turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tersanelerde atık yönetimi ve orta ölçekli bir tersanede oluşturulan atık yönetimi modeli

Atık yönetimi günümüzde üzerinde çok dikkatle durulması gereken bir konu haline gelmiştir. Atık yönetimi ve azaltma teknikleri basit bir ataş üretiminden karmaşık bir uzay mekiğiüretimine kadar olan tüm üretim süreçlerine uygulanmalıdır. Tersane ve onarımkademelerinde faaliyet alanları, kullandıkları hammadde ve sebep oldukları atıklar itibariylehemen hemen tüm süreçlerde bir atık yönetimi politikası oluşturulmasına ihtiyaç vardır. Tersanelerde atık yönetimi kapsamında uygulanabilecek temizleme teknolojileri ve kontrol teknolojileri günümüzün en önemli araştırma sahalarıdır. Ülkemizde gemi inşa ve gemionarım imkanı olan pek çok aktif tersane mevcuttur. Günümüzde tersaneler için en büyükihtiyaç, hava, su ve diğer yollarla çevre kirlenmesini en aza indirecek değişik kirlilik önlemeteknolojilerinin incelenmesidir. Bu kapsamda yapılan çalışmada, Kocaeli'nde orta ölçekli bir tersanenin yapısı incelenmiş olup, süreç tabanlı kalite yönetim sistemine atık yönetimigirdisinin olabileceği bir model oluşturulmuştur. Modelin oluşturulmasında gelişmiş ülkelerde uygulanan programlar ve modeller incelenmiş olup, özellikle En yi Yönetim Uygulamaları modeli bazında bir atık yönetim modeli oluşturulmuş ve bu model tersanenin halihazırda kullanmakta olduğu süreç kontrol kartlarınayansıtılması teklif edilmiştir.
Doğal adsorban olarak zeolit ile sulardan ağır metal gideriminin incelenmesi

Bu çalışmada zeolit ile üç farklı ağır metalin (Cr3,6+, Ni2+, Cu2+) sucul ortamdan adsorpsiyon yöntemiyle giderimi araştırılmıştır. Adsorblayıcı madde olarak Balıkesir/Bigadiç bölgesinden temin edilen zeolit kullanılmıştır. Adsorpsiyon izotermlerinin ve termodinamik çalışmalarının yanında; adsorpsiyon verimi üzerine etkisi olan faktörler her bir ağır metal için ayrıntılı olarak incelenmiştir. Seçilen her metal için Freundlich ve Langmuir adsorpsiyon izotermleri, pseudo 1. derece ve pseudo 2. derece adsorpsiyon hız kinetikleri, termodinamik parametreler ( G0, H0, S0 değerleri) ile adsorpsiyon kapasiteleri hesaplanmıştır. Tüm metallerin pseudo 2. derece kinetiğe ve freundlich izotermine uygun olduğu görülmüştür. Qe ve KF değerleri sırasıyla Cr+3 için 1,89 ve 3 ,11, Cu için 1,16 ve 2 ,66, Ni için 3,00 ve 4,29 olarak bulunmuştur. Cr+3 293 K'de G0 değeri -1,98 kJ/mol, 298 K'de -2,83 kJ/mol, 303 K'de -4,41 kJ/mol olarak bulunmuştur. H0 ve S0 değerleri sırasıyla 5,79 kJ/mol ve 0,02 kJ/mol. K 'dir. Cu 293 K'de G0 değeri -5,56 kJ/mol, 298 K'de -5,45 kJ/mol, 303 K'de -5,43 kJ/mol olarak bulunmuştur. H0 ve S0 değerleri sırasıyla -9,56 kJ/mol ve -0,02 kJ/mol. K'dir. Ni 293 K'de G0 değeri 1,81 kJ/mol, 298 K'de 0,76 kJ/mol, 303 K'de 0,19 kJ/mol olarak bulunmuştur. H0 ve S0 değerleri sırasıyla 4,00 kJ/mol ve 0,01 kJ/mol. K'dir. Cr+3 ve Ni için optimum tanecik boyutu 120 mesh, Cu için 230 mesh, optimum karıştırma hızı Cr+3 için 250 devir/dk, Cu için 200 devir/dk ve Ni için 50 devir/dk, optimum pH ise her bir ağır metal için 5 olarak bulunmuştur.
Asit, lantanyum ve alüminyum ile işlem görmüş aktif karbonlar ile florür adsorpsiyonu

Bu çalısmada, florürün sulu çözeltilerden uzaklastırılması için yedi adet adsorbankullanılmıstır: aktif karbon, alüminyum ile islem görmüs aktif karbon, lantanyum ile islem görmüs aktif karbon ve asit ile islem görmüs dört adet aktif karbon (A05, A10, A15, A20). Asit ile islem görmüs aktif karbonlar, 0.5, 1, 1.5 ve 2 M sülfat asidi ile hazırlanmıstır. Alüminyum ile islem görmüs karbon ve lantanyum ile islem görmüs karbon, alüminyum ve lantanyum çözeltileri ile hazırlanmıstır. Adsorpsiyon deneyleri pH, zaman ve baslangıç derisimine bağlı olarak yürütülmüstür. Her bir adsorban için adsorpsiyon kinetiginin, Lagergren birinci derece esitligineuydugu belirlenmistir. Ayrıca kinetik çalısmalar her bir adsorban üzerine florüradsorpsiyonun fılm dıfuzyonu ve tanecik içi difüzyon ile gerçeklestigini göstermektedir. Tanecık içi difüzyon sabitleri hesaplanmıstır. Adsorpsiyon kapasiteleri, Langmuir izoterminden elde edilmistir. Adsorpsiyon kapasiteleri söyle sıralanmaktadır: ALA > AAL > A20 > A15 > A10 > A05 > AKAdsorbanların dinamik bir sistemdeki davranıslarını anlamak için kolon deneyleriyürütülmüstür ve ALA için kolon kapasitesi hesaplanmıstır.
Efteni havzasında su kalitesi yönetimi

EFTENİ HAVZASINDA SU KALİTE YÖNETİMİ İçme suyu ihtiyacının karşılanabileceği kaynakların; insanın yaşamını kolaylaştırmak amacıyla giriştiği faaliyetler sonucu giderek kirlenmesi, kaynakların azalması veya nüfus artışından dolayı ihtiyacı karşılayamayacak olması insanları, mevcut ve potansiyel su kaynaklarının etkin kullanımı ve korunmasına yönelik kapsamlı ve uzun vadeli çözümler aramaya itmiştir. Bu bakımdan su kalitesi yönetimi; kaynakların etkin bir şekilde kullanımı ve korunması için vazgeçilmez olmuştur. İstanbul'un su ihtiyacım karşılamak amacıyla DSİ tararından 'uzun vadeli çözüm olarak önerilen Büyük Melen Çayı'nın da içinde yer aldığı havzadaki su kaynaklarının kalitesini yönetmek bu açıdan önemlidir. Çalışmanın amacını dört ana başlık altında toparlamak mümkündür:. Büyük Melen Çayı'nın da içinde yer aldığı Efteni Havzası' nm kimi özelliklerini ortaya koyarak yapılan/yapılacak planlama, modelleme çalışmalarına veri oluşturmak,. Efteni Havzası'nda su kaynaklarına gelebilecek olası kirletici yükleri tanımlamak,. Efteni Havzası içinde bulunan su kaynaklarının kalitesini ortaya koymak,. Efteni Havzası'nda su kalitesi yönetimi için uygulanabilir bir yaklaşım geliştirmektir. Bu amaçla Bölüm 2'te Efteni Havzası' nm coğrafi, meteorolojik, hidrolojik, sosyal ve ekonomik yapı gibi kimi özellikleri özetlenmiştir. Bölüm 3'te havza içindeki kirletici kaynaklar tanımlanmış ve su kaynaklarına gelebilecek olası kirletici yükler yayılı ve noktasal kaynaklar için hesaplanmışta-. Hesaplanan yüklere endüstrilerden ve çöp döküm alanlarından gelen yükler dahil edilmemiştir. Bölüm 4'te ise Su Kirliliği Kontrol YönetmeliğTne göre havza içinde yer alan su kaynaklarının kalite sınıfları belirlenmiştir. Kantitatif olarak Büyük Melen Çayı'in etkileyen Küçük Melen Çayı Kalite açısından da Büyük Melen Çayı'in etkilemektedir. İnsan kaynaklı kirlenme havza içinde bulunan bütün yüzeysel su kaynaklan için söz konusudur. Bu durumu Toplam Koli ve Fekal Streptokok parametreleri göstermektedir. A, B, C, D grubu parametreleri açısından regülatör yerinde yapılan izleme çalışmaları bu suyun içme suyu olarak kullanılamayacağını göstermektedir. Ancak parametrelere tek tek bakıldığında; regülatör yerinde sadece Fosfor, Mtrit, Civa, Toplam Koliform ve Fekal Streptokok parametreleri açısından problem söz konusudur. Bölüm 5'te ise Efteni havzasındaki su kaynaklarımn kalitesinin yönetimi için havzada uygulanabilir bir yaklaşım geliştirilmiştir. Bu yaklaşım çerçevesinde model gereksinimi ortaya konulmuştur. vıu
Effect of geotextile layer on leachate quality in recirculated landfill bioreactor

Atık depolama sahalarında büyük miktarlarda, içerisinde birçok kirleticiyi konsantre şekilde barındıran sızıntı suları oluşmaktadır. Bilim insanları, atık depolama sahalarının işletmesinde yeni bir inovatif yaklaşım geliştirdiler. Bu yeni yaklaşımda atık depolama sahası bir biyoreaktör gibi işletilerek, atık stabilizasyonunun hızlandırılması hedeflenir. Nem, nutrient ve mikroorganizmanın atık gövdesine eşit dağıtımı amacıyla oluşan sızıntı sularının geri devri atık biyoreaktörlerinin temel işletme stratejisidir. Gözenekli bir malzeme olan geotekstil, atık depolama sahalarında genellikle geçirimsiz geomembran malzemesini korumak amacıyla kullanılır. Bununla birlikte, dokuma geotekstil malzemelerin biyofiltre olarak kullanıldığı bazı biyolojik atıksu arıtım uygulamaları da mevcuttur. Bu çalışmada geotekstil malzeme biyofilm medyası olarak sızıntı suyu kalitesinin yerinde artırılması amacıyla kullanılmıştır. Geotekstil malzemenin atıkların ayrışmasına ve sızıntı suyu kalitesine olan etkisini incelemek amacıyla iki adet laboratuvar ölçekli ve sızıntı suyu geri devirli simüle atık biyoreaktörü kullanılmıştır. Geotekstil filtreli atık biyoreaktörü (LBR-2), diğer kontrol reaktörüne kıyasla (LBR-1) sızıntı suyu kalitesindeki iyileşme ve atık stabilizasyonu açılarından daha iyi bir performans göstermiştir. Metanojenik safhanın tamamen sağlanması LBR-2'de çok daha hızlı (LBR-1'den üç ay daha önce) gerçekleşmiştir. Buna ek olarak, yine aynı reaktörde (LBR-2) %95'in üzerinde bir kimyasal oksijen ihtiyacı giderim verimi elde edilmiş ve atık ayrışma prosesinin daha hızlı gerçekleştiği gözlemlenmiştir.
Sera domatesi yetiştiriciliğinde kimyasal gübrelerin etkilerini azaltmaya yönelik mikrobiyal gübre uygulamaları

Bu çalışma, sera domates yetiştiriciliğinde (Azeri F1) kullanılan kimyasal gübre miktarını mikrobiyal gübre (Bacillus amyloliquefaciens FZB24 ve Glomus spp.) kullanarak azaltmak, azaltılmış gübrelemede mikrobiyal gübre uygulamalarının bitki gelişimi, verim ve meyve kalitesi üzerine etkinliğini belirlemek amacıyla 2017 Sonbahar ve 2018 İlkbahar dönemlerinde yürütülmüştür. Deneme konularını; (1) % 100 ticari gübreleme ; (2) % 50 azaltılmış ticari gübreleme (G/2); (3) % 50 azaltılmış ticari gübreleme + Bacillus amyloliquefaciens bakterisi (G/2 + FZB24 ve (4) % 50 azaltılmış ticari gübreleme + Glomus intradices Arbisküler Mikorizal Fungus (G/2 + AMF) oluşturmuştur. Dikim öncesi ve sonrasında toprakta ve yaprakta fiziksel, kimyasal analizler yapılarak makro ve mikro elementlerin durumları ile bitki gelişimi, verim ve meyve kalitesi ile ilgili parametreler karşılaştırılmıştır. Yapılan toprak analizleri sonuçlarına bakıldığında 2017 Sonbahar döneminde düşük olan EC değerlerinin 2018 İlkbahar döneminde yükseldiği izlenmektedir. Mikoriza mantarı EC değerini daha alt seviyede tutmuştur. Çalışmamız yoğun seracılık faaliyetinin yürütüldüğü Muğla ilinde domates yetiştiriciliğinde ticari gübrelemenin toprak tuzluluğunu ve EC değerini artırdığını ortaya koymuştur. Mikrobiyal gübreleme, % 50 oranında azaltılmış ticari gübreleme koşullarında bitki gelişiminde, veriminde ve meyve kalitesinde yaşanacak olumsuzluğu azaltmıştır. Tam gübrelemeye göre AMF kullanımı pazarlanabilir verimde 2017 Sonbahar döneminde sadece % 1.11 oranında verim kaybı oluşturmuştur. 2018 İlkbahar döneminde ise bu kayıp % 3.81 olarak gözlemlenmiştir. Mikrobiyal gübre kullanımının aşırı gübrelemeye iyi bir alternatif olduğu, özellikle Glomus intraradices uygulamasının daha etkili olduğu saptanmıştır.
Anaerobik perdeli reaktörde Zn ve Cu içeren asidik maden sızıntı sularının sülfat indirgeyen bakteriler ile arıtımı ve metal geri kazanımı

Sülfat (2-3 g/L), Zn ve Cu (toplam metal konsnatrasyonu 0-500 mg/L) içeren sentetik asidik (pH 6-3) maden sızıntı sularının arıtımı, 350 C'de işletilen dört bölmeli anaerobik perdeli reaktörde 250 gün boyunca çalışılmıştır. Sülfat indirgeyen bakteriler için karbon ve elektron kaynağı olarak etanol (KOİ/SO4- 2 = 0 ,67) kullanılmıştır. Sülfat indirgeme, KOİ oksidasyonu ve metal çöktürme performansları sırasıyla %70-92, %80- 94 ve >%99 olarak belirlenmiştir. Sulfidojenik etanol oksidasyonu neticesinde atıksuyun pH değeri 3 ,0'dan 7 ,0-8,0'e kadar yükselmiştir. Organik oksidasyonu neticesinde üretilen elektronların sülfata akış oranı ortalama olarak %87 civarındadır. Atıksu pH'sının 3 .0'e düşürülmesinin ve giriş metal konsantrasyonunun 500 mg/L'ye yükseltilmesinin ABR performansı üzerine olumsuz bir etkisi olmamış ve sülfat indirgeme nedeniyle üretilen alkalinite atıksuyun pH değerini nötral değerlere yükseltebilmiştir. Metal giderim performansı %99'un üzerinde olup, metaller metal-sülfür şeklinde çöktürülmüştür. Metal çökeleklerinin birinci bölmede çökerek ayrılması, reaktör performasını olumsuz etkilemeden metallerin geri kazanılmasına imkan sağlamaktadır.
Preparation of emission inventories for use in determination of air quality at different scales

Bu çalışmada, hava kalitesinin yönetimi amacıyla kullanılan emisyon envanterlerini, hazırlama methodlarının ana hatlarıyla gösterilmesi hedeflendi. Bu methodlar gösterilirken, farklı ölçeklerde hazırlanan emisyon envanterlerinin aralarındaki benzer ve farklı özellikler de ayrıca ortaya konuldu. Herhangi bir emisyon envanterinin genel hazırlanma methodunu ortaya koyabilmek için; OECD-MAP, CEC-CORINAIR, CEC-DGXI, IIASA-CEI'88, TNO-LOTOS, PHOXA, ECE-EMEP, OECD-IPCC, ASTAN, gibi dünyaca ünlü büyük organizasyonlar, kuruluşlar veya proje grupları tarafından hazırlanan emisyon envanterleri incelendi. Bu inceleme boyunca, yukarıda isimleri geçen her bir envanterin veri ihtiyacı, bu verilerin analiz yollan ve yine her bir envanterin bilimsel sonuçlan ayrı ayrı sunuldu. Ayrıca bu çalışma, dünyadaki tüm önemli emisyon envanterlerinin bir araya getirilip listelenmesi açısından da önemliydi. Son olarak, farklı ölçeklerde hazırlanan emisyon envanterlerinin birbirleri arasındaki benzerlik ve farklılıklar, her ölçeğe ait güncel bir örnek emisyon envanteri üzerinde incelendi. Corinair emisyon envanteri, Eurotrac/Genemis projesi kapsamında Türkiye için hazırlanan emisyon envanteri ve İzmir iline ait emisyon envanteri; sırasıyla uluslararası, bölgesel ve yerel ölçekler için örnek olarak incelenen envanterlerdi.
Bolu'da iki farklı istasyonda toplanan pm10 örneklerinin kimyasal kompozisyonunun belirlenmesi

Yarı kırsal bir alanda konuşlanmış olan Abant İzzet Baysal Üniversitesi kampüsünde 2013 yılının Nisan ayı boyunca günlük, kentsel bir alan olan şehir merkezinde ise Mayıs ve Ekim (2013) aylarında gece ve gündüz PM10 örnekleri toplanmıştır. Takip edilen örnekleme sistemi hem farklı karakteristiklere sahip olan alanların, hem farklı sezonların hem de gece ve gündüz arasındaki benzerliklerin ve farklılıkların açığa çıkartılmasını sağlamıştır. Toplanan PM10 örnekleri EC, OC ve ana iyonlar (Ca2+, Mg2+, K+, NH4+, Na+, SO42-, NO3-, Cl-, ve PO43-) açısından analiz edilmiştir. Bunlara ek olarak kent merkezinde bulunan istasyonda SO2, PM10 ve meteorolojik değişkenler de izlenmiştir. PM10 örnekleri ön ve arka kuartz filtrenin seri olarak kullanıldığı bir örnekleme sistemi kullanılarak toplanmıştır. Örnekleyici kampüsde 14 m yüksekliğinde bir çatı üzerine yerleştirilirken, şehir merkezinde örnekleyicinin yerden yüksekliği 1.6 m olarak ayarlanmıştır. Kampüsde ortalama PM10 kütlesi yaklaşık 29 14 g m-3 olarak ölçülürken, şehir merkezinde bu değer Mayıs ayında 87 40 g m-3 ve Ekim ayında 72 62 g m-3 olarak belirlenmiştir. Toplanan örneklerde EC/OC analizleri Sunset Lab firmasından temin edilen EC/OC analizörü kullanılarak belirlenmiştir. Ortalama EC ve OC konsantrasyonları kampüsde sırasıyla 0.98 0. 60 and 4.27 2.47 g m-3olarak belirlenmiştir. Çalışmada belirlenen parametrelerin PM10 kütlesine katkısı mevsimler açısından incelendiğinde, sonbaharda OC'nın PM10 kütlesine katkısının arttığı buna karşın ikincil inorganik kirleticiler olan SO42- ve NO3ın sonbaharda PM10'a katkısının azaldığı gözlemlenmiştir. Elde edilen bu sonuç sonbaharda yanma kaynaklı olarak atmosfere salınan emisyonların OC konsantrasyonunu arttırması, diğer yandan sıcaklığın düşmesine bağlı olarak fotokimyasal aktivitenin azalması ve bu nedenle atmosferde SO42- ve NO3- üretiminin yavaşlamasıyla açıklanmıştır. Çalışmada bulunan diğer önemli bir sonuç ise kış aylarında atmosferde bulunan PM10 kütlesine NH4+'ın katkısının artmasıdır. Bunun sebebi olarak da evsel ısınma amaçlı olarak tezek kullanılması gösterilmiştir. Kampüs ve şehir merkezinde toplanan örneklerin konsantrasyonları karşılaştırıldığında şehir merkezindeki PM10 konsantrasyonunun kampüsde ölçülen değere göre 2.5 kat daha fazla olduğu bulunmuştur. Son olarak, EC iz metodu kullanılarak birincil ve ikincil OC değerleri de yine bu çalışmada hesaplanmıştır. SOC'nın toplam OC'a katkısının gündüz örneklerinde ve şehir merkezinde toplanan örneklerde daha fazla olduğu saptanmıştır.
Yeraltı sularında florür kirlenmesi

Yüzeysel ve yeraltı suları florür içerdiği için, canlıların ihtiyacı olan florun temel kaynağı durumundadır. Bazı bölgelerde içme suyu olarak kullanılan su kaynaklarında florür konsantrasyonustandart flor dozundan (0.7 1.2 mg F/L) yüksek olduğu için burada yaşayan insanlarda görülenflorozis halk sağlığı sorunu oluşturmaktadır. Dental florozis probleminin görüldüğü Sarım ve Karataş köylerinde, yeraltı suyunun fiziksel ve kimyasal niteliklerinin özellikle de florür açısındankonsantrasyonunun belirlenmesi için bir yıl süreyle (2012-2013) mevsimsel olarak izleme çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmayla, 65 örnekleme noktasında yerinde pH, sıcaklık, EC ve florür konsantrasyonuna, laboratuvar da ise Al, Ba, Cd, Co, Cr, Fe, Mn, Ni, Pb, Si, ve Zn gibi bir takım metaller ile, , (SO4), alkalinite, nitrit, nitrat ve toplam fosfat gibi parametrelerin analizleri yapılmıştır. Sonuç olarak; florür konsantrasyonu 1.2 mg/L'den yüksek olan değerler Sarım merkezi kuyu (W-45), Karataş şahıs kuyusu (W-38) ve Kesme taş şahıs kuyuları (W-10 ve W-11) köylerinde de uygun değerlerin üzerinde sonuçlar elde edilmiştir. Ortalama florür konsantrasyonları için örnekleme noktalarının mevsimsel dağılımında ise genellikle ilkbahar aylarında florür değerlerinin yüksek olduğu görülmüştür. EC açısından çalışma sahası yeraltı suları uygun sınırlar dahilinde olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, söz konusu bu köyler de mevcut kuyular içme suyu ve sulama suyu kalitesiaçısında da sınıflandırılmıştır. Bu çalışmada sunulan içme suyuna bağlı halk sağlığı problemleriylekarşılaşmamak için içme suyu şebekelerinin olmadığı yeraltı suyu kaynağına bağımlı olan kırsal yerleşimlerde içme suyu analizleri yapılırken özellikle florür parametresine de bakılması önemlidir.
Beşiktaş ve Şişli ilçelerindeki eğlence yerlerinden kaynaklanan gürültü düzeylerinin belirlenmesi ve haritalandırılması

Bu çalışmanın amacı İstanbul'da Beşiktaş ve Şişli ilçelerinde eğlence mekanları kaynaklı çevresel gürültü düzeylerinin belirlenmesi ve haritalanmasıdır. Mevcut yöntemler çerçevesinde değerlendirilmesi ve gürültünün kontrol edilebilir düzeye indirgenmesi için gerekli önlemlerin sunulması şeklindedir. Planlanan çalışmada, gürültü ölçümleri Beşiktaş ve Şişli bölgelerinde 20 farklı işletme çevresinden yapılmıştır. Her ölçüm 5 dakikalık süre ile tamamlanmıştır. Her eğlence mekanının önünde ve çevresinde bulunan konut, işyeri, hotel, hastane vs. gibi yerlerden gürültü ölçümleri alınmıştır. Ölçümler 3 periyotta yapılmıştır. Gündüz ölçümleri 16.00-19. 00 arası, akşam ölçümleri 19.00-23. 00 arası, gece ölçümleri ise 23 .00-07.00'ye kadar sürmektedir. Ölçümler incelendiğinde en düşük gürültü düzeyi genelde gündüz ölçümü zamanındadır. Ölçümler Cuma ve cumartesi günleri yapılmıştır. Toplamda 211 farklı noktadan 521 adet gürültü ölçümü gerçekleştirilmiştir. Bu 211 noktanın 7 noktasında ölçüm sonuçları yönetmelik sınır değerlerini aştığı tespit edilmiştir. Ölçümler Svan955, Svan 958 ve Cirrus marka gürültü ölçüm cihazlarıyla yönetmeliğe uygun bir şekilde yapılmıştır. Ölçüm sonuçlarına göre yönetmelikte verilen sınır değerlere uygun olup olmadığı tespit edilmiş ve haritalama yolu ile gösterilmiştir.
Atıkların inşaat malzemesi olarak değerlendirilmesi

Anahtar Kelimeler: İnşaat Malzemesi, Çevre Kirliliği, Atık Değerlendirmesi Dünyada ve ülkemizde çeşitli faaliyetler sonucu oluşan atıklar ve bu atıkların ürünleri devamlı sorun oluşturmaktadır. Bu atıkların çevre üzerindeki etkilerinin yanında insanlar ve diğer canlılar üzerindeki etkisi de gün geçtikçe artmaktadır. Ortaya çıkan bu atık malzemelerin kullanım olanaklarının yaratılması çok yönlü yarar sağlayacaktır. Birçok yapı malzemesinin çeşitli özelliklerinin iyileştirebilmesi, konvansiyonel malzemelere yeni kullanım alanları bulunabilmesi veya bilinen uygulamalar için yeni malzemeler üretilmesi sağlanırken diğer yandan enerji tasarrufu, ekonomi, çevre koruma, doğal kaynakların daha akılcı kullanımı gibi avantajlar elde edilecektir. Bu çalışmada, günümüzde kullanılan inşaat malzemeleri ve inşaat malzemesi olarak kullanılan atıkların genel bilgisi ışığında farklı atık malzemeler kullanarak deneysel çalışmalar yapılmıştır. Deneylerde borik asit, bor endüstrisinin atığı olan kil pestili tek başına ve sıvıcam, katran, perlit ile karıştırılarak TS 24'e göre harç numuneleri hazırlanmış ve basınç dayanımı deneyleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, şahit harç numunesi basınç değerleriyle karşılaştırılmış ve birbirine yakın sonuçlar elde edilmiştir. Böylece, bu çalışmada kullanılan katkı malzemelerinin çimentoya ilave veya ikame malzeme olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Türkiye'de çevre mevzuatı ve uygulamalarındaki sorunlar

tarihleri arasında Ankara, Adana, Kayseri, Mersin ve İzmit illerinde, çevreden sorumlu kuruluş yetkilileri ve büyük sanayi işletmelerinin yöneticilerine anket uygulanmak suretiyle gerçekleştirilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda, çevreden sorumlu kuruluşlar arasında işbirliği bulunmadığı, yetki kargaşası olduğu, mevzuatın kendi içerisinde çelişkileri bulunduğu, hizmeti yürütecek sayı ve nitelikte personel ile çevre mevzuatının öngördüğü analiz ve ölçümleri yapabilecek yeterlilikte laboratuvar, araç-ge- reç olmadığı, mevzuatın ilgililerce takip edilemediği, anlaşılamadığı ve uygulamaya konulamadığı tespit edilmiştir. Mevzuat ve uygulamadaki sorunların köklü bir biçimde çözülebilmesi için, iller ve ilçelerde uzantısı olan bir örgütlenmeye gidilmesi, çevre ile ilgili bütün yetki ve sorumlulukların da bu örgüte aktarılması, çevre bilincinin geliştirilmesi ve pekiştirilmesine yönelik her seviyede eğitim faaliyetine başlanması önerilmiştir. VIII.
İleri oksidasyon prosesi ile gül işleme atıksularının arıtılabilirliğinin araştırılması

Dünyanın en önemli gül yağı üreticileri sırasıyla Türkiye ve Bulgaristan'dır.'Rosadamascena Mill.' adıyla anılan yağ gülü, Türkiye'de en çok Isparta'da yetiştirilir. Gül çiçeğinin işlenmesi esnasında, gül çiçeği miktarının yaklaşık 3-4 katı su kullanılmaktadır. Kullanılan suyun 1 /3'ü gül çiçeği tarafından absorblanmakta, 2 /3'üise atıksu olarak deşarj edilmektedir. Atıksular, çoğu işletmelerde bekletmehavuzlarında ya da çukurlarda toplanarak buharlaştırma ve sızma yoluylauzaklaştırılmaktadır. İleri oksidasyon prosesleri, yüksek oksidasyon potansiyeline sahip serbest radikallerin oluşumuna dayanır ve atıksuların içerisinde yer alandirençli ve toksik organik kirleticilerin parçalanması için çekici ve alternatif bir metottur. Bu tez çalışmasının amacı yüksek organik yüke ve renge sahip bu atıksuların ileri oksidasyon prosesi ile arıtımının araştırılmasıdır. Fotokatalizör olarak TiO2, ışık kaynağı olarak UVA, UVC ve güneş ışığı kullanılarak atıksudan renk ve KOİ giderimi belirlenmiştir. TiO2'nin yüksek fotokatalitik aktivitesine rağmen arıtımsonunda atıksudan ayrılması problem oluşturur. Bu problemin ortadan kaldırılması için, TiO2, poroz bir doğal madde olan pomza taşı üzerine immobilize edilerek farklı boyutlarda yeni fotokatalizörler elde edilmiştir. Ayrıca TiO2-pomza fotokatalizörü ilegül işleme atıksularının fotokatalitik olarak arıtılması ilk defa bu tez çalışmasında araştırılmıştır. UV/TiO2, UV/TiO2-pomza, Güneş ışığı/TiO 2 Güneş ışığı/TiO2-pomza proseslerine, aydınlatma süresi, katalizör yüklemesi, pH ve ışık şiddeti gibi parametrelerin vefotokatalizörlerin adsorpsiyon kapasitelerinin oksidasyon prosesi üzerine etkisi belirlenmiştir. Destek malzemesinin partikül boyutunun immobilizasyona etkisiXRD, XRF ve SEM-EDX analizleri ile belirlenmiştir. UV/TiO 2 prosesi ile optimum koşullarda renk giderimi %60, KOİ giderimi %17 olarak belirlenmiştir. İmmobilizasyon işlemi TiO2'nin fotokatalitik aktivitesinidüşürmüştür. Ancak yüksek katalizör yüklemelerinde karşılaşılan bulanıklığınönlenmesi ve daha yüksek giderim yüzdeleri elde edilmesine olanak sağlamıştır. TiO2'nin destek malzemesi üzerine immobilizasyonu filtrasyon gereksimini ortadan kaldırmıştır. UV/TiO2-pomza prosesinde optimum koşullarda en iyi renk giderimi P2fotokatalizörü ile %65, KOİ giderimi ise % 15 olarak bulunmuştur. Güneş ışığı/TiO2prosesiyle optimum koşullarda %51, 7 renk giderimi, %15, 7 KOİ giderimi elde edilmiştir Yapay UV lamba kullanılarak yürütülen fotokatalitik oksidasyon deneylerigüneş ışığına kıyasla daha yüksek KOİ ve renk giderimi sağlamıştır.