turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Madeni atık yağların fraksiyonlarına ayrılarak bertarafı ve yeni ürünlerin geri kazanımı

Bu çalışmada ; Madeni atık yağların, distilasyon yöntemi kullanılarak, bileşenlerine ayrılması ve geri kazanıma uygunluğu araştırılmıştır. Deneyde kullanılan atık yağ Konya Anadolu Sanayi oto tamir ve bakım istasyonlarından temin edilmiştir. Atık yağ laboratuarda distilasyon işlemine tabi tutulmuş, hangi sıcaklıklardafraksiyonlarına ayrıldığı incelenerek sonuç ürünlerinin kimyasal özellikleri belirlenmiştir. Laboratuar şartlarında yapılan bu araştırma sonuçlarına göre, atık yağların %90 oranında geri kazanılabileceği ortaya konmuştur.
On the aquatic toxicity of diverse chemicals: Development of novel In silico models towards selected aquatic organisms under the framework of reach regulation

Kimyasalların sucul organizmalara yönelik zararlılık ve risk değerlendirmesi Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi, İzni ve Kısıtlanması hakkındaki Avrupa Birliği Yönetmeliği doğrultusunda önem taşımaktadır. Hayvan refahı ve sürdürülebilirlik gibi etik konular ile sucul toksisite veri gereksinimi göz önünde bulundurulduğunda, Kantitatif Yapı-Toksisitesi İlişkileri gibi bilgisayarla modelleme yöntemleri çevresel toksisitelerin tahmin edilmesinde büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, geometri optimizasyon yönteminin seçimine yönelik aktivite-bağımsız akılcı bir yaklaşım iyileştirilmiş KYTİ modellemesi için ilk defa önerilmiştir. Temsili üç sucul türe yönelik farklı KYTİ ve türler arası modeller önerilen akılcı yaklaşım kullanılarak geliştirilmiştir. Gökkuşağı alabalığı karaciğer hücre dizini sitotoksisitesi ve Dugesia japonica toksisitesi için KYTİ modelleri ile Daphnia magna ve D. japonica için türler arası kantitatif toksisite ilişkisi ilk kez raporlanmıştır. Endişe verici kimyasallar ve yüksek hacimde üretilen kimyasallar gibi çevresel açıdan önemli kimyasallara yönelik geliştirilen ve dikkate değer tahmin kapsamı sağlayan KYTİ modelleri ile literatüre katkıda bulunulmuştur. Ayrıca, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu tarafından açıklanan 'Ekotoksikolojik Verisi Olmayan Kimyasallar Listesi' nde belirtilen kimyasalların büyük bir çoğunluğu için tahmin edilen sucul toksisite ve sitotoksisite verileri ilk kez olarak sağlanmıştır. Geliştirilen modeller, bilimsel ve düzenleyici bir çerçevede kimyasalların toksisite değerlendirmesi, taranması ve önceliklendirilmesinde potansiyel araçlar olarak ümit vericidir.
Atık sulardan nitrobenzen gideriminin araştırılmasında uzun havalandırmalı ve kesikli aktif çamur sistemlerinin kullanılması

Ekosistemler için büyük tehlike yaratan kirlilikler genellikle organik ve inorganik kökenli kimyasal maddeler içermektedir. Bunlar arasında, Nitroaromatik bileşikler, kirlilik yaratan organik madde bileşenlerinden oluşmuş olup yüksek toksisiteye sahiptirler ve mikroorganizmalar, bitkiler, hayvanlar ve insanlar için toksik ya da mutajenik etki gösterebilmektedirler. Bu Nitroaromatik bileşiklerden biri de Nitrobenzen ' dir. NB' in önemli bir kısmı (%95-98) anilin sentezinde, bir kısmı ise kauçuk, sabun, pestisit, ayakkabı cilası, boya, boya çözücüler ve ilaç sanayinde kullanılmaktadır. Bu çalışmada, sürekli akışlı uzun havalandırmalı ve kesikli aktif çamur sistemleri kullanılarak NB' nin arıtılabilirliği araştırılmıştır. Çalışma sabit laboratuar koşulları altında gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, kurulan sisteme çeşitli NB konsantrasyonları içeren sentetik atıksuların girişi sağlanmıştır. Sentetik atıksuyun NB konsantrasyonları 1-800 mg/L arasında değiştirilmiş ve hidrolik bekleme süresi sabit 24 saat olarak uygulanmıştır. Çalışmanın başlangıcında giriş suyu KOİ' si 380 20 mg / L KOİ'ye eşittir. Giriş atıksuyunun KOİ konsantrasyonları NB eklenmesiyle artmıştır. NB giderim oranları %85- 92 arasında bulunmuştur. Bu çalışmanın amacı, uzun havalandırmalı aktif çamur sistemlerinde NB giderim kapasitesinin araştırılmasıdır.
Nanoteknolojik hava sterilizasyon ünitesi geliştirilmesi

Bu çalışmada, metal katyonlu antibakmikrobiyal malzeme içeren dolgu malzemelerinin, yüksek tutuculuk özellikli filtreler ve nanoteknolojik ürünlerle geliştirilmiş reaktör sistemiyle birlikte kullanılarak havadaki patojen mikroorganizmaların sterilizasyonu gerçekleştirilmiştir. Hava arıtma sisteminin kontaminasyon riski taşıyan tüm yüzeyleri antimikrobiyal hale getirilerek mevcut sistemlerde insan sağlı üzerindeki zararlı etkileri giderilmiştir. Kısa dalga boylu C sınıfı UV ışık kaynağı ve nanopartikül TiO2 katalizörle desteklenmiş fotokatalitik reaktör yardımıyla da tüm mikroorganizmaların sterilizasyonu sağlanmıştır. Tüm yüzeylerin antimikrobiyal etkinliği kanıtlanmış ve cihazın kapalı ortamlarda sterilizasyon etkinlik testleri gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda hava sterilizasyon cihazının ortamdaki kirli havayı temizlediği ve mikroorganizmalardan arındırdığı kanıtlanmıştır.
Pamolare model for water quality management of Sapanca Lake

öz SAPANCA GÖLÜ SU KALİTESİ YÖNETİMİ İÇİN PAMOLARE MODELİ DİNÇ, Hatice Yüksek Lisans, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Mustafa Oğuz Aralık 2001, 136 sayfa Bu çalışmada Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nden temin edilen 1988- 1997 dönemine ait veriler baz alınarak Sapanca Gölünde S. E. Jorgensen, H. Tsuno ve T. Hidaka (2000), tarafından UNEP, DTIE ve IETC/ILEC için geliştirilen, bir dinamik ve bir grup empirik modelin birleşiminden oluşan PAMOLARE Modelinin 1. aşaması kalibre edilmiş ve gerçeklenmiştir. Su kalitesi değişimine yönelik tahminlerde bulunulmuş, model bir yönetim aracı olarak altı senaryo dahilinde simüle edilmiştir. İki istatistiksel hata belirleme yöntemiyle tahmin edilen değerler ile gerçek değerlerin uyumlu olup olmadığı saptanmıştır. Ayrıca model parametre hassasiyet analizine tabi tutulmuştur. Dinamik model çerçevesinde hesaplanan toplam azot ve toplam fosfor değerlerinde tahminler ile alanda ölçülen veriler gerçekleme aşamasında uyum göstermiştir, dolayısıyla dinamik model toplam azot ve toplam fosfor konsantrasyonları için doğru tahminler üretebilmiş ve bu sonuçlar kullanılarak yönetime dair öneriler geliştirilebilmiştir. Ancak modelin gelecekte toplam azot ve toplam fosfor tahminlerinde rahatlıkla kullanılabilmesi için yüksek kalitede veri ile desteklenmesi gereklidir. Ancak empirik modellerden biri kullanılarak hesaplanan klorofıl-a değerlerinde kalibrasyon aşamasında bir uyum sağlanamamıştır, dolayısıyla model klorofil-a tahminlerinde kullanmak için uygun bulunmamıştır. Benzer şekilde ortalama birincil üretim sonuçlan teorik olarak mümkün olmayan şekilde negatif değerlere ulaşmıştır. Sonuç olarak Danimarka'daki göllerden üretilen empirik modeller Sapanca Gölü için uygun bulunmamıştır.
İçme-kullanma sularında elektrokoagülasyon prosesi ile arsenik gideriminin araştırılması

içme sularında arseniğin sınır değerin üzerinde bulunması çeşitli sağlık sorunlarına sebebiyet vermektedir. Bölgenin jeolojik yapısı ve toprağın arsenikçe zengin olması durumunda su kaynaklarında doğal nedenlerle arsenik kirliliği gözlenirken, insan faaliyetleri neticesinde de arsenik kontaminasyonları vuku bulmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü, yapılan araştırmalara dayanarak, içme sularındaki maksimum arsenik miktarını 10 g/L olarak belirlemiş ve bu değerin üzerinde arsenik bulunduran suların toksik olduğunu ilan etmiştir. Sınır değerin üzerinde arsenik içeren kullanma ve içme sularında kirliliğin giderilmesi gerekir. Bölgemizde bulunan Karaali jeotermal sahasındaki akışkandan alınan su numunelerinde As konsantrasyonu 44 g/L ile limit değerlerinin üzerinde tespit edilmiştir. Dolayısıyla bölgede sulardan As giderimini sağlayan uygun bir metodun araştırılması gerekliliği doğmuştur. Bu bağlamda mevcut çalışmada, ucuz ve kolay bir yöntem olarak bilinen ve işletmedeki basitliği nedeniyle tercih edilen elektrokoagülasyon yöntemiyle sulardan arsenik gideriminin araştırılması amaçlanmıştır. Elektrokoagülasyon prosesi kirlenmiş suyun arıtılması için uygulanan elektrokimyasal bir işlemdir ve çok çeşitli kirleticileri uzaklaştırmak için kullanılan bir su arıtma teknolojisidir. Denemelerde, elektrokoagülasyon yöntemi ile sulu çözeltilerden arseniğin giderimi ve sistem parametrelerinin giderim verimi üzerine etkileri incelenmiştir. Özellikle ortamın pH'sı, akım yoğunluğu, iletkenlik ve tuz ilavesinin As giderim oranı üzerindeki etkileri yorumlanmıştır. Proseste sentetik olarak hazırlanmış arsenik çözeltisi kullanılmıştır. Elektrokoagülasyon deneyleri için 10 L'lik bir elektrokoagülatör tasarlanmıştır. Sistemde beş adet ve her birinin yüzey alanı 189 cm2 olan alüminyum elektrot plaka kullanılmıştır. Her bir elektrot arası açıklık 5 cm olarak seçilmiştir. Güç kaynağı olarak maksimum 30 volt ve 3 A akımda çalışan GPS- 3303 6020 1200 Watt model seçilmiştir. Gerilim 1 .5V-15V arası ve akım 0 .1A-2A olarak belirlenmiştir. Akım yoğunluğunun artırılması arsenik giderim miktarını aynı zamanda enerji tüketimini de artırmıştır. Çözeltiye ilave edilen destek elektrolit, ortam iletkenliğini ve As giderim verimini (%15) arttırmıştır. As gideriminde sistemde yüksek akım uygulamasının, yüksek pH'da sistemi işletmekten daha etkili olduğu görülmüştür. Bununla birlikte pH 10'un üzerine çıkınca As gideriminde önemli bir artış gözlenmiştir. Deneysel çalışmanın sonucunda elektrokoagülatörde 1.29 mA/cm 2 akım yoğunluğu için 10 dk sonunda %99'un üzerinde As giderimi sağlanmıştır. Optimum akım şartları 5 V ve 1A değerlerinde elde edilmiştir. Bu değerin üzerinde arıtma veriminde önemli bir değişim olmadığından, maliyeti arttırmamak açısından 5 voltun aşılmaması önerilmiştir.
Inhibitory effects of lindane and dielorin and removal of dieldrin in anaerobic treatment systems

oz LINDAN VE DIELDRININ TOKSIK ETKİLERİ VE DİELDRİNİN ANAEROBİK ARITIM SİSTEMLERİNDE GİDERİMİ Ergüder, Tuba Hande Yüksek Lisans Tezi, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Danışmanı: Doç. Dr. Göksel N. Demirer Eylül 2000, 122 sayfa Bu çalışmada, klorlu insektisitlerden lindan ve dieldrinin anaerobik sistemler üzerindeki toksik etkileri araştırılmıştır. Anaerobik Toksisite Analiz deneyleri kesikli reaktörlerde mikrobiyel alıştırmaya tabii tutulmuş ve tutulmamış anaerobik kültürler kullanılarak gerçekleştirilmiştir. ATA deneyleri sonucunda, 10 mg/L lindan ve 30 mg/L dieldrinin mikrobiyel alıştırmaya tabii tutulmamış anaerobik kültürleri inhibe ettiği saptanmıştır. Fakat, bu dozlarda inhibe olan kültürlerin sonrasında iyileşme gösterdiği fark edilmiştir. ATA deneylerinin ikinci aşamasında, asetat, etanol+pestisit ve asetat+etanol+pestisit'e adapte olmuş anaerobik kültürler kullanılmıştır. ATA deneyleri sonucunda, anaerobik kültürlerin toksik maddelere karşı gösterdikleri direncin adaptasyon sonrasında arttığı anlaşılmıştır. Adaptasyon seviyesinin, alıştırma süresince uygulanan bileşiğin çeşidi ve dozuyla bağlantılı olduğu anlaşılmıştır. Bu deney sonuncunda, asetat+etanol+pestisit alıştırma protokolünün, kültürlerin adaptasyon potansiyelini artırmada diğerlerine göre en etkili protokol olduğu saptanmıştır. Etanol+pestisit (15 mg/L) alıştırma protokolünün ise kültürleri 50 mg/L lindan veya dieldrinin toksik etkilerine karşı korumada yeterli olmadığı gözlenmiştir. Sürekli reaktör deneyleri, iki aşamalı Yukarı Akışlı Çamur Yataklı Anaerobik reaktörlerde gerçekleştirilmiştir. Lindan YAÇYA sisteminde, hidrolik bekletme süresi ve yükleme dozu, sırasıyla, 24 saat ve 30 mg/L. gün iken, %88-92'lik KOİ arıtımı elde edilmiştir. Aynı şekilde, dieldrin YAÇYA sisteminde, HBS ve yükleme dozu, sırasıyla, 24 saat 10 mg/L. gün iken, yüksek KOİ (%87-94) arıtımı gözlenmiştir. Uygulanabilir minimum HBS'de maksimum pestisit yükleme dozunu araştırmak için, lindan ve dieldrin YAÇYA sistemlerinin HBS değerleri, sırasıyla, 10 ve 3,5 saate düşürülmüştür. Bu koşullarda, lindan ve dieldrin YAÇYA reaktörlerindeki pestisit yükleme dozları, sırasıyla, 18,5 ve 1,4 mg/L. gün iken, KOİ arıtım yüzdelerinin %80 ve %60'ın altma düştüğü saptanmıştır. YAÇYA sistemlerinde ikinci aşamaların KOİ arıtımında etkili olmadığı anlaşılmıştır. Fakat, dieldrin YAÇYA sistemindeki ikinci aşamanm dieldrinin giderilmesinde önemli bir yeri olduğu fark edilmiştir. 10 mg/L dieldrin giriş konsantrasyonunun ikinci aşamada %44-86, tüm YAÇYA sisteminde ise %86- 94 giderildiği anlaşılmıştır. Dieldrinin YAÇYA sistemlerinde gideriminde, biosorplama mekanizmasmın önemli bir yeri olduğu bulunmuştur. Buharlaşma/uçuculuk ile madde kaybının ise önemli olmadığı anlaşılmıştır.
TiO2 ile suların fotokatalitik dezenfeksiyonu

Güneş enerjisi, su ve atıksu arıtımı alanında uygulama alanı bulan bir enerji türüdür. Doğal veya yapay bir kaynaktan elde edilen UV ışınları ve Titanyum dioksit (TiO2) gibi yarı iletken katalizörler ile kirleticilerin parçalanıp yok edilmesinefotokatalitik proses denilmektedir. Bu fotokatalitik prosesin uygun elektrikalanıyla birleştirilmesiyle fotoelektrokatalitik prosesler elde edilmektedir ve bu teknolojideki uygulamalar giderek artmaktadır. Bu çalışmada, TiO2 nanopartikülleri kullanılarak suların arıtımı ve dezenfeksiyonuaraştırılmıştır. Deneylerde ticari TiO2 olan Degussa P25, bakteri olarak daEscherichia coli kullanılmıştır. Dört farklı yöntemle camlar kaplanmıştır. Kaplanan camların fotoakımlarıölçülmüştür. Bu camların antimikrobiyal etkisi araştırılmıştır. Degussanın E. coli üzerindeki antimikrobiyal etkisine bakılmıştır. Kalsiyum, magnezyum, klor ve karbonatın degussanın antimikrobiyal aktivitesine etkisi olup olmadığını incelenmiştir.
Arıtma çamuru süzüntü sularından biyolojik stabilizasyon sonrası magnezyum amonyum fosfat çöktürmesi ile azot giderimi

Atıksu arıtma işlemleri sırasında açığa çıkan atık çamur, stabilizasyon ve susuzlaştırma işlemleri ile arıtılmaktadır. Bu işlemler sırasında çamurdan ayrılan suya süzüntü suyu denir. Yaygın olarak uygulanan biyolojik stabilizasyon yöntemlerinde, bakteri ve proteinlerin parçalanması, süzüntü suyuna yüksek miktarlarda azot salınımıyla sonuçlanır. Süzüntü sularının geri devrettirilmesi biyolojik ünitenin azot yükünü arttırarak işletmeyi zorlaştırabilir. Süzüntü suyuna azot giderimi için magnezyum amonyum fosfat çöktürmesinin uygulanmasıyla azot giderimi sağlanabilmekte ve ayrıca oluşan çökelek gübre olarak kullanılabilmektedir. Süzüntü suları oluştukları koşullara göre farklı özelliklere sahip olabilmektedir. Bu nedenle, MAP çöktürmesi uygulanacak atıksuya özgü olarak, yüksek giderim verimi sağlanabilecek işletme koşullarının belirlenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, bu tez çalışmasının amacı biyolojik stabilizasyon uygulanmış arıtma çamurlarından ayrılan süzüntü sularından azot giderimi için uygun MAP çöktürmesi proses koşullarının belirlenmesidir. Bu amaçla, anaerobik ve ototermal termofilik aerobik stabilizasyon uygulanan arıtma çamurlarından ayrılan süzüntü sularına farklı işletme koşullarında MAP çöktürmesi uygulanarak en uygun MAP çöktürmesi işletme koşulları araştırılmıştır. ATAD uygulanmış süzüntü sularına pH 9 ,5'de 60 dakika süreyle 1,62:1:1, 5 Mg:NH4:PO 4 mol oranının uygulanmasıyla %88 azot giderimi elde edilmiştir. Anaerobik stabilizasyon uygulanmış süzüntü sularına ise pH 9 ,8'de 60 dakika süreyle 1,71:1:1, 5 Mg:NH4:PO 4 mol oranının uygulanmasıyla %97 azot giderimi elde edilmiştir. Yürütülen çalışmalar sonucunda arıtma çamurlarına uygulanan stabilizasyon prosesinin MAP çöktürmesi ile geri kazanılabilecek azot miktarına etkisi olduğu belirlenmiştir.
Fitoremediasyon sonrası yabani hint yağı ve aspir bitkilerinin biyokütlesinden toksik metallerin elektrokimyasal yöntemle giderimi ve geri kazanımı

Bu çalışmanın amacı fitoremediasyon sonrası tehlikeli atık sınıfına giren bitkibiyokütlesinin değerlendirilmesidir. Bu amaçla, çoklu metal ile kirlenmiş bir toprağın arıtım için yetiştirilen yabani hint yağı ve aspir bitkilerinin biyokütlesinden toksik metallerin kimyasalekstraksiyon ve elektrokimyasal yöntemle giderimi ve geri kazanımı araştırılmıştır. Ardışık olarak uygulanan bu iki yöntemle bitki biyokütlesinin tehlikesiz atık olarak değerlendirmesi, ekonomik değeri yüksek metallerin geri kazanılması ve 'sıfır atık'prensibine yaklaşılması amaçlanmıştır. Çoklu metal geri kazanım işlemi bir asidikelektrolit içerisinde elektroçöktürme yapılarak sağlanmıştır. Bu araştırma kapsamında, saksı denemesinde Cd, Pb ve Zn ile kirli bir toprakta 12 hafta süre ile yetiştirilen yabani hint yağı ve aspir bitkileri fitoremediasyon kapasitesini belirlemek amacıyla HNO3 ile mikrodalga yöntemiyle yakılarak elemental içeriği ICP-MScihazında belirlenmiştir. Yabani hint yağı bitkisinin kuru kütle bazında 21 mg/kg Cd,64 mg/kg Pb, 1719 mg/kg Zn, aspir bitkisinin ise 606 mg/kg Cd, 888 mg/kg Pb, 5534 mg/kg Zn biriktirdiği tespit edilmiştir. İki bitkinin kök ve yeşil aksamı, 0,5 ve 1 M H2SO 4 ile homojenize edilerek kimyasal olarak çözünürlüğü sağlanmış ve filtre edilen bitki çözeltisi 2 h süreyle -0,6 V potansiyelde Pb çalışma elektrodukullanılarak elektroçöktürmeye tabii tutulmuştur. Başlangıç Cd, Pb ve Zn içeriği belirlenen çözeltilerden 15, 30, 45, 60, 90 ve 120. dakikalarda 0,5 mL örnek alınarakiçeriğindeki Cd, Pb ve Zn'nun metalik formda çökelip çökelmedikleri test edilmiştir. Yabani hint yağı yeşil aksamından en çok Cd (% 78) giderimi sağlanırken aspirbitkisi kök aksamından en çok Pb (%86) giderimi 2 saat süreyle elektrokimyasal olarak gerçekleşmiştir.
Dalyan lagün havzasının sürdürülebilir yönetimi için karasal verilerin coğrafi bilgi sistemi ile analizi

Bu çalışma, seçilen drenaj alanı için karasal verilerin Coğrafi Bilgi Sistemi' ne aktarılması ve yapılan sorgulama sonuçlarının sürdürülebilir yönetim ve eylem planlan için gerekli karar destek sistemlerinde kullanılmasını amaçlamaktadır. Çevresel modelleme çalışmalarında bilgisayarın pratikte kullanılmasına karşılık CBS ile entegrasyon çalışmaları yenidir. Bu açıdan, CBS ile etkin bir çalışma gerçekleştirmek adına bu çalışmada kullanılacak yazılımlarla ilgili ön çalışmalar ve pratiği artırıcı uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Harita Genel Komutanlığı'ndan temin edilen eşyükseklik katmanı çalışma için ana harita katmanı olarak kullanılmıştır. Önceki çalışmalar sonucu üretilen ve HGK' dan gelen katmanda mevcut olmayan göl ve kanal haritası ile alt havzaları gösteren haritalar sayısallaştırılmış ve koordinat dönüşümleri yapılarak kullanıma hazır hale getirilmiştir. Çalışmanın genelinde ağırlıklı olarak, seçilen bölgeye ait sayısallaştırılmış toprak haritaları incelenmiştir. Arazi kullanım harita katmanı incelenerek, bölgede ağırlıklı olarak orman alanı ve tarım alanı bulunduğu, yerleşim alanı olarak köylerin bulunduğu görülmüştür. Çalışma bölgesine ait yol ve akarsu harita katmanları da temin edilerek yorumlanmıştır. Toprak, idari sınır, akarsu, yol ve köy katmanları T. C. Köy İşleri Genel Müdürlüğü'nün ilgili dairelerinden temin edilmiştir. Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü'nden elde edilen iklim verileri ile öznitelik tablosu oluşturularak mevcut haritalar ile ilişkilendirilmiştir. İlgili internet sitelerinden elde edilen geçmişş yıllarda bölgede meydana gelen depremler gösteren harita katmanı oluşturulmuştur. Bölüm 1 'de çevresel modellemede CBS entegrasyonunun çevre planlama amaçlı kullanılma sebebi açıklanmış ve çalışmada izlenen adımlar sıralanmıştır. Bölüm 2'de çevresel modelleme çalışmalarında kullanılacak olan CBS teknolojisinin kullanım alanları ve yararlarına ilişkin bilgiler verilmiştir. Bölüm 3'de CBS'nin bileşenleri ve çalışma sırasında dikkat edilmesi gereken teknik özellikleri anlatılmıştır. Bölüm 4'te karasal verilere ait çevresel modelleme ve CBS entegrasyonuyla gerçekleşen dünya örnekleri literatürden incelenmiştir. Bölüm 5'te çalışma bölgesine ait karasal verilerin harita ve grafik sunumları yorumlanmıştır. Bölüm 6'da bu çalışmadan elde edilen sonuçlar değerlendirilerek, bölgede yapılacak ileriye dönük çalışmalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur. vnı
Tekstil endüstrisi atıksularının biyolojik arıtılabilirliği

Bu çalışmada tekstil endüstrisinden kaynaklanan atıksuların biyolojik arıtılabilirliği incelenmiş ve bu amaçla 3 değişik tekstil fabrikasından alınan atıksu numuneleri üzerinde bir dizi deneysel çalışma yürütülmüştür. Birinci bölümde, çalışmanın anlam ve önemi belirtilmiş amaç ve kapsam kısaca özetlenmiştir. ikinci bölümde, tekstil endüstrisinin genel bir tanıtımı yapılmıştı. Literatürdeki tekstil endüstrisi atıksulannın deşarjı ile ilgili yönetmelik değerleri verilmiştir. Daha sonra tekstil endüstrisi atıksuları üzerinde yapılan artılabilirlik çalışmaları açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, biyolojik arıtma kinetiği aktif çamur prosesi incelenmiştir. Deneyde yapılacak substrat ölçüm yöntemlerinin teorileri verilmiştir. Dördüncü bölümde, atıksu kaynaklarının kategorizasyonu yapılmış, incelenen atıksu numunelerinin kategorizasyonu tablolar halinde sunulmuştur. Yine bu bölümde atıksuların biokinetik sabitlerinin ve çözünmüş kalıcı KOI miktarı hesaplama yöntemleri ele alınmış ve deneysel çalışmada kullanılan yöntemler açıklanmıştır. Beşinci bölüm deneysel çalışmaların sonuçlandırıldığı bölümdür. Bu bölümde yapılan deneylerin sonucunda elde edilen veriler değerlendirilmiştir ve literatür değerleri ile karşılaştırılmıştır. Altıncı bölümde, tüm çalışmanın genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır. IX
Ulaşımdan kaynaklanan hava kirliliğinin bitkiler üzerindeki etkisinin belirlenmesi ve coğrafi bilgi sistemleri ile gösterilmesi

Bu çalışmada amaç, önemli karayolları arasında bulunan D-100 karayolunun kenarındaki tarım alanlarında trafik kaynaklı hava kirliliğine maruz kalan bitkiler üzerinde Cd ve Ni birikiminin araştırılmasıdır. Çalışmada, yol kenarında seçilen bir bölgede hareket halindeki motorlu karayolu taşıtları kategorize edilerek sayılmış ve böylece karayolundaki trafik yoğunluğunun saatlik değişimleri incelenerek ağır vasıta sayısı tespit edilmiştir. Bu veri kullanılarak taşıt egzozlarından kaynaklanan emisyonlar hesaplanarak bölgenin karayolu ulaşımından kaynaklanan emisyon envanteri çıkarılmıştır ve sonucunda günde 0,18 ton Cd, 1.27 ton Ni birikimi meydana geldiği tespit edilmiştir. Çalışma alanından toplanan ceviz ve ayva ağacı yaprak numuneleri üzerinde ağır metal ölçümleri yapılmış ve sonuç olarak yıkanmış numunelerdeki Cd değerleri 0 .047- 0.106 ppm arasında, Ni değerleri ise 1.102-5. 17 ppm arasında tespit edilmiştir. Taşıtlardan kaynaklanan emisyonların neden olduğu hava kalitesi değişimi CBS yazılımı kullanılarak haritalanmış ve bitkilerde biriken emisyon miktarının yola olan mesafe arttıkça azaldığı gösterilmiştir.