Milli eğitimi geliştirme projesine ilişkin bir çözümleme

Dünya Bankası desteği ile gerçekleştirilen Milli Eğitimi Geliştirme Projesi kapsamındaki alt proje ve bölümlerin ne düzeyde gerçekleştirildiğini belirlemek; projeyi bütünüyle ve tek tek alt projeler halinde çözümlemek bu araştırmanın genel amacını oluşturmaktadır. Bu genel amaç doğrultusunda MEGP kapsamında hedeflenen çalışmaların ne düzeyde gerçekleştirebildikleri belirlenmiş; projenin maliyet çözümlemesi yapılmıştır. Böylece, bu çalışmayla proje bir bütün olarak ve her bir amacı açısından ayrı ayrı ele alınmış ve değerlendirilmiştir. Bir çeşit proje değerlendirme çalışması niteliği gösteren bu çalışmada, yer yer nicel değerlendirme teknikleri kullanılmış olmakla birlikte nitel teknikler ağırlık taşımıştır. Bu araştırmada projenin önceden belirlenen süre içinde tamamlanıp tamamlanmadığına, öngörülen ve öngörülmeyen maliyetlerinin belirlenmesine yönelik nicel veriler ve maliyet çözümlenmesinde kullanılan diğer veriler basılı dokümanlardan toplanmış ve oluşturulan tablolar üzerinden çözümleme yapılmıştır. Ancak bunlar dışında kalan projenin hazırlık, uygulama ve sonuç süreçleri ile ilgili veriler, parasal olmayan kaynakların sağlanmasına ve bunların uygulama biçimlerine ilişkin veriler projenin bakanlıkça ele alınış biçimine ilişkin veriler gibi proje değerlendirmenin dokümanlara yansımayan fakat proje değerlendirilmesinde önemli bir ağırlığı olan veriler yan- yapılandırılmış görüşme tekniği ile ve informal toplantılarla elde edilmiştir. Elde edilen sonuçlar aşağıda ana hatları ile özetlenerek verilmiştir. 1. Proje hedeflerine, uygulamaların belirlenen zaman içinde yapılamaması, başlangıç ihalelerinin iptal edilip yeniden ihaleye çıkılması gibi sebeplerden dolayı öngörülen zamanda ulaşılamamıştır. 2. Proje kapsamında YÖK Başkanlığı ile MEB toplam 391 öğrenim bursu kullanmıştır. 3. Eğitim hizmetlerinin sunumunda kaliteyi artırmak için çağdaş yönetim yaklaşımlarından birisi ve Bakanlık üst yönetimince de kabul görmüş olan Toplam Kalite Yönetimi felsefesi ve ilkelerinin yöneticilere tanıtılması ve benimsetilmesi amacıyla her birimden görevlendirilen 3'er kişiye 2000 yılında eğitim verilmiştir. Bu kişiler, uzman ekip monitör olarak yetiştirilmiştir.4. Projenin harcama kalemlerine bakıldığında MEB'e ayrılan pay içinde yer alan en yüksek harcama kaleminin öğretim ekipmanı olduğu görülmektedir. 41.8 milyon $ olan bu kalem MEB'a ayrılan payın yaklaşık % 30'unu oluşturmaktadır. Öğretim ekipmanı kalemini proje kaynağının ithalat için ayrılan bölümünü oluşturduğu bilinmektedir. YÖK payı içinde yer alan 8 milyon Dolarlık ekipman ithalatı da dikkate alındığında, yani YÖK payının % 22 .6'sı da dikkate alındığında, toplam proje kaynağının % 28 .1'ini ekipman ithalatı için ı kullanıldığı anlaşılmaktadır. 5. Eğitimin niteliğini artırmak üzere gerçekleştirilen bu projeden, eğitim sürecinde yer alan öğretmen, yönetici ve denetici eğitimi için ayrılan pay ise yalnızca 2.7 milyon Dolardır. YÖK payında eğitim için ayrılan 0.4 milyon Dolar da dikkate alındığında, toplam 3.1 milyon Doların eğitim için ayrıldığı anlaşılmaktadır. Ayrı ayrı ele alındığında, Projenin MEB payının % 1 .9'unun, YÖK payının % Tinin eğitim için ayrıldığı görülmektedir. Kısaca belirtmek gerekirse, her kademe eğitimde 'niteliği artırarak öğrenci başarısını OECD ortalamasına yaklaştırmak' olan bir projenin ancak % 1 .7'si süreçte yer alan eğitim-öğretim personelinin eğitimi için ayırabilmiştir. 6. Sunulan alternatif kaynaklardan elde edilecek para yaklaşık 35.880.400.548, 443 Dolardır. Proje için Dünya Bankasından alınan para 90.200. 000 Dolar'dır. Bu para alınmadan da projenin gerçekleştirilebileceği açıkça görülmektedir. Sonuç olarak, Projenin amaçlanan hedeflerinin tamamına ulaşılamadığı, ancak eğitim öğretim kurumlarına ekipman ve teçhizat sağlandığı belirlenmiştir. Proje için sağlanan dış kredi olmadan da, bu etkinliklerin yapılabileceğini söylemek, bu araştırmanın bulguları dikkate alındığında mümkündür. Önemli olan proje için iyi bir planlama ve ön çalışma yapmaktır. Eldeki kaynakların ne olduğunu bilinir ve verimli kullanılırsa daha başarılı işler gerçekleştirmek mümkün olabilmektedir.