Hidrolik bekletme süresinin ve anaerobik-aerobik reaksiyon süresinin tekstil atıksularının renk giderim performansına etkisi

Tekstil endüstrisi atıksuları proses ve üretim sırasında kullanılan çok fazla çeşitliliğe sahip kimyasal madde ve boyarmadde içermekte, buna bağlı olarak renkli ve yüksek hacimlerde atıksu açığa çıkarmaktadır. Boyarmaddeler suda çözündükleri ve atıksu arıtma sistemlerinde konvansiyonel arıtım yöntemleri ile atıksulardan kolayca giderilemediklerinden tekstil atıksularında problem bileşik olarak adlandırılırlar. Bu nedenle son zamanlarda boyama ve tekstil endüstrilerinden deşarj edilen boyaların etkili bir şekilde arıtılmasına büyük önem verilmiştir, çünkü bu renkli atıksuların deşarjı sudaki yaşamı olumsuz yönde etkilemektedir. Biyolojik yöntemler, daha düşük işletme maliyetleri ve uygulanabilirliği arttırdığı için en etkili arıtım yöntemleri olarak kabul edilmektedir. Tekstil atıklarından renk giderimi için uygulanan biyolojik işlemler anaerobik ve aerobik arıtımlara dayanmaktadır. Tekstil endüstrisinde yaygın bir şekilde kullanılan azo boyarmaddelerinin biyolojik yöntemlerle arıtımında ilk basamak azo bağının kırılmasıdır. Bu reaksiyon, anaerobik koşullar altında çeşitli biyolojik sistemler tarafından katalizlenir ve zehirli, kanserojenik etkiye sahip aromatik aminlerin birikimine yol açar. Bu şekilde, boyarmaddelerin arıtımında ilk aşama olan anaerobik basamakta azo boyaların rengi giderilir. Renk giderimi, bir indirgenme yükseltgenme reaksiyonu olup, atıksu içerisindeki organik maddelerin yükseltgenmesi ile açığa çıkan elektronların sistemde azo boyaya giderek azo bağını kırması ile gerçekleşmektedir. İkinci aşamada aerobik koşullar kullanılarak aromatik aminlerin giderilmesi sağlanır. Bu nedenle, anaerobik ve aerobik koşulların ardışık olarak kullanıldığı sistemler tekstil atıkları için en uygun biyolojik arıtma prosesleridir. Bu çalışmada renkli tekstil atıksularının biyolojik olarak arıtılabilirliği ve performansını etkileyen faktörler Remazol Brilliant Violet 5R (RBV-5R) azo boyası içeren sentetik atıksu ile beslenen anaerobik-aerobik sürekli akışlı tam karışımlı reaktörde incelenmiştir. Anaerobik ve aerobik koşulları içeren 12 saatlik toplam devir süresi içerisinde farklı anaerobik ve aerobik sürelerinin (3AN-9AE; 6 AN-6AE; 9AN -3AE) ve farklı hidrolik bekletme sürelerinin (4-0, 5 gün) renk giderim performansına etkisi belirlenmiştir. Ayrıca tekstil atıksularının biyolojik arıtımında havalandırma hızının (0-0. 008 m3. hava/m3. reaktör. dk) reaktör performansı üzerine etkisi araştırılmıştır. Bu çalışma her nekadar tez önerisinde yer almasa da tez çalışması için önemli olacağı düşünülmüştür. HRT'nin 2 gün olduğu işletme koşulunda 6sa anaerobik, 6sa aerobik reaksiyon süreleri optimum olarak bulunmuştur ve %98 KOİ, %92 renk giderim verimi gözlemlenmiştir. Fakat daha kısa HRT seviyeleri renk giderimi için yetersiz kalmıştır. 0,002 m3hava/m3. reaktör. dk'ya kadar artan havalandırma hızı renk giderim verimini etkilemezken renk giderim hızını olumsuz etkilemiştir (-100mV ORP seviyesinin üstü). Ayrıca artan anaerobik reaksiyon süresi renk giderim verimini arttırmıştır. Bu laboratuvar ölçekli çalışmadan elde edilen bilimsel veri ve bulguların, tekstil atıksuyunun biyolojik arıtımının uygulanmasında karşılaşılabilecek problemlerin çözümünde kullanılması hedeflenmiştir.