turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi öğrencilerinin küresel ısınma hakkındaki bilgi düzeylerinin ölçülmesi

Araştırmamızda, Abant İzzet Baysal Üniversitesi öğrencilerinin küresel ısınma hakkındaki bilgi düzeylerinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı nitelikteki bu çalışmada Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesinde 2007- 2008 eğitim ve öğrenim döneminde eğitim gören 1.149 öğrenci örneklem olarak seçilmiştir. Öğrencilere 34 sorudan oluşan anket formu yüz yüze görüşme tekniğiyle uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS 15.0 bilgisayar programında değerlendirilmiştir. Verilerin istatistiki analizi için Ki-kare testinin Monte Carlo yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin %70.7'si fakülte, %29.3'ü meslek yüksek okulu öğrencisidir. Katılımcıların %49. 95 erkek ve %50.05'i kadındır. Araştırmaya katılan öğrencilerin yaş grupları bakımından dağılımı ise; %45.1'i 17-19 yaş grubu, %39.7'si 20-22 yaş grubu, %14.3'ü 23-25 yaş grubu ve %0.9'u 26-28 yaş grubundadır. Örneklem olarak alınan öğrencilerin büyük çoğunluğu küresel ısınma terimini 3-4 yıl önce öğrenmişlerdir. Araştırmaya katılan öğrencilerin %81.3'ü küresel ısınma terimini öğrendikleri kaynak olarak basın-yayın-medya'yı belirtmiştir. Üniversite eğitimine başlamanın küresel ısınma ile ilgili bilgi düzeyini etkilemesi fakülte öğrencilerinde %53. 0 ve meslek yüksek okul öğrencilerinde %35. 3 bulunmuştur. Üniversite eğitimine başlamanın küresel ısınma ile ilgili bilgi düzeyini etkilemesi yeterli görülmemiştir. Fakülte öğrencilerinin %20.2'si ve meslek yüksek okul öğrencilerinin %14.2'si üniversite eğitimlerinde küresel ısınma ile ilgili eğitim aldığını belirtmiştir. Sonuç olarak öğrencilerin küresel ısınma ilgili bilgileri yeterli seviyede bulunmamıştır. Üniversite yönetimlerinin çevre sorunları ile ilgili eğitimler ve dersler vermesinin öğrencilerin bilgilenmelerinde ve davranış olarak da uygulamalarında etkisi olacağı düşünülmektedir. Bunun yansıra resmi kurum ve kuruluşlar, yazılı ve görsel basın, sivil toplum örgütlerinin faaliyetleri de öğrenciler ve diğer bireylerin çevre bilinci kazanmalarında ve buna yönelik davranışlar edinmesinde önemli etkisi bulunmaktadır.
Kontrollü bölgelerde oluşan evsel atık içerisindeki ambalaj atıkları miktarının belirlenmesi ve ayırma tesisine entegrasyonu

Son yıllarda, ekonomik ve teknolojik gelişmelere koşut olarak, katı atık miktarı ve türü giderek artmaktadır. Ortaya çıkan atıklar, yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edilmedikleri takdirde; hava, su ve toprak kirlenmesine neden olurlar. Doğa, sınırsız bir kaynak değildir. Ekolojik dengenin muhafaza edilmesi gerekir. Çünkü bozulan ekolojik dengenin yeniden oluşması zor, bazen de imkansızdır. Katı atıkların çevreye en az zarar vermelerini sağlamak için uygun bertaraf yöntemleri kullanılmalıdır. Geri kazanım projeleri ile katı atıkların üretim miktarı ve ekonomik maliyetini azaltmak mümkündür. 'Sıfır Atık' projeleri kapsamında 2018 yılında ülkemizde geri dönüşüm seferberliği ilan edilmiş olup bu doğrultuda birçok kurum ve kuruluş geri dönüşüm hizmetlerine daha hassas yaklaşmaya başlamışlardır. Bu çalışma kapsamında Kayseri kenti Melikgazi ilçesinde seçilen pilot bölgelerin evsel atıkları içerisinde bulunan ambalaj atıklarının miktarı, ambalaj atıklarının toplanması, Melikgazi Belediyesi Ambalaj Atıkları Toplama Ayırma Tesisi mevcut durumları atık karakteristik çalışmaları ile incelenmiş olup evsel atıkların toplama ayırma tesisine entegrasyonu projesi araştırılmıştır. Araştırma sonucunda korumalı çöp noktası olan Avm'ler de oluşan günlük 7.5 ton evsel atık içerisinden ortalama 5 ton karışık ambalaj atığının toplama ayırma tesisinde ayrıştırılabileceği saptanmıştır.
Toprakta değişik uçucu organik bileşiklerin adsorpsiyonunun incelenmesi

20. yüzyılın son yıllarında hızla artan dünya nüfusu ve gelişen endüstri ile birlikte doğal kaynaklar, habitatlar büyük ölçüde tahrip edilmiş; kirletilmiş ve bunların sonucunda çevre sorunları konusu da önem kazanmıştır. Günümüzde böylesi önemli bir konu üzerinde, bir yandan toplumun bilinçlendirilmesi çalışmaları ve hukuki düzenlemeler bir yandan da bilimsel çalışmalar yapılarak hassasiyetle durulmaktadır. Bilimsel çalışmalar göstermiştir ki kirleticilerin toprağı kirletmesi yanında diğer alıcı ortamları da tehdit etmektedir. Bunlar arasında yeraltı suları en önemlileridir. Uçucu organik bileşiklerin taşınım davranışlarını incelemek, anlamak bu anlamda çok önemlidir. Çünkü onların toprakta yetişen bitkilerin köklerine, temiz yeraltı sularına ve temiz bölgelere potansiyel göçü söz konusudur. Taşınım mekanizması çok özellikli bir yapıya sahip olan toprağın karakterizasyonuna, kirletici olan uçucu organik maddelerin fiziksel, kimyasal yapısına ve toprakta bulunan mevcut su miktarına göre değişmektedir. Bu çalışmada uçucu organik bileşik olarak seçilen etil bromür, diklorometan ve 1,1, 1 trikloroetan kullanılarak Çanakkale Çan Bölgesi kaynaklı Maden Tetkik Arama Enstitüsü'nden temin edilmiş killi toprak yüzeyinde sabit basınç ve sabit sıcaklık altında farklı taşıyıcı hızlarında taşınım incelenmiştir. Ayrıca deneylerin gerçek koşullar ışığında reel sonuçlar verebilmesi için toprağın özellikli yapısının sağlanabilmesi açısından %10 humik asit ilavesi yapılarak laboratuvar ortamında organik madde katkılı killi toprak elde edilmiş, yapısında organik madde bulunan toprakta oluşması düşünülen adsorpsiyon ve kirletici taşınım süreci de incelenmiştir. Seçilen kirleticilerin 2 ve 3 klorlu bileşik olması klor etkisinin ayrıntılı gözlenebilmesine de olanak sağlamıştır. Gazların topraktaki taşınım ve adsorpsiyon parametrelerinin incelenebilmesi için bir taraflı tek tablet moment tekniği kullanılmıştır. Her üç kirleticinin doğal kaolin kilinde adsorpsiyon denge sabitleri sırası ile etil bromür için 1 ,526; diklorometan için 1,485 ve 1,1, 1 trikloroetan için 0,137 olarak bulunmuştur. Ağırlıkça %10 humik asit ilave edilmiş kaolin kilinde ise adsorpsiyon denge sabitleri sırası ile etil bromür için 2 ,027; diklorometan için 1,669 ve 1,1, 1 trikloroetan için 0,491 olarak bulunmuştur. Kirleticilerin yapılarındaki klor sayısı arttıkça adsorpsiyon denge sabitlerinin düştüğü gözlenmiştir. Bunun sebebinin kirleticilerin dipol momentlerinin farklı olmasından ileri geldiği düşünülmektedir. Organik madde ilave edilmiş kilde aynı kirleticiler için kuru ortamda elde edilmiş adsorpsiyon denge sabitleri doğal kaolin kiline oranla yüksek bulunmuştur. Bu husus; topraktaki organik maddelerin içeriği ile bu maddelerin pek çok organik kimyasalı tutabilme kapasiteleri arasında çok iyi bir ilişki olduğunu düşündürmüştür.
Assessment of antimony as a priority pollutant and exploration of antimony removal from aquatic environment

Antimon yüksek konsantrasyonlarda insan ve çevre sağlığına karşı olumsuz etkileri olan metaloit bir elementtir. Bu tez kapmasında, Yeşilırmak Havzasında yer alan antimon madeni noktasal kirlilik kaynağı olarak ele alınmış ve antimonun sucul ortamdan giderilebilmesi için çeşitli yöntemler incelenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, antimon sahalarının bulunduğu havzalardaki nehirlerin antimon kirliliğine maruz kalma ihtimalleri yüksektir. Antimon maden sahası deşarj noktası yakınından alınan numunelerde antimon konsantrasyonu yönetmelikte verilen yıllık ortalama Çevresel Kalite Standardı limitlerinin 200 katının üzerine çıktığı gözlenmiştir. Antimonun sucul ortamdan giderimi için etkili yöntemler irdelenmiş ve adsorpsiyon, membran prosesleri ve koagülasyon-flokülasyon prosesleri arıtılabilirlik çalışmalarına dahil edilmiştir. Bu çalışmada, adsorpsiyon ile antimon giderimi için doğal zeolit kullanılmıştır. Manisa, Gördes bölgesinden elde edilen Klinoptilolit, antimon giderimi üzerindeki etkisinin incelenmesi açısından doğal formunda araştırılmış ve yaklaşık 40 m2/g yüzey alanına sahip zeolit ile denge ve kinetik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmalar ile ortamın pH'ı düştükçe zeolit adsorpsiyon kapasitesinin arttığı gözlemlenmiştir. En yüksek zeolit adsorpsiyon kapasitesi, 50 mg/l Sb giriş konsantrasyonu için 2,02 mg/g olarak hesaplanmıştır. Uygun koşullarda elde edilen en yüksek antimon giderimi ise %85 olarak bulunmuştur. Zeolit ile elde edilen düşük adsorpsiyon kapasitelerinden dolayı membran prosesi ile de antimon giderimi araştırılmıştır. Nanofiltrasyon amacı ile kullanılan NF270 membran ile yapılan çalışma ile %80 üzeri antimon giderimi elde edilirken ters ozmos için tercih edilen SW30 membran ile %99 giderime ulaşmak mümkün olmuştur. Koagülasyon-flokülasyon yöntemleri de yaygın olarak kullanılan ferrik klorür ve alüminyum sülfat ile antimon giderimi için alternatif bir metot olarak değerlendirilmiştir. Geleneksel koagülasyon ve flokülasyon yöntemlerinde demir klorür kullanarak %99 giderim elde edildiği görülmüştür. Fakat alüminyum sülfat kullanıldığı zaman sadece %44 giderim sağlanmıştır.
Atık patates nişastasından yapıştırıcı sentezi, karakterizasyonu ve uygulanabilirliğinin araştırılması

Nişasta -D-glikoz birimlerinin polimerleşmesinden oluşan, doğal, yenilenebilir ve biyolojik olarak parçalanabilir bir polisakkarittir. Farklı kaynaklardan elde edilennişastalar, farklı morfolojik, yapısall ve fonksiyonel özelliklere sahiptir. Ancak, doğalnişastanın retrogradasyona karşı yüksek eğilimde olması ve termal direnç gibi sınırlamalarıbazı endüstriyel uygulamalardaki kullanımını sınırlandırmaktadır. Bu gereksinimleri karşılamak ve geliştirilmiş fizyokimyasal özellikleri elde etmek için doğal nişasta farklı yöntemlerle modifiye edilmektedir. Modifiye nişastalar kıvam arttırıcı, stabilizatör, jelleştirici, hacim arttırıcı ve su tutucu özelliklerinden dolayı gıda, kağıt, oluklu mukavva, tekstil gibi birçok endüstride kullanım alanı bulmaktadır. Bu çalışmada, patates cipsi üreten fabrikalarda atık olarak ortaya çıkan nişastalardançevre dostu bir yapıştırıcı elde edilip masura-karton yapıştırıcısı olarak kullanımı amaçlanmıştır. Bu amaçla, hidroklorik asit ve sülfürik asit (H2SO4) ile farklı sıcaklık ve sürelerde, su ve izopropil alkol çözücü karışımlarında atık patates nişastası hidroliz edilmiştir. Elde edilen modifiye atık patates nişastasının yapısı FT-IR ve XRD spektroskopik yöntemler ile aydınlatılmıştır. Yüzey morfolojileri SEM analizleri, termal davranışları DTA-TG ile incelenerek viskoziteleri belirlenmiştir. AyrıcaMWPS'lerin karton masura yapıştırıcı olarak kullanımı araştırılmış ve en iyi yapıştırmaprofilleri mukaveet testleri ile belirlenmiştir. En iyi yapıştırıcı 25 g nişastanın 135 mL su ortamında 25 mL 0,50 M HCl asit hidrolizinden elde edilmiştir. Masura kartonuyapıştırıcısı olarak kullanılan bu MWPS'nin kopma mukaveeti değeri 10,90 MPa olarak bulunmuştur.
Cu-Ti-sütunlu zeolit kullanarak atıksulardan fenol gideriminin araştırılması

Eski tarihlerden beri, en temel kaynaklardan biri olarak kabul edilen su, insan ihtiyaçlarının yanında tarım, endüstri gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Kullanıma bağlı olarak tüketilen suyun miktarı, dünyada ekonomik gelişmenin temel göstergelerinden birisi olmakta bu da suyun ne kadar öneme sahip olduğunu göstermektedir. Son yıllarda fenol ve türevlerinin endüstriyel kullanımı ciddi çevre kirliliğine yol açmıştır. Fenolik bileşikler insan sağlığı için çok toksik ve zararlıdır. Bu nedenle fenol içeren atıksuların, alıcı ortama deşarj edilmeden önce ilgili mevzuatlar gereği mutlaka arıtılması gerekmektedir. Fenolün atıksulardan gideriminde birçok fiziksel, kimyasal ve biyolojik arıtma yöntemi kullanılmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında Cu-Ti-PILC kullanılarak UV sistemi altında atıksulardan fenolün giderimi incelenmiştir. Deneysel çalışamalarda atıksulardan fenol giderim verimine etki eden her bir parametre için optimum şartlar; pH = 5, H2O2 = 5 ml, fenol konsatrasyonu = 500 ppm, Cu-Ti-PILC miktarı = 0,5 gr, Cu miktarı = 4,25 gr olarak bulunmuştur. Bu optimum şartlarda Cu-Ti-PILC ile atıksulardan fenol giderimi için yapılan deneysel çalışamalarda 45. dakika sonunda %98, 2 fenol giderim verimi elde edilmiştir. Aynı zamanda deneysel çalışmalarda zamana bağlı olarak ortamdan fenolün giderimi esansında yan ürünlerin oluştuğu gözlemlenmiş ve bu yan ürünlerin giderimi de çalışma kapsamında ayrıca değerlendirilmiştir ve oluşan yan ürünlerinde ortamdan giderildiği görülmüştür.
Enhancement of biological treatment performance of saline wastewater by halophilic bacteria

Tuz içeren atıksuların biyolojik arıtımı genellikle tuzun organizmalar üzerinde olumsuz etkileri nedeniyle düşük verimlerle gerçekleşmektedir. Tuz biyolojik arıtma ünitelerinde organizmaları plazmolize uğratarak aktivitelerini kaybetmelerine neden olur. Biyolojik arıtmadan önce, atıksulardan tuzun ters ozmoz ya da iyon değiştiricilerle giderimi işletme ve yatırım maliyetlerini artırdığından pratikte uygulanamamaktadır. Oysa bazı tuz tolere edebilen organizmalar yüksek tuz konsantrasyonlarında ( %1-% 10 NaCl ) ortamdan karbon ve azot bileşiklerini giderebilmektedir. Farklı konsantrasyonlarda tuz içeren ( 0% - 10% NaCl ) sentetik atıksu KOI giderimi için biyolojik olarak arıtıldı ve yine nitrinkasyon - denitrifikasyon işlemine tabi tutuldu. Tuz içeren atıksulardan KOI giderimi sıvı faz havalandırmalı bir dönen biyodisk ünitesi kullanılarak yapıldı. Nitrinkasyon ve denitrifikasyon çalışmaları sırasıyla bir aktif çamur ünitesi ve aşağı akımlı bir biyofiltre kullanılarak gerçekleştirildi. önemli işletme parametrelerinin KOI giderim verim ve hızı üzerine etkileri sürekli dönen bir biyodisk ünitesi kullanılarak sistematik olarak araştırıldı. Deneyler, aktif çamur kültürü ve Halobacter halobium ilaveli kültürler kullanılarak yapıldı. Tuz konsantrasyonu 2% nin üzerine çıkarıldığında KOI giderme verimi azalmaktadır. KOI yükleme hızı ve giriş KOI değerinin artması da KOI giderim verimini düşürmektedir. Çamur geri döngüsü sistemin performansını önemli ölçüde etkilememektedir. KOI giderme verimi artan A/Q oram ve disk sayısıylaVI artmaktadır. Aktif çamur kültürünün Halobacter ile 1/1 oranında aşılanması özellikle 2% den büyük tuz konsantrasyonlarında sistem verimininin arttığı gözlendi Halobacter ilaveli aktif çamur kültürü ile yapılan deneylerde %5 ve %10 tuz içeren atıksularda yaklaşık %85 ve %60 KOI giderim verimleri elde edildi Mevcut veriler kullanılarak kinetik sabitler ve matematik modeller geliştirildi ikinci kısım deneylerde, nitrifikasyon ve denitrifikasyon hızı ve verimi üzerine çamur yaşı, hidrolik bekleme süresi, giriş amonyum, nitrat ve tuz derişiminin ve Halobacter halobium kullanımının etkileri araştırıldı. Tuz derişiminin nitrifikasyon-denirrifikasyon verimi üzerine etkileri incelendi %2'den yüksek tuz derişimlerinde nitrifikasyon ve denitrifikasyon verimlerinin önemli ölçüde azaldığı gözlendi Denitrifikasyon sisteminin nitrifikasyona göre tuz derişimine daha duyarlı olduğu gözlendi Ortama Halobacter kültürünün aşılanmasının nitrifikasyon ve denitrifikasyon sisteminin verimini arttırmadığı görüldü. Tuz içermeyen suyun nitrifikasyonu deneylerinde çamur yaşının 12 güne kadar yükseltilmesi ile sistem verimi artış gösterdi. Giriş azot konsantrasyonunun 100 mg/L'nin üzerine çıkması nitrifikasyon ve denitrifikasyon verimlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Tuzsuz suyun nitrifikasyon ve denitrifikasyonu için optimum hidrolik alıkonma süreleri 12 saat ve 6 saat olarak bulundu. Mevcut veriler kullanılarak matematiksel modeller geliştirildi ve kinetik sabitler saptandı.
Identification of specific pollutants in Yesilirmak River Basin by using COMMPS and NORMAN prioritization methods

Su Çerçeve Direktifine göre (2000/60/EC), izleme ve risk değerlendirme çalışmalarına dahil edilmek üzere, sucul ortam ve insan sağlığı açısından nispeten yüksek risk teşkil eden kimyasal maddelerin belirlenmesine ihtiyaç vardır. Bu nedenle, AB üye ülkeleri, iyi ekolojik su durumuna ulaşmayı hedefleyerek kendi havza bazlı belirli kirleticilerini tespit etmek ve düzenli olarak kontrol etmek zorundadır. Bu kapsamda, bu çalışma Yeşilırmak havzası belirli kirleticilerini tespit etmeyi amaçlamaktadır. Aday maddeler/kimyasallar olarak, Yerüstü Su Kalitesi Yönetmeliğinde yer alan Türkiye geneli için belirlenmiş ulusal 250 belirli kirleticinin kullanılmasına karar verilmiştir. Daha sonra, Yeşilırmak Havzası belirli kirleticilerini tespit etmek için AB üye ülkelerinde yaygın olarak kullanılan COMMPS ve NORMAN önceliklendirme yöntemleri ayrı ayrı uygulanmıştır. Ağustos 2016 ve Ocak 2018 tarihleri arasında 42 izleme noktasından toplanan 1,5 yıllık yüzeysel su kalitesi izleme verileri baz alınmıştır. Aday 250 kimyasal bu doğrultuda skorlanıp sıralanmıştır. COMMPS ve NORMAN önceliklendirme yöntemleri ile elde edilen sıralama sonuçlarının farklılığından dolayı, her bir madde için tek bir sıralama skoru ve sıralama listesi oluşturmak için ağırlık faktörü yaklaşımı uygulanarak COMMPS ve NORMAN skorları kombine edilmiştir. Elde edilen bütüncül skorlara göre tekrardan sıralama yapılmış ve 52 tehlikeli madde Yeşilırmak Havzası belirli kirleticileri olarak önerilmiştir. Nehir havzasında özellikle metallerin ve pestisitlerin ön plana çıktığı görülmüştür.
İstanbul metropolitan alanındaki endüstrilerin olası bir deprem durumunda çevresel etkilerinin değerlendirilmesi

Bu çalışmada istanbul'da olası bir deprem durumunda endüstrilerden dolayı meydana gelebilecek etkilerin çevresel risk değerlendirmesi yapılmıştır. Birinci bölümde, çalışmanın anlamı, amacı ve kapsamı kısaca özetlenmiştir. İkinci bölüm, risk değerlendirme ile ilgili detaylı literatür çalışmasını kapsamaktadır. Genel risk değerlendirme yaklaşımı incelenmiş, Dünya'da farklı şekillerde uygulanan risk değerlendirme çalışmaları araştırılmış ve çevre kirliliği ve değerlendirmesinde iki önemli otorite konumunda olan USEPA Avrupa Birliği'nin yaklaşımlarına yer verilmiştir. Ayrıca yapılan çalışmaya da baz teşkil eden Karşılaştırmalı Risk Değerlendirme tanımlanmış ve uygulaması değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde, deprem hakkında genel bilgi verilmiş ve İstanbul' da deprem riski ile ilgili yapılan araştırmalar incelenmiş ve İstanbul' da olası bir deprem durumuna herhangi bir şekilde çevreye zararlı etkisi olabilecek risk kaynakları belirlenmiştir. Dördüncü bölümde, seçilen çalışma alanındaki endüstriler tek tek saptanmış; kirlenme ve kirleticiye neden olacak kaynak bazında sınıflandırması yapılmış; endüstri kategorileri için risk değerlendirme yaklaşımı tanıtılmış ve bu yaklaşım kullanılarak endüstri kategorileri için risk dereceleri belirlenmiştir. Son bölümde zemin durumu ve nüfus yoğunluğu dikkate alınarak İstanbul' da olası bir deprem durumunda endüstrilerden kaynaklanabilecek zararlı etkilerin çevresel risk değerlendirme sonuçlan verilmiştir. Sınırları Büyükçekmece' den Tuzla'ya kadar olan çalışma bölgesinde yer alan 709 endüstriden; 1. derece riskli endüstri kategorileri toplamın %28, 2. derece riskli endüstri kategorileri toplamın %22, 3. derece riskli endüstri kategorileri toplamın %50'sini oluşturduğu görülmektedir. Bu sonuçların coğrafi bilgi sistemine aktarılması ile risk haritalarında 15'inden fazla 1. derece riskli endüstri kategorilerinin bulunduğu ilçeler Beyoğlu, Eyüp, Küçükçekmece, Zeytinburnu, Kartal, Pendik ve Tuzla, ikinci derece riskli endüstri kategorisinin yoğun olduğu ilçeler ise Kartal ve Tuzla olarak belirlenmiştir. VIIKartal, Pendik ve Beyoğlu ilçeleri hem 1. derece deprem kuşağında yer almaları hem de 1. derece riskli endüstri kategorilerinin ağırlıklı olarak faaliyet göstermelerinden dolayı en yüksek tehlike potansiyeli olan ilçeler olarak belirlenmiştir.
Investigation of bioelectrochemical treatment efficiency for removal of boron from geothermal waters

Mikrobiyal tuzdan arındırma hücresi, elektrik üretimi, atıksu arıtımı ve tuzdan arındırma gibi eş zamanlı özellikleri nedeniyle önemli ölçüde gelecek vaat eden bir teknolojidir. Bu tezde, jeotermal sulardan bor arıtımı ve maya atıksuyundan organik madde giderimi ile eş zamanlı enerji üretimi, üç hazneli laboratuvar ölçekli MTH sistemi kullanılarak kapsamlı bir şekilde çalışılmıştır. Öncelikle, değişen işletme koşulları ile optimizasyon çalışmaları yapılmıştır. Özellikle, elektrot yüzey alanının etkisinin B giderim verimliliği üzerinde önemli bir değişken olduğu kanıtlanmıştır. Sonrasında, geleneksel MTH'nin anot hücresi, üç boyutlu kübik elektrotları içerecek şekilde tasarlanmıştır. Klasik MTH sistemi ile kıyaslandığında, B ve organik madde giderme verimleri ve üretilen güç yoğunluğu sonuçları artış göstermiştir. MTH sisteminin verimliliğini artırmak amacıyla aktif karbon-kitosan içeren üç boyutlu sünger elektrot sentezlenmiş ve optimize edilmiş koşullar altında 970 mW/m2'lik güç yoğunluğu, %75,9'luk B giderim verimi ve >%90'lık KOİ giderim verimi gözlenmiştir. Çalışmanın ilerleyen safhalarında, bir ön arıtma seçeneği olarak Lemna minor L. bitkisi kullanılarak borun sulardan uzaklaştırılması değerlendirilmiştir. 5 mg/L başlangıç B derişimi, pH 8 ve 1.5 cm su derinliği ile yapılan deneysel çalışmada maksimum giderim verimi %96, 7 olarak elde edilmiştir. Ters osmoz -MTH hibrit sistemi kullanılarak TO süzüntüsünden ve konsantresinden B ve ağır metallerin uzaklaştırılması çalışılmıştır ve sistemin etkili olduğu kanıtlanmıştır. Son olarak ise, MTH-Donnan diyalizi hibrit işleminin jeotermal sulardan B giderme performansı değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın en önemli çıktısı, pH'ın DD sistemi tarafından ayarlanıyor olması sayesinde sistemin pH değerinin ayarlanmasındaki sıklığın azalmasıdır. Genel olarak, MTH teknolojisi gelişme seviyesinde olmasına rağmen, jeotermal tuzlu sudan borun giderilmesi, tuzsuzlaştırma ve enerji üretimi açılarından umut verici sonuçlar ortaya koymuştur.
Single and multiple effects of organic solvents on the expression level of acetyl-CoA synthetase gene and active methanogenic population

Bu çalışmada, laboratuvar ölçekli kesikli reaktörlerden alınan anaerobik çamurda metanol (0.1- 1.5 M), toluen (0.5 - 4.0 mM), iso-propanol (0.1- 2.0 M) ve toluen + methanol (0.5 mM + 1.0 M, 1.5 mM + 1.0 M)'in metan üretimine, asetil-KoA sentetaz geninin ekspresyon seviyesine ve mikrobiyal kommüniteye inhibitör etkisi incelenmiştir. Reaktörlerde artan konsantrasyonların biogaz üretimlerinde düşüşe sebep olduğu görülmüştür. En yüksek oranda inhibisyon etkisi sırasıyla iso-propanol ve toluen + metanol ile beslenmiş reaktörlerde görülmüştür. Methanosaeta'nın asetil-KoA sentetaz geni ekspresyon seviyesi metanol ve metanol + toluen eklenmiş çamurlarda aynı kalırken, toluen ve iso-propanol eklenmiş çamurlarda gen ekspresyonu tespit edilememiştir. Artan konsantrasyonlar aktif mikrobiyal populasyon yüzdesinde ise artışlara sebep olmuştur. Reaktörlerde genellikle baskın türün Methanosaeta olduğu tespit edilmiştir. Methanosaeta populasyonunu yüksek konsantrasyonlu solventlere dayanıklı olduğu görülen ve toluen eklenen reaktörde en baskın tür olduğu gözlenen Methanobacteriales izlemiştir.
Doğu Karadeniz bölgesinde endüstriyel atık suların derin deniz deşarjında atık su jeti davranışının incelenmesi

Sahil yerleşim birimlerinin ve endüstriyel tesislerin atıksuları denize iki şekilde deşarj edilmektedir. Birincisi, genellikle evsel atıksular için kullanılan ve yaklaşık 10 ~20m derinlikten yapılan normal deşarj, ikincisi, endüstriyel atıksular için uygulanan derin deniz deşarjıdır. Her iki durumda deşarjın yapılacağı su ortamının oşinografik ve ekolojik özelliklerine bakılarak deşarj öncesi arıtmanın seviyesi belirlenir. Yerleşim biriminin gelecekteki ihtiyaçları, kullanılmış suların deşarj edileceği su ortamının özellikleri ve kullanma maksatları bakımından optimum çözüm araştırılır. Çayeli Bakır işletme Tesisi, atıksularını, Türk sahil şeridine yerleştirilmiş büyük tesislerden biri olan 3500m uzunluğu boyunca su altında kalan boru hattı ile 350 m derinlikten Karadeniz'in anoksik zonuna deşarj etmektedir. Deşarj derinliğim 350 m'den 250 m'ye düşürmenin geçerli bir nedeni bulunmaktadır. Alıcı ortamın tabakalı veya lineer yoğunluk tabakalaşması göstermesi durumlarında 250 m derinlik için derinliğe bağlı yoğunluk değerleri kullanılarak atık bulutunun yükselme seviyeleri hesaplanmıştır. Atık bulutu yükselme seviyeleri için bu iki metot farklı sonuçlar vermiştir. Ancak her iki durumda da atık bulutlan Karadeniz'in piknoklin seviyesinin altında kalmıştır.