aynı basınç değerinde, RO daki süzüntü akısı NF dekinden daha düşüktür. Her iki memoranda 60 saatlik bir çalışmadan sora süzüntü akısı yaklaşık olarak %50 azalmıştır. Özgül enerji tüketimi, zamana bağlı olarak artmış, basınçtaki artışa bağlı olarak da azalmıştır. Birim m3 süzüntü suyu başına ortalama enerji tüketimi NF ve RO membranlan için sırasıyla 6 ve 10 kWh/m 3 mertebesindedir. NF ve RO membranlannm işletme masrafları sırasryla U. S.$0.45/m 3 and 0.75 U. S.$/m 3 olarak belirlenmiştir. Toplam sertlik, kimyasal- biyolojik arıtma tesisindeki arıtma prosesi dolayısıyla çıkışta artmış, bu da NF membranı kullanımını gerektirmiştir. Toplam sertlik giderimi, NF ve RO için sırasıyla %74- 100 ve %94- 100 olmaktadır. İletkenlikteki tutma NF için %94-98, RO için ise %92- 95 arasmda; NF deki KOİ giderimi %95- 98 ve RO daki KOİ giderimi %92- 95 arasında yüksek mertebededir. Membran proseslerinin süt endüstrisinde gerek arıtma tesisi öncesi ve gerekse çıkış suyunda uygulanabilirliği gösterilmiş ve üretilen suyun tekrar laıllanılabilme potansiyelinin bulunduğu ortaya koymuştur.
ÇED sürecinde hava kalitesi dağılım modellemesi : Bir taş ocağı için aermod analizi

Açık maden ocaklarında, tesisin olağan faaliyetlerinden kaynaklı hava kirliliğinin insan ve çevre sağlığına olan etkilerini modelleme çalışmaları ile ortaya koymak gerekmektedir. Bir tesisin kapasite artışı yapmadan önce alınması gereken önlemler için Çevresel Etki Değerlendirme raporlarında mutlaka hava kirliliği model sonuçları kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında bir kalsit ocağı ve kırma eleme tesisinin kapasite artışıyla birlikte oluşturacağı toz emisyonlarının (Partiküler madde, PM10 ve çöken toz gibi) hava kalitesine etkisini belirlemek amacıyla modelleme çalışması yapılmıştır. Günümüze kadar farklı modelleme çalışmaları ÇED raporlarında kullanılmıştır. Avrupa Çevre Ajansı modelleme çalışmalarında AERMOD modellemesinin tercih edileceğini açıklamasıyla, Ülkemizde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ÇED raporlarında kullanılacak tek modelleme olacağı duyurulmuştur. Bu bağlamda bu tez kapsamında ele alınan açık maden ocağından kaynaklı hava kirliliğinin insan ve çevre sağlığına olan etkileri AERMOD modellemesi yardımıyla 4 farklı senaryo üzerinde gün, ay ve yıl olacak şekilde çalışılmıştır. Gerek faaliyetin çeşitli aşamalarının ayrı ayrı oluşturacağı toz emisyonlarının gerekse 4 km x 4 km alanda kümülatif çalışma yapılarak tesiste alınan önlemler çerçevesinde emisyon miktarlarının Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Yönetmeliği'nin sınır değerlerini aşmadığı görülmüştür
Nevşehir ili karayolu ulaşımından kaynaklanan sera gazı emisyonunun değerlendirilmesi

Her geçen gün artan hava kirliliği canlıların yaşamsal faaliyetlerini olumsuz yönde etkilenmektedir. Hava kirliliğinin ve sera gazı emisyonlarının etkisi ile birlikte dünyada küresel değişimler gözleniyor. Bu değişimlerden bir tanesi olan küresel ısınma ve iklim değişikliği uzun süredir dünyanın gündeminde yer almaktadır. Birçok ülkede Kyoto Protokolü başta olmak üzere birçok sözleşmeler ve anlaşmalar küresel iklimi koruma adına yürürlüğe giriyor. Bu protokollerin hedeflerinden biri de üye ülkelerin sera gazı emisyon envanterlerinin oluşturulması ve sera gazı emisyonlarının azaltılmasıdır. IPCC ülkelerin emisyon envanterlerinin oluşturulması konusunda çalışmalar yapmakta ve yayınlar oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Nevşehir İli karayolu ulaşımından kaynaklanan sera gazı emisyonları (CO2, CH4, N2O) IPCC kılavuzunda yer alan ve ülkelere önerilen Tier 1 hesaplama metodolojisinden yararlanılarak hesaplanmıştır. Hesaplamada Nevşehir İl'inde 2015- 2020 yılları arasındaki yakıt tüketim miktarlarından yararlanılmıştır. Sonuçlar benzin, motorin ve LPG akaryakıtlarının yanması sonucu oluşan gazlar dikkate alınarak karbon ayak izi hesabında kullanılan eşdeğer CO2 miktarı cinsinden bulunmuştur. Eşdeğer CO2 miktarı 2015 yılında 396, 2 Gg, 2016 yılında 438, 8 Gg, 2017 yılında 598, 0 Gg, 2018 yılında 767, 5 Gg, 2019 yılında 468, 2 Gg, 2020 yılında 444, 5 Gg'dır. 2019 yılında düşüş yaşansa da genel olarak artma eğiliminde olan emisyon miktarları dikkat çekmektedir.
Atıksulardan kurşun gideriminde sepiyolitin kullanılabilirliğinin incelenmesi

Bu çalışmada doğal sepiyolit ile sulu çözeltilerden kurşun giderimi farklı deneysel koşullarda araştırılmıştır. Sepiyolit ile kurşun iyonlarının giderim verimi üzerine başlangıç konsantrasyonu, karıştırma hızı, sıcaklık, pH ve da ne boyutunun etkisi çalışılmıştır. Langmuir, Freundlich ve Temkin izoterm sabitleri ve bu sistem için farklı koşullardaki doğrulama katsayıları hesaplanmış ve karşılaştırılmıştır. Denge prosesinin en iyi Langmuir izotermiyle maksimum sorpsiyon kapasitesiyle ve 5 1-1 85 mg/g kurşun arasında olduğu olduğu bulunmuştur. Lagregen, Elovich ve yalancı ikinci dereceden kinetik reaksiyon için sorpsiyon kinetiği değişik deneysel koşullarda araştırılmıştır. Yalancı ikinci mertebeden kinetik model için saptanan sorpsiyon oran sabitlerinin kurşun giderimi prosesinde yalancı ikinci mertebe kinetik modeli izlediği görülmüştür.
Zeytin karasuyunda ultrases fenton oksidasyon yöntemi ile renk ve koi gideriminin araştırılması

Bu tez çalışmasında laboratuvar şartlarında zeytin karasuyunun Ultrases Fenton prosesi yöntemi ile arıtımı araştırılmıştır. Bu amaçla yapılan deneysel çalışmalar kapsamında renk ve KOİ giderim parametreleri ile incelenmiştir. Çalışmada kullanılan zeytin karasuyu Mersin ili içerisinde zeytinyağı üretimi yapan bir tesisten alınmıştır. Ham atıksuya uygulanan Kimyasal Fenton oksidasyon işlemi sonunda istenen renk ve KOİ giderimi için optimum pH, H2O2, FeSO 4 miktarları belirlenmiştir. KOİ ve renk giderimleri araştırılmıştır. Yapılan deneysel çalışmalar sonucunda elde edilen verilere göre Kimyasal Fenton oksidasyon metodu için optimum şartlar pH=3.5, 30 mL/L H2O2 konsantrasyonu, 14.5 g/L demir iyonu konsantrasyonu, 90 dakika reaksiyon süresi olarak belirlenmiştir. Renk giderim verimi %52. 9 ve KOİ giderim verimi %82. 5 olarak bulunmuştur. Ultrases Fenton metodu için ise 20 kHZ ultrasonik frekans altında, optimum pH=3. 5 de 7.5 mL/L H2O2 konsantrasyonu, 14.5 g/L demir iyonu konsantrasyonu, 20 dakika reaksiyon süresi olarak belirlenmiştir. Renk giderim verimi %70.6. ve KOİ giderim verimi %91. 3 olarak bulunmuştur. Zeytin karasuyunda renk ve KOİ giderimi için Ultrases Fenton oksidasyon metodlarından elde edilen verimler kıyaslanmıştır. Sonuç olarak Ultrases Fenton prosesi yöntemi ile en iyi giderim verimi sağlanmıştır.
Tavuk gübresinden biyogaz üretim potansiyelinin araştırılması

Gübresinden Biyogaz Üretim Potansiyelinin AraştırılmasıGeleneksel enerji kaynaklarının tükenebilir nitelikte oluşu ve rezervlerin önümüzdeki yıllarda tükenme boyutlarına ulaşması insanlığı yeni ve yenilenebilir enerji kaynaklarınayöneltmiştir. Günümüzde yeni ve yenilenebilir enerji kaynakları olarak güneş, rüzgar, biyokütle vb. enerji kaynakları kullanılmakta ve kullanımı artarak devam etmektedir. Tavuk gübresinden anaerobik ayrışma ile biyogaz üretimi önemli bir alternatif enerji kaynağıdır. Bu yolla ürün kalıntıları temiz, kullanılabilen ve yüksek enerji içeriklibiyogaza dönüştürülmektedir. Anaerobik prosesin avantajları; yüksek derecede atık stabilizasyonu, patojen giderimi, oksijen ihtiyacının olmaması, biyogaz üretimi veayrışmış ürünün gübre olarak tarımda kullanılması olarak sayılabilir. Bu çalışmada tavuk gübresinden laboratuar ölçekli anaerobik çürütme reaktörleri ile biyogaz üretim potansiyeli incelenmiştir. Reaktörler sıcaklığı elektrikli ısıtıcı ile 35 A 1 C'de tutulan su banyosuna yerleştirilmiştir. Çalışmalar 2 etap halinde yürütülmüştür. 1. etapta aşı oranı %10 'da sabit tutularak katı madde oranları %2.5, %5, %10 ve %15'e ayarlanmıştır. 2. etapta ise katı madde oranı %10'da tutularak aşı oranları %0 ve %2.5 olacak şekilde düzenleme yapılmıştır. Biyogaz bileşimi orsat cihazı kullanılarak belirlenmiştir. Biyogaz miktarı ise ölçeklendirilmiş olan gaz toplama kaplarındanokunup kaydedilmiştir. 90 gün boyunca takip edilen deneyler sonucunda katı maddeninartmasıyla birim katı madde başına biyogaz üretiminin azaldığı, aşı oranının artmasıylabirim katı madde başına biyogaz üretiminin bir miktar arttığı belirlenmiştir.
Şanlıurfa ili kırsalında içme suyu kaynaklarındaki nitrat kirlenmesinin iyon değişimi metodu ile arıtılabilirliğinin araştırılması

Su kirliliğini oluşturan başlıca nedenler arasında hızlı nüfus artışı ve buna bağlı olarak tarımsal faaliyetlerin çevreye yaydığı kimyasallardan kaynaklanan kirlenmeler gelmektedir. AB'nin 1991 tarihli nitrat direktifi kapsamında üye ülkeler bu tür kirliliği denetim altında tutmak ve buna karşı harekete geçmek zorundadırlar. Azot bileşiklerinin su kirliliği alanında yaptığı başlıca zararlı etkiler, ötrofikasyon, oksijen konsantrasyonunun azalması ve içme sularında neden olduğu toksit etkileridir. Şanlıurfa ilinin bazı kırsal mahallelerinde içme ve kullanma amaçlı kullanılan kuyularda nitrat konsantrasyonu 50 mg/lt'nin çok üstünde olabilmektedir. Bu yörelerde içme suyu kaynağı alternatifleri kısıtlı olduğundan yeni su kaynakları bulmak çoğunlukla uygun bir çözüm olmamaktadır. Bu çalışmanın amacı, nitratın bertarafı için kullanımı kolay ve ekonomik bir metod olarak nitrat seçici iyon değiştirme reçineleri ile nitratın uzaklaştırılması konusunda araştırma yapmaktır.
Tam ölçekli bir katı atık depo sahasında çöp gazından H2S gideriminin araştırılması

Katı atıkların düzenli depolanması sonucu enerji üretiminde kullanılabilecek çöp gazı üretilmektedir. Çöp gazı Hidrojen Sülfür (H2S), Uçucu Organik Bileşikler ve Siloksanlar gibi çevresel açıdan zararlı iz bileşenler içermekte ve bu iz bileşenler enerji geri kazanımında sorunlara neden olmaktadır. Çöp gazı ile işletilen gaz motorlarının performansları çöp gazı içindeki safsızlıklardan etkilenmekte ve enerji geri kazanımının ekonomikliğini düşürmektedir. Çöp gazındaki safsızlıkların türüne ve miktarına bağlı olarak ekipmanlar planlanandan önce yıpranabilmekte ve değişebilmekte, bakım maliyetleri artmakta ve motor bakımından dolayı üretim kayıpları sebebiyle işletme maliyetleri artmaktadır. Bu zararlı etkilerin önlenebilmesi amacıyla çöp gazındaki H2S'ün giderilmesi gerekmektedir. Literatürde içten yanmalı motorlarda müsaade edilen H2S limit konsantrasyonu 100 ppm olarak verilmektedir. Çöp gazından hidrojen sülfürün giderimi denemesi için pilot ölçekli sistem tasarlanarak Ortadoğu Enerji Odayeri Tesisi'ne kurulmuştur. Bu amaçla 225 mm çaplı HDPE boru kullanılarak sistem dizayn edilmiştir. Sistem hidrojen sülfür giderimi yapabilen üç farklı adsorplayıcı malzeme (ticari aktif karbon, demir hidroksit ve demir içeren arıtma çamuru) ile çalıştırılmış ve günde üç kez ölçüm yapılmıştır. Bu malzemelerin hidrojen sülfür giderim verimleri incelenmiş ve ilgili malzemeler için tasarım kriterleri ve performans parametreleri belirlenmiştir. Bu amaçla MATLAB R2013a programı yardımıyla adsorpsiyon izotermleri oluşturulmuş ve lineer olmayan regresyon ile adsorpsiyon katsayıları bulunmuştur. Buna göre demir içeren arıtma çamurunun en yüksek maksimum doygunluk kapasitesine (874, 8 mg/g) sahip olduğu belirlenmiştir. Diğer yandan demir hidroksit çözeltisinin maksimum doygunluk kapasitesi 737, 8 mg/g olarak bulunmuştur. Demir oksit çözeltisi denemesinde pH kontrol edilmediğinden dolayı kapasite daha düşük bulunmuştur. Genel olarak demir içeren çözeltilerin kapasitelerinin aktif karbon malzemelere göre daha yüksek bulunmuştur. Aktif karbon malzemelerde ise nemli gaz ile yapılan çalışmanın kuru gaz ile yapılan çalışmalardan daha yüksek kapasitede olduğu belirlenmiştir. Aktif karbona göre demir içeren çözeltilerin giderim verimi rejenerasyonun yapılması ile sabit tutulabilmektedir. Demir çözeltileriyle ilgili çalışma verilerinin birinci derece kinetiğe uyduğu tespit edilerek kinetik parametreler belirlenmiştir. Buna göre demir hidroksitin absorpsiyon hız sabiti demir içeren arıtma çamuruna göre daha yüksek bulunmuştur. Yani demir hidroksitin kapasitesi demir içeren çamurdan daha yüksektir. Demir içeren arıtma çamurunun çöp gazından H2S gideriminde alternatif bir metottur. Ancak demir içeren çamurun H2S gideriminin yapılacağı tesisin kapasitesine ve içme suyu arıtma tesisinin enerji üretim tesisine yakın olması gibi maliyet etkenlerine göre düşük maliyetli bir yöntem olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.
Örgüt ikliminin motivasyon üzerine etkisi

Bu arastirmarun amacr orgut ikliminin motivasyon Uzerindeki etkilerinin incelenmesidir. Bu amacla Orgut lklimi Envanteri ve Motivasyon Envanteri iki farkhorgutte calismakta olan, beyaz yakah ve mavi yakah cahsanlardan olusan 172 kisilik bir orneklem grubuna uygulanmisnr. Yapilan cesitli analizlerin sonucunda, orgut iklimi ve motivasyon arasinda anlamh bir iliski olduğu belirlenrnistir. Orgut iklimi altolcekleri arasmda, motivasyon ile en guclu iliski icinde olan iklim boyutu 'yonetimseliklim' olarak belirlenmistir. Ardmdan sirasr ile 'gelisimsel iklim' ve 'sosyal iklim'yer almaktadir. Katihmcilann sosyodemografik ozellikleri acismdan incelemeleryapildrgmda, egitim düzeyi ile hem orgut iklimi hem de motivasyon arasinda anlarnhbir negatif korelasyon iliskisi bulunmuştur. Aynca katihmcilarm gorev kademeleriacismdan bakrldigmda, beyaz yakah personelin orgut iklimi ile ilgili değerlendirmepuanlannm hem beyaz yakah yoneticilerden hem de mavi yakah personelden dahadusiik olduğu gorulmustur. Arastirma kapsamma dahil edilen diger sosyodemografikdeğişkenler olan cinsiyet, medeni durum, orgutteki toplam cahsrna sUresi ile hem motivasyon düzeyleri acismdan hem de orgut iklimi ile ilgili değerlendirmeleriacismdan anlamh ilişkiler bulunmarmstir. Bulgular literatur ile tutarhdir.
Strategic environmental assessment model for Turkey

Stratejik Çevresel Etki Değerlendirmesi, Türkiye'nin çevresel yönetim alanında ihtiyaç duyduğu yeni bir kavramdır. Yurtdışında pek çok uygulaması olmasına rağmen, bazı ülkeler henüz SÇED uygulamasına geçememiştir. SÇED Özellikle klasik ÇED projelerinin bir önceki ayağı olan politika, plan ve programları içermektedir. Yerel, bölgesel ve ulusal olarak çevresel yönetim politikalarının belirlenmesi, plan ve programlarının hazırlanması için SÇED'e ihtiyaç vardır. Dünyada bir takım SÇED metodları uygulanmaktadır. Bu metodlar ülkelerin coğrafi, sosyal ve ekonomik yapılarına göre değişik özellikler içermektedir. İyi bir SÇED için ülkelerin bu koşullarını doğru tahlil etmek gerekir. İyi tahlil edilmiş SÇED ile meydana gelecek politikalar, planlar ve programlar ile sürdürülebilir kalkınma iyi işleyen bir mekanizma olarak karşımıza çıkacaktır. Türkiye'de SÇED çalışmaları başlamış olup Hollanda hükümeti ile MATRA programı çerçevesinde çeşitli bölgelerde pilot çalışmalar yapılmaktadır. Türkiye de etkin ve aktif bir SÇED için bu maddeleri iyi kurgulanmış bir SÇED yönetmeliğine ihtiyaç vardır.