Çöp sızıntı sularının su bitkileriyle oluşturulan sistemlerle arıtılması

Katı atıkların uzaklaştırılması genelde düzenli depolama şeklinde olmaktadır. Fakat düzenli depolama sonucunda çeşitli karakterlerde sızıntı suyu oluşmaktadır. Bu suların arıtılmadan yeraltı suyuna karıştırılmaması ya da alıcı ortama verilmemesi gerekmektedir. Genelde sızıntı suyu arıtımı bu suları evsel atıksu arıtma tesislerine boşaltarak olmaktadır. Sızıntı suları oldukça yüksek kirlilik parametrelerine sahip sular olduğu için bu yöntem istenen verimi sağlayamamaktadır. Çünkü şok yükleme nedeniyle biyolojik arıtmaya zarar verilmektedir. Sızıntı sularını arıtmak için biyolojik, fiziksel ve kimyasal yöntemler vardır. Fiziksel ve kimyasal yöntemler oldukça pahalıdır. Ayrıca bu alternatiflerle arıtma durumunda çok fazla miktarda çamur ortaya çıkmaktadır. Yapılan çalışmalar sonucu sızıntı suyu arıtımında biyolojik arıtmanın şart olduğu ve sonrasında su kalitesini iyileştirmek için doğal arıtma sistemlerinin uygulanması gerektiği düşünülmüştür. Bu şekilde bir çalışma diğer yöntemlere göre oldukça ucuz olmaktadır. Bu tezde doğal arıtma sistemlerinden bitkilerle oluşturulmuş sistemler üzerinde durulmuştur. Bitkiler yüzen, köklü ve batık su bitkileri olmak üzere üç grupta incelenebilirler. Literatür bilgileri ışığında köklü bitkilerin sızıntı suyuna daha iyi adapte olabildikleri söylenebilmektedir. Yapılan sekiz aylık çalışma süresince anaerobik-biyolojik arıtmadan geçirilmiş çöp sızıntı suları bitkilerle oluşturulan sistemlere verilmiştir. Burada bitkilerin bu sulara uyum sağlamaları ve bu suları arıtmaları gözlenmiştir. Çalışma boyunca dört farklı sistem incelenmiştir. Bu sistemlerin üçünde su mercimeği türü olan Lemna minor kullanılmıştır. Birinci sistem 9,6 İt hacminde içinde su mercimeği bulunan havuzdan ibarettir. Bu havuza ortalama olarak KOF si 535 mg/lt ve TKN'si 151 mg/lt olan çöp sızıntı suyu verilmiştir. Sonuç olarak bitkilerin 33 gün sonra sarardığı ve 40 gün sonra öldüğü gözlenmiştir. Ortalama olarak %61 KOI giderim verimine ve %27 TKN giderim verimine ulaşılmıştır. ikinci sistem birinci sistemin önüne 10-20 mm çaplı çakılların doldurulduğu bir havuz eklenmiştir. Bu havuzun boşluk hacmi 4,4 lt'dir. Bu sistemle yapılan çalışmalar 69 gün sürmüştür. Besleme suyu TKN' si 141 mg/lt ve KOF si 513 mg/lt 'dir. Bu çalışmada besleme suyu KOF si anaerobik çıkıştaki organik maddenin artması nedeniyle bazen 1200 mg/lt mertebelerine çıkmıştır. Dolayısıyla bu sistemde şok yükleme sonucu ölümler gözlenmiştir. %70 KOI giderim verimine ve %40 TKN giderim verimine ulaşılmıÜçüncü sistem çakıl dolu havuzla, bitkili havuzun arasına 1,4 lt hacminde havalandırma beheri ilave edilerek yapılmıştır. Bu sistem 362 mg/lt KOI'li ve 165 mg/lt TKN'li suyla beslenmiştir. Sonuç olarak %30 KOI giderim verimine ve %81 TKN giderim verimine ulaşılmıştır. Bu sistemdeki bitkiler de 64 gün sonra ölmüşlerdir. Dördüncü sistem 1-3 mm çakılla doldurulmuş havuza köklü bitki ekilerek oluşturulmuştur. Bu sisteme KOF si 492 mg/lt, TKN'si 225 mg/lt ve TP'si 4 mg/lt olan sızıntı suyu verilmiştir. Deneyler yağmurun sık yağmasından dolayı arazi şartlarında çalışan sistemin tam olarak performansını belirlemeye yetmemiştir. Ama %46 KOI giderim verimine, %36 TKN giderim verimine ve %66 TP giderim verimine ulaşılmıştır. İzlenen aralık sonunda bitkilerin oldukça sağlıklı olduğu görülmüştür. Literatürden ve çalışmadan elde edilen bilgilere göre sızıntı sularının arıtımında köklü bitkiler daha sıklıkla kullanılmaktadır. Yüzen bitkiler fazla uyum sağlayamamaktadır. Eğer yüzen bitkilerle çalışma yapılmak isteniyorsa koşuların kontrol edilmesi gerekmektedir.