Hedersmord li Swede kuştina namusİ li Kurdistane

İsveç'te Maraş'lı ve aslen Kürt olan Fadime Şahindal, 2002 yılında babası tarafından öldürüldü. Bu kızın İsveçli bir erkekle olan ilişkisi ve onunla evlenme isteği, İsveçliler tarafından bu ölümün nedeni olarak açıklandı. Böylece bu olay 'hedersmord', yani namus cinayeti olarak açıklandı. Daha sonra, özellikle medyada bu konuyla ilgili büyük bir tartışma başladı. Kendileri tarafından Kürt kültüründe belirlenen Kürt kadının statüsü üzerinden Kürt kültürü eleştirildi. Eurocentric bir yaklaşımla ülke genelinde yapılan bu tartışmalarla, Kürtlerin şahsında, özellikle Ortadoğu'dan gelen Müslüman göçmenlere karşı ağır bir antipropaganda yürütüldü. Gerek sıradan vatandaşlar, gerekse aydın kesim ve özellikle medya bu olayı tek taraflı bir şekilde ele almıştır. Kürt kadınının statüsünü Fadime Şahindal'ın fikir ve söylediklerine göre değerlendirdirerek, Kürt kadınını okuma yazma bilmeyen, eğitimsiz, dolayısıyla ağabey, baba ve kocasının baskısı altında yaşamak zorunda kalan bireyler olarak tanıtmaktadır. Bu yaklaşım günümüze kadar devam etmektedir. Namus kavramını da yine aynı şekilde Fadime Şahindal'ın perspektifiyle değerlendirmekteler. Onlara göre Kürt kültüründe yalnızca ailenin kızı, namusu temsil eder. Kızın bir erkekle olan gönül ilişkisi, öldürülmesi için bir neden, hatta bir zorunluluk olarak kabul edilmekte. Bunu da namus cinayeti olarak adlandırmaktadırlar. Ancak bir kadını taciz veya ona tecavüz ettiği için öldürülen bir erkekten sözedilmiyor. Böyle durumlardan söz açıldığı zaman ise, öldürülen kişinin erkek değil, yine mağdur olan kadın olduğu söyleniyor. Ancak Kürdistan'a gelip, Kürt kültürünü gözlemleyen ve inceleyen seyah ve araştırmacılar, Kürt kültüründe, kadının yeri hakkında farklı bir tablo çiziyorlar. Kürt kadınını komşu olan Türk, Arap ve Fars kadınlarından daha özgür görüyorlar. Kürt kültüründe, kadının dokunulmazlığına, çevre kültürleri arasında Kürt kültürünün ayırt edici önemli özelliklerinden biri olarak dikkat çekiyorlar. Oysa İsveçlilerin namus kavramının Kürt kültüründe var olduğunu kabul ettikleri şeklinin yanlış olduğu anlaşılıyor. Zaten 'hedersmord' ya da Türkçe'de namus cinayeti denen kavram Kürtçe'de yoktur. Kürtler arasında namus için işlenen cinayetlerden söz edildiği zaman, ilkin bir kadına yaptığı sarkıntılık a da tecavüz ettiği için öldürülen erkek gelir akla. İsveçlilerin düşündüklerinin aksine, böyle durumlarda öldürülen kişi mağdur olan kadın değil, suçu işleyen erkektir. Gönül ilişkileri nedeniyle kızların öldürülmesi de söz konusu değildir zira Kürt kültüründe çeşitli nedenlerle kızların sevdiğiyle kaçması bir gelenektir.'Hedersmord' kavramı, Amerikalı teorisyen Thomas Kuhn'un belirlediği paradigma teorisini uyuyor. Gerek sıradan isveçiler olsun, gerek aydın kesim, gerekse konuyla ilgili kurumlar olsun, hepsi aynı şekilde, bir kadına ettiği veya tecawüz girişiminde bulunduğu için öldürülen erkekleri görmezden geliyor, bu kavramın dışında bırakıyor. Paradigma teorisine göre, bu bir anomali olarak karşımıza çıkıyor. Bu olayın meydana gelmesi ve 'hedersmord' kavramının oluşmasında, medyanın önemli rolü olmuştur. Medyanın bu yaklaşımı, medya teorisyeni Jean Baudrillard'ın hiperrealite olarak adlandırdığı teoriye uygun düşmektedir. Öngördükleri teoriye uymayan noktaları görmezden gelip, sadece teorilerine uyan noktaları ele almak gerçek hayatta var olmayan, sadece televizyon ekranlarında ve gazete sayfalarında var olan bir gerçeklik oluşturuyorlar. Manipülatif olan bu tavrın temelinde siyasi, yabancı ayrımcılığı, xenofobiya ve yabancı kültürünü bilmemek gibi nedenler bulunmaktadır.