Bilgisayar kursundan geçen öğretmenlerin bir eğitim aracı olarak bilgisayara ilişkin tutumları

YARGI VE ÖNERİLER özet Bilgi çağı haline gelen çağımızda, ülkelerde gösterilen en büyük çaba, çağdaş bilim ve teknolojiyi edinme çabasıdır. Bugün o hale gelinmiştir ki, hedeflere ulaşmada çabalar son derece yetersiz kalmış, çabalar yerini, adeta 'hedefe ulaşma savaşı'na terk etmiştir. ülkelerin tek amacı bilim ve teknolojiye karşı yapılan savaşı kazanarak çağdaşlaşma sürecinde daha ileriye gitmektir. Bilim ve teknolojiye karşı yapılan savaşta ülkelerin en büyük silahı kuşkusuz eğitimdir. Eğitim yoluyla kazanılması öngörülen bu savaşta silah olarak kullanılacak eğitimin, çağdaş teknolojiye karşı, çağdaş teknolojik araç ve gereçlerle donatılmış olması, onun savaşma gücünü büyük ölçüde olumlu şekilde etkileyecektir. Eğitimin donatılacağı en önemli çağdaş teknolojik bulgu, teçhizat, eğitim teknolojisi ve onun uygulama yöntemleridir. Eğitim teknolojisi, eğitim ve öğretimde normal ve mikro bilgisayarlar, uydu iletişim sistemleri, video disk sistemleri, videoteks, veri bankaları,... gibi çağdaş öğrenme-öğretme yöntemlerini uygulamaktadır. Bilgisayarı eğitimde kullanma gereksinimi, eğitim isteminin yoğun boyutlara ulaşması artan bilginin, yine artan öğrenci sayısına tam. ve dengeli olarak ulaştırılabilmesi, karmaşıklaşan içeriği kristalize ederek öğrenciye kazandırabilirle, nitel ve sayısal yönden öğretmen yetersizliği ve bireysel farklılıklardan doğmuştur. 76 Bilgisayar, eğitimde, bilgisayarları öğrenme, bilgisayar aracılığı ile öğrenme ve bilgisayar destekli öğrenme gibi üç değişik türde uygulama alanı bulmuştur. Türk Eğitim Sistemi'nde bilgisayar 1970'li yıllardan beri kullanılmaktadır. Başlangıçta testleri değerlendirmek için kullanılan bilgisayar daha sonraları öğretmenlerin özlük işlemlerini yürütmek amacıyla kullanılmaya başlanmış ve 1984 yılından sonra bizzat öğretimde kullanmak için ciddi çalışmalara girilmiştir. Oluşturulan akademisyen ağırlıklı bir komisyonun yönlendirmesi sonucu Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı bilgisayara ilişkin araç ve yetişmiş personel sorununu çözmeye çalışarak işe başlamıştır. Planlanan sayıya yakın bilgisayar alınarak okullara dağıtılmış ve dağıtılmaya devam edilmekte, dağıtılan okullardan belirli branş ve sayıda öğretmen kurstan geçirilmiş ve geçirilmeye devam edilmektedir. Bilgisayarlı eğitim sisteminde makine, program, öğrenci ve öğretmen sistemin ayrılmaz parçalarıdır. Sistemin öğelerinin her birinin sisteme ilişkin giriş davranışları, becerileri tutumları sistemin başarısına direkt etki eden faktörler olarak görülmektedir. Tutumlar davranışa yön verdiği için eğitimciler tarafından her zaman dikkate alınmışlardır. Bir birey olarak öğretmenlerin tutumları öğrenme-öğretme ortamını etkilemektedir, öğretmen tutumlarının saptanması öğretimin veya öğretmenle gerçek-leştirilecek bir yeniliğin sonucu hakkında, ipuçları verebilmektedir. Bu araştırmada öğretmenlerin bir eğitim aracı olarak bilgisayara ilişkin tutumları problem olarak alınmıştır. Tutumları ölçebilmek amacıyla araştırmacı tarafından eğitim teknolojisi ve uygulama yöntemlerine ilişkin basılı ve ulaşılabilen kaynaklar taranmış bir yarar sınırlılık listesi oluşturulmuştur. Bu liste uzman ve öğretmen görüşlerinden yararlanılarak ankette kullanılacak hale getirilmiş ve eğitim aracı olarak bilgisayara adapte edilmiştir. Dil ve anlatım açılarından da kontrolden geçen liste, tutum ölçer ifadelere dönüştürülmüş ve 76 kişilik bir ön deneme grubuna uygulanan liste daha sonra deneme grubunun önerileri doğrultusunda 100 maddelik bir tutum ölçer halini almıştır. 23 kişilik ikinci bir öndeneme grubuna da uygulanan tutumölçere son şekli verilmiştir. Kişilik bilgiler, kendini değerlendirme ve eğitim aracı olarak bilgisayara ilişkin tutumlar olmak üzere 3 bölümden oluşan tutum ölçer anket, Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığı'nca seçilip bilgisayar kursuna alınan 574 öğretmene gönderilmiştir. Bu anketlerden 554'ü geri gelmiş ve değerlendirme 554 anket üzerinden yapılmıştır, önce tutum ölçer anketin frekansları ve yüzölçümleri çıkarılmıştır. Tutuma ilişkin farklılıkları test etmek üzere bir boyutlu varyans analizi ve t testi kullanılmıştır. Tutumlar arasında ilişki olup olmadığı ise korelasyon katsayısı ile bulunmuştur. Bu değerlendirmeler sonucunda öğretmenlerin bir eğitim aracı olarak bilgisayara ilişkin tutumlarında, cinsiyete, görev yaptığı okulun türüne, yöneticilikteki kıdemine, okuttuğu derslere, açılan bilgisayar kurslarında görev alıp almamalarına, kurslarda görev alacak yeterlikte olup olmadıklarına, yurt dışında bulunup bulunmamalarına, teknolojik gelişmeleri izleyip izlememe ve kendilerini değerlendirmelerine göre farklılıklar olduğu saptanmıştır.