turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tereftalik asidin ve tereftalik asit atıksuyunun yukarı akışlı anaerobik filtre reaktörlerde parçalanabilirliğinin araştırılması

Birbiri ile özdeş iki adet yukarı akışlı anaerobik filtre reaktör petrokimya endüstrisinin temel ürünlerinden biri olan tereftalik asidin mezofilik anaerobik şartlarda (35 C) ve sabit hidrolik bekletme süresinde (HRT, 24 saat) parçalanmasının incelenmesinde kullanılmıştır. Reaktörlerden birisi (UAF1) bir petrokimya endüstrisinden temin edilen granüler anaerobik çamur ile aşılanmış ve tek karbon kaynağı olarak TA ile artan organik yüklemeler altında (1, 2, 3, 5, 7.5 ve 10 g KOİ/L. gün) parçalanma verimi araştırılmıştır. Reaktörün çalışma boyunca ortalama KOİ giderim verimi ve metan üretimi, sırasıyla % 87,5 ve 0 ,19-1,64LCH4/gün olarak tespit edilmiştir. İkinci reaktör ise (UAF2) bir bira fabrikasının anaerobik arıtmasından alınan granüler anaerobik çamur ile aşılanmış olup karbon kaynağı olarak TA, benzoik asit ve asetik asit karışımı ile (sırasıyla % 40, 30 ve 30, v/v) artan organik yüklemeler altında (1, 2, 4, 6, 8, 10 ve 15 g KOİ/L. gün) parçalanma verimi araştırılmıştır. UAF2 reaktörünün çalışma boyunca KOİ giderim verimi ve metan üretimi, sırasıyla %90, 2 ve 0 ,3-3,91LCH4/gün olarak tespit edilmiştir. Elde edilen veriler Stover-Kincannon kinetik modele uyarlanmış, Umax ve KB değerleri hesaplanmıştır.
Resource efficient and cleaner production in selected foundries through environmental performance evaluation

Bu çalışmanın genel hedefi demir ve çelik döküm sektörü için kaynak verimliliğini artırmak ve temiz üretim uygulamaları geliştirmektir. Bu amaçla, altı dökümhane için çevresel performans değerlendirmesi ve karşılaştırma çalışmaları yapılmıştır. Firmaların çevresel performansları, birim üretim başına harcanan elektrik ve su miktarları, metal verimliliği ve kum geri kazanım oranlarını belirten göstergeler aracılığıyla belirlenmiştir. Hesaplanan çevresel performans değerleri ile bilimsel kaynaklarda bulunan en iyi performans değerlerinin karşılaştırılması sonucu elde edilen fark gelişme potansiyelini ortaya çıkarmıştır. Sonuçlar enerji verimliliğinin demir ve çelik döküm üretimi için sırasıyla %27 ve %54 artırılabileceğini göstermiştir. Bu iyileşme ile CO2 salınımı 140, 918 ton/yıl azalacaktır. Su tüketimi en iyi performans değerlerine göre iki kat daha fazladır ve yılda 38,342 m3 su tasarrufu sağlanabilir. Kum geri kazanım oranını artırma potensiyeli kalıplama türüne ve kum geri kazanım tekniğine göre değişmektedir. Isıl kum geri kazanım yönteminin kullanılması ile atık kum miktarı 38,018 ton azalacaktır. Çalışma sonucunda elde edilen sonuçlar metal verimliliğinin demir için %21 ve çelik için %5 artırılabileceğini göstermiştir. Çevresel performansı artırmak için, literatür araştırması sonucu elde edilen 21 uygulama seçeneği firma temsilcileri ile tartışılmış ve bunlar arasından 12 seçenek uygulanmak üzere önerilmiştir. Bunlar, ocağın kapağını kapatmak, kırpılmış hurda kullanmak, eritilecek metali ısıtmak, atık ısı geri kazanım sistemi kurmak, enerji verimliliği daha yüksek olan aydınlatma sistemlerini kullanmak, otomatik döküm sistemleri kurmak, döküm similasyon yazılımları kullanmak, kaybolan köpük döküm işlemi uygulamak, yaş kum kullanmak, ısıl geri kazanım sistemi kurmak, kapalı sistem ocak soğutma sistemlerini kullanmak ve kumun soğutma ihtiyacını azaltmaktır.
Zararlı atıklardaki zehirli maddelerin ozon ile oksidasyonu

Bu çalışmada, zararlı atıklardaki zehirli maddelerin ozonla oksidasyonunun uygunluğu araştırılmıştır. Bu amaçla uzun süreli literatür araştırmaları sonucunda laboratuarda hazırlanan çeşitli sentetik örneklerin ozonla kimyasal oksidasyonu yapılmıştır. Ozonlama, atıksuyun KOI giderim verimlerinin düşürülerek, onu biyolojik veya kimyasal arıtmaya hazırlamak için ön arıtma amacıyla yapılmıştır. Birinci bölümde, çalışmanın anlam ve önemi kısmında, konuya esas olan zararlı atıkların çevresel önemi, tanımı ve arıtımından kısaca bahsedilmiş ve çalışmanın amaç ve kapsamı özetlenmiştir. İkinci bölümde, zararlı atıklarla oluşan çevre problemlerinin tanımı yapılmış ve zararlı atık kavramının gelişimi incelenmiştir. Ayrıca bu bölümde, zararlı atık tanımları yapılmış, tanımlama yöntemleri ve listeleme yöntemleri verilmiş ve zararlı atık kaynakları listeler halinde sıralanmıştır. Üçüncü bölüm, zararlı atıkların yönetim planlamasını, arıtım ve uzaklaştırılmalarını kapsayan bir bölümdür. Bu amaçla yönetim planlaması için benimsenen bir model ve mekanizmaları verilmiştir. Ozonla kimyasal oksidasyon için gerekli olan deney düzeneği ve ekipmanlar kesikli ve sürekli sistemler için detaylı olarak dördüncü bölümde incelenmiştir. Ayrıca bu sistemlere ait analitik hesaplama yöntemleri de yine bu bölümde yer almaktadır. Beşinci bölüm, deneysel çalışmayı içermektedir. Laboratuarda hazırlanan sentetik örneklerin ozonla oksidasyonu sonunda yapılan deneyler ve sonuçlan tablo ve grafikler halinde verilmiştir. Sentetik örnekler ile yapılan deneylerden elde edilen sonuçlar ve öneriler ise son bölümde yer almaktadır. IX
Evaluating environmental impacts of a solvent recovery unit in a chemical factory by using life cycle assessment

Bu çalışmada, kimyasal üretim yapan bir tesiste, solvent geri kazanım ünitesi için, yaşam döngüsü analizi ile birlikte olası çevresel etkilerin değerlendirilmesi yapılmıştır. İlk olarak; SimaPro yazılımı ve Eco-Indicator 99 metodunun yardımı ile solvent geri kazanım ünitesinde fabrikada kullanılmakta olan dimetil asetamit solventinin distilasyon yöntemiyle geri kazanımının çevresel etkisinin değerlendirilmesi amacıyla yaşam döngü analiz çalışması SimaPro yazılımı yardımıyla, Eco-Indicator 99 yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Fonksiyonel birim 1 kg geri kazanılan atık solvent olarak belirlenmiştir. İkinci olarak, tesiste alternatif solvent olarak dimetil sülfoksit kullanılması durumu değerlendirilmiştir. Bu solventlerin çevresel etkilerinin, solvent geri kazanımı ile kompanse edildiği görülmüştür. Toplam etki değerleri, DMAc ve DMSO için, sırasıyla, 0,00457 birim ve 0.00451 birim olarak bulunmuştur. Üçüncü olarak, her iki solvent için, DMAc ve DMSO, boru-sonu arıtma ve yakma ele alınmıştır. Fonksiyonel birimler, sırasıyla, 1 kg arıtılan atık solvent ve 1 kg yakılan atık solvent olarak belirlenmiştir. Boru-sonu arıtma durumunda, DMAc ve DMSO, referans boru-sonu arıtmanın etkisini, sırasıyla, 4.125 kat ve 3.137 kat artırmıştır. Atık solventin yakılması durumunda, DMAc tüm etki kategorilerinde DMSO ya göre daha düşük etki ile sonuçlanmıştır. Atık solvent için uygulanabilir üç bertaraf yöntemi karşılaştırıldığında, distilasyon yöntemiyle solvent geri kazanımının çevresel etkisinin en düşük, boru-sonu arıtmanın çevresel etkisinin ise en yüksek olduğu görülmüştür. Son olarak, boru-soru arıtma ve solvent geri kazanım yöntemlerinin ekonomik olarak karşılaştırılması sonucunda, solvent geri kazanımı yönteminin ekonomik açıdan tercih edilir olduğu anlaşılmıştır. Bu ekonomik analiz, maliyet rakamlarının DMAc geri kazanımı için mevcut olması nedeniyle sadece DMAc için yapılmıştır.
Yeraltı sularından demir ve mangan gideriminde kullanılan oksidantların etkinliğinin incelenmesi

İçme suyu temin edilen kaynaklar arasında yeraltı su kaynakları önemli yer tutmaktadır. Bu yeraltı su kaynaklarının bir kısmında yüksek konsantrasyonda bulunan demir ve mangan önemli sorunlara sebep olmaktadır. Bu sorunlar arasında bulunan metaltadı, gıda renk ve lezzetini etkiler ve ayrıca kağıt, tekstil ve plastik gibi farklı ürün gruplarınınlekelenmesine neden olur. Bu nedenle Dünya Sağlık Örgütü, demir ve mangankonsantrasyonlarını sırasıyla 0,3 mg/L ve 0,1 mg/L'den fazla olması durumunda suyun arıtılmasını önermektedir. Mevcut durumda yeraltı sularından demir ve mangan giderimi için çeşitli teknikler uygulanmaktadır. Bu tez çalışmasında, demir ve mangan kirliliğinin yeraltı sularından uzaklaştırılması amacıyla klor, ozon ve potasyum permanganat gibi çeşitli kimyasal oksidasyon yöntemleri kullanılarak metal giderim verimleri belirlenecektir. Uygulanan her bir oksidasyon işlemiekonomiklilik ve işleme verimliliği açısından ve aynı zamanda oksidasyondan sonrakiçöktürme ve filtrasyon işleminde elde edilecek giderim verimleri bakımından da karşılaştırılarak incelenen oksidasyon yöntemleri arasında en uygun yöntemin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Ve buna göre demir ve manganez, klor dioksit, ozon ve Potasyumpermanganat oksidasyonu ve ardından filtrasyon ile kullanılarak yeraltı suyundangiderilebilir ve bu da iyi sonuçlar verir demir ve manganezin % 90 ve %100'ünü giderebilirSonuçların gösterdiği gibi.
Environmental assesment andcontrol for Alaçatı

Kıyı kentlerinde, gelişen turizm hareketlerinin çevre üzerindeki olumsuz etkilerinin önceden bilinmesi ve önlemlerin kentleşme süreciyle birlikte alınması gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında, turizme dayalı hızlı kentleşmenin henüz başladığı Alaçatı'nın çevresel kalite açısından mevcut durumu tespit edilmiştir. Tespit yapılırken, konu üç ana başlık altında incelenmiştir. İlk olarak, su kalitesi; içme suyu kaynakları ve kalitesi, atıksu karakteristikleri ve arıtılabilirliği ve deniz suyu kalitesi açısından incelenmiştir. İkinci olarak katı artık karakteristiği belirlenerek katı artık giderme yöntemleri tanıtılmış ve ilçe için uygun katı artık giderme yöntemi önerilmiştir. Son olarak ta haya Kalitesi açısından iki temel kirletici kaynak olan otoyol ve evsel ısınmanın hava kalitesi üzerine etkileri incelenmiştir. Bilgisayar modelleri yardımıyla dış havada, oluşabilecek kirletici konsantrasyonları hesaplanmıştır. Sonuç olarak, su kaynaklarının yetersiz olması nedeniyle arıtılmış çıkış suyunun sulama suyu olarak kullanılabileceği bir Carrousel Hendek tipi biyolojik arıtma sistemi önerilmiştir. Katı artık giderme yöntemi olarak ayıklama ve aktarma istasyonu sonrası düzenli depolama yöntemi uygun bulunmuştur. Hava kirliliği açısından evsel ısınmadan kaynaklanan hava kirliliğinin, normal sınırlarda kaldığı saptanmıştır. Otoyol kaynaklı hava kirliliğinde ise en kötü koşullara ait bulunan NOx değeri, kısa vade sınır değerlerini aşmaktadır.
Ardışık kesikli aktif çamur sisteminde arıtılmış sentetik tekstil terbiyesi atık sularında renk giderimi ve ekonomik analizi

Tekstil endüstrisi atıksuları yüksek KOI ve renk içeriğine sahiptir. Tekstil endüstrisinden kaynaklanan atıksulardaki renk toksisite problemiyle birlikte estetik problemlere de sebep olur. Bu nedenle deşarj öncesinde atıksudaki renk giderilmelidir. Renkli atıksulardaki rengin konvansiyonel yöntemlerle tam olarak giderilmesi mümkün değildir. Tekstil endüstrisi atıksularına uygulanan mevcut renk giderme metotları rengin çamurda yoğunlaştırılması veya renkli moleküllerin parçalanması yöntemlerinden oluşmaktadır. Tekstil endüstrilerinden kaynaklanan atıksulardaki rengin uygun ve etkili yöntemlerle giderilmesi çevre açısından büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada; kimyasal koagülasyon, biyolojik, adsobsiyon, fenton oksidasyonu ve ozon oksidasyonu yöntemleri kullanılarak incelenen tekstil terbiye endüstrisi atıksuyundaki rengin giderilmesi araştırılmıştır. Fenton oksidasyonu deneyleri farklı miktarlarda peroksit ve Fe+2 kullanılarak yapılmış ve maksimum renk giderim verimi %95 olarak bulunmuştur. Kimyasal koagülasyon çalışmalarında ise farklı miktarlarda FeCl3, FeSO 4 ve Al2(SO4) 3 koagülantları kullanılmış ve maksimum renk giderim verimleri sırası ile %53, %74 ve %61 olarak bulunmuştur. Biyolojik arıtma çalışmalarında ise maksimum renk giderim verimi % 13 olarak tespit edilmiştir. Biyolojik sisteme alüminyum çamuru, granüler aktif karbon ve poli alüminyum klorür ilave edilerek yapılan çalışmada ise renk giderim verimleri sırası ile %38, %80 ve %44 olarak bulunmuştur. Ozon oksidasyon çalışmalarında 1 gr/saat dozunda ozon kullanılmış ve 45 dakikalık uygulama sonunda %74 oranında renk giderim verimi belirlenmiştir. Kimyasal koagülasyon, biyolojik arıtma, adsorbsiyon, fenton oksidasyonu ve ozonlama yöntemleri ile yapılan çalışma sonucunda, incelenen tekstil terbiye tesisi atıksuyu için en yüksek renk giderim verimi fenton oksidasyonu ile yapılan çalışmada elde edilmiştir.
Geri dönüşüm endüstrisi atıksularının karakterizasyonu ve ileri oksidasyon yöntemleri ile arıtımı

Geri dönüşüm tesislerinde, çeşitli kullanımlar sonrası tehlikeli özelliği kazanmış veya tehlikesiz her türlü metal ve plastik atıklar gerekiyorsa yıkanmakta, kırılmakta ve sonrasında granül haline getirilmekte ve ara depolanması yapılmaktadır. Malzemelerin nitelik ve niceliklerine göre dışı ve içi su veya solventler kullanılarak yıkanır. Bu çalışmada, tehlikeli atık geri kazanım konularında faaliyet gösteren bir tesiste bidon, varil ve konteyner benzeri ambalajların yıkanması sonucu oluşan atıksuların çeşitli kimyasal yöntemlerle arıtılması amaçlanmıştır. Tesiste 150110 tehlikeli atık koduna sahip kontamine olmuş 1000 L'lik IBC konteyner ve plastik satışı, kontamine olmuş saç varillerin alımı, temizlenmesi ve satışı yapılmaktadır. Çalışmada, bu tesiste çeşitli yıkamalar sonrası çıkan ve dengeleme havuzunda toplanan atıksulardan numune alınarak karakterizasyon, Fenton benzeri, sülfat radikalleri ve foto oksidasyon prosesleri ile KOİ, TOK, TN ve çeşitli ağır metallerin giderim verimleri araştırılmıştır. Debisi 20 m3/gün olan tesisten farklı zamanlarda numuneler alınmıştır. Bu numunelerin KOİ değerleri 4500 mg/L - 18500 mg/L' arasındadır. Atıksuların karakterizasyonu çalışmasında bu atıksuların çok karmaşık yapıda olduğu ve bu tip atıksuların özelliklerinin yıkanan konteyner veya bidonlar içerisinde taşınan maddelere ve yıkama sırasında kullanılan temizlik maddelerine göre oldukça değişken olduğu görülmüştür. Atıksulardaki organik madde konsantrasyonları (KOİ, BOİ5 ve TOK) oldukça yüksektir. BOİ5/KOİ değerleri 0.18-0. 42 arasında değişmektedir. Ağır metal konsantrasyonları da yıkanan bidonların içeriğine ve yıkama prosedürüne göre değişkendir. Karakterizasyon çalışması sonuçları literatürdeki değerlerle uyumludur. Projede bu atıksuların arıtılması için Fenton benzeri prosesi, koagülasyon sonrası, sülfat radikali ve koagülasyon sonrası foto oksidasyon prosesi olmak üzere üç farklı yöntem denenmiştir. Çalışma sonuçlarında organik madde giderimi için üç yöntemin de uygun olduğu ve % 68 87 arasında KOİ giderimleri elde edildiği görülmüştür. Ayrıca üç yöntemde % 13 57 TN, % 32 74 TOK ve % 42 98 TP giderimi görülmüştür. Fakat bu alternatiflerin, yüksek çamur oluşumu ve yüksek maliyet gibi çeşitli dezavantajları olduğu da mutlaka dikkate alınmalıdır. Bu tesisin atıksu debisi düşük olduğundan maliyet karşılanabilir bir düzeyde ise bu arıtma alternatiflerinin uygulanabilirliği araştırılmalıdır.
Biyokütleden elde edilen aktif karbonlar ile sulu çözeltiden ağır metal ve boyarmadde giderimi

Bu çalışmada sulu çözeltiden ağır metal ve boyarmaddenin aktif karbonlar kullanılarak adsorpsiyon yöntemi ile giderimi incelenmiştir. Aktif karbonların hazırlanmasında Euphorbia rigida'nın çinko klorür (ZnCl2) ile kimyasal aktivasyonu ve zeytin çekirdeğinin potasyum karbonat (K2CO3) ile kimyasal aktivasyonu kullanılmıştır. Ağır metal olarak Pb+2 iyonu seçilmiş, boyarmadde olarak ise Burasit Turuncu II kullanılmıştır. Başlangıç derişiminin, adsorpsiyon süresinin ve sıcaklığın giderim üzerindeki etkisinin incelendiği çalışmalarda Pb+2 iyonu gideriminde % 98, Burasit Turuncu II gideriminde ise %94 oranlarına ulaşılmıştır. Kurşun iyonu ve boyarmaddenin aktif karbon üzerine adsorpsiyonu sistemi için, izoterm araştırması yapılmış ve elde edilen adsorpsiyon sabitleri yardımıyla sistem termodinamiği incelenmiştir. Ayrıca dört farklı sıcaklıkta, farklı başlangıç derişimleri ile deneysel çalışmalar yapılarak, kinetik hız ifadeleri incelenmiştir.
Ergene havzasında bulunan bazı yeraltı ve yüzeysel su kaynaklarının yüzeyaktif madde kirliliği yönünden incelenmesi

Ergene Havzası coğrafi konumu gereği Türkiye'de sanayinin önemli merkezlerinden birisidir. Havzada hızla artan kontrolsüz sanayileşme çok sayıda çevresel sorunu beraberinde getirmektedir. Kontrolsüz yeraltı suyu çekimleri ve atıksu deşarjları nedeniyle Ergene Nehri çevre kirliliğinden en fazla etkilenen su kaynaklardan biri olmuştur. Bu araştırmada, Ergene Havzası sınırları içerisinde yer alan bazı yeraltı ve yüzeysel su kaynaklarından farklı yer ve zaman aralıklarında alınan su numunelerinde, metilen mavisi anyonik yüzey aktif madde metodu ile analiz yapılarak kirlilik durumu araştırılmıştır. Araştırılan su kaynaklarında eş zamanlı olarak sıcaklık, pH, bulanıklık, elektriksel iletkenlik ve toplam fosfor parametreleri de belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğinin Kıta İçi Su Kaynaklarının Sınıflarına Göre Kalite Kriterleri' nde belirtilen değerlerle karşılaştırıldığında, yeraltı suyu numunelerinde ölçülen değerlerin on yedi noktada I. sınıf, bir noktada II. sınıf su kalitesinde olduğu, yüzeysel su numunelerinde ise on noktada II. sınıf, altı noktada IV. sınıf, üç noktada ise I. sınıf su kalitesinde olduğu gözlenmiştir.
Aşağı Sakarya nehri ulaşım projesi çevresel etki değerlendirmesi

Ülkemizin Marmara Bölgesinin Sanayi bakımından gelişmesi karayolu trafiği ve denizyolu ile yük taşımacılığının artmasına neden olmuştur. Bu trafik problemlerinden dolayı yeni özel güzergahların aranması ihtiyacını doğurmuştur. Bu proje Sakarya, Bilecik, Eskişehir, Bohı ve Kocaeli illerini etkisi altına almıştır. Bu tezde Sakarya Nehrinin ve bulunduğu bölgenin meteorolojik, hidrolojik, yeraltı kaynaklan, sismolojik durum, sosyal ve ekonomik durumu üzerinde durulmuştur. Bu projenin gerçekleşmesi durumunda çevresel durumunun göz önüne alınarak uygulanmasında sosyal ve ekonomik faydalan saptanmıştır.
Yeraltı sularından arsenik giderimi üzerine bazı iyonların etkisi

Bu çalışmada, Fe anotlar kullanarak elektrokoagülasyon süreci ile As içeren yeraltı sularında As giderimi verimi araştırılmıştır. As giderim verimi üzerinde katyonların etkisi ve çalışma süresi etkisi araştırılmıştır. Yeraltı sularından As giderimde etkili olan CCa, CMg, CFe, CMn ve tEC EC süreci ile belirlenmiştir ve yanıt yüzey yöntemi -Box Behnken deneysel tasarımı ile optimize edilmiştir. ANOVA ve istatistiksel veriler tepkisi denklemleri ( R2 = 0 .92; Adj-R 2 = 0.86 ve Prob>F 0 .0001) kuadratik modeli ve RSM sonuçları ile hesaplanmıştır: CCa = 131. 9 mg/L, CMg = 55 mg/L, CFe = 4.5 mg/L, CMn = 4.5 mg/L, tEC = 3 min, Cf = 9.9, Re = 95 .05%, ENC = 0.0551 kWh/m3, ELC = 0.00576 kg/m 3 ve OC = 0.0406 $/m3 hedefler için (Cf = 9.9, Re ve OC elde edilmiştir.
Cleaner production opportunity assessment for market milk production Atatürk Orman Çiftliği facility

Bu çalışmada bir süt işleme tesisindeki pastörize süt üretimi prosesini göz önüne alarak temiz üretim fırsatları araştırılmıştır. Temiz üretim kavramı ve ana uygulama araçları analiz edilerek çalışmanın temeli oluşturulmuştur. Temiz üretim fırsatları çalışmanın ekseni alınarak pastörize süt üretim prosesi ve bunun neden olduğu çevresel yükler tartışılmıştır. Atatürk Orman Çiftliği Süt Fabrikasında temiz üretim fırsatlarının değerlendirilmesi için bir metodoloji geliştirilmiştir. Metodoloji iki aşamayı kapsamaktadır; çevresel denetleme ile fırsatların değerlendirilmesine yardımcı olacak kontrol listelerinin hazırlanması; mass-balans analizinin uygulanması. Mass-balans analizinde giren ve çıkanları tespit etmek için ölçümler ve kütle akışlarının deneysel analizlerinden yararlanılmıştır. Hazırlanan kontrol listeleri uygulanabilecek atık azaltımı fırsatlarının tespit edilmesinde faydalanılmışım Seçilen fırsatlar çevresel fayda ve ekonomik yapılabilirlik yönünden değerlendirilmiştir.
Su ortamındaki bazı organik bileşiklerin fotokatalitik yöntemle giderimi

TiO2, UV uyarıldığı zaman fotokatalitik özellik gösteren ve organik grupları parçalayabilen yarı iletken bir malzemedir. Yasak bant aralığı enerjisine eşit ya da daha yüksek bir enerji ile uyarılırsa su ile reaksiyona girerek hidroksil radikalini oluşturur. Hidroksil radikali güçlü bir oksidanttır ve birçok organik maddeyi oksitleyerek bertaraf eder. Yapılan çalışmada propanol ve etanol gibi iki farklı alkol ile sentezlenen TiO2'in, nitrik asit katkılı TiO2'in ve ticari TiO2'in karanlıkta ve 9W UV ışık altında fotokatalitik aktivitesi ve farmasötik maddeler üzerindeki etkisi incelenmiştir. Ayrıca TiO2'in farklı miktarlarının da fotokatalitik etkisi karşılaştırılmıştır. Farmasötik kirletici olarak salisilik asit, fenol ve metilen mavisi çözeltileri kullanılmıştır. Bu maddelerin fiziksel, kimyasal özelliklerinden bahsedilmiş ve ilaç sanayiindeki kullanımları anlatılmıştır. Bu çalışmada sentezlenen TiO2'in, ticari TiO2'den daha fotoaktif olduğu ve verimlilik açısından fotokatalitik proseste kullanımın daha uygun olacağı belirlenmiştir. 25 mg. TiO2 ile bu üç maddenin 10 ppm 100 ml. lik çözeltileri fotokatalizlenmiştir. Elde edilen sonuçlarda metilen mavisi çözeltisinin, salisilik asit çözeltisine göre, salisilik asit çözeltisinin de fenol çözeltisine göre daha fazla fotokatalitik olarak giderildiği bulunmuştur. İMetilen mavisi giderimi (% 98 ,90)?Salisilik asit giderimi (% 67 ,98)?Fenol giderimi (% 23 ,50). Bu giderimlere bakarak, fenolün yapısındaki bağların, salisilik asit ve metilen mavisindeki bağlara göre daha güçlü olduğu anlaşılmıştır. Bu çalışmada, farmasötik maddelerin oluşturabileceği kirliliklerin gideriminde, fotokatalitik yöntemlerin kullanılabileceği görülmüştür. Fotokatalitik yöntemlerin verimliliklerinin arttırılması ve daha az enerji gerektiren sistemlerin oluşturulması ile daha çevre dostu yöntemlerin geliştirilmesi hedeflenmiştir.
Yemekhane mutfaklarında oluşan organik atıkların miktar ve niteliğinin hesaplanması ve yönetimi

Bu çalışmada, İstanbul'da oluşan yemek-mutfak atık potansiyeli araştırılmıştır. YMA türü atıklar, atık yönetimi kapsamında azaltılması ve değerlendirilmesi gereken önemli bir potansiyele sahiptir. Bu tür organik atıkların değerlendirilmesi için en önemli yöntemlerden biri, biyogaz tesislerinde enerji geri kazanımı amaçlı bertarafıdır. Uygun bertaraf ve geri kazanım metodlarının uygulanabilmesi için, oluşan organik atığın miktarı ve özelliklerinin bilinmesi gerekmektedir. Bu çalışmada YMA potansiyelinin belirlenmesi amacıyla; 355 öğün üretim kapasiteli İSTAÇ A. Ş. merkez yemekhanesi için yemek üretimi sırasında ve sonrasında oluşan öğün başına atık miktarı hesaplanmıştır. YMA nicelik çalışması için yaz ve kış sezonu olmak üzere en az 5 kez ölçüm yapılmıştır. Bu çalışmaya ek olarak üç farklı organik atık kaynağında toplanan organik atıkların karakterizasyon çalışmaları yapılmış ve biyometan potansiyelleri ölçülmüştür. Toplanan atıkların miktarı ölçüldüğünde yemek hazırlama aşamasında 63 2,5 gram/öğün, servis sonrasında 86 1,3 gram/öğün atık oluştuğu belirlenmiştir. İBB Lojistik merkezi, İSTAÇ A. Ş. merkez yemekhanesi, Yıldız Teknik Üniversitesi yemekhanesi ve Odayeri DDT yemekhanesinden toplanan YMA numuneleri analiz edilmiştir. Yapılan analizler neticesinde elde edilen sonuçlara göre, yemekhanelerde oluşan YMA'ların biyometan potansiyelleri sırasıyla 380, 533, 465, 496 Nm3 CH4/ton UKM olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca İstanbul'un nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu bölgelerini kapsayacak şekilde üç farklı YMA kaynağı ve potansiyelleri tespit edilmiştir. 80 yatak üstü hastaneler, devlet üniversitesi yemekhaneleri ve yemek üretim firmaları gibi yüksek miktarda YMA üreten kaynaklardan 56 ton/gün YMA elde edilebileceği hesaplanmıştır. İstanbul'da 30 km çaplı çalışma alanında oluşması beklenen YMA'nın biyogaz tesislerinde işlenmesi ile 2628 Nm3 CH4 ve 433 kWh elektrik enerjisi elde edilebileceği hesaplanmıştır.