turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İstanbul metropoliten alanından boşalan drenaj suları atık yüklerinin model kullanarak hesabı

Son 20 - 25 senedir Dünya'da gelişmiş ülkelerin pek çoğu alıcı ortam olarak kullanılan yüzeysel su kaynaklarının kirliliğinin önlenmesi için büyük çaba sarf etmektedirler. Bu çabaların çoğu noktasal kaynaklardan ileri gelen kirlenmenin önlenmesine veya etkisinin azaltılmasına yönelik olmaktadır. Ancak özellikle son on yıldır yoğunlaşan araştırmalar, yayılı kaynaklardan ileri gelen kirlenmelerin kontrolünde herhangi bir iyileşme olmaksızın, sadece noktasal kaynakların kontrolüyle alıcı ortam kalitesinde ancak sınırlı iyileşme sağlanabildiğini göstermiştir. Bu durum özellikle yağışların akışa geçerek büyük miktarlarda drenaj suları debi ve yüklerinin oluştuğu kentlerde son derece önemlidir ve bu nedenle dünyanın pek çok kentinde drenaj suları kontrolü için önemli yatırımlar yapılmaktadır. İstanbul Mertopolitan alanında atıksuların toplanması ve uzaklaştırılması için gerçekleştirilecek projelerin yaklaşık 4 milyar $ mertebesinde olacağı (IMC, 1995) tahmin edilmektedir. Buna göre, bu yatırımların gerekçesini oluşturan Marmara Denizi'ni koruma hedefinin yalnızca noktasal kaynakların kontrolü ile sağlanıp sağlanamayacağının bilimsel olarak cevabının verilmesi ve doğrulanması büyük önem taşımaktadır. Ancak yapılan çalışmaların bu cevabı vermekten çok uzak olduğu saptanmıştır. Bu çalışmanın kapsamını; İstanbul Metropolitan alanına düşen yağışlardan kaynaklanan drenaj suları debi ve atık yüklerinin bu suları toplayan ve taşıyan derelerin drenaj havzaları bazında hesabı için bir modelin geliştirilmesi ve geliştirilen model için bir bilgisayar programının hazırlanması; modelin gerektirdiği meteorolojik, hidrolojik ve arazi kullanımlarına ait bilgi ve verilerin elde edilmesi ve bunların analizi, son olarak modelle hesap edilen yüklerin drenaj havzaları bazında noktasal kaynak yükleriyle karşılaştırılması ve değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Bu değerlendirmeler, Marmara Denizi'nde beklenen kalitenin sağlanması için, drenaj suları kontrolünün gerekliliğini ortaya çıkaracaktır. Çalışmada geliştirilen modelin yurdumuzun diğer kentleri içinde uygulanmasını temin etmek üzere, tezin ilgili bölümlerinde modelin kullanımı ve verilere analiz yöntemleri hakkında gerekli bilgiler verilmiştir. XVII
Zeytin karasuyunun arıtılabilirliği

Zeytinyağı üretimi sırasında oluşan zeytin karasuyu, Akdeniz ülkelerinde başlıca çevresel sorunlardan biridir. Uzun yıllardır zeytin işleyen ve zeytinyağı üreten tesislerden kaynaklı atıkların değerlendirilmesine ve/veya çevresel zararlarının önlenmesine yönelik ulusal ve uluslararası çalışmalar sürdürülmektedir. Bu çalışmada zeytinyağı üretiminden kaynaklanan karasuyun fizikokimyasal arıtılabilirliğini optimize eden akım şeması oluşturulmuş ve performansı ortaya konmuştur. Zeytin karasuyundan ilk aşamada ön çöktürme ile çökebilen katı maddeler uzaklaştırılırken aynı zamanda gazete kağıdından elde edilen adsorban madde ile yağ-gres içeriği yüzeyden toplanmıştır. Ön arıtım çıkış suyuna koagülasyon-flokülasyon-çöktürme prosesleri uygulandığında 4000 mg/L alum dozu optimum doz olarak belirlenmiş ancak oluşan çamurda çökme problemi gözlenmiştir. Sonifikasyon ön işlemi( 90 W t=3 dk) ve yardımcı koagülan madde ilavesiyle tamamlanan akım şeması uygulandığında oluşan çamurun iyi çökeldiği ve daha verimli arıtım sağlandığı gözlemlenmiştir. Başlangıç KOİ, BOİ, TKN, AKM, Cu, Organik madde ve Mn içerikleri sırasıyla 107200,43570,9700,8773,4677,6500, 4190 mg/L olan atıksuyun arıtım çıkış suyunda KOİ %59,7, BOİ %57, 1 TKN %93, 5 AKM %68,3, Cu %55, 1 Organik Madde %52,3, Mn %48, 7 giderilmiştir. Atıksuda eser miktarda bulunan diğer kirleticilerde de arıtım sağlanmıştır. Zeytin karasuyunun arıtım süreci öncesinde ve sonrasında yapısında bulunan organik bileşikler tanımlanmıştır. Bu organik bileşiklerin farklı endüstrilerde hammadde ve katkı maddesi olarak kullanıldığı görülmüştür. Madde geri kazanımı yapılabilirliği açısından zengin içeriğe sahip karasudan arıtım öncesinde bu organik bileşiklerin kazanılması karasuyun kirlilik seviyesinin düşürülmesine de yardım edecektir. Bunun yanında arıtım sonrasında da geri kazanım yapılabilecek bileşime sahiptir. Geri kazanım teknikleri ve optimizasyonu ile arıtma çamuru karakterizasyonu ile madde geri kazanımı bu çalışmanın devamında önerilen çalışmalardır.
Toprak ve toprak bileşenlerine Cd iyonlarının adsorpsiyonunun ve rhamnolipid biyosurfaktanla bu iyonların geri kazanımının incelenmesi

Bu çalışmada toprak ve toprak bileşenlerine Cd iyonlarının adsorpsiyonu ve rhamnolipidbiyosurfaktanla bu iyonların geri kazanımı araştırılmıştır. Çalışmanın ilk aşamasında Cd iyonlarının toprak bileşenleri ve topraklara adsorpsiyonundapH'ın, başlangıç Cd derişiminin etkisi ve sorpsiyon dengesi araştırılmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında ise toprak/toprak bileşenlerinden Cd geri kazanımındapH, rhamnolipid ve başlangıç Cd derişiminin ve rhamnolipid sorpsiyonunun etkisi araştırılmıştır. Cd iyonlarının toprak bileşeni/topraklara sorpsiyon dengesinin araştırıldığıdeneylerde, kaolin için deneysel değerlere en iyi Koble-Corrigan sorpsiyon modelinin, sepiolit içinse Langmuir izoterm modelinin uyduğu saptanmıştır. K-feldispat, Na-feldispat, kuvars, A, B ve C toprağı içinse deneysel değerlere en iyi Freundlich modelinin uyduğu görülmüştür. Desorpsiyon çalışmalarında ise bütün adsorbanlar için optimum pH 6, 8, B ve C toprağı içinse 7,2 olarak bulunmuştur. Çalışmalar sonucunda en yüksek Cd giderimi Na-feldispattan; 50 mM rhamnolipid derişimi ve pH 6,8'de1, 88 mmol Cd /kg değerinde %98 olarak elde edilmiştir. En düşük giderim isesepiolitten; 50 mM rhamnolipid derişimi ve pH 6 ,8'de 7,71 mmol Cd /kg değerinde%10, 12 olarak bulunmuştur.
Spatial and temporal distribution of inorganic and organic pollutant concentrations at Northwestern Anatolia

Grubumuzca daha önce yapılan bir çalışma çerçevesinde Orta ve Kuzey Anadolu'da yer alan 13 şehirde Haziran 2014 Temmuz 2015 ayları arasında inorganik kirleticiler olan SO2, NO2 ve O3 ile organik kirleticiler olan benzen, toluen, etilbenzen, o-ksilen ve m&p-ksilen konsantrasyonları mevsimlik bazda ölçülmüştür. Bu çalışmada oluşturulan veri setine kentlerin içerisinde ve kentler arasında ölçülen inorganik ve organik kirletici konsantrasyonları açısından farklılıklar olup olmadığı incelendi ve kirletici düzeyler ile demografik koşullar arasındaki ilişki ortaya çıkartıldı. Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi yönetmeliğinde insan sağlığını korumak için gerekli limit değerlerine göre ArcGIS programı ve Ters Ağırlıklı Ortalama yöntemi kullanılarak belirlenen illerde hava kirliliği parametrelerini ölçmek için illerde kurulacak istasyon yerleri ve sayıları önerilmiştir.
Kırklareli ili merkez ilçesi ambalaj atıklarının geri kazanma ve yeniden kullanılma çalışmasının değerlendirilmesi

Bu çalışma kapsamında Ambalaj atıklarının çeşitleri, geri kazanım yöntemleri ve Avrupa Birliği üye ülke örnekleri üzerinde durulmuş, Kırklareli ili merkez ilçesinde uygulanmakta olan Ambalaj Atıkları Yönetim Planı ve Lisanslı Toplama Tesisleri örnek olarak incelenmiştir. Bu projeyle merkez ilçe sınırları içerisinde yer alan konutlar, alışveriş merkezleri, okullar, kamu kurum ve kuruluşları, oteller vb. tüm alanlardan toplanan ambalaj atıklarının ayrıştırılması ve bu politikanın sürdürülebilir hale getirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde günlük yaşantımızın vazgeçilmez öğelerinden biri olan ambalaj ile ilgili tanımlamalara yer verilmiş, ambalajın tarihsel gelişimi, ambalajın görevleri kullanım alanları ve çeşitleri, AB üye ülkelerindeki kaynağında ayrı toplama çalışmaları, ambalaj atıklarının geri kazanımı incelenmiştir. İkinci bölümde Kırklareli İli hakkında genel bilgilere yer verilmiştir. Üçüncü bölümde tezin ana konusu olan ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplama çalışmasına, amaçlarına, uygulama şekline, toplanan atık miktarlarına değinilmiş ve ambalaj atığı toplama ayırma tesislerinin verileri ele alınarak maliyet analizi yapılmıştır.
İleri oksidasyon/ultrafiltrasyon hibrit sistemi kullanılarak tekstil atıksularından organik madde giderimi

Bu çalışmada İOP/batık UF hibrit prosesiyle tekstil yıkama sularının arıtılması çalışmaları gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada iki ayrı İOP'un hedef atıksuyun arıtımındaki etkinliği araştırılmıştır. Proses performans etkinlikleri Taguchi deneysel tasarım esasında: pH, iletkenlik, TDS, H2O2/TOK, H2O2/Fe+ 2 parametrelerinin, foto-Fenton'da ilave olaraksa UVA ve UVC ışık şiddetlerinin etkisi altında incelenmiştir. İOP/batık UF hibrit sistemde tekstil atıksuyunun Fenton prosesiyle arıtımı için belirlenmiş optimum proses işletme şartları sırasıyla: t, T, pH, H2O2/TOK oranı, H2O2/Fe+ 2 oranı, H, SÇ, MT ; 60 dk, 26 .5oC, 3 .73, 6.0 g/g, 15.0 g/g, 1.8 L/dk, 80 rpm, UH050 membranı olarak belirlenmiştir. İOP/batık UF hibrit sistemde tekstil atıksuyunun UVA 365 foto-Fenton prosesiyle arıtımı için belirlenmiş optimum proses işletme şartları sırasıyla: t, T, pH, H2O2/TOK oranı, H2O2/Fe+ 2 oranı, H, SÇ, MT, IŞ, IT ; 60 dk, 40oC, 4.0, 7.75 g/g, 10.75 g/g, 1 L/dk, 71.1 rpm, UV150 membranı, 3 lamba, UVA- 365 olarak saptanmıştır. UVC- 254 foto-Fenton prosesiyle arıtımı için belirlenmiş proses işletme şartları sırasıyla: 41 dk,40oC, 4 .44, 9.88 g/g, 7.27 g/g, 2.89 L/dk, 64.7 rpm, UH050 membranı, 3 lamba, UVC- 254 olarak belirlenmiştir. Yenilikçi İOP/UF batık hibrit sistemde tekstil yıkama atıksularında organik madde giderimi; Fenton, UVA foto-fenton, UVC foto-Fenton prosesleri için TOK ve KOİ parametreleri sırasıyla; % 38,4, % 53,3, % 42,6 ve % 67,1, % 38,6, % 70 ile yüksek arıtım performansı elde edilmiştir. Sonuç olarak görülmüştür ki, tekstil yıkama atıksularından organik madde gideriminde başarıyla uygulanmış olan yenilikçi İOP/UF batık hibrit sistemi; tekstil endüstrisi gibi yüksek miktarlarda su tüketimi ve atıksu oluşumu söz konusu olan endüstrilerdeki proses atıksularından organik madde gideriminde etkin bir şekilde kullanılabilirdir.
Kağıt endüstrisi atıksularının elektrokoagülasyon ve kimyasal koagülasyon yöntemleri ile arıtımı

Kağıt ve kağıt hamuru üretimi, prosesin çoğu aşamasında büyük miktarlarda suyun kullanıldığı, buna bağlı olarak da yüksek debilerde atıksuyun oluştuğu bir sanayi dalıdır. Kağıt üretimde hammadde hazırlama, kağıt hamurunun elde edilmesi, yıkama, eleme, ağartma işlemleri ve bu işlemlerin gerçekleştirildiği üniteler atıksuyun açığa çıktığı en önemli noktalar olarak kabul edilmektedir. Ancak, genel olarak oluşan atıksuyun miktarı ve kirlilik yükü kullanılan hammaddenin kaynağına, prosesteki kağıt ve kağıt hamuru üretim yöntemine, elde edilen ürüne ve prosesin verimine bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Bunun yanı sıra proseste kağıt veya kağıt ürünlerinin istenilen kalitede üretilmesi için prosesin bazı aşamalarında boyalar, kaplayıcı ve koruyucu maddeler olmak üzere çeşitli kimyasal maddeler kullanılmaktadır. Bu nedenlerle kağıt ve kağıt hamuru sanayi atıksuları gerek karasal, gerekse sucul ekosistem üzerinde doğrudan toksik ve önemli bir kirletici kaynak olarak kabul edilmektedir. Söz konusu atıksuların arıtımında etkin yöntemlerin belirlenmesi ve geliştirilmesi insan ve çevre sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, atık kağıttan çeşitli gramajda kuşeli ve kuşesiz karton üretimi yapan bir işletmenin temizleme, pres ve kuşe kaplama ünitelerinde açığa çıkan atıksuların elektrokoagülasyon ve kimyasal koagülasyon yöntemleri ile arıtımı incelenmiştir. Al elektrotların kullanıldığı elektrokoagülasyon ve anot materyali olarak kullanılan metalin tuzunun koagülant olarak sisteme eklendiği kimyasal koagülasyon çalışmalarında deneyler, optimum arıtım şartları belirlenerek yürütülmüştür. Deneyler sonucunda atıksuların elektrokoagülasyon yöntemi ile arıtımında %58 KOI, %100 renk ve %100 bulanıklık giderimi, kimyasal koagülasyon yöntemi ile arıtımında %36 KOI, %93 renk ve %96 bulanıklık giderimi elde edilmiştir.
İndigo ve yellow 2G boyar maddelerini içeren tekstil atıksularının yapay sulak alanlar kullanılarak arıtımının incelenmesi

Bu tez kapsamında; Türkiye'de de önemli bir yere sahip kot boyama tekstil endüstrisinden çıkan atıksuların ve yine bu endüstride çokça kullanılan ticari Indigo ve Yellow 2G boyalarının arıtımında yapay sulak alan sistemlerinin kullanılabilirliği araştırılmıştır. Yapılan laboratuvar ölçekli bu çalışmada, farklı dolgu malzemelerinin ve bitki çeşidinin organik madde, azot, fosfor ve renk giderimi üzerine etkisi dikey akışlı sistemlerde incelenmiştir. Filtre malzemesi olarak, kum, çakıl taşıyla birlikte özellikle amonyak ve fosfor gideriminde etkili olan zeolit kullanılmıştır. İlaveten de ilk defa pomza taşı bu sistemde filtre malzemesi olarak kullanılmıştır. Çalışmalarda kontrol reaktörü kullanılarak arıtım veriminde bitkilerin etkisi de araştırılmıştır. Bitki olarak sulak alanlarda en çok kullanılan Canna indica ve Typha angustifolia bitkileri seçilmiştir. Hem ham atıksuda, hem de ticari Yellow 2G ve Indigo boyalarıyla hazırlanan sentetik atıksularda KOİ, NH4-N, NO2-N, NO3-N, PO4-P, renk, bulanıklık, pH, ORP, EC tayinleri giriş ve çıkış suları için yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar, dikey akışlı yapay sulak alan sistemlerinin kullanımı ile ham tekstil atıksuyu ve tekstil boyası arıtımında önemli düzeyde renk ve organik madde giderildiğini göstermiştir. Ayrıca, sonuçlara göre, yapay sulak alanlarda özellikle amonyak gideriminde vejetasyon etkili olurken fosfor gideriminde bu etkinin önemli olmadığı görülmüştür. Sonuçlar, yapısall olarak da Indigo'nun Yellow 2G boyasına göre bitkiler tarafından daha zor parçalandığını ortaya koymaktadır. Buna göre, Yellow 2G ile çalışılan Set 2'de, kirleticilerin gideriminde bitkili reaktörler ile bitkisizler arasında anlamlı bir fark gözlemlenmiştir. Yapılan SEM deney sonuçlarına göre, biyofilm oluşumları gözlenmiştir. FTIR analizleri ile de anaerobik ortamda boyaların parçalanmasıyla oluşan son ürünler belirlenmiştir. Pomza ve zeolitin dolgu malzemesi olarak kullanılması arıtımın etkili olmasını sağlamıştır. Canna indica ve Typha angustifolia ile yapılan çalışmalarda ise, bitki türünün anlamlı bir fark yaratmadığı görülmüştür.
The use of semi-permeable membrane devices for the sampling of micropollutants in sea water and river basin

Bu çalışmada, Yeşilırmak Havzası'ndan örnekleme için kullanılan yarı geçirgen membran örnekleyiciler'in kullanım potansiyeli ortaya konmuştur. Yarı geçirgen membran örnekleyiciler ülkemizde ve dünyada son dönemde önem kazanan örnekleyici türlerindendir. Örnekleyici içerisinde bulunan triolein, örnekleyicinin yağ dokusu gibi hareket etmesini sağlayarak canlı metabolizmasına benzer sonuçlar almamızı sağlar. Yarı geçirgen örnekleyiciler sayesinde, standart numune analiz yöntemlerine göre daha düşük kirletici konsantrasyonlarının varlığı tespit edilebilmektedir. Yapılan çalışmalar; Yeşilırmak havzasındaki Amasya, Turhal, Samsun L-1, Samsun L-2, Toros ve Gümenek örnekleme noktalarında beş örnekleme dönemi boyunca farklı örnekleme sürelerinde gerçekleştirilmiştir. Su ortamındaki kalıcı organik kirleticilerden ; Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar, Poliklorlu Bifenilller ve Pestisit'lerin; SPMD başına olan konsantrasyonları hesaplanmıştır. Örnekleme yapılan noktalar Yeşilırmak Havzasında bulunan Samsun, Çorum, Amasya ve Tokat illeridir. Bölgede en yoğun olarak bulunan kirletici grubu Polisiklik Aromatik Hidrokarbonlar olarak tespit edilmiştir.
Photocatalytic oxidation efficiency of titanium dioxide in hard waters

Biyolojik olarak ayrışamayan maddelerin içme ve atıksu arıtimında giderimi giderek önem kazanmaktadır. Biyolojik olarak ayrışamayan organik maddelerin en önemlileri arasında klorlama sırasında trihalometan gibi kanserojen dezenfeksiyon yan ürünlerinin oluşumuna neden olan humik asitler yer alır. Geleneksel arıtma yöntemlerinin karmaşık ve pahalı olmalarından dolayı, ileri oksidasyon teknikleri humik asit gideriminde alternatif olarak uygulanabilir. Dolayısıyla, titandioksit gibi yarı iletken oksitler kullanılarak yürütülen fotokatalitik parçalanma prosesleri giderek önem kazanmaktadır. Bu yöntem, seçici olmayan ve en kuvvetli oksidan olan hidroksil radikalinin oluşturulması prensibine dayanır. Bu çalışmada, doğal su ortamlarının humik asitlerin fotokatalitik olarak parçalanması üzerine olan etkileri incelenmiştir. Sertlik, her doğal su kaynağında kaçınılmaz olduğu için, reaksiyonlar sertliğe sebep olan kalsiyum ve magnezyum iyonları varlığında yürütülmüştür. Fotokatalizör olarak titandioksit ve ışık kaynağı olarak da siyah ışıklı flurosan lamba kullanılarak laboratuvar ölçekli deneyler yapılmıştır. Humik asidin (10 mg L-1) degradasyonu Renk 436, Renk4oo, UV28o, UV254, ve toplam organik karbon parametreleri ile izlenmiştir. Ortamda sertliğe sebep olan iyonlar bulunmazken Renk 436 ve UV254 için birinci derece hız sabitleri sırasıyla 4. 179x 1 0-2 min- 1 ve 2.589x 1 0-2 min- 1 bulunmuştur. Ortama 50 mg L-1 kalsiyum sertliği eklendiğinde bu değer 5.473x 1 0-2 min-1, 5 mg L-1 magnezyum sertliği eklendiğinde 6.263x 1 0-2 min- 1 olarak artmıştır. UV254 giderimi de Renk 436 gideriminde gözlendiği gibi sert sularda yaklaşık olarak 1.5 kat daha hızlanmıştır. Daha sonraki sertlik konsantrasyonlarındaki artışlar giderimde önemli sayılabilecek bir etki yaratmamıştır. Giderimde gözlenen bu artışlar, humik asitlerin ortamda iki değerlikli katyon varken yapısındaki değişikliklerle açıklanabilir. Elde edilen bu deneysel sonuçların yorumu, Langmuir-Hinshelwood kinetiğinde yer alan Langmuir-Hinshelwood oksidayon hızı ve adsorpsiyon sabiti ile daha rahat açıklanabilir. Adsorpsiyon deneylerinden elde edilen sonuçlar da bu kinetikten çıkartılan sonuçları doğrular niteliğindedir.
Kağıt sanayinde hava kirleticileri tür ve miktarları ve kontrol teknolojileri

Dünyanın atmosferi kendi kendini temizleme kapasitesinin üst sınırına gelmiştir. Bir başka değişle kirletici konsantrasyonu yönünden doygun haldedir. Bunun, volkanik patlamalar, orman yangınları, kum fırtınaları, vb gibi doğal kaynaklı nedenleri olmakla beraber insan aktivitelerinin etkisi daha ağırlıktadır. Gerek atmosferde, şu anda var olan kirliliğin yapısall karmaşıklığı, gerekse bu kirliliğin giderilmesinde teknolojinin yetersiz kalması bugün çözümü doğrudan, kirlilik kaynaklarında getirilecek önlemler de aramamıza yöneltmektedir. Endüstriyel veya evsel olsun herhangi bir nokta kaynaktan çıkan baca gazı emisyonlarının halk sağlığı ve doğal hayat üzerindeki olumsuz yönlerini görebilmek gerekmektedir. Bu amaçla ilk kıstas olarak baca gazının yayımladığı emisyonların bileşimi ve konsantrasyon miktarı akla gelmektedir. Şayet, kaynağın oluşturduğu gerekimisyon ve gerekse emisyon konsantrasyonlarının tesbiti ve düzenli kontrolü şeklinde bir sistem oluşturabilirsek çevre havasının ve çevre sağlığının kontrolünü sağlayabiliriz. Bu da, yeterli dataları, uzun ve düzenli çalışmaları içeren hava kirliliği modellemesiyle mümkündür. Çalışmada hava kalitesi modellemesi kapsamında baca gazlarının kaynaktan belirli uzaklıklarda ve yer seviyesindeki konsantrasyon hesabına ilişkin bilgisayar programına da yer verilmiştir. Çalışmada endüstriyel hava kirliliği kaynakları arasında önemli bir noktada olan kağıt endüstrisi proseslerinin hava kirliliği ve kirleticileri açısından incelenmesi ve kirletici emisyon tür ve miktarlarının değişim aralıkları ve kontrol teknolojileri belirlenmiştir. Daha önce de söz edildiği gibi çalışmanın sonunda nokta kaynaklardan atmosfere verilen kirletici emisyonlarının meteorolojik etkiler de göze alınarak kaynaktan belirli uzaklıklardaki huzme yükseklikleri bir tablo halinde verilmektedir. Kaynaktan yayılma yönünde seçilen belirli bir uzaklıktaki huzme yüksekliği, efektif baca yüksekliği ve yer seviyesindeki kirletici konsantrasyonu da tesbit edilmektedir. XIII
Nitrate removal from groundwater through denitrification using peanut shell and luffa cylinderica

Nüfustaki artış yoğun tarımsal faaliyetlere ve toprak ile su kaynakları üzerinde etki yaratan hayvancılık faaliyetlerinin artmasına yol açmaktadır. Diğer birçok parametre arasında nitratın (NO3) son yıllarda su kaynaklarını olumsuz yönde etkilediği belirlenmiştir. İçme suyunda yüksek seviyelerde bulunması durumunda nitratın kanser ve bebeklerde metaemoglobinaemi riski oluşturduğu bilinmektedir (WHO, 1999). Bu nedenle, içme suyu kaynaklarında 50 mg NO3/L nitrat sınırı Dünya Sağlık Örgütü ve Avrupa Birliği tarafından belirlenmiştir (Drinking Water Directive 98 /83/EC; WHO, 2004). Bununla birlikte, Nitrat Direktifi (Directive 91 /676/EEC) tarımsal kaynaklardan nitratın yeraltı ve yüzey sularını kirletmesini önleyerek su kalitesini korumak için yürürlüğe konulmuştur. Bu çalışmanın amacı, denitrifikasyon sürecini kullanılarak yeraltı suyu nitrat konsantrasyonunun azalmaktır. Bu heterotrofik süreç, NO3'ın N2'ye indirgenebilmesi için bir organik kaynağın varlığını gerektirir. Bu çalışmada iki tarımsal madde, yer fıstığı kabuğu ve lif kabağı, olası organik kaynaklar olarak araştırılmıştır. Sekiz şeffaf akrilik dikey kolon (R= 4 cm, L = 50 cm) 4 mL/saat akış hızı ile tabanden beslenmek suretiyle 46 gün için çalıştırılmıştır. Kolonların dördü %20, %40, %60 ve %100 luffa ile %20, %40 ve %60 yer fıstğı kabuğu ve biri sadece kum ile doldurulmuştur. İlk sonuçlar bütün kolonlarda nitrat indirgemenin gerçekleştiğini ve iki haftada sabitlendiğini göstermektedir. Kolonlara pompalanan ortalama 35 mg/L nitrat azotu konsantrasyonunun kolon çıkışında, 0.7 mg/L, 0.7 mg/L, 0,9 mg/L ve 0.9 mg/L seviyelerine düştüğü sırasıyla %20, %40, %60 ve %100 luffa yüzdeleri için bulunmuştur. %20, %40 ve %60 yer fıstığı kabuğu için bu değerlerin sırasıyla 0.9 mg/L, 0,9 mg/L ve 0.7 mg/L seviyelerine düştüğü belirlenmiştir. Genel olarak, yaklaşık olarak %97 nitrat azotu giderilmiştir. Ancak tüm kolonlarda ölçülen amonyak düzeylerinde artış gözlenmiştir. Bu durumun daha fazla araştırılması gerekmektedir. Özetle, bu çalışmada kullanılan her iki organik maddenin yeraltı sularından nitrat giderme kapasitesine sahip olduğu anlaşılmıştır.
Çevresel etki potansiyeli açısından 10 numara yağların bazı fizikokimyasal özelliklerinin incelenmesi

Ham petrolde dışa bağımlılık ve buna paralel gelişen fiyat politikası, ülkemizde, özellikle taşımacılık ve ulaşım sektöründe dizele alternatif bir yakıt olarak görülen '10 Numara Yağ' isimli ürünün kullanımını yaygınlaştırmıştır. Bu çalışma kapsamında, ilgili jenerik ürünün kullanım amacına yönelik teknik özellikleri ve buna bağlı oluşabilecek çevresel riskler değerlendirilmiştir. Türkiye'nin farklı illerinden toplanan 30 adet numune, 12 fizikokimyasal parametre özelinde incelenerek verilerin dağılımı ve numune içerikleri irdelenmiştir. Analiz sonuçları, numunelere ait verilerin ilgili standart veya literatürde yer alan dizel veya ham petrol destilasyon ürünleriyle uyum göstermediğini, belirli bir üretim standardının olmadığını ve içerisinde baz yağa ek olarak kızartma yağı, solvent, kaçak mazot gibi katkıların karıştırıldığı ihtimalini göstermiştir. Dolayısıyla, dizele eşdeğer özelliklere sahip olmayan bu ürünün kullanılmasıyla başta atmosfere salınacak kirletici tipi ve çeşitliliği olmak üzere halk sağlığını olumsuz yönde etkileyecek sorunların yaşanması kaçınılmaz bir gerçektir.