turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Batı Makedonya'da maddi olmayan kültür mirası

Sosyoloji biliminin alt araştırma alanlarından biri kültürdür. Ziya Gökalp, kültür kavramını, Batı Medeniyeti'ne karşı Türk Milleti'nin kendini koruyabileceği bir sığınak olarak ortaya koymuştur. Ona göre medeniyet bütün insanlığın ortak malı olduğu için, onu almakta bir beis yoktur. Ancak her milletin kültürü farklı biçimlerde tezahür etmektedir, değişim yaşayan medeniyetlerin birbirinden farklı olmasındaki en önemli etken olan kültürün medeniyetleri şekillendirdiğini söyleyebiliriz. Maddi olmayan kültür mirası bir gruba ya da topluma ait önceki kuşaklardan miras kalan, halen korunan ve yararlanmaları için gelecek kuşaklara bırakılan somut olmayan özelliklerdir. Makedonya'da; farklı millet, farklı dinlerin tarih boyu birlikte yaşayarak oluşturdukları birikimin, zengin bir kültür mirasına zemin hazırladığını ifade edebiliriz. Batı Makedonya'daki maddi olmayan kültür zenginliğini oluşturan farklı millet ve inançlara mensup olan toplulukların, asırlarca kendi kültürlerini korudukları aynı zamanda temel inançlara değinmeden ortak kültür alanlarının oluştuğunu da görmekteyiz.
Yoksulluğun değişen yüzü çalışan yoksullar: İstanbul Sancaktepe Kemal Türkler Mahallesi üzerine bir araştırma

1980'den sonra tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kendisini iyiden iyiye hissettiren neoliberal politikalar refah rejimleri ve çalışma ilişkilerinde köklü değişimleri beraberinde getirmiştir. Yoksullukla mücadele, devletin sorumluluk alanından piyasa özgürlükleri içerisinde hareket eden sivil toplum kuruluşlarına yönlendirilirken, istihdamın farklı ve güvencesiz türleri ise çalışma yaşamında etkin bir rol oynamaya başlamıştır. Bu anlamda formel olanı toplumsal yaşamdan çekildiği ve çekilen alanları enformelin doldurduğu görülmektedir. Yoksulluğun çözümünü bireylerin istihdama katılmalarında arayan yaklaşımların cevap veremediği soru olarak çalışan yoksullar ortaya çıkmaktadır. Günümüzde enformel istihdam alanları yanında formel istihdam alanlarında da görülen bu kesimlere yönelik kapsamlı politikaların geliştirilmesine ihtiyaç duyulmaktadır. Çalışmanın ilk bölümünde yoksulluk tanımları ile birlikte yoksulluk çalışmalarına ilişkin kuram ve yaklaşımlar değerlendirilmiştir. İkinci bölümde dünyada ve Türkiye'de yoksulluğun tarihsel seyri ve yoksulluk ölçütleri ile birlikte, sosyolojinin klasikleri ve sosyolojik teoride yoksulluğa bakış ele alınmıştır. Dünyada ve Türkiye'de çalışan yoksullara ilişkin yapılan çalışmalar ve değerlendirmeler yine bu bölüm içerisinde değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde ise araştırmanın bulguları analiz edilerek yorumlanmıştır. Ayrıca görüşmeler sonucunda elde edilen verilerden kategorik içerik analizi yapılmıştır. Son bölümde ise araştırma bulguları değerlendirilmiş ve çalışan yoksulların sorunlarının çözümüne yönelik öneriler belirtilmiştir.
İbn Haldun'da şehir ve medeniyet

Bu çalışmada, İbn Haldun'un şehir ve medeniyet konularındaki düşünce ve değerlendirmeleri araştırılmıştır. Çalışmada öncelikle, İbn Haldun'un düşünce ve sistematiğini anlamak açısından esas olan kavramlar tespit edilmiş ve bunların açıklamaları yapılmıştır. Bu kapsamda asabiyet, umran, bedevilik ve hadarilik kavramları üzerinde yoğunlaşılmıştır. Çalışmada daha sonra İbn Haldun'un medeniyet kuramı tartışılmıştır. İbn Haldun, Mukaddime'de medeniyet kavramını doğrudan kullanmadan, umran, bedevilik, hadarilik kavramları üzerinden bir medeniyet teorisi geliştirir. Bu çerçevede İbn Haldun bir yandan genel bir insanlık medeniyeti/insan uygarlığı düşüncesi ortaya koyar, diğer yandan toplumların, ülkelerin medeniyetinden bahseder. Yine bir taraftan bedevi umran-hadari umran vurgularıyla medeniyet-kültür ayrımına dikkat çeker, öte taraftan şehirlilik ve şehirleşme üzerinden medeniyet-ilerleme ilişkisini ortaya koyar. Çalışmada, medeniyet kuramı ile ilgisi bakımından ayrı bir bölüm halinde İbn Haldun'un şehir kuramı ele alınmıştır. Bu kapsamda şehirlerin oluşumu, şehirlerin özellikleri, şehirleşme ve beraberinde getirdiği sorunlar, şehir ve medeniyet etkileşimi İbn Haldun'un bakış açısıyla ortaya konmuştur. Çalışmada son olarak, İbn Haldun'un şehir kuramı ile çağdaş batılı yaklaşımların kısa bir değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmada temel kaynak olarak İbn Haldun'un Mukaddime isimli eseri kullanılmıştır. Bu kapsamda Mukaddime'nin dört farklı çevirisi (Ugan,1968;Dursun,1977;Kendir,2004;Uludağ,2007) temel kavramlar ve dil özellikleri açısından karşılaştırılmış ve çevirilerde ortak algı ve değerlendirmeler bulunduğu tespit edilmiştir. Kavramlara yönelik yakın-ortak anlamlandırmalar söz konusu olduğu için çalışmanın bütününde Halit Kendir(Kendir,2004) ve Süleyman Uludağ(Uludağ,2007) tarafından yapılan çeviriler kullanılmıştır.
Turizmin kırsal toplumda aile içi ilişkilere etkisi Antalya'nın üç köyünde karşılaştırmalı bir araştırma

Genellikle endüstri toplumlarında yasayan insanların serbest zamanlarını değerlendirmek amacıyla gerçekleştirdikleri seyahat ve konaklamalar sırasında, mal ve hizmetlerin üretim ve tüketimi sürecinde gerçekleşen, çok yönlü ilişkiler toplamı olan turizm, bir değişme dinamiği ve bir modernleşme aracıdır. Turizm endüstri -kent toplumlarının değerlerini, davranış kalıplarını, teknolojilerini ve yaşam biçimlerini yayar. Turizme açılan kırsal toplum, modernleşme süreci için de geleneksel yapısını değiştirir. Turizm bu toplumların pazara açılmasını hızlandırır, mal ve hizmet üretimini artırır. Rekabet koşullarını yaratarak ailelerin ve bireylerin girişimciliğini destekler. Bu oluşumlar ailenin akrabalarla ilişkilerini zayıflatır. Babanın aile içindeki geleneksel otoritesi sorgulanmaya başlanır. Hizmet üreterek ekonomik yarar sağlayan kadının statüsü iyileşir. Gençler evrensel değerleri benimserler. Araştırma alanından elde edilen bulgular kırsal toplumda turizmi bir geçim kaynağı olarak seçen ailelerde yapısall değişmelerin olduğunu desteklemektedir; Söz konusu yörede geleneksel nitelikteki kırsal aile yerine geçiş toplumunun ailesinin yaygınlaştığı, kadının iyileşen statüsüne bağlı olarak, babayla birlikte karar verme tutumumun 268 geliştiği, kadının ev dışında çalışmasının doğal karşılanmaya başladığı, politik tercihlerini daha serbest yapabildiği, katı bir biçimde disipline edilmiş aile ortamı yerine geliştirici bir ortamın oluşmaya başladığı, gençlerin kendileriyle ilgili kararlarda daha bağımsız davrandıkları ve aile sorunlarının çözümüne katkıda bulundukları erkek çocuğun görece üstünlüğünün devam etmesine karşın, kız çocuklarının daha çok öğrenim görmelerinin desteklendiği, aile sorunlarında fikirlerine daha çok başvurulduğu, yetişkinlerin yalnızca itaat eden çocuk yerine bağımsız karar verebilen, girişimci çocuk tercihlerinin olduğu, mirasla ilgili olarak baba evinde kalan erkek evladın daha çok pay alması ve kız çocuğunun daha az pay alması düşünceleri yerine eşit paylaşımın esas alındığı, ev işlerinde cinsiyete dayalı işbölümünün azaldığı, erkeklerin ev işlerine katıldıkları, babanın geleneksel otoritesinin yanında karizmatik ve yasal otoritenin geliştiği, ailenin akrabalarıyla ilişkilerinin zayıfladığı ve sonuç olarak ailenin yapısall değişim sürecini yaşadığı belirlenmiştir. Bu araştırmayla, bir modernleşme aracı olan turizmin geleneksel aile yapısını, aile içi ilişkileri, rol örüntüsünü, ailesel değer ve normları değiştirmekte olduğu gözlenmiştir.
Kültür endüstrisi bağlamında yemek kültürü eleştirisi

Bu çalışmanın temel amacı yemek kültürünü, Frankfurt Okulu üyeleri tarafından ortaya atılarak geliştirilen kültür endüstrisi kavramı bağlamında eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirmektir. Bu bağlamda çalışmanın kavramsal çerçevesini kültür endüstrisi oluştururken merkezini öncelikle biyolojik bir gereklilik, sonrasında ise sosyal, psikolojik ve kültürel bir gösterge olarak yemek kültürü oluşturmaktadır. Literatür taraması yöntemiyle hazırlanan çalışmada, yemek kültürünün kültür endüstrisi aracılığıyla özgünlüğünü yitirmesi, kapitalizmin çağdaş formalarından biri haline gelerek metalaşması konu edilmektedir. Giriş ve sonuç bölümleri hariç üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümü; kültür olgusu, bu olgunun farklı alt görünümleri ve kültürün endüstrileşmesini konu alan kültür endüstrisi kavramına yoğunlaşmıştır. İkinci bölümde; kültürün bir parçası olarak yemek kültürü ele alınarak tarihsel, mitsel, kültürel ve toplumsal boyutlarıyla anlatılmıştır. Üçüncü bölümde; yemek kültürü olgusu, kültür endüstrisi bağlamında Frankfurt Okulu üyelerinin en çok eleştirisine maruz kalan noktalar üzerinden ele alınarak tartışılmıştır
The changing perceptions of gender roles among two cohorts of women: A study in Ankara

Bu çalışmanın amacı, toplumsal cinsiyet rol algısının iki grup kadın arasında yaşa bağlı değişip değişmediğini incelemektir. Çalışmanın odak noktasını yaşlı ve genç kadınlar arasındaki farkların neler olduğu, kamusal ve özel alanda toplumsal cinsiyet rollerini, eşi ve çocukları ile ilişkilerini nasıl tanımladığı oluşturmaktadır. Çalışmanın ana iddiası, toplumsal cinsiyet rolleri algısının değişmesinin toplumsal cinsiyet eşitsizliği problemi ile ilgili farklı politikalar yaratmada bir yol olabileceğidir. Bu amacı gerçekleştirmek için ilk olarak toplumsal cinsiyet rolleri farklı sosyolojik yaklaşımlarla sunulmuştur. Sonrasında, sosyalleşme kavramı mikro düzeyde sosyal ilişkilerin nasıl oluştuğunu analiz etmek için farklı teorik yaklaşımlarla incelenmiştir. Son olarak, ataerkillik kavramı, mikro düzeyde toplumsal cinsiyet rollerinin tanımlanmasında özel ve kamusal alan içindeyorumlanmak için tartışılmıştır. Bu üç kavram yardımı ile toplumsal cinsiyet rollerinde genel eğilimler formüle edilmeye çalışılmıştır. Toplumsal cinsiyet rolleri algısı, toplumsal cinsiyet, evlilik, çalışma yaşamı ve şiddet algısı ile kavramsallaştırılmıştır. Genel olarak, yaşa bağlı iki grup kadın arasındaki analiz genç kadınların daha eşitlikçi bir toplumsal cinsiyet rol algısı olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada ile ulaşılan en önemli sonuçlardan biriçalışmaya katılanların toplumsal cinsiyet eşitliğinde eğitime aşırı vurgularıdır. Sonuç olarak, toplumsal cinsiyet eşitliği konusundaki çalışmalarda toplumsal cinsiyet rollerinin algısına dikkat edilirse, toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri veya eşitlikleri program ve politikalar içinde daha derintartışılabilir ve bu konuda toplumsal bilinç ve farkındalık artırılabilir. Çünkü insanların zihninde uzun zaman kalıplaşan ve gelişen toplumsal cinsiyet rolleri içinde stereotip algı toplumsal cinsiyet açısından eşit bir toplumun yaratılması için ana engellere sahiptir.
Seyyid Muhammed Nakib el-Attas'ın din ve toplum görüşü

İnsanlık tarihi boyunca din önemli bir yere sahip olmuştur. Kaybolacağı iddia edilen modern dönemde önemini korumuş ve postmodernizm ile birlikte konumu daha da güçlenmiştir. Nakib el-Attas, Müslüman toplumların gelişmesinin ana faktörünün İslamiyet olduğunu ve İslam medeniyetinin de doğrudan İslam'dan kaynaklandığını savunmaktadır. Dünya tarihi zaviyesinden de değişimin İslamiyet'in yayılmasıyla gerçekleştiği görüşündedir. İslam mütekamil bir dünya görüşü sunmuş; bilimin de ancak böylesi mütekamil bir dünya görüşü içerisinde geliştirilmesi mümkündür. Attas bu süreç bir İslamlaşma süreci olarak görür; Islamlaşmayı da insanın ilk önce büyüden, mitolojik, animistik ve kabilevi-kültür geleneğinden, sonra da aklı ve dili üzerindeki seküler tahakkümden kurtarılması olarak tanımlar. Burada Attas, İslamlaşma kavramını Müslüman toplumun gelişmesi incelenmesi için bir belirleyici unsur olarak kullanır; mevcut bunalımın sebebi için de İslamlaşmanın zıddı olan sekülerleşmeyi görür. Batı kökenli sekülerizm İslam dünyasına Batı'nın ürettiği bilgi yoluyla sızmıştır. Çünkü bilgi, içerisinde üretilmiş olduğu dünya görüşünün özelliklerini taşımaktadır. Attas, sekülerizm kavramını kullanırken, düalizm, rasyonalizm, hümanizm ve tragedya gibi batı medeniyetinin diğer özelliklerini bu kavram içerisine sığdırmaktadır. Çünkü Attas, sekülerizmi siyasi bir fenomen olmaktan ziyade, felsefi bir program olarak görür ve tıpkı din gibi sekülerizmin, insanın tabiat, toplum düzeni, sanat ve değerler sistemi üzerindeki görüşlerini kapsadığını düşünür. Böylece Attas, İslam dünyasının mevcut bunalımdan kurtulması için önce Müslüman ferdin dil ve aklının söz konusu yabancı unsurlardan kurtarılması gerektiğini savunur. Bunun yolu da çağdaş bilginin Batılı unsurlardan arındırılması ve ardından arındırılmış bilginin İslam dünya görüşü çerçevesinde tekrar yorumlanmasından geçmektedir. Söz konusu bilginin İslamileştirilmesinin icra edilmesi ve Müslüman fertlerine ilka edilmesinin enstrümanı olarak da İslami eğitim kurumu inşa edilmelidir.
İstanbul'daki üniversite gençliğinin toplumsal mekan ve şehir algısı

İstanbul'un toplumsal mekan ve şehir algısı ekseninde değerlendirilmesi doğrultusunda, İstanbul'da okuyan üniversite gençliğinin şehri deneyimleme biçimleri, farklı semtler özelinde değişkenlik gösterebilmektedir. Günümüz postmodern toplumlarında tüketime yüklenen anlam gündelik yaşam pratiklerinin hemen hemen tümünü etkilemesi, üniversite öğrencilerinin de toplumsal mekanları asıl işlevi dışında algılamalarını beraberinde getirmektedir. Tüketime endeksli olarak sosyal yaşamda meydana gelen değişiklikler, özellikle gençlerin toplumsal mekan algısını doğrudan etkilemekte ve bu durum bireylerin genel yaşam tarzı, tercihleri ve alışkanlıkları gibi hususlarda değişim yaşamasına neden olmaktadır. Modern kent mekanları arasında, üniversite öğrencileri için ön plana çıkan yeme-içme mekanları ile alışveriş merkezleri asıl işlevlerinin dışında tüketim odaklı, zaman geçirme ve beklentilerin karşılanmasına yönelik kullanılmaktadırlar. Bu bağlamda sosyal sınıf, sosyal ve kültürel farklılıklarına rağmen İstanbul'da okuyan üniversite gençlerinin toplumsal mekan ve yaşadıkları şehri yorumlama noktasında birbirlerinden belirgin şekilde ayrılmadıkları görülmektedir. Bu çalışmada İstanbul'da lisans öğrenimi gören gençlerin yaşadıkları şehri ön plana çıkaran özellikleri ve kimliği ile toplumsal mekan yönelimlerinin temel belirleyicileri incelenmiştir.
Ezidilerin zorunlu göç deneyimi: Batman Uğurca Köyü örneği

Tarih boyunca toplumlar etnik, dini, kültürel vb. nedenlerden dolayı ötekiler yaratmıştır. Farklı zamanlarda ve nedenlerden ötürü ötekileştirilen devamında 'Günah Keçisi' olarak görülen gruplar arasında Ezidileri göstermek yanlış olmayacaktır. Özellikle 2014 yılından itibaren, Ezidilere yönelik DAEŞ saldırılarıyla beraber binlerce Ezidi öldürülmüş binlercesi de göç etmek zorunda kalmıştır. Travmalar ile hayata tutunmaya çalışan Ezidi halkı, göç ettikleri yerlerde de çeşitli sorunlarla karşılaşmışlardır. Bu çalışmada, DAEŞ saldırıları sonucu, Türkiye'nin Batman Uğurca Köyü'ne zorunlu göç eden Ezidilerin göç öncesi, göç süreci ve sonrasında karşılaştıkları sorunlar ile devamında başvurdukları yaşam stratejilerine odaklanılmıştır. Göç sonrası dönemde görüşme yapılan Ezidilerin toplumsal ve kültürel yapılarında ortaya çıkan değişikliklerin neler olduğu, çalışmanın odaklandığı diğer konular arasındadır. Bu doğrultuda Batman'ın Uğurca Köyü'ne zorunlu göç eden 13 erkek 10 kadın olmak üzere 23 Ezidi mülteci ile derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Elde edilen veriler ise kategorik içerik analiz tekniği ile yorumlanmıştır.
Alevilikte dini otorite: Değişim ve süreklilik

Bu çalışmada Adıyaman yöresinde yaşayan Alevilerin dini ve sosyal hayatının merkezinde yer alan dini otorite mekanizmasının işleyişi ve bu otoritenin süreç içerisinde uğradığı değişim/ süreklilik ilişkisi incelenmiştir. Alevilerin inanç ve yaşayış bakımından dini önderlik pozisyonunda bulunan dedelik kurumu, bu kurumu temsilen bir dini otorite tipi olarak dedenin topluluk üzerindeki etkileri, denetleme ve uzlaştırma fonksiyonları temel bir problem olarak ele alınmıştır. Bunun yanı sıra, genel sosyal değişme bağlamında, topluluk üyeleri arasında özellikle de kentlerde yaşayan gençlerin dedelere karşı tutumları ve onları bir otorite olarak görüp görmedikleri tartışılmıştır. Alevilik, yer yer İslam öncesi geleneksel Türk inanç ve pratikleriyle, İslamlaşma sonrası kazanılan İslami inanç, değer ve pratiklerin adeta bir sentezini sunmaktadır. Burada daha çok sözlü kültüre özgü dini anlatılar, efsaneler ve pratikler öne çıkmaktadır. Dedelik kurumu da bu inanç sisteminin merkezinde yer almaktadır. Dedelik kurumu, ocak kültü ve musahiplik gibi asli kuruluşlarla hem dedelerin rolünü ve etkinliğini meşrulaştıran hem de topluluk üzerinde otorite ve denetleme gücü kazandıran bir mekanizma olarak çalışmaktadır. Toplumsal değişme sürecinde araştırma alanındaki dedelerin rolünde ve etkinliğinde bir farklılaşmanın olduğu görülmüştür. Kırsal alanlarda bu etkiler daha çok sosyal alanlarda uzlaştırıcı bir rol oynarken, kentlerde ve eğitim düzeyi yüksek kesimlerde dedelerin dini bir otorite olarak görülmesi geleneksel Alevi kimliği için sembolik bir değer taşımaktadır. Bunun yanında, araştırma alanına yansıyan şekliyle, özellikle genç kuşaklarda geleneksel alevi kültürüne ve ritüellerine bir eğilim görülmekle birlikte, dedelerin küresel çağda 'kendilerini yenileyememiş' olmalarına atfedilen bir otorite kaybından da söz edilebilir. Araştırmada nitel yöntem esas alınmış, veri toplama tekniklerinden katılımlı gözlem, derinlemesine görüşme ve literatür incelemesi kullanılmıştır.
Anaokuluna giden ve gitmeyen çocukların sosyalleşme düzeyleri

Bu araştırma, insan hayatında önemli bir yeri olan okul öncesi dönemde 'sosyalleşme problemlerini' ortaya koymayı ve okul öncesi çocuğunun sosyal gelişimini; gelişim süreci çerçevesinde incelemeyi, böylece bu alanla ilgili literatüre katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Sosyalleşme bir uyum prosesidir. Geçmiş kuşakların mirası olan kültürü, yetişen yeni kuşaklara aktararak toplum içinde, birlikte ve aynı ülküler etrafında yaşamayı ifade eder. O zaman, sosyalleşme öğretme-öğrenme ve kabul süreçlerini içine almaktadır. Okul öncesi dönem, insan hayatında öğrenmenin en hızlı olduğu ve öğrenilenlerin ilk bilgiler olması nedeniyle öğrenilenlerin kabul edildiği bir dönemi içine alır. Araştırma okul öncesi dönemde anaokuluna gitmiş ve anaokuluna gitmemiş ilkokul birinci sınıfı kapsamaktadır. Bu dönem 0-6 yaş çocuklarını içine almaktadır. Okul öncesi dönemde birey, içinde yaşadığı toplumun kültürünü, istenilen davranışları öğrenme sürecine girmesi ve aile dışına atılan ilk adımlarla da sosyalleşmenin temellerinin atıldığı dönem olarak kabul edilmiştir. Araştırma, konu ile ilgili literatür taraması ve anket uygulaması şeklindedir. Anket sonuçlarından elde edilen veriler, anaokulu eğitimi almış çocuklarla anaokulu eğitimi almamış çocukların 'yüzdelik' karşılaştırma yöntemi ile uygulanmıştır. Yüzdelikler tablolarla gösterilmiştir. Araştırma anaokulu eğitimi aldıktan sonra ilkokula başlamış ve anaokulu eğitimi almadan ilkokula başlamış çocukların sosyalleşme düzeylerini karşılaştırmalı olarak incelediğinden anaokulunun çocuğa kazandırdığı davranışları ölçmemizi sağlayarak bu alana katkı sağlayabilir.
Sabri F. Ülgener'de zihniyet analizi

Türk sosyal bilimler geleneğinde zihniyet araştırmalarıyla önemli bir yer tutan bir iktisatçı, iktisat tarihçisi ve sosyologdur. Ülgener'in çalışmalarında kendine seçtiği ana eksen din ve iktisat, din ve zihniyet arasındaki ilişkilerdir. Alman sosyoloji geleneğinin, bilhassa Max Weber'in temsil ettiği anlayıcı sosyolojinin yöntem anlayışım benimseyen Ülgener, bu yöntem aracılığıyla çözülme devri Osmanlı toplumunun iktisat zihniyetini, sosyal yapışım, sınıfsal farklılaşmasını ve toplumsal tabakalaşmasını analiz ederken temel amacı o zihniyetin bugün dahi devam eden etkilerini açığa çıkarmaktır. Ülgener'e göre, 15. ve 16. yüzyıllarda coğrafi keşifler ve dünya ticaret yollarının Akdeniz limanlarından Atlantik kıyılarına yer değiştirmesi ile birlikte Osmanlı toplumunda bir 'Ortaçağlaşma' süreci başlamış ve Osmanlı ekonomik yaşamında ise kapanma ve batıni tasavvufa yönelme eğilimleri görülmüştür. Bu eğilimlerin sonucunda oluşan iktisadi zihniyet durgun ve atıl bir yaşama üslubunun Osmanlı toplumunda ve sosyal yapısında kökleşmesine yol açmıştır. Batı'da yeni zamanlar aktif-riyazeti bir zihniyetin gelişmesi ve rasyonel iş ahlakının ortaya çıkışı ile karakterize olurken, Osmanlı'da bunun tam tersi passif-zahit zihniyet gerçekleşmiştir. Osmanlı iktisat zihniyetinin olumsuz etkilerinin Türk modernleşmesinde de sürdüğü söylenebilir. Osmanlı-Türk toplumunda rasyonel iş örgütlenmesinin ortaya çıkamayışının en önemli engelini bu açıdan zihniyet engeli olarak betimleyen Ülgener, Batı ile Osmanlı arasında oluşan farklılığın kökenlerini de burada teşhis eder. Osmanlı iktisat zihniyetinin kökleri tasavvufun aktif riyazetçi boyutundan çok batıni-kontemplatif kanadında izlenebilir. Batınilik, tüketim toplumu ve tüketim zihniyetine yol açan durgun-atıl hayat anlayışım farklı toplumsal tabakalar için farklı biçimlerde meşrulaştırmıştır. Bütün bunlarla birlikte Ülgener din ile iktisadın karşılıklı etkileşimini'a causal' bakış açısıyla incelemiştir.
Çevreci sivil toplum örgütleri üzerine sosyolojik bir araştırma: Van kent merkezi örneği

Bu çalışmanın amacı, Van kent merkezinde faaliyet gösteren çevreci sivil toplum örgütlerinin çevrecilik çerçevesinden incelenmesidir. 19. yüzyılda Batı Avrupa ülkelerinde başlayan endüstrileşme, toplumların sosyal ve ekonomik refah anlayışlarını değiştirmiştir. Gelişmiş ülkelerde ortaya çıkan çevre riskleri başta önüne geçilebilecek sorunlar olarak algılanmıştır. Ancak zamanla doğal kaynakların tükeniyor olması, biyolojik çeşitliliğin azalması ve ormansızlaşma önüne geçilemeyecek riskleri ortaya çıkarmıştır. Çevrecilik yaklaşımı da bu toplum yapısı içerisinde doğmuştur. Çevreci sivil toplum örgütleri itici bir güç haline gelerek kamu kurumlarına karşı baskı oluşturma özelliğine sahip olmuşlardır. Ancak zaman içerisinde değişime uğrayan sivil toplum örgütleri farklılaşmıştır; çevre tahribatlarına karşı daha reformist ve ılımlı olan çevrecilik anlayışı hakim olmaya başlamıştır. Tez araştırmasında nitel araştırma yönteminin yarı yapılandırılmış görüşme tekniğine uygun olarak görüşme formları hazırlanmıştır. Van kent merkezinde faaliyet gösteren iki vakıf ve on üç derneğe ulaşılmış; görüşmeyi kabul eden on beş erkek ve beş kadınla birlikte 20 görüşme yapılmıştır. Deşifre edilen görüşmeler temel alınarak gerçekleştirilen veri analizi sonucunda belirli temalar ortaya çıkmıştır. Bulgularda, çevreci sivil toplum örgütlerinin projecilik, gönüllülük, profesyonellik, çatışma ve lobicilik özellikleri dikkat çekmektedir. Van'daki çevreci sivil toplum kuruluşları çevre felaketlerine karşı ılımlı, çatışmadan uzak, projeler üreten kuruluşlar olarak değerlendirilmektedir.
Ezoterik toplulukların sosyolojisi: Masonlar üzerine bir inceleme

Bu çalışma bireylerin ezoterik topluluklara dahil olma güdülenmeleri ve toplulukla ilişkilenme süreçlerini konu edinmektedir. Çalışma konuyu, ezoterik topluluklardan Masonluk örneğinde irdelemeye çalışır. Toplum nazarında bilinmezliğiyle malul bir topluluk olduğu varsayılan Masonların Masonluk deneyimine odaklanılmaktadır. Türkiye'de iki farklı Masonik örgütlenme tespit edilmiştir. Çalışmada bu örgütlenmelerden biri olan Özgür Masonlar Büyük Locası'nın üyeleriyle yüz yüze odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Çalışmada Masonların deneyimlerini anlamaya dönük bir perspektif benimsenmiştir. Masonluk; Masonluğun ritüelik formlarını kapsayan içsel, kamusal yaşamlarını kapsayan dışsal özelliklerine göre ele alınıp değerlendirilmiştir. Masonlara ilişkin demografik verilere de ulaşılan çalışmada Masonların orta ve orta-üst gelir grubundan kişiler olduğu ancak cemaate girmek için ekonomik sermeyenin yeterli olmadığı kültürel sermayenin de en az ekonomik sermaye kadar önemli olduğu saptanmıştır. Masonluk ezoterik sır ve sosyal sırlarıyla, kendi içerisindeki çatışmalara rağmen, Masonlar tarafından bireyselliklerini ve kamusal yaşamda varlıklarını kendi benzerleriyle garantiye aldıkları bir güven ortamı olarak yaşanmaktadır.