Türkiye'de yaşayan Suriyeli mülteci öğrencilerin uyum sorunları: Şanlıurfa ili örneği

Bu çalışmada Suriye'de iç çatışmaların başladığı 2011 yılından bu yana Türkiye'de yaşamını sürdüren Suriyeli mülteci öğrencilerin uyum sorunları ile Türk öğrencilerin mültecileri kabullenme düzeyleri araştırılmış olup cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunup bulunmadığı incelenmiştir. Bu bağlamda Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin uygulamış olduğu mevcut eğitim politikaları ve gelecekte karşılaşılabilecek olası sorunlar ve uygulanabilecek çözüm yollarının yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılı ile ulaşılan geçici eğitim merkezi müdürlerinin fikirleri üzerinden incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklem grubu 2016- 2017 eğitim-öğretim yılında Şanlıurfa Haliliye Rabia Hatun Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi, Konuklu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Rabia Hatun İmam Hatip Geçici Eğitim Merkezi ve Milli İrade Geçici Eğitim Merkezi'nde eğitim gören 211 mülteci, 489 Türk öğrenci olmak üzere toplam 700 öğrenciden oluşturmaktadır. Bu öğrencilerin 173'ü erkek 527'si kız öğrencidir. Araştırmanın nitel boyutu için 4 farklı ilden toplam 15 geçici eğitim merkezi müdürü ile görüşme yapılmıştır. Çalışmada Türkiye'de yaşamını sürdüren Suriyeli mülteci öğrencilerin uyum sorunları ile Türk öğrencilerin mültecileri kabullenme düzeyleri araştırılmış olup cinsiyet ve sınıf düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunup bulunmadığı ve geçici eğitim merkezi müdürlerinin bu konu ve mültecilerin eğitim durumlarıyla ilgili fikirleri incelenmiştir. Bu ilişkilerin incelenmesinde kategorik değişkenler sayı ve yüzde olarak özetlenmiştir. Sayısal değişkenlerin normallik testi Kolmogrov Smirnov testi ile kontrol edilmiştir. Bağımsız iki grup karşılaştırılmalarında sayısal değişkenlerin normal dağılım gösterdiği durumlarda Independent Samples t test kullanılmıştır. Bağımsız ikiden fazla grup için sayısal değişkenlerin normal dağılım gösterdiği durumlarda One-Way ANOVA kullanılmıştır. Gruplar arasındaki farklılıklar parametrik testlerin uygulandığı karşılaştırmalar için, Tukey testi ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler SPSS programı ile yapılmış ve istatistik analizlerde anlamlılık düzeyi 0.05 olarak dikkate alınmıştır. Ayrıca; değişkenleri açıklamada ortalama, standart sapma, yüzdelik dilim gibi değerlerde yansıtılmıştır. Araştırmada, 1. Suriyeli mülteci öğrencilerin cinsiyetleri bakımından ayrışma ve uyum sağlama düzeyleri açısından anlamlı farklılıklar bulunurken asimilasyon ve marjinalleşme düzeyi ortalamaları arasında cinsiyetleri açısından anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. 2. Suriyeli mülteci öğrencilerin sınıf düzeylerine göre asimilasyon, ayrışma, uyum sağlama ve marjinalleşme düzeyleri açısından anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. 3. Türk öğrencilerin cinsiyetlerine göre kabullenme, ayrışma, uyum sağlama ve dışlama düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. 4. Türk öğrencilerin sınıf düzeylerine göre kabullenme, ayrışma ve uyum sağlama seviyeleri açısından anlamlı farklılıklar bulunurken dışlama seviyesi açısından anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. 5. Geçici eğitim merkezi müdürleri ile yapılan görüşmelerde; öğrencilerinin Türkiye'ye uyum sürecinde karşılaştıkları başat sorunlar, mültecilerin Türk okullarında eğitim alması, kurumlarından mezun olacak öğrenciler ile ilgili gelecek hedefleri, örgün eğitim dışında kalan mültecilere yönelik fikirleri ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin Suriyeli mülteci öğrenciler ile ilgili izlemesi gereken eğitim politikaları hakkındaki görüşleri bulgular kısmında ayrıntılı olarak ele alınmıştır.