Siyasi aktivizm aracı olarak sosyal medya: Yemen örneği

Arap Baharı ve geçiş döneminde Yemen'de şahit olunan siyasi olaylarda ön plana çıkarak ülke siyasetinde aktif rol alan sosyal medya siteleri ile birlikte, siyasi aktivistler ve sıradan vatandaşlar sosyal medyanın siyasi aktivizm alanındaki etkisinin farkına varmışlardır. Çalışma bu doğrultuda, 2011 yılında meydana gelen ayaklanmalara katılımdaki amaçları irdelemeyi ve 2011- 2015 yılları arasında Yemen'de yaşanan siyasi durumu analiz etmeyi hedeflemektedir. Araştırmada, Yemen'de 2011- 2015 yılları arasında siyasi aktivizmin gerçekleştirilmesinde sosyal medya sitelerinin -Facebook, Twitter ve Youtube- rolünün öğrenilmesi hedeflenerek, bu sitelerin 2011 protestolarına olan etkisi incelenmiştir. Aynı zamanda sosyal medyanın siyasi değişim üzerindeki rolüne de değinilmiştir. Yemenli gençleri siyasi katılıma teşvik etmesine ve siyasi bilinç oluşturmadaki sosyal medya sitelerinin etkisi araştırılarak, Yemenli siyasi aktivistlere, olaylar gerçekleşirken sosyal medya sitelerinin olaylara ne gibi etkileri olduğu, ne tür fırsatlar sunduğu konusuna değinilmiştir. Sosyal medya sitelerinin konvansiyonel medyadan ayıran özellikleri de ele alınan çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca derinlemesine görüşme ve yarı yapılandırılmış görüşme tekniğinden faydalanılmıştır. Katılımcılara yönelik sorulacak sorular daha önceden tasarlanmış ve bu sorular görüşme formunda hazırlanmıştır. Fakat daha fazla bilgi sağlanması arzu edildiği veya konunun daha ayrıntılı tahlil edilmesinin amaçlanması açısından katılımcılara birkaç alt soru da yöneltilmiştir. Çalışmada amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiş 26 Yemenli siyasi aktivist ile yüz yüze görüşme yapılmış, yapılan görüşmelerin sonuçları betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuç; Yemen'de fakirlik oranının artmış olduğu, gençlerde işsizlik oranının yükseldiği, sosyal, ekonomik ve siyasi reformların zayıfladığı yönünde olmuştur. Bu sonuçlar Yemenlileri 2011 yılı protestolarına katılmaya iten en önemli sebepleri oluşturmuştur. Aynı zamanda elde edilen sonuçlarla Körfez girişiminin siyasi çözüm önerisi verdiği sonucuna varılmıştır. Söz konusu siyasi çözümle birlikte, körfez girişimini imzalayan siyasi taraflar, aralarındaki ihtilaflara rağmen Yemen iktidarı, barışçıl ortamda başka bir lidere devredilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlarda da Facebook, Twitter ve Youtube gibi sosyal medya sitelerinin 2011 yılında protestolara katılım oranını arttırma konusunda büyük etkisinin olduğu, protestoların tarihi, zamanı ve yerini belirlemek için yardımcı bir araç olarak kullanıldığı kanıtlar niteliktedir. Yine bu araştırma yoluyla, söz konusu sosyal medya sitelerinin Yemenli genç ve siyasi aktivistlere görüşlerini özgürce açıklama, konvansiyonel medya araçlarında tartışılması mümkün olmayan konuları tartışma fırsatlarını sunduğu anlaşılmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre sosyal medya sitelerinin, 2011- 2015 yılları arasında Yemen'de yaşanan siyasi olaylarda gençlerin katılımları için teşvik ettiği görülmüştür. Sunduğu siyasi bilgilerle gençlerde siyasi bilinç oluşturulmuştur. Ayrıca gençlerin Facebook, Twitter ve Youtube sitelerini kullanma oranları konusunda farklılık göstermelerine ilişkin yapılan araştırmada, 2011- 2015 yılları arasında Yemen'deki siyasi aktivizm gerçekleştirilmesinde Facebook sitesinin en çok kullanılan sosyal medya sitesi olduğu da kaydedilmiştir.