turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tıbbi atıkları işleme ve bertaraf etme teknolojisi seçme problemine bulanık analitik hiyerarşi prosesi ve bulanık analitik ağ prosesi yaklaşımı

Katı atık problemi, tüm dünyada karsılasılan en önemli çevre problemlerinden birisidir. Katı atıkların sınıflandırılması çok çesitli sekillerde yapılabilmektedir. Tıbbi tesislerden kaynaklanan ve tıbbi faaliyetler sonucu olusan zararlı vebulasıcı maddeler tıbbi atık olarak adlandırılmaktadır. Tıbbi atıklar insan ve çevre saglıgı için uygun sekilde toplanıp, tasınıp, bertaraf edilmelidir. Genel tıbbi atık bertaraf etmeteknolojileri arasında, yakma ve gömme gibi yöntemlerin yanında ısıyla zehrini giderme gibi yeni teknolojilerden de bahsedilebilinir. Tıbbi atıkların bertaraf edilmesinde kullanılacakteknolojinin dikkatli bir sekilde seçilmesi çok önemlidir. Bu çalısmada öncelikle katı atıklar ve katı atık yönetimi hakkında genel bilgi verilmis ve daha sonra katı atıkların bir çesidi olan tıbbi atıklar ve bu atıkları bertaraf etmede kullanılabilecekteknolojiler ayrıntılı bir sekilde incelenmistir. Çalısmanın devamında, tıbbi atıklarla ilgili pek çok faktör göz önünde bulundurularak, en iyi yöntemin seçilmesi için kriterler belirlenmis ve hiyerarsik bir yapı olusturulmustur. Gerçek hayatta var olan belirsizlik ve kesinsizlikleri de yansıtması açısından Bulanık Analitik Hiyerarsi Prosesine göre hesaplamalar yapılmıs ve bir sonuç elde edilmistir. Daha sonra, belirlenen kriterler arasındaki ilişkiler de dikkate alınarak, problem için bir ag yapısı olusturulmus ve Bulanık Analitik Ag Prosesinden faydalanılarak yeni bir sonuç elde edilmistir. Çalısmanın son bölümünde ise elde edilen sonuçlarkarsılastırılmıs ve bununla ilgili yorumlar yapılmıstır.
Chemical analysis and stabilization of medical waste incineration ash

Bu çalışmada tıbbi atıkların yanması neticesinde açığa çıkan kül incelenmiştir. Tıbbi atık yakma külünün ağır metal açısından analizi yapılarak, katkı malzemeleriyle stabilize edilerek çevreye zararsız hale getirilmesine çalışılmıştır. İlk olarak külden kolon yöntemi (ASTM D 4874 Standard Test Method for Leaching Solid Waste in a Column Apparatus) ile sızıntı suyu elde edilmiştir. Elde edilen sızıntı suyunun içerisinde bulunan Cd, Cr, Co, Cu, Fe, Ni, and Pb elementlerinin konsantrasyon değerleri bulunmuştur. Çıkan analiz sonuçlarına göre ağır metallerin giderimini sağlayan zeolit katkı malzemesi değişik oranlarda katılarak bunların stabilizasyon etkileri gözlemlenmiştir. Stabilizasyon neticesinde çıkan sonuçlar karşılaştırıldığında, elementlerin giderimi çalişmasında en iyi olarak (yaklaşık 98%) giderim başarıldı. Deneylerden çıkan sonuçlara göre, külün içinde bulunan ağır metallerin giderimi açısından, zeolit çok iyi bir stabilizasyon malzemesidir ve ağır metallerin etkisini büyük ölçüde gidermektedir.
Research of basic pollution parameter of the groundwater beds in Bursa Plain

Dünyada hızla artan nüfus ve kişi başına düşen içme ve kullanma amaçlı su tüketimi sonucu yerüstü sularına destek kaynak olarak yeraltısulannın kullanımında da artış görülmektedir. Ancak diğer dünya ülkelerinde olduğu gibi Türkiye'de de yeraltısulannın kirlenmesi önemli bir çevre sorunudur. Bu nedenle, en önemli ve değerli doğal kaynak durumunda olan yeraltı suyunun kirlilik boyutunun saptanması, çeşitli kullanımlar için su kalitesinin belirlenmesi, kalitenin zamana bağlı değişimlerinin gözlenmesi, kontrol edilmesi, korunması, dengesinin yeniden sağlanması ve verimli bir şekilde işletilmesi gibi hususlar büyük önem taşımaktadır. Bursa İlinde çeşitli amaçlar için kullanılan yeraltı suyunun kirlilik potansiyelinin belirlenmesi doğrultusunda bu çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, Bursa İli sınırları içerisinde bulunan ve DSİ 1. Bölge Müdürlüğü tarafından araştırma çalışmaları devam eden 19 adet kuyu inceleme kapsamında yer almaktadır. Bu 19 adet kuyuda 1990- 1999 yıllan arasında yapılan fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik analiz sonuçlan değerlendirilmiş ve mevcut olan yeraltı suyu kirlenme potansiyeli belirlenmeye çalışılmıştır.
Doğancı barajı havza yönetiminde, rezervuar matematik modellemesi

Bu çalışmanın amacı, göl ve rezevuarlardaki su kalitesi ve ekosistem yönetimi için bilgisayar modellerinin kullanımıdır. Ekolojik bir model kullanılarak Doğancı Barajı Rezevuarı örneğinde yönetim amaçlı model kullanım esasları ayrıntılı olarak verilmiştir. Kaynak Araştırması Bölümü'nde, içme ve kullanma amaçlı su kaynaklarının su kalite değişimlerinin izlenmesi ve yönetim planlarının geliştirilmesinde model kullanımı hakkında bilgi verilmiştir. Yine aynı bölümde havzanın; topoğrafik, hidrolik, hidrojeolojik v. b yapısı incelenmiş ve ekolojik yapıyı oluşturan ana unsurlar değerlendirilerek havza içinde yapılan koruma çalışmaları hakkında bilgi verilmiştir. Çalışmaya temel alınan Doğancı Barajı'nın Su Kalitesi, aynı bölüm içinde belirlenmiştir. 3. Bölüm içinde ise ekolojik model kavramı ele alınmış ve EGÖLEM Modelinde kullanılan süreç ve mekanizmaların genel denklem ve ifadelerine yer verilmiştir. 3. Bölüm'ün sonunda da modelin çalışmasına temel olan verilerin analizi ve model tarafından değerlendirilmesi için yöntem seçimi, modelin rezervuardaki ve akarsudaki su kalite parametrelerinin başlangıç koşullan değerlendirilmiştir. Çalışmada, DSİ'nin Doğancı Barajı Rezervuarı ve bu rezervuarı besleyen derelerde yaptığı su kalitesi ölçümlerinden en fazla sayıda verinin bulunduğu 1990 yılı verileri kullanılmıştır. Model kalibrasyonu için yapılan işlemler ve bunların sonuçlan da aynı bölümün içinde verilmiştir. Yapılan çalışmalardan ve modelden elde edilen sonuçlar da 4. bölümde sonuçlar başlığı altında sunulmuştur. Havzada oluşturulacak yönetim planına temel alınmak amacıyla, rezervuarın işletme koşullarının ya da havzada su kalitesini etkileyebilecek herhangi bir parametrenin değişmesi durumunda; su kalitesine olan etkiler tahmin edilmek istenirse; programa gerekli veriler girilerek simusyon yapılabilir. Bu tez kapsamında modelin yönetim amaçlı kullanımına örnek teşkil edecek şekilde model, iki farklı senaryo için ayrı ayrı çalıştırılmış ve bunun rezervuara olan etkileri değerlendirilmiştir.
Haliç ıslah projesi çalışma sonuçlarının istatiksel değerlendirilmesi

Haliç'i içinde bulunduğu kirlilikten kurtarmak amacıyla 1960'lı yıllardan itibaren birçok proje hazırlanmıştır. Bu projelerin çoğu uygulanamamıştır. 1995'li yıllarda çeşitli üniversitelere ve enstitülere yeniden hazırlatılan Haliç'i temizleme projeleri uygulanmaya başlanmıştır. Haliç, giderek artan kirlenme sonucunda karşı karşıya kaldığı boğulmuşluk durumundan son yıllarda yapılan çamur taraması sayesinde kurtulmuş ve yeniden nefes almaya başlamıştır. Yapılan çalışmalar sonucu meydana gelen fiziksel ve kimyasal iyileşmeler pek çok çalışmanın konusu olmuşsa da Haliç ve Haliç'e dökülen Kağıthane ve Alibeyköy derelerinin su kalitesinin ıslah çalışmaları sonrasında zamana ve mekana göre değişimi konuları çok fazla incelenmemiştir. Haliç ve Haliç'i besleyen Alibeyköy ve Kağıthane derelerinin su kalitesi değişiminin zamansal ve mekansal değerlendirilmesi için, 3 yıl (Aralık 2007 ? Kasım 2010) boyunca 31 ayrı noktadan alınan 900 civarında su kalitesi verileri, 25 farklı parametre açısından düzenli olarak ölçülmüştür. Çalışılan XTsu sistemlerinin farklı fizikokimyasal özellikleri ve kirlilik düzeylerini görebilmek için, mekansal ve mevsimsel değişimleri gözlemlenmiştir. Ölçümler sonucu elde edilen değerler, One Way ANOVA testi ve Tukey testi kullanılarak yorumlanmıştır. Bu farkın hangi gruplar arasında olduğunu anlamak için Post Hoc Testlerine başvurulmuştur. Verilerin değerlendirilmesinde ve hesaplanmış değerlerin bulunmasında SPSS paket programı kullanılmış. Ölçüm değerleri arasındaki fark bazı parametreler için istatistiki olarak anlamlı bulunmuş, kimi parametreler için ise istatistiki olarak anlamlı bulunmamıştır. Anlamlı fark bulunan parametreler daha detaylı olarak irdelenmiştir. Karşılaşılan sorunlarla ilgili yapımı devam eden çalışmalar ve planlanan projelerden bahsedilerek düşünülen çözüm önerileri sunulmuştur. Elde edilen veriler sonucunda Haliç'i besleyen derelerden halen kısmen gelen kirletici maddelerin durdurulması gerektiği belirlenmiştir.
Ligand değiştirici monolitik katı faz üzerinde nitroanilinlerin adsorpsiyon davranışlarının incelenmesi

Bu çalışmada, doğal olarak oluşan biyomakromolekülden olan hümik asit kullanılarak yeni tip bir monolitik adsorbanın sentezi ve bazı nitroanilinlerin adsorpsiyonunda ligand değiştirici adsorban olarak kullanılabilirliği incelenmiştir. Kriyojelleşme yöntemine göre hazırlanan metakrilat esaslı kriyojelin yapısına HA, basit bir işlemle immobilize edilmiştir. Disk şeklinde hazırlanan monolitik adsorban, Cu iyonu yüklenerek ligand değiştirici şekle dönüştürülmüştür. Çalışmalarda, analit olarak 2-, 3- ve 4 -nitroanilin (yani 2 -NA, 3-NA ve 4 -NA) kullanılmıştır. Elemental analiz, FTIR, SEM, ve çözünürlük testleri gibi yöntem ve tekniklerle karakterizasyon gerçekleştirilmiştir. MLHA'ya bağlanan Cu miktarı atomik absorpsiyon spektroskopisi ile belirlenmiştir. Deneysel parametre olarak, adsorpsiyon süresi, nitroanilin türü (2-NA, 3-NA ve 4 -NA) ve konsantrasyonun (50 250 mg/L) kapasite üzerine etkisi çalışılmış ve elde edilen veriler izoterm modellemesi temelinde irdelenmiştir. Sonuçlar; gözlenen adsorpsiyon kapasitesinin 3 -NA>4-NA>2-NA sırasında azaldığını göstermiştir. Adsorpsiyon karakterinin özellikle 3-NA için Langmuir modeline uyduğu; 2-NA ve 4-NA için ise Freundlich modelinin daha uyumlu olduğu görülmüştür.
Atmosferik dispersiyon ve toz modellemesi

Hava kirliliği çevre sorunları arasında önemli bir yer tutmaktadır. Atmosfere çeşitli sanayi kollarından ve ısınma amaçlı kullanılan yakıtlardan verilen gazların ve partikül maddelerin atmosferde ve yer yüzeyinde birikmesi başta insanlar olmak üzere bütün canlılar için tehditler oluşturmaktadır. Solunum yoluyla vücuda alınan gaz ve toz maddeler kalp hastalıklarından kansere kadar pek çok hastalığa neden olabilmektedir. Gazete toz maddelerin atmosferde nasıl hareket edeceğinin ve ne kadar kirliliğe neden olacağının bilinmesi oldukça önemli bir konudur. Bu kapsamda gazların ve partikül maddelerin atmosferde dağılımının belirlenmesi amacıyla oluşturulmuş modelleme yazılımları bulunmaktadır. Gauss dağılım denklemi kullanımda verdiği sonuçların doğruluğu bakımından yazılımlarda yaygın olarak kullanılmakta ve bu yazılımlar uluslararası uygulamalarda kabul görmektedir. Bu çalışmada gazların ve partikül maddelerin, atmosferik koşullar da dikkate alınarak atmosferde dağılım yönü ve mesafeye bağlı olarak konsantrasyon değerlerinin, çeşitli sayısal yöntemler kullanılarak bulunması amaçlanmıştır. Herhangi bir baca kaynaktan atmosfere yayılan emisyonların dağılımı hesaplamaları yapıldığı gibi açık alanlarda, kazı, yükleme, boşaltma stoklama ve nakliye gibi çeşitli faaliyetlerin beraber yapıldığı madencilik ve saha çalışmalarından kaynaklanan emisyonların dağılımı ve patlatmadan kaynaklanan emisyonların dağılımı çalışmaya dahil edilmiştir. Söz konusu yazılımda Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yayımlanan ve halen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yürütülen Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde yer alan emisyon faktörleri kullanılabildiği gibi EPA, Kanada Çevre Ajansı gibi kabul görmüş emisyon faktörleri de kullanılmıştır. Hesaplama sonucunda hakim rüzgar yönünde veya emisyon dağılım alanının belirli bir noktası için emisyon miktarı hesaplanabildiği gibi yine hakim rüzgar yönünde belirli aralıklarla çizgisel ve alansal emisyon dağılımı değer tahminleri yapılabilmektedir. Oluşturulan model, bu kapsamda herhangi bir faaliyet sonucu oluşabilecek toz emisyonuna ait çok çeşitli parametrelerin çeşitli kombinasyonlarına bağlı olarak dispersiyona etkilerini ve etki alanında noktasal, çizgisel veya alansal değer tahminlerinin hızlıca ve kolayca yapılabilmesini sağlayacaktır. Ayrıca, ölçekli harita, plan veya uydu görüntüleri üzerine aktarılabilmesine olanak sağlayacak sonuç değerleri de dosyaya kaydederek, elde edilen sonuçların çeşitli Coğrafi Bilgi Sistemi yazılımlarına entegre edilebilmesine olanak sağlayacaktır.
Kurutulmuş alg hücresi ile metal adsorpsiyonu

Ağır metaller genellikle metal kaplama endüstrisi, otomobil endüstrisi, elektriksel ve elektronik materyallerin üretilmesi ve kullanılması, boru, silah ve lastik endüstrilerinde kullanılır. Diğer kirleticilerle karşılaştırıldığında metallerin daha önemli olması bu maddelerin sulu ortamda biyolojik olarak ayrışamamasından kaynaklanır. Ağır metaller besin zincirine girerek canlı dokularda birikebilmektedir. Bu durum, metallerin, besin zinciri yoluyla insanlara kadar ulaşmalarına neden olmaktadır. Küçükçekmece Gölü de dünyadaki doğal lagün göllerden ve ciddi bir metal kirliliğine maruz kalan ekosistemlerden biridir. Ayrıca gölde tarımsal faaliyetler neticesinde nütrient kirliliği de görülmektedir. Küçükçekmece Gölü'nde yapılan su kalitesi çalışmalarında suda demir, çinko, bakır metalerine rastlanmıştır. Bu denemede Küçükçekmece Gölü'nden, ötröfikasiyon döneminde alınan su örneklerinden izole edilen siyanobakteri izolatlarının Fe+2, Zn+2 ve Cu+2 metallerin adsorpsiyonu incelenmiştir. Çalışmada önce gölden izole edilmiş Siyanobakteri izolatının Fe+2, Zn+2 ve Cu+2 metallerin 1-10 ppm arasındaki konsantrasyonunda, 14 günlük periyotta klorofil ölçümü yapılarak gelişim eğrileri çıkarılmıştır. Her bir deneme 144 saat sürdürülmüştür, bakteri kütlesi 0 ,1g, çözeltide hacmi 40ml alınmıştır. Tezin amacı Kurutulmuş Siyanobakteri hücresi ile metal adsorpsiyonu. Küçükçekmece gölünden alınan numuneler Ankara Gazi Universitesi Biyoloji bölümü Biyoteknoloji Laboratuarında izole edilmiş ve deneysel çalışmalar hazır hale getirilmiştir; Yıldiz Teknik Universitesi Çevre Mühendişliği Laboratuarında analiz edilmiştir. Synechocystis sp. izolotı ile çalışılan Fe+2, Zn+2, Cu+2 adsorpsiyon denemeler sonucunda; Bakır metali ile yapılan adsorpsiyon çalışmalarında, genel olarak desorbe olduğu gözlenmiştir. Çinko için izoterm çalışmalarında Çinko'nun Langmuir İzotermine uygun olduğu görülmüştür. Demir metalinin dozlanan konsantrasiyonlarda hem adsorpsiyonu hem de desorpsiyonu gözlenmiştir.
Karadeniz kıyı şeridinde plajlarda ve yüzey sularında biyokimyasal oksijen ihtiyacı, çözünmüş oksijen, debi ve sıcaklık ölçümleri

tarihleri arasında) kara kökenli envanter sonuçlarına göre seçilen 32 plaj ve yüzme suyu sonuçlarına göre seçilen 74 istasyondan numuneler alınmış, çözünmüş oksijen, beş günlük biyokimyasal oksijen ihtiyacı (BOI5). debi ve sıcaklık incelenmiştir Ayrıca bu çalışmalara ilave olarak kara kökenli örnekleme istasyonlarından biri olan Mert Irmağında BOI5 reaksiyon hız sabiti tayini yapılmıştır Elde edilen bulgulara göre kanalizasyonların, plajların ve yüzey sularının kaliteleri tespit edilmiştir Bu su kaliteleri üzerinde yorumlar yapılmış ve alınması gereken önlemler konusunda öneriler geliştirilmiştir
Atıksu arıtma tesislerinde iş güvenliği uygulaması

çevreye verilen önemin artması ile birlikte atıksu arıtma tesisi sayıları da hızla artmaktadır. Atıksu arıtma tesisleri gerek fiziksel yapıları gerekse çalışma ortamlarından dolayı gerekli önlemlerin alınmaması durumunda ciddi iş kazalarının yaşanabileceği ve çalışanların çeşitli hastalıklara yakalanabilecekleri yerlerdir. Bu çalışmada; iş güvenliği ve sağlığı ile ilgili temel kavramlar, temel ilkeler ve farklı risk değerlendirme metotları hakkında bilgilendirmeler yapılmıştır. Atıksu arıtma tesislerinde çalışanların, güvenliğini ve sağlığını tehdit eden, fiziksel, kimyasal, biyolojik ve ergonomik riskleri ortaya çıkartılmıştır. Ege bölgesinde faaliyet gösteren organize sanayi bölge müdürlüklerinde çalışanların hangi riskler ile karşılaştıklarının belirlenip, bu risklerin bertarafı noktasında, hangi risk değerlendirme analiz metotlarını, hangi kriterlere göre seçtiklerini saptanması anket yöntemi uygulanarak araştırılmıştır. Manisa Organize Sanayi Bölgesi Genel Müdürlüğü'nde L Tipi 5x5 Matris Risk Değerlendirme Yöntemi uygulanarak çalışanların karşılaşılabileceği tehlikelerin ve zararların belirlenmesi, risk puanının hesaplanması, alınacak önlemlerin belirlenmesi, alınan aksiyon sonrası değerlendirmenin tekrardan yapılması ve sonuçların karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gerekli önlemler alındıktan sonra; risk noktalarının ve olayların yaratacağı şiddetin düşürülemediği, ancak alınan önleyici faaliyetler ile olayın gerçekleşme ihtimalinin düşürülebildiği, böylelikle risk'in azaltılabildiği görülmüştür.
Çöl kökenli tozların bulut içi reaksiyonları sonucu atmosferik CO2 ve CH4 oluşumuna etkilerinin incelenmesi

Bilim tarihinde ilk defa olmak üzere atmosferde, metanın oksik koşullar altında oluştuğu gösterilmiştir. Bu devrim niteliğindeki keşif atmosferde metan oluşumu ve sera gazı konusundaki anlayışımızı tamamen değiştirecektir. Süreç, uzun menzilli taşınım sırasında çöl tozunun bulut suyuyla etkileşiminden kaynaklanmaktadır. Çöl tozu içerisinde bulunan bakteri ve mantarlar bulut içerisindeki su ile temas etmeleri sonrasında oksalat üretmektedirler. Kil minerali içerisindeki demir ile birleşen oksalat demir oksalat oluşumuna neden olmaktadır. Güneş enerjisinin de yardımı ile parçalanan demir oksalat atmosferdeki doğal karbondioksitin halen bilim dünyası tarafından fark edilemeyen kaynağıdır. Atmosferde, karbondioksit ile aynı zamanda oluştuğu izlenen ve bu çalışmada da varlığı kanıtlanan metanın oluşum mekanizması ise yine tozların içerisinde olduğu varsayılan kitin molekülünün parçalanması ile oluşmaktadır. Kitin çöllerin geçmişş zamanda göller, ormanlar ile kaplı olmasından kaynaklanmakta ve günümüzde de atmosferik metanın oluşmasında rol almaktadır. Reaksiyon zincirinin ana unsuru bakteri ve mantarlardır. Çünkü Gama radyasyonu ile sterilize edilen toz örneklerinde metan oluşumu izlenmemiştir.
Kayseri civarındaki akarsuların anorganik kirlilik açısından incelenmesi

t Bu çalışmada Kayseri civarındaki akarsulardan Kızılırmak, Sarmısaklı Çayı, Zamantı Irmağından dört mevsim boyunca alınan su numunelerinin analizleri yapılmıştır. Su numunelerindeki alkali elementler alev fotometresiyle, toprak alkali elementleri ise direk olarak alevli atomik absorbsiyon spektrooıetresi ile tayin edilmiştir. NO] ve PQ1 anyonlarının tayinlerin de spektrofotometrik, S04 ve Cl anyonlarının tayinlerinde ise titrimetrik yöntemler kullanılmıştır. Eser metal iyonlarının tayinleri, Amberlit XAD- 4 reçinesi yardımıyla zenginleştirildikten sonra, enjeksiyon yöntemi kullanılarak alevli AAS ile yapılmıştır. Zenginleştirme yöntemi ile ilgili analitik parametreler de incelenmiştir. Zenginleştirme yönteminin geri kazanma verimi % 90 -95, % bağıl standart sapması % 1-4 olarak bulunmuştur. Su numunelerinin analizleri sonucunda elde edilen sonuçlar genel olarak kirlenme sınırlarının altında bulunmuştur.
Sulama Sularındaki Arseniğin Yonca ve Fiğ Bitkileri ile Toprakta Birikimi ve Bitki Gelişimine Etkisi

Doğada en bol bulunan elementlerden biri olan Arsenik, doğal süreçlerin yanı sıra, antropojenik faaliyetler neticesinde de toprakta ve su kaynaklarında birikmektedir. Kanserojen etkisi nedeniyle dünyada çoğu ülke içme sularında As'nin maksimum kirletici seviyesini sınırlandırmıştır. Ancak As için toprakta ve sulama suyunda bir sınır değeri olmadığından, insanlar beslenme yoluyla As maruziyetine kalmaya devam etmektedir. Özellikle As derişiminin yüksek olduğu toprak ve su kaynaklarının bulunduğu yerlerde tarımsal faaliyetler neticesinde yetiştirilen ürünlerde, As birikmekte ve besin zinciri yolu ile insanlarda sağlık riski potansiyeli oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasında farklı dozlarda As içeren sulama uygulamaları ile hayvan beslemesinde yoğun olarak kullanılmakta olan yonca ve fiğ bitkilerinde As birikimi ve As'nin bitki gelişimi üzerine etkisi araştırılmıştır. Bu kapsamda iki yıl boyunca yetiştiriciliği yapılan yonca ve fiğ bitkileri 7 farklı dozda (0.00 0.50 1.00 1.50 2.00 2.50 3.00 mg As/L) As ile kirlenmiş sulama suyu ile sulanmıştır. Bitkiler % 10 çiçeklenme döneminde hasat edilerek, elde edilen bitkilerin yeşil aksamında, kökünde ve yetiştirildiği toprakta As birikimleri belirlenmiştir. Yapmış olduğumuz çalışma neticesinde sulama suyu ile verilen As'nin büyük bir kısmının bitki kökünde biriktiği tespit edilmiştir (yonca max.: 47.71 mg/kg As, fiğ max.: 59.93 mg/kg As). Bitki yeşil aksamında As birikimi kök aksamına göre düşük olmasına rağmen yine de yüksek değerler belirlenmiştir (yonca max.: 13.13 mg/kg As, fiğ max.: 16.61 mg/kg As). Yonca için 1.00 mg As/L (182. 61 mg As/saksı), fiğ için ise 0.50 mg As/L (31. 18 mg As/saksı), sulama suyu derişimi toksik sınır değer olarak belirlenmiştir. Bu seviyelerden yüksek As derişimi bitki gelişimini olumsuz etkilemektedir. Toprakta ise As derişimi bitki kökü ve yeşil aksama göre daha düşük tespit edilmiştir (yonca max.: 5.79 mg/kg As, fiğ max.: 1.79 mg/kg As). Çalışmamız kapsamında ayrıca As'nin bitki kökünde ve gövdesinde N, P, K, Mg, Ca, Cu, Mn, Fe ve Zn miktarlarına etkisi de incelenmiştir. As'nin bitkiler üzerinde toksik etki yaparak bu elementlerin bitkiye geçişini engellediği belirlenmiştir. Bu çalışmanın, besin zinciri yolu ile As'nin insanlara aktarımının araştırılacağı bundan sonraki çalışmalar için önemli bir kaynak olacağı düşünülmektedir.
Investigation of genetic diversity, heavy metal and mineral nutrient status of robinia pseudoacacia l. plants collected from urban ecosystems

Fabaceae familyasının bir üyesi olan Robinia pseudoacacia L., Kuzey Amerika'yaözgüdür ve dünyanın birçok yerinde, özellikle Avrupa, Güney Afrika ve Asya'da dikimiyapılan yaprak döken bir ağaçtır. Bir istilacı bitki türü olarak kabul edilmesine rağmen, erozyondan koruma ve arazi ıslahı amacıyla yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Ayrıca, bu bitki türünün biyomonitor olarak kullanılabileceği kabul edilmiştir. Bu çalışmada, İstanbul ve Kocaeli illerinin ağır metal kirlilik düzeyleri, dört ayrı mevsimde toplanan bubiyomonitor bitki örnekleri kullanılarak ölçülmüş ve kirliliğin bu bitkinin mineral besin durumu üzerine olan etkileri saptanmıştır. Bu amaçla Büyükada, Bağdat Caddesi, Barbaros Bulvarı, TEM karayolu ve Dilovasi bölgelerinden R. pseudoacacia bitkisinin taze yaprak, dal ve kabuk örnekleri ile bitkilerinyetiştiği bölge toprakları toplandı. Bazı mineral element ve ağır metallerin miktarının belirlenmesi ICP-OES cihazı kullanılarak gerçekleştirildi. Fotosentetik pigment ve toplam protein içeriği de tespit edildi. Ayrıca, incelenen R. pseudoacacia genotipleri arasındaki filogenetik ilişkileri ve genetik benzerlik oranını ortaya çıkarmak için bazı genetik analizler de yapılmıştır. Genetik analizlerde, ITS1 ve trnL-trnF intergenik ara bölgesi dizileri ve ISSR bantverileri kullanılmıştır. DNA izolasyonu, bazı değişiklikler yapılarak CTAB yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bitki mineral element içeriklerinde iki farklı mevsimsel varyasyon gözlemlenmiştir. Bunasonuçlara göre, B, Ca, Cd, Cr, Cu, Fe, Mg, Mn ve Pb konsantrasyonları, benzer şekildeilkbahar ve sonbaharda artarak, yaz ve kış mevsiminde ise azalarak aynı grupta toplanmıştır. Öte yandan, K, Na, Ni ve Zn, yaz mevsiminden kış mevsimine düşüş, kıştansonra ilkbaharda bir artış göstererek başka bir grup oluşturmuştur. Toplam proteinkonsantrasyonlarının sonbaharda en yüksek seviyeye ulaştığı, bahar ve yaz aylarında ise göreceli olarak daha düşük seviyede olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, farklı istasyonlardanüç mevsimde toplanan yaprak örneklerinin fotosentetik pigment konsantrasyonlarında bir miktar dalgalanma tespit edilmiştir. ITS1 ve trnL-trnF intergenik ara bölgesi dizilerinin analizi, R. pseudoacaciagenotiplerinin, türler arası genetik benzerlik düzeyinin yüksek olduğunu göstermiştir. Diğer bazı türler ile karşılaştırıldığında, filogenetik ağaçta Fabaceae familyasının bir alt grubu olarak, familyanın diğer üyeleriyle aynı grup içinde yer almıştır. ISSR verilerine dayanan Temel Bileşen Analizi testine göre, üçsubplot elde edilmiştir. Biri Bağdat Caddesi, Barbaros Bulvarı, Büyük Ada veDilovası'ndan toplanan genotiplerden ibaretken, diğeri yalnızca TEM Otoyolugenotiplerinden ve üçüncüsü de Dilovası bölgesinin dört genotipinden oluşmaktadır. Elde edilen sonuçlara göre, ISSR moleküler işaretleyicisi, çekirdek ITS1 dizisi vekloroplast trnL - trnF intergenik ara bölgesi dizisi, genetik çalışmalarda R. pseudoacaciagenotiplerini analiz etmek için etkili genetik araçlar olarak önerilebilir.