Türk sinemasında kadınlar 'Bedia Muvahhit'

Beyazperdenin İlk Müslüman Türk Kadın Oyuncusu: BEDİA MUVAHHİT Bedia Muvvahit Türkiye'nin sinemadaki ilk Türk müslüman kadın oyuncusu. Aynı zamanda Atatürk'ün izniyle sahneye yasal olarak çıkan ilk Türk müslüman kadın oyuncusu. 1897 yılında Büyükada'da doğan ve çocukluğu burada geçen Bedia Muvahhit, hizmetçileri ve dadısından Fransızca ve Rumca öğrenir. Daha sonra yine Fransız okullarında okuyan Bedia Muvahhit, Rumca ve Fransızca'ya anadili kadar hakim olmuştur. 1921 yılında iki yıl Erenköy Lisesi'nde Fransızca öğretmenliği yapan Muvahhit çocukluğundan beri çarşaf giyme konusunda hep mücadele etmiş, bu konuda sürekli başı belaya girmiştir. Çocukluğundan beri tiyatroyla ilgilenen Muvahhit gittiği bir tiyatro oyununda tanıştığı tiyatro oyuncusu Muvahhit Refet Beyle evlenir. İşte bu evlilik Bedia Muvahhit'i sahne yaşamına bir adım daha yaklaştırmıştı. Halide Edip Adıvar yazdığı 'Ateşten Gömlek' eserini, Muhsin Ertuğrul'un yönetmesini ister, ayrıca filminde 'Ayşe' rolünü bir Türk kadınının canlandırması gerektiğini belirtir. Muhsin Ertuğrul da Muvahhit Refet Bey'e eşinin oynatmasını teklif eder. Ve Bedia Muvahhit Böylece beyaz perde de ilk kez oynayan Türk müslüman kadın olma unvanını alır. Film oldukça beğenilir. Ardından Darülbedayi( 0 zamanki Şehir Tiyatrolarının adı) İzmir'e turneye çıkar. Yıl 1923, İzmir işgalden yeni kurtarılmış durumda. Atatürk, Palas sinemasında oynayacak 'Ceza Kanunu' oyununa davet edilir. Ama Atatürk'ün bir şartı vardır: O da bir Türk müslüman kadınının artık sahneye çıkma zamanı geldiği ve Bedia Muvahhit'in bu oyunda rol alması gerektiğidir. İşte Bedia Muvahhit 'Sacide' rolüyle ilk kez İzmir'de sahneye çıkar ve bu sahne aşkı ölünceye dek sürer. 1931 yılında Yunanistan'a Shakespeare'in 'Othello' oyunundaki Desdemona rolü için çağrılır. Rolünü Rum sanatçılarla birlikte Rumca oynayan Bedia Muvahhit, Türk kadınının adını bu sayede yurtdışında da duyurmuş oldu. 1950 ve 1973 yılında iki kez jübile yapan Bedia Muvahhit, 1975 yılında Şehir Tiyatrolarından emekli olsa da sahneyle ilişkisi ölünceye dek sürmüştür. Bu süre içinde 500'den fazla tiyatro oyununda oynamış, 30'a yakın film çevirmiş, 300'e yakın çeviri ve adaptasyonlarıyla Türk sanatına katkıda bulunmuştur. IV1950'de yaptığı jübileyle de 'jübile yapan ilk Türk kadın sanatçısı' unvanım da almıştı. 1973 yılında gerçekleştirdiği jübilenin gelirini 'Emekli Sanatçılar Derneği' ne bağışlayacak kadar da sanata ve sanatçılara bağlı olan Bedia Muvahhit, ilk eşi Muvahhit Refet Bey'i kaybettiği 1927 yılında, kocasıyla birlikte oynadığı oynadığı 'Üç Kişi Arasında' adlı piyesi, eşi yerine Ercüment Behzad'la oynayacak kadar da duyguları ve sanatını ayrı tutabilecek bir yapıya sahip. Sanat onun için öylesine ön plandaki tek kardeşi Fuadi Bey'i kaybettiği gece bile sahneye çıkmıştı. 1933 yılında Avusturyalı piyanist Ferdinand Statzer ile evlenen Bedia Muvahhit 18 yıl süren evliliği boyunca Avrupa'yı görme, oradaki festivallere katılabilme fırsatı bulmuş, eşinden ayrıldıktan sonra tekrar evlenmeyen Muvahhit, 1994 yılında 97 yaşındayken geçirdiği bir kaza sonucu aramızdan ayrılmıştır. Bu uzun yaşamım dolu dolu yaşayan, son derece zeki, entelektüel, renkli, esprili bir kişiliğe sahip olan Muvahhit, kişiliğiyle Türk kadınlarına öncü olmuş, yaşadığı devirde verdiği mücadeleyle gerçekten unutulmayacak bir iz bırakmıştır. V