turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Halk sanatında Şahmaran

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ HALK SANATINDA 'ŞAHMARAN' Sevda Mant Resim-İş Eğitimi Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Haziran 1998 Danışman: Yrd. Doç. Serpil Akyıl Yılan hemen her toplumun kültürel öğelerinden biridir. Yüzyıllardır çeşitli sebeplerden dolayı insanların ilgisini çekmiştir. 'Halk Sanatında Şahmaran' adlı yüksek lisans tezinin 'Efsane ve İnanç Olarak Yılan' adlı birinci bölümünde; efsanelerde yılanın yeri ve önemi açıklanmaya çalışılmıştır. Yılanın kültürümüzdeki yerini ve önemini göstermek için halk içinde yılan ile ilgili efsaneler ve söylemlere yer verilmiştir. Anadolu'da mitolojik bir yaratık olarak efsanelere konu olan yılanların şahı 'Şahmaran' tanıtılmıştır. 'Halk Sanatında Şahmaran' adlı ikinci bölümünde; Şahmaran' in kültürümüzdeki yeri açıklanmıştır. Halk efsanelerine halk sanatına, hatta günümüz sanatçılarının eserlerine de konu olan Şahmaran, resimsel ve edebi açıdan incelenmiştir. 'Binbir Gece Masallarında Şahmaran' adlı üçüncü bölümünde; Şahmaran masalına tümüyle yer verilmiştir. Eser üç ana başlık altında sunulmuştur. Halk Sanatı, günümüzde ne yazık ki etkilerini kaybetmekte ve bu resimlere konu olan öyküler, unutulmaktadır.
Aydın ve Denizli camilerinde duvar resimleri

Osmanlının son döneminde batılılaşma etkisiyle ile ortaya çıkan duvar resimleri süsleme sanatında önemli bir yer tutmaktadır. Batılılaşma dönemiyle süslemeye giren yeni olgular ve konular; saray ve konakların duvarlarında görülmeye başlamıştır. Erken ve Klasik Osmanlı dönemlerinde görülen Anadolu'dan batıya ulaşmış süsleme unsurları, batılaşma döneminde yön değiştirerek batıdan ? doğuya doğru bir gelişim izlemiştir. Duvar resimlerinde uygulanan kompozisyon minyatürden oldukça farklı bir üslupla işlenmiştir. Daha sonra tuval resminde görülecek olan üçüncü boyut acemice ifade edilse de ilk olarak duvar resimlerinde görülmektedir. Başkent İstanbul'da yabancı sanatçıların da etkisiyle oluşturulan duvar resimleri, daha sonra Anadolu'daki konak ve camilerde de görülmeye başlanmıştır. Konumuz dahilinde yer alan Denizli ve Aydın illerindeki camiler gerek işleniş gerekse süsleme bakımından farklılık göstermektedir. Hazırlanan bu tezde Denizli ve Aydın camilerindeki süslemeler gruplandırılarak incelenmiştir. Çalışma daha çok bu iki ilde yer alan süslemelerin değerlendirilmesi ile oluşturulmuştur. XIX. Yüzyılın ilk yarısında İzmir sancağına bağlı olan Aydın ve Denizli ilerindeki camilerin süslemelerinin üslupsal özellikleri incelenmiş ve farklılıkları ortaya konmaya çalışılmış. İnceleme yapılırken önce yapılar tarihlerine göre sıralanmıştır ve katalog oluşturulmuştur. Oluşturulan katalogda yapının mimari tanımından sonra süslemenin yer aldığı duvar üzerindeki örnekler gruplandırılarak anlatılmıştır. Yapıların incelenmesinden sonra süslemelerin kendi içlerinde karşılaştırması yapılarak üslupsal özellik bakımından değerlendirilmiştir. Mimari kuruluş bakımından farklılık gösteren Aydın ve Denizli camilerindeki süslemeler konusu bakımından benzerlik göstermektedir. İncelenen yapılar üzerindeki kompozisyonların değerlendirilmesi ve gruplandırılmasıyla çalışmamız sonlandırılmıştır.
Kız meslek ve Anadolu kız meslek liseleri için grafik tasarım eğitimi kaynak kitap önerisi

Bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla amaçlı olarak belirli değişiklikler oluşturma süreci olan eğitim, ulusal gelişim için önemlidir. Hızlı nüfus artışı, yoğun iç göçler vb. sorunlar; okullaşmanın yanı sıra eğitimin niteliğini olumsuz yönde etkilemektedir. Ayrıca, eğitim sisteminin yapılanma ve işlevselliğinden kaynaklanan sorunlar da devam etmektedir. Ekonomik, sosyal ve toplumsal kalkınma sürecinde yeni ve çağdaş bilgiler kullanılmalı; planlı ve istikrarlı, bilinçli ve çok seçenekli eğitim sistemleri hızla yaşama aktarılmalıdr. Bu açıdan, mesleki eğitim; sektörel gereksinimlerin giderilmesi, işsizliğin azaltılması ve işgücü verimliliğinin artırılmasında avantajlar sunmaktadır. Mesleki ve teknik ortaöğretimde nitelikli insan kaynaklarının yetiştirilebilmesi için, uygulanmakta olan programların, eksikliklerinin giderilmesi ya da yeniden yapılandırılmaları gerekmektedir. Ayrıca, Kız Meslek ve Anadolu Kız Meslek liseleri Tasarım ve Teknolojisi Alanı'nda yer alan Grafik Dalı'na ait, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından onaylanan bir ders kitabı, öğrenci çalışma kitabı ve öğretmen kılavuz kitabı bulunmamaktadır. Mesleki eğitimin bu alanında yaşanan boşluk, oldukça sınırlı ulusal kaynaklarla giderilmeye çalışılmaktadır. Tasarım ve Teknolojisi Alanı Grafik Dalı'na yönelik hazırlanan öğretim programının, sektörel gereksinimleri karşılamaktan çok uzak olduğu tespit edilmiştir. Hazırlanmış olan program içeriğinin, karışık biçimde sınıflandırarak görsel ve düşünsel algılamayı güçleştirdiği; alan teknolojileri ve terminolojilerine yer vermediği gözlemlenmiştir. Bu çalışmada rapor edilen uygulama; Grafik Dalı'nın, baskı öncesi, baskı süreci ve baskı sonrası uygulama alanlarını kapsayan ve daha çok, teknik bilgiler içeren kuramsal nitelikli bir kaynak kitap önerisi olarak hazırlanmıştır. Bu kaynak kitap önerisi, yardımcı grafiker adaylarının alanla ilgili çalışma ortamlarında kullanılan sektörel teknolojiye uyum sağlayabilmeleri; ticari beklentiIll ve talepleri bilgisel donanımlarıyla karşılayabilmeleri; istihdam edilebilmeleri; yerel, bölgesel ve ulusal ekonomiyi verimlilikleriyle destekleyebilmeleri idealinin gerçekleştirilmesi amacıyla hazırlanmıştır.
20. yüzyıldan günümüze cehalet mühendisliğinin sanatsal eleştirisi

Bu çalışma ile, 'kar ya da fayda elde etmek ve bunların devamlılığını sağlamak amacıyla farklı iktidar biçimleri tarafından, toplumların çoğunluğundan bilgi, olay ya da olguların gizlenişi' olarak nitelendirebilen 'cehalet mühendisliği' kavramı ortaya atılmıştır. Bu kavram, sanatsal bir eleştiri niteliğinde gerçekleştirilen işlerin çıkış noktası olarak incelenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde cehalet kavramının net bir şekilde anlaşılabilmesi amacıyla bilgi bilimsel açıdan incelenen tarihi ele alınmış, farklı araştırmacılar tarafından ortaya atılan araştırmalar irdelenmiş, taksonomi ve sınıflandırmaları üzerinde durulmuş, sebep, etki ve sonuçları örneklerle pekiştirilmiştir. İkinci bölümde, algı ve toplumsal algı konuları üzerinde durulmuştur. Toplumsal algı kavramının nasıl çalıştığı üzerine yapılan deneyler ve araştırmalar incelenmiş, ve bu süreçte kitlelerin algılarının neden ve nasıl manipüle edildiği tartışılmıştır. Üçüncü bölümde propaganda kavramı, alt başlıklarıyla birlikte ele alınmıştır. 20. Yüzyıldan günümüze propaganda örneklerine yer verilmiş, örnekler üzerinden kavramın sebep sonuç ve etkileri tartışılmıştır. Devamında proparagandanın sanat dünyası içerisindeki yerine değinilmiş, farklı sanatçılar ve sanat oluşumlarının propaganda eleştirileri, propagandaya maruz kalışları ve propaganda aracı olarak kullanılmaları irdelenmiştir. Dördüncü bölümde, tüketim toplumu ve kültür endüstrisi kavramları üzerinde durularak, planlı eskitme örneklerine yer verilmiştir. Bu bağlamda tüketim kültüründeki yanılsamaya dikkat çekilmek istenmiştir. Beşinci bölümde iktidar kavramı, biçimleri üzerinden incelenmiş ve kitlelerin farklı iktidar mekanizmalarınca gösteri, para, ayrıcalık ve özgürlük yanılsaması gibi olgularla ne şekilde yönetildikleri tartışılmıştır. Altıncı bölümde medya ve karşı medya üzerinde durulmuş, edebiyat, sinema vb. karşı medya örnekleri ele alınmıştır. İktidar mekanizmalarının sırlarını ifşa eden örneklere ve sanat dünyasının kitlesel gözetim kavramını deşifre eden çalışmalarına yer verilmiş ve bu işler üzerine tartışılmıştır. Son olarak yedinci bölümde ise, araştırma süresince ele alınan konular üzerine yazar tarafından gerçekleştirilen kişisel çalışmalara yer verilmiş ve konularla ilişkileri açıklanmıştır.
İnançlardaki cehennem tasvirlerinin sanatta duyguların ifadesi olarak yorumlanması

Neredeyse tüm dinlerde ölümden sonra kötü insanların ruhlarının gideceği bir cezalandırma mekanı olarak cehennem inancı bulunmaktadır. Çeşitli dinlerde farklı isim ve kurgulamalara sahip cehennem anlatılarının ortak yanı buranın bir azap ve işkence yeri olmasıdır. Bu negatif özelliklere sahip olmasına rağmen cehennemin görsel tasvirleri ve sanatsal yorumlamaları, cehennem inancının ilk ortaya çıkışından günümüze kadar üretilmeye ve ilgi görmeye devam etmektedir. Sanatta cehennem kavramının tasvirleri, yorumlamaları ve metafor olarak kullanımları cehennem kavramının insan için mahiyetini incelemeye değer kılmaktadır. Cehennemin sanatta ve popüler kültürde, kendine önemli bir yer edinmesinin nedeni onu ortaya koyan dinlerin kurgulama nedenleri ile paraleldir. Dinlerde cehennem kavramının neden var olduğu ve insan için ne ifade ettiği incelendiğinde sanatta yer alan cehennem tasvirlerinin ve yorumlamalarının nedenleri ve mahiyeti üzerine değerlendirme yapılabilir. Cehennem kavramının acı, korku, nefret gibi duyguların ifadesinde metafor olarak kullanılabilmesi ona dini yönünden daha öte bir ehemmiyet kazandırmaktadır. Cehennem kavramının dünya yaşamına benzerliği onu insan zihninde diğer dini kavramlara göre daha gerçekçi kılarken, dünya hayatını da cehennem metaforu üzerinden anlatmak hayata gerçekçi bir yaklaşım sunmaktadır.
Yüz ifadelerinin seramik formlar olarak yorumu

Bu çalışmada toplumsal bir tema işlenmiştir. Konu olarak yüz ifadeleri seçilmiştir. Yüz ifadeleri; topluluk içinde yaşayan bireylerin, bazı durumlar karşısında, duygularını olduğu gibi ifade edememelerinden dolayı, duygularına aykırı biçimlenen yüz ifadelerinin oluşması teması ile işlenmiştir. Kısacası burada yüz ifadeleri sosyal maskeler olarak düşünülmüştür. Gerçek yaşamın içinden çekilip alınan hiçbir şey sanat eserine olduğu gibi yansıtılmaz. Nesnellikten öznelliğe dönüşümün birey tarafından başarılı bir biçimde görünür kılınması için, ele alınan konunun, tinsel anlamda anlaşılıp, özümlenmesinden öte biçimsel olarak da anlaşılması gereklidir. Üç boyutlu çalışmalara, başlangıç olarak yüz ifadelerinin kil ile etüd edilmesi ile başlanmıştır. Böyle bir başlangıcın seçilmesinin nedeni; yüzün, yüzü oluşturan elemanların ve ifadelerin yüzde belirmesi anında, elemanlarda oluşan değişikliklerin incelenmesi ve tanınmasının gerekliliğidir. Dini ayinlerde ve antik tiyatrolarda kullanılan maskelerin biçimlenmesinde, yüz ifadelerinin önemli rolü olduğundan, bu konuya kısaca yer verilmiştir. Bu çalışmada, insan fizyonomisinin yüz ifadesine olabildiğince yön vermemesi için çaba gösterilmiştir. Ancak konu yüz ile ilgili olduğundan fizyonomi kavramına da kısaca değinilmiştir. Konu sanat eserinin yaratım süreci içerisinde ele alınmış, yüzü oluşturan elemanların seramik çalışmada plastik öğelere nasıl dönüştükleri gösterilmiştir.
Oryantalist tablolarda mimari ögelerin yorumlanması

Bu araştırmada oryantalist tablolarda yer alan mimari yapılarda ressamların kullandıkları imge, işaret ve semboller göstergebilim yöntemiyle çözümleme çalışması yapılmıştır. Sanatçıların eserlerinde yer verdiği oryantalist motiflerin anlamları kapalı bir şekilde kullanılmakta ve ressamın alt metinde vermeye çalıştığı anlamlar açığa çıkarılmaya çalışılmıştır. Oryantalist tablolarda sanatçının inşa ettiği Doğu imajı ile aslı karşılaştırılıp tablolar vasıtasıyla bu farklar arasında bağlantı kurulmuştur. Çalışmanın birinci bölümünde 'oryantalizm' ve 'oryantalist resim' kavramları detaylı incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde Göstergebilim ve Görüngübilim terimleri ve temel kavramları ele alınmıştır. Sonuç bölümüne kadar olan kısımda ise oryantalist tablolarda yer alan mimari elemanlar ve resmin ana çerçevesi göstergebilim yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmada 18. ve 19. yy. Batı düşüncesinde Doğu üzerine söylemleri ortaya koyarak oryantalist resimlerdeki Doğu imajına yönelik göstergelerle karşılaştırmak ve oryantalizm ekseninde incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda oryantalist resimlerde Doğu imajına yönelik hangi kodların kullanıldığı ve bu resimlerde kullanılan kodlar ile 18. ve 19. yy. oryantalist ressamların Doğu imajı üzerine yaptığı kodlar arasında ilişki araştırılacaktır. Bu araştırma 18. ve 19. yy. oryantalist tablolar ve oryantalizm düşünce doğrultusunda Doğu'ya gelen seyyahların seyahatnameleri üzerinden gerçekleşmiştir. Bu araştırmanın amacı, Oryantalizmin başlangıcı olan 18. yy. dan itibaren oryantalist resim sanatındaki tabloları dört grupta göstergebilim çerçevesinde inceleyerek Batı toplumunun ve Doğu toplumunu tanımlama şeklini ortaya çıkarmaktır.
İlkel sanat örneği olarak petroglifler bağlamında soyut dışavurumculuğa bakış

İnsanoğlu var olduğu günden beri sanat da var olmuştur. Bu sanatsal üretimler, ilk zamanlar ihtiyaçlar doğrultusunda sanatsal nesneler olarak karşımıza çıkar. Tarih öncesi zamanlarda insanlar doğaya karşı kendilerini korumak adına büyüye başvurarak sanatsal örneklerini mağara duvarlarına resmetmişlerdir. Petroglif olarak tanımlanan bu resimler, doğudan batıya, kuzeyden güneye bütün dünya üzerinde farklı zamanlarda yaşamış insan topluluklarına atfedilir. Genel olarak farklı yöntemlerle yapılmış olsa da, temelde aynı ortak payda da buluşurlar. Genel tanımla petroglif olarak nitelendirdiğimiz kaya resimleri sanat tarihi içerisinde bir başlangıç noktası olarak düşünülebilir. Mağara Döneminden günümüze kadar gelen bu süreç 20. Yy. itibari ile farklı sanat akımlarıyla karşılaşmamıza neden olsa da, Ekspresyonizm noktası bizi başlangıç noktasına götürür. İşte o nokta, primitif etkilerle hissedilen görme, gerçekten kaçış, saf sanata ulaşma arzusudur. Empresyonistlerle başlayan doğaya dönüş yeni bir çağ olmuş ve sanatsal süreci farklı bir boyutta hızlandırmıştır. İnsanlığın özünde olana dönmesi, ilkel insanların vermiş olduğu örneklere kadar sorgulamalarına ve araştırmalarına vesile olmuştur. Artık doğayı çağın gerekliliği karşısında anlayan sanatçılar doğal olan bir şekilde kendilerini ifade etmeye yönelerek Ekspresyonizm gibi öncü bir sanat akımını ortaya çıkarmışlardır. Kendilerini doğa karşısında, toplum karşısında ve kendi iç dünyalarında duyduklarını ve hissettiklerini sanatsal olarak ortaya koymuşlardır. İlkel insanlar gibi doğal saf bir sanatsal anlayış olduğu için zemin ve teknik hiçbir şekilde önemli olmamıştır. Önemli olan ifade edebilmekti ve ilkel insanın kendi çağında kullandığı ifade yöntemini bu dönemin sanatçıları da kendi çağına göre kullanmıştır.
Figüratif heykelde gerçekçilik

Yaşam ŞaşmazerHeykel sanatı, sanatın diğer dallarında olduğu gibi, tarih boyunca gerçeği ve sanatsal gerçekçiğin farklı anlamlarını yansıtma düşüncesi ile sürekli hesaplaşmıştır. Bu hesaplaşma, insanlık tarihinin her döneminde değişiklikler gösterirken, figüratif anlatım dili, heykel sanatı içerisinde gerçekliği yansıtma arayışında en önemli ifade biçimlerinden biri olmuştur. Sanatın, gerçekliğin yorumlanıp yeniden üretilmesi eylemi olduğu düşünüldüğünde, gerçekliği yakalama ve yansıtma çabasını, Primitif dönemden günümüze kadar geçen sanatsal süreçte görebiliriz. Bu çaba, bütün tarihsel dönemlerde, toplumların yapısına ve daha birçok olguya bağlı olarak değişim göstermiştir. Dolayısıyla figüratif anlatım dilini kullanarak gerçekliğe ulaşmaya çalışan heykel sanatına ilişkin örnekler de çağlara göre değişen farklı biçim, içerik ve üslup özelliklerine sahip olmuşlardır. 19. yüzyıla değin sanatın doğanın mimetik bir yansıması olduğu fikri geçerli iken, Modernizm'in başlangıcıyla birlikte sanatçılar, görünen dünyanın gerçeğiniyansıtmaktan çok içsel olanın anlatımına önem vermişlerdir. 20. yüzyılın başlangıcıyla birlikte gerçekliği yakalama sorununu farklı bir bağlama taşıyançağımız sanatçıları, öznel bakış açıları ile yeni gerçeklik arayışlarına yönelmişlerdir.
Çağdaş Türk resminde sosyal gerçekçi yorumlar ve çözümlemeleri

Gerçekçilik kavramı, Türk Dil Kurumu'na göre; gerçekçi tutum ve davranış, gerçekleri olduğu gibi yansıtmaya çalışan sanat çığırı olarak tanımlanmaktadır. Fransızca realite kelimesinden türetilen gerçekçilik genel ve kavramsal anlamda, hayatı, tabiatı, insanı ve olayları olduğu gibi anlatmaktır. Romantizm öncesi akademik - klasizmin etkin olduğu dönemler boyunca sanatçıların gerçekçiliği ifade etme biçimi; hayatı, tabiatı, insanı ve olayları olduğu gibi anlatma, aktarma endişesi taşımıştır. Avrupa'da sanat antik dönemden başlayarak modernizme kadar hayatın bütününü değişken sebeplerle taklide yönelerek onu realize edip aktarma yolunu seçmiştir. Her ne kadar romantizmin günlük ve sıradan olayları ifade etmeye başlamasıyla etkisini yitirse de modernizmin başlangıcına kadar devam etmiştir. Toplumsal gerçekçiliğin başlangıç örneklerini romantizmin içerisinde aramak yanlış olmaz. Zira Goya ve Domier'in eserleri bu konu bağlamında referans teşkil etmektedir. Bu çalışmada sosyal gerçekçiliğin çağdaş Türk resim sanatı üzerindeki etkilerinden bahsedilmektedir. Tezin içerisinde kullanılan görseller ile de desteklenmektedir.
Türk resminde plastik bir dil olarak soyutlama

Soyutlama; Batı'dan alınmış, Batı plastik bakışının bir devamı olan doğanın; sanatçının gözüyle sunulmasına dayanan bir dildir. Türk Resim Tarihi geçmişşine baktığımızda hat ve minyatür sanatının soyutlama mantığı içine alınabilmesine karşılık, bu çalışmaların sanatsal kaygıdan öte İslamiyet'in kısıtlamalarından çıkan bir zorunluluktan ileri geldiğini görmekteyiz. Zaman içinde bu kısıtlamalara tepkilerle beraber, resim sanatının Batı'dan etkilenmesi üzerine soyutlamayı, figürasyona, gerçekliğe doğru yönlendirmesi ve yine soyutlama; soyut arayışlara girmesi ile devam etmektedir bu süreç. Halen Türk Resim Sanatında, figüratif çalışmalarla beraber, soyut, soyutlama eserler verilmeye devam etmektedir.
Anadolu kaşıkları üzerine bir araştırma

Araştırmada literatürden elde edilen bilgilere ve kaşık yapan ustalarla koleksiyon sahiplerinin görüşlerine göre Anadolu'da yapılan tahta kaşıkların yapımı, kullanılan araç-gereçleri, desen ve kompozisyon özellikleri değerlendirilmiştir. Araştırmanın evrenini Anadolu'da yapılan tahta kaşıklar oluşturmaktadır. Araştırmanın evreninde bulunan kaşıklardan Adapazarı İli Taraklı İlçesi Kemaller Köyü ve Yaylası ile Trabzon İli Sürmene İlçesi Köprübaşı Mahallesi kaşıkları örneklem olarak alınmış, desen çizimleri ve özellikleri hakkında bilgilere yer verilmiştir. Araştırma 5 bölüm 419 sayfadan oluşmaktadır. Birinci bölümde; araştırmanın problemi ele alınmıştır. Tahta kaşıkların tanıtılması, kaşıklarda kullanılan desenlerin ve malzemelerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. İkinci bölümde; Literatür özetlerinde araştırmaya kaynaklık eden kitap ve makaleler içerikleriyle açıklanmıştır. Üçüncü bölümde; araştırmanın evreni, örneklemi, verilerin toplanması ve analizi araştırmada izlenen süreç doğrultusunda ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Dördüncü bölümde; Literatür ve yörelerden elde edilen bilgilere yer verilmiştir. Ayrıca örneklem kapsamındaki kaşıkların fotoğrafları ve çizimleri tanıtıcı açıklamalarla birlikte verilmiş, elde edilen sonuçlar tablolarla ifade edilmiştir. Beşinci bölümde; araştırma sonucunda elde edilen bulgular değerlendirilerek öneriler getirilmiştir. Taraklı ve Sürmene'deki kaşık ustaları yaptıkları kaşıkların fonksiyon ve kullanılabilirliklerine kendi sanatlarını da ekleyerek kaşıkları el sanatlarının ayrı ve güzel bir dalı olarak devam ettirmektedirler.
Soyutlama ve soyut sanatta görüntü içerik ilişkisi

Hiçbir çağ sanatı, 20. yy başında plastik sanatlardaki soyut sanat kadar şaşırtıcı olmamıştır. Bu soyutlama, aklın genel soyutlama eyleminden farklı anlamlar taşır. Çalışmanın birinci bölümünde soyutlama kavramı tanımlanmaya çalışılmış, soyutlamanın bilgi edinilme sürecinde önemli bir yer tuttuğu belirtilmiştir Bu süreçle ilgili olarak felsefedeki değişik görüşlere yer verilmiştir. Çünkü insanın bilgi edinimi sürekli inceleme konusu olmuştur. Sonuçta insan aklı, nesnel gerçeklikten yola çıkarak, duyumları ile algısal bilgiden ussal bilgiye ulaşmıştır. Bu işlemde soyutlama önemli bir yer tutmaktadır. 20. yy.'daki soyut formlara yöneliş, Worringer'in soyutlama içtepisi ile açıklanamayacağı görülmüştür. Bunun için önce soyut formun biçimsel gelişimi incelenmiş soyut biçimin oluşmasındaki etkenler araştırılmıştır. Bu etkenler de tüm alanlardaki hızlı gelişim olarak görülmüş ve sanatçıyı yeni bir~yaratmaya götürmüştür. İkinci bölümde bu oluşturulan yeni dilin, özünde neyi taşıdığı ve biçimle olan ilişkisi üzerinde durulmuştur. Bunu açıklamak için önce genel olarak öz, biçim tanımlan yapılmış, çeşitli farklı görüşlere de yer verilmiştir. Ayrıca canlı cansız varlıklarda, toplumda ve sanattaki öz biçim ilişkileri açıklandıktan sonra öz ve biçimin diaiektik bir ilişki içinde, ayrılmaz bir bütün olduğu saptanmıştır. Bu ilişkilerin soyut sanatta çözümlenmesi için, soyutu başlatan ve uç noktalara götüren sanatçılar üzerinde durulmuştur. Soyutun tüm çağ sanatında egemen oluşu nedeni ile tüm sanatçılar ele alınmamıştır. Toplumsal yapı değişimleri insan düşüncesini de değiştirmiştir. Bu gelimelerle sanatçı doğadan, nesnelerden uzaklaşmak amacını güder. Soyut sanatçının dünyası öznel, metafizik bir dünya olmuştur ve bu dünyada yalnızca kendi mantığı ile açıklanabilen biçimler oluşturma yoluna gitmiştir. Soyut sanat sırf kendini arılatma yolunda, toplumsal yaşamdan kopuk, biçimsel olarak görülse de görsel açıdan büyük bir zenginlik getirmiştir.
Teknoljinin çağdaş heykel sanatına etkileri

Hiç şüphe yoktur ki, insanlık tarihi boyunca teknolojik gelişmeler de toplumsal gelişmeler temel itici güç olmuştur. Yenilik arayışı ve 'yeni' olma arzusu modernlik dediğimiz olgunun temel bir karakteridir. Kuşkusuz çağdaş uygarlığın oluşmasında bilimsel ve teknik gelişmelerin önemi yatsınamaz. Bilimsel ve teknik devrim, insanları önceki durumları ile kıyaslanamayacak derecede dünyaya egemen olması ile, birlikte hayat standartlarını da yükseltmiştir. Başlangıçta doğaya hakim olmaya çalışan insan kendi yarattığı makinanın tutsağı olmaya başlayıp kendine yabancılaşmıştır. Tüm bu gelişmelere rağmen, etkiye karşı tepki konumunda kalan insan, kendisinin meydana getirdiği problemlerini yine kendisi çözmeye çalışacaktır. Çağdaş toplumun sanatçısı da sanatını bu etkenler içinde sürdürecektir. Bu yüzden hangi nitelik ve formda olursa olsun modern sanat artık evrensel bir boyut kazanmıştır. Burada özellikle şunu belirtmekte yarar var; modern sanat, sanatın tarihsel evriminin bir sonucu değil, aksine modern sanatçıların klasik, tabiatçı ve akademik sanat anlayışlarının kalıplarından kurtulmak için yaptıkları mücadelelerin sonucudur. Değişen toplumda bugün artık değişikliklerin karşıtlarından oluştuğu, bilim ve teknolojinin analitik tutulumunun sanatçıya yeni çıkış yollan göstermesi, rasyonel çağın sanatının da rasyonel olması fikrini sunmuştur. Bu itibarla modern sanat kendi misyonunu gerçekleştirmeye çalışırken insanın teknokrasi ye tepki göstermesiyle ferde gerçek varlığını, kişiliğini hatırlatıyor ve onu kendi kendini aramaya ve gerçekleştirmeye itiyor. Bu gerçekleştiği zaman, modern sanatın kendi çeşitliliği içinde, modern bir klasizim şeklini alabileceği söylenebilir. Çağdaş bir helkel sanatçısı çağını iyi anlamalıdır. Heykel sanatçısı için teknoloji bir araç olarak kullanmak şahsi karardır. Çağdaş bir heykel sanatçısı için en Önemli üç husus; kaynaklar, problemler ve potansiyellerdir. 54 Yeni teknoloji araştırmaları sırasında sanatçıların yaptıkları en önemli gelişme uluslararası boyutta kurdukları organizasyonlardır. Bu organizasyonların amacı sanatçıya yeni materyaller ve teknikler sunarak sanatçıyla işbirliği yapmaktır. Artık günümüzde teknoloji, yaratma sürecinde sanatçının bedensel gücüyle gerçekleştiremeyeceği yapıtları gerçekleştirme olanağı sağlarken, yaratıcı düşüncenin sınırları, teknolojinin sağlamış olduğu potansiyeller sayesinde genişleyecek her yeni buluş beraberinde yeni realiteleri oluşturacaktır. Tüm bu değişimlere rağmen değişmeyen, teknolojinin sanatçı için bir araç olduğudur.