turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Sürekli akış kontrollü bir elektrokoagülasyon prosesi ile tekstil atık sularının arıtımı

Bu çalışmada tekstil atıksuları elektrokimyasal arıtım proseslerinden elektrokoagülasyon ile arıtımı optimize edilmiştir. EC arıtım proses süresince KOI, TOK, türbidite giderim verimleri ve pH değişimleri izlenmiştir. EC proses verimi üzerine elektrot tipi, başlangıç pH, akım yoğunluğu, işletme süresi ve atıksu akış hızı gibi parametre etkileri incelenmiştir. Ayrıca elde edilen verilere göre enerji ve elektrot tüketimleri, ve işletme maliyetleri hesaplanmıştır. Çalışmada elde edilen optimizasyon sonuçlarına göre; tekstil atıksuları Fe ve Al elektrotlar ile EC 'nunda akım yoğunluğu, atıksu pH ve işletme süresi bağımsız proses değişkenleri ve bu proses değişkenlerine göre KOI, TOK, türbidite giderim verimleri, enerji ve elektrot tüketimleri model yanıtları olarak tespit edilmiştir. Al elektrotlar kullanılması durumunda, tekstil atıksularının proses değişkenleri ile KOI ve TOK giderimi lineer, türbidite giderimi ise quadratik; Fe elektrotlar kullanılması durumunda ise KOI, TOK ve türbidite ile lineer etkileşim gösterdiği tespit edilmiştir. Optimizasyon sonuçları ile ayrıca sürekli akışlı bir sistem de işletilmiş, farklı debi, akım yoğunluğu ve başlangıç KOI konsantrasyonu gibi parametrelerin sistem verimi üzerine etkileri araştırılmıştır. Elde edilen veriler, tekstil atıksularının arıtımında EC prosesinin etkili ve uygulanabilir bir proses olduğunu göstermiştir.
Hidrotermal yöntemle zno üretimi ve fotokatalitik aktivitesinin incelenmesi

Bu çalışmada çinko oksit nanopartikülleri hidrotermal yöntem ile sentezlenmiş ve fotokatalitik özellikleri incelenmiştir. Çalışmanın ilk aşamasında, çinko oksit hidrotermal yöntem kullanılarak sentezlenmiştir. Üretilen nanopartiküllerin spektoskopik incelemeleri için UV-Vis absorpsiyon spektroskopisi, FT-IR spektroskopisi, DRS, XPS, EDX, XRD spektroskopisi yöntemleri, morfolojik yapının incelenmesi için SEM ve TEM teknikleri, termal davranışlarının incelenmesi için ise DSC yöntemi kullanılmıştır. İkinci aşamada ise, üretilen nanopartiküller malahit yeşili, metil oranj gibi bazı ticari tekstil boyalarının sulu ortamdaki fotokatalitik bozunmasında kullanıldı. Fotokatalitik aktiviteye fotokatalizörün üretim koşulları, fotokatalizör miktarı, boya derişimi ve fotokatalizörün tekrar kullanılmasının etkileri incelenmiştir.
Gemilerden kaynaklanan egzoz yayılımları ve dağılım modellemesi

Bu çalısmada, hava kirliliği, kirliliğe sebep olan etkenler, kirletici kaynaklar, kirleticilerin çesitleri ve çevre ve sağlık açısından etkileri, kirleticilerin dağılımında etkili olan meteorolojik etkenler, dağılımda kullanılan modeller üzerinde genel olarakdurulmustur. Sektör bazında ise, gemilerden çıkan ve hava kirliliğine sebep olan baca gazları, bu gazların gemi makinelerinde nasıl olustuğu, hangi manevra kosullarında ne kadar meydana geldiği arastırılmıstır. Marmara Bölgesinde önemli tasıma hacmine sahip olan Ambarlı Liman Tesisleriuygulama bölgesi olarak seçilmis, bir hafta süreyle limana uğrayan ve pilot alan tümgemilerden çıkan kirleticilerin miktarı belirlenmis, 01-07 Mayıs 2006 tarihleri arasındaki meteorolojik veriler ısığında, liman bölgesindeki manevra ve trafik durumu da göz önünde bulundurularak yapılan kabullenmelerle kirleticilerin dağılımı seçilen uygun bir modelle tahmin edilmeye çalısılmıstır.
Studies on environmental degradation and population changes in the eastern Black Sea Region of Turkey

Bu tez, Doğu Karadeniz Bölgesi'ndeki çevresel bozulma ve nüfus değişimleri üzerine çalışmaları içermektedir. Bölge'de yaşanılan çevresel bozulmanın genel görünümü, arazi kullanımı, toprak kayıpları ve toprak kirliliği, su ve hava kirliliği konularında geçmişşteki trendlerin verilmesi ile aktarılmaktadır. Bölge nüfusunun geçmişşteki trendlerinin anlaşılması için, 1970- 1990 aralığında nüfus hareketlen verilmektedir. Tez, çevresel bozulma ile nüfustaki değişiklikler arasındaki ilişkiyi sorgulamak amacıyla, bu iki olguya ait geçmişşteki trendleri ortaya koymakta ve analiz etmektedir.
Organize sanayi bölgeleri atıksularının magnezyum flokülasyonu ile arıtılabilirliğinin incelenmesi ve klasik koagülantlarla karşılaştırılması

Bu çalışmada Türkiye'de ve dünyadaki Organize Sanayi Bölgelerinin atıksu arıtma tesislerinde sıkça kullanılan kimyasal arıtma yöntemlerinden biri olan koagülasyon ve flokülasyon yönteminde kullanılan klasik koagülatların arıtma verimleri ve magnezyum klorürün koagülant olarak kullanıldığında ortaya çıkan sonuçlar araştırılmıştır. Adana Organize Sanayi Bölgesi ve Mersin Tarsus Organize Sanayi Bölgelerinin atıksu arıtma tesislerinin giriş suyundan alınan numunelerin karakterizasyonu ve arıtılabilirlik çalışmalarında alüm, demir III klorür ve magnezyum klorür gibi koagülantların optimum dozları ve arıtma performansları da değerlendirilmiştir. Tez kapsamında magnezyumun etkili bir koagülant olması durumunda, uygulanan koagülasyon ve flokülasyon işlemleri sonucunda oluşan çamurdan magnezyumun tekrar kullanılabilirliği araştırılmıştır. Kullanılan koagülantlarının da kinetik çalışmaları yapılmıştır.
The effect of disintegration by classical and advanced fenton processes on minimization and characterisitics of the wastewater sludges

Biyolojik arıtım kullanan atıksu arıtma tesisleri güvenli bir şekilde bertaraf edilmesi gereken yüksek miktarda çamur üretmektedir. Son yıllarda çalışmalar değişik teknikler kullanılarak çamur üretimini azaltmaya ve biyolojik stabilizasyon öncesinde biyolojik parçalanabilirliğini arttırmaya yoğunlaşmıştır. Bu çalışmada çamur ön arıtım tekniği olarak İleri Fenton Proses yönteminin rolü değerlendirilmiştir. İleri Fenton Oksidasyonunun verimini göstermek amacıyla bazı deneylerde çamur örneklerine Klasik Fenton Prosesi de uygulanmıştır. Değişik deneysel şartlar altında kesikli reaktör prensibiyle İleri Fenton Prosesinin çamur dezentegrasyonuna olan etkisi incelenmiştir. Bu amaçla Fenton reaktifi olarak sıfır değerlikli elementer demir tozu ve hidrojen peroksit kullanılmıştır. İleri Fenton Oksidasyonun çamur dezentegrasyonuna olanetkisi çözünmüş kimyasal oksijen değerindeki artış ve dezentegrasyon derecesi ölçülerek analiz edilmiştir. Ön arıtım uygulanmış ve ham çamurun susuzlaştırma özellikleri kapiler emme süresi ve kompakt edilebilirlik parametrelerinin ölçülmesiyle belirlenmiştir. Çamurun reolojik özellikleri viskozite ölçümüyle analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlar 1 saatlik reaksiyondan sonra dezentegrasyon prosesinin bir sonucu olarak çözünmüş kimyasal oksijen değerinde artış olduğuna işaret etmiştir. Reaksiyon süresi analizi reaksyon süresindeki artış çözünmüş KOİ değerinin arttırmış, ve aynı anda askıda katı madde oranı hücrelerin parçalanması nedeniyle azalmıştır. Kapiler emme süresi analizi İleri Fenton Prosesinin çamurun susuzlaştırma özelliğini iyileştirdiğini ortaya koymuştur. İleri Fenton oksidasyonundan sonra ön arıtım uygulanmamış çamura gore daha düşük kapiler emme süresi gözlemlenmiştir. Çamur floklarının partikül boyutu Fenton oksidasyounun koagülant etkisi nedeniyle artmıştır. Kompakt edilebilirlik, kek katı konsantrasyonu açısından, İleri Fenton arıtımından sonra artış göstermiştir. İleri Fenton oksidasyonu partikül boyutundaki artışa bağlı olarak çamurun çökelebilirliğini zayıflatmıştır. İleri Fenton Porsesi, çamur örneklerinin viskozite değerlerinde bir miktar artışa neden olmuştur
Asit özellikteki topraklarda kireçlemenin topraktaki ağır metal konsantrasyonuna ve yulaf bitkisinin verimine etkisi

tarihinde 0-20 cm derinlikten Niğde ili; Misli Ovası'ndan 11 noktadan alınmıştır. Bu bölgelerden alınan toprak örneklerinin fiziksel ve kimyasal özellikleri belirlenmiştir. Toprak örneklerinin üzerindeki çalışmalar üç basamakta gerçekleştirilmiştir. İlk basamakta alınan toprak örneklerinde ağır metal içeriği belirlenmiştir. İkinci basamakta toprakların belirlenen kireç ihtiyaçlarına göre kireçleme yapılmış toprak tarla kapasitesine gelinceye kadar sulama yapılarak toprak pH'sı dengeye gelinceye kadar beklenmiştir (2 ay sonunda pHTar dengeye gelmiştir). pH'ları dengeye gelen topraklarda ağır metal içeriği belirlenmiştir. Çalışmanın üçüncü basamağında, kireçleme yapılan ve yapılmayan topraklarda yulaf bitkisi yetiştirilmiş ve yetiştirilen yulaflarda ağır metal içerikleri belirlenmiştir. Kireçlenen ve kireçlenmeyen topraklar ile bu topraklarda yetiştirilen yulaf bitkisindeki ağır metal içeriklerine göre kireçlenen topraklarda ve bu topraklarda yetiştirilen yulaflardaki ağır metal miktarlarında genel olarak bir azalma belirlenmiştir. Tüm toprak örneklerinde kireçleme ile Cd ve Cu içeriğinde azalma belirlenmiştir. Kireçleme ile Ni içeriği I 111 toprağında 58 ,60( 0,2) mg/kg'dan 27 ,8( 1,9) mg/kg'a düşerken, D toprağında 34 ,76( 1,6) mg/kg'dan 55 ,5( 1,7) mg/kg'a yükselmiştir. Pb içeriği K toprağında 14 ,5( 3,5) mg/kg'dan 8 ,32( 2,5) mg/kg'a düşmüştür. Yulaf bitkisinin Cr içeriği J topraklarında 109 ,1( 0) mg/kg'dan 105 ,78( 11,5) mg/kg'a düşmüştür. Ni içeriği I toprağında 54 ,7( 0) mg/kg'dan 21 ,7( 1,8) mg/kg'a düşmüştür. Cd içeriği K toprağında 3 ,55( 0,3) mg/kg'dan 5 ,8( 0,2) mg/kg'a yükselmiştir. Cu içeriği A toprağında 2 ,45( 259) mg/kg'dan 6 ,48( 0,4) mg/kg'a yükselmiştir.
Sentezlenmiş polimer ile indigo karmin gideriminin araştırılması

Bu çalışma kapsamında atıksulardan çok zehirli bir indigoid boyar madde sınıfında olan indigo karminin giderimi adsorpsiyon prosesi kullanılarak araştırılmıştır. Bu amaçla yeni bir adsorbent, başlatıcı olarak 2 ,2'-azobisizobutironitril kullanılarak 2- etil metakrilat ve akrilonitrilin'in serbest radikal kopolimerizasyonu yoluyla hazırlanmıştır. Sentezlenen adsorbent poli (2- etil metakrilat)-ko-akrilonitril) kısaca poli ; Fourier dönüşümlü infrared spektrofotometresi, proton NMR spektroskopisi (1H-NMR) ve taramalı elektron mikroskobu kullanılarak karakterize edilmiştir. Adsorbentin termal özellikleri termogravimetrik analiz ve diferansiyel taramalı kalorimetre ile belirlenmiştir. Adsorpsiyon üzerine pH (3-9), sıcaklık (25- 45 C), adsorbent dozajı (0,05-2, 5 g/100 mL), başlangıç İK konsantrasyonu (25- 100 mg/L) gibi parametrelerin etkileri kesikli sistemde araştırılmıştır. En yüksek giderim verimi pH 7,25 C sıcaklık ve 0,1 g/100 mL adsorbent dozajı ve 25 mg/L başlangıç İK konsantrasyonu için %99, 50 olarak bulunmuştur. Adsorpsiyon dengesi Freundlich and Langmuir izoterm modelleri kullanılarak analiz edilmiştir ve adsorpsiyonun Langmuir izotermi ile daha iyi uyum sağladığı (R2=0,99) tespit edilmiştir. Maksimum adsorpsiyon kapasitesi 188, 67 mg/g olarak bulunmuştur. Kütle transferi ve kinetik modeller adsorpsiyon mekanizmasını ve reaksiyon hızını kontrol eden potansiyel adımları belirlemek için uygulanmıştır. Hem dış kütle transferi hem de parçacık içi difüzyon İK'nin adsorpsiyon mekanizması üzerinde önemli bir rol oynamıştır ve adsorpsiyon kinetikleri sözde ikinci derece tip kinetiği izlemiştir. İK adsorpsiyonunun kendiliğinden ve ekzotermik doğada meydana geldiğini ortaya koyan termodinamik parametreler belirlenmiştir. Bu çalışmanın sonuçları, laboratuvar ortamında sentezlenen poli'nin sulu çözeltilerden İK gideriminde etkili bir adsorbent olarak kullanılabileceğini göstermiştir.
Endüstriyel arıtma çamurlarının Box-Behnken deneysel tasarım yöntemi kullanılarak kompostlaştırılması

Bu çalışmada, susuzlaştırılmış endüstriyel arıtma çamurlarının kapalı sistemde kompostlaştırılması araştırılmıştır. Proses süresince pH, elektriksel iletkenlik, nem içeriği, amonyum azotu, nitrat azotu ve toplam azot parametrelerindeki değişimler incelenmiştir. Kompostlaştırma prosesinde parametrelerin ana ve ikili etkilerinin belirlenmesi ve daha az sayıda deneysel çalışmayla etkin proses koşullarının sağlanması amacıyla Box-Behnken deneysel tasarım yöntemi uygulanmıştır. Deneysel faktörler ve seviyeleri, ilave materyal türü, materyal oranı (%10, %25 ve %40) ve havalandırma oranı (3 L/dak, 6 L/dak ve 9 L/dak) olarak seçilmiştir. Deneysel tasarım yöntemi, kompostlaştırma prosesi üzerine en büyük etkiye sahip ana deneysel değişkenleri belirlemektedir. Çalışmanın sonuçları, pomzanın kompost kalitesi üzerine önemli bir etkiye sahip materyal olduğunu göstermiştir. Önerilen deneysel tasarım yöntemi, uygulaması kolay ve ekonomik bir yöntemdir.
Kayseri'de organik ve konvansiyonel domates üretiminin enerji ve su kullanımının kıyaslanması

Tarım dünyanın en büyük sektörlerinden olup, tarım hem iklim değişiminin ikinci aktörü, hem de su kaynaklarının tükenmesinde birinci aktör haline gelmiştir. Tarım alanlarının enerji ve su kullanımının hesaplanması ve en aza indirgenmesi tüm dünyada sürdürülebilirliğin sağlanması ve tarım alanlarının verimli kullanılması açısından önemlidir. Bu çalışmada, sebze üretimi, sebzeler içerisinde ise domates üretimine odaklanılmıştır. Kayseri'nin Karahıdır köyünde başlayan organik tarım faaliyetlerinin enerji ve su tüketimi açısından Büyük Tuzhisar Kasabası'nda yapılan konvansiyonel üretimden ne kadar farklı olduğu sorusu üzerinden gidilerek, bölge halkı ile yapılan anketler sonucu domates üretimini nasıl yaptıklarına dair anketler düzenlenmiştir. 2015 yılında toplamda 33 domates üreticisi ile yapılan anketler sonucu, kullandıkları makine ekipmanları ve bir domates üretim yılı içerisinde bu ekipmanları ne sıklıkta kullandıkları belirlenmiş, bu bilgi ile ne kadar enerji harcadıkları belirlenmiştir. Ayrıca her üretici ile yapılan görüşmeler sonucu su tüketim miktarları hesaplanmıştır. Çalışma sonucunda organik üreticiler ve konvansiyonel üreticilerin enerji ve su kullanımları arasında istatistiksel olarak bir fark bulunmamakla birlikte, farklı bireysel uygulamaların su ve enerji kullanımında farklılıklara sebep olduğu görülmüştür. Ancak kullanılan su miktarı ve enerji miktarının artışının ürün miktarı ile bir ilişkisi olmadığı da bulunmuştur.
Atık yağlardan biyodizel üretimi ve karakterizasyonu

Dizel yakıtları birçok alanda kullanılmakta ve ülke ekonomisinde önemli bir yer teşkil etmektedir. Petrolün her geçen gün azalması, petrol krizleri ve çevre bilincinin artması ile yenilenebilir enerji kaynaklarına olan ilgi artmıştır. Biyodizel dizel motorları için, bitkisel ve hayvansal yağlar gibi yenilenebilir kaynaklardan üretilebilen alternatif bir yakıttır. Avrupa Birliğinin 2003 /30/EC direktifi ile 2005 sonunda piyasaya arz edilen fosil yakıtlarına %2 oranında biyoyakıt eklenmesi zorunluluğu getirilmiştir. Biyodizel toksin olmayan, doğada kolay bozulabilir, çevreci bir yakıttır ve geleneksel dizel motorlarında bazı modifikasyonlarla veya modifikasyona gerek kalmadan kullanılabilmektedir. Bu çalışmada, Alternatif Enerji Ve Biyodizel Üreticileri Birliği tarafından İstanbul'un çeşitli semtlerindeki McDonalds şubelerinden toplanan atık kızartmalık yağlardan biyodizel üretimi gerçekleştirilmiştir. Üretilen biyodizelin TS EN 14214 standardına uygun olup olmadığı 7 farklı analiz yapılarak belirlenmiştir. Atık yağlardan biyodizel üretimi 3 farklı yöntemle yapılmıştır. Bu yöntemler tek kademeli bazik reaksiyon, çift kademeli bazik reaksiyon ve çift kademeli asit ? baz reaksiyonlarıdır. Her bir yöntem ko-solvent kullanılarak tekrarlanmıştır. Yapılan çalışma neticesinde, atık yağın FFA değerine göre hangi yöntemin daha uygun olduğu ve ko-solvent kullanımının reaksiyon üzerindeki etkisi belirlenmiştir. Atık yağlardan üretilen biyodizelin saflaştırma işleminde de, 3 farklı yöntem kullanılmıştır. Bu yöntemler sulu yıkama, magnezol ile yıkama ve iyon değiştirici reçine kullanımıdır. Yapılan çalışma neticesinde magnezol ile yıkama ve iyon değiştirici reçine kullanımının sulu yıkamaya göre daha uygun olduğu anlaşılmıştır.
Atık kül dolgulu üretilen yapı panellerinin radyasyon sönümleme durumlarının belirlenmesi

Önemli çevresel sorunlara neden olan uçucu kül ve kazan altı külü endüstriyel katı atıklardır. İnşaat sektörü, bu atıkların kullanıldığı ana sektördür. Bu çalışmada endüstriyel atık küllerin ekonomik ve faydalı yapı panelleri üretiminde kullanılabilirliğinin ve radyasyon emilim durumu da dahil olmak üzere fiziksel-mekanik özelliklerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. İsken Sugözü Termik Santrali 'nden, Bor Şeker Fabrikası'ndan ve ÇİMSA Çimento Sanayi ve Ticaret A. Ş.'den temin edilen sırasıyla UK, KAK ve Portland çimento, ticari tip kireç ve kartonpiyer alçısı bu çalışmanın materyalleridir. AK'larda elek analizi yapılmıştır. Bu tezde AK oranları %10- 90 aralığında belirlenmiştir. Fiziksel ve mekanik testler gerçekleştirilmiştir. Üretilen yapı paneli numunelerinde en yüksek basınç dayanım değeri %90 çimento+% 10 KAK ve %90 çimento+% 10 UK karışımında 49,8 ve 64,5 MPa, en yüksek radyasyon sönümleme ise %10 KAK+% 90 çimento karışımında %13, 07 olarak tespit edilmiştir.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kemerburgaz Geri Kazanım ve Kompost Tesisi'nin fermentasyon alanlarında bakteri profilinin belirlenmesi

Bu çalışmada, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kemerburgaz Geri Kazanım ve Kompost Tesisindeki 8 haftalık fermantasyon sürecinde meydana gelen bakteriyel tür değişimleri araştırılmıştır. Tünel kompostlaştırma tekniğiyle dizayn edilen ve günlük 1000 ton evsel katı atık işleme kapasitesine sahip olan tesisin fermantasyon ünitesindeki alanlardan düzenli aralıklarla alınan numuneler üzerine fiziko-kimyasal analizler ve bakteri tür tayini çalışmaları yapılmıştır. Fiziko-kimyasal analiz çalışmaları kapsamında iki paralel hattaki her bir alandan alınan numuneler üzerinde sıcaklık, pH, C/N, nem, kızdırma kaybı ve iletkenlik analizleri yapılmıştır. Kompostlaştırma süreci boyunca C/N oranının düzenli şekilde azaldığı ve süreç sonunda olgunlaşmış kompostun C/N oranın 20'nin altına düştüğü tespit edilmiştir. Süreç boyunca sıcaklığın çoğunlukla 55OC üzerinde olduğu ve olgunlaşma sürecinde mezofilik sıcaklıklara düştüğü gözlemlenmiştir. Kompost tesisindeki yığınlardan alınan numunelerdeki bakteri türleri, DNA ekstraksiyonu sonrası 16S rRNA genlerine PCR ve DGGE yöntemleri uygulanarak belirlenmiştir. Kompostlaştırma sürecindeki her bir evrede farklı türdeki bakterilerin baskın hale geldiği ve bakteri çeşitliliğinin sıcaklıkla değiştiği tespit edilmiştir. Acinetobacter ve Sphingobacterium termofilik ve olgunlaşma safhasında görülürken, Bacillus türlerinin kompostlaşmanın ilk evrelerinde baskın olduğu görülmüştür. Termofilik sıcaklıklarda bakteriyolojik çeşitliliğin mezofilik ve hipertermofilik sıcaklıklara göre daha zengin olduğu tespit edilmiştir.
Identification of source regions affecting chemical composition of atmospheric particles in Eastern Mediterranean using trajectory statistics

oz DOĞU AKDENİZ ATMOSFERİNDEKİ PARTİKÜLLERİN KOMPOZİSYONUNU ETKİLEYEN POTANSİYEL KAYNAK BÖLGELERİNİN TRAJEKTORİ İSTATİSTİĞİ İLE BELİRLENMESİ Günaydın, Canan Gamze Yüksek Lisans, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Gürdal Tuncel Ekim 2000, 123 sayfa Dallandırılmış Atmosferik Taşınım, Ulusal Okyanus ve Atmosfer Yönetimi ve Avrupa Orta Ölçekli Hava Tahminleri Merkezi trajektori modelleri kalitative ve kantitative olarak karşılaştırıldı. Bu karşılaştırmadaki amaç, farklı trajektori modelleri ile hesaplanan trajektöriler arasındaki farklılıkları incelemekti. Kalitative karşılaştırma sonucunda, İstanbul'dan geçen BAT trajektorilerinin reseptör noktasında gözlemlenen yüksek Pb konsantrasyonu ve Hysplit trajektorilerinin yüksek SO42' ve NO3 konsantrasyonları ile ECMWF trajektorilerinden daha yüksek oranda bağlantılı olduğu görüldü. Trajektori modellerinin kantitative olarak karşılaştırılması için hava kütlelerinin ülkeler üzerinde geçirdiği zaman ve % olarak her bir rüzgar sektörünün katkısı analiz edildi. Bunun sonucunda, ECMWF trajektorileri ile hesaplanan hava kütlelerinin çalışma alanı üzerinde geçirdiği zaman ve sektörel katkıların, BAT trajektorileri ile hesaplananlardan büyük ölçüde farklılıklar gösterdiği, Hysplit ile yapılan hesaplarla oldukça yakın sonuçlar verdiği görüldü. Trajektori istatistiğinde kullanılan tek ve üç boyutlu potansiyel kaynak katkı fonksiyonları, Konsantrasyon alanı ve tekrar dağıtılmış konsantrasyon alanı metotları Mart 1992 ile Aralık 1993 tarihleri arasında Antalya'da sonuçlanan ECMWF geri trajektorileri ile uygulandı. Her bir yaklaşımla SO42', Al ve Pb için belirlenen potansiyel kaynak bölgeleri birbirine yakın sonuçlar verdi. Her yöntem, reseptör noktasına yakın olan kaynak bölgelerini belirlerken, uzak kaynak bölgeleri daha çok üç boyutlu PKKF ve tekrar dağıtılmış konsantrasyon alam metotları ile belirlenmiştir. Hava kütlelerinin Doğu Akdeniz, Batı Akdeniz ve Karadeniz'e taşınım yollarını anlamak için her bir havzada seçilen reseptör noktası için akış klimatolojisi analizi yapıldı. Her reseptör noktasında 1992,1993, 1994 ve 1995 yıllan boyunca günlük 3 boyutlu ECMWF geri trajektorileri hesaplandı. Akış klimatolojisi çalışması her bir havzaya hava kütlelerinin taşınıcınm Kuzey, Kuzeybatı, Kuzeydoğu ve Batı sektörlerinden olduğunu gösterdi. Her havzayı etkileyen kirleticilerin potansiyel kaynak bölgeleri hem hava kütlelerinin seçilen alt bölgelerde geçirdikleri süre ile alt bölgelerdeki emisyon değerlerinin çarpımı ile, hem de deneysel konsantrasyon verilerinin kullanıldığı PKKF yöntemi ile hesaplandı. Teorik ve deneysel olarak elde edilen potansiyel kaynak bölgelerinde gözlenen farklılıkların partiküllerin taşınım sırasında uzaklaştırılmasından kaynaklandığı belirlendi.
Aktif çamur sistemlerinde çözünmüş oksijen parametresinin uygulamaları

Bu çalışmada, aktif çamur sistemlerinde çözünmüş oksijen parametresinin uygulamaları araştırılarak kesikli reaktör sistemleri için değişik model yaklaşımlarına göre simülasyonlar yapılmıştır. Tez çalışmasının anlam ve önemi ile çalışmanın amaç ve kapsamının anlatıldığı birinci bölümde oksijen ile ilgili parametreler ve proses bileşenlerinin ilgili model yaklaşımlarının yardımı ile nasıl hesaplanabileceği izah edilmiştir. İkinci bölümde aerobik prosesler tanımlanmış ve bu gruba giren, aynı zamanda tez konusu içinde yer alan aktif çamur sistemleri hakkında bilgiler verilmiştir. Sistemlerin uygulandığı reaktör tipleri hakkında ayrıca açıklamalar yapılmış, havalandırma ile arıtma ortamına çözünmüş oksijen kazandırabileceği düşüncesinden hareketle bu yöntem hakkında ilave bir bilgi verilmiştir. Ayrıca artıma prosesine bağlı çamur oluşumu ve bu olaya etki eden faktörler hakkındaki açıklamalar da bölüm içinde yer almıştır. Üçüncü bölümde aktif çamur sistemleri için geliştirilen model yaklaşımlarının neler olduğu ve nasıl uygulandığı açıklanmış, her bir model için ilgili denklemlerin oluşturulmasında kullanılan matrisler verilmiştir. Model yaklaşımları açıklanırken kesikli reaktör sistemlerinde yapılacak simülasyonlar için bir fikir verebilme amacı esas alınmış, ayrıca modeller birbirleri ile dolaylı olarak kıyaslanmıştır. Model çalışmalarının değerlendirildiği dördüncü bölümde her bir model yaklaşımı için bulunan sonuçlar tablo ve grafikler halinde verilmiş ve sonuçlar kolay ayrışabilen substrat bazında zamana bağlı olarak biokütle değişkenleri, çözünmüş oksijen konsantrasyonu ve oksijen tüketim hızı değerleri için gösterilmiştir. Hesaplamalar esnasında hangi model için hangi kinetik ve stokiometrik katsayı değerlerinin kullanıldığı da ayrıca belirtilmiştir. En önemli değişken olarak değerlendirilen çözünmüş oksijen konsantrasyonunun belirli limitlerin dışına çıkmamasına dikkat edilmiştir. Sonuçlar ve önerilerin yer aldığı en son bölümde tez çalışması boyunca yapılan simülasyonlar ve hesaplamalar doğrultusunda bulunan sonuçlara bağlı olarak çeşitli yorumlar yapılmıştır. VIII