turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Samsun Bölgesi yeraltı suyu kalitesi verileri üzerine zaman serileri analizinin uygulanması

-Ekim 1992 dönemleri arasında yapılan aylık kalite ölçümlerinden elde edilen veriler üzerine zaman serileri analizi uygulanmadan önce, eksik değerler enterpolasyonla tamamlandı. Analizler öncesinde ilk olarak veri setlerinin zaman serisi grafikleri çizildi. Serinin genel davranışı, mevsimsellik içerip içermediği ve salınım periyodu tespit edildi. Bu amaçla serinin durağansızlığının giderilmesine çalışıldı. İlgili hesaplamalar ve grafikler yardımıyla otokorelasyon analizi yapıldı. Bu analizler sonucunda Box ve Jenkins tarafından geliştirilen ARIMA modellerinden uygun olabilecekler seçilerek uygunluk testine tabi tutuldu. Serinin karakteristiğine en uygun modelin tespitinden sonra öngörü çalışmaları yapıldı. % 95 güven aralığı sınırlan içindeki öngörü sonuçlarına ulaşıldı. Öngörü çalışmaları neticesinde oldukça yüksek güvenilirliğe sahip (birkaç değer dışında çoğunlukla %90 civarlarında) değerlere ulaşıldı. Öngörüsü yapılan değerler ile öngörü sonuçları birbiriyle oldukça paralel ilişkide bulundu ve kayda değer sonuçlar elde edildi. Öngörü değerleri yeraltı suyu kirliliği kontrol ve yönetiminde kullanılacak düzeyde uygun bulundu. İşlemler esnasında yapılan kabuller ve bazı kuyulara ilişkin verilerin iptal edilme nedenleri açıklandı. Kuyulara ilişkin kalite değerlendirmeleri grafik ve sınıflandırmalar yardımıyla yapıldı ve elde edilen bulgular değerlendirildi.
Katı atık depolama alanlarından oluşan sızıntı sularının arıtımında yapay sulak alanların kullanımı

Bu çalışmanın amacı; sızıntı sularının arıtımında yapay sulak alan sistemlerinin kullanılabilirliğini incelemektir. Yapılan pilot ölçekli bu çalışmada, hidrolik bekleme süresi, vejetasyon ve yatak malzemesi tipinin organik madde üzerindeki etkisi yatay ve dikey akışlı sistemlerde incelenmiştir. Filtre malzemesi olarak kum ve çakıl taşının yanında amonyak gideriminde etkili olan zeolit kullanılmıştır. Bu çalışmada atıksu besleme prensibi olarak yatay ve dikey akış koşullarının sistem performansı üzerine etkisinin incelenmesinin yanında, farklı organik yükleme değeri, reaktör konfigürasyonu ve bitki türlerinin de etkisi incelenmiştir. Çalışmalarda kontrol reaktörü kullanılarak arıtım veriminde bitkilerin etkisi de araştırılmıştır. Bitki olaraksulakalanlarda en çok kullanılan Typha latifolia ve Cannaceae bitkileri seçilmiştir. Elde edilen sonuçlar yapay sulak alanlarda bulunan vejetasyonun özellikle amonyak gideriminde etkili olduğunu göstermiştir. Bunun yanında fosfor gideriminde bu etkinin önemli olmadığı gözlenmiştir. Sentetik atıksu kullanılarak kontrollü ortamda yapılan çalışmalarda, aynı işletme koşullarında ancak dış ortamda çalıştırılan sızıntı suyununarıtıldığı sistem arasında NH4-N giderimi açısından %13 kadar fark olduğu görülmüştür. Sentetik atıksuyun içeriğinde amonyak giderimini inhibe edici metaller bulunmaktadır. Yatay ve dikey akış koşulları ile yapılan çalışmalarda, dikey akış reaktörlerinin arıtımda daha etkili olduğu görülmüştür. Zeolitin dolgu malzemesi olarak kullanılması arıtımın etkili olmasını sağlamıştır. Düşük KOİ yüklemesi, KOİ gideriminin de düşük olmasına neden olmuştur. Typha latifolia ve Cannaceae ile yapılan çalışmalarda ise, bitki türünün anlamlı bir fark yaratmadığı görülmüştür.
Deri endüstrisi atıksularının ardışık kesikli reaktör ile arıtılması

Çalışmamızın konusu, deri endüstrisi atıksulannda Ardışık Kesikli Reaktör prosesinin uygulanmasıyla gerçekleşen arıtma veriminin belirlenmesidir. Bunun için, konvansiyonel aktif çamur proseslerine oranla henüz çok yeni bir sistem olan Ardışık Kesikli Reaktörlerle ilgili geniş bir literatür araştırması yapılmıştır. Yapılan literatür çalışmasıyla AKR sistemlerinin teknolojik ve dizayn esasları, dizayn parametreleri, uygulandığı alanlar ve AKR sistemi uygulanan evsel ve endüstriyel atıksuların bu yöntemle arıtılabilirliği konulan araştırılmıştır. Literatür bilgileri ışığında, deri endüstrisi atıksuları için uygun bir Ardışık Kesikli Reaktör sistemi dizayn edilmiştir. Sistemin KOI giderimini ve arıtma performansını belirlemek için reaksiyon süreleri ve uygulanan organik yüklemeler değiştirilerek üç ayrı işletme şartı altında, üç adımdan oluşan bir deneysel çalışma düzeni gerçekleştirilmiştir. Aerobik şartların sağlandığı 8, 12 ve 24 saatlik çevrimlerde sırasıyla; 1 .45, 1.22 - 0.38 ve 0.39 kg KOI/ kg UAKM. gün oranlarında organik yüklemeler yapılmışta. Yapılan deneysel çalışmaların sonuçlan sistemin antma performansının yüksek olduğunu göstermiştir. Karmaşık yapıdaki deri endüstrisi atıksulannm karakteri çalışmalar sırasında değişkenlik göstermiş ve böylelikle çeşitli durumlarda sistemin performansı değerlendirilmiştir. Yüksek organik yüklemelerde verimliliğin arttığı görülmüştür. Çıkış KOI konsantrasyonu ve organik yüklemeler, literatürde incelenen AKR prosesleri uygulamalarındaki değerlerle ve alman sonuçlarla karşılaştınldığında, elde edilen antma performansının bu değerlere yakın olduğu görülmüştür. İşletim kolaylığı ve esnekliği, dizayn alternatiflerinin çokluğu gibi pek çok avantaja sahip bulunan AKR sistemlerinin, kuvvetli yapıdaki deri endüstrisi atıksulannm arıtılmasında başanyla uygulanmasının mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.
Arsenic removal from drinking water

İçme sularından arsenat giderimi, koagülasyon-flokülasyon, kireçle yumuşatma ve adsorpsiyon yöntemleri kullanılarak araştırılmıştır. Koagülasyon ve flokülasyon yönteminde, başlangıç arsenat konsantrasyonu, pH ve koagülant dozu gibi ana işletme parametrelerini etkilerinin belirlenebilmesi ve maksimum arsenat giderme verimini sağlayan kombinasyonun bulunabilmesi amacıyla Box-Behnken istatistiksel deney tasarım yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada koagülant olarak demir klorür, demir sülfat, demir sülfat ve alüminyum sülfat denenmiştir. Demir klorür, kullanılması gereken miktarı ve arıtmadan sonra suda kalan arsenat ve demir konsantrasyonu göz önünde bulundurularak en etkili kolagülant olarak belirlenmiştir. Kullanılan tüm polimerler arsenat giderme verimini arttırmasına rağmen katyonik polielektrolit uygulanması anyonik ve noniyonik polielektrolitlere göre daha iyi bir verim sağlamıştır. Box-Behnken istatistiksel denay tasarımı ve yanıt yüzey yöntemi içme sularından arsenat giderimi için etkili ve uygulanabilir bir yaklaşım getirmekte ve gerekli deney sayısını azaltarak arsenat giderimi için optimum şartların belirlenmesinde etkili olmaktadır. Kireçle yumuşatma yöntemi ile arsenat giderimi demir tuzları ve alüminyum sülfata göre daha fazla koagülant dozu ve daha yüksek işletme pH'ı gerektirmektedir. Bu nedenle daha fazla miktarda çamur oluşumuna ve arıtmadan sonra pH ayarının yapılabilmesi için güçlü asitlere ihtiyaç duymaktadır. Adsorpsiyon yöntemi ile içme sularından arsenat giderimi için adsorban olarak klinoptilolit kullanıldı. Demirle işlemden geçirilen zeolitlerin arsenat gideriminde oldukça etkili olduğu görüldü. İzoterm çalışmalarının sonuçlarına göre, GCFeA en yüksek adsorpsiyon kapasitesine sahip ve arsenat iyonları ile adsorban arasındaki kuvvetin en güçlü olduğu adsorban madde olarak belirlendi. Yalancı ikinci dereceden kinetik model GCFeA ve GCFeB ile arsenat adsorpsiyonunda yalancı birinci dereceden kinetik modele göre daha iyi bir korelasyon gösterdi. GCFeA kullanılarak kolon doygunluğa ulaşmadan önce yaklaşık 3600 yatak hacmi arsenat içeren su giderilebildi. Sasalı-İzmir'deki bir yeraltı suyunda bulunan arseniğin giderilebilmesi için, koagülasyon-flokülasyon, kireçle yumuşatma ve adsorpsiyon yöntemlerinden elde edilen optimum şartlar sentetik ve doğal olarak arsenikle kirlenmiş suların arıtımından elde edilen sonuçların karşılaştırılabilmesi için denenmiştir. Doğal olarak arsenikle kirlenmiş suyla yapılan deneylerden elde edilen sonuçlar sentetik olarak kirletilmiş çeşme suyundan elde edilen sonuçlar ile oldukça iyi bir uyum sağlamıştır.
Süt endüstrisinde atık sularında yeni bir yağ-sıvı ayırımı teknolojisinin incelenmesi

ANAHTAR KELİMELER Süt, Yağ, Absorbsiyon, Reaktör Bu çalışmanın amacı, yoğun yağ konsantrasyonu ihtiva eden süt endüstrisi kaynaklı atıksulardan yağ giderilmesi için halen mevcut ve uygulanan arıtma teknolojilerine alternatif olarak absorbans madde kullanılması, bu absorbans maddenin verim ve maaliyet açısından uygulanabilirliğinin araştırılmasıdır. Yapılan çalışmalarda absorbans madde tam karıştırmalı kesikli reaktör ve paket yataklı reaktörde uygulanmış, absorbansın yağ giderme veriminin paket yataklı reaktörde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Absorbans maddenin yoğunluğunun suya oranla çok az oluşu tam karıştırmalı kesikli reaktörde absorbansın sadece su yüzeyindeki yağı tutmasına, su içerisindeki emülsiye haldeki yağla teması sağlanamadığından absorbe edemediği sonucuna varılmıştır. Ayrıca absorbans madde hem odun talaşı hem de hayvan küspesi ile paket yataklı reaktörde denenmiş yine istenilen verim sağlanılamamıştır. Sonuç olarak absorbans maddenin günümüzde uygulanan yağ giderme teknolojilerine alternatif olabilecek şekilde paket yataklı reaktörler kullanılmak suretiyle uygulanması verim itibariyle mümkün görülmektedir. Ancak söz konusu absorbans madde menşei itibarı ile tamamen ithaldir ve tek kullanım sonucu özelliğini kaybetmesi maddenin geri kazanımı mümkün kılmamaktadır.
Van büyükşehir belediyesi entegre atık yönetimi planı oluşturulması

Bütün dünyada olduğu gibi, ülkemizde de özellikle büyük yerleşim birimlerinde insanların karşılaştığı en büyük çevre sorunlarından biri de katı atıklardır. Van'da günde yaklaşık 650 ton evsel nitelikli katı atık oluşmaktadır. Van'da oluşan atıkların içeriği bölgelere ve mevsimlere göre değişmekle beraber, evsel katı atıkların % 16 .66'sı organik atıklar, kalan kısmını ise kağıt, karton, tekstil, plastik, deri, metal, ağaç, cam ve kül gibi maddeler oluşturmaktadır. Bu atıklar kaynağında karışık toplanıp, vahşi döküm yoluyla bertaraf edilmektedir. Depolama ise Van ili Tuşba ilçesi Beyüzümü köyü Hoşgedik mevkii Vahşi Çöplüğünde çöp karıştırıcılar tarafından sıhhi olmayan bir biçimde gerçekleştirilmektedir. Van gibi orta büyüklükte bir şehirde Entegre Kentsel Katı Atık Yönetimi Planlaması, kurumsal, sosyal, finans ve şehircilik sorunlarına bağlı ciddi risk ve belirsizlikler taşımaktadır. Söz konusu riskleri asgari düzeyde tutmak üzere AB Mevzuatı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile uyumlu, teknik, ekonomik ve sosyal bakımdan sürdürülebilir bir Entegre Katı Atık Yönetimi Sistemi bu tez çalışmasında önerilmektedir. Buna göre Van'da Entegre Katı Atık Yönetimi yaklaşımı aşağıdaki gibi özetlenebilir: Kaynağında ayrı toplama, biriktirme ve atık yönetimi konusunda, halka ve sorumlulara eğitim ve bilinçlendirme alışmaları, toplama sistemindeki eksiklikleri giderecek ve taşımayı verimli kılacak transfer metodu ve elemanları, geri kazanım sistemi, nihai bertaraf tesisi olarak düzenli depolama sahası öngörülmüş vahşi döküm sahasının ıslahında kullanılacak yöntem ve detayları, belirlenmiştir.
Bazı uçucu organik bileşenlerin aktif karbon, pomza taşı ve zeolitle giderimi üzerine bir araştırma

Uçucu organik bileşikler birçok kaynaktan atmosfere yayılan, insanlara, bitkilere ve atmosferin normal bileşimine olumsuz etkiler yapan ve normal oda ısısında kolayca buharlaşabilen maddelerdir. Bu olumsuz etkilerinden dolayı uçucu organik bileşiklerin yerine ya alternatif başka bir madde kullanılmakta veya kaynakta atmosfere salıverilmeden önce yok edilmektedir. Uçucu organik bileşikleri giderme yollan: yoğuşturma, termal yakma, absorpsiyon ve adsorpsiyon gibi yöntemlerdir. Bu yöntemlerin her birinin avantaj ve dezavantajları mevcuttur. En çok uygulanan adsorpsiyondur, çünkü bu yöntemle düşük miktarlardaki uçucu organik bileşikleri gidermek veya onları tekrar geri kazanmak mümkündür. Granüler aktif karbon veya aktif karbon lifleri üzerine UOB adsorpsiyonu en çok uygulanan giderme yöntemidir. Aktif karbonun yüksek ısıya dayanıklı olmaması ve yanabilme özelliğinden dolayı alternatif adsorbent arayışı sürmektedir. Zeolit ve bazı polimer maddeler bu alternatif adsorbentlerin başında gelmektedir. Zeolit ve polimerik adsorbentlerin yapısının ısı etkisi ile bozulması gibi dezavantajları vardır. Bu çalışmada şu ana kadar UOB adsorpsiyonunda kullanılan adsorbentlere alternatif olarak pomza taşı kullanılmıştır. Pomza taşı üzerine UOB adsorpsiyonu aktif karbon ve zeolitle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Beş farklı uçucu organik bileşik için pomzanın adsorplama özelliği incelenmiştir. Yapılan deneysel çalışmalar neticesinde aktif karbon ve pomza üzerine seçilmiş uçucu organik bileşiklerin adsorpsiyonunun tip- 1 izoterm gösterdiği, yani Langmuir izotermine uyduğu; zeolit üzerine adsorpsiyonun ise tip-IV izoterm özelliği gösterdiği görülmüştür. Aktif karbonun kullanılan uçucu organik bileşikleri kısa bir sürede %90'lık bir verimle adsorplamasına karşın pomza en fazla % 60 ve zeolit % 45 adsorpsiyon verimi sağlamıştır. Ayrıca pomza ve zeolit kullanılarak bu verime aktif karbona göre daha uzun sürede ulaşılmıştır. Sonuç olarak pomza taşının ucuz olması ve % 60. gibi bir adsorpsiyon verimi sağlaması onun UOB giderimi için alternatif bir adsorbent olabileceğini göstermektedir. I
Yukarı akışlı anaerobik sabit yatak reaktörlerde yüksek kirlilik seviyesine sahip atıksuların arıtılabilirliğinin incelenmesi

Başlangıçta, yüksek organik içeriğe sahip sentetik atıksu hazırlandı ve bir anaerobik sabit-yatak reaktörde içerisinde, pomza destek materyali üzerinde biyofilm geliştirildi. Sonra, sentetik olarak hazırlanmış atıksuların arıtım çalışmalarının ardından farklı kirletici yüklemeler altında, Erzurum Et ve Balık Kurumu çıkış sularının arıtılabilirliği çalışılmıştır. Analizden önce, arıtılan atıksular 0,45 m'lik por boyutuna sahip selüloz membran kullanılarak filtre edilmiştir. KOİ, PO4-P, NO2-N analizleri standart metotlara göre spektrofotometrik olarak ölçülmüştür. Ayrıca arıtılan atıksuyun pH, sıcaklık ve alkalinitesi ölçülmüştür. Anaerobik arıtımda karbon kaynağının düşük olması durumunda yeterli giderim sağlanamadığından bu çalışmada da 500 mg/lt den düşük yüklemelerde verimler düşük kalmıştır. Karbon kaynağı glikoz olan 1,056 kg KOİ/m3. gün' lük organik yüklemede 17 saat sonra %93' lük, 24,67 kg KOİ/m3. gün' lük yüklemede ise 23 saat sonra %33'lük giderme verimi elde edilmiştir. Yine kombina atıksuyu için 1,056 kg KOİ/m3. gün' lük yüklemede 24 saat sonra %86' lık ve 37 kg KOİ/m3. gün' lük yüklemede ise 100 saat sonunda %28'lik giderme verimleri elde edilmiştir.
Antep fıstığı kabuklarının sıvılaştırma koşullarının araştırılması

Endüstriyel ve tarımsal organik atık olan biyokütlenin, önemli bir yenilenebilir enerji kaynağı olduğu, yaygın yakıtlara dönüşümünde araştırmaların yoğunlaştığı ve araştırma bulgularına dayalı teknolojilerin geliştirilmeye çalışıldığı bilinmektedir. Bu çalışmada, potansiyel atık olan antep fıstığı kabuğunun, parçacık boyutu, ısıtma hızı, çözücü tipi sabit tutularak; reaksiyon süresi, işletme basıncı, katalizör etkisi gibi parametrelerin sıvılaştırma reaksiyonu sonrasında katı ürünlere dönüşüm verimi üzerindeki etkisi incelenmiştir. Antep fıstığı kabuğu, katı maddenin %15'i kadar sodyum hidroksit veya sodyum bor hidrür (NaBH4) ile hazırlanan sulu çözelti ile %20 kabuk olacak şekilde karıştırılmıştır. 300 0C, 325 0C ve 10-14 MPa'lık işletme basıncı altında 15-30- 45 dakika süreyle 600 mL hacimli HPTR'de sıvılaştırma işlemleri yürütülmüştür. Ürünler, katı ve sulu kısım olmak üzere ayrılmış ve kurutularak katının katı ya dönüşüm ve suda çözünen ürünlere dönüşüm verimleri saptanmıştır. Ayrıca ürünlerin FTIR ve GC-MS analizleri yapılarak fıstık kabuğundaki değişimler ve ürün dönüşümüyle ilgili yorumlar yapılmaya çalışılmıştır. Sıvılaştırma deneyleri sonrasında en yüksek toplam katı ürün dönüşüm verimi; sıcaklık; 300 0C, işletme basıncı; 10 MPa, katı madde içeriği; %20, katalizör miktarı; hammaddenin %15'i kadar sodyum hidroksit, sıvılaştırma süresi 45 min olarak bulunmuştur.
Tetraetilen penta amin poliüre-poliamin polimeri ile Pd iyonlarının sulu çözeltilerden adsorpsiyonla gideriminin incelenmesi

Anahtar kelimeler: Pd, adsorpsiyon, uzaklaştırma, tetraetilen pentaamin polimeri. Bu çalışmada sulu çözeltilerden Pd iyonlarının tetraetilen pentaamin polimeri ile sulu çözeltilerden adsorpsiyonu incelenmiştir. Adsorpsiyon çalışmalarında pH, karıştırma süresi, adsorban miktarı, Pd başlangıç konsantrasyonu ve sıcaklık gibi parametrelerin etkisi incelenerek optimize değerleri belirlendi. Langmuir ve Freundlich izoterm modelleri kullanılarak analiz edilen Pd adsorpsiyonunun deneysel sonuçları, tek tabakalı adsorpsiyonu ifade eden Langmuir izotermi ile yüksek uyum göstermiştir. Langmuir izotermine göre Pd iyonları için TEPA'nın maksimum adsorpsiyon kapasitesi 169, 48 mg. g-1 olarak hesaplanmıştır. TEPA ile Pd iyonlarının adsorpsiyon kinetiği pseudo ikinci derece modeli ile uyumlu bulunmuştur. Sıcaklık artışı ile TEPA üzerine adsorplanan metal iyonları miktarında azalma görüldü. Sıcaklıkla ters orantılı olarak adsorplanan metal iyonları miktarındaki azalma prosesin ekzotermik olduğunu gösterdi.
Yüsek KOİ içeriğine sahip ilaç sanayi atık sularının arıtılabilirlik çalışmaları

İlaç üretimi sonrası atık olarak suya kompleks yapılı ve yüksek kirlilik yüküne sahip kimyasal maddeler karışmaktadır. Bu atıksularda bulunan toksik ve kalıcı özellikteki organik maddelerin birikimi, çevresel açıdan önemli bir sorun haline gelmektedir. Bu tip suların arıtılmasında, atıksuyun içeriğindeki kompleks yapılı organik maddelerin biyolojik veya kimyasal olarak tam olarak parçalanamaması, birden fazla arıtım aşamasına ihtiyaç duyulmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada ilaç sanayi atıksuyunun kimyasal ve biyolojik arıtılabilirliği incelenmiştir. Atıksuyun yüksek KOİ içeriğinin giderilmesi için öncelikli olarak Fenton oksidasyonu olarak denenmiştir. Çeşitli pH değerlerinde, farklı katalizör (FeSO4.7H2O) ve hidrojen peroksit (H2O2) miktarlarında çalışmalar gerçekleştirilmiş ve optimum değerler maliyette göz önünde bulundurularak elde edilmiştir. En uygun alternatifin pH 4'de %5 H2O2 ve 20 g/L FeSO4.7H2O kullanımının olacağı bulunmuştur. Fenton oksidasyonu ile % 75 KOİ giderim verimi eldesinden sonra istenilen deşarj değerlerinin sağlanması için anaerobik arıtım uygulanmıştır. Anaerobik arıtım deneyleri sonucunda %95'e varan verim elde edilmiştir. Atıksuyun yapısındaki yüksek miktardaki amonyak ve sülfatın hem KOİ giderimine hem de anaerobik arıtmaya olan etkileri incelenmiştir. Yüksek miktardaki amonyak mikroorganizmalar üzerinde toksik etki göstermiştir. Ancak sülfatın beklenilenin aksine arıtımda fazla bir etkisi olmadığı görülmüştür. Fenton ve anaerobik arıtımla %98'lere varan KOİ giderimi sağlansa da, sonuç deşarj standartlarını sağlamamaktadır. Çalışmalar kapsamında en son olarak aktif karbon ile adsorpsiyon denemiştir. Aktif karbon prosesinde diğer denemelerden farklı olarak kompozit numune yerine asetaminofen ünitesi kristal atıksuyu kullanılmıştır. Bu çalışmalarda kırılma eğrileri ve yüksek KOİ giderimleri elde edilmiştir. Aktif karbon isopropil alkol rejenerasyonu araştırılmış ve rejenerasyon sonrası aktif karbon tekrar kullanılabilmiştir.
Çevre etiketi sistemi ve Türkiye'deki durumu

Çevre Etiketleri, ürün ve hizmetlerin çevresel olduğunu gösteren, tüketicilere güvenilir bilgi sağlamayı amaçlayan ve çoğunlukla gönüllülük esasına dayalı olarak yürütülen, bağımsız şekilde onaylanarak sertifikalandırılan ve Hayat Boyu Değerlendirme Yöntemi ile analiz edilen veya üretici beyanını esas alan, ISO 14020,14021,14024, 14025 vb. standartlara dayanan, sürdürülebilir tüketim ve üretim politikasının bir parçası olarak ifade edilebilen piyasa temelli ekonomik araçlardır. Günümüzde 199 ülkede 25 endüstri sektöründe yaklaşık 463 çevre etiketi uygulamasından bahsedilmektedir. Dünyada çevre etiketi sistemini yürürlüğe koyan ilk ülke Almanyadır. 1977 yılında Mavi Melek adıyla başlatılan çevre etiketini, 1992 yılında oluşturulan ve AB üyesi ülkeler ile AB'ye ihracat yapan üreticiler tarafından uygulanan AB Eko-Etiketi takip etmiştir. Bu tez çalışmasında, öncelikli olarak çevre etiketi sisteminin tanımı ve amaçlarına yer verilerek, bahse konu sistemin sağladığı avantajlar detaylı bir şekilde açıklanmıştır. Bu avantajlar kısaca; Daha az atık, Tehlikeli madde minimizasyonu İşletmelerde sürekli iyileştirme politikası ve çevresel itibar Kütle dengesi hesabı ile su enerji ve malzeme tasarrufu Müşteriler için güvenilir çevresel seçenek ve bilimsel mesnetli beyan Çevresel mevzuatlara uyumu destekleyen ve kirlenmeden çevresel önlem almayı hedefleyen bir adım şeklinde sıralanmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise ülkemizde ürünlere yönelik çevre etiketi sisteminin oluşturulmasından sorumlu otorite, T. C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığının çevre etiketine yönelik faaliyetleri izah edilmiş olup; bunlar, 'AB Eko-Etiket Planının Uygulanması' konulu TAIEX Çalıştayı, Çevresel Etiket Altyapı Projesi, Çevre Etiketi Seminerleri, Türkiye'de Ulusal Çevre Etiket Sisteminin Kurulmasına Yönelik SEI Projesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından 19.10. 2018 tarihli ve 30570 sayılı Çevre Etiketi Yönetmeliği'nin yayımlanması, TÜBİTAK ile birlikte yürütülen 'Türkiye Çevre Etiket Sisteminin Sürdürülebilir Uygulanması ve Farkındalığın Arttırılması Kapsamında Turistik Konaklama Tesisleri Hizmet Grubunda Çevre Etiketi Kriterlerinin Oluşturulması Projesi' şeklinde listelenmiştir. Tezin sonucunda çevre etiketi sisteminin daha aktif hale gelebilmesi adına faydalı görülen öneriler beyan edilmiştir. Kısaca; AB İle Karşılıklı Tanıma Anlaşmalarının YapılmasıGEN Ağına Üye Olunması, AB Eko-Etiket Mevzuatına Kademeli Bir Geçiş İçin Uyumlaştırma Takvimi Hazırlanması, Teşvik programlarının detaylandırılması; bununla birlikte etkin bir denetim mekanizmasının oluşturulması, Her ölçekte farklı sektörlere hitap edecek etkin bir çevresel korumanın sağlanması amacıyla kriterlerin kademeli hale getirilmesi Reklam, tanıtım ve kamu spotları vb. yöntemlerle etiket sisteminin tanıtılması ve farkındalığının arttırılması Ulusal Çevre Mevzuatlarında kapsam belirleme ve kullanılan veri tabanına entegrasyon ile tekrarlayan işlemlerden kaçınılarak eko-etiket sürecinin işlerliğinin arttırılması yönünde yazılım geliştirilmesi
Cumhuriyet Üniversitesi atık su arıtma tesisi performansının farklı işletme koşullarında incelenmesi

Yüksek Lisans Tezi CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ ATIKSU ARITMA TESİSİ PERFORMANSININ FARKLI İŞLETME KOŞULLARINDA İNCELENMESİ Sevda ALAY Cumhuriyet. Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı Danışman : Prof. Dr. Mustafa DEĞİRMENCİ Bu çalışmada, Cumhuriyet Üniversitesi kampus atıksularımn miktar ve özelliklerinin dönemsel ve gün içerisindeki değişimleri tespit edilmiş ve tesis inşa edilmeden önce yapılan ölçümlerle karşılaştırılmıştır. Tesis çıkış suyu kalitesi hem deşarj standartları ve hem de sulama suyu kalitesi açısından değerlendirilmiştir. Ayrıca, by-pass sisteminin devreye girmesi sonucunda kirlilik yükleri ve arıtma verimleri belirlenmiştir. Uzun havalandırmalı aktif çamur sistemi kontrol altına alınmıştır. Bu tez kapsamında incelenen bir diğer konu ise tesisin maliyet analizinin yapılmasıdır. Arıtma tesisi; kampus atıksulanmn hastane atıksuları nedeniyle kimyasal içerikli olacağı düşüncesiyle havalandırmalı bir dengeleme havuzu ve kimyasal arıtım üniteleri içermektedir. Ancak hem lojman atıksulanmn kanalizasyon sistemine bağlanması hem de nüfusun doygun nüfusa yaklaşması nedeniyle hastane atıksulanmn etkisi, eğitim döneminde 1994 yılındaki %21. 4 değerinden 2003 yılında % 17.94 değerine; tatil döneminde ise 1994 yılındaki %72. 4 değerinden 2003 yılında %44. 64 değerine düşmüştür. Eğitim döneminde KOI/BOI 5 oranlan gün içerisinde ortalama 1,7 eğitimin olmadığı dönemde ise 1,74 dolayındadır. Kirlilik yükleri, eğitim dönemi için ortalama 1 1.57 gr BOI5/ N- gün, 6.25 gr AKM/ N- gün; eğitimin olmadığı dönemde ise 15.64 gr BOI5/ N- gün, 15.97 gr AKM/ N- gün arasında değişmektedir. Kampus atıksulannın kirlilik parametreleri açısından zayıf karakterde atıksular sınıfında yer aldığı belirlenmiştir. Atıksuyun pompa merkezinden bir boru hattı ile kimyasal antım ünitelerine uğramadan direkt havalandırma havuzuna verilmesi durumunda yılda 25 milyar civannda kar elde edileceği belirlenmiştir. By-pass sisteminin devreye girmesi sonucunda BOİ5 ' de % 90, KOİ'de % 70 ve AKM açısından ise % 93 giderim verimlerinin elde edildiği görülmüştür.