turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Halil Nimetullah Öztürk'te millileşme ve çağdaşlaşma kavramları

Cumhuriyet döneminde Türk toplumu önemli bir takım yapısall değişikliklere uğramıştır. Bu değişiklikler, Osmanlı toplum yapısından Türk toplum yapısına geçiş sürecinde ortaya çıkmıştır. Osmanlı İslam/ümmet kültürüne dayalı yapıdan, Türk batıcı/milli kültüre geçiş olarak beliren bu yeni devletin kültür politikası, birçok yazar, düşünür tarafından millileşme ve çağdaşlaşma olarak saptanmıştır. Çağdaş değerleri ve millet kimliğini benimsemiş bir Türk toplumu yaratmayı amaçlayan Cumhuriyet seçkinleri, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet inkılaplarıyla bu amaçlarına ulaşmışlardır. Cumhuriyet döneminin az tanınan düşünürlerinden birisi olan Halii Nimetuilah Öztürk (1880-1957), Türkçü ve Batıcı bir düşünürdür. Daha çok Türkçü bir düşünür olan Öztürk, Türk inkılabının Osmanlı kültüründen Türk kültürüne geçiş olarak tanımlamıştır. Bu çerçevede özellikle, dil ve tarih alanları başta olmak üzere katı bir anti-Osmanlıcı anlayışı savunmuştur. Başta dil olmak üzere hukuk, ekonomi, ahlak, din vb. gibi toplumsal kurumlarda Osmanlı unsurlarının tamamen atılması ve yerlerine Türklük unsurlarının alınması gerektiğini belirtmiştir. Dil inkılabının amacını, metafizik olan Osmanlıcadan Türkçeye geçmek olarak saptamış; tarih inkılabının amacınında önemsiz ve zararlı olan Osmanlı kültürünün atılarak yerine Türk kültürünün alınması biçiminde tanımlamıştır. Türk Dil ve Tarih Kurultaylarına katılmış, anti- Osmanlıcı görüşlerini resmi düzeyde savunmuştur. Millileşmek anlayışı yanında Öztürk'ün diğer temel görüşü de, Avrupalılaşmakla eş saydığı çağdaşlaşmak anlayışıdır. Halkçılık, laiklik ve cumhuriyet ilkelerinden hareketle devletin siyasal rejimini 'ladini Cumhuriyet' olarak saptamıştır. Kültürel düzeyde Batının Doğudan üstün olduğu anlayışını savunarak, Batılı gibi giyinip yaşamamız gerektiğini belirtmiştir. Kısaca çağdaşlaşmayı Doğunun bedeviyat yapısından Batının medeniyet yapısına geçiş olarak tanımlamıştır. Halil Nimetuilah Öztürk, pozitivist bir yaklaşımı benimsemiş, A. Comte, E. Durkheim ve Z. Gökalp'in görüşlerinden etkilenmiştir. Mantık profesörü olan Öztürk, mantık konusunda da L Levey-Bruhl ve Ribot'un görüşlerinden etkilenmiştir. Bu çalışmayla, anti-Osmanlıcı temellere dayanarak millileşmek ve çağdaşlaşmak anlayışını savunan Halil Nimetuilah Öztürk'ü Türk düşünce dünyasına kazandırmak amacındayız.
Sigara alışkanlığının oluşmasında üniversite öğrencileri üzeride etkili olan sosyo-ekonomik faktörler

VHI+ 186 Jüri: Prof. Dr. Remzi Y. KINCAL Prof. Dr. Hikmet Y. CELKAN Y. Doç. Dr. Selami SÖNMEZ Bu araştırmada, sigara alışkanlığının oluşmasında üniversite öğrencileri üzerinde etkili olan sosyo-ekonomik faktörler incelenmiştir. Araştırma Eğitim Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ile Tıp Fakültesi öğrencilerini kapsamaktadır. On üniversiteye bağlı 26 fakültede öğrenim gören 89718 öğrenci araştırma evrenini, bu öğrenciler arasından seçilen 2562 öğrenci araştırma ömeUemini oluşturmaktadır. Araştırma, eğitim sosyolojisi ağırlıklı bir çalışmadır. Bireyin kişisel özellikleri, genel durumu, ailesi, öğrenim gördüğü okul, arkadaş çevresi ve kitle iletişim araçları ile ilgili çeşitli değişkenlerin sigara alışkanlığının oluşmasındaki etkileri araştırılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilerin analizinde khi kare tekniği kullanılmıştır. Konu ile ilgili yapılmış olan araştırmalardan ve ilgili literatürden yararlanılmıştır. Öğrencilerin % 36 .3'ünün Dünya Sağlık örgütü standartlarına göre sigara bağımlısı olduğu ve bu oranın artış eğilimi gösterdiği belirlenmiştir. Erkek öğrenciler arasındaki bağımlılık oranının kız öğrenciler arasındaki bağımlılık oranından yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sigara içme alışkanlığının oluşmasında, bireyin içinde bulunduğu sosyo-ekonomik çevrenin önemli ölçüde etkili olduğu görülmüştür. Aile çevresi, sigara alışkanlığının oluşmasını önleme konusunda daha çok etkili olurken, sigara alışkanlığının oluşmasında en tesirli etkinin arkadaşlardan geldiği belirlenmiştir. Sigara alışkanlığını önleme konusunda okulun yeterince etkili olamadığı tespit edilmiştir. Kitle iletişim araçlarının sigara alışkanlığının oluşmasını önleyici etkisi teşvik edici etkisinden daha yüksek bulunmuştur. Alışkanlığın oluşup oluşmamasında, yaş, cinsiyet gibi çeşitli kişisel özelliklerin de etkili olduğu tespit edilmiştir. Sigara alışkanlığının oluşmasında en riskli dönem ortaöğretim dönemidir. Yükseköğretim döneminin ise ikinci derecede riskli dönem olduğu belirlenmiştir. Sigara alışkanlığının oluşmadan önlenmesi önemlidir. Bu ise, sigara alışkanlığının oluşmadan önlenmesi konusunda, orta ve yükseköğretim döneminde yapılacak çalışmaların önemine işaret etmektedir. Bu bakımdan, öğrenciler için alternatif sosyal ortamların oluşturulması; ilgi, ihtiyaç ve yetenekleri doğrultusunda uygun etkinlik imkanlarının sağlanması önem kazanmaktadır.
Dinsel bir itibar göstergesi olarak hacılık

Dinsel itibar kavramı, toplumsal yapı ve din ilişkilerinin genel işleyişi içerisinde meşruiyetini dinden alan toplumsal tipolojilerin sosyal saygınlığı üstlenmedeki kaynaklığına ve temsiline dönük bir kavramsallaştırmadır. Hacılık da dini bir tecrübenin, somut bir sıfat üzerinden toplumsal bir temsile dönüşmesini ifade eden dinsel itibar kadrolarının sosyal görünürlüğü en yaygın olanlarından biridir. Bu çalışmada 'hacı' kategorisi üzerinden, dinsel itibarın toplumsal ağırlığına rol-temsil-itibar açılarından bakılmaya çalışılmış, hacının dini itibarı temsil etmedeki mevcut durumu ve bu duruma ilişkin algının düşünce biçimleri ve yaşam tarzlarına göre nasıl farklılaştığı ele alınmıştır.
XIX. yüzyılın sonları XX. yüzyılın başlarında Sinop Hapishanesi

İnsanın doğasında var olan suç işleme potansiyeli, insanlık tarihi boyunca farklı olaylarda kendisini göstermiş ve toplumun sıra dışı yönlerini yansıtması açısından her bilim dalı için ayrı bir önemi haiz olmuştur. Suç işlemekten hüküm giyen mahkumlar; yaptıkları hatanın bedelini dönemin şartlarına göre çeşitli cezalarla çekmiş; idareciler tarafından suçluların cezasını çekmesi ve en önemlisi pişman olması için yaptrımlar uygulanmıştır. İlk çağlarda suçlu cezasını bir mağarada ya da bir ağaca zincirlenerek çekerken, sonraki dönemlerde mahbes dediğimiz kavramdan hapishaneye geçilmiştir. Osmanlı Devleti'nde suçlular hapis cezasına çarptırılıp toplumdan soyutlanmış ve özellikle XIX. Yüzyılda hapishanelerin modernleşmesi için çaba gösterilmiştir. Coğrafi konumu ve yüksek duvarlarla çevrili bir kaleden meydana gelmesi nedeniyle, firar etmenin neredeyse imkansız olduğu Sinop Hapishanesi, kale içinde bulunması, siyasi suçluları ağırlaması, deniz kenarında olması ve mahkumları tarafından yazılan eserlerle meşhur olması yönüyle Osmanlı Devleti'ndeki çoğu hapishaneden farklı bir konumda olmuştur. Bu çalışmada Sinop Hapishanesi'nin XIX. ve XX. yüzyıllardaki durumu, mahkum profili, hapishane çalışanları, restorasyon süreçleri ve hapishane içindeki yaşantı incelenmiştir.
The dynamics of distinction and cultural omnivorousness in the culinary field of Turkey

Geç modern dönemde, Bourdieu'nün kavramsal alet edevatlarından faydalanan birçok çalışma, tüketim pratiklerinin ve beğeninin, nasıl sınıfsal pozisyona dayalı bir farklılaşma aracı olarak kullanıldığını göstermiştir. Ancak 1990 sonrası, beğeni hiyerarşisindeki dinamiklerin değiştiği yönünde ortaya atılan tartışmalar; özellikle 'kültürel hepçillik' kavramına işaret etmektedir. Nihayetinde, beğenilerdeki eklektikleşme süreci ayrım ve kültürel hepçillik arasında bir gerilime yol açmış ve bu büyüyen literatürde, ayrım ve hepçillik arasındaki gerilimin parametrelerini ve kesişen noktalarını tartışan önemli sayıda ampirik araştırma yapılmıştır. Bu tez, bu eksende görece daha az tartışılan bir alan olan Ankara'daki yemek tüketim pratiklerine odaklanarak, bu gerilim üzerinden bir analiz sunmaktadır. Beğenideki eklektikleşme sürecini daha net anlayabilmek için Ankara'da, gündelik kategorileştirmelerde alt sınıf olarak görünen 'salaş', 'otantik' yeme-içme mekanlarının üst orta sınıf müdavimleriyle küçük çaplı grup tartışmaları ile derinlemesine görüşmeler düzenlenmiştir. Çalışmanın amacı, örneklemin yeme-içme alışkanlıklarını, yönelimlerini, beğenilerini ve değerlendirme şemalarını geniş bir perspektiften inceleyerek, bu görünen eklektikliğin sınırlarını, işlerliğini tartışmaktır. Yapılan nitel araştırmanın bulgularına göre, üst orta sınıfın hepçillik nosyonu altında kesişen sınırları, öğün saati, yemeğin konsepti ve tüketim şekilleri gibi dinamiklere bağlı olarak değişkenlik göstermiştir. Ek olarak, modern/geleneksel ikileminden doğan kültürel hiyerarşinin, üst orta sınıfın yeme-içme alışkanlıkları ve beğenilerindeki etkisini henüz yitirmediği ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, bu tez kapsamında, hem Türkiye'deki yerel tüketim alanları ve sınıf-kültürel süreçler ile ilgili çalışmalara eklemlenilmiş, hem de ayrım ve hepçillik arasındaki dinamiklerin yeme-içme örüntülerindeki tezahürleri ele alınmıştır.
Halkevlerinin kısa süreli dergilerinde halk bilimi çalışmaları

Cumhuriyetin kurulması ile hızlı bir toplumsal değişim sürecine ihtiyaç duyulmuştur. Cumhuriyetin istediği nitelikte bireyler yetiştirmek üzere inkılaplar yapılmış, birçok yeniliğin altına imza atılmıştır. Yapılan yeniliklerin toplum tarafından kabul edilmesi ve benimsenmesi kolay olmamış; bu süreçte toplumun eğitilmesi, yapılan yeniliklerin topluma anlatılması zorunlu hale gelmiştir. Halkevlerinin ise bu konuya süreli yayınlar ve diğer faaliyetleriyle katkı sağlamaya çalıştığı görülmektedir. Ancak bazı halkevlerinin dergileri gerek ekonomik yetersizlikler, gerekse araç gereç ve yazar yetersizliği gibi nedenlerle uzun soluklu olamamış ve yayım devamlılığı sağlayamamıştır. Çalışmamızda söz konusu yayımlar incelenerek erken kapatılma sebeplerinin neler olabileceği üzerinde durulmuştur. Bu araştırmada öncelikle Halkevlerinin kuruluşu, teşkilatlanması ve faaliyetleri incelenmiş. Daha sonra kısa süreli yayın yapan on dört halkevi belirlenerek öncelikle bu halkevlerinin genel yapısı ve çalışmalarından söz edilmiş daha sonra teze konu olan kısa süreli yayınlar incelenmiştir.
Denetimli serbestlik altındaki gençlerin aile yapıları ve suça yönelimleri konusunda nitel bir araştırma: 'İstanbul, Hasanpaşa örneği'

Bu tez, denetimli serbestliğe tabi tutulan gençlerin suç işlemelerinde ailenin etkisini anlamaya yönelik bir çalışma olup, 'denetimli serbestlik sisteminin' suç önlemede etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın teorik çerçevesini sosyal öğrenme teorisi ve sosyal kontrol teorisi oluşturmaktadır. Gençlerin suç işlemelerinde etkili olan ailesel nedenlerin tespiti için ilk olarak literatür taraması yapılmış, genç suçluluğu ve aile yapısı üzerine yapılmış olan diğer çalışmalar incelenmiş ve 'Anadolu Denetimli Serbestlik Müdürlüğü'nde' bulunan 18-30 yaş arası 60 kişiyle derinlemesine görüşme yapılmıştır. Bu bağlamda aile yapısına ilişkin olarak; ebeveynlerin eğitim ve ekonomik seviyeleri, çocuklarına karşı davranış ve tutumları, alkol ve uyuşturucu madde alışkanlıkları ve suç geçmişşlerine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. En genel anlamıyla ailede suç unsuru içeren davranışların gençlerin suç işlemelerinde ne gibi etkilerinin olabileceği incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, gençlerin aile yapıları ile suç işlemeleri arasında anlamlı bir ilişkinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu tezin bir diğer amacı ise, 'denetimli serbestlik sisteminin' suçu önlemedeki etkilerinin incelenmesidir. Bu bağlamda denetime tabi tutulan gençlerden elde edilen veriler doğrultusunda, sistemin suçu önlemede yeterli olmadığı ve iyileştirme faaliyetlerinin hedeflenenin gerisinde kaldığı tespit edilmiştir.
Gazeteci Us Ailesi ve modernleşme

Araştırmanın muhtevası; Türk basın hayatında önemli bir yer teşkil eden gazeteci kardeşler; Mehmet Asım, Hakkı Tarık ve Hasan Rasim Us'tur. Onların Türk modernleşmesine katkıları sahibi oldukları Vakit gazetesi vasıtasıyla olmuştur. Vakit gazetesinde tanıklık ettikleri önemli olayları neşrettikleri fikir yazıları mercek altına almaya çalışmışlardır. Araştırma üç bölümden müteşekkildir. Araştırmanın ilk bölümünde; Gazeteci Us kardeşlerin hayatı, eserleri ve basın alanında katkıları incelenmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde Türk modernleşmesinin ilk safhası olan Osmanlı modernleşmesi genel bir çerçevede tetkik edilmiştir. Araştırmanın son bölümünde Türk modernleşmesinin ikinci safhası olan Cumhuriyet modernleşmesinde yaşanan değişimlere ve gelişmelere tanıklık etmiş olan Us ailesinin söylemleri ve fikir yazılarıyla analiz edilmeye çalışılmıştır.
11 Eylül 2001 sonrası İslam'la ilgili medya değerlendirmeleri

İ11 Eylül 2001 Sonrası İslam'la İlgili Medya Değerlendirmeleri? adlı tez çalışması dökümantasyon metodu ile hazırlanmıştır. Çalışma iki ana kısımdan oluşmuştur. Birinci bölüm tezin teorik çerçevesini oluşturmuştur. Teorik çerçeve kendi içinde üç bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde medya kavramı sosyolojik açıdan değerlendirilmiştir. Teorik kısmın ikinci bölümünde medya kavramının Din Sosyolojisi açısından değerlendirmesi yer almıştır. Teorik çerçevenin üçüncü bölümünde ise, 11 Eylül 2001 saldırılarının, Din ile medya arasındaki ilişkisine ayrılmıştır.11Eylül 2001 miat alınarak, öncesi ve sonrasında Batıda İslamiyete nasıl bakıldığına değinilmiştir. Analiz değerlendirilmesine ayrılmış olan İkinci Bölümde 4 gazetenin Radikal, Cumhuriyet, Hürriyet ve Zaman gazetelerinin 11 Eylül 2001'den 3 ay önce ve 9 ay sonra tarihleri olmak üzere 1 yıllık bir süreç taranmıştır. Belirlenmiş olan bu dört gazetenin 11 Eylül 2001'den önce ve sonra olmak üzere din olgusu içeren haber ve yorumlar sınıflandırılarak karşılaştırılmışlardır. Belirlenen gazetelerin birinci ve dış haberler sayfaları ile bu gazetelerde düzenli olarak yazı yazan yazarların makaleleri, taranarak din olgusu içeren haberler ve yorumlar incelenmiştir.
Beyond the spoken: Ethnic marital endogamy in Northern Cyprus

Bu çalışma Kuzey Kıbrıs'ta yaşayan Kıbrıslı Türk kadınların grup içi ve grup dışı evliliğe dair fikirlerini ve tutumlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Kuzey Kıbrıs'ta grup içi evliliklerin ardındaki motivasyonu anlamak ve bunu Kıbrıs Türk kimliği ve grup ilişkileri çerçevesinde incelemek araştırmanın odak noktasıdır. Kuzey Kıbrıs'ta evliliklerin temelinde romantik aşk/sevgi olduğu varsayımı olsa da, Kıbrıslı Türkler eşlerini kendi etnik kökenlerinden seçmeye eğilim göstermektedirler. Bu nedenle, bu araştırmada Kıbrıslı Türklerin etnik kimlik temelinde evlilikleri nasıl algıladıkları ve tanımladıkları, grubun 'biz' ve 'ötekiler' arasında yaptığı ayrım ve çizdiği sınırlar göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Nitel araştırma metodu kullanılarak 2017 yazında Kuzey Kıbrıs'ta Kıbrıslı Türk kadınlarla yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır. Araştıma bulguları, Kuzey Kıbrıs'ta grup içi evlenme pratiklerinin zaman içerisindeki dönüşümüne rağmen, bu pratiğin grubun devamlılığı, kültürün devamlılığı ve özgün dilin korunması açısından hala önemli olduğunu göstermiştir.
Televizyonda kamusal dayanışma ağları: Bir kamusal alan imkanı olarak televizyon

Farklı toplumsal tecrübeler ile şekillenebilen alternatif kamusal alanların olup olmadığı bu tezeöncülük eden fikrin motivasyonudur. Bu araştırmada televizyonun 'kamusal alan imkanı' irdelenmiştir. Bu kapsamda Türkiye televizyon programları örneğinde ve evreninde televizyondaki tartışma programları kamusal alan olanakları açısından irdelenmiştir. Nitel araştırma yöntemi ile incelenen programlar, Teun van Dijk'in ideolojik söylem analiziyle çözümlenmiştir. Çalışma kapsamı içinde Gündem Özel, Halk Arenası ve Yaz Boz programlarının 15 Aralık 2017'de yayınlanan bölümleri incelenmiştir. İncelenen programlarda, magazinleştirme, belirli görüşleri güçlendirirken diğerlerini tasfiye etme ve tematik sınırlandırma gibi çeşitli dışlama mekanizmaları işletilmiştir. İzleyiciye bir demokrasi sanrısı yaratılan bu programlarda, pasifleştirilmiş bir yurttaş-izleyici-tüketici üretilmesi söz konusu olmuştur. İncelenen forum programları kamusal müzakereye katkı sunmakta güçlük çekmektedir. Medya ortamında gerçekleşen yeni kamusal alan, bu yönüyle, gerçektekinin dekor ve katılımcılarla desteklenen simülakrasıdır. Ancak pratikteki iyi gitmeyen tüm yönlerine rağmen kamusallığa aracılık eden bir televizyonun yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir. Çünkü tüm bu aksaklıklara rağmen; dinlemeye, birlikte eylemeye, dayanışmaya, günlük yaşam tecrübelerine yer veren bu programlarda ve programın çevrimiçi sohbetlerde yeniden üretilen kamusal uzamlarında, mücadele alanlarının şiddet dışı ve dönüştürücü potansiyelleri yatmaktadır.
Cahide birgül romanlarında toplumsal cinsiyet ve cinsellik

tez, lezbiyen feminist edebiyat eserlerindeki kadınlar arası aşkın temsillerini ve bir kurum olarak zorunlu heteroseksüelliğin karakterlerde yarattığı içsel çatışmayı, lezbiyen feminizmi, Fransız feminizminde dil ve lezbiyen edebiyat eleştirisi bağlamında incelemektedir. Bunun için öncelikle, zorunlu heteroseksizm, lezbiyen görünmezliği, kadınlar arası ilişkilerde cinsiyet rolleri ele alınmıştır. Ardından Fransız feminizminde dil hususu, patriarkanın bastırdığı kadın dili çerçevesinde irdelenmiş, kadının özne konumundan konuşabilmesinin önemine değinilmiştir. Lezbiyen feminist edebiyat eleştirisinde ise, bir yapıtın söz konusu edebiyata dahil olabilmesi adına barındırması gereken noktalara dikkat çekilmiştir. Ataerkinin kadın yazını üzerindeki etkisinde, lezbiyen feminist edebiyat eleştirisi ışığında tartışılmış ve eril kanon tarafından çarpıtılan lezbiyen imgeleri analiz edilmeye çalışılmıştır. Patriarkal düzenin ikiyüzlü ahlakını ve patolojisini, geleneksel edebiyat klişelerine düşmeden aktaran özgün üslubu nedeniyle, Cahide Birgül'ün Gölgeler Çekildiğinde (1998) ve Eflatun Koza (2009) romanlarındaki karakterler, yukarıda sözü edilen teoriler doğrultusunda inceleme konusu yapılmıştır. Bu bağlamda sözü edilen yapıtlarda lezbiyen karakterlerin temsili, karakterlerin kullandıkları dil, onların mekan ve nesnelerle olan ilişkileri ve 'histerik kadın' imgesini yaratan esas unsur olarak heteronormativitenin patolojisi analiz edilmeye çalışılmıştır. Böylelikle içselleştirilmiş homofobi, zorunlu heteroseksüellik, lezbiyen görünmezliği, toplumsal cinsiyet gibi hususlar, romanlarla örtüşen pasajlar doğrultusunda tartışılmıştır. Bu çalışmada, kadın yazınının eril kanon tarafından nasıl göz ardı edildiği üzerinde durularak, Cahide Birgül'ün seçilmiş romanlarının, lezbiyen feminist edebiyata yaptığı katkıyı vurgulamak hedeflenmektedir.
Mitat Enç'in hayatı ve eğitim anlayışı

Bu tez çalışmasında, özel eğitim alanının Türkiye'deki önemli ismi Mitat Enç'ın hayatı, eserleri, bilim adamı kişiliği, eğitim ve özel eğitim ile ilgili görüş ve teklifleri incelenmiştir. Mitat Enç; araştırmacı, bilim adamı, eğitimci ve idareci olarak Türkiye'de özel eğitim sahasında önemli bir yere sahiptir. Bu durum gerek bilimsel, idari veya başka amaçlarla düzenlenen sempozyum, panel ve toplantılarda yaptığı konuşmalar, katıldığı müzakereler, sunduğu pratik öneriler, yazdığı makale ve kitaplarında ortaya koyduğu fikir, eleştiri, bilimsel-metodik değerlendirme ve sonuçlar; gerekse de idari üst makamlara diğer uzmanlarla beraber sunduğu değerlendirme ve teklifler incelendiğinde açıkça görülmektedir. Bu araştırmanın genel amacı, Mitat Enç'in eğitimsel görüş ve uygulamalarını incelemek, dönemin eğitimsel görüş ve uygulamaları içerisinde değerlendirmektir. Mitat Enç'in yaşantısı ve uygulamaları günümüz uygulamalarını yönlendiren eğitimde karar verme durumunda olanlara bir ölçüde yardımcı olabilmesi açısından önemlidir. Bu tez çalışmasında bu kapsamda gerçekleştirilmeye çalışılmış ve başarılı olduğu takdirde bundan sonraki çalışmalara ışık tutması amaçlanmıştır. Bu araştırma geçmişşe yönelik bir çalışmadır. Araştırma amaçlarına uygun olarak veriler elde etmek için genel tarama yöntemlerinden tarihsel yöntem kullanılmıştır. Araştırmada, alan yazın taraması yapılarak Mitat Enç'in hayatı ve eğitim görüşü belirlenmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede mevcut veriler incelenerek Mitat Enç'in kendi düşünceleri ve yazdıkları da ele alınarak bir senteze ulaşılmıştır.
Modern kent mekanlarında mahallenin konumu

Temel inceleme nesnesi insan olan sosyolojinin, insanın üzerinde yaşadığı mekanı bir çalışma alanı olarak ihmal etmesi söz konusu olamaz. Çünkü mekan insanın üzerinde hayatını idame ettirdiği coğrafi alanının yanı sıra, insanın doğrudan ya da dolaylı olarak başka insanlarla etkileşim halinde olduğu bir alanı da ifade etmektedir. Bu etkileşim mekan ile insanın arasında kopmaz bir bağın oluşmasına neden olmuştur. Dolayısıyla insanın üzerinde yaşadığı mekanın dönüşümü insanın hayat tarzının, diğer insanlarla etkileşim biçiminin ve tüm sosyal hayatının dönüşümü anlamına gelmektedir. Bu sebeple bu çalışmanın konusunu insanın üzerinde yaşadığı temel mekanlardan biri olan mahallede yaşanan dönüşümle birlikte hayatında nelerin değiştiği ve modern kent mekanlarının mahalleye kıyasla toplumsal hayatta ne tür işlevler üstlendiği oluşturmaktadır. Bu bağlamda mahallenin tarihsel bağlamda yaşadığı dönüşüm ele alınacak ve günümüzde modern kent mekanları arasındaki konumuna değinilecektir
Sünnet sosyolojisi bağlamında bireysel ve toplumsal şiddet

Kişi ya da grupların birbirlerine üstünlük, hakimiyet sağlama çabalarının sonucu şiddeti doğurmaktadır. Bu durumun daha çok siyasi, ekonomik, dini nedenler bağlamında yoğunlaştığı görülmektedir. Çünkü grupların kendini tanımlaması siyaset, din, coğrafya, etnik kimlik, cinsiyet, sosyo-ekonomik durumlar üzerinden yapılmaktadır. Özellikle son zamanlarda şiddet olgusu din, mezhep, coğrafya, milliyet, renk farkı gözetmeksizin bütün insanlığı kuşatan bir sorun haline gelmiştir. Bu çalışma, giriş ve sonuç kısımları hariç üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, sosyoloji ve hadis verileri bağlamında kavramsal olarak şiddeti ve sünnet sosyolojisi kavramını ele almaktadır. İkinci bölüm, şiddetin hadis literatüründe nasıl ele alındığına yöneliktir. Üçüncü bölüm ise, toplumsal şiddet karşısında Hz. Peygamber'in örnekliğinden istifade etmenin ilkesel tespitlerini ve toplumsal birlikteliğe zarar verecek unsurlardan hareketle İslam'ın oluşturmayı hedeflediği toplumsal yapının esaslarına işaretle şiddeti ele almaktadır. Sonuç bölümünde ise toplumsal hayatta ihtilafların kaçınılmaz olduğu bununla birlikte sünnet sosyolojisi dikkate alınarak şiddeti kontrol edebilmenin esaslarına dair değerlendirmeler yer almaktadır.
Eski Türk toplumunda ailenin yeri ve önemi

Jüri : Prof. Dr. Hüseyin AKYÜZ Eski Türk Toplum Yapısında Ailenin Yeri ve Önemi adını taşıyan bu çalışma üç bölüm ve çok sayıda alt başlıktan oluşmuştur. Birinci bölümde aileyi kavramsal ve tarihi çerçeveye oturtarak, aile konusunda ortaya çıkan görüşlere yer verdik. Aile sınıflaması yaparak, otoritenin kullanımı, rol ve statü dağılımının aile yapısına bağlı olarak nasıl değiştiğim göstermeye çalıştık. İkinci bölümde ise eski Türk sosyal hayatında önemli olan kurum ve organizasyonların aileyle olan ilişkilerim belirttik. Bu bağlamda din, kışla ve devlet gibi bazı temel kurum ve organizasyonları genel hatlar içerisinde inceledik. Eski Türk Ailesi adını taşıyan üçüncü bölümde ise evliliğin ne olduğu, hangi aşamalardan geçerek evlenildiği, eski Türk aile yapısının nasıl kurulduğu üzerinde durduk. Eski Türk ailesinin fonksiyonlarım açıklayarak toplumdaki sosyo-kültürel değerlerle olan ilişkisini irdeledik. Ayrıca Antik-Çağla kısa bir karşılaştırma yaparak eski Türk ailesinin kendi dönemi içindeki yerini ve önemini belirlemeye çalıştık.