turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Uçucu organik bileşiklerin kil ve seri durumdaki kil-kum katmanlarında sorpsiyonu

Uçucu organik bileşikler, toprak kirliliği yaratan en önemli kirleticilerdendir. Uçucu organik bileşiklerden kaynaklanan toprak kirlenmesinin daha iyi anlaşılabilmesi ve uygun bir temizleme teknolojisi seçilebilmesi için, bu bileşiklerin topraktaki davranışlarını bilmek, difüzyon mekanizmasını ve adsorpsiyon-desorpsiyon hız parametrelerini tayin etmek gereklidir. Bu çalışmada; homojen ortamda diklorometan ve karbontetraklorttrün, heterojen ortamda diklorometanm taşınımı ve adsorpsiyonu incelenmiştir. Çalışmalarda homojen ortamı temsil etmek üzere kil, heterojen ortam için ise kum ve kilin seri olarak yerleştirildiği kolon sistemi kullanılmıştır. Deneysel çalışmalarla elde edilen zamana karşılık konsantrasyon profilleri, difüzyon modeli ile birlikte değerlendirilerek her iki kirletici için homojen ortamda, durgun akımdaki difüzyon ve taşınım parametreleri belirlenmiştir. Diklorometanm adsorpsiyon sabitinin ve gecikme faktörünün karbontetraklorüre göre yüksek olduğu görülmüştür. Bu sonuç, iki kirleticinin dipol momentlerindeki farklılıktan kaynaklanmaktadır. Heterojen ortamda yapılan deney sonuçları ise homojen kolon sistemindeki sonuçlar ve literatür kullanılarak yorumlanmış, diklorometanm heterojen sistemdeki taşınmanın, homojen sistemden farklı olduğu görülmüştür.
Assesment of quality and quantity of leachate from the municipal solid waste landfill of Bursa

Bu çalışmada, Bursa Evsel Katı Atık Depolama Sahası'na ait uzun süreli ve düzenli olarak ölçülmüş sızıntı suyu verileri, konvensiyonel istatistiksel, zaman serisi ve faktör analizi yöntemleri kullanılarak analiz edilmiş ve sızıntı suyu kalitesinin zamana göre değişimi, rastsallığı, mevsimselliği ve kirleticilerin birbirleriyle olan ilişkileri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Veri analizi sonuçlarım değerlendirerek, yeni ve eski sızıntı suyu izleme programlarına yönelik örnekleme stratejilerini ve arıtma alternatiflerini içeren sızıntı suyu yönetimi önerileri geliştirilmiştir. İstatistiksel analizi yapılan sızıntı suyu parametre verileri BOİ, KOİ, pH, AKM, elektriksel iletkenlik, toplam Cr04, Cr6, Fe, Cu, Zn, Pb, Cd, CN/ Cl, F, toplam P, NH4-N, toplam N, SO4, S2', toplam alkalinite ve sızıntı suyu debisidir. Sonuçlar, sızıntı suyu parametrelerinin büyük bir çoğunluğunun geniş aralıklarda değiştiğini göstermektedir. Açık Ana Vadi ile karşılaştırıldığında, kapalı T Vadisi'ndeki sızıntı suyu parametreleri genellikle normal olmayan dağılım ve yüksek değişkenlik göstermektedirler. T Vadisi'nde pH, toplam alkalinite, NH4-N, Cr6+, Cl ve S normal dağılım göstermektedirler. Sızıntı suyu parametrelerinin çoğunluğu otokorelasyona ve birbirleriyle aralarında önemli istatistiksel kroskorelasyonlara sahiptir. Faktör analizi yöntemi, açık ve kapalı vadiler için sızıntı suyu parametreleri arasında farklı kroskorelasyonlar belirlemiştir. Ölçülmesi vıgereken sızıntı suyu parametreleri ve ölçüm sıklıklarının açık depolama sahalarında daha fazla olduğu görülmüştür. Yüksek organik kirliliğe sahip olan yeni sızıntı sularım arıtmak için biyolojik ve fiziksel/kimyasal arıtma prosesleri önerilmektedir. Fakat, atık depolama sahasının kapatılmasından sonra yeni sızıntı suyunun zaman içerisinde eski sızıntı suyuna dönüşümünü tamamlaması nedeniyle, fiziksel/kimyasal prosesler daha uygun görülmektedir.
Samsun ilinde kentleşmenin çevresel açıdan incelenmesi

Kentler, tüm dünyada ülkelerin sosyal yapısında ve ulusal ve bölgesel ekonomilerinde oldukça önemli rol oynamaktadır. Kentler, iş olanakları, eğitim, sağlık ve kültürel zenginlik sunmaları nedeniyle insanlığa önemli hizmetlerde bulunmaktadır. Dünya nüfusunun %45'inden daha fazlası kentlerde yaşamaktadır ve kırsal alanda %1.7 olan yıllık nüfus artış oranı, kentsel alanlarda %2.4 civarındadır. Bununla birlikte, hızlı ve çoğu kez planlanmamış kentler hizmet kapasitesini aşan insan ihtiyaçları, çevresel bozulma ve yoksulluklara neden olmaktadır. Kentlerin hızlı büyümesi 21. yüzyılın temel problemlerinden birisidir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde hızlı ve çarpık kentleşme, birçok çevresel sorunların kaynağını oluşturmaktadır. Yaşam ve hizmet kalitesinin düşmesi, aşırı kalabalıklık, hava kirliliği, su kirliliği, katı atıkların uygun olmayan yönetimi ve trafik çarpık kentleşmenin neden olduğu başlıca sorunlardandır. Samsun, Karadeniz'in kıyısında bulunan 439. 000 nüfuslu bir kenttir. Samsun, Türkiye'nin gelişmiş ve nispeten gelişmekte olan yerleşim yerlerinden birisi konumundadır. Hızlı ve düzensiz kentleşme, Türkiye'nin birçok yerleşim yerinde olduğu gibi Samsun'da da önemli problemlerden birisini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Samsun ilindeki kentleşmenin çevresel açıdan geniş bir perspektifi çıkarılmıştır. Samsun'da gelecekteki kentleşme ve sürdürülebilirlik açısından alternatif çözüm olanakları araştırılmıştır.
Zonguldak ili evsel ısınma ve motorlu taşıtlardan kaynaklanan hava kirleticilerinin emisyon envanteri yöntemi ile hesaplanması

Bu çalışmada 2019 yılında Zonguldak ilinde konutların ısıtılması ve motorlu taşıtlardan kaynaklanan emisyonlar envanter yöntemi ile hesaplanmıştır. Emisyonların hesaplanmasında Avrupa Çevre Ajansı tarafından yayımlanan EMEP/EEA 2016 hava kirletici emisyon envanteri kılavuzu kullanılmıştır. Konutların ısıtılmasında kullanılan lavvarlanmış ve lavvarlanmamış kömür kullanımı sonucu ortaya çıkan azot oksit, metan dışı uçucu organik bileşik, kükürtdioksit ve partikül madde emisyonları miktarları ortaya koyulmuştur. Buna göre İl genelinde konutların ısıtılması ile oluşan kirleticilerin kaynağı olarak lavvarlanmamış kömür kullanımı görülmüş, en yüksek kirletici konsantrasyonu SOx emisyonlarında (7995. 36 ton/yıl) gözlenmiştir. Bununla birlikte diğer kirletici emisyonları NOx emisyonu 1042. 45 ton/yıl, NMVOC emisyonu 4301. 96 ton/yıl ve PM emisyonu 3590. 4 ton/yıl olarak hesaplanmıştır. Zonguldak'ta 2019 yılında evsel ısınmada doğal gaz kullanımının artması ile kirletici emisyonlarının azaldığı görülmüştür. Diğer yandan aynı yöntemle motorlu taşıtlardan kaynaklanan azot oksit, metan dışı uçucu organik bileşik, karbon monoksit ve partikül madde emisyonları emisyon envanteri yöntemi ile hesaplanmıştır. Motorlu taşıtlardan kaynaklanan emisyonlar il genelinde kullanımda olan taşıtların cinsleri, silindir hacimleri ve kullandıkları yakıt türlerine göre bulunmuştur. Motorlu taşıtlardan kaynaklanan NOx NMVOC, CO ve PM emisyonları sırası ile 991 .49, 239 .26, 1655. 17 ve 22.79 ton/yıl olarak hesaplanmıştır. CO emisyonlarının benzinli ve LPG'li araç kullanımından kaynaklandığı, NMVOC emisyonlarının büyük bir kısmının LPG'li araçlardan kaynaklandığı görülmüştür. NOx ve PM emisyonlarına ise dizel araçlar yol açmaktadır. Yapılan bu çalışma sonucunda emisyon envanteri yöntemi ile elde edilen veriler Zonguldak hava kalitesi seviyelerinin zamana göre değişiminin değerlendirilmesinde önemli bir katkı sunacaktır.
Etrinjit çöktürmesi ile sülfat arıtımına etki eden faktörlerin belirlenmesi

Bu çalışmada, etrinjit çöktürmesi ile sülfat arıtımına etki eden faktörler belirlenmiş, bu faktörler dikkate alarak bir teorik model kurulmuş ve bu teorik modelin güvenilirliği deneylerle tahkik edilmiştir. Birinci bölümde yapılan çalışmanın önemi vurgulanarak, amaç ve kapsamı açıklanmıştır. İkinci bölümde, sülfat parametresinin önemi ve çevresel etkileri belirtilmiş, kaynakları belirlenmiş, mevcut standartlar verilerek arıtma ihtiyacı ve yöntemleri açıklanmıştır. Bu yöntemler kapsamında, etrinjit çöktürmesi ayrıca ele alınmıştır. Bu konu ile ilgili geniş bir literatür araştırmasına yer verilmiştir. Etrinjit oluşumu, çözünürlüğü ve çözünürlüğe etki edebilecek faktörler belirlenmiştir. Üçüncü bölümde, etrinjitin çözünürlüğü üzerine etki edeceği düşünülen faktörlerden iyonik güç, alkalinite ve kompleks türlerin etkilerinin incelenmesi amacıyla teorik modeller tanımlanmış ve tanımlanan modellerin literatür araştırmaları doğrultusunda, teorik çözümleri yapılmıştır. Dördüncü bölümde, kurulan teorik modelin deneylerle tahkikini ve yöntemin atıksulara uygulanabilirliğini araştırmak amacıyla gerçekleştirilen deneysel çalışma sonuçları verilmiş ve değerlendirmesi yapılmıştır. Beşinci bölümde etrinjit çöktürmesi ile sülfat arıtımının uygulama maliyeti hesaplanmış, aynı zamanda BaSU 4 ve CaS04.2H 20 çöktürmesi arıtım maliyetleri ile karşılaştmlmıştır. Altıncı bölümde ise, hem oluşturulan teorik model hem de yapılan deneysel çalışma sonuçlan ele alınarak, bunların değerlendirilmesi yapılmıştır. Yapılan teorik çözümler ve deneysel çalışma sonuçlan etrinjit çöktürmesi ile elde edilen sülfat arıtımının, Çevre Mühendisliğinde amaçlanan deşarj standartlarını hemen her koşulda emniyetle sağladığını ve bu sebeple Çevre Mühendisliği uygulamaları açısından son derece uygun ve güvenli bir yöntem olduğunu ortaya koymuştur. IX
Kütahya bölgesinde hava kalitesi izleme istasyonları için yer seçimi ve istasyonlarda ölçülen kirleticilerin zamansal değişimleri

Bu çalışma kapsamında, Kütahya bölgesinin hava kalitesinin değerlendirilmesine ilişkin olarak, bir yıl boyunca işletilmek üzere, bir kentsel ve bir de kırsal istasyon olmak üzere iki sabit hava kalitesi ölçüm istasyonu kurulmuştur. Hava kalitesi ölçüm istasyonlarının konumlandırılmasında, Çok Ölçütlü Karar Verme yöntemleri olan Analitik Hiyerarşi Prosesi ve Elimination Et Choix Traduisant la Realite III metotları da kullanılmıştır. Kükürt dioksit (SO2), azot oksitler ve ozon (O3) derişimleri otomatik analizörler kullanılarak belirlenmiştir. Kırsal istasyondaki ozon seviyeleri kentsel istasyondaki ozon seviyelerinden daha yüksek ölçülürken, SO2 seviyeleri için bu durum tam tersidir. Kentsel istasyonda evsel ısınmanın da etkisiyle kış aylarında yüksek derişimlerde ölçülen SO2'nin, yaz mevsiminde belirli günlerde halen yüksek seviyelerde olduğu görülmektedir. Bu durumun sebebinin de, hazırlanan kirlilik gülü grafikleri ile değerlendirildiğinde, kuzey ve kuzey-kuzey-batı sektörlü esen rüzgarlardan kaynaklı emisyonlar olduğu düşünülmektedir. Kırsal istasyon için hakim rüzgar yönü olan doğu ve batı yönlerinde baskın bir kirletici kaynak bulunmadığından, SO2 derişimleri düşük seviyelerde gözlenmektedir. Yüksek SO2 derişimleri gözlemlenen günler için hazırlanan kirlilik gülü grafikleri değerlendirildiğinde, bu derşimlerin kuzey ve kuzey-kuzey-doğu yönünden esen rüzgarlardan kaynaklandığı düşünülmektedir. İstasyonlarda gerçekleştirilen aktif ölçüm ve pasif örneklemelere ait sonuçların, istatistiksel paket programı ile yapılan regresyon analizleri ile birbirini destekler nitelikte yüksek korelasyona sahip olduğu görülmüştür. Hava kalitesi modelleme çalışmaları ile elde edilen derişimlerin bu verilerle karşılaştırılması faydalı olacaktır. İstasyonlarda ölçülen kirleticiler ile meteorolojik parametreler arasındaki ilişki çoklu regresyon analizi ile incelenmiştir. Ozon ve SO2 derişimlerinin hesaplanmasında, rüzgar hızı, sıcaklık, nem ve güneşlenme radyasyonu gibi meteorolojik parametrelerinin yanında NOx ve bir önceki günün O3 ve SO2 derişimlerinin de kullanılabileceği görülmüştür.
Titanyum dioksit nano partiküller ile kendini temizleyen ekolojik tekstil yüzeylerinin geliştirilmesi

Güneş veya yapay bir kaynak yoluyla elde edilen UV ışınları ve Titanyum dioksit (TiO2) gibi yarı iletken katalizörler ile kirleticilerin parçalanıp yok edilmesine fotokatalitik proses denilmektedir. Titanyum dioksit (TiO2) nanopartiküllerin tekstil yüzeyinde kullanılması ile kirlenmeyen, antibakteriyel ve UV koruyucu ekolojik özelliklere sahip tekstil ürünlerinin sürdürülebilir bir çevre ile beraber geliştirilmesi hedeflenmektedir. Bu çalışmada, TiO2 nanopartiküller kullanılarak nanopartikül özellikleri, tekstil üzerindeki yeni fonksiyonların performansları, tekstil ana fonksiyonlarındaki değişimler araştırılmıştır. Sol-gel bazlı yöntem ile TiO2 nanopartiküller tekstil yüzeylerine kaplanmış ve çeşitli leke uygulamaları yapılmıştır. Nano partikül kaplı tekstil yüzeylerinde kendini temizleme performansları farklı sıcaklık değerleri, pH, nem gibi parametrelerle incelenmiştir.
Aquaporin içeren biomimetik membranlar kullanarak iz organik kirleticilerin giderimi

Bu tez çalışması sürdürülebilir bir çevre için yeni ve gelecek vaadeden biyomalzeme geliştirilmesine yöneliktir. Tez kapsamında hücre zarında bulunan su kanal proteinleri kullanılarak biyomimetik filtrasyon membranları üretilmiş ve iz organik kirletici giderimindeki verimlilikleri incelenmiştir. Membranların hazırlanmasında kullanılmak üzere halofilik bakteri Halomonas elongata aquaporin geni Escherichia coli'de His saflaştırma etiketi içerecek şekilde ilk defa klonlanmış ve üretilmiştir. Tez kapsamında ayrıca membranların hazırlanması için daha önceki çalışmalarda Glutatyon-S-Transferaz saflaştırma etiketi içerecek şekilde klonlanmış olan E. coli ve H. elongata bakterilerine ait aquaporinler de kullanılmıştır. Biyomimetik ince film kompozit membranların alıcı ortamı tehdit eden beş iz organik kirleticinin uzaklaştırılmasındaki performansları bu tez kapsamında incelenmiştir. Ayrıca membranların kirletici itme verimi, su akısı, raf ömrü ve kararlılık gibi özellikleri de belirlenmiştir. 100 g/L atrazin, terbutrin, triklosan ve diuron için giderim verimleri karşılaştırıldığında, aquaporinli membranların iz organik kirleticileri itme verimi %66, 7 ile %90, 1 arasında değişirken, aquaporin içermeyen kontrol membranı %18, 8 ile 44 arasında red sağlamıştır. Toplam kirletici konsantrasyonu, kirletici yapısı ve aquaporin özelliklerinin giderim verimini etkileyen önemli parametreler olduğu görülmüştür. İz organik kirletici gideriminde His-H. elongata aquaporini ile hazırlanan membranlarla gerçekleştirilen filtrasyonlarda en yüksek itme değerleri, terbütrin ve atrazin ile sağlanmış ve sırasıyla %83 ve %82 olarak bulunmuştur. Bu tez kapsamında yapılan çalışmalarda aquaporinli biyomimetik nanokompozit membranların atıksulardan iz organik kirleticilerin gideriminde ileri arıtım prosesi olarak kullanım potansiyeli olduğu gösterilmiştir. Ayrıca yüksek su akısı sayesinde bu yeni biyomimetik membranların gübre arıtımı, alg susuzlaştırması ve boya giderimi gibi çok farklı proseslerde kullanım potansiyeline sahip olduğu öngörülmüştür.
Yeşil havaalanı yönetiminin Atatürk Havalimanı'nda uygulanabilirliğinin araştırılması

Havaalanlarında belirlenen sürdürülebilirlik politikaları gelecek kuşakların yaşam kalitesini etkilemektedir. Havaalanları dahil olduğu bölgenin çevre etiği dönüşümü içinde örnek ve lider olmalıdır. Bu bağlamda uluslararası ve ulusal havaalanları sektörü, tüm kuruluşları ile havaalanının ekonomik canlılığı, işletim verimliliği, doğal kaynaklarının korunması, yaşanabilirlik ve sosyal sorumluluğun bütünlüğünü sağlamak için daha bütünsel sürdürülebilirlik yaklaşımlarına yönelmektedir. Dünyada yeni oluşturulmaya başlayan Yeşil Havaalanı Yönetimi projeleri kapsamında havaalanlarında faaliyet gösteren işletmelerin çevreye verdikleri veya verebilecekleri zararların sistematik bir şekilde azaltılması ve mümkün ise ortadan kaldırılması hedeflenmektedir. Bu çerçevede Atatürk Havalimanı için Yeşil Havaalanı uygulanabilirliğinin araştırılması tez çalışmasında TS EN ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardı, TSE Sektörel Kriterler Gereklilikleri ile SHGM Direktifleri esas alınmıştır. Bu yüksek lisans tez kapsamında ülkemizin en büyük ve dünyanın belli başlı havaalanlarından biri olarak kabul edilen Atatürk Havalimanı yeşil havaalanı yönetimi açısından uygulanabilirliği araştırılmıştır.
Niğde İlinde tarla bitkileri üretiminden kaynaklanan biyokütle enerji potansiyelinin belirlenmesi

Bu yüksek lisans çalışmasında, Niğde ilinde yetiştirilen tarla bitkileri hasat artıklarından kaynaklanan ve yenilenebilir enerji olan biyokütle enerjisinin, mevcut potansiyeli ve ekonomik katkıları incelenmiştir. Biyokütlenin mevcut enerji potansiyeli belirlenirken, her bir ürüne ait üretim miktarı, nem içeriği, ısıl değer miktarı ve atık ürün oranı ayrı ayrı değerlendirilerek hesaplamalar yapılmıştır. Çalışma sonunda; Niğde merkez ve ilçelerinde tarla bitkileri hasat artıklarının enerji potansiyelinin ürünlere göre dağılımı sırasıyla; patates> buğday> arpa> silajlık mısır> çavdar> fasulye> nohut şeklinde olup, enerji potansiyel değerleri sırasıyla; 106. 223 MWh> 50.418 MWh > 28.180 MWh> 19.711 MWh> 18.198 MWh> 6.747 MWh> 3.043 MWh olarak belirlenmiştir. Elde edilen verilere göre, Niğde ilinde yetiştirilen tarla bitkileri hasat artıklarının enerji potansiyelinin ilin yıllık elektrik tüketiminin %23'lük kısmını karşılayabilecek düzeyde olduğu, bu artıkların ikinci bir alternatif olarak yenilenebilir yakıt olan biyoetanol üretiminde değerlendirilmesi durumunda, 43.395. 973 L/yıl biyoetanol elde edilebileceği ortaya konmuştur.
İstanbul Boğazı'nın kirlilik özümleme kapasitesinin belirlenmesi

Bu çalışmada İstanbul Boğazı'nda Karadeniz'den Marmara Denizine doğru akan üst tabakada Fosfor Değişim Modeli uygulanmışta. Bu modelle Karadeniz'in İstanbul Boğazı bağlantısında KO ölçüm istasyonundan İstanbul Boğazı'nın Marmara Denizi ile bağlantı noktası B2 ölçüm istasyonu arasındaki mesafede phytoplankton bünyesinde bulunan inorganik fosfor konsantrasyonundaki değişim incelenmiştir. İstanbul boğazının morfolojik ve atmosferik şartları 1996 yılı içinde mevsimlere ve aylara göre nasıl bir değişimin olduğu incelenmiştir. İstanbul Boğazındaki akış, Karadeniz ile Marmara Denizi su yüzü kotu arasındaki ortalama 55 cm'lik fark ile Marmara denizin %3.85 ve Karadeniz'in %1.75'lik tuzluluğun oluşturduğu yoğunluk farkından meydana gelmektedir. İstanbul Boğazı'nda üst tabakada, yani Karadeniz'den Marmara Denizi'ne doğru olan ortalama akıntı hızı 0.5-0. 6 m/s'dir. Marmara Denizi'nden Karadeniz'e doğru olan alt tabakadaki akıntı hızı ise 0.4-0. 5 m/sn'dir. İstanbul Boğazı'nda 1996 yılı içinde M23, B2, B7, B13, KO, KOI istasyonlarında 5 m ve 50 m derinliklerde inorganik fosfor ve NO3+NO 2 konsantrasyonları aylık olarak ölçülmüştür. Bunun sonucunda K0 ile B2 istasyonları arasında inorganik fosfor konsantrasyonlarında yıllık ortalama değerde üst tabakada %14'lük bir atış alt tabakada %30'luk bir azalma gözlenmiştir. K0 istasyonunda 5 m derinlikte yapılan phytoplankton konsantrasyon değerleri fosfor değişim modelinde kullanılarak phytoplankton bünyesinde bulunan inorganik fosfor konsantrasyonu değişimi K0 ile B2 istasyonu arasında incelenmiştir. Uygulanan Fosfor Değişim Modeli ile elde edilen sonuçların değerlenilmesiyle istanbul Boğazı boyunca üst tabakada bulunan Pyhtoplanktondan kaynaklanan inorganik fosfor konsantrasyonunda %78'lik bir azalma görülmüştür.
Metal katkılı dolgulu kolon ve UV kolon kullanılarak Escherichia coli ve Staphylococcus aureus dezenfeksiyonu

Bu çalışmada, antibakteriyel dolgulu kolonda, UV reaktörde ve her iki sistemin birlikte kullanıldığı birleşik sistemde su dezenfeksiyonu gerçekleştirilmiştir. Antibakteriyel dolgulu kolon ile geri döngülü ve sürekli akışlı sistemlerde, farklı başlangıç bakteri derişimlerinde, farklı akış hızlarında ve farklı sıcaklıklarda Escherichia coli ve Staphylococcus aureus bakterilerinin giderimi incelenmiştir. Ayrıca, UV reaktörde farklı akış hızlarında Escherichia coli ve Staphylococcus aureus bakterileri ile dezenfeksiyon gerçekleştirilmiştir. Bunun yanında, antibakteriyel dolgulu kolon ve UV reaktör birlikte kullanılarak ardışık sistemlerin etkisi incelenmiştir.
Altyapı sistemlerinin farklı bilgisayar destekli programlarla karşılaştırmalı analizi, dizaynı ve maliyet hesabı

İçme suyu dağıtım, kanalizasyon uzaklaştırma ve yağmur suyu toplama sistemleri gibi insan sağlığı açısından önem arz eden ve toplumların gelişmişlik göstergelerinden biri olan yapıların tasarımları hassas analizler ve yüksek maliyetlerle geçekleştirilmektedir. Bu analizlerin yapılması uzun süreler gerektirmektedir. Gelişen teknoloji ve bilgisayar sistemleriyle birlikte bu analizlerin daha optimum şartlarda ve çok kısa sürelerde yapılması amaçlanarak çeşitli modelleme programları üretilmiştir. Bu programların birbirlerine göre birçok değişik hesap şekilleri olması dolayısıyla bazı programlar daha çok ön plana çıkmışlardır. Bu programların birbirleri ile karşılaştırılması ve hangi programın daha işlevsel olduğunun araştırılıp gözler önüne serilmesi ise bu şekilde büyük önem arz eden yapıların daha sağlıklı ve düzgün dizayn edilmesi ve uygun fiyatlarla inşaatını kolaylaştıracaktır. Daha önce bu konularla ilgili gerçekleştirilen tez çalışmalarında altyapı sistemlerinin paket olarak incelenmemesi bu alanda bir eksiklik teşkil etmektedir. Sadece kanalizasyon sistemi için kullanılan programlar karşılaştırılırken içme suyu sisteminin veya yağmur suyu sisteminin birbirinden ayrılması çok doğru bir yaklaşım değildir. Çünkü altyapı sistemlerinin tamamı birbirine entegre bir şekilde çalışmakta ve dizayn edilmektedir. Aynı zamanda daha önceki çalışmalarda sistemlerin maliyet yönünden araştırılmaması da ayrı bir handikaptır. Bu sebeplerin tamamı göz önüne alındığında altyapı sistemleri için geliştirilen modelleme programlarının bir kaçı yerine, en çok kabul gören lisp ve yazılım tabanlı iki model sisteminin paket olarak incelenmesinin ve sistemleri birbirinden ayırmanın yanlış olacağı düşünülerek hem hesap kriterleri, hem malzeme farklılığı ve hem de maliyet açısından karşılaştırılmasının daha sağlıklı olacağı öngörülmüştür. İçme suyu sisteminde lisp programının yazılım programına göre daha uygun ve maliyet açısından daha düşük sonuçlar elde ettiği izlenmiştir. Kanalizasyon programında ise modelleme olarak bakıldığında yazılım programının daha uygun olduğu, maliyet açısından ise çok bir fark olmamasına rağmen yine daha düşük sonuçlar elde edildiği gözlenmiştir. Yağmur suyu sisteminde ise modelleme açısından herhangi bir fark görülmemesine rağmen maliyet açısından yazılım programının lisp programına göre üstün olduğu izlenmiştir.
Yüzeysu metabolizması bileşenlerinin hesaplanması ve yüzey sularına ait metabolik dinamiklerinin aylık bazlarda nicelleştirilmesi: Ardahan örneği

Akarsu metabolizması; akarsuların yapı ve işlevsel özeliklerini yansıttığı için son yıllarda önemli bir araştırma konusu olmuştur. Tez çalışmasında Kura Nehrinin kollarından birinde 5 farklı noktada 'tek istasyon yöntemi' kullanılarak brüt birincil üretim, ekosistem solunumu ve net ekosistem üretimi değerleri farklı atmosferik alışveriş katsayısına bağlı olarak tahmin edilmiştir. Türkiye'de ilk defa bir akarsuda tek istasyon yöntemi ile bir akarsu metabolizma bileşenleri sayısallaştırılmıştır. Tez çalışmasında belirlenen 5 farklı izleme noktasında Mayıs 2018 -Aralık 2018 tarihleri arasında her ay en az iki gün, 5 dakika arayla çözünmüş oksijen konsantrasyonu ve su sıcaklığı ölçümleri gerçekleştirilmiştir. İzleme çalışmasından elde edilen veriler kullanılarak GPP, ER ve NEP hesabı 6 farklı yol izlenerek yapılmıştır. Akarsu metabolizma bileşenleri hesabı Rivermeta programı ile yapılmıştır. Çalışmada çözünmüş oksijen konsantrasyonu ve sıcaklık ölçümleri için MiniDOT probu kullanılmıştır. Akarsu debisi ve su hızı ölçümleri için ise Son Tek Flow Tracker Handheld ADV debi ölçer cihazı kullanılmıştır. Çalışmada GPP, ER ve NEP değerlerinin mekansal ve zamansal olarak değiştiği görülmüştür. Çalışma; ayrıca metabolizma bileşenlerinin hesaplanmasında K katsayının oldukça önemli olduğunu göstermiştir. Akarsuyun debisi, derinliği ve hızı K katsayısı üzerinde oldukça etkilidir ve bu durum akarsu metabolizma bileşenlerini hesabını doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle uygun bir yöntemle K katsayısının belirlenmesi akarsu metabolizma çalışmalarında kritik önemdedir. Çalışma; akarsuyun membaından mansabına doğru gidildikçe GPP değerinde bariz bir artış olduğunu göstermektedir. Bu durumun, su kalite ve miktarında meydana gelen değişim ile ilgili olduğu düşünülmektedir. Yine çalışma akarsuyun net heterotrof (GPP/ER<1) olduğunu göstermektedir.