turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kimyasal çöktürme ile sülfat giderilmesinde yaklaşımlar ve uygulama esasları

Bu çalışmada, endüstriyel atıksulardaki sülfatın kimyasal çöktürme yöntemi ile arıtılması konusu incelenmiştir. Birinci bölümde, yapılan çalışmanın önemi vurgulanarak, amaç ve kapsamı açıklanmıştır. İkinci bölümde, sülfat içeren atıksuların özellikleri ve kaynakları incelenerek, deşarj standartları verilmiş ve arıtma ihtiyacı saptanmıştır. Kimyasal çöktürme ile sülfat arıtımına etkili faktörler belirlenerek bunlar ile ilgili ayrıntılı bir literatür incelemesi yapılmıştır. Üçüncü bölümde kalsiyumla sülfat çöktürmesine baz teşkil edecek ve iyonik güç faktörünü dikkate alan teorik bir model kurulmuş; BaCOg ve Pb 2 ile sülfat çöktürmesi için de teorik hesap yaklaşımları verilmiş; baryum, kurşun ve stronsiyum tuzlarının kullanıldığı kaynak bazında kimyasal çöktürme sonrası geri kazanıma yönelik sistem tanımlan yapılmıştır. Dördüncü bölümde, kurulan teorik model ve hesap yaklaşımlarının güvenirliğinin araştırılması ve kimyasal çöktürme uygulama esaslarının belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilen deney sonuçları verilmiş ve bunların değerlendirmesi yapılmıştır. Beşinci bölümde, teorik ve deneysel çalışma sonuçlarının değerlendirmesi yapılmıştır. Kalsiyumla kaynak bazında kimyasal çöktürmeye etkili faktörler iyonik güç, NaCl konsantrasyonu ve yabancı iyonların özellikle alkalinitenin mevcudiyeti olarak belirlenmiş; bu faktörlerden iyonik güç ve NaCl konsantrasyonu dikkate alındığında, geliştirilen teorik modelin kullanımı ile oldukça duyarlı sonuçların elde edilebileceği görülmüştür. Sonuç olarak sülfatın, kaynak bazında arıtımında makul aşırı kalsiyum dozajları kullanılarak 1000 mg/1 1er seviyesine indirilebileceği gösterilmiştir. Baryum tuzlarının kullanımı ile etkin bir sülfat arıtımının ve çöktürme sonrası sülfatın geri kazanımının mümkün olduğu gösterilmiş; baryumun geri kazanımı için de bir yaklaşım önerilmiştir. Kaynak bazında sülfat çöktürmesinde kurşun ve stronsiyum tuzlarının kullanılması durumunda gerek sülfatın gerekse çöktürme vasıtasının pratik olarak %100'ünün geri kazanılabileceği gösterilmiştir. X111
Arıtılmış atık sularının sulama olarak kullanabilirliğinin araştırılması

Bu çalışma, Gül Yıkama İşletme örneğinde oluşan endüstriyel nitelikli atıksuların özellikleri ile arıtma tesisinin projelendirilme durumu ve arıtma tesisinden çıkan arıtılmış atıksuyun yapısı incelenmiştir. Bu amaçla kimyasal arıtma işleminden geçirilen yıkama işletmesi, endüstriyel nitelikli atıksuların, kanalizasyon deşarjı, kalite parametreleri yönünden, kanalizasyona deşarj uygunluğu, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmenliği Teknik Usuller Tebliği ve ilgili literatürler ışığında irdelenmiştir. ANAHTAR KELİMLERLER: Kot yıkama, Atıksu
Katı atık sızıntı sularının elektrokimyasal yöntemlerle arıtımının incelenmesi

Depolama, dünya çapında, şehirlerde oluşan katı atıkların yönetimi için en temeltekniklerden birisidir. Sızıntı suları, depolanan katı atıkların nem ya da su içerikleri depolamakapasitesinden fazla olduğu zaman oluşan, oldukça kompleks atıksulardır. Bir takım fiziksel, kimyasal ve mikrobiyal prosesler sonucu katı atıklar içerisindeki kirleticilerin ortamdakimevcut suya salınmalarıyla meydana gelirler. Sızıntı suları genellikle kirlilik yükü oldukça yüksek atıksulardır ve arıtımları son derece zordur. Bu da; organik, inorganik, ağır metal içeriğinin çeşitliliği ve deponideki katı atıkların yaşı ve cinsine bağlıdır. Bu suların, saha içerisinde yalıtılarak toplanmaları ve verimli şekilde arıtılmaları, toprak ve su kaynakları üzerinde oluşturdukları potansiyel kirlilik açısından büyük önem taşımaktadır. Elektrokoagülasyon, son zamanlarda artan popularitesi ve gelişen tekniklerle uygulanan, elektrokimyasal atıksu arıtım teknolojilerinden biridir. Elektrokoagülasyon yöntemi diğer tüm elektrokimyasal yöntemlerde olduğu gibi, prosesin işleyişine müdahale edilerek veriminarttırılabileceği, gelişime açık sistemlerdir. Bu çalışmada, alüminyum ve demir elektrotlar kullanılarak, elektrokoagülasyon ile Samsun Yılanlıdere Çöplüğü' nden temin edilen sızıntı suyundan KOİ giderimi incelenmiştir. Her iki elektrot cinsi için de KOİ giderim verimi üzerine atıksu iletkenliği, akım yoğunluğu, pH ve işlem süresi gibi parametrelerin etkisi araştırılmıştır. Ayrıca enerji tüketimi, çözünmüş alüminyumun ve demirin KOİ giderme kapasiteleri de incelenmiştir. İki elektrot türü için elde edilen verimler karşılaştırılmıştır. Alüminyum elektrotlar demir elektrotlara tercih edilmiştir. Ek olarak, sızıntı suyundan KOİ giderimi için elektrokoagülasyon ve fenton prosesi bir arada uygulanmıştır. Bu proses ile, daha kısa sürede daha yüksek giderim verimi elde edilmiştir. Sonuç olarak, elektrokoagülasyon ve elektrofenton prosesleri sızıntı suyundan KOİ giderimi için uygulanabilir yöntemlerdir.
Nanoparçacık ile fonksiyonelleştirilmiş PES/grafen oksitli kompozit membran sentezi ve antibakteriyel özelliklerinin incelenmesi

Bu çalışmada, nanoparçacık (TiO 2 ve ZnO) ile fonksiyonelleştirilmiş polietersülfon /grafen oksitli kompozit membran sentezi ve antibakteriyel özelliklerinin incelenmesi araştırılmıştır. Kompozit membranların tıkanıklığını önleme ve kendi kendini temizleme özelliklerinin performansı da araştırılmıştır. GO, düşük sıcaklıkta oksidasyon yöntemi ile doğal grafit tozundan elde edilmiştir. TiO2 ve ZnO nanoparçaları susuz sol-jel yöntemi ile sentezlenmiştir. TiO2 ve ZnO nanoparçacıklarının yüzeyi, bir çözücü içerisinde homojen olarak dağılmış bir karışım elde etmek için bir yüzey aktif cismi ile modifiye edilmiş ve daha sonra GO, bu metal oksit nanoparçacıklarının yüklenmesiyle fonksiyonelleştirilmiştir. GO ve fonksiyonelleştirilmiş GO'nun dökme çözeltisi ile harmanlanmış PES membranlar, faz-inversiyon yöntemi ile hazırlanmıştır ve tıkanıklığı önleme ve kendi kendini temizleme özellikleri ile test edilmiştir. Kompozit membranlar, ağırlıkça %0.5, %1.0 ve %2.0 GO, GO-TiO 2 ve GO-ZnO olmak üzere üç farklı konsantrasyonda ağırlıkça %14 PES içerecek şekilde sentezlenmiştir. Membranların fonksiyonelleştirilmesi membranların hidrofilik özelliklerini saf PES membranına kıyasla geliştirmiştir. Bununla birlikte, en düşük akı, GO-TiO 2 ile fonksiyonelleştirilmiş membranda elde edilmiştir. Sonuçlar, fonksiyonelleştirilmiş membranların saf PES membrandan daha iyi kendi kendini temizleme özelliği sergilediğini göstermiştir. Üstelik, beş döngü olarak gerçekleştirilen akı geri kazanım oranı deneylerinde, fonksiyonelleştirilmiş membranların saf membranlara göre daha yüksek geri kazanım oranı sağladığı gözlemlenmiştir.
Sivas Atıksu Arıtma Tesisi iş sağlığı ve güvenliği yönetim sisteminin oluşturulması

Atıksu arıtma tesislerinin İş Sağlığı ve Güvenliği açısından incelenerek bu tesislere özgü risk analizlerinin yapılarak değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan bu çalışma kapsamında Sivas Atıksu Arıtma Tesisi örnek olarak ele alınmış ve saha, literatür ve laboratuvar çalışmaları yapılmıştır. Toplanan veriler ile Sivas Atıksu Arıtma Tesisi'nde İSG kapsamında meydana gelebilecek kazalara ilişkin risk analizleri ve değerlendirmeleri yapılmıştır. Bu çalışma neticesinde tesis genelinde İSG anlamında en çok risk taşıyan etmenler sıralandığında ilk sırada hijyenik olmayan ortam koşulları nedeniyle hastalıklara yakalanma yer almış, ekipman tamiri-bakımı ve teknik problemlerin çözümünde yapılan çalışmalar ise ikinci sırayı almıştır. Riskleri ortadan kaldırmak veya etkilerini en aza indirmek amacıyla genel bir yönetmelik hazırlanması uygun görülmüştür.
İnsan idrarından nütrientlerin konsantre edilmesi ve geri kazanılmasında kullanılmak üzere klinoptilolitlerin işletme özelliklerinin belirlenmesi

Yapılan çalışmada nütrient geri kazanımı hedeflenmiş olup bu hedef doğrultusunda doğal zeolit ailesinin bir üyesi olan klinoptilolitten faydalanılmıştır. Klinoptilolitler, çalışmalar için kullanıma hazır hale getirilmesi için öncelikle elenerek istenen boyutlara getirilmiştir. Safsızlıklarının uzaklaştırılması amaçlı ise yıkama işlemlerinden geçirilmiştir. Amonyum tutma kapasitelerinin artırılması ve Na-homoiyonik forma dönüştürülmesi için ön işlemlerden geçirilmiştir. Ön işlemlerden geçirilen klinoptilolitler kesikli deneylerde sentetik çözeltiler ile temas ettirilip amonyum tutma kapasiteleri belirlenerek çalışmanın çalışmada kullanılacak klinoptilolite uygulanacak ön işlem ve klinoptilolitin da ne boyutuna karar verilmiştir. En uygun ön işlem seçildikten sonra ise klinoptilolitler bu işleme tabi tutularak geçirilip kullanıma hazır hale getirilmiştir. Kolon çalışmalarında ise öncelikli olarak sentetik çözelti ile ardından da çeşitli seyreltilerde hazırlanan idrar çözeltileri ile deneysel çalışmalar yürütülmüştür. Çalışmanın bu aşamasında deneyler iki ana kısımdan oluşmaktadır. İlki yüklemenin gerçekleştirildiği ve kırılma noktası eğrilerinin de elde edildiği kısım ikincisi ise yükleme yapılmış klinoptilolitlerin rejenere edilmesi ile elde edilen nütrient bakımından konsantre suların elde edilmesi kısmıdır.
Eskişehir ve yakın çevresinde yüzey ozon dağılımının MM5-CAMx modelleri kullanılarak belirlenmesi

Bu tezde, atmosferik bileşenlerden yüzey ozonu oluşum mekanizmaları ve açık ortam derişimlerinin meteorolojik koşullarla, ozon öncülü bileşenlerle ve diğer atmosferikbileşenlerle ilişkisi Eskişehir ve çevresini kapsayan bir alan özelinde, hidrostatik olmayanMM 5 ve CAMx modelleri yardımıyla incelenmiştir. Çalışma kapsamında, Eskişehir'de açık ortam ozon derişimleri ilk kez sürekli bir ölçüm sistemiyle belirlenmiştir. İkincil bir hava kirletici bileşen olan ozonun oluşumu hem insan kaynaklı hem de doğal kaynaklardan atmosfere salınan, başta azot oksitler ve uçucu organik bileşikler olmak üzere, kirleticilerin emisyon hızlarına bağlı olduğundan, model uygulaması için gerekli olan çalışma alanındaki emisyonlar hesaplanmış ya da önceki hesaplamalar gözden geçirilerek gerekli güncellemeler yapılmıştır. Doğal kaynaklardan salınan uçucu organik bileşiklerin ozon oluşumuna katkısı nedeniyle Türkiye için ilk kez biyojenik uçucu organik bileşiklerin emisyon envanteri hazırlanmıştır. Açık ortamda sürekli ozon ölçümleri ve model sonuçları, şehirdeki hakim rüzgar yönünün de etkisiyle bölgesel katkının, çalışma alanındaki ozon seviyeleri üzerinde önemli olabildiğini göstermektedir. Gözlenen sonuçlara göre, Eskişehir'de insan sağlığını olumsuz yönde etkilemesi beklenmeyen ve belirlenen limit değerlerin altında ozon derişimleri hakimdir ancak bitkilerin ozonun etkilerinden korunması için geliştirilenAOT 40 limit değerleri aşılmaktadır.
Trabzon kent merkezi için 1998-2002 verilerine dayalı hava kirliliği haritaları çalışması

Bu çalışmada; Trabzon kent merkezinin çeşitli yerlerinde 1998- 2002 yıllan arasında Trabzon il Çevre ve Orman Müdürlüğü' ne ait gezici ölçüm taşıtı tarafından yapılmış olan çeşitli hava kirleticiler için olan ölçümlerden yararlanılarak çeşitli hava kirliliği haritaları oluşturulmuştur. Gezici ölçüm taşıtı tarafından incelemenin yapıldığı dönem boyunca elde edilmiş olan ölçümlerden, Partikül madde, SO2, ve NOx için olan verilerin değerlendirilebilecek çoklukta ve büyüklükte olması nedeniyle bu kirleticiler ile ilgili inceleme yapılmıştır. Gezici ölçüm taşıtırım ölçüm yaptığı yerde bulunduğu 2-3 günlük süreler boyunca toplamış olduğu örnekler üzerinde yapılmış olan 15'er dakikalık ölçüm sonuçları kaydedilmiştir. Verilerin 4 ayrı zaman dilimi için (05:30-10:00, 10 :00-17:30, 17 :30-22:00, 22 :00-05:30) ortalama değerleri hesaplanarak KTÜ-GIS LAB. 'ta mevcut harita yazılımlarına veri olarak girilmiştir. Bu şekilde oluşturulan veri tabam ile her bir kirleticinin incelenen dönemler boyunca (1998- 2002 arası) zamansal ve mekansal değişimleri için kent haritası üzerinde eş kirlilik eğrileri oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular genel olarak göstermektedir ki; günlük 17:30-22: 00 saatleri arasındaki zaman dilimi içerisinde Değirmendere mevkii sahil kesiminde, Meydan civarında ve Ayasofya merkezli sahil şeridinde hava kirletici konsantrasyonları göreceli olarak artmaktadır. Ancak; incelenen dönemler boyunca göz önüne alınmış olan PM, SO2, ve NOx kirleticilere ait konsantrasyonlarda azalma eğiliminin olduğu görülmüştür.
Sources of acid forming ions in a rural and urban airshed

Türkiye'de şehirlerde ve yerleşim bölgelerinden uzak bölgelerde atmosferik parçacıklar toplanmıştır. Bu çalışmanın amacı, toplanan parçacıklarda bulunanların taşınımlarını ve kaynaklarım ortaya çıkarmaktır. Yüksek hacimdeki parçacık örnekleri 1988 ve 1989 yıllarında Karadeniz ve Akdeniz'in yerleşim bölgelerinden uzak bölgelerinde toplanmıştır. örnekler, iyon kromotograf ile asit oluşturan iyonlar için analiz edilmiştir. 850mba yükseklikteki trajektoriler ile hava kütlelerinin geldikleri yerler bulunmuştur. En yüksek sülfat ve nitratın Avrupa'dan gelen hava kütlelerinde olduğu tesbit edilmiştir. Bu iyonların atmosferden Karadeniz'e gelen akı miktarı belirlenmiştir. Sonuçlar, sülfat ve nitrat akı miktarlarının Karadeniz'in kirliliğinde önemli rol oynadığını göstermiştir. Ankara'da gözlenen sülfat konsantrasyonları SOj'nun yoğunluğuna bağlı olarak diğer şehirlerde gözlenenlere göre daha yüksektir. Ancak, havadaki sülfatın çoğu, topraktaki CaCOj'den dolayı nötralize olmaktadır. Sonuç olarak, yağmur ve kar şeklinde olan yağışlar nedeniyle önemli miktarda H iyonu depo anmamaktadır. Fakat, sis durumunda dönüşüm mekanizması hızlıdır ve asidik sülfat sis içinde akümüle olur.
Kazan yeraltı sularının hidrojeokimyasal özelliklerinin ve bazı kirlilik parametrelerinin incelenmesi

Bu çalışma, Ankara İli Kazan İlçesinde seçilen inceleme alanında yeraltı sularının hidrojeokimyasal özelliklerinin ve bazı kirlilik parametrelerinin incelenmesini kapsar. Çalışmada, inceleme alanından alman yeraltı suyu numunelerinin pH, sıcaklık, elektriksel iletkenlik, toplam çözünmüş madde, çözünmüş oksijen, tuzluluk gibi parametreleri yerinde ölçülmüş, laboratuvarda ise katyon ye anyon analizleri yapılmıştır. İnceleme alanında bulunan diğer kuyulara ait mevcut yeraltı suyu verileri de temin edilmiştir. Sonuçlar grafiksel yöntemlerle, standardlar ve yönetmeliklerle karşılaştırılmıştır. Grafiklere göre, inceleme alanındaki suların hepsinin sulama suyu olarak kullanılabileceği, tüm numunelerin az sodyumlu olup, sodyuma karşı duyarlı olan bitkiler dışında her türlü tarım için uygun olduğu belirlenmiştir. Ancak, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'ne göre 6 adet numunenin YAS3 kalite sınıfına girdiği 4 adet numunede de TSE 266 standardı limit değerlerinin aşıldığı görülmüştür. İnceleme alanındaki tüm numuneler, EPA limit değerinin üzerinde nitrat konsantrasyonuna sahiptir. Kirlilik, gübre kullanımı ya da evsel atıksudan kaynaklanabilir.
Investigation of appropriate composting method for yard waste and market waste

Gelişmekte olan ülkelerde karşılaşılan çevre problemlerinden en önemlisi katı atıkların yönetimindeki aksaklıklardır. Ekonomik gelişmeler ve yaşam standartlarının yükselmesi atıkların bertaraf ve geri kazanma maliyetlerinin artrmasına neden olmuştur. Kompostlaştırma işleminin katı atık bertaraf yöntemleri arasında önem kazanmasının başlıca nedeni katı atığın bertaraf sorununun çözülmesinin yanında tarımsal açıdan oldukça elverişli bir ürünün kazanılmış olmasıdır. Kompostlaştırma doğada sürekli var olan biyolojik çürütme işleminin gözlemlenmesi ve mühendislik bilgileriyle desteklenmesiyle geliştirilmiş bir alternatif yöntemdir. Farklı özellikteki maddelerin birlikte kullanımıyla kompostlaştırmada önemli olan parametrelerin kontrol edilmesi sağlanır. Market ve evsel atıklar yüksek miktarda çürüyebilir organik madde içerirken bahçe atıkları selulozik içerikleri nedeniyle çürüme işlemine karşı dayanıklıdır. Aerobik koşullarda organik maddelerin çürütülmesinde yüksek sıcaklıklara biyolojik dönüşüm işlemlerinde ortaya çıkan ısı ile ulaşılmaktadır. Sıcaklığın yanı sıra kompostlaştırmada heterojen mikrobiyolojik çevre, organizmalar arasındaki ilişkiler, başlangıç maddelerinin özellikleri, nem, havalandırma, besi özellikleri ve benzeri faktörler birbirleriyle bağlantılıdır. Bu çalışmada organik içerikli atıkların farklı havalandırma metodları ve farklı oksijen kaynaklarıyla kompostlaştırılmasında stabilizasyon ve kompost kalitesinin belirlenmesi incelenmiştir. Karıştırma, homojen karışım elde edilmesinde yararlı olmakla beraber havalandırma ile birlikte kullanıldığında daha hızlı stabiliteye ulaşılmaktadır. Ayrıca çalışmada daha sonraki çalışmalara basamak olması için kompost ürününün pazarlama ve kullanımı ile ilgili incelemeler yapılmıştır.
Filter backwash hydraulics: An investigation on porous and non-spherical media

Sıvı katı akışkanlaşma Çevre Mühendisliği'nde kullanılan birçok proses ve işlemde yer almaktadır. Granül filtre yataklarının akışkanlaşma sırasındaki genişlemesi bu uygulamalara önemli bir örnektir. Bu çalışmanın amacı, farklı filtre malzemeleri içeren akışkan granüler yatakların genişlemesini incelemektir. Yeknesak ve yeknesak olmayan küresel ve küresel olmayan yataklarda genişleme araştırılacaktır. Bu çalışmada, farklı boyut ve yoğunluk değerlerine sahip küreler ve küresel olmayan malzemeler, deneysel olarak incelenmiş ve sonuçlar analiz edilmiştir. Akışkanlaşma deneyleri yirmi farklı küresel malzeme (6 cam, 6 selüloz asetat, 4 delrin, 1 PVC ve 3 plastik), otuz üç farklı ikili küresel malzeme karışımı, dört farklı küresel olmayan gözeneksiz malzemenin yirmi elenmiş fraksiyonu ve küresel olmayan üç farklı gözenekli malzemenin on beş elenmiş fraksiyonu ile oluşturulan uniform yataklar ile yürütülmüştür. Parçacıkların özelliklerini belirlemek için yoğunluk, eşdeğer çap ve küresellik ölçümleri uygulanmıştır. Küresel olmayan malzemeler için geçirgenlik deneyleri gözenekliliğin küresellik üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla farklı porozite değerlerinde gerçekleştirildi. Küresel parçacıkların akışkanlaştırma deneylerinin bulguları, Garside ve Al-Dibouni (1977) ve Akgiray ve Soyer (2006) denklemlerinin, küresel parçacıkların yatak genişlemelerinin tahmini için en güvenilir korelasyonlar olduğunu ortaya koymaktadır. Garside ve Al-Dibouni (1977) ve Akgiray ve Soyer (2006) korelasyonları için tahmin edilen yatak gözenekliliğinde yüzde hata değerleri sırasıyla 1.97 ve 2.07 olarak bulunmuştur. Richardson ve Zaki (1954) ve Wen ve Yu (1966) tarafından önerilen iyi bilinen denklemler yatak gözenekliliği tahmini için sırasıyla % 6.96 ve % 6.93 hata değerlerine sahiptir. Seri model, ikili küresel malzeme karışımlarının akışkan yatak genişlemesinin tahmininde en güvenilir sonuçları sağlamaktadır. Gözenekli filtre malzemelerinin hidrolik yoğunluğunu, parçacıkların gözeneklerindeki su dikkate alınarak ölçmek için yeni bir deney tekniği önerilmiştir. Bu malzemeler için dört farklı yoğunluk ölçüm yöntemi değerlendirilmiştir. Sonuçlar, standart koni testinin, bu çalışmada ele alınan uygulama tipleri için en uygun yöntem olduğunu, diğer basit yöntemlerin kullanılmasının çeşitli derecelerde hata oluşturduğunu göstermektedir. Çalışmanın önemli bir bulgusu, incelenen gözenekli malzemelerden oluşturulan akışkan yatakların genişleme verisi Soyer ve Akgiray (2009)'ın sadece gözenekli olmayan malzemeleri test ederek geliştirdiği korelasyonunun tahminleriyle mükemmel bir uyum içerisinde olmasıdır.
Peyniraltı sularının yukarı akışlı anaerobik çamur örtü reaktörü ile arıtılabilirliği

YÜKSEK LİSANS TEZİ PEYNİRALTI SULARININ YUKARI AKIŞLI ANAEROBİK ÇAMUR ÖRTÜ REAKTÖRÜ İLE ARITILABİLİRLİĞİ FERİT IŞIK ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Ahmet YÜCEER Yıl: 1999, Sayfa: 80 Jüri : Prof. Dr. Ahmet YÜCEER : Yrd. Doç. Dr. Belgin BAYAT : Yrd. Doç. Dr. Zeliha SELEK Bu çalışmada süt endüstrisi atıksu kaynaklarından peynir altı sularının atıksu karakterizasyonu ve anaerobik antılabilirliği incelenmiştir. Karakterizasyon çalışmaları sonucunda peynir altı sularının KOİ konsantrasyonunun 60000- 93000 mg/L, BOİ5 konsantrasyonunun 35000- 70000 mg/L ve AKM konsantrasyonunun 1400- 5750 mg/L olduğu tespit edilmiştir. Biyolojik arıtma için gerekli nütrientlerden fosfor içeriğinin yeterli, azot konsantrasyonunun ise düşük olduğu belirlenmiştir (KOİ:N:P 100:1:0, 2 dengesine göre). Anaerobik arıtmada kullanılan laboratuar ölçekli UASB reaktöründe yüksek kirlilik konsantrasyonuna sahip peynir altı sularının farklı organik yüklemelerdeki antılabilecek organik yük miktarları belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla reaktöre 2,320 kg KOİ/m3. gün'den 29,128 kg KOİ/m3. gün'e kadar organik yüklemeler yapılmıştır. Bu organik yüklemelerde KOİ giderme verimi %95, 7 ile %98, BOİ giderme verimi ise %97 ile %99, 1 arasında gerçekleşmiştir. Reaktörde 9,392 kg KOİ/m3. gün organik yüklemeden sonra peynir altı sularının deşarj standardının sağlanamadığı ve ikinci bir arıtmaya ihtiyaç olduğu anlaşılmıştır.
Gıda endüstrisi şekerleme atıksularının iki aşamalı anaerobik biyolojik arıtımının araştırılması

Bu çalışmada gıda endüstrisi şekerleme atıksularının iki aşamalı anaerobik biyolojik arıtımıkarşılaştırılmıştır. Çalışmanın amacı ise, tek ve iki kademeli anaerobik arıtma sistemlerinde organik madde giderimi ve bu giderim verimini etkileyen nedenler incelenmesidir. İki adet reaktör kullanılmıştır. İki fazlı sistemlerde temel olarak iki farklı mikroorganizma grubunun farklı aktivitelerinin olması esasına dayanır. Metanojenik aktivite hızı düşük, asidifikasyon ve hidroliz fazları ise büyük bir hızla oluşur. Yüksek hızla çalıştırıldığına metanajonesis fazıengellenmiş olur. İkinci aşamada ise metanojenler, asetojenlere paralel olarak çalışırlar. Atıksun karakteri 18533 mg/lt KOİ ve 17005 mg/lt BOİ5'tir. Anaerobik fermentasyon reaktörü, 4 litre aktif hacme sahip bir cam malzemeden, 90 devir/dakika'lık bir hızda tam karışımlı olarak kurulmuştur. Ortam sıcaklığı 35 -37oC civarında tutulmaktadır. Reaktörde numune almamusluğu, gaz toplama hattı, giriş ve çıkış hatları, asit-baz girişi sağlayan bir hat, online pHayarlamasını sağlayacak pH metreye bağlı reaktöre batık vaziyette bir pH probu yuvasıbulunmaktadır. İkinci bir reaktör olarak, iki kısımdan oluşan ve 13 litre aktif hacme sahip, 40 cm boy, 20,5 cm çapa sahip, hibrit yukarı akışlı anaerobik çamur yatağı tankı kullanılmaktadır. Temmuz 2019, 69 sayfa.
Sularda bulunan siyanürün emülsiyon sıvı membran tekniği kullanılarak giderimi

Bu çalışmada, sulardan siyanür giderimi üzerine Emülsiyon Sıvı Membran sistemini oluşturan parametrelerin etkileri incelenmiştir. İç sucul faz ve membran fazların yüksek hızda karıştırılmasıyla meydana getirilen emülsiyon faz ile dış sucul fazdan oluşturulan ELM sistemlerinde; iç sucul faz sıyırıcı bileşeni olarak sodyum hidroksit ve sodyum klorür; membran faz çözücü bileşeni kerosen, parafin, toluen ve kloroform; yüzey aktif bileşen olarak da tetra oktil amonyum klorür kullanılmıştır. Bu parametrelerin derişim, miktar ve çeşitlerinin sulardan siyanür giderimi üzerine etkileri incelenmiş ve kimyasal, fiziksel, ekonomik faktörler ışığında optimum değerleri belirlenmiştir. Dış fazdaki siyanür konsantrasyonunun azaltılması için yapılan çalışmaların yanı sıra, ELM sisteminin siyanür arıtımı esnasında su ortamındaki Kimyasal Oksijen İhtiyacı yüküne olan katkısını incelemek amacıyla da deneyler yürütülmüştür. Ayrıca membran stabilitesinin belirlenmesi için dış suculfazda sodyum analizleri yapılmıştır. Yaklaşık 100 mgCN- /L siyanür içeren 250mL hacmindeki dış sucul faz özellikleri korunarak yapılan çalışmalar sonucunda; membran faz hacmi 22mL [%97kloroform+toluen(%29; %68), %3 SPAN80, iç sucul faz hacmi 18 mL(0,5N NaOH), emülsifikasyon hızı 10000 devir/dakika, emülsifikasyon süresi 1 dakika ve reaktörkarıştırıcı hızı 300 devir/dakika olarak optimum değerler belirlenmiştir. Optimumdeğerlerin belirlenmesinde, kısa sürede(a¤30dak.) yüksek kirletici giderimi(>%95) ve emülsiyon stabilitesi dikkate alınmıştır. Bu çalışmada, arıtım işlemi sonrası dış sucul faz siyanür içeriğinin 10 mg/L'nin altına düşürülmesi hedeflenmiş ve optimum parametre değerleriyle oluşturulmuş ELMsistemlerinin çoğunda bu değere yaklaşılmıştır. Ayrıca, oluşturulan ELM sistemlerinin dış sucul faz pH ve siyanür konsantrasyonu giderimi üzerine etkileri de incelenmiştir. Sonuç olarak %99'un üzerinde yüksek giderim verimleri arıtımın ilk 20 dakikalıkperiyotlarında elde edilmiş ve siyanür konsantrasyonu 10,0 mg/L'nin altına düştüğü görülmüştür. Sentetik atıksuyun ortalama 40 mg/L olan başlangıç KOİ değerininarıtımın sonunda eklenilen kimyasallar nedeniyle yaklaşık olarak 220 mg/L'ye ulaştığı belirlenmiştir.