Sınıf yönetiminde sınıf içi disiplin sorunları ve çözüm yöntemleri konusunda yönetici ve öğretmen görüşleri

Bu araştırmanın amacı, idarecilerin ve branş öğretmenlerinin, öğrencilerin sınıf içi disiplin sorunlarına yönelik tepkilerini ve görüşlerini analiz etmektir. Bu temel amaç doğrultusunda, idareci ve öğretmenlerinin sınıf içi olumsuz davranışlarına yönelik tepkilerinin; cinsiyet, yaş, kıdem ve öğretmenlik mesleği eğitiminin alındığı kurumun niteliği gibi kişisel özellikler ile sınıf düzeyi ve okulun yapısı ve özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakılmıştır. Araştırma, 2017- 2018 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Şişli ve Çekmeköy ilçesinde uç örneklem yöntemi ile seçilen iki mesleki teknik lisesinden 4'ü erkek, 3'ü kadın toplam 7 yönetici, 6'sı erkek, 19'u kadın toplam 25 sınıf/branş öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Yerleştirme puanı yüksek olan okuldan 9'u kadın, 6'sı erkek toplam 15 veli ile yerleştirme puanı düşük olan okuldan 4'ü kadın, 2'si erkek toplam 6 veli ile görüşülmüştür. Araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve veriler yüz yüze görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Verilerin toplanmasında, uzman yardımıyla birlikte araştırmacı tarafından geliştirilen görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, araştırma kapsamındaki her iki okulda da sınıf içi disiplin sorunları görüldüğü ortaya çıkmıştır. Araştırmaya katılan idarecilerin öğrencilerin disiplin sorunlarının çözümüne yönelik en çok ortaöğretim yönetmeliğinin değişmesi ve eğitim sistemindeki ders geçme yükümlülüklerinin zorlaştırılması olarak ortaya çıkmıştır. Ayrıca idarecilerin sınıf içi disiplin sorunlarının çözümüne yönelik öğretmenlerin sınıf yönetimi becerisinin geliştirilmesinin gerektiğini ortaya koymuştur. Araştırmaya katılan öğretmenlerin, öğrencilerin sınıf içi disiplin sorunu olarak her iki okulda da en çok 'arkadaşları ile konuşma, şakalaşma' istenmeyen davranışları gösterdikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğretmenlerin, öğrencilerin sınıf içi disiplin sorunu olarak 'derste uyuma' olumsuz davranışı ile de sıklıkla karşılaştığı ortaya çıkmıştır. Araştırmanın yapıldığı yerleştirme puanı düşük olan okulda öğretmenlere karşı 'saygısız davranışların sergilenmesi' sorunu ile çok fazla karşılaştıkları bulgusu ortaya çıkmıştır. Yapılan araştırmalar ve literatür incelendiğinde, öğrencilerin düşük düzeydeki olumsuz davranışlarına yönelik verilecek en uygun tepkinin yine düşük düzeyde müdahale olabileceğini göstermektedir. Araştırma sonucunda elde edilen verilerin incelenmesi sonucunda öğrencilerin düşük düzeydeki olumsuz davranışlarına karşı öğretmenlerin en çok 'sözel uyarı/ikaz etme' tepkisini kullandığı ortaya çıkmıştır. Öğrencinin sorun davranışın durumuna göre tepkinin şiddetinin arttığı bu tepkilerin de en çok 'cep telefonu toplatma', disiplin kuruluna/okul idaresine sevk etme', 'rehberlik servisine yönlendirme' ve 'öğrenci ile birebir görüşme yapma' olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırmanın neticesinde; sınıf içi disiplin sorunlarına karşı bayan ve erkek öğretmenler tarafından benzer tepkilerin olduğu saptanmıştır. Öğretmenlerin cinsiyetlerinin vermiş oldukları tepkiler üzerinde direkt etkisi bulunmamaktadır. Bununla birlikte, öğretmenlerinin öğrencilerin sınıf içi disiplin sorunlarına yönelik tepkilerinin, onların yaşına, mesleki kıdemine, öğretmenlik mesleği eğitiminin alındığı kurumun niteliğine ve okulların yapı ve özelliklerine göre farklılık gösterdiği bulgusuna ulaşılmıştır.