turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Erzurum ili hava kirliliğinin tarihi eserler üzerine ekkileri

Bu çalısmada Erzurum'daki Kale Mescidi, Yakutiye Medresesi, Çifte Minare, Aziziye ve Mecidiye Tabyaları, Üç Kümbetler, Narmanlı Camii, Ahmediye Medresesi, GümüslüKümbet eserlerindeki bozunmus taslarda nitrat, nitrit ve sülfat tayini yapılmıstır. Tasörneklerinin analizinde çesitli yöntemler arasından spektrofotometrik metot kullanılmıstır. Analizlerde tas örnekleri HCl çözeltisinde bekletilerek sonuçlar okunmustur. Erzurum hava kirliliginin kirletici parametreler, meteorolojik veriler ve tarihi binalardaki tasbozunmaları arasındaki iliskisini incelemek amacıyla yürütülen çalısmada, Atatürk Üniversitesi Çevre Sorunları Arastırma Merkezi tarafından yapılan son 10 yıllık hava kirliligi ölçümleri ve Meteoroloji Genel Müdürlügünden alınan meteoroloji verileri kullanılmıstır. 1996 -2005yıllarına ait toplam 898 meteorolojik veri ve 140 adet hava kirletici (PM ? SO2) verileri ve bunların yıllara göre degisim grafikleri yorumlanmıstır. Hava kirliligi seviyeleri, rüzgar hızı, nispi nem, sıcaklık gibi faktörlerle yakından iliskilidir. Bu çalısmada hava kirletici konsantrasyonları ile meteorolojik parametreler statistica 6.0 programı kullanılarakgrafiklestirilmis olup, arasındaki iliski yorumlanmıstır. Çalısma sonucunda nitrat, nitrit ve jips belirlemeleri yapılmıs ve tas bozunmasındaki etkileri tartısılmıstır. Nitrat konsantrasyonunun nitrit konsantrasyonundan daha yüksek olduğu bulunmuştur. Yüzeyden alınan örneklerde en fazla nitrat degerleri (3.1; %3,05, 3.2; %3,86, 3 .3;%3,97), nitrit degeri (3.1; %2,48) ve azot degerleri (3.1; %0,69, 3.2; 0 ,872, 3.3; %0,897) il merkezinde trafigin yogun olduğu bölgede Yakutiye Medresesi'ne aittir. Yine yüzeyden alınan örneklerde en fazla jips miktarı degeri (1.1; %69,55) ile sehirde plansız yerlesmenin olduğuKale Mescidi'ne aittir. Çalısma sonucunda nitratın, nitritin, jipsin ve diger parametrelerin tasyapılar üzerindeki etkisi yapılan deneylerle ortaya konulmustur.
Assessment of energy efficiency improvement measures in existing residential buildings in Turkey

Mevcut binalar, küresel karbon salımlarının ve enerji tüketimlerinin hatırı sayılır bir miktarından sorumludur. Mevcut bina stokunun enerji verimliliği açısından iyileştirilmesi enerji ve karbon tasarrufu hedeflerine ulaşmada gereklidir. Bu tezde; Türkiye'nin her bir iklim bölgesinden seçilen şehirlerde yer aldığı kabul edilen standart bir bina için olası enerji verimliliği uygulamaları, tasarruf potansiyellerinin araştırılması amacıyla, teknik ve ekonomik açılarla analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir. Uygulamaların enerji ve karbon tasarruflarına ek olarak ekonomik tasarrufları, yatırım maliyetleri ve geri ödeme süreleri birbirleri ile karşılaştırılmıştır. Bulgulara göre, enerji verimliliği uygulamalarının önceliklendirilmesine dayanan daha uygulanabilir bir yaklaşım farklı iklimlerde yer alan farklı karakteristiklere sahip binalar için önerilebilir. Her bir iklim bölgesinde ve bu çalışmada temsilcileri olarak seçilen her bir şehirde enerji, karbon ve maliyet tasarrufu potansiyelleri ortaya konulmuş ve Türkiye'deki bina stokunun toplam tasarruf potansiyeli tahmin edilmiştir. Bu çalışmada önerilen yaklaşım, maksimum çevresel ve ekonomik faydaları gerçekleştirecek uygun enerji verimliliği uygulamalarını seçmede yol göstererek, karar vericilere enerji verimliliği iyileştirme stratejilerini planlama ve değerlendirmede yardımcı olabilir.
İzmir ili hava kirliliğinin alansal ve zamansal olarak analizi

Bu çalışma, ülkemizin üçüncü büyük şehri olan İzmir'de, Akdeniz ikliminin yaşandığı endüstri-sanayinin çok geliştiği buna rağmen şehrin trafiği, çarpık kentleşme ve ısınma nedeni ile hava kirliliğinin sık sık sınır değerleri aştığı İzmir ilinde hava kalitesinin araştırılması amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın materyalini, Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ve İzmir Büyükşehir Belediyesine ait şehrin belirli noktalarına yerleştirilen 8 istasyon tarafından yayınlanan hava kirliliği günlük ölçüm sonuçları oluşturmuştur. Araştırmada 2007- 2017 arası yıllar incelenmiştir. Hava kirleticilerinin istasyonlara göre istatiksel, zamansal ve alansal analizi yapılmıştır. Bu çalışma sonucunda İzmir ilinde hava kirliliğinin ana kaynağının; ısınma amaçlı kullanılan katı ve sıvı fosil yakıtlar, kentleşme, endüstrileşme ve egzoz gazları olduğu belirlenmiştir. Kentte kirliliğin en aza indirilmesi için öneriler sunulmuştur.
Eskişehir atmosferindeki pm2.5 parçacıklarının kimyasal karakterizasyonu ve kaynaklarının belirlenmesi

Tez çalışması kapsamında 2013 ve 2014 yıllarında Eskişehir Anadolu Üniversitesi İki Eylül Kampüsünde gerçekleştirilen atmosferik örneklemeler ile ince partiküllerdeki atmosferik kirletici bileşenlerin derişimleri belirlenmiştir. İnce partiküllerde 48 adet element ve 7 anyonun, 16 çok halkalı aromatik hidrokarbon bileşiğinin, 25 n-alkan bileşiğinin, karboksilik asitler, levoglukosan ve bunların yanında partikül faz organik ve elementel karbonun derişimleri belirlenmiştir. Elde edilen veri seti istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmiş, kirletici bileşenlerin meteorolojik parametrelerle ilişkisi incelenmiştir. Veri setine Pozitif matris faktorizasyonu modeli uygulanarak birincil partiküllerin kaynaklarının toplam aerosol üzerindeki katkıları sayısal olarak hesaplanmıştır. Öte yandan Organik karbon ve elementel karbon derişimleri kullanılarak toplam aerosolün ikincil kısmı varsayımsal olarak belirlenmiştir. Elde edilen veriler sonucunda genel olarak kış mevsiminde ısınmaya bağlı olarak partikül madde, PAH, n-alkan, organik karbon, elementel karbon ve anyon derişimlerinde artış gözlemlenmiştir. Benzer şekilde antropojenik kaynaklı metal derişimleri de kış aylarında artış göstermiştir. Çalışmanın gerçekleştirildiği noktada organik ince partiküllerin en önemli kaynağının %26'lık bir payla evsel ısınma olduğu, bunu sırasıyla yer tozu, ikincil organik partiküller ve endüstri emisyonlarının takip ettiği yapılan pozitif matris faktorizasyonu analiziyle belirlenmiştir. EK izleyici yaklaşımı ile PM2. 5 kütlesine ikincil organik karbon katkısı belirlenmiş ve ince mod aerosolün yaklaşık %11'inin ikincil olduğu hesaplanmıştır.
İstanbul ili tıbbi atık bertaraf yöntemlerinin yaşam döngüsü analizi ile değerlendirilmesi

Sağlık hizmeti veren bir kuruluşun faaliyetleri esnasında ortaya çıkan tıbbi atıklar, atık yönetiminde yönetilmesi zor olan atıklar olup, ülkemizde sterilizasyon ve yakma yöntemi ile bertaraf edilmektedir. İnsan ve çevre sağlığını tehdit edecek şekilde artan tıbbi atık miktarı ve bertarafı sırasında oluşabilecek çevresel boyutlarının belirsizliği günümüzün en büyük problemlerinden biridir. Tıbbi atık bertaraf yöntemlerinin çevresel etkilerinin yaşam döngüsü analizi ile belirlenmesi bu çalışmanın ana amacıdır. Fonksiyonel birim olarak İstanbul ilinde 2017 yılında toplanan tıbbi atıklar ele alınmıştır. Sistem sınırları; tıbbi atıkların toplanması ve bertaraf tesisine taşınması, tıbbi atık araçlarının dezenfeksiyonu, toplanan tıbbi atıkların sterilizasyon ve yakma yöntemleri ile bertarafıdır. Yaşam döngüsü analizi için Simapro 8.4 programı ve CML-IA etki kategorisi kullanılmıştır. Bu yöntemin etki grupları abiyotik tükenme, abiyotik fosil kaynakların tükenmesi, küresel ısınma, ozon tabakasının incelmesi, insan toksisitesi, tatlı su ekotoksisitesi, deniz ekotoksisitesi, karasal ekotoksisite, fotokimyasal oksidasyon, asidifikasyon ve ötrofikasyondur. Sterilizasyon ve yakma tesisleri ile tesise atık taşıma kısmının karşılaştırılmalı YDA'sı yapıldığında altı kategori hariç diğer kategorilerde en yüksek etkinin yakma tesisinden geldiği görülmektedir. Yakma tesisi, abiyotik kaynakların tükenmesi ve abiyotik fosil kaynakların tükenmesi kategorilerindeki elektrik kazanımından ötürü bu iki kategori için sterilizasyon tesisinden daha çevrecidir. Küresel ısınma, ozon tabakasının incelmesi, insan toksisitesi, fotokimyasal oksidasyon ve asidifikasyon kategorilerinde yakma tesisi en yüksek etkiye sahiptir. Tatlı su ekotoksisitesi, deniz ekotoksisitesi, karasal ekotoksisite ve ötrofikasyon kategorilerinde ise sterilizasyon tesisi en yüksek etkiye sahiptir. Bütün çevresel etki potansiyellerinin birbirleriyle kıyaslanarak en yüksek etkinin belirlendiği normalizasyon aşamasında, en yüksek etkinin insan toksisitesi kategorisinden, yakma tesisi tarafından geldiği görülmüştür. Ardından deniz ekotoksisitesi kategorisi için ise en yüksek etkinin sterilizasyon tesisinden geldiği görülmektedir. Yakma tesisinden kaynaklı SOx, NOx, CO, dioksin gibi baca gazı emisyonları insan toksisitesine ve deniz ekotoksisitesine sebep olmaktadır.
Yavaş kum filtresinde biyolojik denitrifikasyonla içme sularından nitrat giderimi

Yüzeysel ve yeraltı sularında nitrat-azotu konsantrasyonu tüm dünyada artmaktadır. Tarımsal aktivite, atıksu çıkışları ve hayvansal atıklar gibi insan faaliyetleri sonucu azot bileşikleri çevreye verilmektedir. Yavaş kum filtreleri, atıksu ve içme suyunda karbon, patojen mikroorganizma, protozoa ve askıda katı madde gideriminde işletilmiştir. Son yıllarda yavaş kum filtresinin üçüncül arıtımı konusunda yoğunlaşılmıştır. Bu çalışmanın amacı laboratuar koşullarında yavaş kum filtresinin farklı derinliklerinde biyolojik olarak nitrat giderimini incelemektir. Filtreler, farklı hızlarda, 22.6 ve 45.2 mg NO3-N/L giriş derişimleri için aşağı akışlı olarak işletilmiş ve filtre tavanından 10, 15, 20, 40, 60, 80 cm derinliklerde, ve filtre tabanından çıkış suyu örnekleri alınmıştır. Biyolojik denitrifikasyon için asetik asit ve etanol, karbon kaynağı olarak kullanılmıştır. Asetik asit ve etanol için optimum C/N oranını belirlemek için kesikli ünitelerde deneysel çalışmalar sürdürülmüştür. Optimum C/N oranı asetik asit için 1.8 ve etanol için 1.5 olarak belirlenmiştir. Filtre üst tabakasında en yüksek NO3-N giderimi elde edilmiştir. Çalışmada uygulanan tüm filtrasyon hızlarında 22.6 mgNO3-N/L başlangıç konsantrasyonu için çıkışta sınır değerlerinin altında NO3-N konsantrasyonuna ulaşılmıştır. En yüksek akım hızları hariç, çıkış suyunda önemli ölçüde NO2-N birikimi meydana gelmemiştir.
Tekirdağ ilindeki çevre sorunlarının analizi

Türkiye'deki endüstrileşme hareketleri incelendiğinde; çevresel özelliklerin dikkate alınmadığı, yerleşim alanlarının ve tarımsal toprakların çevre sorunlarıyla karşı karşıya kaldığı ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin gerçekleştirilemediği görülmektedir. Sanayileşmeyle birlikte artan nüfus, bertaraf edilemeyen atıklar, doğal kaynakların aşırı kullanımı, tarım ve orman alanlarının önlenemez kaybı temel çevresel sorunları oluşturmaktadır. Tekirdağ ili düz ve derin bir toprak yapısına ve oldukça verimli arazilere sahiptir. Bu nedenle il geçmişşte önemli bir tarım kentiydi. İlde yaygın olarak yetiştirilen ürünler buğday ve ayçiçeğidir. 1931 yılında üzüm üretiminin değerlendirilmesi amacıyla Tekel Şarap ve İçki Fabrikası kurulmuştur. Daha sonra buğday ve ayçiçeğinin işlenebilmesi için un ve yağ fabrikaları kurulmuştur. Böylece, ilde sanayileşme hareketi başlamıştır. Tekirdağ, konumu itibariyle; hem İstanbul'a yakınlığı, hem de kara, deniz ve demiryolu güzergahı üzerinde bulunması nedeniyle yatırımcının tercihi haline gelmiş, bu durum da hızlı ve plansız sanayileşmeyi, hızlı nüfus artışını ve buna bağlı olarak da çevre sorunlarını beraberinde getirmiştir. Amaç dışı arazi kullanımı, su kirliliği, hava kirliliği, toprak kirliliği ve bunların sosyal ve ekonomik etkileri ilde görülen önemli çevre sorunlarıdır. Özellikle evsel ve endüstriyel kaynaklı atıksularla, bölgenin önemli bir yerüstü su kaynağı olan Ergene Nehri'nin kirlenmesi bölgede yapılan tarımı olumsuz etkilemekte, ürünlerde verim ve kalite kayıplarına neden olmaktadır. Endüstriyel işletmelerin neredeyse tamamının bünyelerinde atıksu arıtma tesisleri mevcut olmasına rağmen yerüstü su kirliliği sorunu giderek artmaktadır. Bu sorunun çözümü için atıksu arıtma tesisleri daha verimli çalıştırılmalı ya da ortak arıtma tesisleri kurulmalıdır. Çevre ve Orman Bakanlığı adına İl Çevre ve Orman Müdürlüklerince yapılan inceleme, denetim ve kontroller, ilde mevcut çevre kirliliğini önleyecek yasal dayanaklar çerçevesinde olmalı, bu konuda Çevre Mevzuatı'nda gerekli düzenlemeler yapılmalıdır. Araştırma ile Tekirdağ ilinin mevcut doğal kaynakları, tarım ve sanayi sektörleri incelenmiş olup, ilde yaşanan çevre sorunları değerlendirilmiş ve bunların çözümü için çeşitli öneriler sunulmuştur. İlde sürdürülebilir kalkınmanın sağlanabilmesi için alınması gereken önlemler belirtilmiştir. Ergene Havzasında oluşan çevre kirliliği sorunlarının çözümü için, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlatılan ve onaylanan Çevre Düzeni Planları ve hükümleri, kalkınma ve çevre koruma kavramlarını bir bütün içerisinde ele alan sürdürülebilir kalkınma anlayışı çerçevesinde uygulanmalıdır.
The use of Vetiveria zizanioides nash and Cyperus alternifolius L. by floating wetland treatment to improve water quality

Zeytinyağı üretim sürecinde oluşan atıksuyun bertarafı, tüm Akdeniz ülkelerinde önemli bir sorundur. Mevsimsel olarak oluşan karasuyun organik kirliliği oldukça yüksek olup, arıtımı için çeşitli yöntemler üzerinde çalışılmaktadır. Ancak bu yöntemler deşarj standartlarını sağlamadığı gibi, ekonomik açıdan zeytinyağı üreticilerini zorlamaktadır. Bu çalışmada, uygun maliyetli ve çevre dostu bitkisel arıtım yöntemi kullanılarak, Vetiveria zizanioides Nash ve Cyperus alternifolius L. bitkilerinin, yüzdürme yöntemi ile karasudaki organik karbon ve azot giderimi araştırılmıştır. Deney, bitkilerin uyum sağladığı %5(OMW-5) ve %15(OMW-15) oranlarındaki ham karasu seyreltilerek hazırlanan örneklerde, 67 gün süre ile üçer tekerrürlü olarak Japon şemsiyesi, vetiver ve bitkisiz kontrol grubu için yürütülmüştür. Belirli günlerde kalan suyun hacmi, sudaki toplam organik karbon, toplam fenol ve toplam azot miktarları ölçülmüştür. OMW- 5 ve OMW- 15 gruplarında sırasıyla 2,5 ve 4,0 kg biyokütle ile başlatılan deneme sonunda, OMW-5'deki Japon şemiyesilerinde biyokütlenin (%149) ve biokütlede biriken toplam fenol miktarının (%439) en yüksek oranda arttığı görülmüştür. OMW-5'de TOC, toplam fenol ve TN için en yüksek oranda azalma Japon şemsiyesinde, %95, %99 ve %82 sağlanmış, vetiverde ise bu oranlar %85, %93, %40 olarak görülmüştür. OMW-15'de ise Japon şemsiyesinde (TOC %90, toplam fenol %97, TN %41), vetiverde (TOC %79, toplam fenol %92, TN %21) ve kontrol bidonlarında (TOC %51, toplam fenol %81, TN % 0 ,08) OMW-5'e göre daha az olmakla birlikte yine aynı sıra ile azalmalar tespit edilmiştir. Elde edilen çalışmalardan yola çıkarak seyreltilmiş OMW'nin arıtımında, Japon şemsiyesi ve vetiver bitkilerinin kullanılabileceği söylenebilir.
Yeşil bina sertifika programları ve Türkiye'deki uygulanabilirliğinin araştırılması

Günümüzde çevresel sorunların ortaya çıkışında yapılaşmanın da önemli bir rolü olduğu bilinen bir gerçektir. Yapılar, yapı malzeme hammaddesinin kaynağından elde edilişinden başlayıp yapı ömrünün sona ermesine kadar geçen yaşam döngüsü boyunca, çevresel sorunların oluşumuna katkıda bulunurlar. Binaların yeşil olarak tanımlanabilmesi için, sürdürülebilir arazi planlaması, su ve enerji, ekolojik malzeme kullanımı, iç ortam hava kalitesi, kullanıcı sağlığı ve konforu, ulaşım ve atıkların kontrolü, akustik ve kirlilik gibi alanlarda belli standartları karşılaması gerekir. Bu konular altında kaynakların verimli kullanılması, binanın tasarım ve inşaat sürecinde çevreye olan negatif etkilerinin azaltılması amaçlanır. Yapıların çevresel etkilerinin objektif ve somut olarak ortaya konmasında yeşil bina değerlendirme sistemleri ve sertifika programlarının önemli rolü vardır. Bu çalışmanın amacı, Sürdürülebilir Çevre Dostu Yeşil Binaların geleneksel binalara nazaran çevreye olan olumlu etkilerini ve bu binaları değerlendiren sertifika programlarını ve Türkiye'deki uygulanabilirliğini incelemektir.
İzmit Klinik ve Tehlikeli Atıkları Yakma ve Enerji Üretim Tesisi'nden atmosfere verilen azot oksit emisyonlarının dağılımının modellenmesi

Hızla gelişen teknoloji, endüstrileşme ve nüfus artışı, çeşitli ihtiyaçlar sonucu oluşan atık miktarını da hızla arttırmaktadır. Bu bakımdan yüzyılımızın en önemli ve üstünde kaygıyla düşünülmesi gereken konusu 'çevre' haline gelmiştir. Teknolojinin, endüstriyel devrimle birlikte hızla gelişmesi çevresel sorunlara bakış açımızı değiştirmiştir. Katı atık olarak tanımlanan her türlü atığın bertarafı ve hatta bunlardan enerji elde edilmesi, günümüzde çok kullanılan bir işlem olan yakma prosesim ayrı bir çevre teknolojisi olarak ortaya çıkarmıştır. Bu işlem sayesinde atıkların ağırlık ve hacimleri çok büyük miktarlarda azaltılabildiği gibi bu atıklardan enerji de elde edilebilmesi ek bir avantaj olarak karşımıza çıkmaktadır. Fakat, günümüzden 150 yıl öncesine kadar dayanan ve dünya için pek yeni olmasa bile ülkemiz için yeni sayılabilecek yakma işleminin, çevresel etkileri ve boyutu tam anlamıyla bilinmemektedir. Bu çalışmada, hızla gelişen ve büyüyen, ülkemizde en yoğun sanayileşmenin olduğu il olan ve bunun getirmiş olduğu çevresel sorunlardan oldukça etkilenen ilimiz Kocaeli'nde kurulmuş olan ve 25 Kasım 1997 yılında performans testleriyle kentsel katı atıklar ile tehlikeli ve klinik atıkların yakılmaya başlandığı, İzmit Çevre Entegre Projesi kapsamındaki İzmit Klinik ve Tehlikeli Atıkları Yakma ve Enerji Üretim Tesisi, kısaca atık yakma tesisinden atmosfere verilen azot oksit emisyonlarının, 'Gauss dağılım modeli' tabanlı EPA ISCST 3 modeline göre dağılımının ya da dispersiyonunun modellenmesi konusunda çalışılmıştır. Yakma tesislerinde azot oksitlerin oluşumu, atık yakma tesisi ve bu emisyonların dağılımı incelenmiştir. 'Lakes Environmental Software' tarafından hazırlanmış olan 'ISC-Aermod View (Version 4 .0.1)' yazılımı, İZAYDAŞ atık yakma tesisi bacasından atmosfere verilen azot oksit emisyonlarının modellenmesinde kullanılmış ve yörenin meteorolojik ve topografik koşulları altında nasıl dağıldığı, alıcıların yıllık, günlük ve saatlik hangi maksimum konsantrasyonlara maruz kalabileceği, bunun yeri ve yönü, emisyon gradyenti çıkarılarak gösterilmiş, uzun ve kısa vadeli değerlendirmeler yapılmıştır. ıı
Atık rodyum kaplama çözeltilerinden rodyum geri kazanımı

Rodyum kaplama çözeltisi veya teknik tabiriyle rodaj; yüzük, küpe, bileklik ve kolye gibi çeşitli takı ürünlerinin kaplanmasında kullanılmaktadır. Ticari bir ürün olan rodaj; içerisinde 10-20 g/L rodyum metali ihtiva etmekte olup litrede 2 g olacak şekilde seyreltilerek kullanılmaktadır. Bu banyolar, genellikle sülfat bazlı banyolardır. Gerçekleştirilen bu tez çalışmasında; rodyum iyonlarını içeren atık durumundaki çözeltilerden rodyum metalinin %100'e varan verimlerle en uygun parametreler seçilerek, çevre dostu, ucuz, basit ve endüstriyel uygulamalarda yer alabilecek şekilde geri kazanılması, saflaştırılması ve katma değerli ürün üretimi için gerekli ana hammadde üretimi amaçlanmaktadır. Sülfat iyonları ile kompleks halde bulunan rodyum çözeltilerinden metalik rodyum geri kazanımı için sodyum bor hidrür ve etil alkol kullanılmıştır. Geri kazanım deneylerinde, kimyasal miktarı, reaksiyon süresi ve sıcaklık deney parametreleri olarak incelenmiştir. Yapılan deneyler sonucunda Rh ihtiva eden kaplama banyo çözeltilerinden değerli Rh metali kimyasal çöktürme yoluyla %99+ safiyetinde rodyum siyahı elde edilmiştir. Elde edilen bu ürün rafinasyon işlemini müteakip Rh sülfat banyolarının hazırlanmasında kullanılabilir. Yukarıda belirtilen indirgeyici ajanlar vasıtasıyla rodyum metalinin geri kazanımı ile ilgili literatürde çeşitli bilgiler bulunmasına rağmen çöktürme şartları hakkında yeterli bilgi bulunmamaktadır. Gerçekleştirilen bu tez çalışması çerçevesinde rodyum kimyası hakkında eksik veya bilinmeyen hususları aydınlatmak suretiyle bilim dünyasına katkıda bulunmak ve ülkemize katma değer sağlayacak ürün üretimi hedeflenmektedir.
Değişik toprak kökenli doğal besin ortamlarının spirulina üretimine etkilerinin kesikli reaktörler kullanılarak incelenmesi

Spirulina ticari amaçlı üretilen bir mikroalg türüdür. Bu çalışmada, farklı topraklarkullanılarak doğal ve ucuz yollardan spirulinanın verimini arttırmanın yolları araştırılmıştır. Spirulina endüstriyel üreticiler tarafından geleneksel olarak kullanılan Zarrouk besi ortamında yetiştirilmektedir. Klasik büyüme koşullarına ek olarak, sürekli ışık kaynağı altında, Kuzey Afrika, ran ve Ankara topraklarından hazırlanan ek besinortamları reaktörlerde kullanılmıştır. Reaktörler, deneyler süresince uygunsıcaklıkta, pH aralığında havalandırılmış ve karıştırılmış, ve besin kaynakları dışında üretim koşulları değiştirilmemiştir.% 60 Sahra ve % 40 Zarrouk karışımından oluşan çözeltide bulunan kesikli reaktörde en yüksek verim elde edilimiştir. Benzer büyüme saf Zarroukçözeltisininden sonra % 60 Zabol ve % 40 Zarrouk çözeltisi ile hazırlananreaktörde elde edilmiştir. Ankara toprağından elde edilen verim en azdır. Ayrıca, Spirulina'nın, bazı besinlerin Sahra tozu çözeltisine eklendiği ortamda da ürediğitespit edilmiştir. Sonuç olarak, Zarrouk çözeltisine Sahra tozu çözeltisinin eklenmesiyle üretim oranı artmıştır. Sonuçlar, spirulina üretiminde alternatif doğal büyüme ortamlarınınkullanılabileceğini göstermektedir.
Endüstriyel atıklardan gazlaştırma ile sentez gaz eldesi

Bu çalışmada, termokimyasal işlemler ile organize deri sanayi atıksu arıtma tesisinden toplanan arıtma çamurlarından sentez gaz üretimi ile çamur hacim azaltımının incelenmesi amaçlanmıştır. Deneysel çalışmalar kapsamında, önce çamur numunelerinin karakterizasyonu yapılmıştır. Böylece, kek çamur numunesinin ağır metal içerikleri belirlenmiş ve Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Ek-11A ile karşılaştırılarak kullanılan numunenin tanımlaması yapılmıştır. Atıksu arıtma tesisinin biyolojik arıtma, kimyasal arıtma ve çamur susuzlaştırma ünitelerinden ayrı ayrı toplanan arıtma çamurları öncelikle kurutma işlemine tabi tutulmuşlardır. Boyutlandırılması yapılan numuneler havasız ortamda, kuru hava eşliğinde ve saf oksijen eşliğinde termal işlemlere tabi tutulmuşlardır. Oluşan sentez gazların analizleri yapılarak ısıl değerler hesaplanmıştır. Ayrıca, katı maddelerdeki kütlesel ve hacimsel azalmalar tespit edilmiştir. Oluşan sıvı ürünlerin hacim ve ağırlıkları ölçülerek elementel analizleri gerçekleştirilmiştir. Deneysel çalışmalardan elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde, kuru hava debisi 0.5 L/dk olarak yürütülen deneylerde ortaya çıkan her bir sentez gaza ait hesaplanan ısıl değerlerin 1000 kcal/m 3 mertebesine erişemediği gözlenirken, 0.1-0. 2 L/dk kuru hava debisi aralığında yürütülen deneylerde en yüksek ısıl değere sahip gaz kompozisyonuna erişilmiştir. Kuru hava debisinin optimum değer olan 0.2 L/dk üzerine çıkmasıyla birlikte sentez gazları H2, CO ve CH4 gazlarının yüzdesel hacimlerindeki net azalma doğrulanmaktadır. Bu durum, kuru hava debisinin sentez gaz üretiminde etkin rolünü açıkca göstermektedir. Maksimum ısıl değerin 2500- 3275 kcal/m 3 aralığında değiştiği tespit edilmiştir. Ajan türünde meydana gelen değişikliklerden dolayı ısıl değerlerde meydana gelen değişimi anlayabilmek için yürütülen ANOVA testi sonucunda saf O2 ile yürütülen deneylerde elde edilen ortalama ısıl değerin, kuru hava ile yürütülen gazlaştırma deneylerinde tespit edilen ısıl değerlere nazaran daha yüksek değerlere ulaştığı belirlenmiştir. Gazlaştırma deneyleri sonucunda çamur hacminin de azaldığı tespit edilmiştir.