Elektronik tekstiller alanında kullanılan devre ve iletken materyallerin dokuma kumaş yapısına entegrasyonu

Gelişen teknolojiye bağlı olarak tekstil de bu gelişimden önemli bir derecede etkilenmiştir. Tekstil sadece örtünme amacıyla kullanılırken gelişmelere bağlı olarak örtünme ile birlikte farklı ihtiyaçları da karşılama görevini üstlenmiştir. Bunun sonucu olarak da 'Teknik Tekstiller' olarak tanımlanan yeni bir tekstil alanı ortaya çıkmıştır. Teknik tekstillerin kullanım alanları gelişen teknolojiye bağlı olarak hızla artmıştır. İnşaat, ziraat, sanayi, sağlık, vb. birçok alanda kullanımı yaygınlaşmıştır. Teknik tekstillerin yüksek katma değere sahip bir alt başlığı olan 'Akıllı Tekstiller' de önemli bir konuma gelmiştir. Akıllı tekstiller, sıradan tekstillerden farklı olarak çevreden kaynaklanan bir değişikliği algılama ve bu değişikliğe karşı bir cevap verme özelliğine sahip ürünlerdir. Diğer tekstil ürünlerine göre yüksek performans ve kullanım özelliklerine sahiptirler. Akıllı tekstil ürünleri, özellikle 2007 yılından itibaren prototip olmaktan çıkıp günlük yaşamımıza girmeye başlamıştır. Markalar ürünlerini modaya uygun olarak ortaya çıkarmaya başlamışlardır. Bu değişimler tasarımcıların dikkatini bu noktaya çekmesine neden olmuştur. Bu gelişimin sonucu olarak sanat, moda ve teknoloji birbiri ile disiplinler arası bir bağlantı kurmuştur. Tez kapsamında 'Elektronik Tekstiller Alanında Kullanılan Devre ve İletken Materyallerin Dokuma Kumaş Yapısına Entegrasyonu' konusu incelenmiştir. Bu çalışmada geniş bir literatür çalışması yapılmıştır. İlgili araştırmalarda yapılacak tasarımda kullanılabilecek materyaller veya materyal olarak kullanılmasa bile tasarım yöntemi olarak katkı sağlayabileceği düşünülen araştırmalar ve konu hakkında bilgi veren yayınlar incelenmiştir. Yapılan yayınlarda özellikle teknik tekstiller, akıllı tekstiller, elektronik tekstiller ve elektronik tekstil materyallerinin temel alındığı çalışmalar incelenmiştir. Tez için yapılacak tasarımda kullanılması muhtemel olan iletken tekstil malzemeleri, sensörler, yazılımlar, GPS modülü, GPRS modülü veya tekstil anteni sistemleri daha çok araştırılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde giyilebilir elektronikler alanında teknolojideki son gelişmeler, kullanılan yöntemler ve uygulama örnekleri incelenmiştir. Uygulama projesi için gerekli olan malzemeler tespit edilmiş ve temin edilmiştir. Çalışmaların titiz bir şekilde yapılabilmesi için ve çalışmalardan doğru sonuçlar alınabilmesi için elektrik-elektronik mühendisliği laboratuarlarında çalışmalar gerçekleştirilmiştir. İkinci bölümde kablosuz bir şekilde uzaktan nabız ölçümü yapabilen bir sistem tasarlanmıştır. Bu sistem ile birlikte vücuda yerleştirilen kumaş elektrotlar sayesinde kişinin nabız değerleri ölçülmüştür. Ölçülen bu değerler bilgisayar ekranında görüntülenmiştir. Özellikle Avrupa ülkelerinde yaşlı insan nüfusunda artış gözlenmektedir. Yapılan bu çalışma ile yaşlı insanların sağlık değerlerinin uzaktan izlenmesi sağlanarak gerekli önlemlerin alınmasına yardımcı olabilecek bir tasarım oluşturulmuştur. Tez çalışması genişletilerek nabız değerleri ölçülen kişinin konum bilgisi GPRS modülü kullanılarak alınmıştır. Burada amaç herhangi bir olumsuzluk durumunda kişiden alınan koordinatlar sayesinde hızlı bir şekilde ulaşım sağlanabilecektir. Bu çalışmanın yapılmasındaki amaç hem kişilerin uzaktan izlenmesine yardımcı olmak hem de bir olumsuzluk durumunda hastaya kısa sürede müdahale etmektir. Bu tez çalışması genişletilerek GPS sistemi ile birleştirilmiştir. GPS sistemi ile birlikte belirlenen durumların dışına çıkılması halinde önceden belirlenen bir numaraya uyarı mesajı atarak bilgi vermesi sağlanmıştır. Böylelikle görsel bilgilendirme sağlanabilmektedir. Elde edilen veriler kaydedilmekte ve gerektiğinde incelenebilmektedir. Bu sistem zihinsel ve bedensel özürlüler, bebekler, çocuklar, kalp hastaları, askerler ve yaşlı insanlar, vb. birçok alanda insanlara avantaj sağlayabilecektir. Sistemin prototipi ve SMT ile tasarımı gerçekleştirilmiştir. Bu sistem tasarlanan dokuma giysiye entegre edilmiştir. Tez kapsamında günümüz teknik/akıllı tekstil ürünleri incelenerek, gelecekteki uygulamaların ne yönde olacağı vurgulanmıştır. Ayrıca, bu tür malzemelerin tekstil-moda ve sanatı birbirine yaklaştırdığı, moda ve giyim sektörlerinde büyük değişimlerin yaşanacağı, ileri teknoloji tekstil ürünlerinin ve malzemelerin disiplinler arası çalışmalar sonucu üretildiği sonucuna varılmıştır. Key Words : Akıllı tekstil, E-Tekstil, Nabız, GPS, GPRS