Toplam kalite yönetimi ilkelerinin ilköğretim okullarında uygulanabilirliği

İki aşamadan oluşan bu çalışmanın amacı, Toplam Kalite Yönetimi İlkelerine ilköğretim okullarında yönetici ve öğretmenler tarafından ne derece önem verildiğinin ve okullardaki uygulamasının belirlenmesidir. Toplam Kalite Yönetimi İlkelerinin Uygulanması ve Toplam Kalite Yönetimi İlkelerinin Önemi Ölçeklerinin geçerlilik ve güvenirlik çalışması birinci aşamayı oluşturmuştur. Bu çalışmada araştırmanın evrenini, 2000- 2001 eğitim öğretim yılında İstanbul İline bağlı ilköğretim okullarında çalışmakta olan yönetici ve öğretmenler oluşturmuş, örneklem grubu olarak İstanbul ili Anadolu ve Rumeli yakasından seçilen çeşitli ilçeler ve İl Milli Eğitim Müdürlüğünün yönetici atamalarında belirlediği kriterlere sahip A-B-C okul tiplerinden 16 ilköğretim okulu yönetici ve öğretmenlerinden 343 denek ile çalışılmıştır. İkinci aşamada, birinci aşamada kullanılan deneklerle çalışılmıştır. Araştırmada kişisel bilgilerin belirtildiği anket formu ve deneklerin çalıştıkları okullardaki Toplam Kalite Yönetimi İlkelerini algılamalarını ve kendileri için önem derecesini belirleyen ölçek veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Anket formu 10 sorudan oluşmaktadır. Toplam Kalite Yönetimi İlkeleri Uygulanması ve Önemi Ölçeği 66 soruyu içeren 6 alt boyunttan oluşmaktadır. Çalışmanın istatistiksel analizlerinde; -Cronbach alpha, Spearman Brown, Guttman -Item Total, Item Remainder, Ayirdedicilik -İlişkisiz grup ' t ' testi -Pearson Moment Çarpım Korelasyonu II-LSD Testi -Noiiparametrik Mann-Whitney 'u' Testi tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda, Toplam Kalite Yönetimi İlkelerinin okullarımızda önem verildiği ölçüde uygulanmadığı görülmüştür. Cinsiyet değişkenine göre, çalışmaya katılan öğretmen ve yöneticilerden kadın ve erkek deneklerin TKY İlkelerini aynı derecede önemsedikleri, fakat kadın deneklerin TKY İlkelerine uygulamada daha çok yer verildiğini belirttikleri görülmüştür. Yaş değişkenine göre, TKY İlkeleri bütün yaş gruplarında aynı derecede önemli görülmesine rağmen, uygulamada yaşça büyük denekler daha çok yer aldığını belirtmişlerdir. Statü değişkenine göre, TKY İlkeleri yönetici ve öğretmenler tarafından aynı derecede önemli görülmüş, fakat öğretmenler uygulamadaki durumu eleştirerek daha az yer aldığını söylemişlerdir. Kıdem süresi değişkenine göre, daha kıdemli yönetici ve öğretmenler kıdemi az olanlara göre TKY İlkelerinin daha önemli olduğunu belirterek uygulamada da daha çok yer aldığını söylemişlerdir. Okuldaki çalışma süresi değişkenine göre, bulunduğu okulda daha uzun süre çalışan yönetici ve öğretmenler TKY İlkelerine okullarında daha çok yer verildiğini belirtmişler, fakat TKY İlkelerinin önem derecesinde deneklerin çalışma süresine göre bir fark bulunamamıştır. IIIMezun oldukları okul değişkenine göre, daha üst düzeyde eğitim alan deneklerin TKY İlkelerini daha önemli gördükleri, buna karşılık okullardaki uygulamaları alt düzeyde eğitim alan deneklere göre daha yetersiz buldukları görülmüştür. Bilgi düzeyi değişkenine göre, TKY konusunda daha bilgili denekler TKY İlkelerini daha önemli bularak, uygulamada da daha çok yer aldığını belirtmişlerdir. Hizmet içi eğitim değişkenine göre, TKY konusunda hizmet içi eğitim alan yönetici ve öğretmenler okullarında TKY İlkelerinin daha çok uygulandığını belirtmişler, fakat TKY İlkelerinin önem derecesinde hizmet içi eğitim alanlar ile almayanlar arasında bir fark görülmemiştir. Hizmet içi eğitimden yararlanma değişkenine göre, TKY İlkelerinin önem derecesinde kararsızım diyen denekler ile yararlandım diyen denekler arasında bir fark bulunmamış, fakat yararlandım diyen denekler, kararsızım diyen deneklere nazaran okullarında TKY İlkelerine daha çok yer verildiğini belirtmişlerdir. Yönetici ve öğretmenlerin okullarda en çok Liderlik ve Sürekli Gelişim İlkelerine önem verdiği ve bu ilkelerin okullarda en çok uygulanan ilkeler olduğu, Süreç ve Verilerle Yönetim ve Müşteri Odaklı Organizasyon İlkelerinin öğretmen ve yöneticiler tarafından önemli bulunduğu oranda okullardaki uygulamalarda yer verilmediği, Tedarikçilerle İlişkiler ve Çalışanların Geliştirilmesi ve Katılımı İlkeleri yöneticiler ve öğretmenler tarafından az önemli bulunduğu halde, okullarımızdaki uygulamalarda daha fazla yer verildiği görülmektedir. IV