turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bazı farmasötik ilaç kalıntılarının sulardaki toksik etkileri

Çevresel analizlerde geleneksel kimyasal maddelerin yanında farmasötiklerinde kirletici sınıfa dahil olduğu yapılan çalışmalar sonucu tespit edilmiştir. Çalışmamızda kış ve bahar döneminde alınan su numunelerinde İbuprofen, Naproksen, Diklofenak, Salisilik asit ve kafein bileşenleri SPE-GC-MS'de derivatize edilerek belirlendi. Bu bileşenler antienflamatuvar, analjezik ve antipiretik olarak insan sağlığını korumada ve veterinerlikte reçetesiz olarak da sıkça kullanılmaktadır. Bileşenler için uygun pH, derivatizasyon ve SPE şartları tespit edilerek ölçümleri yapıldı. Kafein hariç uygun pH 2 olarak tespit edildi. Waters Oasis, C18 ve MCX kartuşlarının geri kazanım oranları ve kullanım kolaylığı sonucunda Waters Oasis HLB kartuş, ekstraksiyon için tercih edildi. Yüzey suyu numunelerinde bu bileşenler 0.0015-121. 13 ng/l aralığında tespit edildi. Evsel ve endüstriyel atıksu arıtma tesisinden deşarj edilen ilaçların yüzey sularında akıntı yönünde önemli mesafeler boyunca kalıcı oldukları belirlendi. Naproksen, İbuprofen, Diklofenak ve Salisilik asitin akut toksisiteleri V. fisheri bakterisi ile ToxAlert 100 kullanılarak değerlendirildi. Seçilen maddeler asidik özellikte, çok polar ve reçetesiz sık satılan analjeziklerdir. Doz-yanıt eğrileri çizilerek lineer regresyon analizi ve probit analizleri yapılarak %50 etkili konsantrasyonları (EC50) 11.79-54. 39 mg/l ve toksik birimleri 1.83-8. 48 aralığında hesaplandı. Sucul ortamlarda farmasötiklerin tek başlarına akut etkilerinin olasılık dışı olduğu belirlendi. Ancak karışımın akut toksisitesi V. fisheri bakterisi kullanılarak değerlendirildiğinde EC50 7.09 mg/l ve toksik birim 14.10 hesaplanarak organizma için çok toksik olduğu bulundu.
İzmir ili içme ve kullanım sularında radyoaktivite ve veriler arasında korelasyon analizleri

Bir insanın sadece biyolojik ihtiyaçları için günde yaklaşık iki litresine ihtiyaç duyduğu su, canlıların yaşamları için gerekli olan maddelerin basında gelir. 1 8 Yeryüzünde bol miktarda (~2xlC ton) su vardır. Ancak, içme suyu azdır. Mevcut içme suyu kaynakları hızla artan nüfus, plansız gelişen endüstri ve yok edilen ormanlar nedeniyle günden güne ihtiyacı karşılayamaz duruma gelmektedir. İzmir ili içme ve kullanım su ihtiyacının büyük bir kısmı yeraltı su kaynaklarından karşılanmaktadır. Yeraltı suları yeryüzü sularına nazaran daha fazla radyoaktivite içerebilmektedir. Bu çalışmada İzmir ili içme suyu ihtiyaçlarının karşılandığı 5 farklı bölgedeki sondaj kuyularının 20 tanesinden alınan su örneklerinin sıcaklık, pH, Eh, iletkenlik, alkalinite (mg/1) değerleri, radon (pCi/1) ve radyum (pCi/1) konsantrasyonları, su tortularının toplam aktivitesi (pCi/1) ile sondaj kuyusu çevresinde yüzey gama değerleri ölçülmüştür. ölçüm sonuçlarına göre; sıcaklığın 18 -26 C ve ortalama 22 .3 C, pH'in 6.56-7. 51 ve ortalama 7 .00, Eh' m l~55mV ve ortalama 30 .3mV, iletkenliğin 520- 1400 ujmho/cm ve ortalama 717. 8 umho/cm, titrasyon metodu kullanılarak belirlenen alkal ini tenin 261.1-462. 6 mg/1 ve ortalama 326. 7 mg/1, yüzey gama radyasyon ölçümlerinin sırasıyla 4~13 uJVh, 35'103cps ve ortalamalarının 9u. R/h ve 68 cps, kollektör yöntemi kullanılarak ölçülen radon konsatrasyonun DA(Düsük Aktivite}- 155. 7 pCi/ 1 ortalama 44.9 61 pCi/1, aynı yöntemle radyum konsantrasyonun DA-22. 2 pCi/ 1 ortalama 4.6 pCi/1, su tortusunun toplam aktivitesinin DA~629. 3 pCi/ 1 ve ortalama 111 pCi/ 1 olduğu bulunmuştur. Bulunan bu sonuçlar tablolar halinde, ve ölçüm sonuçlarının regrasyon ve korelasyon analizleri tablo ve grafikler halinde sunulmuştur. 62
Pumping and vacuuming sewerage system

Çevre Mühendisliği uygulama alanlarının en önemlilerinden biri kanalizasyon sistemleridir. Bu çalışmada, klasik olarak uygulanan kanalizasyon sistemlerine alternatif olarak bazı özel durumlarda daha ekonomik olabilen vakumlu kanalizasyon sistemleri uygulamaları araştırılmıştır. Klasik olarak projelendirilen kanalizasyon sistemleri, yerçekimi kuvveti esas alınarak hesaplanmaktadır. Bu sistemde atıksu serbest yüzeyli akım ile istenilen noktaya toplanabilmektedir. Ancak nihai bertaraf noktasının şebekenin tamamından veya bir kısmından daha yüksekte olması durumunda buraların atıksuyu pompasız toplanamaz. Böyle durumlarda vakumlu kanalizasyon daha ekonomik olabilmektedir. Vakumlu kanalizasyon sistemlerinde, atıksu kanalizasyon muayene bacalarına kadar serbest yüzeyli olarak gelmekte muayene bacasından vakumlu iletim ile vakum tankına toplanmaktadır. Vakum sisteminde vakum pompası ile, vakum tankı içerisinde atmosfer basıncının altında basınç oluşturulur. Sistem teorik olarak maksimum 10 mss, pratik olarak 7mss atıksu emme kapasitesine sahiptir. Vakum tankı ile muayene bacaları arasında PE veya PVC borular kullanılmaktadır. Muayene bacası içerisinde bulunan vakum valfleri atıksu girişini ayarlamaktadır. Atıksu olmadığında kapalıdır ve hava geçişine izin vermezler, böylece boşa hava emilmez. Vakum tankında toplanan atıksu ise belirli bir seviyeye geldiğinde deşarj pompası ile atılmaktadır. Vakum tankı üzerinde çalışan vakum ve terfi pompalan otomatik kontrol sistemleri ile kumanda edilir. Vakumlu sistemler küçük yerleşim birimleri için uygun görülmektedir ve belirli kapasitelerde çalışmaktadırlar. Bu çalışmada örnek olarak varsayılan bir sahil sitesi ele alınmıştır. Bu yerleşim birimi hem klasik tip hem de vakumlu tip kanalizasyon sistemi ile çözülerek boyutlandırılmış ve her iki sistemin kesifi yapılarak ilk yatırım maliyetleri karşılaştınlmıştır. Bu çalışmada vakumlu tip kanalizasyon sistemi boyutlandıran, vakumlu kanalizasyon sistemine özgü elemanları seçen ve maliyet hesabı yapan bir program hazırlanmıştır. Program Visual Basic 6.0 ile hazırlanmıştır. Program hazırlanırken, hesaplamalar için kullanıcıdan mümkün olan en az bilgi alınmasına ve kullanıcının değiştirme ihtiyacı olan verileri değiştirebilme imkanı sunulmaktadır. Program yardımı ile birkaç dakikada vakumlu kanalizasyon sisteminin boyutlandırması yapılabilmektedir.
Siyanür içeren kuyumculuk sektöründen kaynaklanan atıksuların ozon esaslı fotokimyasal oksidasyon prosesleri ile arıtımının araştırılması

Bu çalışmada altın atıksularında bulunan siyanürün giderilmesi için İleri Oksidasyon Prosesleri (O3, O3/UV, O3/UV/H2O 2 ve UV/H2O2) araştırılmıştır. Birçok endüstri faaliyetlerinden, madencilik faaliyetlerinden, altın ve gümüş gibi kıymetli metallerin geri kazanımı çalışmalarından açığa çıkan sıvı atıklarda bulunan siyanür çeşitli doğal, kimyasal ve biyolojik yöntemlerle arıtılmaktadır. Çalışmanın asıl amacı, fotokimyasal reaktörde ozon, hidrojen peroksit ve UV ışığının kullanılması ve sulardaki siyanür kirliliğinin giderimi için gerekli şartların ve optimum dozların belirlenmesidir. Çalışmada Bursa iline ait altın işleme tesislerinden numuneler alınmıştır. Çalışılan tüm kombinasyonlar arasında UV/H2O 2 (700 mg/L) prosesinde toplam siyanür giderim oranı en yüksek verime ulaşmıştır
İnebolu ve Bartın limanlarındaki ağır metal kirliliği boyutlarının belirlenmesi

Proje, Ağustos 2013 2014 tarihleri arasında Karadeniz Bölgesinde bulunan İnebolu ve Bartın limanlarında yürütülmüştür. Her iki limanda belirlenen 6 ayrı istasyondan aylık olarak su ve sediment ile Ağustos ve Kasım 2013 tarihlerinde iki defa olacak şekilde midye örnekleri alınmıştır. Örnekler üzerinde 11 ağır metalin içeriklerine bakılmıştır. Bulgular, US EPA tarafından sediment ve deniz suyu için belirlenen değerlerle karşılaştırıldığında, sediment için Bartın limanının Ni açısından çok kirli ve Cr ve Cu bakımından orta derecede kirli ve İnebolu limanının ise Cu açısından çok kirli ve Cr ve Ni bakımından orta derecede kirli olduğu tespit edilmiştir. Her iki liman içinde deniz suyunda herhangi bir kirliliğe rastlanmamıştır. Mytilus galloprovincialis örnekleri için bulunan değerler ise Avrupa Komisyonu tarafından belirlenen midyeler için et kalite standartları ile karşılaştırıldıklarında As, Cd, Cu ve Zn açısından sınırın aşıldığı tespit edilmiştir. Limanların karşılaştırlıması sonucunda ise, sediment için İnebolu limanından belirlenen Al, As, Co, Cu, Fe ve Zn miktarlarının önemli ölçüde Bartın limanından yüksek olurken, deniz suyu için Bartın limanında bulunan Al, Fe ve Mn yoğunluklarının İnebolu limanından yüksek olduğu tespit edilmiştir. Midye örnekleri için ise Bartın limanında belirlenen As ve Pb'un İnebolu limanından ve İnebolu limanında bulunan Co, Cu ve Fe'in Bartın limanından önemli derecede yüksek olduğu görülmüştür.
İzmir Limanı'na gelen gemilerin oluşturduğu egzoz gazı emisyonlarının incelenmesi ve çevresel etkileri

Hava kirliliğinin en önemli etkileri; küresel ısınma, ozon tabakasının kalınlığının azalması, asit yağmurları ve canlılar için yaşamsal önemi olan hava kalitesindeki bozulmadır. Hava kirlenmesine neden olan egzoz gazı yayılımlarının en önemli kaynaklarından biri gemi oluşumlu egzoz gazı yayılımlarıdır. Önemle belirtildiğinde, gemi egzoz gazı kirleticilerinin insan nüfusu üzerinde direkt etkisi vardır. Türkiye'nin en önemli ihracat limanlarından biri olan İzmir Limanı, egzoz gazı yayılımlarını hesaplamak için seçilmiştir. İzmir limanını seçmekteki başlıca neden, İzmir limanına gelen gemilerin, gemi egzoz gazı yayılımlarını hesaplamak için geçmişşte kullanılmamasıdır. Gemi aktivitesi bazlı yöntemi İzmir limanına gelen gemiler için uygulanmıştır. Temel gemi egzoz gazı kirleticilerinin (NOX, SO2, CO2, HC ve PM) seyirde, manevrada ve rıhtımdaki miktarlarını hesaplamak için kullanılmıştır. Bu çalışmada gemi egzoz yayılımlarını hesaplamada kullanılan; ana makine güçleri, jeneratör güçleri ve limanda kalma süreleri gibi veriler, İzmir limanına gelen gemilere ait gerçek değerlerdir. Bu yönteme dayanarak, gemi tiplerine göre, NOX, SO2, CO2, HC ve PM miktarları elde edilmiştir ve ana makine ile jeneratörlerden yayılan egzoz gazı kirleticileri gemi tiplerine göre hesaplanmıştır. İzmir Limanına gelen gemilerin seyirdeki, manevradaki ve rıhtımda yaydıkları egzoz gazı yayılım miktarları bulunmuş ve gemi işletme modlarına göre ana makineden ve jeneratörlerden yayılan toplam egzoz gazı miktarları hesaplanmıştır. Buna ilaveten, gemi tiplerine göre azot oksit, sülfür oksit, karbondioksit, hidrokarbon ve parçacık madde miktarları elde edilmiştir. Bu çalışmada elde edilen sonuçlar, gemilerin ve kara kaynaklarının oluşturduğu egzoz kirleticileri miktarlarını içeren diğer çalışmalarla karşılaştırılmıştır. Bu çalışmadaki bulgular, İzmir limanına gelen gemilerin, İzmir ve çevresi için önemli havayı kirleten sebeplerden olduğunu açığa çıkarmıştır. Bu çalışmanın gerçek verileri ile sonuçları, İzmir ili için gemi egzoz gazı yayılımlarını hesaplama çalışmalarında kullanılabilir.
Kurşun iyonlarının kesikli adsorpsiyon prosesi ile gideriminin cevap yüzey yöntemiyle optimizasyonu

Bu çalışmada, düşük konsantrasyonlarda zehirleyici özelliği olan kurşunun, mordenit kullanılarak sulu çözeltilerden adsorpsiyon prosesi ile gideriminin optimizasyonu gerçekleştirilmiş ve iyon değiştirici mordenit zeolitinin sulu çözeltilerden kurşun iyonlarını uzaklaştırma kapasitesinin belirlenmesi üzerinde çalışılmıştır. Deneysel çalışmada 1.6-2. 0 mm boyutundaki zeolit kullanılmış ve kurşun giderme verimleri saptanmıştır. Optimizasyon, kesikli deney düzeneğinde, farklı adsorpsiyon süreleri, farklı kurşun konsantrasyonları ve sıcaklıklarda çalışılarak gerçekleştirilmiştir. Deneysel çalışma sonucunda 87.15 dk bekleme süresinde, 10.0 mg/L konsantrasyonda ve 49.91 0C sıcaklıkta kurşun giderme verimi % 84.0085 olmuştur. Kurşun adsorpsiyonu deneysel sonuçlarına, Langmuir, Freundlich, Redlich-Peterson ve Toth izotermleri uygulanarak değerlendirilmiştir. Kurşun adsorpsiyon verileri en iyi Freundlich izotermine uygunluk göstermektedir. Çalışma kapsamında kurşunun zeolitle adsorpsiyonu için kinetik çalışmalar ayrı yapılmış ve kurşun adsorpsiyonunun '4.4' derece reaksiyon kinetiğine daha uygun olduğu belirlenmiştir.
Mikrobiyal yakıt hücreleri ile eş zamanlı karbon azot ve fosfor giderimi

Mikrobiyal yakıt hücresi, substratların anaerobik oksidasyonundan elde edilen elektronlarınkullanılmasıyla elektrik üretebilen bir biyoelektrokimyasal cihazdır. Mikrobiyal yakıt hücreleri organik maddelerin yapısındaki kimyasal bağ enerjisi ile bir elektrik akımı oluşturan reaktörlerdir. Mikrobiyal yakıt hücreleri her ne kadar elektrik üretimi için umut vaad etseler de ürettikleri elektrikoksijenle çalışan MYH'ler için oksijeni ortama sağlayan hava motorlarının harcadıkları elektriktenoldukça düşüktür. Bu nedenle oksijen kullanan MYH'leri net bir elektrik üreticisi gibideğerlendirilmez. Bu sistemler daha ziyade atıksu arıtımında kullanılan reaktörler ya da biyosensörlerolarak değerlendirilirler. Bu çalışmada evsel atıksu ile beslenen iki bölmeli bir MYH kullanılarak eş zamanlı karbon, azot ve fosfor giderimi iki periyot halinde 132 gün boyunca çalışılmıştır. İlk periyottaKOİ/N/P 300/30/ 10 iken, ikinci periyotta 600/60/ 20 olarak sağlanmıştır. Anot bölmesinde karbon giderimi sağlanırken katot bölmesinde yetiştirilen fitoplanktonlar sayesinde ortama oksijen salınmışve fitoplanktonların büyümesi ile ortamdan azot ve fosforun giderilmesi sağlanmıştır. Bu sayede çalışma boyunca katot bölmesinde 6.24 2. 7 mg/L çözünmüş oksijen herhangi bir blowerkullanılmadan katot bölmesinde gözlenmiştir. İlk periyotta %90 KOİ, %55 N ve %19. 7 P giderimigözlenirken ikinci periyotta aynı oranlar %90, %23. 87 ve %54'tir. Güç yoğunluğu ise düzenliizlenmiş olup maksimum 40 mW'lık enerji elde edilmiştir. Sonuç olarak foto katota sahip MYH ile eş zamanlı C, N ve P giderimi ve enerji üretimi ortama havalandırıcı çalıştırılmadan sağlanmıştır.
Bursa atmosferindeki sülfat konsantrasyon ve kuru çökelme akılarının belirlenmesi

Atmosferdeki kirleticilerin, en önemli taşınma ve uzaklaştırma mekanizmalarından birisi çökelmedir. Kuru çökelme, toplam atmosferik sülfat çökelmesi içinde önemli bir bölüm olabilmektedir. Bu çalışmada, partiküler sülfat akıları cam fiber filtre yapay yüzeyi kullanılarak ölçülmüştür. Gaz (SO2) + partiküler (SO4-2) akıları su yüzeyi örnekleyicisi kullanılarak ölçülmüştür. Ölçüm programı aralıklı olarak Eylül 2004 - Mart 2005 tarihleri arasında Uludağ Üniversitesi Kampüsü ve Bursa şehrinde yürütülmüştür. Dış hava örnekleri (n=20) ve çökelme akıları (n=20) iki ayrı bölgede aynı anda belirlenmiştir. Ortalama partiküler sülfat kuru çökelme akıları kampüs ve şehir için sırasıyla 31A 34 ve 155A 80 mg m-2gün- 1 dür. Akı ölçümleri genel olarak diğer bölgelerdeki ölçümlerden daha yüksektir. Su yüzeyi örnekleyicisi ile ölçülen ortalama toplam sülfat kuru çökelme akıları Uludağ Üniversitesi kampüsü ve Bursa şehrinde sırasıyla 58 A 41 ve 235 A 43 mg m-2 gün-1. Bursa'da ölçülen toplam sülfat akıları daha yüksektir ve bu sülfat içeren materyallerin atmosferinde yüksek oranda bulunmasından kaynaklanmaktadır. Gaz SO2 kuru çökelme akısı, SYÖ ile ölçülen toplam akıdan (partiküler sülfat artı SO2 akısı), CFF yapay yüzeyler ile ölçülen partiküler sülfat akısının çıkarılmasıyla hesaplanmıştır. Aynı anda partiküler sülfat için ölçülen dış hava konsantrasyonları kampüs ve şehir için sırasıyla 15,2A 6, 7 A g m-3 ve 32,5A 28, 3 A g m-3 ' dir. Şehirdeki dış hava sülfat konsantrasyonu daha yüksektir ve bu büyük ihtimalle buranın kükürt kaynaklarına yakın olması ve mikrometeorolojik faktörlerden kaynaklanmaktadır. Akının karşılık gelen konsantrasyona bölünmesi sonucunda hesaplanan ortalama sülfat kuru çökelme hızı kampüs için 3,0A 3, 9 cm s-1 ve şehir için 7,5A 4, 0 cm s-1 olarak bulunmuştur. Bu değerler, rapor edilmiş partiküler sülfat kuru çökelme hızı değerleri ile uyumludur. Bir otomatik SO2 ölçüm cihazı kullanılarak dış ortam SO2 gaz konsantrasyonu ölçülmüştür. Ortalama SO2 akısı ve dış ortam SO2 konsatrasyonu kampüs ve şehir için sırasıyla 18 A 28 ve 54 A 48 mg m-2 gün-1, 11 A 7 ve 49 A 14 A g m-3 dir. SO2 gaz akısı ve dış ortam konsantrasyon değerleri kütle transfer katsayısının hesaplanmasında kullanılmıştır. Hesaplanan KTK kampüs ve şehir için sırasıyla 0,9 A 1,0 ve 1, 2 A 1,1 cm s-1' dir.
Modifiye edilmiş zeolit yataklı reaktörde tekstil endüstrisi boyahane atık sularından renk gideriminin araştırılması

Bu çalısmada, zeolit sabit yataklı kolon reaktörde gerçek tekstil atıksuları içerisindekireaktif boyarmaddelerinin zeolit üzerine adsorpsiyonu yoluyla renk giderimi arastırılmıstır. Negatif sülfonat gruplarına sahip olan reaktif boyaların negatif yüklü zeolit yüzeyine adsorpsiyonu zor olduğundan, dogal zeolit ile yapılan çalısmalardadüsük adsorpsiyon kapasitesi görülmüstür. Bu yüzden adsorpsiyon kapasitesini arttırmak için dogal zeolit yüzeyi, tipik kuaterner amin yüzey aktif maddesi hegzadesiltrimetil amonyum bromür ile modifiye edilmistir. Adsorpsiyon çalısmalarımodifiye zeolitli sabit yataklı kolon reaktörde yürütülmüs ve gerçek tekstil atıksuyundan renk gideriminin performansı test edilmistir. Deneyler üç asamalıolarak yapılmıs olup her deney serisi, kolondaki zeolitin HTAB ile modifiye edilmesinitakiben, modifiye zeolitli yatakta tekstil atıksuyundan renk giderilmesini içermektedir. Deneylerin sonunda en iyi modifikasyon ve renk giderimi sartlarında rejenerasyon çalısmaları yapılmıstır. Modifikasyon prosesi ve renk gideriminde, kırılma egrileri degisik HTAB konsantrasyonları için, normal çıkıskonsantrasyonuna karsılık, zaman ve yatak yüksekligi olarakçizilerek elde edilmistir. Optimizasyon çalısmalarında değişken olarak; 1-7. 5 g/laralıgında olmak üzere HTAB konsantrasyonu, 0.015-0. 075 l/dk aralıgında olmak üzereHTAB besleme debisi, yine 0.025-0. 075 l/dk aralıgında olmak üzere renkli atıksu besleme debisi ve 12.5- 50 cm aralıgında olmak üzere yatak yüksekligi kullanılmıstır. Adsorpsiyon çalısmalarının ardından zeolit yatagın rejenerasyon çalısmaları pH 10 ve 12 ve sıcaklık 30 ve 60oC kosullarında yapılmıstır. Çalısmada optimum deneyparametrelerinin tespiti amacıyla Taguchi metodu uygulanmıs ve arıtma sisteminin maliyet analizi yapılmak suretiyle arıtılan atıksuyun birim maliyeti hesaplanmıstır. Deney sonuçları, 1 g/l HTAB konsantrasyonunda yapılan modifikasyonun digerlerine göre gerçek tekstil atıksuyundan daha iyi renk giderimi sagladıgını göstermistir.
Kocaeli kentinde hava kirliliğine neden olan inorganik gaz kirleticilerin düzeylerinin, dağılımlarının ve kaynaklarının belirlenmesi

Bu çalışmada, Kocaeli kentinde endüstriyel, evsel ve taşıt kaynaklı kirleticilerden ortama yayılan kükürt dioksit (SO2), azot dioksit (NO2) ve ikincil kirletici olan ozon (O3) düzeyleri belirlenmiştir. Pasif örnekleme tekniği kullanılarak 51 noktada toplanan örnekler, SO2 için iyon kromatograf, O3 için spektorofotometrik ve NO2 için her iki yöntem kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada seçilen inorganik kirleticilerin mevsimsel değişimlerini belirlemek amacı ile yaz ve kış mevsimlerini temsil eden iki örnekleme periyodu seçilmiştir. Bölge genelinde NO2 ve SO2 için elde edilen konsantrasyon değerlerinin, her 2 mevsim için de Hava Kalitesi Kontrol Yönetmeliği 'de verilen Uzun Vadeli Sınır değerlerin altında olduğu ancak taslak yönetmelik Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Yönetmeliği dikkate alındığında her iki kirletici için de sınır değerlerin aşıldığı tespit edilmiştir. Ozon için tespit edilen değerler tüm ölçüm noktalarında Avrupa Birliği tarafından verilen günlük ortalama sınır değer 120 g/m3'ün altında olmakla birlikte, özellikle yaz mevsiminde kent merkezinden uzak bölgelerdeki ozon konsantrasyonlarının vejetasyonun korunması için verilen 65 g/m3'lük sınır değeri birçok yerde aştığı gözlenmiştir. Elde edilen sonuçların değerlendirilmesinde coğrafi bilgi sistemlerinden faydalanılarak kirleticilerin dağılım haritaları oluşturulmuştur.
Arıtma çamurlarının pirolizinde uçucu metal bileşiklerin kontrolü

Dünya nüfusunun artan ihtiyaçlarıyla birlikte sanayi ve teknolojide hızla gelişmektedir. Bu gelişme süresince, sanayi tesislerinden kaynaklanan atık miktarları da artmaktadır. Bu atıkların kontrol altına alınması ve yeniden değerlendirilmesi sürdürebilir gelişme açısından oldukça önemlidir. Galvanizleme arıtma çamurları yüksek metal içeriğine sahip çamurlardır. Bu çamurlar için çeşitli bertaraf yolları mümkündür, piroliz yöntemi de bu teknolojilerden biridir. Fakat termokimyasal işlemlerle çamurların bertarafında uçucu metal bileşikleri, hava kirliliği açısından sorun oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, mikrodalga ön ısıtma ile birlikte pirolizin uçucu metal bileşiklerinin karakteristikleri üzerindeki etkisini incelemektir. Uçucu metal bileşiklerin davranışını kontrol edebilmek amacıyla numunelere, mikrodalga fırın ile farklı enerji aralıkları ve sürelerde ön ısıtma uygulanmıştır. Böylece mikrodalga ön işleminin, uçucu metal kontrolündeki etkileri araştırılmıştır. Metal analizleri ve elementel analizi yapılmış endüstriyel atıksu arıtma tesisi çamur örnekleriyle, başlangıç şartları belirlendikten sonra piroliz deneyleri yapılmıştır. Piroliz sonrası oluşan katı ürünlerin tekrardan metal analizi yapılarak, mikrodalga ön ısıtma ve pirolizin metaller üzerindeki etkileri incelenmiştir. Piroliz deneylerinden elde edilen gaz ürünün ölçümü gaz analizörü ile yapılmış ve çalışma konusunun dışında kaldığı için sıvı ürünler tartılmış fakat analizleri yapılmamıştır. Galvano Teknik Sanayi ham atıksu arıtma çamurunda bulunan % ağırlıkça CaO, Fe2O 3 ve Cr2O 3 metal oksitlerinde, mikrodalga ön ısıtma ve piroliz yapıldıktan sonra başlangıçtaki miktarlara göre artış gözlenmiştir. 600 Watt, 5 dk ön işlem ve piroliz uygulanan bütün numunelerde benzer değişimler tespit edilmiştir. Bu noktada CaO, Fe2O 3 ve Cr2O 3 oksitleri % ağırlıkça; 22 ,47, 16,93 ve 5,63 ölçülmüştür. MnO, CuO, NiO, SnO2, ZnO metallerinde ise aynı etki gözlenmemiştir. Karşılaştırma amacıyla, karbon içeriği yüksek gıda sanayi atıksu arıtma çamuru seçilmiştir. Belirlenen optimum işletme koşulları uygulanarak, arıtma çamurunun metal içeriği analiz edilmiştir. Optimum koşullarda çalışılan numunelerin taramalı elektron mikroskobu kullanılarak metal içeriklerinin haritalandırılması yapılmıştır. Mikrodalga ön ısıtma ve pirolizin birlikte uygulanması ile bazı metallerin stabilize edildiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, bu deneysel çalışma pilot ölçekli çalışmalar için yeni veriler sağlanması açısından da önem taşımaktadır.
Uluabat Gölü su kalitesinin modellenmesinde krom ve nikel metallerinin değerlendirilmesi

Çalışma alanımız Uluabat Gölü'nde, Ağustos 2013 Temmuz 2014 tarihleri arasında göl içerisinde on noktadan, göle giriş ve çıkış yapan akarsulardan ve beş farklı noktasal kaynaktan aylık su, sediment ve plankton örnekleri toplanmış, çeşitli fizikokimyasal analizler ve krom-nikel metallerinin konsantrasyonları belirlenmiştir. Ölçülen su ve sediment kalitesi parametrelerinin konsantrasyon dağılımları, Coğrafi Bilgi Sistemi modeli yardımı ile değerlendirilmiştir. Su, sediment ve plankton örneklerindeki metal konsantrasyonları, Delft3D modeli kullanılarak modellenmiştir. Çalışmada, bilgisayar destekli modelleme aracı olarak 'WL/Delft Hydraulics' bağımsız araştırma enstitüsü tarafından geliştirilen Delft3D modüler modelleme sisteminin 3.28. 10 sürümü kullanılmıştır. Delft3D-FLOW ve Delft3D-WAQ modüllerinin bir arada kullanılması ile Uluabat Gölü için, dinamik su kalite modelleme çalışması gerçekleştirilmiştir. Hidrodinamik modelleme neticesinde, akım hızlarının göle giren/çıkan debilerden lokal etkiler dışında etkilenmediği gözlenmiş olup, yıl boyunca etkili olan rüzgarın göl yüzeyinde bölgesel türbülanslar oluşturduğu ve gölde karışım sağladığı gözlenmiştir. Su kalitesi modellemesi çalışmaları neticesinde, farklı senaryolar oluşturulmuş, bu senaryolar ışığında gölde metal kirliliği seviyelerinin değişimleri değerlendirilmiş, muhtemel sonuçlar yorumlanmıştır.