Women politicians of Pakıstan: a study of patriarchal paradox in a post colonial muslim context

Öz PAKİSTAN'IN KADIN POIİTİKACILARI: SÖMÜRGECİLİK SONRASI DÖNEMDE ATAERKİL PARADOKS SAIF, Mohammad Iqbal Doktora Tezi, Sosyoloji Bölümü Tez Danışmanı: Doç. Dr. Yakın Ertürk Haziran, 1993, 364 sayfe. Pakistan'ın ataerkil yapısında siyaset erkek egemenliğinde olmasına rağmen kadınlar politik hiyerarşide en yüksek mevkilere gelmişlerdir. O halde, cinsiyet ayrımının devamım desteklediği halde aynı zamanda kadına siyasette yer alma olanağı veren sosyal mekanizmalar nelerdir? Bu çeşit bir kadın katılımı, esası erkek egemenliği olan bir otorite yapışma meydan okumak şeklinde ortaya çıkabilir mi? Şimdiki Pakistan'ı oluşturan bölge geçmişşte siyasi, ekonomik, dini ve idari bir kapalı bölge olagelmiştir. Bu bölgede gelişen gelenek doğası itibariyle senkronizedir ve Hindu dini, Budizm, İslam, feodal anlayış, kabilecilik, sömürgecilik ile yeni sömürgecilik izleri taşır. Bu tezde öngörülen denence, ataerkil yapılanmaların ve özde erkek otoritesini tehdit edici nitelikte olmayan, kadının politik katılımı örüntülerinin dayandığı bir temel olan 'kollektif kimlik' bilfiil İslam'dan değil yukarıda sözü edilen geleneğin bir ürünüdür. Ataerkil tecelliler ve siyasi katılım makro düzeyde yapılanma teknikleri kullanarak tarihsel analiz, buna karşın tarihi periodlaştırma ve mikro düzeyde 52 kadm politikacıyla görüşmeler düzenlemek suretiyle incelenmiştir. Ataerkil düzen desteğini geçmişşte oluşmuş güç yapılanmalarının halen devam eden ve cinsler arasında kesin ayrımcılığı sürdüren kaynaklarından almaktadır. Erkek egemenliğini devam ettiren oluşumlar, evde ve çalışma hayatında cinsler arasında kesin ayrım, kadının ekonomik katılımım aşağı görme, kadına ev içi işlerle uğraşma rolünün verilmesi ve annelik görevi olarak belirtilebilir. Ataerkil yapı kadının eğitimini, dini katılımım, mülkiyet hakkını, itibarını, tekrar evlenmesini, hayat arkadaşım seçme ve hareket serbestisini reddetme biçiminde işlemektedir. Kollektif benliğin iki ana öğesi olan İslam ve toplumun sömürge yapısının oluşturduğu bütünlük sentezi kadının siyasal katılımcılığının ardındaki esas faktörlerdir. Bunlardan birincisi, erkek egemenliği, ailenin toplum içindeki yeri ve toplumla özdeşleşme gibi İslami değerlerin çekirdeğine dokunmadan yaşama karşı takınılan liberal davranışın savunuculuğunu yapar. Bu suretle birinci öğe, kadının siyasi katılımım bir aile ya da toplum rolünün uzantısı olarak kabul eder. Diğer taraftan, mevcut feodal-kabile yapılaşmasının sömürgeci yapısı yapısall çelişkilerle güçlenerek üst sınıf kadınlara en iyi eğitimin verilmesi yoluyla siyasi olanaklar sağlamıştır ve hala da sağlamaya devam etmektedir. Saha görüşmeleri sonucunda elde edilen bilgilere göre belli sınırlar dahilinde eğitilmiş üst sınıf şehirli kadınlar genelde sosyal çalışmalar yoluyla siyasette yer almakta ve ailelerinden tam destek görmektedirler. Tutucu ve modern kuramların destekçileri arasındaki ideolojik kutuplaşma sürdükçe, genelde halk yaşantısına ve özellikle de politikaya daha fazla kadın katılmaktadır. Yapısal çelişkilerden kurulu düzen, köylü ve eğitimsiz alt sınıf kadınların değil de orta sınıf, şehirli ve öğrenim görmüş kadınların erkek egemenliğine bir tehdit oluşturmadan siyasal katılımda bulunmalarına olanak sağlamaktadır.