H2s emissions from inner İzmir bay and methods of control

Bu çalışmanın amacı, anaerobik ortamda sediment-su arakesitine Ca 2 püskürtülerek mikroorganizmanın çoğalmasını önlemek ve İzmir İç Körfez'de H2S emisyonunu kontrol etmektir. Bu çalışmanın metodu, pH arttırılması ile anaerobik proseste mikroorganizmaların stabile edilmesidir. Bilindiği gibi İzmir İç Körfez'i ilkbahar-yaz zaman periyodu boyunca çürümüş yumurta kokuları oluşturmaktadır. Anaerobik ayrışmaya uğramış atıksuyun kokusu, anaerobik mikroorganizmaların sülfatı (SC>4=) sülfüre indirgemesiyle oluşan hidrojen sülfürden kaynaklanır. Çirkin koku, iştahsızlığa, az su tüketimine, solunum bozukluğuna, mide bulantısı ve kusmaya, beyin bulanıklığına sebep olur. Ayrıca, ölüm genellikle öldürücü doza maruz kaldıktan birkaç saniye sonra meydana gelir. İç Körfezde Melez, Arap, Manda, Laka ve Bornova Dereleri gibi birçok dere ağzında çamurun birikmesi ve yüksek organik madde konsantrasyonu kötü kokulara ve şehir için hoşa gitmeyen görüntülere sebep olur. İç Körfez de 100 adetten fazla deri fabrikası atıksularından kaynaklanmış yüksek konsantrasyonlarda sülfat içeren çamur ve sediment halen mevcuttur. Son yıllarda bu fabrikalar Menemen Deri Organize Sanayi Bölgesine taşınmasına rağmen şehrin büyümesinden dolayı artan oranlarda yüzey akışları, zirai deşarjlar, liman faaliyeti sonucu oluşan atıksu deşarjı, evsel atıksu deşarjı, derelerden gelen atık yükleri gibi diğer kaynaklar kirlilik oluşturmaktadır. Son 5 yıl içindeki birçok ölçüm, H2S gazı emisyonlarının zamanla azalmadığını göstermektedir. Bu yüzden koku problemi ve H2S gazı kontrolü hakkında bu tez hazırlanmış ve metotlar araştırılmıştır. Literatür araştırmasından sonra ilk olarak; laboratuar ölçekli reaktörler kullanılarak ve Melez Çayı'nda yaz koşulları yaratılarak sıvı ve gaz fazmdaki hidrojen sülfür periyodik olarak ölçülmüştür. Sıvı ve gaz fazmdaki hidrojen sülfür emisyonunu kontrol etmek için anaerobik reaktörlere farklı dozlarda Ca 2 ilave edilmiştir. Laboratuar çalışması sonuçlarına göre arazi çalışmaları için en uygun dozbelirlendikten sonra H2S gaz konsantrasyonları, Drager tüpleri kullanılarak ölçülmüş ve sıvı faz için Drager tüpleri ile konsantre sıvı metodu uygulanmıştır. İkinci adımda derelerde uygulanan arazi çalışmaları yapılmıştır. Laboratuar ölçeğinden gerçek ölçeğe geçişteki zorlukları görmek amacıyla ön uygulama gerçekleştirilmiştir. Testlerde sağlanan başarı kadar, Manda Çayında yapılan Ca 2 uygulaması ölçümlerinde de başarı sağlanmıştır. Manda Çayı, akıntıyla çalışılacağından Melez Çayından daha kolay şartlara sahip ve mevcut olan hidrojen sülfür problemi açısında da benzer özellikleri taşıdığı için uygulama bölgesi seçilmiştir. H2S gaz konsantrasyonlarını ölçme zorluklarının oluşmasından dolayı, zamana karşı yapılan arazi çalışmalarında sadece sıvı fazdaki H2S konsantrasyonları ölçülmüştür ve değerlendirilmiştir. Hava numunelerinde, H2S gazının çok hızlı yayılmasından dolayı, anlık numune yerine Drager tüp ölçümlerindeki gibi birleştirilmiş numune alma metodu seçilmelidir. Ama ortamda gelişen gazların numuneleri için ortalama zaman kullanılması uygulama anında gerçek emisyonların tanımlayıcısı olmayacaktır. Bu yüzden arazi uygulamalarında sadece sıvı H2S ölçümleri yapılmıştır. Sonuçlar göstermektedir ki, bu metot büyük ölçekli koku kontrol çalışmaları için araştırmaya ve denemeye değerdir. H2S gazı çok verimli bir şekilde nehir ağızlarında giderilmektedir ve %85- 90 verim arazide kireç uygulamasından 10 gün sonra dahi sağlanmaktadır.