Ankara İlinde farklı sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerin yetişkin kadınlarında obesite prevalansı ve etkileyen etmenler

Bu araştırma, Ankara ili merkezinde farklı sosyo-ekonomik düzeydeki semtlerde yaşayan 21 yaş ve üzeri kadınlarda şişmanlık prevalansı ve şişmanlığı etkileyen faktörleri incelemek amacı ile toplam 266 yetişkin kadın üzerinde yapılmıştır. Araştırma sonucunda, düşük sosyo-ekonomik düzeydeki deneklerin %20.0' sinin obes olmadıkı, %80.0'inin hafif obes ve obes olduğu; orta sosyo-ekonomik düzeydeki deneklerin %41.89'unun obes olmadığı, %58.11'inin hafif obes ve obes olduğu; yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki deneklerin ise %53.85'inin obes olmadığı, %46.15'inin hafif obes ve obes olduğu belirlenmiştir. Obes olmayan deneklerin %67.89'u, hafif obes ve obes deneklerin %82.17'si evlidir. Obes olmayanların %4 0.37 'sinin yüksekokul, hafif obes ve obeslerin %42.04'ünün ilkokul mezunu olduğu bulunmuştur. Hafif obes ve obes deneklerin %87.90'ı ev hanımıdır. Düşük, orta ve yüksek sosyo-ekonomik düzeyde obes olmayanların sırayla %66.67, %38.71, %44. 44 oranlarında 21-26 yaşları arasında, hafif obes ve 11 % 38 .71, % 44.44 oranlarında 21-26 yaşları arasında, hafif obes ve obeslerin ise % 40.00 % 30 .23, % 75 .93'ünün 41 yaş ve yukarısında oldukları belirlenmiştir. Deneklerin ailelerindeki ortalama birey sayısı hafif obes ve obeslerde (% 52 .48) 4-5, obes olmayanlarda (% 51 .90) 1-3, ortalama boy uzunluğu hafif obes ve obeslerde 157. 09 + 5 .27, obes olmayanlarda 160. 45 + 5 .88, vücut ağırlığı hafif obes ve obeslerde 73.58 + 11.27 obes olmayanlarda 56.10 + 5 .94'dür. Hafif obes ve obes deneklerin % 34.39 'unun doğumlarından dolayı şişmanladığı, düşük, orta ve yüksek sosyo-ekonomik düzeyde sırasıyla % 31 .67, % 34 .89, % 40. 74 'ünün annelerinin şişman olduğu belirlenmiştir. Hafif obes ve obes deneklerin % 35.03 'ünün doğum kontrol yöntemi uyguladığı ve doğum kontrol yöntemi olarak (% 56 .36) RİA kullanıldığı saptanmıştır. Obes olmayanların % 21. 10'unun 2, hafif obes ve obeslerin % 16.56 'sının 3 gebelik geçirdiği saptanmıştır. Hafif obes ve obeslerin % 23.56 'sının konstipasyon, % 12. 10'unun sindirim sistemi hastalığı olduğu, % 69.43 'ünün aktif olarak hareket yapmadığı, % 17. 83 'ünün yürüyüş, % 11.47 'sinin jimnastik yaptığı belirlenmiştir. Düşük, orta ve yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki hafif obes ve obes deneklerin sırasıyla % 28 .33, % 23 .26, % 38. 89'unun besin tüketim davranışının hızlı olduğu, öğünler arasında en fazla tüketilen içeceğin çay, yiyeceğin meyve olduğu belirlenmiştir. Hem obes olmayanlarda hem de hafif obes ve obeslerde bitkisel sıvı yag tüketiminin fazla olduğu, hafif obes ve obeslerin % 59.24 'ünün et yemeklerini haşlama+ızgara, % 78. 34'ünün çorbaları suya salma, % 88.54 'ünün tatlı ve börekleri fırm+ızgarada, % 66.88 'inin pilav makarnayı haşlama+kavurma, % 95.54 'ünün kuru baklagilleri, % 60. 51'inin sebzeleri çiğden koyarak pişirdikleri belirlenmiştir. Deneklerin çoğu süt grubunu, meyveleri, sebzeleri, şeker, tatlı ve hamurişlerini severek tüketmektedirler. Genel örneklemde meşrubat ve çikolata tüketim sıklığı ile obesite arasındaki ilişkinin önemli olduğu belirlenmiştir (P<0.05). Düşük sosyo-ekonomik düzeyde pirinç, bulgur, bitkisel sıvı yağı, yüksek sosyo-ekonomik düzeyde meşrubat tüketim sıklığı ve diyet uygulama durumu ile obesite arasındaki ilişkinin önemli olduğu saptanmıştır (P<0.05).