Konzeption eines Rahmenlehrplans für die Universitaeren daF vorbereitungsklassen in der Türkei

Türkiye'deki birçok üniversitede eğitim dili Almanca olan bölümlerin bulunması bu bağlamda öğrencilerin yabancı dil olarak Almanca eğitimi ile bu bölümlere hazırlanması ihtiyacını doğurmaktadır. Türkiye'de bu eğitim ağırlık olarak üniversitelerin Yabancı Diller Yüksekokullarında verilmektedir. Bu çalışmada geliştirilen çerçeve öğretim programı, Türkiye'deki üniversitelerin Almanca hazırlık sınıflarında kullanıma uygun bir çerçeve öğretim programı ihtiyacını karşılamak üzere hazırlanmıştır. Bu bağlamda geliştirilen öğretim programı, alanda görevli öğretim elemanları için bir taslak niteliğinde olup, uygun öğrenme içerikleri ile işlenmesi gerekmektedir. Bu program öğrencilerin farklı öğrenme deneyim ve ön öğrenmelere sahip olmaları, Yabancı Diller Yüksekokullarında farklı öğrenci ihtiyaçlarının bulunması nedeniyle oldukça esnek yapıda ve öğrenme alanlarına ayrılarak geliştirilmiştir. Bu bağlamda, önce Türkiye'deki tüm üniversitelerin Almanca hazırlık sınıfı bulunan bölümleri tespit edilmiştir. Bu araştırma, genelde Alman Dili ve Edebiyatı, Almanca Öğretmenliği ve Almanca Mütercim Tercümanlık gibi bölümlerin hazırlık sınıfları olduğunu ortaya koymuştur. Araştırma sonuçlarına bağlı olarak söz konusu bölümlerin Almanca hazırlık eğitimi bağlamındaki özel kabul koşulları da incelenmiştir. Çalışmada araştırmanın önemi, amacı ve konu ile ilgili kavramlar açıklandıktan sonra, bu konuda yapılan çalışmaların incelenmesinde Türkiye'de ve yurtdışında geliştirilen yabancı dil olarak Almanca çerçeve öğretim programlarına değinilmiştir. Bu çalışmanın ampirik uygulaması ise, Türkiye'deki üniversitelerin Almanca hazırlık sınıflarında görevli öğretim elemanlarına e-mail, telefon görüşmeleri ve birebir yöneltilen sorular aracılığı ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçların değerlendirilmesi sadece bölümlerin özel kabul koşullarında değil aynı zamanda Almanca hazırlık sınıflarında yürütülen eğitimde de farklılıkların söz konusu olduğunu ortaya koymuştur. Bu farklılıklar, hazırlık sınıflarında yürütülen uygulamalarda, Almanca hazırlık eğitiminin zamansal planlamasında ve Türkiye'deki Almanca hazırlık sınıflarındaki eğitimin metodik ve didaktik prensiplerinde de kendini göstermektedir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara bağlı olarak B1 düzeyinde bir Almanca çerçeve öğretim programı geliştirilmiştir. Geliştirilen öğretim programı, Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programının ölçütleri ile uyumlu olup, öğrencilerin dil becerilerinin geliştirilmesi alanında A1 seviyesinden B1 seviyesine kadar somut olarak hangi kazanımları elde etmesi gerektiği belirtilmiştir. Geliştirilen Almanca çerçeve öğretim programı ayrıca dil becerilerinin geliştirilmesine yönelik yönerge ve öneriler de içermektedir. Çalışmanın ekler bölümünde ise A1 seviyesinden B1 seviyesine kadar öğrencilerin farklı beceri alanlarındaki kazanımları somut verilmiştir. Bu çalışmada geliştirilen öğretim programı Türkiye'deki üniversitelerin Almanca hazırlık sınıflarındaki öğrencilerin öncelikle A1/A 2 seviyesine kadar Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programının ölçütlerine uygun olarak Almanca öğrenmelerini ve daha sonraki seviyelerde ise bölüm derslerine de hazırlanmalarını önermektedir. Diğer dil eğitim kurumlarının, örneğin Alman Kültür Merkezi'nin verdiği dil eğitiminden farklı olarak öğrencilerin hazırlık eğitiminde explizit gramer, alanlarına uygun metinler ve de metin grameri gibi farklı içeriklerle de buluşturularak, öğrencilerin bu alandaki akademik gelişimlerinin de sağlanması gerekmektedir. Bu bağlamda hazırlık eğitiminde bölüm derslerinin içeriklerine uygun, yazma becerilerini geliştirmeye yönelik bir dersin yer alması önerilebilir.