A suggested content and language integrated learning model for the Faculty of Medicine at Ondokuz Mayıs University: Exploring perceptions and practices

Yükseköğretimde uluslararasılaşma tüm üniversiteler arasında yaygınlaşmakta ve gelişmekte olan bir kavramdır. Bu yönelim doğrultusunda, ülkemiz de Türk üniversitelerinin uluslararası alandaki tanınırlığını artırmak ve uluslararası programlar, sınavlar ve çevrimiçi platformlar yoluyla daha çok yabancı öğrenci çekebilmek için çaba göstermektedir. Halihazırda, ülkemizdeki 193 devlet ve vakıf üniversitesinden, 94'ü tamamen ya da kısmen yabancı dille eğitim veren programlar yürütmektedir. Birçok üniversitenin, İngilizce öğretim yapan programlar açması bu programların yükseköğretimdeki tanınırlığı artmış ve İngilizce Öğretim kavramını yaygın hale getirmiştir. Bu çalışmanın amacı Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi İngilizce Tıp Programındaki İÖ uygulamalarını, öğrencilerin ve öğretim elemanlarının bu uygulamayla ilgili algılarını ve uygulamaları incelemenin yanı sıra İçerik ve Dil Örüşük Öğrenme Yöntemi'nin etkinliğini araştırmak ve CLIL'e dayalı örnek ders planları geliştirerek, İÖ uygulamalarının kalitesini arttırmaya ve öğrenci ve öğretim elemanlarının karşılaştıkları sorunları çözmeye yönelik çözüm önerilerinde bulunmaktır. Bu amaçla, araştırmacı tarafından uzman görüşü alınarak üç adet veri toplama aracı geliştirilmiştir. Bunlar, CLIL Ders Değerlendirme Ölçeği, Sormaca I ve Sormaca II'dir (bkz. Ekler 2 -4). 2014- 2015 Güz Yarıyılı'nda yapılan altı ders gözleminden sonra dağıtılan ve 37 madde içeren CLIL Ders Değerlendirme Ölçeği, 34 tıp fakültesi birinci sınıf, 56 tıp fakültesi ikinci sınıf ve 32 tıp fakültesi üçüncü sınıf öğrencisi tarafından tamamlanmıştır. Kırk iki madde içeren Sormaca I ise, aynı yarıyılda toplam 17 dördüncü sınıf öğrencisi tarafından doldurulmuştur. Son olarak, 42 maddeden oluşan Sormaca II Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi İngilizce Tıp Programı'nda derse giren 31 öğretim elemanı tarafından yanıtlanmıştır. CLIL Ders Değerlendirme Ölçeği, Sormaca I ve Sormaca II ders araç-gereçleri ve kaynaklar, dil ve içerik öğretimi, ders içi etkinlikler ve katılım, güdülenme, kültür, yabancı dil yeterliliği ve öğretim diline ilişkin maddeler içermektedir. Bu çalışmada elde edilen nicel veriler, öğrencilerin, ders araç gereçleri ve kaynakların çeşitliğinden memnun olduklarını, içerik öğreniminde zorluk yaşamadıklarını ve öğrencilerin İÖ'yü güdüleyici bir deneyim olarak algıladıklarını göstermektedir. Nitel veriler ise, power-point sunumlarının kullanımında uzunluk, metinsel içerik ve içeriğin sunumunda kullanılan yöntemden kaynaklı problemler olduğuna işaret etmektedir. Ders içi etkinlikler, dil öğrenimi, kültür, öğretim üyelerinin dil yeterliliği ve eğitim dili ile ilgili bulgular, öğrencilerin bu kategorilerde negatif bir yönelim sergilediğine işaret etmektedir. Nicel bulgular, yeterli sayıda ders içi etkinliğin kullanılmadığını, dil öğretimi ve kültürün derslerin bir parçası olmadığını, öğrencilerin, öğretim elemanlarının dil yeterliklerinden memnun olmadıklarını ve sadece İngilizce'nin öğretim dili olarak kullanılması gerektiğine inandıklarını göstermektedir. Öğretim elemanlarının İÖ ile ilgili algılarına ilişkin bulgularsa, öğretim elemanlarının ders araç-gereçleri ve kaynaklarına ulaşmada zorluk yaşamadıklarını, tıbbi içeriği İngilizce olarak öğretmek konusunda güdülenmiş olduklarını, öğrencilerin ve kendilerinin yabancı dil becerileri ile ilgili algılarının pozitif olduğunu göstermektedir. Öğretim elemanları, İÖ'nün öğrencilerin kültür öğrenimine katkıda bulunduğuna inanmalarına rağmen, derslerini planlarken kültür öğretimini göz önünde bulundurmamaktadırlar. Nicel bulgular ayrıca öğretim elemanlarının İÖ'de dil öğretimine yer verilmesine ilişkin yönelimlerinin negatif olduğunu, sadece İngilizcenin öğretim dili olarak kullanılması gerektiğine inandıklarını ve İÖ ile ilgili hizmet içi eğitime ihtiyaç duymadıklarını göstermektedir. Bu çalışmada, öğrencilerin ve öğretim üyelerinin İÖ'ye ilişkin algıları arasında anlamlı fark olup olmadığı ve katılımcıların algılarının sınıf, cinsiyet ve milliyet değişkenlerine göre değişip değişmediği de incelenmiştir. Bu amaçla, veri toplama araçlarındaki koşut maddeler, One Way Analysis of Variance ve t-test kullanılarak karşılaştırılmıştır. Bu testler sonucu elde edilen bulgular, veri toplama araçlarının içerdiği kategoriler bağlamında değerlendirildiğinde, ders materyalleri, dil öğretimi, motivasyon, ders içi etkinlikler, dil yeterliği ve eğitimin dili ile ilgili maddeler açısından öğrenciler ve öğretim üyelerinin program hakkındaki algıları arasında anlamlı fark olduğunu ortaya koymuştur. Katılımcıların algılarının yıllara göre anlamlı fark gösterip göstermediğini belirlemek içinse, tıp fakültesi birinci, ikinci ve üçüncü sınıf öğrencilerinin CLIL Ders İzleme Ölçeğine verdikleri yanıtlar ANOVA kullanılarak karşılaştırılmış ve öğrencilerin verdikleri yanıtların yıllara göre değişmediği görülmüştür. Öğrencilerin ve öğretim elemanlarının algıları cinsiyet bağlamında değerlendirildiğinde, sadece kadın ve erkek öğretim elemanları arasında anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin algıları milliyet değişkeni göz önünde bulundurularak karşılaştırıldığında ise, sadece CLIL Ders Gözlem Ölçeği'ni dolduran Türk ve Yabancı öğrenciler arasında anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Bu çalışmanın ikinci bölümü ise yarı-deneyseldir ve örneklemi 2014- 2015 Bahar Yarıyılında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Yabancı Diller Yüksekokulu'nda Zorunlu İngilizce Hazırlık Programı'na devam etmekte olan on beş Tıp Fakültesi İngilizce Tıp Bölümü öğrencisi oluşturmaktadır. Söz konusu yarıyılda, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi, Zorunlu İngilizce Yabancı Dil Programı'na devam eden İngilizce Tıp öğrencilerine ders vermek üzere bir öğretim üyesi görevlendirmiştir. Deney grubunda yer alan öğrenciler, 10 hafta boyunca hem Tıp Fakültesi tarafından görevlendirilen öğretim üyesinin anlattığı derslere hem de araştırmacı tarafından aynı içeriğin CLIL yöntemine uygun olarak geliştirilen ders planlarına göre anlatıldığı derslere devam etmişlerdir. Bu sürecin sonunda, deney grubundaki öğrencilerden, CLIL Ders Değerlendirme Ölçeğini kullanarak, araştırmacı tarafından geliştirilen dersleri değerlendirmeleri istenmiştir. Öğrencilerin, bu ölçeğe verdikleri yanıtlar, birinci, ikinci ve üçüncü sınıf öğrencilerinin gözlemlenen dersleri takiben aynı ölçeğe verdikleri yanıtlarla karşılaştırılmıştır. Bu verilerin karşılaştırılmasında, t-test kullanılmıştır. Sonuçlar, iki öğrenci grubu arasında, deney grubunun lehine anlamlı fark olduğunu ortaya koymuştur. Verilerin, CLIL Ders Gözlem Formu'nu oluşturan kategorilere göre karşılaştırılması ise, özellikle dil öğrenimi ve ders içi etkinlikler açısından anlamlı farkın varlığına işaret etmektedir. Bu çalışma, İÖ uygulamasının CLIL uygulamaları ile desteklenmesinin, İÖ'nün kalitesini ve başarısını artıracağını göstermektedir.