Yüksek öğretim kurumlarında örgütsel çatışma ve yönetimi

Bu araştırmanın amacı, Yüksek Öğretim Kurumlarında yöneticiler ve öğretim üyelerinin hangi davranışları ve özelliklerinin örgütsel çatışmaları doğurduğu ve bu çatışmaların örgütsel yapıya etkilerinin belirlenmesidir. Araştırmanın evrenini, Ankara ilindeki Yüksek Ögretim Kurumlarında çalışan öğretim üyelerinin tamamı oluşturmaktadır. Araştırmada küme örneklem yaklaşımı izlenmiştir. Araştırmanın örneklemini, Ankara ilindeki Yüksek Öğretim Kurumlarından Gazi Üniversitesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Başkent Üniversitesi'nden tesadüfi seçim yöntemi ile seçilen 121 ögretim üyesi oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak kullanılacak anketin oluşturulmasından önce konuyla ilgili yurt içinde ve yurtdışında yapılmış olan araştırmalar incelenmiş ve bu araştırmalar ışığında iki bölümden oluşan bir anket formu hazırlanmıştır. Anketin birinci bölümü cinsiyet, yaş, mesleki kıdem, eğitim düzeyi ve görev yapılan fakülte ile ilgili soruları kapsamaktadır. İkinci bölümde ise; çatışmayı doğuran nedenler ve çatışmanın yönetilmesiyle ilgili 33 soru bulunmaktadır. Araştırma verileri frekans, yüzde, aritmetik ortalama, standart sapma, T-Testi, Cronbach's Alpha Testi, Tukey Testi istatistiksel yöntemleri kullanarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde SSPS for Windows paket programı kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları ve sonuçları özetle şunlardır. 1 Genel olarak ankete katılan bireylerde tüm alt boyutlarda büyük oranda çatışma yaşandığı görülmüştür. Cinsiyete göre; 2 kadınların kişisel ve duygusal etkenlere ait çatışmalarının erkeklere göre daha fazla, 3 kadınlarda ve erkeklerde mesleki özellikler bakımından yaşanan çatışmaların aynı düzeyde, 4 kadınlarda ve erkeklerde denetim etkeni bakımından yaşanan çatışmaların aynı düzeyde görülmüştür. Mesleki kıdeme göre; 5 genel olarak kıdem artıkça kişisel ve duygusal etkenler düzeylerinde azalma olduğu, 6 genel olarak kıdem arttıkça mesleki özelliklere ait düzeylerde artma olduğu, 7 5-10 yıl kıdeme sahip olan bireylerde denetim etkenine ait çatışmanın en fazla olduğu, 21 ve daha üstünde kıdeme sahip olanlar da ise denetim etkenine sahip çatışmanın en az görüldüğü, görülmüştür. Akademik ünvana göre; 8 akademik ünvani yükseldikçe kişisel ve duygusal etkenlere ait çatışmaların azaldığı, 9 akademik ünvani yükseldikçe mesleki özelliklere ait çatışmaların arttığı, 10 akademik ünvani yükseldikçe denetim özelliklerine ait çatışmaların azaldığı görülmüştür. Araştırmanın sonucunda getirilen öneriler özetle şunlarıdır:1. Araştırmanın sonuçları, ögretim üyelerinin yüksek oranda örgütsel çatışma yaratan durumlarla karşılaştıklarını ve bu durumların çok çeşitli etkenlere dayandığını göstermektedir. Yüksek ögretim kurumlarının denetim mekanizmalarında yeni düzenlemelere gidilmeli ve ögretim üyeleri de bireysel etkenlerle ilgili çatışmaları konusunda gerekli psikolojik destek ve hizmet içi yardım ve destekleri alabilmelidirler.2. Yükseköğretim kurumlarının bürokratik yapısında aksayan yönlerinin saptanması ve düzeltilmesi için gerekli önlemler alınmalı ve örgütsel performansın arttırılması için bürokratik yapılanmada iyileştirmelere gidilmelidir.3. Çatışmanın sosyal süreçlerin bir parçası olduğu gerçeğinin ve doğru yönetilen bir çatışmanın örgütlere katkılarda dahi bulunabileceğinin, yüksek ögretim kurumlarındaki yönetici ve öğretim üyelerine seminerler, konferanslar veya hizmet içi eğitim faaliyetleriyle anlatılması gerekmektedir.