Kazak coğrafyasında insan-doğa ilişkisi

Avrasya ve Orta Asya arasında olan Kazakistan; kuzeyde Rusya Federasyonu, Ural Dağlan ve Güney Sibirya, doğuda Moğolistan ve Doğu Türkistan, güneyde Kırgızistan, Özbekistan Aladağ, Tanrı Dağları ve Aral Gölü, batıda Hazar Denizi ile çevrili. 1997'ye kadar Alma-Ata olan başkenti bu tarihte Astana'ya taşıyan Kazakistan, Orta Asya'da en geniş topraklara sahip bir devlettir. Araştırmalarda, Kazak resminde doğa ve insan ilişkisi konusunda ilk çağlardan günümüze örnekler ve daha önce bu konuyu ele alan sanatçılar incelenmiştir. Geçmiş dönemlerde neler yapıldığını ve bugün değişen Kazakistan'daki resim sanatının özelliklerini de görebiliyoruz. Kazakistan'ı yakından tanımak, araştırma ve uygulamalı çalışmaların sonunda Kazak sanatını keşfetmek ve tanıtmak amacıyla çalışmıştır. İnsan ve doğa ilişkisi konusunda yeni bilgilerle aşama aşama gelişen çalışmalar, farklı boyutlarda tuval çalışmalarına dönüşerek devam etmiş, böylece Kazakistan sanatında insan ve doğa ilişkisinde kendine özgü ortamını yaşatarak, ortaya çıkabilecek yeni kompozisyonlar sergilemektedir. Kazakistan eski Hım, Sak ve Türk boylarının yaşadığı topraktır ve mirasçısıdır. Günümüzde söz konusu eski dönemlere ait 25 binden fazla tarihi-kültürel öneme sahip yapıtlar vardır, bunların 8 bini devlet himayesindedir, lobisi ise UNESCO koruma listesine alınmıştır. Maalesef son yıllarda ülkede bulunan ve benzeri olmayan kültürel ve tarihi heykellerimizi korumaya yönelik çalışmalarda eksikliklerin olduğunu itiraf etmeliyiz. Kazakistan Cumhuriyeti'nin bir özelliği de geniş topraklarında 130'a yakın farklı uyruk ve etnik grubu barındırmasıdır. Demografi, etnik ve kültürel mozaik ülkenin benzeri olmayan zenginliğinin ve Kazak halkının gönül cömertliğinin simgesidir. Ülkenin Anayasası'na göre Kazakistan'ın her vatandaşı uyruk, din ve sosyal farklılıklar gözetmeksizin aynı haklara sahiptir. Her uyruk mensubuna kendi kültür ve dilini geliştirmesine yönelik haklar tanınmıştır. Ülkedeki farklı uyruklar ve etnik grupların sorunlarının çözümü ve isteklerinin incelenmesi sadece devlet düzeyinde himaye altında değil, bununla birlikte bu maksatla kurulmuş olan Kazakistan Halkları Asamblesi tarafından da himaye altına alınmıştır. Böylece farklı uyrukların karşılıklı etkileşimi Kazakistan kültürünün gelişmesine ve zenginleşmesine yönelik katkıda bulunmaktadır. Ülkede Kazak ve Rus dilleri dışında Alman, Kore ve Uygur dillerinde pek çok gazete ve dergiler yayınlanmaktadır. Bununla birlikte radyo ve televizyonlarda da bu dillerde yayın yapılmaktadır. Bu Kazakistan'ın iç politikası ve uyruklar arası politikasındaki demokratik ilkelerin üstünlüğünün göstergesidir. Günümüzde çok uluslu Kazakistan Cumhuriyeti dönemin koşullarına göre toplumsal demokratikleşme yolunda önemli adımlar atmaya başlamıştır. Bunun açık örneklerinden biri geçen yıl yapılan ve alternatif ilkeleri benimseyen Cumhurbaşkanı ve Parlamento seçimleridir. Kazakistan coğrafya, insan ve doğa ilişkisi konusunda sadece bilimsel ve tarihi yönden değil, zamanın koşullarına uygun siyasi ve felsefi yönden de zengin bir yapıt özelliği taşımaktadır. Eser, dikkatle inceleyenlere eski Sovyetler Birliği, Kazaklar ve onların gelenekleri ile özellikleri ve mentalitesi hakkında bilgi sahibi olmalarına ışık tutacaktır. Bu çalışmanın başlıca amaçlarından biri kazakların geçmişşi, bugünü ve geleceğini dikkate alarak sanat görüşüyle ifade etmektir. Kazak halkının tarihte bıraktığı izler ve dünya kültürüne katkısı gibi konular ise ele alınmamıştır. İnsan ve doğa ilişkisi konusunda yerli ve yabancı kaynak araştırmaları ile yurt içi ve yurt dışı müzeler, sergiler, bienallerde incelemelerde bulunularak günümüzdeki eğilim ve tavırlar saptanmış, bunların dışında bir plastik dil geliştirmek amaçlanmış, zaman zaman bunlara göndermelerde bulunulmuştur. Kazakistan coğrafyasının biçimsel çözümünü oluşturacak uygulamalı çalışmaların bu doğa içinde sunulması, Kazakistan'ın kendine özgü gizemli duygu ortamını yaşatacaktır.