turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Plaj ve deniz rekreasyon alanlarında ziyaretçi taşıma kapasitelerinin belirlenmesi ve plaj yönetiminde LAC modeli uygulaması

Dünyada ciddi bir sektör haline gelen turizm, birçok ülkenin ciddi gelir kaynaklarından birini oluşturmakta hatta başını çekmektedir. Dünya üzerinde yıllık turizm kaynaklı yaklaşık bir milyar insan hareketinden bahsedilmektedir. Bu rakam çok büyük bir kitlenin turizm kapsamında seyahat ettiği, konakladığı ve ciddi bir doğal kaynak tüketiminde bulunduğunu göstermektedir. Doğal güzellikleri ve kültürel birikimlerinin yanı sıra birçok alternatif turizm uygulamaları ile bu yarışa katılan ülkeler, en çok turisti kendine çekebilmek için çok ciddi uğraşlar vermektedirler. Bu rekabette en başarılı ülke en çok turisti ülkesine getiren ve en çok ekonomik kazanç elde eden ülke olarak düşünülmektedir. Ancak doğal kaynakların birebir kullanılmasına izin verilen turizm anlayışını benimseyen ülkelerde kısa vadeli kazançlar, uzun vade de önüne geçilemez sorunlar olarak ülkelerin karşısına çıkmaktadır. Rekreasyon faaliyetlerinin artışı el değmemiş alanları ve vahşi bölgeleri kısa dönemli ekonomik çıkar için tahrip edebilmektedir. Bu faaliyetler, flora ve fauna çeşitliliğinde olumsuz etkiler oluşturmakta, kirlilik ve erozyon yaratarak doğal kaynakları olumsuz olarak etkilemektedir. Bu olumsuz etkiler, su kirliliği, hava kirliliği, gürültü ve ses kirliliği, toprak kirliliği, ve kalabalık ve izdiham, ekolojik zararlar, estetik kirliliği, arkeolojik bölgelerde zararlar olarak sıralanabilmektedir. Bu tez çalışmasında, pilot bölge olarak seçilen bir turizm alanının yoğun kullanıma bağlı olarak maruz kaldığı çevresel baskılar ve bu bağlamdaki mevcut durumlarını gösteren fiziksel taşıma kapasitesinin hesaplanması amacı ile kullanıcı sayıları sabah, öğlen ve akşam olmak üzere haftalık olarak izlenmiştir. Kullanıcı yoğunluğuna bağlı alanlardaki çevresel baskı unsurları tespit edilerek meydana gelen çevresel olumsuz etkiler kayıt altına alınmıştır. Rekreasyon kalitesinin anlık tespiti amacı ile izlem alanında kullanıcılara anket çalışması yapılmıştır. Ek olarak çalışma kapsamında yapılan anket çalışmalarına verilen yanıtlar SPSS programı ile değerlendirilmiştir. Böylece fiziksel taşıma kapasitesine mevcut ekolojik ve sosyal durumlarda entegre edilmiş ve LAC modeli kapsamındaki standartlar gerçekçi bir şekilde oluşturulmaya çalışılmıştır.
Investigation of dioxin formation in conventional gasification process with modeled hazardous waste

Tehlikeli atıkların yakılması, dioxin ve furan emisyonları oluşturması sebebiyle çevresel açıdan önemli bir endişe taşımaktadır. Bu sebeple, 100 yıldan fazla süredir enerji ve kimyasalların üretilmesinde kullanılan olgunlaşmış bir proses olan gazlaştırma tehlikeli atıkların bertarafında bir alternatif olarak kullanılabilir. Ancak atıkların gazlaştırılması sadece 10 yıllardan beri atıktan türetilmiş yakıt ve evsel atık üzerinde çalışılmaktadır. Bu nedenle tehlikeli atıkların gazlaştırılması tamamı ile yeni bir araştırma alanıdır. Bu çalışmanın amacı gazlaştırmanın tehlikeli atıkların bertarafına uygulanabilirliğini dioxin/furan oluşumu açısından değerlendirmektir. Bu sebeple, fındıkkabuğuyla klor içeriği sebebi ile PVC hammaddesinin karıştırılmasıyla elde edilmiş tehlikeli atık kütlesi ile deneyler gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, dioxin/furan oluşumunu etkileyen faktörler incelenmiş ve dioxinlerin oluşum mekanizması tanımlanmıştır. Sonuçların incelenmesi temel olarak, işletme parametrelerinin dioxin oluşumu üzerindeki etkilerine ve farklı numune alma noktalarındaki dioxin congenerlerinin dağılımı üzerine odaklanmıştır. Dioxin ölçümü yapılan bütün noktalarda, dioxin congenerlerinin kuvvetli bir benzerlik gösterdiği bulunmuştur. Syngazda veya dip külünde olsun konsantrasyon açısından baskın congenerler benzer bir sıralamaya sahip omuşlardır. Bu benzerlik dioxinlerin gazlaştırmada geniş bir şekilde yer alan tar formunda var olan aynı makromoleküler karbon yapısından oluştuklarının bir göstergesidir. Ayrıca, gazlaştırma periyotları, kullanılan hava/yakıt oranı, sıcaklılk ve hidrojen klorür, dioxin oluşumu üzerinden direkt olarak etkili olmuştur. Dioxin analiz sonuçları ayrıca mevcut çalışmada dioxinlerin oluşum mekanizmasının proseslerin yanma bölgesi sonrasında gerçekleşen 'de novo' sentezi olduğunu göstermiştir.
Yukarı akışlı anaerobik reaktörlerde arıtma ve ölü bölge oluşumunun incelenmesi

Bu çalışmada, Havasız Çamur Yataklı reaktörlerde mezofilik bakteriler kullanılarak, Şeker Sanayii atıksularının arıtımı ve arıtmada verime etki eden faktörler ile reaktör içerisinde oluşan ölü bölgeleri minimuma indiren çalışma şartlan araştırılmıştır. Birinci bölümde aerobik ve anaerobik arıtmalardan bahsedilerek, anaerobik arıtmanın mikrobiyolojisi, biyokimyası ve kinetiği kısaca anlatılmıştır. İkinci bölümde aerobik ve anaerobik arıtmanın mukayesesi yapılmış; anaerobik arıtmada teknolojik uygulamalar hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Anaerobik arıtmada verime etki eden parametreler sırası ile izah edilmiştir. Bunun haricinde anaerobik reaktörlerin devreye alınması, işletme şartları ve kontrol maksadı ile izlenmesi gerekli parametrelerden bahsedilmiştir. Üçüncü bölümde reaktör hidroliğine giriş yapılmıştır. Akım tipleri, dispersiyonlu akım modelleri, iz madde deneyleri, C, F, E eğrileri ve değerlendirilmeleri, ölü bölge oluşumları ile hesap metodları, ayrıca reaktörlerde hidrolik özellikleri tespit etmekte yardımcı olan gama dağılımları ve by-pas'lı gama dağılımlarından bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde deney tesisi şekil ve resimlerle izah edilmiş, reaktörün devreye almışı, atıksuyun özellikleri, ilave besi maddeleri ve günlük olarak izlenen parametreler ve analiz metodları anlatılmıştır. Beşinci bölümde üç değişik bekletme sürelerine ait elde edilen deney sonuçlan incelenmiş, bazı parametrelerin birbirleriyle olan ilişkileri araştınlmıştır. Organik yükleme hızına bağlı olarak pH ve askıdaki katı madde arasında, pH ve alkalinite arasında grafikler oluştumlarak yorumlar yapılmıştır. İz madde deneyleri sonucuna göre E eğrileri çizilmiş, ve her birine ait ölü bölge hacimleri hesaplanmıştır. En düşük ölü bölge yüzdesine ait E eğrilerine gama dağılımı uygulanmış ve her üç deneyde de reaktörün bir adet tam karışımlı, bunu takiben de bir adet piston akımlı bölümlerden oluştuğu tesbit edilmiştir. Bunlann yanı sıra hidrolik bekletme süresinin, ve organik yükleme hızının ölü bölge hacmine olan etkileri araştırılmış; organik yükleme hızının artması ile ölü bölge miktarının azaldığı tesbit edilmiştir. Yine aynı şekilde gaz üretiminin artması ile ölü bölge hacminin azaldığı ve organik yükleme hızının artmasının gaz üretimini de arttırdığı tespit edilmiştir. Altıncı bölümde ise çalışmalardan elde edilen sonuçlar maddeler halinde anlatılarak gerekli yorumlar yapılmıştır. Çalışmaya temel olan deney sonuçları bir ek halinde en son kısıma ilave edilmiştir.
Kırsal kesim çevresel ihtiyaçlarının belirlenmesi için altyapı bilgi sisteminin oluşturulması ve bir uygulama

Kentlerin ve kırsal kesimlerin sosyal ve ekonomik kalkınmasında belirleyici olan kanalizasyon ve içme suyu altyapı sistemleri, sürdürülebilir kalkınmanın vazgeçilmez şartı olan çevrenin korunmasına doğrudan hizmet etmektedir. Ülkemizin kalkınmışlığının önemli bir göstergesi olan kırsal kesimin içme suyu ve kanalizasyon sistemi, Türkiye genelinde incelenmiş ve elde edilen veriler İstanbul iline bağlı köylerin durumlarıyla karşılaştırılmıştır. Nüfusu ve yerleşim alanı hızla artan İstanbul'da, köylerin bu artıştan ne kadar etkilendiği araştırılmış ve nüfus projeksiyonunda en fazla artış gösteren Elmalı köyünün, içme suyu ve atıksu projeksiyonları, bunlara bağlı olarak geleceğe yönelik altyapı yatırım ihtiyacını etkileyen faktörler araştırılmıştır. Kırsal kesim altyapı ihtiyacının büyüme/küçülme senaryolarını hazırlayarak içme suyu ve kanalizasyon sistemlerini yeniden yapılandırmak, organize edilmiş bir köy planlaması sistemini uygulamak, yapılacak proje ve inşaat çalışmalarının ekonomik optimizasyonu için faydalı olacaktır. Mevcut ve yapılacak altyapı yatırımlarında teknolojik yeniliklere ayak uydurularak kurumlar arası eşgüdüm ve acil durum planlaması gibi çalışmalar yapmak, ülkemizde köy-kent yaşam standarttan arasındaki fark biraz olsun azaltılabilir ve kırsal kesimde sürdürülebilir kalkınmadan söz edilebilir. Bu düşünceden hareketle, altyapı sisteminin hızla değişen veri tiplerine ayak uydurması amacıyla İstanbul iline bağlı köylerin 'Altyapı Bilgi Sistemi' veri tabam hazırlanmış ve Coğrafi Bilgi Sistemleri kullanılarak bu veriler grafik ortama aktarılmıştır. Yapılan çalışmayla İstanbul ili köylerine Köy Hizmetleri tarafından götürülen hizmetlerin daha hızlı ve kolay erişilebilir hale getirilmesi amaçlanmış, ileride yapılacak proje planlamalarında önceliklerin daha iyi belirlenebilmesine, kurumlar arası eşgüdümün daha kolay sağlanmasına ve altyapı veri tabam bilgileri konum bilgileriyle ilişkilendirilerek, köye götürülen hizmetlerin niteliğinin artırılması amaçlanmıştır.
The investigation of seawater intrusion of coastal aquifer in Karareis

Deniz suyu girişimi, özellikle deniz tarafından çevrelenen kıyı akiferlerde, tatlı su kaynaklarını tehdit eden en önemli problemlerden biridir. Bu çalışma kapsamında, Türkiye'nin batısında bulunan Karareis bölgesindeki kıyı akiferi için kavramsal ve numerik modelleme çalışmaları yapılmış olup ayrıca spesifik olarak deniz suyu girişimini dikkate alan değişken yoğunluklu yeraltı suyu akım modelleme çalışması sunulmuştur. Bununla beraber akiferdeki yeraltı suyu seviyelerinin ölçümü ve tahminine yönelik çalışmalar da bu tez kapsamında değerlendirilmiştir. Yapılan çalışmada, Karareis kıyı akiferinde yazın tarım ve günlük kullanıma bağlı olarak yeraltı suyu çekimi belirgin olarak artmakta olduğu saptanmıştır. Bölgenin hidrolojik ve hidrojeolojik parametrelerinin tayini için bölgede dokuz farklı lokasyonda yer alan sondaj kuyularında yeraltı suyu seviyesi ölçülmüştür. Kıyı akiferlerindeki deniz suyu girişimi etkisi altındaki yeraltı suyu akımları SEAWAT isimli matematiksel model sürümü ile belirlenmiştir. Model kalibrasyonu ve test için iki yıl boyunca kuyulardan düzenli ölçülen yeraltı suyu seviye verilerinden yararlanılmıştır. Gelecek on yıl için pompaj kuyularından su çekiminin, iklim değişiminin ve deniz suyu girişiminin yeraltı suyu seviyesine etkisini anlamak için beş senaryo test edilmiştir. Yapılan incelemelerde, çalışma alanının özellikle kıyı kesimlerinde, yüksek klorür konsantrasyonu ve elektriksel iletkenlik değerlerinin gözlendiği, deniz suyu girişiminin gelecek on yıllık artan su çekimi senaryosu kapsamında değerlendirilip modellenmesi sonucunda, bölgenin iç kesimlerine doğru 420 metreye kadar tuzlu su girişiminin ilerleyebileceği görülmüştür. Senaryo kapsamında yeraltı suyu seviyesinin veya TDS miktarının minimal düzeyde değişeceği ayrıca ortaya konulmuştur. Son olarak, Karareis bölgesi akiferinde yeraltı suyu çekiminin planlanması ile deniz suyu girişiminin tatlı suyu kaynaklarına etkisi azaltılmış olacak, bölgenin yeraltı suyu kaynaklarının niteliği ve niceliği korunmuş olacaktır.
Antalya ortam havasındaki PM2,5 ve PM10'a bağlı metal konsantrasyonlarının ve kaynaklarının belirlenmesi

Bu çalışmada, Antalya'da Temmuz 2014 - Temmuz 2015 tarihleri arasında çapı 2,5 m'den küçük (PM2,5) ve çapı 2,5- 10 m arası partikül maddeler (PM2,5-10) iki günde bir kez 24 saat boyunca Antalya'da bulunan Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi çatısına yerleştirilen örnekleyici ile toplanmıştır. Toplanan örnekler enerji ayırımlı X-ray floresan yöntemiyle analiz edilmiş ve Na, Mg, Al, Si, S, K, Ca, Ti, V, Mn, Fe, Cu, Zn, As, Pb olmak üzere toplamda 15 elemente bakılmıştır. İnce (PM2,5) ve kaba (PM2,5-10) fraksiyonlardaki bütün elementler için istatistiksel parametreler hesaplanmıştır. Ti, Ca, Al ve Na gibi toprak kaynaklı elementler çoğunlukla kaba fraksiyonda görülmüştür. Diğer taraftan S, As, Zn, Pb gibi antropojenik elementlerin konsantrasyonları ince fraksiyonda daha yüksek bulunmuştur. Bu çalışmada elde edilen element konsantrasyonları dünyanın çeşitli yerlerinde yapılan çalışmalar ile karşılaştırılmıştır. Neredeyse tüm elementlerin konsantrasyonları literatürdeki değerler ile karşılaştırılabilir bulunmuştur. Kirlilik kaynaklarının belirlenmesi amacıyla kaba ve ince partikül boyutu için Pozitif Matris Faktorizasyonu modeli ayrı ayrı uygulanmıştır. Potansiyel Kaynak Katkı Fonksiyonu ve Koşullu Olasılık Fonksiyonu analizleri kullanılarak kaynak bölgeler tespit edilmiş, bölgesel ve uzun mesafeli taşınımlar ile gelen kirleticiler birbirinden ayrılmıştır. PMF analizi sonucunda hem ince hem de kaba partikül boyutu için beşer faktör belirlenmiştir. İnce partikül boyutu için belirlenen faktörler Mn madeni emisyonları, ikincil kükürt, yanma kaynaklı emisyonlar, deniz emisyonları ve toprak emisyonları; kaba partikül boyutu kaynaklar ise toprak emisyonları, yanma kaynaklı emisyonlar, deniz tuzu, Mn maden emisyonları ve yol tozu olarak adlandırılmıştır. İnce partikül boyutunda yanma, kaba partikül boyutunda ise yol tozu en önemli faktörler olarak belirlenmiştir.
Bursa bölgesi gıda sanayii atık sularının çevre kirliliğine etkileri

Bu araştırma Bursa ili ve yöresinde bulunan değişik gıda işletmelerinin atıksularıyla çevre kirliliğine olan etkilerini incelemek amacıyla yapıldı. Toplam 35 işyerinden 2 saatlik atıksu örnekleri alınarak, Biyokimyasal oksijen ihtiyacı, Kimyasal oksijen ihtiyacı, Askıda katı maddeler, Yağ ve gres, pH miktarları ölçüldü. Bulgular Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğindeki standart parametre sınırları ile karşılaştırıldı. 7 gruba ayrılan gıda işletmelerinden, süt ve süt ürünleri üreten işletmelerin hepsinin atıksularında değerler çok yüksek bulundu, ortalama Biyokimyasal oksijen ihtiyacı = 2172 mg/l, Kimyasal oksijen ihtiyacı = 10362 mg/l, Yağ ve gres = 735 mg/l olarak saptandı. Su ürünleri değerlendiren 2 işletmenin birinin atıksuyunda yağ ve gres = 242 mg/l diğerinde ise biyokimyasal oksijen ihtiyacı = 210 mg/l, kimyasal oksijen ihtiyacı = 1030 mg/l olarak oldukça yüksek değerde bulundu. Yağ imal eden işletmelerin tümünün atıksularında Kimyasal oksijen ihtiyacı yüksek olup ortalama 341 mg/I olarak bulundu. sebze ve meyve işleyen işletmelerin atıksularında Biyokimyasal oksijen ihtiyacı yüksek olup ortalama 189, 69 mg/l olarak saptandı. Et ve entegre et tesislerinin atıksu örneklerinde ortalama olarak Biyokimyasal oksijen ihtiyacı = 743 mg/l, Kimyasal oksijen ihtiyacı = 1054 mg/l Yag ve gres = 100 mg/l olarak saptandı. Bu işletmelerin tümünde parametreler yüksek elde edildi. Bitki işleyen bir tesisin atıksu örneğinde ise Biyokimyasal oksijen ihtiyacı = 200 mg/l, kimyasal oksijen ihtiyacı = 2240 mg/l gibi yüksek değerler ölçüldü. çalışmalar sonucunda, Biyokimyasal oksijen ihtiyacı, kimyasal oksijen ihtiyacı, yağ ve gresin en yüksek değerleri süt ve süt ürünleri üreten işletmelerde, Askıda katı maddeler ise en yüksek sebze ve meyve işleyen işletmelerde saptandı. Sonuç olarak, Bursa ve yöresindeki gıda işletmelerinin atıksularındaki parametrelerin, Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliğindeki sınır değerlerinden çok Yüksek olduğu bulundu. Bursa ili ve yöresindeki çevre kirlenmesini önlemek için işletmelerin arıtma sistemlerini en kısa sürede kurmaları, yetkili kurum ve kuruluşların kirlilik taramalarını düzenli bir şekilde yapmaları, aksi taktirde cezai yollara başvurulmasının gerektiği sonucuna varıldı. Anahtar sözcük: Gıda Sanayii, Atık sular, çevre kirliliği, Bursa bölgesi, Kimyasal analizler.
Doğu Akdeniz bölgesi alglerinin metal, radyoaktivite ve organik madde kirliliğinin incelenmesi

Bu çalışmada deniz alglerinden; yeşil alglerden Enteromorpha linza, Enteromorpha intestinalis, kahverengi alglerden Cystoseira spinosa, sp., Sargassum vulgare, Padina pavonia, Hypnea sp., kirmxzi alglerden Jania rubens ele alınmıştır. Bu alglerin içerdiği Ag, Al, As, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Hg, Mn, Ni, Pb, Se, Zn metalleri incelenmiştir. Bunun sonucunda en çok metal tutan algin aşağıdaki sırayla dizildiği görülmüştür. Sargassum > Jania > Cystoseira > Enteromorpha Algler arasında yapılan karşılaştırmada kahverengi alglerin daha çok metal tuttuğu saptanmıştır. Bu arada yeşil alglerin As, kahverengi alglerin Ag, Al, Cd, Co, Cr, Cu, Fe, Pb, Zn metallerini, kırmızı alglerin ise Hg, Mn, Ni, Se metallerini en çok tuttuğu saptanmıştır. Karadeniz, Ege algleri ile Akdeniz algleri arasındaki karşılaştırmada ise Akdeniz alglerinin Cr dışında daha az metal içerdiği görülmüştür. Alglerin radyoaktif metal içeriği ise özellikle Cernobil olayından sonra önem kazanmıştır. Bu çalışmada alman örnekler Cernobil sonrasına ait olmakla birlikte alglerde radyoaktif çekirdeğe rastlanmamıştır. Aynı bölgeden alınan likenlerde Cernobil sonrası radyoaktif çekirdeğe rastlanmasına karşılık, alglerde bu radyoaktif çekirdeklerin bulunmayışı alglerin kısa ömürlü olmasına veya yükseklere düşen radyoaktif çekirdek bulutlarından denizin etkilenmemesi sebep olarak gösterilebilir. Denizin organik madde ile kirlenmesine ait çalışmada Cystoseira spinosa, sp., Sargassum vulgare ve Padina pavonia alglerinden (C4H6O2) basit formülü ile açıklanabilen polimer bir madde izole edilmiştir. Bu konu literatürde ilk saptamadır. Bütün bu çalışmalar göstermiştir ki deniz algleri deniz kirliliğinin devamlı incelenmesinde bir endikatör olarak kullanılabilir.
Dispers boya banyo atıksularının elektrokoagülasyon ile arıtılabilirliğinin incelenmesi

Bu deneysel çalışmada, sentetik olarak hazırlanan dispers boya banyo atıksularının(KOİ 0 = 3300 mg/L; renk olarak absorbans değerleri A436, 0 = 0.992 cm-1; A525, 0 = 0 .910cm-1; A620, 0 = 0. 616 cm-1; pH0 = 3.0) alüminyum, paslanmaz çelik ve alüminyumpaslanmazçelik elektrotlar kullanılarak elektrokoagülasyonu renk ve KOİ giderimi esas alınarak incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar alum, demir sülfat ve demir klorür koagülanları ile yapılan koagülasyon deneyleri ile karşılaştırılmıştır. Elektrokoagülasyon için elektrolit konsantrasyonu, uygulanan akım yoğunluğu ve başlangıç pH'larının etkileri araştırılırken, koagülasyon deneylerinde koagülandozunun etkisine bakılmıştır. Çalışma kapsamında ele alınan tüm prosesler için oluşan çamur miktarı da askıda katı madde olarak ölçülmüştür. Seçilen en uygunelektrokoagülasyon şartlarında ön arıtılmış ve arıtılmamış dispers boya banyoatıksularının biyolojik arıtılabilirliği de aktif çamur sisteminde KOİ giderim verimi açısından incelenmiştir. Alüminyum elektrotlarla yürütülen elektrokoagülasyondeneylerinde, paslanmaz çelik ve alüminyum-paslanmaz çelik hibrit elektrotlarla yapılan deneylere göre daha kısa zamanda daha yüksek renk ve KOİ giderimi elde edilmiştir. Bununla beraber KOİ ve renk giderimleri diğer elektrot malzemeleri ile yapılan elektrokoagülasyon deneylerine göre daha kısa zamanda tamamlandığındandaha az çamur oluşmuştur. Elektrokoagülasyon ile ön arıtılmış dispers boya banyoatıksuyunun biyolojik arıtma sonucunda toplam KOİ giderimi % 64' ten % 94'eyükselmiştir.
Atık baskı devre kartlarından metallerin farklı yöntemlerle ayrıştırılmaları

Teknolojinin ve üretimin hızlı gelişimi sonucu, tüketimin artırılması planı, cihazların yararlı ömürlerinin kısalması, tüketici alışkanlıkları, piyasadaki ürünlerin sürekli değişmesi, tamir edilmelerinin ekonomik olmaması gibi nedenlerle elektrik-elektronik atıkların miktarı hızla artmaktadır. Bu artışa paralel hemen her tip elektrik ve elektronik eşya için tipik ve temel bir bileşen olan baskı devre kartlarının miktarı da artmaktadır. Bu atıkların gelişigüzel bertarafı sonucu, organik kısmın genellikle yanması ile inorganik kısmının da çözünerek su kaynaklarının, toprakların kirlenmesi gibi çevre kirliliklerine neden olmaktadırlar. Bu çalışmada elektronik atıkların içerisinde bulunan atık baskı devre kartlarından değerli metallerin geri kazanım yöntemleri incelenmiş ve metot olarak bir hidrometalurjik proses olan liç prosesi kullanılmıştır. Atık baskı devre kartları bir elektronik atık firmasından öğütülmüş halde alınıp deneyler bu atık ile yapılmıştır. Deneyler iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada liç işlemi için sülfürik asit, hidrojen peroksit, nitrik asit, hidroklorik asit ve asetik asit, ikinci aşamada ise kral suyu kullanılmıştır. Çözücüler farklı konsantrasyonlarda kullanılmış ve sıcaklık, karıştırma hızı, süre parametreleri denenmiştir. Bu çalışmada ölçülen metaller; altın, gümüş, nikel, çinko, kalay ve bakır olarak belirlenmiştir. Liç işleminden elde edilen çözeltilere filtreleme işlemi uygulanmış ve metal analizi yapılmıştır. Metal analizinde ICP-OES cihazı kullanılmıştır. İlk aşamada en etkili asit 2 molarlık nitrik asit, ikinci aşamada ise 10 molarlık kral suyu olarak belirlenmiştir. Bu yöntemler ile metal analizinde en çok elde edilen metal ise bakır olmuştur.
Bursa ili içme suyu şebekesinde mikrobiyolojik kalite ve Yersinia enterocolitica'nın araştırılması

Bu çalışmada Bursa İli içme suyu şebekesinin mikrobiyal kalitesini ve Yersinia enterocolitica varlığım belirlemek amacıyla dağıtım sisteminin çeşitli noktalarından alınan su numuneleri incelenmiştir. Bu amaçla şebekeden 121, arıtma tesisi giriş ve çıkışından olmak üzere 2 numune alınmıştır. Su kalitesini belirlemek için heteretrofik aerobik bakteri, toplam koliform, fekal koliform sayımı ve serbest kalıntı klor tayini yapılmıştır. Bu araştırmanın sonucu 121 örneğin 15 tanesinin ( % 12.4) heteretrofik aerobik bakteri sayısı bakımından, 19 tanesi (% 15 .70) toplam koliform bakımından Gıda Maddeleri Tüzüğüne uygun olmadığını göstermiştir. Ayrıca bu numunelerin dışında kalan 3 numunede de (% 2 .47) Yersinia enterocolitica' nın hem patojen hem de patojen olmayan strainleri saptanmıştır.
Büyükçekmece bölgesine taşınan aerosollerdeki metal konsatrasyonlarının incelenmesi ve modellenmesi

tarihleri arasında, Büyükçekmece bölgesindeatmosferik PM2. 5 ve PM2.5- 10 aerosollerdeki metal konsantrasyonları incelenmiştir. AAStekniğiyle Al, Fe, Ca, Zn, Mg, Na ve GF-AAS tekniğiyle Cr, Cd, Ni, Pb tayinleri yapılmıştır. PM2. 5 ve PM2.5- 10 partiküllerinin Cd, Cr, Fe, Mg, Na, Ni, Pb, Zn, Al, Ca ortalamaları ng m-3seviyesinde sırasıyla; 2 .28, 99, 555, 403, 10555, 381, 78, 96, 3156, 2148 ve 0 .68, 101, 967 ,657, 6791, 334, 58, 56, 2708, 3251 olarak bulunmuştur. Bölgede, krom ve nikel için endüstrileşmiş bölge değerlerine yakın değerler gözlenirken, diğer konsantrasyonların kent merkezlerinden etkilenen kırsal alan değerlerine yakın olduğu belirlenmiştir. Tüm yıl boyunca, krom, kurşun, nikel, çinko, kadmiyum partiküllerinin ağırlıklı olarak trafik, çimentofabrikası, yerel ve bölgesel sanayi benzeri kaynaklardan; ilkbahar ve yaz mevsimlerinde ise, alüminyum, sodyum ve demir elementlerinin doğal kaynaklardan zenginleşerek bölgeyetaşınmakta oldukları saptanmıştır. Ortak emisyon kaynaklarından yayılan element grupları PM2. 5 partikülleri için Fe-Zn, Mg-Na-Al-Ca, Cr-Ni ve Cd-Pb grupları, PM2.5- 10 partikülleri için ise Mg-Zn-Ca-Fe, Na-Al-Pb-Fe; , Cd-Ni ve Cr olarak belirlenmiştir. Son bölümde, hava yoluyla bölgeye taşınan metallerin Büyükçekmece Gölüne depolanmamiktarları hesaplanılarak tartışılmıştır. Atmosferik yolla en çok depolanan elementlerin demir(22~ 78 ton/yıl) ve alüminyum (14~ 97 ton/yıl) gibi karasal elementler olduğu ve en az miktarlarda depolanan elementlerin ise zehirli ağır metaller olan Cd (50~ 100 kg/yıl), Pb(0,20~3, 10 ton/yıl) ve Cr (2,10~5, 90 ton/yıl) gibi nadir toprak elementleri olduğu belirlenmiştir.