Adana ili kır toplum yapısı içinde kadının yeri

Bu araştırmada Adana ili Yüreğir, Karaisalı, Karataş ve Kozan ilçelerine bağlı dokuz köyde toplam 52 (cadından anket yoluyla derlenen bilgilerin ışığı altında, kadının kır toplum yapısı içindeki yerinin belirlenmesine çalışılmıştır. İncelenen dokuz köy yerleşme şekli açışından 'toplu köy' görünümündedir. Meskenlerin büyük çoğunluğu tek veya iki katlı olarak düzenlenmiştir. İncelenen köylerde en büyük sorun içme ve kullanma suyu yetersizliğidir. Ailelerin çoğunluğu (%65,4) içme ve kullanma suyunu ev dışından taşımak zorunda kalmaktadır. Araştırma kapsamına alınan köyler, genç bir nüfus yapısına sahiptir ve ortalama aile büyüklüğü 5, 6 olarak bulunmuştur. incelenen ailelerde okuryazar olanların oranı %82, 2 dır. Okuryazarlık oram ereklerde (%92,9), kadınlara (?573,3) yöre daha yüksektir. Denekler, kendileri gibi kız çocuklarının da ilkokul sonrası eğitimlerini sürdürmeleri konusunda pek istekli görünmemekle birlikte, erkek çocuklarının 'mutlaka' eğitimlerine devam etmeleri gerektiğine inanmaktadırlar. İncelenen köylerde çekirdek aile biçimi egemendir (%73,1). Eş seçimi konusunda 'aile büyüklerinin karan' halen geçerliliğim korumaktadır (?S9Q,4). İlk evlilik yaşı, kızlar için ortalama 19, erkekler için de 23 olarak bulunmuştur. İncelenen ailelerde yakın akraba evliliklerinin oranının yüksek (&28,8) olmasına karşın, çok eşlilik ve başlık alma olaylarına rastlanılmamıştır. Aile içi ilişkilerde kocanın otoritesi tam ve mutlaktır ve anne-çocuk arasındaki bağlar oldukça güçlüdür. İncelenen köylerde kadınların en fazla yaptıkları yiyecek maddeleri, ekmek ve bulgurdur {% 96 ,1). Yörede meyve ve sebzelerin kış için saklanmasında kullanılan başlıca metodlar; taze sebzelerden salça (%86,5), turşu (%76,9), kurutulmuş sebze (%55,8), salamura yaprak (%34,6) ve taze meyvelerden reçel <%42,3) yapımıdır. Konserve yapımı yörede pek yaygınlaşmamıştır {%1J). Ayrıca görüşülen kadınlar, sütten yoğurt (%75,0), peynir (%4G,4) ve tereyağ (%3Q,8) yapmaktadırlar. Evde yapılan bu ürünlerle ev ekonomisine önemli ölçüde katkıda bulunmaktadırlar. Kadınların büyük çoğunluğunun (%86,5) evinde dikiş makinası bulunmakta ve genelde giyim eşyalarım kendileri dikmektedir. Kadınlar köy içine tek başına ve köy dışına ise, ancak tamdık birisiyle alışveriş yapmak için gitmektedirler. Ev işlerinde kadınlara genelde kızları (%75,0) yardımcı olmaktadır. Ayrıca her dört erkekten birinin ev işlerinde karılarına yardımcı oldukları belirlenmiştir. Görüşülen kadınların çoğunluğu (%69,2) ev işlerinin yanı sıra, işletmedetarımsal faaliyetlerle de uğraşmaktadır. Özellikle hayvanların bakımı kadınlara aittir. İşletmede yaptıkları başlıca işler, çapalama, hasat ve tohum ekimidir. Kadın, işletmede 'ücretsiz aile işçisi' statüsündedir. İşletme dışında tarımsal faaliyette bulunarak (%9,6) veya el sanatlarıyla uğraşarak (957,7) gelir elde eden kadın sayısı oldukça azdır. Kırsal kesimde yaşayan kadınların, gerçek anlamda boş zamanı yoktur. Köy kadınları işten arta kalan zamanlarını genelde el sanatları (%76,9) ve komşu-akraba ziyaretleri (%69,2) ile değerlendirmektedirler. incelenen köylerde sağlık koşullarının yetersiz olduğu belirlenmiştir. Görüşülen kadınlarda en sık rastlanan hastalıklar, kadın hastalıkları (%34,6) ve sindirim sistemi rahatsızlıklarıdır (%19,2). Ayrıca görüşülen kadınların çoğunun (%565,4) doğum kontrolüne taraftar olmalarına karşın, araştırma alanında aile planlaması etkin bir şekilde yürütülmemektedir. Devletin diplomalı ebelerin öncülüğünde köylere doğum kontrol araçlarım ve gerekli bilgileri etkin bir şekilde götürmesi ve ücretsiz olarak köylülerin yararlanmasını sağlaması, aile planlamasının etkinliğini önemli ölçüde arttıracaktır.