Başlangıcından günümüze Türkiye'de sinema eğitimi ve sorunları

Toplumu oluşturan bireylerin eğitilmesi, bir ülkenin kalkınması için en önemli önceliklerden biridir. Büyük medeniyetler inşa etmiş toplumların ortak özelliği eğitime önem vermiş olmalarıdır. Eğitim yapısındaki çözülme ve yozlaşma tarih boyunca pek çok devletin gerileme ve hatta çöküş sürecine girmesine yol açmıştır. Sanat da eğitimle çok sıkı bir ilişki içinde olan bir olgudur. Sanatsal bakışa sahip bireylerin yetişmesi ve bu bireylerin sanatı kabullenip sahiplenecek bilinç ve estetik düzeyine ulaşmasında da eğitimin rolü çok büyüktür. Bu yönleriyle eğitim ve sanat olguları birbirinden ayrı düşünülemez. Gerek Osmanlı Devleti'nin son yıllarında gerekse Cumhuriyetin ilk yıllarında eğitim ve sanata büyük önem verilmiştir. Cumhuriyetimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, Osmanlı'nın son dönemlerinde eğitim ve sanat alanlarında başlayan atılımları çağdaş bir zemine oturtarak devam ettirmiştir. Atatürk'ün yaptığı devrimler incelendiğinde eğitime ve sanata verdiği önem açıkça görülmektedir. Cumhuriyet'in kuruluş yıllarından itibaren büyük halk kitlelerinin eğitilmesi ve ülke genelinde sanat anlayışının gelişmesi için geniş çaplı çalışmalar yapılmıştır. Ancak ilerleyen yıllarda eğitim olgusu, sıkı sıkıya bağlı olduğu üretim sürecinden uzaklaştırılmış, bir takım siyasi hedefler doğrultusunda pek çok kez yeniden tasarlanmış ve nihayetinde bir amaç olmaktan uzaklaşıp, insanların maddi kazanımlar elde etmek için kullandıkları bir araç haline gelmiştir. Buna paralel olarak ülkedeki sanat anlayışı da yıllar içinde gerilemiş ve toplumun her katmanına ulaşma özelliğini kaybetmiştir. Sinema sanatı, bu değişimden en çok etkilenen sanatların başında gelmektedir. Çünkü sinema, yapısı gereği toplumla en çok etkileşim içinde olan sanattır. Sinema sanatını meydana getiren yaratıcıların ve bu sanatın sunulduğu kitlenin kültürel niteliklerindeki değişimler bu sanatı doğrudan doğruya etkilemektedir. Üretime, aydınlanmaya, toplumsal ve ulusal bilince sahip çıkmaya dayandırılmış eğitim anlayışıyla yetişen kuşakların halkla bütünleşen sinema anlayışı yıllar içinde etkisini yitirmeye başlamıştır. Ellerindeki kısıtlı olanaklara rağmen toplumun her kesimine hitap etmeyi başararak Türkiye'yi dünyada en çok film üreten üçüncü ülke konumuna getiren sinemacılarımız, her şeyden önce toplumu oluşturan en küçük birim olan aile için filmler üretmişlerdir. Bu yapının bozulması, toplumun eğitim ve kültür yönünden geriye doğru gitmesiyle paralel olarak gerçekleşmiştir. Ülkemizde sinema eğitimi Prof. Sami Şekeroğlu tarafından, 'Eğitim İçinde Üretim, Üretim İçinde Eğitim' ilkesiyle; usta-çırak ilişkisi içinde, çağdaş anlayışla, uygulamalı ve üretime dayalı örnek bir model olarak başlamıştır. Yıllar içinde Yükseköğretim Kurulu'nun sanat eğitimini temel gerekliliklerine aykırı olarak, kitle eğitimine dönüştürecek kararlar alması, bu alanın karmakarışık bir hale dönüşmesine sebep olmuştur. Toplumun kültürel yapısındaki bu bozulma sinemamıza da zarar vermiş, seyircisi ve yaratıcısını olumsuz etkilemiştir. Bu toplumun bir bireyi olarak benim şansım, üniversite yıllarında ve ardından çalışma fırsatı bulduğum kurumun çatısı altında köklü bir kültür ile yoğrulmam ve hocalarım sayesinde toplumun genelini etkileyen kültürel bozulmadan en az şekilde etkilenmemdir.