turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Portre analizleri

Resimde portre konusunun temel alındığı bu raporda, bir anlatım biçimi ve imge yaratıcısı olan portrenin Eski Mısır, Ortaçağ, Rönesans, Barok ve Yirminci Yüzyıla kadar olan dönem, sanatçılar ve üsluplar düzeyinde incelenerek hem kavramsal hem de kuramsal çerçeve oluşturulmaya çalışılmıştır. Portre sosyal ve psikolojik açılardan incelenmiştir. Bu rapor, giriş ve diğer üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde portre konusunun seçilme nedenleri ve portre resmin Mısır Sanatı'ından günümüze değin süren değişim evreleri kısaca gözden geçirilmiştir. Raporun birinci bölümünde portre kavramı açıklanmış, sinema ve edebiyat gibi diğer sanat dallarından da örnekler verilmiştir. İkinci bölümde portre, psiko-sosyol ve psikolojik içerik başlığı altında; Yüz ifadesi, Model-Ressam ve Portre Resim İlişkisi, Portrenin Ruhsal Yansıması, Grup Portreleri, Meslek ve Statüyle İlgili Portreler alt başlığında incelenmiştir. Üçüncü bölümde, Portrenin Resimsel Süreci başlığı altında Avrupa, Amerika Resminde Portre ve Türk Resminde Portre diye adlandırılan iki başlık oluşturulmuştur. Bu bölümün birinci alt başlığında sanat tarihi içinde portre resmin değişim evreleri örnek resimlerle ve dönemlerin uslüp özellikleri göz önünde bulundurularak incelenmiştir. Türk Resminde Portre alt başlığında ise; 19. Yüzyılın sonlarında yapılmaya başlanan portre resmin Cumhuriyet yönetimi dönemiyle birlikte yaygınlaşmasına dikkat çekilmiştir. Konu, İzlenimcilik, Gerçekçilik, Dışavurumculuk ve Hiperrealizm üsluplarıizleğinden hareket edilerek araştırılmıştır. Portre konusunda sanatçıların çoğunun ürün verdiği göz önünde bulundurularak örnek seçiminde sınırlandırmaya gidilmiştir. Örnek seçimindeki ölçüyü; sanatçıların portre resme, yaşadıkları dönem içinde getirdikleri nicelik ve nitelik yönünden katkıları oluşturmuştur. Son bölüm ise; Yüksek Lisans sergi kapsamında yer alan resimlerin yorumlanmasına ayrılmıştır. Bu bölümde on bir resim, plastik dil esas alınarak incelenmiştir. Resimlerde, portre-mekan, porte-ışık, ve portre-renk temel plastik sorunlar olarak ele alınmıştır. Örneğin mekan, portreyi oluşturan arka plan olarak düşünülmüştür. Resimlerde mekan, perspektif kullanılarak ya da yok edilerek işlevsel hale getirilmiştir. Mekan, renk sorunu ile birlikte düşünülmüş, mekan-boya ilişkisini zenginleştiren, portreyi öne çıkaran bir çözümlemeye gidilmiştir. Çalışma sürecinde karşılaşılan plastik sorunlar, raporda örnek olarak seçilen sanatçıların resimleri incelenerek ve farklı tekniklerle denemeler yapılarak çözümlenmeye çalışılmıştır. Bu kavramsal çerçeve incelemesinde görülmüştür ki portre resim daha çok Avrupa merkezlidir ve kesintisiz olarak günümüze kadar süregelmiştir. Bu nedenle, portre resmin sanat tarihi içindeki değişim süreci önemli dönemler ve sanatçılarıyla ele alınmıştır.
20. yüzyıldan günümüze tekstil yüzey tasarımının giyim tasarımına yansımaları

Tekstil yüzey tasarımı; dokuma tasarımı ile başlayıp, kumaşın desenlendirilmesinden giysiye dönüşmesine kadar geçen geniş bir süreci kapsamaktadır. Tekstil tasarımında desenlendirme ise kumaş yapısının oluşturulmasından sonra, yüzeyin dekore edilmesi amacı ile yapılan bezeme, renklendirme ve dikiş yöntemlerinin tümüdür. Yüzey tasarımı, Endüstri Devrimi'nde yaşanan teknolojik gelişmeler ile değişmeye başlamış, sanat akımlarından, tasarım hareketlerinden, sosyal ve ekonomik koşullardan da etkilenmiştir. Bilgisayar destekli tasarım, bitim işlemleri ve kavramsal sorgulamalar, 20. yüzyılın sonlarında yüzey tasarımlarına yeni kimlikler kazandırmıştır. 21. yüzyıl tasarım dilini biçimlendiren yaklaşımı, tasarımcıların dijital çağın olanakları ile sanal gerçeklik kavramlarını irdeleyerek yüzeye yansıttıkları görülmektedir. Bu çalışmada yüzey tasarımı; giysinin yalnızca yüzeyinin süslenmesi amacı ile boyama, baskı, dikiş, aplike ve teknolojinin olanak sağladığı bitim işlemleri gibi çeşitli yöntemler ile dijital uygulamalar kapsamında sınırlandırılmıştır. Sanat-tasarım-teknoloji perspektifinde ele alınan konu, 20. yüzyıldan günümüze seçilen giyim tasarımcıları ekseninde anlatılmıştır.
Nevhiz Tanyeli ve Alaettin Aksoy resminde ekspresif beden imgesi

Ekspresyonizm, sanatçıların kendini ifade etme arzusunun oluştuğu bir dönemdir. Bu açıdan akım değil, resim sanatının kanalıdır. Sanatçıların resimlerinde, karanlık dönemin karışıklığı; ifadenin öne çıktığı biçimlerle vücut bulur. Bu nedenle zaman zaman sanatçıların üretimlerinde ve sonuçlarında doğa, araç olarak kalır. Akıl ve ifade, birbirini kovalayan ve resim sanatı içerisinde yer edinen, vazgeçilmez iki unsur olarak öne çıkmaktadır. Ekspresyonist sanatçılar için; hakikat, ifade şekilleriyle görünürdür. Beden, Batı sanat tarihinde, Rönesans'ta uyum ve kanonlarla, ideal güzellik şekilleriyle görünürken, Barok akımında haz unsurunun yüksek olduğu, kıvrımlı duruşlarıyla da önem kazanır. Ekspresyonizmde çoğunlukla görünen grotesk beden, modernleşmeyle güzellik ve çirkinlik gibi bazı yaklaşımlara farklı bakış açısı kazandırmıştır. Öne çıkan bireyselleşme; sanatçılarda, yorumlama özgürlüğü ve yorum çeşitliliğini meydana getirerek; beden imgesine olan yorumlama anlayışının çeşitlenebilmesini sağlamıştır. Türk resim sanatının 1970 döneminde, sanatçılar da oluşan bireyselleşme ve özgünleşme gayretlerinin, gerek kalıplaşmış akademi geleneğinden çıkma arzusuyla gerekse de Türkiye'deki sosyo-politika ve sağ-sol karmaşasının tesirleriyle ortaya çıktığı görülür. Bu sebeple, özellikle bu dönemde ekspresyonist tavra, ilgi alaka yoğunlaşır. Nevhiz Tanyeli ve Alaettin Aksoy'un resimlerinde beliren öyküsel semboller, ekspresyonizm etkisiyle beden imgesi üzerinde de oluşmuştur. Dolayısıyla Nevhiz Tanyeli ve Alaettin Aksoy'un resimlerinde oluşan ekspresif beden imgesi, çoğunlukla öykünün bir sembolü ve salt bir karakter olarak öne çıkar. Bu nedenle, sanatçılar da oluşan beden imgesi anlatıya dahil edilen sembol niteliğindedir. Söz konusu sanatçılarla yapılan röportajlar neticesiyle politik bir yaklaşımı benimsedikleri ve resimlerinin, dönemin şartlarından yoksun çerçevede şekillenmediği anlaşılır. Bu açıdan beden; hicivci bir yaklaşımla görünebiliyorken, ifadelerinin dışavurumlarıyla da görünür.
Seyirden etkileşime: Bir katılımcı sanat yapıtı olarak dijital imgenin fenomenolojisine doğru

Batı uygarlığının kodları her zaman çok büyük ölçüde görsellik üzerine kurulmuştur. Görme duyusunun aman vermez baskınlığı, McLuhan, Ong ve başka birçok kuramcı tarafından da ısrarla savunulduğu gibi, insanın algısal bütünlüğünü bozar, giderek bir tür görü-merkezci hegemonyanın ortaya çıkmasına neden olur. Görsel kültürün bütün temel söylemleri de bu durumu teyit ederler; modernliğin doğuşundan bu yana, şeylerin imgelerinin bütünüyle ve sadece zihinde algılandığını dayatan yaklaşım, görünün bedensizleşmiş bir eylem olduğu anlayışına yaslanarak, genelgeçerliğini sürdürmektedir. Ancak, görsel temsilin özünün yeniden düşünülüp tanımlanmasını gündeme getiren dijitalleşme süreci, bu yerleşik söyleme meydan okuyan çok daha önemli bir değişimi başlatmıştır: İmgeler artık, sadece mutlak bir görselliğin nesnesi olmaktan, durdukları yerde kendilerine yalnızca bakılan ve öylece görülen varlıklar olmaktan, çıkmaktadırlar. Bu araştırmada, imgelerin artık hızla etkileşimli unsurlara dönüştükleri, dokunmak, gözlerin ve başın hareketleri, bedenin duruş ve mimikleri gibi izleyicinin bedensel eylemlerine yanıt verebilen, dinamik temsiller haline geldikleri ortaya konulmaktadır. İnsanın 'akıllı' imgelerle kuracağı yeni tür ilişkinin doğasını kavramak için, görme duyusunun bedenlileşmiş ve bütüncül bir bağlam içerisinde düşünülmesi gerektiğini savunan bu çalışma, esasta teknoloji alanına aitmiş gibi görünen kimi temel sorunları, McLuhan'ın medya kuramı ile Heidegger, Husserl ve Merleau-Ponty'nin fenomenolojik felsefesinin referanslarına dayanan bir bakış açısıyla ele alarak, dijital imgenin algılanması meselesine, katılımcı sanat ekseninde yeni yanıtlar araştırmaktadır.
Türk resim sanatında otoportre

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ TÜRK RESİM SANATPNDA OTOPORTRE Hasan ÇAKALOĞLU Resim Anasanat Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Eylül 2001 Danışman: Yrd. Doç. Hakan GÜRSOYTRAK Otoportre; sanatçıların, kendi iç dünyasına bir bakışıdır. Ressam; üretim sürecinde doğayı, nesneleri, imgesel bir konuyu yorumladığı gibi, otoportre ile kendi insani merkezine, diğer deyişle özüne ulaşmak ister. Otoportre çalışmasını gerçekleştiren ressam, trajedi olgusunu da yaşar. Sanatçı; kendi yaşam sürecinin sınırlılığı içinde, otoportre ile, kendi benliğinin yansımasını sonsuzlaştırır. Türk Resim Sanatı'nın erken dönemdeki oluşumunda, önceleri resimden çok heykeller ağırlıktadır. Türklerle ilgili gelişmiş bir resim üslubundan M. S. 6-7 yüzyıl için söz edilebilir. Orta Asya Türk kültürüne ait coğrafi alanda Hint, Çin, Helen kültürlerinin karşılıklı etkileşimi söz konusudur. Bozkır kültüründe yerleşik bir düzen olmaması, resim sanatının gelişimini zayıflatır. Otoportrenin, Türk Resim Sanatı'nda bir gelenek olarak yer alması, çok uzun bir süreci kapsar. Anadolu'da Selçuklu Türklerinin saraylarındaki portreci resim anlayışı ve genelde resim sanatı, Osmanlı İmparatorluğunun merkezi otoritesince hoş görülmez. İstanbul'un alınmasından sonra, Bizans kültürü, onun ardından da Avrupa ile kültürel ilişkiler kurulur, geliştirilir. Osmanlılarda Batılılaşma çabalarına karşın, resim ve heykel sanatları iç dirençle karşılaşır. Batılı ölçütlerde resim anlayışı ve eğitimin ortaya çıkışı, Osman Hamdi Bey'in Sanayi-i Nefise Mektebi'ni kurmasıyla olur. Padişah II. Mahmud'un, resim sanatına olan ilgisi ve resimlerini devlet dairelerine astırması, bir dönüm noktasıdır. 19. yüzyılın ikinci yarısında resimdeki atılımları bilinen Şeker Ahmet Paşa, otoportrenin bilinen ilk örnek yapıtlarını ortaya koyar. Halil Paşa ve Feyhaman Duran'in otoportre tarzı resmi geliştirdikleri görülür. 1914 Kuşağı Ressamlar, batılı anlamda figüratif resmi de geliştirirler. Avni Lifij; otoportre tarzı resimde özgün yapıtları vererek, Türk Resim Sanatı içinde, otoportre geleneğinin temellerini atar. 1980'li yıllardan itibaren; Neşe Erdok, Sezai Özdemir gibi ressamlar, Türk Resim Sanatı'ndaki klasik otoportre anlayışının değişimini başlatır. Erdok ve Özdemir'i günümüz genç ressamları izleyerek, kimlik olgusunu ele alan otoportreler üretirler. Otoportre; günümüzde yaşayan sanatçılarımız tarafından, kimliğin ifadesine yönelik bir üretim edimidir.
Sanat akımları ve moda bağlamında güncel uygulamalar

Bu araştırma, sanat akımları ve moda bağlamında genel uygulamalar konusuna yönelmekte, bu iki olgunun içerisinde yer alan sanatçı ve moda tasarımcı ilişkisini ve çalışmalarını problem olarak ele almaktadır. Araştırmanın evreni 1920 ve 1960 yılları arasındaki 5 sanat akımından 10 sanatçı ve 7 moda tasarımcısı ile ele alınmıştır. Örneklem gurubu ise evren içerisindeki sanatçı ve moda tasarımcılarının 12 sanat eseri ve 8 moda tasarımından oluşmaktadır. Araştırmada, betimsel araştırma ve uygulamalı araştırma yöntemi birlikte kullanılmıştır. 1920- 1960 tarihleri arasında öne çıkan sanat akımları ele alınmıştır. Araştırma, sanat akımlarından öne çıkan sanatçılar, eserleri ve moda tasarımcılarından örnekleri içermektedir. Sanat akımları, 1920'lerde oluşum sürecini geçirerek, 1960'ların sonuna doğru bir tarz olarak modanın kimliğine yön vermiştir. Sanat akımlarının, yeni oluşumların, sanatçıların, farklı tasarımları ile gündeme gelmesi, moda tasarımcılarına ilham kaynağı olmuştur. Bu bağlamda akımlar; kübizm, konstrüktivizm, sürrealizm, soyut sanat, pop sanatı ve modanın devamında sanatta yerini alan moda tasarımcıları ile olan etkileşimi üzerinden öne çıkan sanat eserleri ve moda tasarımları görsellerle ele alınmıştır. Güncel uygulamalar ise sanat akımlarından ve moda çalışmalarından esinlenerek oluşturulmuş olup eser künyesi verilerek açıklanmıştır.
Zeugma antik kenti mozaiklerinde kullanılan bordür motiflerinin çini sanatına uyarlanması

İnsanoğlunun ilk buğday tohumunu toprakla buluşturduğu yerdir Mezopotamya. Tarihe adını 'Bereketli Hilal' olarak yazdıran bu hilalin en önemli parçası Fırat ve Dicle nehirlerini doğuran Anadolu topraklarıdır. Dünyanın kadim bilgelik ve tekniği ile bütün medeniyetleri emziren, besleyen, ismi ile müsemma Anadolu'dur. Bu Hilal'in en önemli medeniyetlerinden biri olan Zeugma'lılar, her alanda olduğu gibi sanat alanında da çok başarılı olmuşlardır. Bu başarıyı mozaiklerindeki estetik kaygısı, kullanılan teknikler ve hikayeler zenginleştirmiştir. Zeugma mozaiklerini diğer medeniyetlerin mozaiklerinden ayıran en önemli fark kullanılmış olan on üç renk armonisidir ki bunu başka mozaiklerde göremeyiz. Bu farkı Fırat nehrinin getirdiklerine borçludur. Zeugma'lılar kentlerini eşsiz mimari eserlerle donatırken bu eserleri ustalık isteyen mozaiklerle süslemişlerdir. Tıpkı İslam tezyinatlarında olduğu gibi Zeugmalı sanatçılar da mimari süslemede motiflerin diline hakim tasarımlar yapmışlardır. Bu tasarımlarının neredeyse tamamının etrafını bordür adı verdiğimiz çerçeveler ile süslemişlerdir. Bu iki medeniyetin süsleme sanatında kullandığı ortak bir motif vardır, bu tez bu motifin sentezi niteliğindedir. Konumuz doğrultusunda öncelikle Gaziantep ve Zeugma mozaikleri araştırılmıştır. Bu eserlerin Anadolu Mimarisindeki önemi ve çini sanatlarındaki yeri incelenmiştir. Bu doğrultuda bu iki sanatın motifleri kullanılarak yeni tasarımlar yapıldı ve bu tasarımlar çini sanatına uygulanarak çini pano ve tabaklara uygulanmıştır. Sonuç olarak yeryüzünde hiçbir şey geçmişşten bağımsız değildir. Türkler fethettikleri toprakların üzerine inşa ettikleri medeniyetleri; o coğrafyanın kültür, sanat anlayışını kendi sanat, kültür, estetik ve dini anlayışını birleştirerek kültürel bir bağ kurulmuştur. Türkler eşsiz bir bilgi birikimi ile geçmişşten aldığı mirası daha da geliştirerek sanata kendine münhasır imzalarını atmışlardır. İstisnasız bu imza batı sanatlarında gıpta ile bakılan ve taklitleri yapılan eserler haline gelmiştir.
Prehistorik Çağda heykel ve aşkınlık

Dünya insanlık tarihi ve onun bize ulaşan izlerini aradığımız bu çalışmamızda sanılanın aksine atalarımızın saf ve çocuksu ilkel kimliklerinin tam tersine, koşulları zorlayan bir zeka ve sanat anlayışına sahip oldukları görmeye çalışılmıştır. Modern insanın bugünden o güne yorum yapabilmesinin koşullarını inceleyip, pozitif bilimlerin kolektif çalışmalarından elde edilen sonuçları değerlendirilmiştir. Heykellere yüklenen enformasyonlar, semboller ve salt, arı bilginin izlerini aradığımız bu çalışmada batı ve doğu idealarının günümüz insanının geçmişşin ilkseline bakışını değerlendirdik. İlksel atalarımızın tin kavramları, evreni algılayış biçimleri nesneye yüklenen değerler ve onların realiteye düşen izleri bu çalışmada yer almıştır. İlkselin zihinsel fonksiyonları, analiz-sentez yetenekleri, nesneye, doğaya ve onun gücüne yaklaşımı onu algılama yorumlama sürecinde kendini tanıma imkanı sağlamıştır. İnsan ve heykelin koşut gelişimine, malzemenin, elementin görevleri çerçevesinde bakmaya çalışılmıştır. Soyutla somutun, gerçekle hayalin iç içe girdiği bir dönem ve realitenin inanılmaz ürünlerini, hem heykel tarihi açısından hem de direkt insan gelişimindeki izi bakımından değerlendirilmiştir. Bilimin insana bakışından, yaban düşünce formlarına dek kültür adı altında var olan toplumları ve ürünleri incelenmiştir. İlkselin evreni algılayış biçimindeki ince ayrımları, yine bu çalışmanın içinde önemli bir yer tutmuştur. Canlı, cansız, kutsal ve aşkın bilinç değerlendirmelerini pozitif bilimlerin yardımıyla yapıp, kadim merkez sembolizminden ilk heykele varan mesajı, onunla şekillenen modern mimarinin izleri bulunmaya çalışılmıştır. Nesneye kazandırılan ruhun devamlılığından, günümüz sanatçısının sezgisel imgelemine alınan yolları ortaya koyarken bu konulardaki doktrinler masaya yatırılmıştır. Geçmiş, gelecek, heykel ilişkisini kronolojik olmaktan çok kozmogonik bakmaya çalıştığımız bu iddiada tradisyonel yorumlar ve kısıtlı verilerde gelenek ve mitolojilerin yüklediği sembolizmi ve alegorileri kullanılmıştır. Prehistorik çağdan yakın tarihimize miladi dönemlere kadar form ve bilgi arayışında heykelin vazgeçilmez rolü keşfedilmiştir. Maskottan muskaya, totemden tabuya form nesne ve fonksiyon ilişkileri, ataların gözlüğünden biraz deneysel yönüyle incelenmiştir.
Çocukluğa ilişkin anı ve imgelerin resme yansımaları üzerine bir dizi resim önerisi

Bu çalışmada, sanatta geçmişş ve anıların özellikle de çocukluk döneminin etkisi, yapılan resimlerle ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Oluşan bu resimler, tez içeriğinin belirlenmesinde etkin olmuştur. Sanat, öznel bir tavır olduğundan, öznelliğin ortaya çıkmasına neden olacak şeyler arasında yaşantılar da gelmektedir. Kişinin hayatında farklı dönemler yer alır ve bu dönemler farklı başlıklar altında isimlendirilir. Çocukluk dönemi gibi. Çocukluk dönemi araştırılarak bu dönemin en çok ilişkili olduğu aile, okul, oyun, anı gibi kavramlar da ele alınıp öznel yaşantıdan yararlanılarak anlatılmaya çalışılmıştır. Resimleri oluşturan konular, çocukluk dönemindeki öznel yaşantılara ait olduğundan, bu çalışmada yer alan ve çocukluk dönemini anlatan yazılarda da öznel aktarımlara başvurulmuştur. Bu aktarımlar da resimlerdeki ve yazılardaki ortak duyguları ortaya çıkarmaktadır. Resim sanatında geçmişş, anı, çocukluk dönemine ait imgeleri kullanan sanatçılar bulunmaktadır. Sanatta imge ve öznellik, sanatçının kendini ifade etme şeklidir. Tez kapsamında yapılan resimlerde konuyla ilgili imgeler ele alınırken öznel bir tavır da ortaya konulmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak, resimlerde oluşan geçmişşe ait imgeler bugün ele alındığından, dünle bugün arasında sanat yoluyla kurulmuş bir köprü gibidir. Düne ait 'ben' ile bugünkü 'ben'in içinde biriktirdikleri, resimsel bakış açısıyla şekillenerek ortaya çıkar.
Anadolu Selçuklu seramikleri üzerine teknik araştırmalar ve görsel çözümlemeler

Günlük ihtiyaçlar doğrultusunda biçimlenip estetik kaygı ile süslenen seramikler, bir toplumun kültürel yapısının yansıması olarak karşımıza çıkar. Bu doğrultuda Selçuklu seramik sanatı da teknik ve estetik yönü ile toplumun sosya-ekonomik yapısını tanımlayan niteliğe sahiptir. Aynı zamanda Orta Asya ve Anadolu'nun geçmişş seramik birikimlerinden beslenerek, özgün çalışmalar ortaya koymuştur. Anadolu Selçuklu seramiğinde 'görsel yapılanma' form ve süsleme başlıkları altında sınıflandırılabilir. Özellikle işlevsel seramiklerde formlar belli izlekler dahilinde ele alınabilir. Bu tür seramiklerin kullanıma yönelik olmaları, tabak, kase vb. ; formlar ile sınırlı olmasını gerektirmektedir. Seramik süslemesinde, bitkisel, geometrik ve kaligrafik motiflerin kullanıldığını, İslam öncesi inançlardan kaynaklanan figüratif eğilimlerin devam ettiğini söyliyebiliriz. Anadolu Selçuklu seramik tekniklerinin Ortaçağ islam seramiği ile çok fazla farklılıklar göstermediği izlenir. Doğu seramik ekolünün etkilerini taşıyan seramiklerde özellikle lüster, sıraltı, ' tek renkli sır, sgraffito ve champleve tekniklerinin uygulandığı görülür. Anadolu seramik tarihinde önemli bir yere sahip Selçuklu seramiğinin, günümüze ulaşan sınırlı sayıdaki örnekleri ile derinlemesine incelenmemiş bir çalışma alanıdır. Seramik tekniğinin yanı sıra özellikle kompozisyon yapısındaki yeni oluşum ve değerleri ile Osmanlı çini sanatına bir zemin oluşturulduğu ileri sürülebilir. Farklı bir soyutlama mantığı ile ortaya konan Selçuklu seramiklerin belirli ilkeler doğrultusunda incelenmesi ve çözümlenmesi gereği vardır. BU ilkeler özellikle Anadolu Selçuklu seramiklerinin görsel yapılanmasıyla ilişkilidir. Varlığını yadsıyamıyacağımız, görsel yapılanma ile ilintili bir diğer unsur da, seramiklerin süslemesinde yer alan ikonografik yaklaşımlardır.
Şehir ve mimarlık imgelerinin resimsel yorumu

Gelişen uygarlık sürecinde insanın fizyolojik olduğu kadar psikolojik gereksinimlerini karşılayan 'şehir' adıyla tanımladığımız yapay evrenin başlıca elemanları tartışmasızestetik kaygılarla yaratılan mimarlık imgeleridir. Geçmişin edebiyat yapıtları kütüphanelerde; resim ve heykelleri, seramikleri ve benzerimüzelerde saklanır. Çevremizi saran ve yaşamımızın bir parçası olan mimarlık yapıtlarıise; doğadaki imgelerden farklı olarak estetik kaygılarla yaratılan şeylerdir ve yeni estetik değerlerin yaratılmasına taban oluştururlar. İnsan yaşadığı çevreden aldığıizlenimler doğrultusunda yaratır. Sanat yapıtı doğaya karşı bir düzeni tanımlar. Bu düzen en organik algılandığıdurumlarda bile geometrik ilişkiler içerir. Geometrik yapı da temelde mimari yapıdır. Tasarım sonucu elde edilmiş rasyonel ilgiler içindeki organizasyonlar olmaları nedeniyle mimari yapılar, bir orantı varlığı olan resimle aynı temel ilke de buluşurlar. Bu nedenletinsel etkinliği yapan tinle, tin etkinliğinin objesi olan fiziksel çevre iletişiminin büyük ölçüde şehir kavramından etkilendiği açıktır. Çalışmanın ilk bölümünde: sanat tarihinin çeşitli dönemlerinden ustaların, şehir ve mimarlık imgelerinin ve çarpık yapılaşma örneklerinin yer aldığı eserler araştırılmıştır. İkinci bölümde günümüz şehirlerinin başlıca mimari elemanları gökdelenlerle, geçmişşinsanatını, yaşam biçimlerini günümüze taşıyan, estetik kaygılarla yaratılmış tarihi dokunun bazen uyum içinde, bazen uyumsuz görüntüleri; çağdaş insanı bunalımlarasürükleyen, her birimi sayısız yaşam öyküsüne sahne olan, dar alanlardan oluşan konutbloklarıyla; gecekondu dediğimiz çarpık yapılaşma örneklerinin çelişkili yapısıvurgulanarak görselleştirilen çalışmalar tanıtılır. Doğadan koptuğunu fark eden ve çözüm yolları arayan şehirli bireylerin, yüksek yapıların teraslarında oluşturduklarıbahçecikler; günümüz şehirlerinin bitmez tükenmez inşaat alanlarının vinçlerlekaplanmış görüntülerinin de yalın bir plastik dille aktarıldığı çalışmalar incelenmiştir. Çalışmalar günümüz metropollerinin zengin mimari yapılarından kaynaklanan çok renkli geometrik formların gündüz görüntüleri yanında; gecenin kusurları örten, görselliği arttıran, büyüleyici etkisiyle farklılaşan masalsı görüntülerinden yola çıkılarakyaratılan kompozisyonların irdelenmesiyle sonlandırılmıştır. Bireyleri fizyolojik ve psikolojik açıdan etkileyerek, yaratıcı edimi tetikleyen obje veyaobjeler bütünü olarak şehir ve mimarlık imgelerinin resimlerin temelini oluşturduğu ve farklı arayışlar için de çıkış noktası olduğu görülmüştür.
Çağdaş sanatta fetiş nesne kullanımının anlatım gücüne etkisi ve karşılaştırmalı incelemesi

Bu tez, çağdaş sanatta nesne olarak fetişin kullanımı etrafında şekillendirilmiştir. Bu bağlamda fetişizm olgusu, çağdaş sanatta fetiş nesnenin rolü ve anlatıma etkisi etrafında beliren alanyazın ve sanat pratiklerinin içerik analizi yoluyla incelenmiştir. Araştırma için örneklem seçimindeki ölçüt, fetiş nesne bağlamında bu sanatçıların çağdaş sanat mecrasında kabul görmüş olmalarıdır. Bu çerçevede beliren araştırmanın sınırlılıkları doğrultusunda 22 sanatçı ve 22 eser ele alınmıştır. Araştırmanın kapsamında, güvenilirliği ve geçerliliği yüksek olması nedeni ile karma yöntemler; göstergebilim, psikanaliz ve felsefi yöntemler kullanılmıştır. Fetişizmin kökenine indiğimiz araştırmamız, onun muğlak, kültürler arası ve geçmişşi belirsiz bir olgu olduğunu göstermiştir. Aslında alanyazında fetiş, fetişizm ve fetiş nesne olarak adlandırılan bu terimler, doğası gereği toplumsal anlamda hem bir kavram hem de bir olgu olarak işlerlik kazanmıştır. Aynı zamanda fetiş nesnenin bu kadar belirsiz olmasına rağmen, ilginç, değerli ve gizemli görülmesini sağlayan şeyin ne olduğu konusunun her çağda dikkatleri çektiği anlaşılmıştır. Bu nokta araştırmanın önemini belirleyen temel unsur olmuştur. Böylesi muğlak görünen fetiş nesnenin toplumsal anlamları ve farklı disiplin alanlarında, özellikle çağdaş sanatta yer bulması araştırmanın konusunu teşkil etmiştir. Sonuç olarak çağdaş sanatta fetiş nesnenin rolü, göstergebilimsel, psikanalitik ve felsefi boyutlarıyla içerik analizi yoluyla incelendiğinde çalışmalarda yer alan nesneler; cinsel, dinsel ve meta fetişizm gibi boyutlarda alt anlamlar kazanabilmektedir. Aynı zamanda çağdaş sanatın kökenlerinde varlık gösteren sanat pratiklerinin, sanatçının içinde bulunduğu çağın toplumsal olgularına ve problemlerine yönelme ediminin fetiş nesne kullanımı için de geçerli olduğu söylenebilir. Son olarak; çağdaş sanatçılar için fetiş nesnelerin bir tür metafor/mecaz oluşturma potansiyeli taşıdığı söylenebilir.