Sanatçı ve sanat eğitimcisi yetiştiren yüksek öğretim kurumlarında grafik tasarımı eğitiminde uygulanan yöntemler

SONUÇ VE ÖNERİLER Özet Bu araştırmada sanatçı ve sanat eğitimcisi yetiştiren yükseköğretim kurumlarında grafik tasarımı eğitiminde uygulanan yöntemler incelenmiştir. Grafik tasarımı eğitiminde uygulanan yöntemleri ve bu yöntemlerin seçimini etkileyen faktörleri saptamak araştırmanın temel amacı olarak ele alınmıştır. Bu araştırma Yüksek Öğretim Kuruluna bağlı sanat eğitimi veren fakültelerdeki grafik tasarımı eğitimi ile ve bu fakültelerde grafik tasarımı eğitimi veren öğretim elemanlarının görüşleriyle sınırlı tutulmuştur. Grafik tasarımı eğitimi veren öğretim elemanlarının uyguladıkları yöntemleri belirleyebilmek için veri toplama aracı olarak anketten yararlanılmıştır. Bütün eğitim alanlarında olduğu gibi giderek önem kazanmaya başlayan grafik tasarımı eğitiminin de niteliklerini yükseltebilmek ve yeni gelişmelere ışık tutabilmek için şu andaki eğitim durumunun tanınmasının önemli olacağı düşünülmüş ve yükseköğretim kurumlarında, grafik tasarımı eğitiminde uygulanan yöntemler belirlenmeye çalışılmıştır. Öncelikle grafik tasarımı eğitimindeki yarı bağımsız, faaliyet-etkinlik alanları diğer bir deyişle konular belirlenmiştir. Bu konular : Io6197 1. Nokta, çizgi ve yüzey ile yapılan temel grafik çalışmaları, 2. Amblem, marka, logo ve piktogram gibi simgesel ve kavramsal grafik tasarımı çalışmaları, 3. Çocuk öyküleri, masallar ve kitap resimleme gibi illüstrasyon çalışmaları, 4. Afiş, ilan, kitap kapağı, etiket, ambalaj gibi tanıtım amaçlı grafik tasarımı çalışmaları, 5. Animasyon çalışmaları. Öğretim elemanlarının bu konulara göre uyguladıkları yöntemlerdeki farklılıklarla ilgili görüşleri alınmıştır. Elde edilen bulgulara göre, grafik tasarımı eğitimi veren öğretim elemanları konulara göre yöntem farklılıkları yapılması gerekir görüşünde birleşmektedirler. Ayrıca öğretim elemanları tarafından kullanılabileceği düşünülen ve seçenek olarak verilen yöntemlerin farklı derecelerde kullanıldıkları da görülmüştür. Öğretim elemanları 'temel grafik tasarımı' çalışmalarında yaparak ve yaşayarak öğretim yöntemini, anlatım yöntemini, grup tartışması yöntemini, 'simgesel ve kavram grafik tasarımı' çalışmalarında, bireysel çalışma yöntemini, demonstrasyon yöntemini, yaparak ve yaşayarak öğretim yöntemiyle anlatım yöntemini kullanmaktadırlar. 'İllüstrasyon' çalışmalarında yaparak yaşayarak öğretim yöntemini, demonstrasyon ve anlatım yöntemini ayrıca soru cevap yöntemini kullanırken, 'tanıtım amaçlı grafik tasarımı' çalışmalarında ise öncelikle bireysel çalışma yöntemini, demonstrasyon ve 198 anlatım yöntemini, grup tartışması yöntemini ve yaparak yaşayarak öğretim yöntemlerini kullanmaktadırlar. Animasyon çalışmalarında da demonstrasyon yöntemi, anlatım yöntemi, dramatizasyon yöntemi, yaparak ve yaşayarak öğretim yöntemi kullanılmakta ve ayrıca grup tartışması yöntemi de öncelikle kullanılan yöntemler arasında görülmektedir. öğretim elemanlarının grafik tasarımı eğitiminde genel olarak yaparak ve yaşayarak, demonstrasyon ve bireysel çalışma yöntemlerini daha çok tercih ettikleri görülmüştür. Bunun nedeni olarak grafik tasarımı eğitiminin gösterip yap tırmaya, ayrıca inceleme ve araştırmaya dayalı uygulamalı bir eğitim oluşundan kaynaklandığı düşünülmektedir. Grafik tasarımı eğitiminde öğretim elemanlarının uyguladıkları yöntemleri etkileyen faktörler de şöyle belirlenmiştir: Öğretim elemanlarının uyguladıkları yöntemler ve bu yöntemlerin kullanım dereceleri konulara bağlı olarak değişiklikler göstermiştir. Öğretim elemanlarının sahip oldukları araçların ve gereçlerin uygulayacakları yöntemleri etkileyeceği görülmüşse de öğretim elemanlarının büyük ölçüde araç ve gereç sıkıntısı çekmedikleri için bu faktörlerin uygulanacak yöntemlerde belirgin bir biçimde etkisi görülmemiştir. Grafik tasarımı çalışmalarının hemen hepsinin gösterip yaptırmaya dayalı çalışmalar olması nedeniyle öğretim elemanları, tekniklerin yöntem seçimini büyük ölçüde etkilemeyeceğini belirtmişlerdir. Ayrıca öğretim elemanlarının çizgi ve boyama tekniklerini çok sık kullandıkları da görül müştür. 199 Konuların işlendikleri yıllar, eğitim verilen öğrenci grubunun sayısı, öğrencilerin yeteneği, sınıfta oluşturulan atmosfer, öğretim elemanının tavrı, yöntemlerin seçiminde etkili olan diğer faktörler olarak belirlenmiştir. Öğretim elemanları konuya ilişkin, uygulamaları destekleyici biçimde teorik bilgiye de yer vermektedirler. Bunun yanında eğitimin daha etkili olabilmesi için kaynaktakişilerden yararlanmanın gereğine inanmakta ve öncelikle de grafik tasarımcılarından kaynaktakişi olarak yararlanmaktadırlar. Grafik tasarımı eğitiminde, öğretim elemanları çalışmaların bütün aşamalarının amaçlar doğrultusunda eleştirerek ve öğrencinin kendi içindeki gelişimi dikkate alınarak kanaat notu verilmesini değerlendirme biçimi olarak benimsemişlerdir.