turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Pamuklu boyama endüstrisinde yaygın olarak kullanılan atıksu arıtma sistemlerinin maliyet analizi

Dünya ülkelerinin gelişmesinin ve sanayileşmesinin kaçınılmaz sonu olan çevre kirliliği artık yüzyılımızın en önemli global sorunlarından biri haline gelmiştir. Bu ilerlemeye ayak uydurmaya çalışan ülkemizde de paralel olarak benzer sorunlar yaşanmakta ve çözüm yollan aranmaktadır. Temiz dünya özlemi ve çevreyle dost sanayileşmenin getirdiği kaygılarla artık kirlenme kaynağında çözümlenmeye başlanmış ve atıksu arıtma bu gelişmelerle bir sektör halini almıştır. Ancak her çözümün bir maliyeti vardır ve ülkemizin gelişen endüstrisi her geçen gün daha fazla atıksu üretmekte ve bunun arıtılmasının maliyeti inanılması güç boyutlara ulaşmaktadır. Bu sebeple artık bir atıksu arıtma tesisi yaptırmak öncelikle maliyetin göz önüne alındığı bir husus haline gelmiştir. Özellikle Türkiye'inizin dünyada kendine haklı bir yer edindiği tekstil sektörünün ürettiği atıksuların arıtılması konusunda maliyet problemi daha da fazla önem kazanmaktadır. Zira dünya çapında ün kazanan tesktil sektörümüz bugününü korumak ve rekabete hazır olmak için atıksu arıtma tesisi yatırımına önem vermek zorundadır. İşte tüm bu sebepler yüzünden bu çalışmada ülkemiz tekstil sektörünün önemli bir kolu olan pamuklu boyama dalında seçilen bir debi aralığında inşa edilecek olan bir arıtma tesisinin yatırım ve işletme maliyetlerinin ne boyutlarda olacağı incelenmiş ve kapsamlı bir maliyet analizi yapılarak elde edilen değerlerle konuya açıklık getirilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla pamuklu boyamada üretim, proses ve atıksu kaynaklan hakkında bilgi verilmiş ve üretilen atıksuyun nicelik ve nitelikleri incelenmiştir. Daha sonra bu özelliklere sahip pamuklu boyama atıksuyunun istenen deşarj limitlerine kadar arıtılması için nasıl bir arıtma prosesi izlenilmesi gerektiğine karar verilmiş ve sonuçta kimyasal+biyolojik ile tek kademe biyolojik arıtma alternatiflerinin en uygun çözüm olduğu görülmüştür. xıTemsil edici olması bakımımdan 1000 ila 5000 m3/gün debi aralıklarında sabit kirlilik yüklerinde seçilen alternatif arıtma sistemleri için proses hesaplan yapılmış, buna bağlı olarak inşaat keşifleri ve ekipman seçimleri incelenerek bu kalemlerin maliyetleri çıkarılmıştır. Bu maliyetlerin toplamı bir atıksu arıtma tesisi için ilk yatırım maliyetini vermektedir. İşletme maliyetleri ise proses hesabına bağlı olarak seçilen ekipmanların elektrik sarfiyatı, kimyasal madde sarfiyatı ve tesisin personel ihtiyacı olarak toplam işletme maliyeti şeklinde çıkarılmış ve incelenmiştir. Buradan çıkan sonuç ise artık atıksu artıma tesisi maliyetlerinin fabrikalar için önemli bir mali yük haline geldiğidir. Ancak böyle bir yatırımdan vazgeçmenin de bir çözüm yolu olmadığı aşikar olduğuna göre, tekstil sektörümüzün bu maliyetlerin altında ezilmeden nasıl bu yatırımları gerçekleştirecekleri daha üst makamların araştırması gereken bir yasa ve mevzuat konusudur.
Kümes hayvanları kesimhane atıksularında bazı kritik hammaddelerin köklü bir bitki ile alımının araştırılması

Bu tez çalışmasında, Elazığ ilinde bulunan kümes hayvanları kesimhanesi atıksularına maruz kalan ve köklü bir bitki olan Phragmites australis bitkisinde bazı kritik hammaddelerin konsantrasyonlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç için, kümes hayvanları kesimhanesi atıksularına maruz kalan Phragmites australis bitkisinin kök, gövde ve yaprakları ayırt edildi ve bazı kritik hammaddelerin konsantrasyonları ICP-MS ile belirlendi. Elde edilen analiz sonuçlarına göre kümes hayvanları kesimhanesi atıksularına maruz kalan Phragmites australis bitkisinin kritik hammaddelerden V, Co, Sb ve La'ı iyi bir şekilde akümüle ettiği belirlendi. Phragmites australis bitkisinin akümülasyon kapasiteleri hesaplandığında V için 23633 kat, Co için 108000 kat, Sb için 4000 kat ve La için 197000 kat olduğu hesaplandı. Phragmites australis bitkisinin akümülasyon kapasitesi incelendiğinde en yüksek akümülasyonun La için gerçekleştiği tespit edildi. Sonuç olarak, Phragmites australis bitkisinin kümes hayvanları kesimhanesi atıksularında bulunan kritik hammaddeleri akümüle ettiği ve fitoremediasyon teknolojisinde kullanılabileceği belirlendi.
Vektörle mücadele ve ilaçlama işinde çalışan işçilerde DNA hasarının Comet Tekniği kullanılarak araştırılması

Vektörle Mücadele Ve İlaçlama İşinde Çalışan İşçilerde DNA Hasarının Comet Tekniği Kullanılarak AraştırılmasıPestisitler dünyada en çok kullanılan kimyasal maddelerdir. Pestisitlerin sağlık ve zirai programlarda yaygın olarak kullanımı çevresel kirlenmeye yol açmaktadır. Kullanım sırasında pestisitlere doğrudan maruz kalınabilir veya kullanılan pestisitlerin çeşitli yollarla çevreye yayılmaları sonucu besin zincirine girerek tekrar insana ulaşabilir. Piretroidler ise hedef canlı üzerinde yüksek, memelilere düşük toksik etki göstermesi nedeniyle günümüzde sıkça kullanılan en önemli pestisit grubudur. Bu çalışmada, pestisit ilaçlama işinde çalışan işçilerde oksidatif DNA hasarı, alkali Comet analizi ve idrar 8 -hidroksi-2'-deoksiguanozin (8-OHdG) düzeyleri ölçülerek araştırılmıştır. Çalışma popülasyonu işçi (n=55) ve sağlıklı kontrol gruplarından (n=38) oluşmaktadır. Bunlara ek olarak, piretroid insektisitlerinden olan ? -sipermetrin, tetrametrin, d-fenotrin ile sinerjist etkili piperonil butoksit'in genotoksik potansiyelinin vitro Comet analizi ile değerlendirilmiştir. Hücreler, test bileşiklerinin 10, 50, 100 ve 200 g/mL'lik konsantrasyonları ile 30 dak. ve 120 dak. süreyle 37 0 C'de inkübe edilmiştir. Çalışma sonuçlarımıza göre, Comet analizi ile işçi grubunda gözlenen DNA hasarı, kontrol grubuna kıyasla yüksek bulunmuştur (p<0.001), bununla birlikte idrar 8 -OHdG düzeyleri arasında fark görülmemiştir (p>0.05). In vitro analiz ile 30 dak. inkübasyon sonucunda ? -sipermetrinin 200 g/mL konsantrasyonuna bağlı olarak DNA göçünün artığı gösterilmiştir (p<0.05). Diğer taraftan, 120 dak. inkübasyon süresi sonunda ? -sipermetrinin göreceli olarak güvenli olduğu ve tetrametrin, fenotrin, PBO'nun ise DNA göçünü artırdığı bulunmuştur (p<0.05). Bu çalışma ile piretroid insektisitlerinin yüksek konsantrasyonlarda genotoksik olabileceği gösterilmiştir. Bu pestisitlerle çalışan bireylerde, özellikle yeterince koruyucu önlemler alınmadığı takdirde, bu bileşiklere bağlı olarak genotoksik etki ortaya çıkabilir.
Chemical composition of precipitation in central Anatolia

oz İÇ ANADOLU BÖLGESİ YAĞIŞLARININ KİMYASAL BİLEŞİMİ Tunçer, Burcu Yüksek Lisans, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Danışmanı: Prof. Dr. Gürdal Tuncel Haziran 2000, 146 sayfa İç Anadolu'da kırsal bir alanda Mart 1993 ile Haziran 1993 tarihleri arasında toplanan yaş çökelme örneklerinde iyon derişimleri ölçülmüştür. Bu çalışma iyonların asitliğe ve nötralizasyona olan etkilerini incelemek, yaş çökelme akılarım hesaplamak, kısa ve uzun dönem değişkenliğini araştırmak, zaman trendi analizini yapmak, kirleticilerin bölgeye olan taşınımlarım anlayabilmek ve bu bulguları EMEP istasyonlarının verileri ile karşılaştırmak üzere yapılmıştır. Çubuk II İstasyonu'nda toplanan yağmur örnekleri yaş örnekleme cihazı ile ölçülmüştür. Daha sonra, örnekler Refik Saydam Hıfzısaha Merkezi'nde iyon kromotografi, spektrofotometrik indofenol metodu ve alevli atomik absorbsiyon metodu ile analiz edilmiştir. Toplam veri seti H, SO42', NO3', NH/, Na+, Mg2+, Ca2+, Cl' ve K+derişimlerini içermektedir. Çubuk II istasyonunun yıllık ortalama iyon derişimleri diğer EMEP istasyonlarının verileri ile karşüaştırılmıştır ve NO3' ile Cl' hariç tüm iyonların orta düzeyde kirlilik seviyesinde kaldığı bulunmuştur. Toplam anyon derişimlerinin toplam katyon derişimlerine oranının 0.63 olması anyon eksikliğini işaret etmektedir. Ortalama pH 6.23 olarak bulunmuştur. Regrasyon analizi sonuçlarına göre, asitliğin büyük bir bölümü HNO3 olarak bulunmaktadır. Nitratı nötralize eden iyonların başında Ca2+ gelmektedir. Bunun yanı sıra, SO42' ağırlıklı olarak Mg2+ tarafından nötralize olurken, NlV' ve Na+ un da diğer nötralizanlar olduğu bulunmuştur. Ayrıca, Avrupa'da yağmur asitliğinin nötralizasyon ile belirlendiği bulunmuştur. İyon derişimlerindeki kısa dönem değişiklikleri nötralizasyonun mevsimselliğine ve toprak iyonlarının hareketine bağlı olarak gerçekleşmektedir. SO42' azalan bir trende sahipken, NO3' için herhangi bir uzun zaman trendine rastlanmamıştır. Faktör analizi sonuçları üç kaynağın gözlenen derişimlerin oluşumuna katkıda bulunduğunu göstermiştir. Bunlar, yerel faktör, uzun mesafeli taşınma faktörü ve serbest asitlik faktörüdür. Potansiyel kaynak katkı fonksiyonu, NO3' ile SO42' in kaynak bölgeleri olarak Orta ve Kuzeydoğu Avrupa'yı işaret etmektedir.
Bitkisel atık yağlardan biyodizel üretimi

Bu çalışmada, bitkisel atık yağlardan biyodizel üretimi araştırılmıştır. Bitkisel atık yağlardan biyodizel üretiminde bir saatlik reaksiyon süresi için optimum sıcaklık, optimum metanol ve katalizör miktarı tespit edilerek, üretilen biyodizel petrol dizeliyle %10, %15 ve %20 oranlarında harmanlanarak egzoz gazı duman koyuluğundaki değişim incelenmiştir. Elde edilen sonuçlarda, asitlik değeri 0 ,31% olan bitkisel atık yağ numunesi için optimum sıcaklık 60 0C, standartları sağlayan biyodizel eldesi için optimum katalizör miktarı %1 NaOH ve optimum metanol miktarı %35 olarak tespit edilmiştir. Yapılan egzoz gazı duman koyuluğu tespitinde petrol dizeli için 2,49 m-1 olan değer, biyodizelin petrol dizeliyle %10, %15 ve %20 oranında harmanlanmasıdurumunda sırasıyla 0,86 m-1, 0,69 m-1 ve 0,66 m-1 olarak tespit edilmiştir. Bu çalışma sonucunda, bitkisel atık yağların geri kazanımında biyodizel üretimi yöntemi konusunda öneriler getirilmiştir. Trafikte seyreden dizel taşıtlarda biyodizelin, petrol dizeliyle harmanlanarak hava kirliliğini azaltarak, petrole olan bağımlılığın azaltılabileceği düşünülmektedir.
Yapısal atıkların yeniden değerlendirilebilirliği Sulukule örneği

Teknolojik gelişmelerin hızı ve değişen yaşam standartları her alanda olduğu gibi kentsel yapılanmada da etkisini önemli ölçüde göstermektedir. Yükselen ihtişamlı binalar, yenilenen asfalt yollar, restore edilen konutlar ciddi bir yapısall atık yoğunluğunun oluşumunu da beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada yapısall atıkların tanımı, yapısall atıkların yönetimi, bu atıkların oluşumu ve karakteristikleri, miktarları ve çevreye duyarlı metotlarla sisteme tekrar kazandırılabilirliği incelenmiştir. Atıkların geri kazanımı konusunda Türkiye ve dünyada uygulanan metotlar değerlendirilmiştir. Alan çalışması olarak İstanbul Fatih Belediyesi'nin Sulukule yenileme projesinden yola çıkılarak, çalışma alanında yapısall olarak incelemeler yapılarak oluşabilecek yapısall atıklar ve miktarları üzerine yaklaşık hesaplamalar yapılmış ve bu atık malzemelerin yeniden kullanım/geri dönüşüme katılacak olanları için, kullanılabilecek alanlara alternatifler sunulmuştur ve hesaplanan veriler çerçevesinde bir maliyet analizi senaryosu yapılmıştır. Sonuç olarak, yenileme alanındaki yapısall atıklar ile ilgili yapılan bütün incelemeler dahilinde çıkarılan sonuçlar ve öneriler verilmiştir. .
Trafiğin yoğun olduğu çevrelerde mamaruz kalınan ince partikül maddenin (PM2.5) belirlenmesi

Bu çalışmada trafiğin yoğun olduğu çevrelerde farklı ulaşım türlerinde ince partikülmaddelere (PM2.5) kişilerin maruz kalışı belirlenmiştir. Bu amaçla özel araç, metrobüs, belediye otobüsü, metro ve yaya ulaşım türlerinde PM2. 5 ölçümleri ve partikül sayımı yapılmıştır. Ölçümler Metro dışındaki ulaşım araçlarında Ekim 2008 - Kasım 2008 zaman periyodunda, günde iki kere, trafiğin yoğun olduğu ve yoğun olmadığı saatlerde yapılmıştır. Metro tren içi ve makinist kabini içinde yapılan ölçümler iseOcak-Nisan 2008 zaman periyodunda tren içinde günde 3 kez, makinist kabininde 08:00-24: 00 saatleri arasında gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar taşıttürleri, ortam koşulları ve havalandırma sistemleri arasındaki farklar dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Araba içinde trafiğin yoğun olduğu ve az yoğun olduğu sabah saatlerinde yapılan ölçümlerde 0.3 m, 0.5 m, 1 m ve 3 m çapındaki partiküller için havalandırma açıkolduğunda alınan sonuçlar, havalandırma kapalı olduğunda kaydedilen sonuçlardan daha yüksek olarak bulunmuştur. Metrobüs içinde de aynı şekilde trafiğin yoğun olduğu saatlerde partikül sayıları daha yüksektir. Belediye otobüsü içinde yapılan ölçüm sonuçlarına bakıldığında sabah ve öğlen saptanan partikül sayısının diğer ulaşım türlerine göre daha yüksek olduğu ve sabah ölçümlerinin biraz daha yüksek olmasına rağmen öğlen ölçümleri ile arasında çok fazla fark olmadığı görülmektedir. Yaya olarak yapılan ölçüm sonuçlarına bakıldığında partikül sayısının 6 partikül fraksiyonunda da belediye otobüsü hariç diğer ulaşım türlerinden daha fazla olduğu görülmektedir. PM2. 5 konsantrasyonlarının günlük ortalamaları ise arabanın içinde partikül sayımınsonuçlarında olduğu gibi havalandırma açık durumdayken kapalı durumundakisonuçlardan daha yüksek olduğu bulunmuştur. Hafta içi sabah hafta sonu ise öğlesaatlerin de PM2. 5 konsantrasyonlarının yüksek olduğu görülmüş: hafta içi sabah 73 g/m 3 ve hafta sonu sabah 33 g/m 3 olarak bulunmuştur. Metrobüs içinde bulunanPM2. 5 konsantrasyonları 46 g/m 3 ve 34.5 g/m 3 olarak bulunmuştur. En yüksek sonuçlar belediye otobüsü içinde trafiğin yoğun saatlerde 106 g/m 3 ve az yoğunsaatlerde 89 g/m 3 olarak, yaya için ise 89 g/m 3 ve 82 g/m 3 olarak bulunmuştur. Metro M1 ve M2 (Taksim-4. Levent) hatlarında ise tren içindekiPM2. 5 konsantrasyonları sırasıyla 73 g/m 3 ve 62 g/m3, makinist kabini içinde ise 73 g/m 3 ve 50 g/m 3 olarak bulunmuştur.
Mersin 'de balıkta ve bölgede yaşayan insanların saçında civa düzeyinin araştırılması

Bu çalışmada Kuzeydoğu Akdeniz'de yaşayan balıklarda, karideste {Metapenaeus monoceros, Parapenaeus longirostris) ve sedimentte Hg düzeyi araştırıldı. Bu örneklerdeki cıva düzeyleri ile Mersin'de yaşayan insanların saçlanndaki cıva düzeyleri kıyaslandı. Ayrıca insan saçında, balıklarda ve sedimentte Pb, Cu, Zn düzeyleri de ölçüldü. Tüm örnekler asitle parçalandı ve seyreltildikten sonra Atomik Absorpsiyon Spektrofotometresi'nde analizlendi. Hg derişimlerinin kefal, berlam, barbun ve dil balığına doğru arttığı görüldü. Her gün balık yiyen insanlarda, saçtaki cıva düzeyleri çok önemli bulundu.
Santrifüjleme ile çamurun susuzlaştırılması

Çamur arıtma ve uzaklaştırma; arıtma tesisi yatırım ve işletme maliyetlerinin yaklaşık olarak yansım oluşturmaktadır. Yapılan araştırmalarda şartlandırma işleminin kimyasal maddelerle yapılması durumunda çamurların sularını daha kolay verdiği görülmüştür. Kimyasal olarak şartlandırma yapılması halinde kimyasal maddenin optimum dozunun belirlenmesi en önemli hususlardan biridir. Optimum polielektrolit dozunun belirlenmesinde, karıştırma şiddeti ve süresi önemli faktörlerdendir. Bu çalışmanın amacı, santrifüjlerle etkili susuzlaştırma yapabilmek için uygun koşulların ve optimum polielektrolit dozunun belirlenmesidir. Bu konuda kullanılan çok sayıda tayin metodu bulunmaktadır. Kapiler emme süresi ve filtrasyon süresi sıkça kullanılan metodlardandır. Kapiler emme süresinin belirlenmesi, çamurdaki suyun boşluklu bir filtre kağıdı üzerinde yer çekimi ektkisiyle dairesel olarak yayılması esasına dayanır. Belirli iki nokta arasında geçen süre kapiler emme süresidir. Filtrasyon süresi tayini ise, çamura vakum uygulanarak filtre edilebilirlik özelliği ile belirlenmektedir. Yapılan çalışmalar sonucunda artan polielektrolit dozajının belli bir değere kadar kapiler emme süresi ve filtrasyon süresi değereni azalttığı görülmüştür. Daha sonra bu düşüş artış siklini almıştır.
Evsel atıksuların batık membran biyoreaktörde sulama suyu amaçlı yüksek hızda arıtılması ve modellenmesi

Artan kuraklık ve su kaynaklarındaki azalma evsel atıksuların arıtılarak yeniden kullanılmasını daha da önemli hale getirmektedir. Bu nedenle bu çalışmada, düşük şiddetli evsel atıksuların 20 m2 membran yüzey alanı ve 0,04 m por çapına sahip tam otomatik kontrollü iki adet pilot ölçekli hollow fiber ve düz yapraklı membran biyoreaktörde sulama suyu olarak kullanılmak üzere, yüksek hızda arıtılması amaçlanmıştır. Çalışma boyunca HF-MBR ve FS-MBR'de sırasıyla 5-22 ve 5-10 L/m2saat arasında akı, 2,19-10, 63 ve 0,99-2, 22 kg KOİ/m3gün arasında hacimsel organik yükleme hızı uygulanmıştır. HF-MBR ve FS-MBR için ortalama KOİ, BOİ, NH4, TN ve TP giderim verimleri sırasıyla %94,3-94,6, %98,1-97,8, %97,1-96,9, %26,1-26, 6 ve %26,4-23, 3 olarak hesaplanmıştır. 0,89 saate kadar düşen kısa hidrolik kalış sürelerinin denendiği HF-MBR'de, yüksek organik yükleme hızı ve düşük hidrolik kalış süresine rağmen %98'in üzerinde BOİ, %94'ün üzerinde KOİ giderim verimi elde edilmiştir. HF-MBR ve FS-MBR'deki TMP ve partikül boyutu değerleri, hesaplanan membran geçirimliliği ve toplam membran direnci değerleri sırasıyla ortalama 311- 193 mbar, 32,91-31, 99 m, 35,51-38, 63 L/m2saatbar ve 10,01E+12-10,22E+ 12 m-1 olarak bulunmuştur. Bir yıla yakın süre ile işletilen HF-MBR'ün çıkış suyu ortalama elektriksel iletkenlik, toplam çözünmüş madde, SAR, pH, bulanıklık ve BOİ değerleri sırasıyla 455 s/cm, 291 mg/L, 1 ,69, 6 ,94, 0,22 NTU ve 2,10 mg/L olarak bulunmuş, fekal koliform bakteri tespit edilmemiştir. 1 saatin altındaki hidrolik kalış sürelerinde dahi elde edilen çıkış sularının parklar, golf sahaları vb. her türlü yeşil alan sulamasında rahatlıkla kullanılabilecek kalitede olduğu belirlenmiştir. HF-MBR arıtma tesisi, elde edilen veriler kullanılarak GPS-X bilgisayar programı yardımıyla ASM1 model ile karbonlu maddelerin giderimine yönelik modellenmiştir. Yapılan simülasyon çalışmaları sonucunda max ve Ks değerleri sırasıyla 3,3 gün- 1 ve 5 mg KOİ/L olarak hesaplanmıştır.
Doğal klinoptilolit ile sulu çözeltilerden kurşun iyonu giderimi

Doğal zeolitlerle iyon değiştirme yöntemiyle ağır metal giderimi diğer proseslere oranla daha az maliyetli olmasından dolayı son yıllarda tercih edilmeye başlanmıştır. Doğal zeolitler çoğu ağır metaller için yüksek seçiciliğe sahiptirler. Bu çalışmada, Bigadiç yöresinde bulunan doğal zeolit türü klinoptilolit kullanılarak sulu çözeltilerden kurşun iyonu giderimi araştırılmıştır. Klinoptilolit 2 M NaCl çözeltisi ile şartlandırılarak iyon değiştirme kapasitesinin artması sağlanmıştır. Na formuna dönüştürülen klinoptilolitin sulu çözeltilerdeki kurşun iyonları ile olan iyon değiştirme özelliği incelenmiştir. Sulu çözelti ortamındaki kurşun iyonlarının başlangıç kurşun konsantrasyonu (C0), çalkalama hızı ve zeolit partikül boyutu gibi farklı ortamlarda zamana karşı giderimi araştırılmış ve Lagergren, Elovich, birinci ve yalancı ikinci derece kinetik model eşitliklerine göre analiz yapılmıştır. Ayrıca kesikli sistemde sıcaklık, çalkalama hızı, pH ve zeolit partikül boyutu gibi etkenler incelenmiş olup, elde edilen sonuçların iyon değişim denge izotermlerine uygunluğu araştırılmıştır. Karıştırma hızının iyon değişimi ile kurşun gideriminde önemli bir parametre olduğu görülmüştür. Karıştırma hızının artışına bağlı olarak giderilen kurşun iyonu miktarının arttığı saptanmıştır. Birim zeolit başına adsorplanan kurşun miktarının başlangıç pH değerinin değişimine bağlı olarak farklılık gösterdiği görülmüş ve pH 4'te iyon değişiminin maksimum olduğu bulunmuştur. Kurşun iyonlarının iyon değişimi yolu ile gideriminde iyon değiştirici zeolitin partikül boyutunun diğer önemli parametrelerden biri olduğu ve küçük partikül boyutundaki zeolitlerin daha etkili olduğu tespit edilmiştir. Kurşun iyonlarının giderimine sıcaklığın etkisi çalışmalarında hesaplanan entalpi (AH0) ve entropi (AS0) değerleri pozitif olup sırasıyla 18.54 kj/mol ve 0.0727 kj/K mol olarak heaplanmıştır. Gibbs serbest enerji değeri ise negatif olarak bulunmuş ve reaksiyonun endotermik olduğu saptanmıştır. Farklı parametrelerde yapılan deneysel çalışmalar Sonunda reaksiyonun adsorpsiyon kinetik modellerinden yalancı ikinci mertebe kinetik modele uyduğu kesikli sistemde yapılan izoterm çalışmalarında ise klinoptilolit ile kurşun iyonu gideriminin Langmuir izoterm modeline uyduğu bulunmuştur. Bu çalışmada, Na ile şartlandırılmış klinoptilolitin kurşun iyonu için iyon değiştirme kapasitesinin (pH 4, karıştırma hızı 175 rpm, partikül çapı 0 .315- 0.500 mm ve sıcaklık 20 C) 187 mg Pb2+/mg zeolit olduğu sonucu elde edilmiştir.
Katı atık sızıntı sularından genleştirilmiş perlitle bazı ağır metallerin giderimi

Günümüzde arıtılması en zor atıksuların başında gelen katı atık sızıntı suları içerdikleri organik ve inorganik kirleticiler sebebiyle yeraltı suyu ve toprak kalitesini etkilemekte buna bağlı olarak doğal yaşamı da tehdit etmektedir. Bingöl ilinde bulunan katı atık entegre tesisinden meydana gelen sızıntı suları yağışların artması ile biriktirilen havuzlardan taşmakta, yeraltı ve yüzeysel sulara karışarak Bingöl'deki halkın ve doğal yaşamın sağlığını tehdit etmektedir. Bu çalışmada doğal adsorban malzeme olan genleştirilmiş perlit kullanılarak katı atık sızıntı suyunda bulunan ağır metallerin giderim verimleri incelenmiştir. Deneyler laboratuvar ortamında mangan, bakır, nikel ve çinko ağır metal tuzlarında hazırlanan sentetik atıksulardan Mn+2, Cu+2, Ni+2 ve Zn+2 gideriminden elde edilen numunelerin analiz sonuçları adsorpsiyon izoterm modellerine uygulanmıştır. Sonuçlara bakıldığında çalışılan konsantrasyon ve adsorban madde miktarı değişkenlerinde genleştirilmiş perlit ile olan adsorpsiyonu Mn+2 ağırmetalinin R2=0. 93 ile langmuir izotermine, Cu+2 ağırmetalinin R2=0. 99 ile Langmuir izotermine, Ni+2 ağırmetalinin R2=0. 91 ile Freundlich izotermine ve Zn+2 ağırmetalinin R2=0. 97 ile Langmuir izotermine uyum sağladığı görülmüştür.
Modelling of atmospheric SO2 pollution in Seydişehir town by artificial neural networks

Hava kirliliği, hızlı nüfus artışı ve endüstrinin gelişmesiyle birlikte geçen yüzyıldan bu yana problem olmaya devam etmektedir. Kükürt dioksit fosil yakıt kullanımıyla birlikte ciddi sağlık sorunlarına neden olan önemli gazlardan biri olarak nitelendirilir. Bu sağlık sorunları arasında dokuların ve gözlerdeki mukus tabakasının zarar görmesi, rahatsız edici kokusu nedeniyle kulak ve burunda oluşan rahatsızlıklar ve üst solunum yolları ve akciğer problemleri sayılabilir. Bu tezde çalışma yeri olarak Konya'nın bir ilçesi olan Seydişehir seçilmiştir. Bölgede endüstrinin birçok farklı alanda gelişmiş olması örneğin madencilik ve üretim sektörleri, hava kirliliğine katkıda bulunan faktörler arasındadır. Bunun yanı sıra ısınma amaçlı fosil yakıtların kullanılması da bölgedeki hava kirliliğini olumsuz etkilemektedir. Özellikle Türkiye'nin en büyük alüminyum tesisi olan Eti Alüminyum Fabrikası da SO2 kirliliğine katkıda bulunmaktadır. Bu tez çalışmasında Seydişehir İlçesindeki SO2 kirliliği yapay sinir ağları ile modellenmiştir. YSA biyolojik nöronların karakteristik özelliklerini kullanır ve parallel bağ kurabilme yeteneği sayesinde kompleks problemleri çözüme ulaştırır. Meterolojik faktörler ve bir gün öncesine ait SO2 değerleri modele girdi parametreleri olarak entegre edilmiş, bir gün sonra salınacak SO2 konsantrasyonları tahmin edilmiştir. Model geliştirilirken yaz ve kış olarak iki mevsim dikkate alınmıştır. Geliştirilen modellerin tahmin performansları kış mevsimi için %67, yaz mevsimi için %81 çıkmıştır. YSA ile yapılan önceki çalışmalara bakıldığında bu sonuçlar tatmin edicidir fakat daha büyük veri setleri kullanılarak, geliştirilen modellerin tahmin yetenekleri arttırılabilir.