turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Erzurum il merkezinde hastane atık yönteminin incelenmesi

Bu çalışmada; Erzurum İl Merkezindeki Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesi, Numune Hastanesi, Sosyal Sigortalar Kurumu Hastanesi ve SSK Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastane'sinin katı atık kompozisyonu, miktarı ve hastane atıklarının yönetimi incelenmiştir. İnceleme sonucunda, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesinde 2.96 kg/yatak/gün katı atığın, Numune Hastanesinde 2.34 kg/yatak/gün katı atığın, SSK Hastanesinde 2.61 kg/yatak/gün katı atığın, SSK Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları hastanesinde ise 3.8 kg/yatak/gün katı atığın ortaya çıktığı görülmüştür. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Araştırma Hastanesinden çıkan katı atıkların % 51 .2'si, Numune Hastanesinden çıkan katı atıkların % 64.1; SSK Hastanesinden çıkan katı atıkların % 56 .5'i SSK Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesinden çıkan katı atıkların % 60 .2'ı tıbbi atık olarak belirlenmiştir. Yapılan araştırma sonucunda Erzurum il merkezinde incelenen tüm hastanelerde Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinin uygulanmadığı görülmektedir. 102
Toxic chemicals release and pollution prevention model for a chemical industry

Sanayileşme gelişirken, bir taraftan bu sanayilerin kullandığı kimyasal maddeler de gelişmektedir. Mevcut kimyasalların yanı sıra, birçok yeni kimyasal madde üretilmekte, kullanılmakta, depolanmakta ve taşınmaktadır. Böylece, çok sayıda tehlikeli ve toksik madde çevreye yayılmakta ve insan ve çevre için risk oluşturmaktadır. Önemli kimyasal kirliliklerin birçoğu; kontrolsüz endüstriyel atıksu deşarjı, taşıma kazaları, kimyasalların düzensiz depolanmasından kaynaklanan dökülme, sızıntı, ve benzeri olaylardan meydana gelmektedir. Mevcut yasal düzenlemelerin ciddi yaptırım gücü olmadığı gibi, etkili yasal düzenlemelerin yokluğu da insanların toksik kimyasalları kullanma konusunda yeteri kadar özen göstermemelerine neden olmaktadır. Sözgelimi, bir vana açık bırakılabilir, bir miktar toksik endüstriyel atıksuya karışabilir, veya taşıma esnasında kazayla dökülebilir. Deprem gibi doğal felaketler, insan hatalarından kaynaklanan durumlardan daha kötü sonuçlara neden olabilir. Kaza ile gerçekleşen kimyasal maddelerin çevresel ortamlara saçılması olaylarının yanı sıra, kasıtlı dökümlerin olabileceği de gözden uzak tutulmamalıdır. Bu tezde, tipik bir kimya sanayi için toksik kimyasalların yayılımı, kirlilik önlenmesi ve acil durum modeli önerilmektedir. Ülkemizde kimyasalların çevreye dökülmesi olayları henüz hak ettiği önemi bulamamıştır. Bu nedenle bu çalışmada, tehlikeli kimyasallardan kaynaklanabilecek acil durum planlaması örneği hazırlanmıştır. Bu amaçla, sanayide kullanılan toksik kimyasalların özellikleri incelenmiş ve güvenlik ve çevre yönetimi kapsamında, örnek çalışmalarla birlikte bir acil durum yönetim planı hazırlanmıştır.
Otomotiv endüstrisinde oluşan tehlikeli atıkların geri kazanımı

endüstrisinden kaynaklanan atık lastiklerin ve atık yağların çimento üretiminde ek yakıt olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. %2 ile %16 arasında değişen oranlarda atık yakıt, tam ölçekli çimento fırınına ek yakıt olarak beslenereküretilen klinkerlerden numuneler alınmıştır. Klinker numunelerinin kimyasal ve fiziksel özellikleri incelendiğinde, klinker özelliklerinde, bazı parametrelerde ortalama %0,1oranında bir değişim olduğu görülmüştür. Ağırlıkça %5 oranında alçıtaşı (CaSO4.2H2O)ilave edilerek portland çimentosu (PÇ 42,5) üretilmiştir. Üretilen portland çimentolarıylapasta ve harç numuneleri hazırlanmıştır. Pasta numunelerinde, priz başlangıç ve prizbitiş süreleri belirlenmiştir. Priz sürelerinde kısalma olduğu gözlenmiştir. Harçnumuneleri 0,5 su/çimento oranı esas alınarak hazırlanmış, 3, 7, 28 ve 56 günlük sukürleri sonrasında basınç dayanımı değerleri ölçülmüştür. Basınç dayanımı değerlerinin değişmediği görülmüştür. 28 günlük kür süresi sonunda kırılan harçnumunelerine EPA TCLP ekstraksiyonu uygulanmış ve ekstrakte edilen numunelerde ağır metal konsantrasyonları ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlar, EPA ve Türk atıkdepolanabilirlik kriterleri ile karşılaştırılmıştır. Tüm numunelerin her iki yönetmeliğinsınır değerlerini sağladığı tespit edilmiştir. Buna dayanılarak atık lastik ve atık yağdankaynaklanan Çinko, Kurşun, Krom gibi ağır metallerin klinkerinyapısında tutularak çevreye salınımının engellendiği sonucuna varılmıştır. Yapılan analiz ve testlerde TSE (TS EN 197-1) PÇ 42,5 çimento standart değerlerinin sağlandığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada, ağırlıkça % 16'ya kadar atık yakıt kullanımının çimentonun kimyasal özelliklerini değiştirmediği ve ürünün tehlikeliliközelliği içermemesi nedeniyle atık yakıtların çimento üretiminde ek yakıt olarak kullanılmasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Kentsel atıksu arıtma tesisi mikrobiyal yapısı ve işletme performansının beklenen tasarım kabulleri ile karşılaştırılması

Bu çalışmada, tesis tasarımında kabul edilen şartların ve beklenen performansın gerçek işletme ve farklı model ile karşılaştırılması yapılarak nutrient giderim sistemlerinde sağlanması gereken efektif azot giderim işletme koşulu ve bununla birlikte azot gideriminin gerektirdiği proses tanklarındaki oksik/anoksik hacmin optimum şekilde belirlenmesi amaçlanmaktadır. Tasarım kabullerinin işletme performansı üzerindeki etkisi ve tasarımlarda dikkat edilmesi gereken noktalar araştırılıp, yapılacak mikrobiyolojik karakterizasyon ile işletme şartlarının mevcut durumu ortaya konularak işletme için alınabilecek önlemler için fayda sağlaması hedeflenmektedir. Birinci bölümde, yapılan çalışmanın önemi vurgulanarak amaç ve kapsamı açıklanmıştır. Yapılan tasarımlarda kullanılan tasarım kabullerinin gerçek işletme açısından önemi vurgulanarak kullanılacak model ve tesis gerçek işletme verilerinin tasarım kabulleri ile karşılaştırılacağı belirtilmiştir. İkinci bölümde, aktif çamur sitemleri arıtma konfigürasyonları, aktif çamurun mikrobiyal karakterizasyonu ve neden olduğu problemler, çamur çökelebilirliği, aktif çamur modelleri hakkında geniş bir literatür bilgisi verilmiştir. Üçüncü bölümde, İSKİ Paşaköy İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi tanıtılmış, tesis tasarımında baz aınan tasarım metodu hakkında bilgi verilmiş, çalışmada kullanılan model tanıtılarak yapılan kimyasal ve mikrobiyolojik analizler açıklanmıştır. Yapılan analiz sonuçları ile tesisin işletme durumu ortaya konulmuş olup, bu değerler model girdisi olarak kullanılmıştırDördüncü bölümde, modelde iki farklı işletme koşulu için simülasyon sonuçları, tasarım methodu hesaplama sonuçları, mikrobiyolojik inceleme sonuçları ve çamur çökelebilirliği testi sonuçları verilmiş, bu sonuçlar ilişkilendirilerek değerlendirme yapılmıştır. Simülasyonda oluşturulan işletme koşullarında proses tanlarında farklı oksik/anoksik hacimler kullanılarak farklı VD/VT oranlarının özellikle azot giderim verimine etkisi araştırılmıştır. Yapılan kabuller ile hesaplanan tasarım metodu sonuçları gerçek işletme verileri ve model sonuçları ile karşılaştırılmıştır. Mikrobiyolojik inceleme ile, sistemin mevcut mikrobiyal karakterizasyonu yapılıp, baskın türler ortaya konmuştur. Aktif çamurun çökelebilirliği incelenerek, çökelme parametreleri belirlenmiştir. Farklı VD/VT oranlarının çamur çökelebilirliği ve mikrobiyal analiz ile ilişkisi açıklanmış ve değerlendirmeler yapılmıştır.
Removal and recovery of nutrients as struvite from anaerobic digestion/CO-digestion residues of poultry manure

Çalışmanın temel amacı, anaerobik olarak bozundurulmuş tavuk gübresi artıklarından strüvit (MgNH4PO4.6H2O, MAP) çöktürmesi yöntemi ile nütrient giderimi ve geri kazanımını araştırmaktır. Bu amaçla, üç set laboratuar deneyi gerçekleştirilmiştir. Birinci sette, tavuk gübresi ve evsel atık çamurun tek başına ve birlikte bozundurulması laboratuar ölçekli mezofilik anaerobik kesikli reaktörlerde çalışılmış ve reaktör çıktıları ile strüvit çöktürme deneyleri yapılmıştır. Strüvit çöktürmesine etki eden önemli parametrelerin etkileri incelenmiş ve en yüksek olarak NH4-N'de % 89, PO4-P'de % 84 ve KOİ'de % 42 giderimin mümkün olduğu gösterilmiştir. İkinci sette, tavuk gübresi ve mısır silajının birlikte bozundurulduğu büyük ölçekli bir tesisin çıktıları ile strüvit çöktürme deneyleri yapılmıştır. Tesisin katı faz çıktısına asitli fosfor çözünmesi prosesi, fosforca zenginleştirilmiş sıvı elde edebilmek amacıyla başarılı bir şekilde uygulanmıştır. Dışarıdan Mg ve P eklenmesi ile fosforca zenginleştirilmiş sıvıdaki NH4-N ve PO4-P'nin % 90'dan fazlası geri kazanılırken, yanlızca Mg eklenmesi kısmi NH4-N geri kazanımına yol açmıştır. Üçüncü sette, büyük ölçekli bir tavuk gübresi bozundurma tesisinin çıktıları ile strüvit çöktürme deneyleri yapılmıştır. Bulgular Ca'nın strüvit reaksiyonu üzerinde inhibe edici etkilerinin olduğunu ve strüvit ile birlikte hidroksilapatit ve amorf kalsiyum fosfatların çökmesine yol açtığını göstermiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar temel alındığında, strüvit çöktürmenin anaerobik bozundurulmuş tavuk gübresinde bulunan nütrientlerin geri kazanımı için uygulanabilir bir seçenek olduğu savunulmaktadır. Bu çalışma, tavuk gübresinin uygun şekilde yönetildiği koşulda, Türkiye'nin yerli gübre ihtiyacının dörtte birini karşılayabileceğini göstermiştir.
Depremlerin çevre sorunları ve bir senaryo uygulaması

Bu çalışmada, sanayi bölgelerinde depremden kaynaklı doğabilecek yangınlar, patlamalar, denize akan petrol sızıntıları ve bunların çevrede yaşayan ve insanların üzerinde bırakabileceği olumsuz etkilerden bahsedilecektir. Özellikle bulunduğu konum ve büyüklüğü bakımından İzmit Körfez ilçesinde yeralanTüpraş rafinerisi çalışmamızın ana konusunu temsil edecektirBu bağlamda Tüpraş rafinerisinde bulunan LPG ve ham petrol tanklarınınözellikleri, birbirlerine ve yerleşim yerlerine olan mesafeleri, yangın sırasındagösterecekleri tepkiler, radyant ısıları, açığa çıkan toksik konsantrasyonununçevrede yaşayan insanlar üzerindeki etkileri, soğutma çalışmaları bilimsel çerçeve içinde irdelenecek ve tekrarı olası felaketlere karşı uygulanabilecek yöntemler izah edilecektir.
Kemerburgaz düzenli çöp depolama tesislerindeki depo gazlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesi

KEMERBURGAZ DÜZENLİ ÇÖP DEPOLAMA TESİSLERİNDEKİ DEPO GAZLARININ ÖLÇÜLMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ Bu çalışma kapsamında İstanbul'un Avrupa yakasında oluşan katı atıklarının düzenli olarak depolandığı tek saha olan Kemerburgaz Düzenli Çöp Depolama Sahasında depolama işlemi biten alan üzerinde seçilen 30 emisyon bacasında 14 ay boyunca belirli aralıklarla depo gazlarından metan (CH4), hidrojen sülfür (H2S), karbondioksit (CO2) ve oksijen (02) ile ortam sıcaklık değerleri toplam 23 kez ölçülmüştür. Tezin birinci bölümünde, çalışmanın anlamı, önemi, kapsamı ve amacı açıklanmış, vahşi ve düzenli depo alanları için tarifler verilmiş, depo alanlarında gerçekleşen biyokimyasal süreçler, depo gazı oluşumu, depo gazı oluşumunu etkileyen fektörler, depo gazı özellikleri, depo gazı hareketi, depo gazı oluşum miktarının belirlenmesinde kullanılan matematiksel modeller hakkında bilgi verilmiş ve Hasdal Vahşi Döküm Sahası ve Hasdal Vahşi Döküm sahası Katı Atık Dolgu Alanı Gazandan Enerji Elde Etme Tesisi hakkında bilgi verilmiştir. Tezin ikinci bölümünde, Odayeri Düzenli Depolama Sahası tanıtılmış, ölçümlerde kullanılan metot ve materyal hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde emisyon ölçümleri sonucu elde edilen bulgular ve Kemerburgaz Düzenli Çöp Depolama sahasındaki gaz oluşum miktarı Tabasaran /Rettenberger Modeli kullanılarak hesaplanmış, emisyon bacalarının koordinatları Geomedia programına aktarılarak bacaların İstanbul ve çalışma sahasındaki konumları belirlenmiş ve emisyon bacaları 1/5000 ölçekli Odayeri Düzenli Depolama Alanı haritasına işlenerek düzenli depolama sahasındaki konumları belirlenmiştir. XIIITezin dördüncü bölümünde, depo gazı ölçüm sonuçlarına göre depolama sahası yönetimi hakkında yorumlar getirilmiş, ölçülen depolama gaza emisyon değerleri ulusal ve uluslararası yasal kriterlerle karşılaştırılarak, patlama riski incelenmiştir. XIV
Balık işleme endüstrisi atıksularının farklı arıtma yöntemleri ile arıtılabilirliğinin incelenmesi

Balık işleme endüstrisi yüksek su tüketimi ve hammadde türü çeşitliliği nedeni ile çevresel anlamda önem arz eden bir üretim prosesidir. Yüksek organik madde, tuz ve nütrient içeriğinden dolayı balık endüstri atıksularının arıtılması büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, koagülasyon/flokülasyon ve adsorpsiyon yöntemleri ile balık işleme endüstrisi atıksularının fizikokimyasal arıtılabilirliğinin KOİ giderimi açısından incelenmesidir. Koagülant miktarının ve türünün KOİ giderimine etkisi ile beraber toz ve granül aktif karbonun izoterm ve kinetikdeğerlendirmeleri yapılarak KOİ giderim performansları araştırılmıştır. 50 -750mg/L arasında koagülant dozları seçilerek yapılan jar test çalışmalarında, demir- -klorür (FeCl3.6H2O) ve alüm Al2(SO4)3.16H2O ile en yüksek KOİ giderimleri sırasıyla %74 ve %62 olarak hesaplanmıştır. Toz ve granül aktif karbon ile yapılan çalışmalarda ise farklı kütlelerde ve zaman aralıklarıyla adsorbanlar kullanılarakkapasite, izoterm ve kinetik çalışmaları da yapılmıştır. Elde edilen verilerle toz aktif karbonun adsorpsiyon kapasitesinin granül aktif karbonun adsorpsiyonkapasitesinden 14 kat daha büyük olduğu hesaplanırken, toz ve granül aktif karbonun sırasıyla Langmuir(Tip 4) ve Freundlich İzoterm modellerine uyduğu görülmüştür. Kinetik çalışmasında ise her iki adsorbanın da Pseudo ikinci derece hız denklemine uyum sağladığı belirlenmiştir.
Understanding the toxic potencies of xenobiotics inducing tcdd/f-like effects

Bu çalışmada, 2 ,3,7,8-tetraklorodibenzo-p-dioxin/2,3,7,8-tetraklorodibenzofuran -benzeri etkiler gösteren halojenlenmiş aromatik hidrokarbonların toksik etkileri kantitatif yapı-toksisite ilişkileri ile incelenmiştir. Bu doğrultuda, bu kimyasalların Aril Hidrokarbon Reseptörü'ne bağlanma afinitelerinden yararlanılmıştır. Modellerde kullanılan tanımlayıcılar SPARTAN 10, DRAGON 6.0 ve ADMET 8.0 yazılımları kullanılarak oluşturulmuş ve tanımlayıcı seçimi QSARINS (v.2.2.1) yazılımı kullanılarak yapılmıştır. Veri setleri, eğitim ve test setlerine ayrılmıştır. Eğitim setleri, her iki modelde de veri setlerinin % 81'inden oluşmuştur. Oluşturulan modeller, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün belirlediği ilkelere uygun olacak şekilde dahili ve harici olarak doğrulanmıştır. TCDD'ye göre normalize edilen veri setinin modeli, DRAGON 6.0 ve ADMET 8 .0'dan elde edilen altı tanımlayıcılıdır. TCDF'e göre normalize edilmiş veri setinin modeli ise DRAGON 6.0 yazılımından elde edilen yedi tanımlayıcıdan oluşmuştur. Bu tanımlayıcılar, Ağırlıklı Bütünsel Yapıya Bağlı Değişkenlik gösteren tanımlayıcılar, Moriguchi tanımlayıcıları, ve de iki ve üç boyutlu tanımlayıcı bloklarını içeren çeşitli bloklardan oluşmuştur. Elde edilen modellerin tahmin performansı, naftalin, fenantren gibi poliaromatik hidrokarbonlar, poliklorlu/bromlu bifeniller, dioksinler/furanlar, eterler, phenoksatinler, tiantrenler ve dibenzotiofenler gibi heterosiklik halka içeren bileşikleri de kapsayan çok çeşitli kimyasal gruba ait yaklaşık 1000 adet kimyasal ile test edilmiştir. Harici veri seti olarak kullanılan bu kimysalların AhR verileri bulunmamaktadır. TCDD/F benzeri kimyasallar için geliştirilen modeller harici set kimyasallarını sırasıyla % 95.55 ve % 89.37 oranında yapısall olarak kapsamıştır.
Sularda kimyasal oksijen ihtiyacının belirlenmesi için otomatik analiz sisteminin geliştirilmesi

Çevre sorunlarının önemli bir bilesenini olusturan su kirlenmesinin önlenebilmesiya da kontrol edilebilmesi için yapılması gereken islerin basında alıcı su ortamlarının veya bunların kirlenmesine neden olan atıksuların kimyasal özelliklerinin bilinmesi gelmektedir. Günümüz teknolojisindeki gelismelersonrasında otomatik analiz sistemleri cevre sorunlarının önceden belirlenmesi dolayısıyla önlenebilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Gerek alıcı su ortamlarının gerekse bunları tehdit eden atıksuların karakterizasyonunubelirlemede en çabuk sonuca ulasabilecegimiz parametrelerin basında bunlarınorganik madde miktarının belirlenmesi olusturmaktadır. Kimyasal oksijen ihtiyacı, sulardaki organik madde miktarının ve su kalite sınıflarının belirlenmesinde en çok kullanılan parametrelerin basında gelmektedir. Bu tez çalısmasında, su karakterizasyonunun belirlenmesindeki en önemli parametrelerden biri olan kimyasal oksijen ihtiyacının tamamen otomatik olarak analizini gerçeklestirecek ucuz maliyetli bir sisteminin gelistirilmesi amaçlanmıstır. Yapılan çalısmalar sonucunda, spektrofotometrik olarak ölçüm yapan bir otomatik analiz sistemi tasarlanmıs ve gelistirilmistir. Bu amaçla tez çalısmaları sırasındadegisik aktüatör ve cam sistemi kullanılarak iki adet prototip otomatik KO analiz sistemi yapılmıstır. Gelistirilen sistemler 0 ila 1000 mg KO/L arasında saglıklı analiz sonuçları eldeedilebilecegi belirtilmistir. lk Prototip için gerçeklestirilen kalibrasyon çalısmaları sonucunda elde edilen grafiklerin korelasyon katsayıları %97'in üzerinde, ikinciPrototip için gerçeklestirilen kalibrasyon çalısmaları sonucunda elde edilen grafiklerin korelasyon katsayıları %99'un üzerinde bulunmuştur. Gelistirilen sistem laboratuar kullanımları için hazır durumdadır. Sistem kontrolünüsaglayan elektronik donanım ve yazılımda yapılacak degisiklikler ile sistemin sahakosullarında, izleme amaçlı kullanılması mümkündür. Son gelistirilen otomatik analiz sisteminin 0,42 YTL maliyet ile kimyasal oksijen ihtiyacı analizi yapabilecegi, sistemden ara vermeden 15 saat süre ile ölçümalınabilecegi ve arka arkaya 50 analiz yapabilme kapasitesi olduğu belirlenmistir.
A web-based decision support tool for global and supply chain-linked carbon footprint accounting

Bu arastırma dünya ekonomileri için ilk web tabanlı küresel karbon ayak izi hesaplama platformuna iliskin olarak hazırlanmıstır. Büyük bir hızla yükselen küresel karbon salımlarına karsılık olarak birçok millet Birlesmis Milletler Küresel Isınma Konferansında (COP21) bölgesel ve küresel karbon salınımlarını en aza indirgeyecegini açıklamıstır. Bu baglamda dünya girdi-çıktı veri tabanı, EXIOBASE ve EoRA gibi küresel çok-bölgeli girdi-çıktı veri tabanları, dünya genelindeki ülkelerin yerel ve küresel sera gazı salınımlarının takip edilmesi açısından oldukça kritik hale gelmistir. Her ne kadar bu veri tabanları tüketim tabanlı karbon ayak izi hesaplaması için oldukça basarılı ve kritik olsa da, bu veri tabanlarını kullanan bir açık kaynaklı ve web tabanlı karbon ayak izi hesaplama modeli için hala ilave çalısmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Böyle bir çalısma, söz konusu araçların görünürlügünü arttıracagı gibi tüketim tabanlı karbon ayak izi çalısmalarının, endüstri ve sosyal bilimleri de içine alan çok disiplinli arastırma alanlarında uygulanmasını da artıracaktır. Iste bu arastırma bosluguna cevap olarak açık kaynaklı web tabanlı karbon ayak izi hesaplama platformu gelistirilmistir. Bu platform, her bir ülkenin sera gazı olusumuna etkisini; kapsam tabanlı karbon ayak izi analizi, tedarik zinciri ayrısması analizi, karsılastırmalı ülke karbon ayak izi analizi ve zaman serileri karbon ayak izi analizi gibi dört farklı sonuçta inceleme kapasitesine sahiptir. Bu araç WIOD sisteminden ulasılan verilerle birlikte 'Ruby on Rails' kullanılarak gelistirilmis olup kullanıcılara girdilerini 40 ülke ve 35 ekonomik sektör temelinde uyarlama imkanı sunmaktadır. Zamanla bu araç sera gazı salınımlarının, enerji tüketiminin ve istihdam yaratma, ekonomik katma deger ve insan saglıgı gibi sosyo-ekonomik etkilerin tam bir haritasını çıkartmak için üçlü bir temel tedarik zinciri analizini içerecektir.
Dark fermentative bio-hydrogen production from sugar-beet processing wastes

Bu çalışmada, şeker endüstrisi atıklarının, karanlık fermentasyonla biyo-hidrojen üretim potansiyeli araştırılmıştır. Bu amaçla, dört farklı deneysel düzenek kullanılmıştır. İlk deneysel düzenekte, şeker endüstrisi atıksuyu ile birlikte kullanılan dört farklı kültürün biyo-hidrojen üretimine etkileri araştırılmıştır. Bunlara ek olarak, şeker endüstrisi atıksuyu içerisinde halihazırda bulunan mikroorganizmaların biyo-hidrojen üretim potansiyellerini belirlemek için kültür eklenmemiş reaktör hazırlanmıştır. En yüksek biyo-hidrojen üretim verimi (87, 7 mL H2/gr KOİ), kültür eklenmemiş reaktörde gözlenmiştir. İkinci deneysel düzenekte, 4,5 gr/L KOİ değerinde, pancar küspesinin ve şeker endüstrisi atıksuyunun biyo-hidrojen üretim potansiyelleri karşılaştırılmıştır. Üçüncü deneysel düzenekte, yüksek KOİ değerlerinde yalnızca pancar küspesinin ve şeker endüstrisi atıksuyu ile birlikte kullanılan pancar küspesinin, biyo-hidrojen üretimleri araştırılmıştır. Üçüncü deneysel düzenekte, en yüksek biyo-hidrojen üretim verimi (95, 6 mL H2 /gr KOİ), 20 gr/L KOİ değerinde pancar küspesi içeren reaktörde gözlenmiştir. Son olarak dördüncü deneysel düzenekte, beş farklı ön arıtım metodunun, pancar küspesinin çözünebilirliğine etkisi araştırılmıştır. Daha sonra, biyo-hidrojen üretimlerini karşılaştırmak için beş önarıtım metodundan üçü seçilmiştir. Maksimum biyo-hidrojen üretim verimi (115, 6 mL H2/gr KOİ), alkali önarıtımı yapılmış pancar küspesini içeren reaktörde gözlenmiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar temel alındığında, şeker endüstrisi atıklarından karanlık fermentasyon yöntemiyle biyo-hidrojen eldesi, atık stabilizasyonu sağlamasının yanı sıra atıklardan değerli biyoürün eldesi ile de sürdürülebilir üretime katkıda bulunmaktadır.
Biyolojik ön arıtmalı membran sistemler ile tekstil atık sularının geri kazanımı

Yapılan çalışmada, pamuklu tekstil endüstrisi dokunmuş kumaş terbiyesinden kaynaklanan atıksulardan renk ve KOİ giderimi ile suyun fabrikada tekrar kullanımının değerlendirmesi yapılmıştır. Sabit Granül Yataklı Anaerobik Reaktör kullanılarak pamuklu tekstil endüstrisine ait atıksularının 48 saat hidrolik bekleme süresi ve 1 kg/m3. gün organik yüklemesi sonucunda maksimum KOİ ve renk giderimi sırasıyla, %72 ve %61 olarak elde edilmiştir. 24 saat hidrolik bekleme süresi ve 1,7 kg/m3. gün organik yükleme oranı sonucunda ise maksimum KOİ ve renk giderimi sırasıyla, %74 ve %57 olarak belirlenmiştir. SGYAR çıkışından elde edilen sular UF ve NF membranlarla çalışılmış olup, literatürde belirtilen tekstil endüstrisi için tekrar kullanım limitlerini 24 saat hidrolik bekleme süreli çalışmada yalnızca iletkenlik parametresi için az miktarda aşmış, KOİ ve renk parametreleri için sınır değerler içerisinde kalmıştır. Fabrikada mevcut aerobik arıtma tesisi çıkış suları da membran sistemlerle çalışılmış ve SGYAR'e benzer sonuçlar elde edilmiştir. Ancak, aerobik çıkış suları membran sistemden geçirildiğinde KOİ, renk ve iletkenlik parametreleri bakımından tekstil endüstrisinde herhangi bir amaçla kullanım limitleri içerisinde bulunmuştur. Diğer taraftan, hiçbir arıtıma tabi tutulmamış tekstil endüstrisi atıksuyunun membran çalışması sonucunda tekrar kullanım için uygun sonuçlar elde edilememiştir. Anaerobik ve aerobik olarak arıtılmış tekstil atıksuyunun NF10 ve NF30 membran kullanılarak uzun süreli filtrasyon çalışmaları da gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma sonucunda NF10 membran ile 24 saat sonunda yüksek akı azalmalarının meydana geldiği tespit edilmiştir. Bu durum, membran gözeneklerinde çözünmüş organik maddelerin adsorplanması ile açıklanmaktadır. Bu durum, membran gözeneklerinde çözünmüş organik maddelerin adsorplanması ile açıklanabilmektedir. Bu çalışmada, süzüntü kalitesi ve akı bakımından, NF30'un geri kazanım için daha uygun olduğu söylenebilmektedir. Bu durum, kütle transfer katsayısı hesaplanması ile de desteklenmiş ve NF30'un, özellikle KOİ ve iletkenlik giderme verimi bakımından NF10'a göre daha iyi olduğu belirlenmiştir. SGYAR pamuklu tekstil endüstrisi atıksularının arıtılmasında, ekonomik oluşu, yüksek renk giderimi elde edilmesi ve diğer anaerobik reaktörlere göre düşük alıştırma dönemi gerekliliği gibi sebeplerle başarılı olarak değerlendirilmiştir. SGYAR'ün membran kombinasyonu ile kullanılması halinde arıtılmış tekstil atıksularının direkt tekstil endüstrisi proseslerinde olmasa da, başka çeşitli maksatlar için tekrar kullanımının mümkün olabileceği belirlenmiştir.