İlköğretim okulu müdürlerinin eğitim-öğretim ve yönetime ilişkin yeterliklerinin sınıf ve branş öğretmenleri tarafından değerlendirilmesi

Eğitim Yönetimi alanında son yıllarda birçok bilimsel çalışmalar yapılmıştır. Bu bilimsel çalışmalarla ortaya konan yeterliliğe dayalı yönetici yetiştirme yaklaşımının yönetim alanı için ümit verici olduğu söylene- bilir. Yeterlik bir kişiye görevlerinin gerektirdiği rolleri oynayabilme gücü kazandıran özelliklerin varlığı olarak tanımlanmaktadır. Bu araştırmada ilköğretim okulu müdürlerinin eğitim-öğretim ve yönetimle ilgili görevlerini yerine getirmedeki yeterliliklerinin öğretmenlerin değerlendirmeleri- ne göre belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma tarama modelindedir. Konu ile ilgili literatür taranmış, ilk- öğretim okulu müdürlerinin, görevlerini yerine getirmedeki mevcut ye- terliliklerine ilişkin öğretmen görüşleri, geliştirilen anket ile belirlenmiş- tir. Araştırmada anket yoluyla toplanan bilgilerin, SPSS Paket programı kullanılarak istatistik anilizleri yapılmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, standart sapma, yüzde ve t testi kullanılmıştır. Grupların görüşleri arasındaki manidarlık düzeyi olarak 0.01 ve 0.05 benimsenmiştir. Araştırma sonucunda aşağıdaki bulgular elde edilmiştir: 1. Eğitim öğretim alanında sınıf öğretmenleri ilköğretim okulu müdürlerini 'çok az', branş öğretmenleri 'kısmen' yeterli görmektedirler. 2. Sınıf ve branş öğretmenlerinin, ilköğretim okulu müdürlerinin, eğitim-öğretim alanındaki yeterlilikleri konusundaki görüşleri arasında, 0.01 düzeyinde manidar bir farklılık bulunmuştur. 3. Yönetim alanında sınıf ve branş öğretmenleri, ilköğretim okulu müdürlerini 'kısmen' yeterli görmektedirler. 4. Yönetim alanında sınıf ve branş öğretmenlerinin görüşleri arasında manidar bir farklılık görülmemiştir. 5. İlköğretim okulu müdürlerinin yönetim alanında daha yeterli olduğu sonucuna varılmıştır. 6. Ankette belirtilen yeterlik alanları ile ilgili sorulardan biri hariç öteki sorularda ilköğretim okulu müdürlerini, branş öğretmenleri sınıf öğretmenlerine oranla daha yeterli görmektedirler. İlköğretim okulu müdürlerinin eğitim-öğretim ve yönetime ilişkin yeterlik alanlarından denek görüşlerine göre en yetersiz oldukları alanlar şunlardır: Eğitim-Öğretime İlişkin; a) Sınıf öğretmenlerine göre 11. anket sorusunda belirtilen 'Eğitim-öğretim etkinliklerinde öğrencilerin bireysel farklılıklarının dikkate alınması konusunda öğretmenlere rehberlik etme' (deneklerin % 45'i ilköğretim okulu müdürlerini yetersiz görmüş). b) Branş öğretmenlerine göre, 4. anket sorusunda belirtilen 'öğrencilerin boş zamanlarını faydalı bir biçimde değerlendirebilecekleri sosyal imkanları sağlama' (deneklerin % 31 .4'ü ilköğretim müdürlerini yetersiz görmüş) alanları olmuştur. Yönetime İlişkin ise; Sınıf ve branş öğretmenleri 27. anket sorusunda belirtilen 'ödül ve ceza yöntemlerini verim ve morali yükseltecek biçimde uygulayabilme' yeterli alanı olmuştur (Deneklerin; sınıf öğretmenlerinde % 33.6, branş öğretmenlerinde % 24 .1'i yetersiz görmüş. Branş öğretmenlerinin görüşlerinin sınıf öğretilenlerine oranla ilköğretim okulu müdürlerinin lehin- de olmasının bir takım sebeplerinin olduğu düşünülebilir. Bunlar: 1. Branş öğretmenlerinin kendilerini, sınıf öğretmenlerinden üstün görme anlayışları, 2. Planlama konusuna pek olumlu bak- mamaları, 3. Okul müdürlerine bakış açıları ve beklentileri, 4. Branş öğretmenlerinin dersimi veririm giderim anlayışı içinde olmaları, 5. Branş öğretmenlerinin ilköğretim okulu müdürleriyle pek görüşmemeleri, 6. İlköğretim okullarının birinci ve ikinci kademe öğrencileri, öğretmenleri ve bu kurumu yöneten yöneticilerin bu okulları bir bütünlük içinde algılamamaları. iv