Değerler eğitiminde beden eğitimi ve spor dersinin yeri ve önemi

Bu çalışma T. C Milli Eğitim Bakanlığı değerler eğitimi programında yer alan değerlerin, ilköğretim 8. sınıfta okuyan öğrencilerin tutum ve davranışlarına aktarılmasında beden eğitimi ve spor dersinin yerini ve önemini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma, ilköğretim 8. sınıfta okuyan öğrencilerin MEB değerler eğitimi yönergesinde yer alan değerleri, beden eğitimi ve spor dersinde kazanma düzeylerini ölçmesi bakımından önem taşımaktadır. Araştırmanın evrenini 2017- 2018 eğitim-öğretim yılında Kırşehir ilindeki 8. sınıf öğrencileri, örneklemini araştırmaya gönüllü olarak katılan 146 kız öğrenci ve 161 erkek öğrenci olmak üzere toplam 307 öğrenci, deney grubunu ise 34 kız ve 44 erkek öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır, ihtiyaç duyulan veriler Yoncalık ve Keleş (2018) tarafından geliştirilen 'Beden Eğitimi ve Spor Dersinde Değerler Eğitimi Anketi' kullanılarak, uygun örnekleme yöntemi ile toplanmıştır. MEB Değerler Eğitimi Yönergesinde yer alan değerleri içeren değerler eğitimi anketi formu, alanyazın taraması yapıldıktan sonra toplumsal ve dini değerler, bireysel değerler ve demokratik değerler olarak üç gruba ayrılmıştır. 5'li likert tipi olan değerler eğitimi anketinin verileri SPSS paket programıyla işlenmiş ve verilerin analizinde parametrik testler kullanılmış; iki kategorili değişkenler için t testi, üç ve daha fazla kategorileri bulunan değişkenlerin analizinde One-way ANOVA ve değişkenlerin birbirlerine etkisinin analizinde Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır. Ön uygulama sonucunda anket formunun geneline ilişkin iç güvenirlik katsayının.93, toplumsal ve dini değerler alt boyutunda.90, bireysel değerler alt boyutunda.83, demokratik değerler alt boyutunda ise. 80 olduğu belirlenmiştir. Değerler eğitimi anketi ve alt boyutlarında alınabilecek maksimum puan 150'dir analizler incelendiğinde öğrencilerin puan ortalaması ise 126 ,39'dur, değerler eğitimi anketi madde ortalamalarında alınabilecek maksimum puan 5'tir analizler incelendiğinde en yüksek kazanım puanına 4,43 ile cesaret-liderlik değeri, en düşük kazanım puanına ise 4,00 ile misafirperverlik değeri sahiptir. İlk beş sırada cesaret-liderlik değeri, sorumluluk alma değeri, özgüven değeri, vatanseverlik değeri ve çalışkanlık değeri yer almaktadır. Bu değerlerin beden eğitimi ve spor dersi ile anlamlı bir ilişkiye sahip olduğu söylenebilir. Beden eğitimi ve spor dersine katılan öğrencilerin değerler eğitimi anketinde ve anketin alt boyutlarında cronbach alfa iç güvenirlik katsayısı değerinin anketin genelinde.96, toplumsal ve dini değerler alt boyutunda.95, bireysel değerler alt boyutunda.85, demokratik değerler alt boyutunda ise. 82 olduğu görülmüştür. Ankete verdikleri cevapların analizleri incelendiğinde, yaş değişkenine göre anlamlı bir farklılık olmadığı, erkek öğrencilerin kız öğrencilerden fazla değer kazandığı sonucuna ulaşılmıştır. Lisanslı sporcu olma değişkenine göre beden eğitimi ve spor dersine katılan sporcu lisansına sahip öğrencilerin sporcu lisansına sahip olmayan öğrencilerden fazla değer kazandığı, lisanslı olarak yapılan spor türü değişkenine göre beden eğitimi ve spor dersine katılan bireysel sporlar yapan öğrencilerin takım sporları yapan öğrencilerden fazla değer kazandığı görülmektedir. Başka bir deyişle hem beden eğitimi ve spor dersine katılıp hem lisanslı olarak spor yapan öğrenciler daha fazla değer kazanımına sahiptir. Ayrıca beden eğitimi ve spor dersine katılan lisanslı olarak bireysel sporlar yapan öğrencilerin değer kazanımı, lisanslı olarak takım sporu yapan ve sporcu lisansına sahip olmayan öğrencilerin kazanımından daha fazladır. Sonuçlar incelendiğinde beden eğitimi ve spor dersinin, MEB değerler eğitimi programında yer alan ve öğrencilere kazandırılması planlanan değerleri öğrencilere kazandırmada önemli bir yere sahip olduğu düşünülmektedir.