Ortaokul öğrencilerinin AVM'leri tercih etme nedenleri ve satın alma davranışları üzerine etkileri

'Üretilen mal ve hizmetlerin; gereksinim ve isteklerini karşılamaları amacıyla insanlar tarafından kullanılması' olarak ifade edilen tüketim insanlık tarihiyle birlikte ortaya çıkmıştır. İnsanların tüketim alışkanlıkları ve tüketim süreçlerinde ortaya çıkan değişimler sonucunda özellikle büyük kentlerde alışveriş mekanları ön plana çıkmıştır. Ortaokul öğrencilerinin, ergenliğin ilk yıllarında oluşu, tüketim davranışlarının yeni şekillenmesine neden olmaktadır. Tüketim kalıplarının ve davranışların şekillenme sürecinde, en fazla etkilendikleri dönem 11-14 yaş arasını kapsamaktadır. Bu yaş grubundaki gençler, etkileme ve etkilenme durumları açısından geleceğin tüketicisi olarak önemli bir potansiyel teşkil etmektedir. Bu çalışma; ortaokul öğrencilerinin, AVM'leri tercih etme nedenleri ve satın alma davranışları üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla 10 farklı ortaokulda öğrenim gören 992 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak iki bölümden oluşan anket formu hazırlanmıştır. Anketin formunun birinci bölümünde; öğrencilerin demografik özelliklerini belirlemeye yönelik 8 soru; ikinci bölümünde ise öğrencilerin AVM tercihlerini belirlemeye yönelik 74 soru bulunmaktadır. Elde edilen veriler SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcıların büyük çoğunluğunun, Market zincirlerinden ve AVM'lerden alışveriş yaptıkları AVM'lere alışveriş, gezmek ve eğlence için gittikleri; alışveriş yaparken de genellikle kıyafet, ayakkabı, teknoloji ve spor ürün mağazaları ile eğlence mekanlarını tercih ettikleri; AVM'lere giderken anne, baba ve kardeşleriyle birlikte gittikleri, AVM'lere gidildiğinde 1,5 saat ve daha fazla vakit geçirdikleri, haftada bir kez AVM'lere gittikleri ve genellikle hafta sonu gündüz gitmeyi tercih ettikleri belirlenmiştir. Erkek katılımcıların, AVM'lerdeki kapalı mekanlar ve ışık sisteminden rahatsız olduğu, AVM'lerin mahalle bakkallarının satışlarını olumsuz etkilediği, AVM'lerin genelde basık ve havasız ortamlar olduğu ve AVM'lerin temiz hava ve doğal çevre alanlarına gitmeyi engellediği görüşünde oldukları belirlenmiştir. Kız katılımcıların; AVM'leri aranan mağazaların kolay bulunması, fast food yemek için mekanlarının olması, restoranların kafelerin ve geniş yemek seçeneklerinin olması, sinemanın bulunması, ibadet edilebilecek bir mekanın varlığı, AVM'nin büyük, temiz ve güvenli olması ile AVM'lerdeki satış elemanlarının olumlu davranışları nedeniyle daha çok tercih ettikleri belirlenmiştir. Katılımcıların yaşları büyüdükçe; AVM'leri tercih ederken aranan mağazaların kolay bulunması, ışıklandırmasının iyi olması, fast food yemek için mekanların olması, restoranların kafelerin ve geniş yemek seçeneklerinin bulunması, sinemanın bulunmasının yanı sıra; paten kaymak ve diğer oyunlar için uygun alanların bulunması, imza günlerinin gerçekleştiriliyor olması, müşteri servislerinin olması, ücretsiz dinlenme alanlarının bulunmasını dikkate aldıkları belirlenmiştir. Sınıf seviyeleri artıkça AVM'lerde ışıklandırmanın iyi olması, süpermarket bulunması, imza günlerinin gerçekleştiriliyor olması, ücretsiz dinlenme alanlarının ve ibadet edilebilecek bir mekanın bulunmasının daha fazla tercih sebebi olduğu saptanmıştır. Ortaokul öğrencilerinin AVM'leri tercih etme nedenleri ve satın alma davranışlarında, ailelerinin gelir seviyesinin, genellikle etkili olmadığı belirlenmiştir. Ebevynlerin eğitim durumları yükseldikçe AVM'lerde otopark olmasının AVM tercihinde önemli olduğu belirlenmiştir.