turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İstanbul ili Avrupa yakası endüstriyel ön arıtma tesislerinden kaynaklanan çamur miktarlarının belirlenmesi

İstanbul'da 1200 civarındaki ön arıtma zorunluluğu olan endüstriyel tesisten yaklaşık 800 tanesi, 600 civarındaki ön arıtma tesisine sahip endüstriyel tesisten 340 tanesi Avrupa yakasındadır. Ön arıtmadan çıkan çamur miktarları, bu çamurların özellikleri ve uzaklaştırılma şekilleri konusunda yeterli veri mevcut değildir. Atıksulann arıtılması ve çamur yönetimi konusunda yasal mevzuat bulunmasına rağmen, arıtma çamurlarının uzaklaştırılması konusundaki yaptırımlar yetersiz kalmaktadır. Bu çalışma, İstanbul için bir endüstriyel atıksu arıtma çamuru yönetim politikası geliştirmek açısından gerekli olan veri altyapısına katkıda bulunmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Değerlendirmede tesislerin projelerindeki veriler ve İstanbul Su ve Kanalizasyon İdresi kayıtlan kullanılmıştır. Ön arıtma tesisleri arıtma tipine, endüstriyel tesisin kategorisine ve bulundukları ilçelere göre sınıflandırılmıştır. Her bir ön arıtma tesisinin akım şeması dikkate alınarak ortaya çıkan çamur miktarları çamur oluşumunu etkileyen temel parametrelerden yararlanılarak hesaplanmıştır. Buna göre, fiziksel arıtmada AKM; kimyasal arıtmada pH, metal konsantrasyonları, Alkalinite, SO4 ve kimyasal madde dozları; biyolojik arıtmada ise BOİ5 ve biyolojik büyümeyi temsil eden katsayılar, çamur oluşumunu etkileyen temel parametreler olarak seçilmiştir. İncelenen proje ve dosyalardaki ilgili parametre verilerinin yetersiz olması durumunda literatür ve benzer tesis bilgilerine göre kabul yapılmıştır. Her bir tesise ait söz konusu veriler kullanılarak ön arıtma prosesleri bazındaki hesap yaklaşımlarıyla çamur miktarları kuru ağırlık ve hacim cinsinden hesaplanmıştır. Bu yöntem ile elde edilen çamur miktarları Tablo 1'de ve Tablo 2'de verilmiştir. Tablolardan da görüldüğü gibi ön arıtma çamurlarının önemli bir kısmını Tekstil, Metal, Gıda ve Kimya endüstrileri oluşturmaktadır. Ön arıtma tipine göre çamurun % 80'den fazlası kimyasal çöktürmeden kaynaklanmaktadır. İlçelere göre dağılımda ise Küçükçekmece, Bahçelievler, Zeytinburnu ve Bağcılar ilçeleri, ön arıtma çamurlarının kaynaklandığı en önemli bölgeler olarak dikkat çekmektadir. Tablo 1 Endüstriyel ön arıtma çamurlarının endüstri kategorisi ve ön arıtma tipine göre dağılımı Tablo 2 Çamur Miktarlarının İlçelere Göre Dağılımı X1U
ISO 9000 kalite yönetim sistemi ve bir üniversite kimya laboratuvarında uygulaması

Kalite yönetimi, dünya çapında bir organizasyon felsefesi olarak kabul edilmektedir. Kalite yönetim prensiplerine dayalı olan ISO 9000: 2000 standart serileri yöneticiler tarafından kuruluşlarının servis ve ürün kalitelerini artırmak için yeni bir model olarak uygulanmaktadır. Bu çalışmada ISO 9000: 2000 belgesi ve kalite yönetim sistemi arasındaki ilişki gözden geçirilmiş ve bir kimya laboratuvarının ISO 9001: 2000 standardına göre belgelendirmesi ve onayı için gerekli dokümanlar tanımlanmıştır.
Munzur ve Pülümür Nehirleri ile Uzunçayır Baraj Gölündeki bazı ağır metal düzeylerinin belirlenmesi

Bu çalışma, Tunceli ilinde sıvı atıklarca kirletilen Munzur ve Pülümür Nehirleri üzerinde kurulan Uzunçayır Barajı'nın faaliyete geçmesiyle beraber baraj gölüne dökülen kirleticilerin oluşturduğu ağır metal kirlilik potansiyelinin ortaya çıkarılması amacıyla ortaya konulmuştur. Munzur ve Pülümür Nehirlerinin evsel sıvı atıkların deşarjı öncesi ve sonrası noktalardan, baraj gölünün değişik nokta ve derinliklerinden, baraj bent yerinin hemen çıkışından ve Keban Baraj Gölü'ne döküldüğü noktadan alınan su örnekleri üzerinde yapılan analizler ile nehir ve göl suyundaki ağır metal kirliliğinin boyutları ortaya konulmuştur. Munzur ve Pülümür Nehirleri ve Uzunçayır Baraj Gölü'nde belirlenen; baraj öncesi, baraj gölü ve baraj sonrası alanlar da dikkate alınarak 10 araştırma istasyonu tespit edilmiş olup her istasyonda örnekleme yapılan alanın koordinatları GPS ile belirlenmiştir. Bu maksatla çalışmamızda Munzur ve Pülümür Nehirleri ile Uzunçayır Baraj Gölü su sistemi içinde belirlenen istasyonlardan alınan su örneklerinin Zn, Cr, Cu, Cd, Mn, Pb ve Fe ağır metal düzeyi analitik olarak Atomik Absorpsiyon Spektroskopi cihazı ile elde edilmiş, su kalite sınıfı belirlenmiştir.
Emission inventory applications in İzmir Region

Bu çalışmada Kemalpaşa bölgesinin yoğun bir sanayi bölgesi olması ve yerleşim bölgelerine yakınlığı nedeni ile bu yöredeki emisyon yükü ve kirletici envanterleri araştırılmıştır. Sanayi kuruluşlarının kapasiteleri, hammadde-ürün dengeleri, sarf ettikleri elektrik ve harcadıkları katı, sıvı, ve/veya gaz yakıt miktarları ile tesiste yer alan baca, kazan, arıtma tesisi özellikleri hazırlanan anket formları yardımıyla gerekli datalar haline dönüştürülmüştür. Bu datalar, Corin-Air ve EPA Emisyon faktörleri yardımıyla yöredeki kirletici miktarları hesaplanmıştır. III
Bir azo boyar maddesi olan reaktif black 5'in anaerobik-aerobik ve aerobik-anaerobik biyolojik parçalanma koşullarının araştırılması

Ill OZ Teknolojik gelişmeler, değişik sanayilerde kullanılan çok sayıda ve değişik yapılarda kimyasal maddelerin üretimine ve bu maddelerin de yaygın kullanımına yol açmıştır. Üretilen ve kullanılan maddeler arasında en önemli paylardan birini boyar maddeler almaktadır. Bu maddeler tekstil ve boyar madde üretim fabrikalarının atıksularında bulunmakta ve çevreye de verilmektedir. Bu maddelerin çevrede zararsız olabilmeleri ve çıkış noktalarında giderilmeleri için yeni teknolojilerin geliştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, yaygın ve potansiyel olarak kullanılan Rektif Black 5 azo boyar maddesinin saf Bacillus sub t His kültürü ile önce anaerobik ardından aerobik ortamda; fakültatif anaerobik ortamda ve önce aerobik ardından anaerobik ortamda, biyolojik parçalanabilirliği araştırılmıştır. Araştırmada, biyoassay teknik kullanılmıştır. 0 ,15g/L derişiminde olacak şekilde boyar madde ve mikroorganizma gelişmesi için uygun besin maddelerini içeren karışım hazırlanarak 250 mL'lik şişelere konulmuş ve sterilize edilmiştir. Daha sonra şişelere aşılama yapılarak sıcaklığı 30 C'ye ayarlanan inkübatöre yerleştirilmişlerdir. Anaerobik, aerobik ve fakültatif anaerobik ortamlarlarda, 30 gün boyunca biyolojik parçalanma saptanmaya çalışılmıştır. Biyolojik parçalanma süresince 3 er gün arayla şişelerden alınan örnekler Standart Metoda göre analiz edilerek; COD, BOD5 (Biyokimyasal Oksijen İhtiyacı- 5 günlük) ve MLSS derişimleri, pH ve renk şiddeti saptanmıştır. Çalışma sonucunda kullanılan model boyar madde olan Reaktif Black 5 azo boyar maddesinin Bacillus sııbtilis bakterisi ile anaerobik-aerobik ortamda, fakültatif anaerobik ortamda ve aerobik-anaerobik ortamda, biyolojik parçalanma yoluyla kısmen giderildiği; boyar madde gideriminde anaerobik-aerobik koşulların diğer ortamlara göre daha etkin olduğu saptanmıştır. Reaktif Black 5 azo boyar maddesinin Bacillus subtilis bakterisi ile biyojöjik parçalanmasında anaerobik-aerobik işlemlerin uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Removal of endocrine disrupter compounds and trace organics in membrane bioreactors

Endokrin bozucular ve iz organikler son zamanlarda atıksularda dikkat çeken kirleticilerdir. Şimdiki anlayış bunların çoklu engellerle önlenmesidir. Bu yaklaşıma göre su döngüsü içersinde maddelerin su ve atıksu arıtma safhalarında uzaklaştırılması veya kendiliklerinden yok olmaları beklenmektedir. Bu tez çalışmasının ilk bölümünde seçilen maddelerin, , ölçüm optimizasyonu yapılmıştır. Daha sonra seçilen hormon bozucu maddelerin sıvıda ve çamurda analizleri için metotlar geliştirilmiştir. Geliştirilen metotların deteksiyon limitleri sıvılar için 0.14 ile 0.26 ng/L arasında çamur numuneleri için ise 0.24 ile 0.78 g/kg arasındadır. Optimizasyon ve metot geliştirme yapıldıktan sonra belirlenen hormon bozucu maddelerin atıksuda bulunması ve iki adet gerçek ölçekli ve iki adette pilot ölçekli membran biyoreatörlerde arıtılması incelenmiştir. Çalışmalarda incelenen progesterone, estrone ve acetaminophen arıtım sırasında tamamen biyolojik olarak arıtılmıştır. Diltiazem ve CBZ membran biyoreaktörler ile arıtılamamıştır. Çalışma sırasında ayrıca akının ve çamur yaşının etkisi incelenmiş olup çok fazla bir etkisi görülmemiştir. Çalışmanın İspanya ayağını oluşturan kısımda ardışık kesikli reaktöre entegre edilmiş membran filtrasyonu ile seçilen 13 farklı maddenin Fluoxetine, ibuprofen, naproxen, diclofenac, Carbamazepine, Trimethoprim, Roxithromycin, Erythromycin, Sulfamethoxazole, Diazepam, Galaxolide, Tonalide, Celestolide, arıtımı incelenmiştir. Çalışma sırasında CEL, GLX, TON ve FLX maddeleri çamura adsorbe olarak atıksudan uzaklaştırılmıştır. ROX, ERY, SMX, IBP ve NPX maddeleri ise biyolojik olarak parçalanmışlardır. CBZ, DZP, TMP ve DCF ne biyolojik olarak ne de adsorbe olarak arıtımı yapılamamıştır. Kesikli reaktör içerisine toz aktif karbon katılarak arıtım verimi artırılmış olup membran filtrasyonu sonrasında bu maddeler ölçülebilir değerlerin altında kalmıştır.
Sulu çözeltideki demir siyanür kompleksinin sepiyolit ile adsorplanabilirliği

ÇÖZELT DEK DEM R S YANÜR KOMPLEKS N NSEP YOL T LE ADSORPLANAB L RL ĞEndüstriyel tesislerden ve madencilik çalışmalarından açığa çıkan siyanür çok sayıda kimyasal ile bileşik oluşturması ve toksik özelliği ile önemli bir potansiyel kirlilikparametresidir. Atıksulardaki siyanürlü bileşiklerin gideriminde uygulanan arıtma yöntemleri pahalı ve uygulama zorluğu olan yöntemlerdir. Bu sebeple bu çalışmada kuvvetli metal siyanür komplekslerinden olan Fe(CN6)- 3 kompleksinin silikatminerallerinden sepiyolit ile giderilmesi araştırılmıştır. Eskişehir-Sivrihisar yöresinden elde edilen sepiyolit minerali kullanılarak yapılan kesikli sistem uygulamaları ile en iyi verimi sağlayacak şekilde uygulama koşulları araştırılmıştır. Sepiyolit ham, ısılaktivasyon ve asit aktivasyon koşulları, konsantrasyon, bekleme süresi gibi faktörler göz önünde tutularak adsorpsiyon denemeleri yapılmıştır. Tane boyutunun hem Fe+3, hem de CN- iyonlarının gideriminde etkili olduğu belirlenmiştir. Ham sepiyolitin ısıl ve asit işlem görmüş sepiyolitten daha az Fe+3 ve CN-iyonu adsorpladığı bulunmuşur. Adsorpsiyonda ortalama arıtım süresi 120 dakikaönerilebilmektedir. Ulaşılan maksimum Fe+3 giderme verimi %96, CN- giderme verimi% 73 olarak bulunmuştur. Ulaşılan maksimum Fe+3 giderim kapasitesi 117 meq/g, CN-giderme kapasitesi 63 meq/g olarak bulunmuştur. Etkin izoterm hem Fe+3 katyonundahem de CN- anyonunda Langmuir izotermi olarak belirlenmiştir. Sonuç olarak Fe(CN6)- 3 kompleksi sepiyolit ile giderilebilmektedir.
Kara kökenli kirletici kaynaklarda besi maddesi hareketlerinin incelenmesi

ve Ağustos 1999'da alman iki set numune, toplam azot ve toplam fosfor bazında analiz edilmiştir. Yapılan deneylerin sonuçlan, bölge için hesaplanan yüklerle karşılaştırılmıştır. Bölüm 7'de, bu çalışmadan elde edilen sonuçlar değerlendirilerek, bölgede yapılacak ileriye dönük çalışmalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur. Havzadaki tarım alanlarında kullanılan gübrenin, büyük bir besi maddesi yükü getirmediği ve bölgede bilinçli bir gübreleme yapıldığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte bölgede kullanılan gübrelerin gerçek etkisini belirleyebilmek için daha fazla araştırma ve deney gerekmektedir.
İlaç endüstrisi atıksularının elektrokimyasal metod ile arıtımı

Bu çalışmada ilaç endüstrisi atıksularının EC'nu Fe elektrotlar kullanılarak gerçekleştirilmiştir. EC ile ilaç endüstrisi atıksularının arıtım verimi üzerine akım yoğunluğu ve işletme süresine etkileri incelenmiştir. Ayrıca optimum işletme koşulları belirlenmiş ve işletme maliyetleri hesaplanmıştır. Bunlara ek olarak arıtım esnasında oluşan çamur miktarı ve elektrot tüketimi de belirlenmiştir. Kimyasal oksijen ihtiyacı konsantrasyonu 611 mg/L olan ilaç atıksularının 80 dakika işletme süresinde 40, 80 ve 100 A/m2 akım yoğunluğunda EC ile arıtımında sırasıyla 208 mg KOI/L (%66), 183 mg KOI/L (%70) ve 171 mg KOI/L (%72) proses çıkış değerleri elde edilmiştir. Elde edilen verilere göre AY 80 A/m2 ve 60 dak. işletme süresinde %70'in üzerinde bir KOI giderimi sağlanmıştır. İlaç endüstrisi atıksuların 40-100 A/m2 arasında işletme maliyeti 0,228-2, 524 ?/m3 olarak hesaplanmıştır. İlaç endüstrisi atıksularının EC prosesi ile etkili bir şekilde artılabilirliği görülmüştür.
Yoğun bir turistik sahil şehri olan Kuşadasında gürültü kirliliği ve iyileştirme önerileri

Bu tezde yoğun turistik faaliyetlerin yer aldığı ve özellikle yaz aylarında nüfus yoğunluğu yüksek düzeyde kalabilen Kuşadası'nda şehrin aktivasyon ve yerleşim durumuna göre stratifiye edilmiş yerlerde belirlenen istasyonlarda gürültü ölçümleri yapılmıştır. Gürültü seviyeleri gece ve gündüz gürültü haritaları oluşturularak tanımlanmıştır. Gürültü çeşitleri ve kaynakları tespit edilerek Gürültü Kontrol Yönetmeliği normlarına göre tanınan şuurlarda yapılan mukayeselerde mevcut gürültünün turistlerin, ikinci konut yerleşimli ve sabit yerleşimli şehir halkının sağlığını önemli ölçüde tehdit ettiği belirlenmiştir. Gürültüyü ortadan kaldırıcı önlemlerin alınmasının hem halk sağlığına hem de turizm faaliyetlerine olumlu katkısı olacaktır.
Kahramanmaraş ili için hava kalitesinin analizi ve modellenmesi

Hava kirliliği başlıca çevre sorunlarından biridir. İstenmeyen maddelerin belirli bir derişimin üzerinde ve belirli bir süre boyunca havada bulunması şeklinde tanımlanan hava kirliliğini kontrol altına almanın ve önlemenin ilk aşaması mevcut durumun analiz edilmesidir. Bu çalışmada Kahramanmaraş ili için 1990- 2015 dönemine ait hava kalitesi analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında ölçülmüş SO2 ve PM değerleri kullanılarak hava kalitesindeki değişimler istatistiksel yöntemler kullanılarak analiz edilmiştir. İkinci bölümde trafik, sanayi ve ısınmadan kaynaklı emisyon envanterleri oluşturulmuştur. Avrupa Çevre Ajansı tarafından yayınlanan emisyon faktörlerinin kullanımı ile kirletici emisyonları hesaplanmıştır. Son bölümde ise yapay sinir ağları yöntemi kullanılarak hava kalitesi ve meteorolojik koşullar arasındaki ilişkiler modellenmiştir. Kahramanmaraş ili için 1990- 2015 döneminde ortalama SO2 düzeyi 72 g/m ve ortalama PM düzeyi 80 g/m olarak gerçekleşmiştir. Ekim-Mart dönemini kapsayan ısınma sezonunda SO2 ve PM değerlerinde yıl içindeki diğer dönemlere göre belirgin bir artış olduğu tespit edilmiştir. Emisyon envanteri sonuçlarına göre Kahramanmaraş il merkezinde 2015 yılında ısınma amaçlı kullanılan yakıtlardan 4062 ton SO2, 1092 ton PM, 1115 ton NOx ve 11964 ton CO emisyonu oluşmuştur. Trafik kaynaklı ise 260 ton PM, 570 ton SO2, 1405 ton CO ve 1509 ton NOx salınımı gerçekleşmiştir. Sanayi kaynaklı PM emisyonu 731 ton, SO2 emisyonu 7023 ton, NOx emisyonu 3161 ton ve CO emisyonu 153 tondur. Yapay sinir ağları yöntemi ile kirletici düzeyleri ve meteorolojik faktörler arasındaki ilişkiler belirlenmiş ve hava sıcaklığının kirletici düzeylerini belirleyen en önemli değişken olduğu tespit edilmiştir. Kahramanmaraş ili için hava kirliliği hala önemini koruyan ve ciddi tedbirler alınmasını gerektiren bir çevre sorunudur.
Sanitary landfill design evaluation using geographic information systems interfaced with system simulation models

Türkiye'de katı atık yönetimi sorunu, deponi sahası yatırım maliyetlerinin yüksekliği ve finans kaynaklarının kıtlığı nedeniyle, kentlerimizin karşılaştığı öncelikli çevresel sorunların başında gelmektedir. Bu güçlükler kısmen mevcut Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği'nde şart koşulan tasarım yaklaşımından da kaynaklanmaktadır. Bu çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Sistem Simülasyon Modelleri gibi modern bilimsel araçları entegre biçimde kullanabilen, çevresel risklerin kabul edilebilir düzeyde tutulmasını mümkün kılan ve aynı zamanda yatırım maliyetlerini gereksiz yere yükseltmeyen, atık ve saha koşullarına en uygun tasarım bileşenlerinin sistematik bir şekilde seçimini ve deponi tesisi tasarımının performans bazmda değerlendirilmesini mümkün kılan bir yöntemin geliştirilmesi amaçlanmıştır. CBS, CBS-SSM arayüzü ve SSM kompartmanlanndan oluşan kavramsal model tasarım değişkenlerini, performans ölçütlerini (depo tabanındaki sızmtı suyu hidrolik yükü lm'yi ve alıcı kuyudaki kirletici konsantrasyonu 25 mg/L'yi geçmemelidir) ve tasarım elemanlarını tanımlamaktadır. ArcMAP CBS yazılımı ile Visual HELP ve VADSAT modelleri bölgenin hidrojeolojik ve jeolojik verilerini derlemek ve deponi sahasının performansım değerlendirmek amacıyla kullanılmıştır. Marmara Bölgesi iklim koşullan ve bölgeye ait değişik hidrojeolojik yapılarda simüle edilen 18 tasarım alternatifinden, performans ölçütlerini sağlayan tasarımlar başarılı olarak kabul edilmiştir. Gerçekleştirilen simülasyon sonuçlan değerlendirilmiş ve tasarım elemanlanmn seçimini deponi sahası alam, hidrolik iletkenlik ve sızmtı hızına bağlayarak kolaylaştıran Marmara Bölgesi tasarım seçimi matrisi oluşturulmuştur. Bu tasarım matrisi, taban alam 65 ha'dan küçük olan deponi sahalan az geçirimli olan sahalara inşa edildiğinde depo tabanında drenaj tabakasının; yüksek geçirimli olan sahalara inşa edildiğinde ise drenaj tabakası ve kil bariyerin gerekli performans ölçütlerini sağlamak için yeterli olduğunu; ancak alam 65 ha'dan büyük sahalarda üst örtü veya depo tabanından en az birinde sentetik astar da kullanılması gerektiğini göstermiştir. Asgari düzeyde mühendislik tasanm elemanlanna sahip deponi sahalarının ise taban alam 2 ha'dan küçük olduğu hallerde tanımlanan performans ölçütlerini Marmara Bölgesi'nde sağladığı görülmüştür.
Ardışık kesikli reaktörlerde normal işletme koşullarındaki değişimler ve bunların arıtımı verimi üzerine etkisi

Jüri: Prof. Dr. Kemal GUR Doç. Dr. Ali BERKTAY Yrd. Doç. Dr. M. Faik SEVİMLİ Ardışık Kesikli Reaktör doldur-boşalt prensibine göre çalışan, havalandırma ve çöktürme işlemlerinin aynı tankta gerçekleştiği aktif çamur prosesinin bir modifikasyonudur. Klasik aktif çamur prosesinde karşılaşılan sorunlardan bir tanesi de, normal işletme şartlarının ani ve aşırı olarak değişmesi şeklinde tarif edilebilen, şok yüklemelerdir. Bu çalışmanın amacı, AKR sistemlerinin şok yüklemelere karşı dayanıklılığının ve şok yüklemelere karşı alınabilecek önlemlerin belirlenmesidir. Bu amaçla, laboratuar ortamında birbirine paralel iki AKR kullanılmıştır. Bunlardan biri şok yüklemenin yapıldığı reaktör diğeri ise normal yüklemenin yapıldığı kontrol reaktörüdür. Çalışmada, atıksu olarak sentetik atıksu kullanılmıştır. Hazırlanan sentetik atıksuyun COD= 1000 mg/1, pH= 7 .06, NH4-N= 54.4 mg/1, P04-P= 11.2 mg/1, Alkalinite- 690 mg/1 CaC03 olarak ölçülmüş ve COD/ NH4-N/ PO4-P = 100/5.4/1. 1 olarak hesaplanmıştır. Reaktörde şok yüklemenin etkisinin incelenmesi amacıyla, organik şok yüklemesi (3 deneme), pH=4 şok yüklemesi (1 deneme), pH= 2 şok yüklemesi (2 deneme), pH=12 şok yüklemesi (1 deneme), tuz (20 g/l) şok yüklemesi, toksik (Cr+6= 5 mg/1 ve Cr+6= 10 mg/1) şok yüklemesi yapılmıştır. Çalışmada, reaktör içinde pH, sıcaklık, ÇO ölçümleri ve çıkış KOI, MLSS ve ÇHİ analizleri yapılmış, tuz şok yüklemesinde buna ek olarak elektriksel iletkenlik, Cr+6 konsantrasyonu ölçülmüştür. Organik şok yükleme de, sistemde sadece organik madde giderim oranı düşmüş (%95'den %38'e) ancak sistem ikinci gün sonunda dengeye gelmiştir. Ardışık organik şok yükleme sonrası ise organik madde giderim oranı artarken, çamur çökelme özellikleri bozulmuş, ÇHİ= 845 ml/g, ve sistem dengeyegelememiştir. pH şok yüklemesinden etkilenme olmamıştır. Tuz şok yüklemesinde sistemde sadece organik madde giderim oram %94'den %49'a düşmüş ancak sistem üçüncü gün sonunda dengeye gelebilmiştir. Toksik şok yüklemede sistemde yine organik madde gideriminde düşüşler görülmüş, KOI giderim oranı %96'dan %63'e düşmüştür. Cr+<M 0 mg/1 de ise KOI giderim oranı %95'den %58'e düşmüştür. Cr+6= 5 mg/1 şok yüklemede üç gün içinde dengeye gelirken Cr+6- 10 mg/1 şok yüklemede dengeye gelme süresi uzamış, beşinci gün sonunda eski haline dönmüştür.
Bütünleşik havza yönetimi karar verme mekanizmasına oyun teorisinin potansiyel katkısının belirlenmesi

Bu çalışmada, Oyun Teorisi ve Bulanık Mantık yaklaşımı Namazgah Baraj havzasındaki çevresel ve ekonomik etkinin dengelenmesi amacıyla kullanılmıştır. Arazi kullanımından kaynaklanan ekonomik getiriyi maksimum yapmak ve rezervuarın su kalitesini korumak hedefleri belirlenerek, arazi kaynakları bu hedefleri gerçekleştirecek şekilde tahsis edilmiştir. Toplam fosfor çevresel değer, arazi kullanımından kaynaklanan ekonomik gelir ise ekonomik değer olarak belirlenmiştir. Yerinde yapılan incelemeler, bölgenin halihazır haritası ile hava fotoğrafları üzerinde yapılan çalışmalar ve bölge sakinleri ile yapılan görüşmeler sonucu havzadaki arazi kullanımının tipleri belirlenmiştir. Hem tarım alanlarındaki mevcut gübre kullanımı, hem de ürünlerin ihtiyaç duyacağı gübre kullanımına göre hesap yapılmıştır. Her iki durum için de Organize Sanayi Bölgesinin sistemde olduğu ve olmadığı 2 farklı senaryo oluşturulmuştur. Mevcut durumda kullanılan gübre miktarına göre yapılan hesapta elde edilen minimum TP değeri barajın asimilasyon kapasitesine çok yakın olduğu için bu durumun rezervuar için tehlike oluşturduğu ve bu nedenle bilinçsiz gübre kullanımının önlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Buna ek olarak, yüksek EG ve düşük TP yüküne bağlı olarak buğday ve mısır yetiştiriciliği yerine fındık, meyve ve sebze yetiştiriciliğinin daha uygun olduğu bulunmuştur. OSB alanı yüksek EG değeri ve düşük TP değeri sebebiyle oyuncular tarafından tercih edilmiş ve havzada yer almıştır. Bir diğer ekonomik getiri kaynağı olan hayvancılık faaliyetlerinin, özellikle OSB'nin sistemde olmadığı senaryoda kısıtların müsaade ettiği en yüksek değere kadar arttırıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca ağaçlık alan miktarının bir miktar arttırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bulanık Mantık yaklaşımında elde edilen sonuçların Oyun Teorisi ile elde edilen sonuçlara çok yakın olduğu görülmüştür. Bu çalışmada elde edilen sonuçların olası havza sorunlarını tespit etmek için karar vericilere yardımcı olacağı düşünülmektedir.
Organize sanayi bölgeleri atıksu arıtma tesisi çıkış sularının geri kullanımının araştırılması

Organize Sanayi Bölgeleri, ekonomik açıdan bölgelerin dengeli kalkınmasını sağlayan, aynı zamanda sanayi kaynaklı oluşan çevresel problemlerinin azaltılmasını ve ortadan kaldırılmasına yardımcı olan bir uygulamadır. Bu çalışmada Bursa ilinde kurulu bulunan bir OSB'den kaynaklanan atıksuların, mevcut arıtma tesisinde arıtıldıktan sonra yeniden kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu kapsamda atıksu ozonlama, basınçlı kum filtresi, ultrafiltrasyon, ters osmoz ve iyon değişimi proseslerine tabi tutulmuştur. Bu proseslerin çeşitli kombinasyonlarının uygulanmasıyla, renkli atıksuyun ileri derecede arıtılarak başta tarımsal kullanım olmak üzere çeşitli amaçlarla kullanımı araştırılmıştır. İlk arıtma basamağı olan ozonlama prosesinde % 80 renk, %30 Kimyasal Oksijen İhtiyacı, %10 Askıda Katı Madde giderim verimi gözlenmiştir. Basınçlı kum filtresi-ultrafiltrasyon proseslerinde % 10 renk, %80 KOİ ve % 95 AKM giderimi gözlenmiş fakat bu prosesler sonunda Toplam Çözünmüş Madde ve iletkenlik parametrelerinde istenen giderim verimleri elde edilememiştir. Son olarak uygulanan TO prosesi sonrasında iletkenlikte %97, TÇM ve renk gideriminde sırasıyla %95 ve %90 giderim verimleri sağlanırken, aynı zamanda Na+ parametresinde de % 99 giderim verimi elde edilmiştir. Katyonik ve anyonik kolonların kullanıldığı İyon değiştirme prosesinde de benzer sonuçlar elde edilmiştir. Çalışma neticesinde, atıksuyun kalitesinin II. Sınıf TASS kalitesine ulaştığı ve tekrar kullanılabilirliğinin mümkün olduğu görülmüştür. TO'dan elde edilen filtrat suyunun endüstrilerde kullanılabilir özellikte olduğu tespit edilmiştir.