Ailede kadına eşi tarafından uygulanan şiddet ve şiddette mesleki role ilişkin hemşirelerin tutumları ile cinsiyet rol kalıpları arasındaki ilişki

Araştırma, hemşirelerin ailede eşi tarafından kadına uygulanan şiddet, şiddette hemşirenin rolüne ilişkin tutumları ile cinsiyet rol kalıplan arasındaki ilişkiyi saptamak amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, Antalya ili merkezinde yer alan, Akdeniz Üniversitesi Hastanesi, Sosyal Sigortalar Kurumu Hastanesi ve Sağlık Ocakları'nda çalışan 604 hemşire oluşturmuştur. Antalya Devlet Hastanesi soru kağıdının hazırlanması için gerekli olan Odak Grup Görüşmeleri ve ön uygulamanın yapıldığı yer olduğundan, bu hastanede çalışan hemşireler araştırma kapsamı dışında bırakılmıştır. Araştırmada örneklem seçilmemiştir. Araştırma kapsamına alınan 604 hemşirenin %64'ü araştırmaya katılmıştır. Araştırmada hemşirelere, araştırmacı tarafından geliştirilen ve hemşireleri tanımlama, şiddet ve şiddette hemşirenin rolüne ilişkin tutumlarını ölçmede kullanılan anket formu ile Olcay İmamoğlu (1995) tarafından geliştirilen Kadın-Erkek Anlayışı Tutum Ölçeği uygulanmıştır. Anket formu ve ölçek, araştırmacı tarafından hemşirelere tek tek ya da gruplar halinde doldurtulmuştur. Anket formu ve ölçek uygulanmadan önce hemşirelere araştırma hakkında yazdı ve sözlü açıklama yapılmış ve onay alınmıştır. Araştırmada kadına eşi tarafından uygulanan şiddet, şiddette hemşirenin rolüne ilişkin tutum ve cinsiyet rolüne ilişkin tutum bulguları, hemşireleri tanıtıcı özelliklerle ve birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, yüzdelik, tek yönlü varyans analizi, Student's t testi ve korelasyon analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilere göre, araştırmaya katılan hemşirelerin genel olarak şiddet ve şiddette hemşirenin rolüne ilişkin tutumlarının geleneksellik eğilimi taşıdığı saptanmıştır. Ancak genelde var olan geleneksellik eğilimine, şiddet ve şiddette hemşirenin rolüne ilişkin alt gruplarda rastlanmamıştır. Genç yaşta olma, yüksek eğitim, kısa çalışma süresi, bekar olma, anne-baba eğitiminin yüksek olmasının hemşirelerin hem şiddete karşı, hem de şiddette hemşirenin rolüne ilişkin tutumları üzerinde etkili özelliklerinden olduğu saptanmıştır. Araştırmada hemşirelerin anne-baba ilişkilerinde ve eşleriyle olan ilişkilerinde şiddete tanık olmalarının şiddet ve şiddete uğrayan kadına karşı mesleki rollerine ilişkin tutumları üzerindeki etkisi ise önemsiz bulunmuştur. Hemşirelerin cinsiyet rollerine ilişkin tutumları ise genelde modern bir eğilimi ivyansıtmaktadır. Ayrıca hemşirelerin şiddet, şiddette mesleki role ilişkin tutumları ve cinsiyet rol kalıplan arasında çok güçlü olmayan ancak şüphe götürmez, doğrusal bir ilişkinin varlığı saptanmıştır. Buna göre cinsiyet rollerine ilişkin tutum gelenekselleştikçe, şiddet ve şiddette hemşirenin rolüne ilişkin tutumlarda da geleneksellik eğilimi ortaya çıkmaktadır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda hemşirelerin kadına eşi tarafından uygulanan şiddet ve KEAT'nı modernleştirmede etkili olacak, şiddette hemşirenin rolünün etkinliğini artıracak ve kurumlarda şiddetin bir sağlık sorunu olarak ele alınmasına ilişkin önerilerde bulunulmuştur.