Planlı gebeliği olan kadınların prekonsepsiyonel dönemdeki yaşam tarzı değişikliklerinin gebelik sonuçların aetkisinin incelenmesi

Planlı Gebeliği Olan Kadınların Prekonsepsiyonel Dönemdeki Yaşam Tarzı Değişikliklerinin Gebelik Sonuçlarına Etkisinin İncelenmesiAmaç: Araştırma, planlı gebeliği olan kadınların prekonsepsiyonel dönemdeki yaşam tarzı değişikliklerinin gebelik sonuçlarına etkisinin retrospektif olarak incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı olarak yapılmıştır. Yöntem: Araştırmanın farklı sosyo-demografik özellikteki kadınları kapsaması açısından bir özel bir de kamu hastanesi olmak üzere iki farklı hastanede yapılması planlanmıştır. Ancak verilerin toplanması aşamasında görülen Covid- 19 pandemisi nedeni ile kamu hastanesinden izin alınamadığı için araştırma, özel bir hastanenin Doğum Sonu Bakım Ünitesinde 2019 Ekim- 2020 Ağustos tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi güç analizi belirlenmiş, 480 kadın çalışmaya dahil edilmiştir. Verilerin toplanması, araştırmacı tarafından çalışmanın yapıldığı hastanenin Doğum Sonu Bakım Ünitesinde yatan postpartum 1 .-5. günler arasındaki kadınlarla yüz yüze görüşülerek lohusa odalarında gerçekleştirilmiştir. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen 'Kişisel Tanımlayıcı Bilgi Formuyla' toplanmış, formun doldurulması ortalama 20-30 dakika sürmüştür. Bulgular: Çalışma kapsamına alınan kadınların (n=480) yaş ortalaması 28 .91 5.74'tür. Kadınların %41.7'si üniversite mezunu, %62.7'si çalışmaktadır. İlk gebeliği olanların oranı %51.3, vajinal doğum oranı 61 .2'dir. Prekonsepsiyonel dönemde sağlıklı bir gebelik için herhangi bir girişimde bulunanlar %27.5, gebeliğe hazırlıkla ilgili bilgi alanlar %54.6, sağlık personelinden bilgi alanlar ise %44. 2 oranında belirlenmiştir. Gebeliğe hazırlık için prekonsepsiyonel dönemde sigarayı bırakan gebeler %7.3, sigarayı azaltan gebeler %5.2, gebeliklerinde sigara içmeye devam edenler %3.1 oranındadır. Prekonsepsiyonel dönemde reçetesiz ilaç kullananların oranı %28.8, folik asit kullanımı %49.8, multivitamin kullanımı %34. 6 olarak saptanmıştır. Prekonsepsiyonel dönemde multivitamin kullanan kadınlarda kullanmayanlara göre bebeğin doğum haftası, doğum memnuniyeti istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermezken (p>0.05), bebeğin kilosu ve boyu anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.05). Prekonsepsiyonel dönemde folik asit kullanan kadınlarda kullanmayanlara göre bebeğin doğum haftası, boy ve kilo ortalaması ile Apgar skoru istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermezken (p>0.05), doğum memnuniyeti ve doğum şekli anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.05). Gebelikle ilgili bilgi alma ve sağlıklı gebelik için herhangi bir girişimde bulunma durumuna göre bebeğin boy ve kilosu, doğum haftası ile doğum memnuniyeti ortalamaları arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Prekonsepsiyonel dönemde kadınların sigara kullanma durumlarına göre Apgar skoru, doğum şekli (p<0.001) ve bebeğin boyu ile doğum memnuniyeti (p<0.05) arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Kadınların multivitamin kullanma, aşı yaptırma, gebelikle ilgili bilgi alma, sağlık personelinden gebelikle ilgili bilgi alma, sağlıklı gebelik için girişimde bulunma durumlarına göre Apgar skoru ve doğum şekli oranları anlamlı farklılık göstermemektedir (p>0.05). Sonuç: Prekonsepsiyonel dönemde kadınların yarısına yakını sağlıklı bir gebelik geçirmek için sağlık profesyonellerinden bilgi almıştı. Gebeliğe hazırlık için sağlıklı yaşam tarzı değişikliği yapan kadınların oranı düşüktü. Yaşam tarzı değişikliklerinin doğum sonuçlarına etkisi değerlendirildiğinde, doğum sonuçlarını en fazla etkileyen faktör sigara kullanımıydı. Sınırlı etkisi olan faktörler multivitamin ve folik asit alınması ve aşı uygulamasıydı.