Stratejiden yasaya: Avrupa Birliği siber güvenlik politikası

Dijital ağların, internet sistemi vasıtasıyla genişlemesi sonucunda toplumsal yaşamı etkileyen yeni bir boyut, siber uzay ortaya çıkmıştır. Siber ağların insanların yaşamında özel ve resmi her alanı kapsayacak şekilde yaygınlaşması ve her geçen gün daha da derinleşmesi, kamusal alanları ve uluslararası sistemleri her zamankinden daha fazla etkilemekte ve bu etki alanı artmaya devam etmektedir. Nihayetinde sağlıktan, finansa, savunmadan, sosyal ilişkilere kadar; gerçek ve tüzel kişilere ait hemen hemen her konuya dair bilgiler bu dijital ağda yani daha geniş tanımıyla siber uzayda toplanmakta, bir sirkülasyon dahilinde depolanmakta ve akmaktadır. Bilginin, gücün en etkili unsurlarından biri olması sebebiyle bu yüksek bilgi ağının güvenlik problemleri de ağın genişliği ile paralel olarak artış göstermektedir. İnternetin kullanımı ile genişleyen siber uzay bu zamana kadar ortaya çıkan teknolojilere oranla çok daha hızlı yaygınlaşmaktadır. Örnek olarak radyo icadından 38 yıl, televizyon 13 yıl, kişisel bilgisayarlar 16 yıl sonra 50 milyon kullanıcıya ulaşırken, siber uzayı var eden internet ise yalnızca dört yıl içinde 50 milyon kullanıcıyı aşmıştır. Teknolojiye bağlı olarak hızlı bir şekilde gelişen dijitalleşmenin bu derece yaygınlaşmasında etkili olan, internetin klasik anlamdaki; bilgi edinme, ticaret, bankacılık işlemleri, eğitim, medya, sosyal alan vb. kavramlar da yarattığı değişiklikler ve sunduğu kolaylıklardır. Sanal ağlar üzerinden genişleyen siber uzay, insanlar için sınırların ve mesafelerin olmadığı bir alan oluşturmaktadır. Bu durum toplumsal ve kişisel yaşama birçok olumlu etki doğururken, siber uzayın kontrolü pek mümkün olmayan doğası sebebiyle yeni güvenlik açıklarını da ortaya çıkarmaktadır. Öyle ki tüketici kişi evinden dışarı çıkmadan alış-veriş yapabilme imkanına erişebilirken, ödeme için kullandığı bankacılık işlem bilgileri de siber saldırganlar için erişilebilir hale gelmektedir. Aynı şekilde kilometrelerce ötede birine anlık olarak veri aktarımı mümkün hale gelirken, aktarılan bu veriler için temel güvenlik prensipleri bağlamında zayıflık ortaya çıkmaktadır. Çalışma içerisinde de bahsedeceğimiz üzere güvenlik yönünden ortaya çıkan bu gibi kırılganlıklar, siber uzay vasıtasıyla kişisel bilgilerin sanal ortamda kolayca çalınmasına, enerji boru hatları ve nükleer santrallere dahi saldırıların gerçekleşmesine sebep olmaktadır. Bu gibi durumlar, siber uzayın hayatı kolaylaştıran yönü sebebiyle geliştirilip yaygınlaştırılmasının yanında kontrolü zor olan bu alanın güvenlik açısından korunmasını da hayati bir durum haline getirmektedir. Avrupa Birliği de bu kapsamda üye ülkeler arası işbirliğini bu alanda da geliştirerek içeride bir harmonizasyon oluşturma hedefiyle hem üye devletlerin hem de Birliğin kurumsal olarak siber güvenlik çatısını oluşturmak ve bunu koordine etmek niyetindedir. Bu çalışma ile böylesine hassas güvenlik ortamına sahip bir alan konusunda AB'nin ortaya koyduğu yasal düzenlemeler çerçevesinde AB siber güvenlik sisteminin; oluşum süreci, amacı, hukuksal temeli, kapsamı ve işleyişi, AB değerleri ve yasal dayanakları çerçevesinde, ortaya çıkan gereksinimler ile ele alınmaya çalışılmıştır. Çalışma içerisinde bahsi geçen genel çerçeve hukuki bağlamda, AB'nin süreç içerisinde konu hakkında ortaya koyduğu yasal düzenlemeler ile ele alınarak, AB'nin siber güvenliğe dair oluşturduğu politikanın işleyişi, yapısı ve ele aldığı noktalar irdelenmeye çalışılmıştır. AB'nin siber güvenlik kavramına nasıl yaklaştığı ve bu bağlamda AB'nin siber güvenlik politikasının temelini ve çerçevesini oluşturan noktalar; kurumsal yapılar, kritik altyapılara yaklaşım, iç pazar ve diplomatik işbirliği konuları üzerinden incelenmiştir.