Amerikan vizyon oluşturma yöntemlerine ve M. E. B standartlarına uygun stratejik plan hazırlama sürecinin incelenmesi bir örnek olay çalışması

Ulusal sınırları tanımayan, dünyanın her köşesindeki her kurumu etkileyen küreselleşme, kar amacı gütmeyen eğitim örgütlerini de etkisi altına almıştır. Rekabetin kıyasıya yaşandığı günümüz dünyasında eğitim örgütlerinin ayakta kalması, geleceği görmelerine ve gerekli tedbirleri almalarına bağlıdır. Bunun için eğitim kurumlarının kendilerini iyi tanımaları; vizyon, misyon ve değerlerini oluşturmaları, hedef ve amaçlarını belirleyip eylem ve değerlendirme planları hazırlamaları gerekmektedir. Eğitim örgütlerinde stratejik planlamaya yönelik var olan durumu, Amerikan eğitim örgütlerinde uygulanan stratejik plan süreçleriyle kıyaslayarak ortaya çıkarmayı amaçlayan bu çalışmada nitel veriler, Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü Yönetimi Değerlendirme ve Geliştirme Dairesi Başkanlığı tarafından 2001 yılı içerisinde adı geçen birimdeki konu ile ilgili uzmanlar tarafından geliştirilen öğrenci memnuniyeti, veli memnuniyeti ve çalışan memnuniyeti anketleriyle desteklenmiştir. İlgili literatür taramasından sonra, Amerikan eğitim örgütlerinde kullanılan stratejik vizyon oluşturma yöntemlerinden Trend Değer Biçimi, Senaryo Planlaması, Delphi Tekniği ve Crawford Slip Metodu'nu kullanılarak görev yapılan okulun stratejik planlamasını yapmakla görevli stratejik takımı belirlemek için kullanmıştır. Belirlenen takımın stratejik plan yapabilmesi için ihtiyaç duyduğu çevre analizi için nitel verilerin ve nicel verilerin toplandığı iki aşamalı bir araştırma yapılmıştır. Öncelikle nitel verilere ulaşmak istemiş, bunun için Crawford Slip Metodunu kullanmıştır. Araştırmacı, takım üyelerinden metoda uygun şekilde verdiği kağıtlara okulun sorunlarını yazmalarını istemiştir. Çalışma sonunda kağıtlar toplanıp, takım üyelerinin yazdığı sorunlar kategorize edilip ortak ifadeleri belgelendirilmiştir. Çıkan sonuçlar, takım üyelerine önceden bildirilmiş, birkaç gün sonra da aynı metot sorunların çözümü için uygulamıştır. İkinci aşamada, Milli Eğitim Bakanlığı'nın her okulda uygulattığı 18 alt boyut ve 67 önermeden oluşan öğrenci memnuniyet anketi 436 öğrenciye, 16 alt boyut ve 57 önermeden oluşan veli memnuniyet anketi 393 veliye, 6 alt boyut ve 28 önermeden oluşan çalışan memnuniyeti anketi 47 öğretmene okul yönetimi tarafından uygulanmıştır. Okul yönetimi tarafından uygulanan anketlerdeki verilerin çözümlenmesi frekans ve yüzde hesabı kullanılarak yapılmış ve sonuçları yorumlanmıştır. Çevre analizi yapmak için uygulanan bu anketlerde yüzdesi %67'den düşük çıkan sorular, okulun stratejik planlamada ağırlık vermesi gereken gelişmeye açık alanlarını ortaya çıkarmıştır. Stratejik planlaması yapılacak eğitim kurumunun sosyal durumunu, bütçesini, tarihsel gelişimini, başarı durumunu, görev dağılımını, toplam kalite ile ilgili belgeleri inceleyerek stratejik planlama için hazırlık yapılmıştır. Yapılan çevre analizi sonucunda eğitim kurumunun amaçları ve hedefleri ile eylem ve değerlendirme planları belirlenerek Amerikan vizyon geliştirme yöntemlerinin ve M. E. B'nın standartlarının kullanıldığı örnek bir stratejik plan hazırlamıştır.