turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yeni yöntemle demiroksit içeren baca tozlarının önlenmesi ve değerlendirilmesi

Anahtar Kelimeler - Toz, Toz Tutucular, FeO, FeSO 4 Dünya nüfusunda ve sanyideki hızlı artış hammadde kaynakları üzerindeki baskıyı artırmıştır. Hammadde tüketimindeki artan talep ve buna karşılık hammaddenin azalması atıkların geri kazanılıp tekrar kullanılmasını gündeme getirmi tir. Bu sayede çevre kirlenmesi önemli ölçüde önlenmiş ve mevcut hammadde kanakları korunmuş olacaktır. Baca gazı temizleme yöntemleri deyince akla ilk toz tutma sistemleri üzerinde durulmuş en uygun yöntemin tayininde partikülün boyutu, konsantrasyonu, korozivitesi, toksik etkileri ve akış oranı gibi özelliklere bağlı olarak tespit edilebilceği görülmüştür. Bu çalışmada örnek baca tozu için gaz tutma sistemi verilmiş, tutulan tozların değerlendirilmasine dair iki sistem üzerinde durulmuştur. Bunlardan birincisi reaksiyon tankına dayanan klasik sistem, ikincisi ise yeni bir yöntem olan helezon sistemidir. Ayrıca sistemlerin geliştirilmesinde temel olması bakımından laboratuvarda demir oksit tozlarından demir sülfat eldesi çalışmaları yapılmıştır. Amaç atıksız teknolojiye ulaşmaktır. VIII
Determinations of rheological properties of sludges produced at different treatment stages

ÇEŞİTLİ ARITMA KADEMELERİNDE OLUŞAN ARITMA ÇAMURLARININ REOLO JİK ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİ ÖZ Arıtma çamurlarının yönetimi, çamurların işlenmeden doğrudan arıtma tesislerinden uzaklaştırılamamaları, iletimi, depolanması veya tarımsal amaçlı kullanımı gibi seçilen nihai bertaraf yöntemine göre istenilen mekanik kaliteyi sağlama, çevre sağlığı kriterleriyle uyumlu olarak bertaraf edilme ve çamurun bir kaynak olarak değerlendirilebilmesi gibi çeşitli nedenlerden dolayı tüm dünyada giderek artan bir öneme sahip olmaktadır. Reoloji bilimi, çamur yönetiminde sadece çamurun iletimi, depolanması, arazide kullanımı gibi işlemlerde tasarım parametresi olarak değil aynı zamanda, çamurun işlenmesi-çamur çürütme, şartlandırma, yoğunlaştırma, susuzlaştırma- gibi temel işlemlerde de bir kontrol parametresi olarak yerini almaktadır. Çamur şartlandırma, susuzlaştırma, depolama, iletim gibi proseslerinin anlaşılmasında yeni gelişmeler; bu proseslerin reolojik özellikler kullanılarak optimizasyonu amacıyla bilimsel bazda yeni stratejilerin geliştirilmesine olanak sağlamaktadır. Su ve atıksu arıtma çamurlarının işlenmesinde reometrik analizler, çamur işleme ünitelerinin esaslarının daha iyi anlaşılmasına yönelik, yeni analiz teknikleri olarak yer almaktadırlar. Bu tez, kararlı kayma hızı, dinamik reoloji ve geçiş reolojik test modları ve su verme özelliklerinin dinamik karakterizasyonunun reolojik analizlerle eş zamanlı analizini sağlayan imobilize hücre reometrisini tanıtmakta ve bunların çamur yönetiminde uygulanabilirliği ortaya koymaktadır. Bu spesifik teknikler detaylı bir şekilde bu tezin ilerleyen bölümlerinde verilmektedir. Deneysel yaklaşım, çamur karakterizasyonunda kullanılan klasik yöntemler ile jel davranışım tanımlayan yeni yöntemleri bir araya getirmektedir. xBu yöntemler sentetik ve farklı arıtma tesislerinden alman gerçek çamur örnekleri üzerinde uygulanmıştır. Çoğu çamur işleme proseslerinde, önemli bir tasarım ve işletim parametresi olan kayma eşiği değerleri, farklı test yöntemleri ve yeni yaklaşımlar kullanılarak belirlenmiştir. Bu tez çalışması, çamur reolojisi üzerine yapılmış olan detaylı bir araştırmanın deneysel çalışmalarım kapsamaktadır ve çamur yapısının anlaşılmasına yönelik modern teknoloji gelişimini sağlamak üzere, çamurlara uygulanan yeni analiz teknikleri hakkında önemli bilgiler vermektedir.
Nanogümüş katkılı antibakteriyel apre yapılmış kumaşlardan gümüş iyon salınımının araştırılması

Bu çalışmada ilk olarak etken maddesi yaş yöntemle sentezlenen kalsiyum fosfat esaslı gümüş katkılı antibakteriyel toz olan antibakteriyel apre kimyasalı üretilmiştir. Yaygın kullanılan nanogümüş katkılı ticari antimikrobiyal apre kimyasalları temin edilmiş ve üretilen apre kimyasalı ile birlikte %100 pamuk ve %100 PES kumaşlara uygulanmıştır. İşlem yapılan kumaşların antibakteriyel aktiviteleri test edilmiş ayrıca etken maddelerin kimyasal yapıları, içerdikleri gümüşün yapısı, uygulandıkları tekstil yüzeyindeki davranışları, salınım mekanizmaları, yıkama sırasında üzerlerinden salınan gümüş partiküllerinin miktarı, antibakteriyel aktiviteleri ile içerdikleri gümüş miktarı arasındaki ilişki incelenmiştir. Uygulama yapılan kumaş numuneleri mikrodalga cihazında çözülmüş salınan gümüş miktarı indüklenmiş eşleşmiş plazma cihazları ile belirlenmiştir. Uygulama yapılmış kumaşların ve kimyasalların malzeme karakterizasyonları taramalı elektron mikroskobu kullanılarak yapılmıştır. Kumaşların antibakteriyel aktiviteleri ASTM E 2149- 01 standardına göre Escherichia coli bakterisine karşı test edilmiştir.
Ultrases destekli elektrokimyasal metot ile sulu çözeltilerdeki ilaç kalıntı maddesi tetracycline giderimi

Bu çalışmada, Tetracycline antibiyotik etken maddesinin; elektrokoagülasyon, ultrases, ultrases destekli elektrokoagülasyon prosesleriyle sulu çözeltilerden arıtmı araştırılmıştır. Elektrokoagülasyon prosesinde farklı elektrot bağlantı türlerinde; MP-P, MP-S, BP-S ve hibrit demir ve alüminyum elektrotlar kullanılarak Tetracycline giderim verimi üzerine etkisi incelenmiştir. Elektrokoagülasyon prosesine etki eden parametrelerden; elektrot türü, başlangıç pH, akım yoğunluğu, Tetracycline konsantrasyonu, çözelti iletkenliği, hava enjeksiyon debisi ve bağlantı türünün Tetracycline ve KOİ giderimi üzerine etkisi araştırılmıştır. 5 dakikalık işletme süresinde Elektrokoagülasyon prosesi için optimum işletme şartları; başlangıç pH 6, Al-Fe-Fe-Fe elektrot türü, bağlantı türü MP-P, akım yoğunluğu 50 A/m2, Tetracycline konsantrasyonu 100 mg/L, hava debisi 2 L/dak ve iletkenlik 1000 s/cm olarak bulunmuştur. Bu koşullar altında, Tetracycline ve KOİ giderme verimleri sırasıyla %96, 3 ve %91, 2 olarak elde edilmiştir. Bununla birlikte sabit güç (150 W) ve frekansta (40 kHz) ultrases kaynağıyla entegre edilmiş elektrokoagülasyon prosesinin optimum şartları altında 5 dakikada Tetracycline giderimi ve KOİ giderimi sonuçlarında; Tetracycline ve KOİ giderimi sırasıyla %100 ve %97, 5 olarak elde edilmiştir. Ayrıca arıtılmış ve ham su numunelerinin UV-Vis spektrum taramaları yapılarak Tetracyclineli ve arıtılmış numuler arasındaki absorbans pikleri karşılaştırılmıştır. İşletme maliyeti elektrot, enerji, kimyasal madde ve ultrases enerji dikkate alınarak optimum şartlarda EK için 0,215 /m3 ve EK+US için 0,76 /m3 elde edilmiştir. Sonuç olarak, antibiyotik kalıntı maddelerinden biri olan Tetracyclinein sulu çözeltilerden gideriminde elektrokoagülasyon ve ultrases destekli elektrokoagülasyon proseslerinin etkili olduğu görülmüştür.
Sera iklimlendirmesinde yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı

Bu çalışmada, Şanlıurfa ili, Karaali bölgesindeki seraların mevcut durumu, ısınmada kullandıkları kaynaklar ve alternatif potansiyel yenilenebilir enerji kaynakları olan güneş ve biyokütle kullanım imkanları araştırılmıştır. Halihazırda Karaali Bölgesinde jeotermal kaynakları kullanarak, 430 dekar ekili alanla faaliyet gösteren seralardan açığa çıkan atıklar belirlenmiştir. Bu atıklardan elde edilebilecek enerji belirlenmiştir. Güneş, biyokütle ve jeotermal kaynaklar karşılaştırılacak ve en uygun enerji kullanım stratejisi belirlenmiştir. İncelemeler sonucunda, oldukça yüksek güneş enerjisi potansiyeline karşın, Karaali bölgesindeki seralarda, güneş enerjisi sadece gündüz saatlerinde pasif olarak kullanılmaktadır. Güneş enerjisinin kollektör, eşanjör ve depolama sistemlerini içeren aktif olarak kullanımı değerlendirilmelidir. Mevcut jeotermal kaynak, seraların ısıtmasında direk kullanılmakta olup, bu durum doğru bir yaklaşım değildir. Bunun yerine jeotermal ısı pompalarının kullanımına yönelik çalışmalar başlatılmalıdır. Klasik dalgıç pompalar sık sık arızalanmakta ve çok yüksek enerji tüketimine sebep olmaktadır. Ayrıca kullanılan jeotermal kaynakların re injeksiyonu uygulaması tam ve doğru olarak yapılmadığından, yıllar içerisinde kaynakta ısı azalması ve bölgedeki diğer yüzeysel su kaynaklarının kirlenmesine sebep olmaktadır. Seraların iklimlendirilmesinde biyokütle kullanımın hesaplamaları göstermektedir ki; sera ısıtılmasında sadece sebze atıkları değil, o bölgedeki diğer tarımsal atıklar ve hayvansal atıkları da kapsayacak hibrit çözümler düşünülmelidir. Ayrıca, sadece biyogaz değil, bunun yanı sıra jeotermal kaynaklar, güneş enerjisi birlikte kullanılmalı ve enerji verimliliğine en üst düzeyde dikkat edilmelidir.
Treatment of reject water

Ön çökeltim çamuru ve son çökeltim ünitelerinden gelen fazla çamur, anaerobik çürütücüde stabilize edilir ve ardından susuzlaştırılır. Kentsel atıksu arıtma tesislerinde çamur susuzlaştırma işleminden gelen su miktarı kişi başına günde birkaç litre mertebesindedir. Bu nedenle, tesis üzerindeki hidrolik etkisi önemli değildir. Buna karşın, çamur suyundaki amonyum konsantrasyonu 2500 mg/L mertebesine ulaşabilir. Böylelikle, geri devir edilen azot yükü, ham atıksudaki azot yükünü %25 oranında arttırabilir. Bu durumda, çamur susuzlaştırma ünitesinden gelen süzüntü suyu fazla azot yükü nedeniyle atıksu arıtma işlemlerinde sorun oluşturabilir. Arıtma tesislerinin girişine süzüntü suyu gerideviri ile zaman zaman aşırı yükleme olması nedeniyle arıtma tesisine gelen yük önemli ölçüde artabilir. Bu durumda, problemin çözümü olarak mevcut sistemin haricinde ayrı yapılacak arıtma alternatifi önerilmektedir. Süzüntü suyunda bulunan yüksek amonyum azotu konsantrasyonun sağladığı avantajlardan yararlanarak uygun arıtma alternatifleri geliştirmek için yapılan çeşitli araştırmalar özellikle atıksu endüstrisinde son yirmi yılda önem kazanmıştır. Son zamanlarda, özellikle amonyum giderimi için, nitrifikasyon/denitrifikasyon işlemlerinde yeni gelişmeler ortaya çıkarılmıştır. Bunlara ek olarak, atıksudaki fosforun arıtımı için magnezyum-amonyum-fosfat ya da struvite çökeltimi, hidroksiapatit çökeltimi ve fosforun doğal giderilmesi gibi çeşitli metodlar vardır. Ancak, süzüntü suyunda yüksek miktarda fosfor olmasına rağmen, fosfor giderimine yönelik araştırmalar büyük oranda deneysel safhaya kalmıştır. Bu nedenle, bu tezin amacı, çamur susuzlaştırma işlemlerinden kaynaklanan süzüntü suyunun arıtımına ilişkin geliştirilen yöntemler hakkında teorik bilgiler vermek, süzüntü suyunun bertarafına ilişkin stratejileri incelemek ve çamur süzüntü suyunun mevcut arıtma dışında tekil olarak arıtılabileceği yöntemleri araştırmaktır. Bu çerçevede, öncelikle iki farklı kentsel atıksu arıtma tesislerinden alınan süzüntü suyu örneklerinin özellikleri belirlenmiştir. Karakterizasyon çalışmaları ile pH, azot, fosfor, katı madde, koliform ve ağır metal gibi önemli kirlilik parametreleri belirlenmiş; süzüntü suyunun sulama amaçlı kullanım olanakları ve arıtılabilirliğine ilişkin değerlendirmeler yapılmıştır. Karakterizasyon çalışmalarını takiben yapılan arıtılabilirlik çalışmalarında struvit ve hidroksiapatit çökeltim metodları uygulanmıştır. Arıtılabilirlik çalışmaları, uygun pH (8 ve 9), karıştırma süresi (4 saat), perlit dozu (5-15 ve 20 g/L) ve Mg-P (1:1, 1 ,1:1) oranında, %25- 41 oranında fosfat fosforu arıtımı ve %76- 100 oranında amonyum azotu gideriminin gerçekleştiğini göstermiştir. Hidroksiapatit çökeltimi ile uygun pH (9), karıştırma süresi (2 saat) ve alçıtaşı dozunda (20g/L) %92 oranında fosfat fosforu arıtımı elde edilmiştir.
Metal işlem sanayinde atıksu arıtma tesislerinin mevcut performansı ve rehabilitasyon planlaması

Bu çalışmada, metal işlem sanayiinin imalat süreci ve kirletici bileşenleri incelenmiş, atıksu artımı için kullanılan arıtım teknolojilerinin mevcut durumu, alternatif giderme sistemleri, sıvı atıkların geri kazanımı ve atık minimizasyon teknolojileri konularına yer verilmiştir. Arıtma tesislerinde rehabilitasyon planlamasına yönelik olarak, TEI atıksu arıtma tesislerinin mevcut durumu ele alınmış, tesiste optimum çalışma koşullarını belirleyebilmek üzere 23 tam faktöriyel deney tasannu yapılmıştır. Özellikle nikel içeriği yüksek olan atıksuların arıtıldığı kesikli arıtım biriminde tesis atıksuyundan nikel giderimi için optimum çalışma koşullan belirlenmiştir.
Bir elektrokimyasal işleme uygulamasında atık elektrolitin ağır metal iyonlarından arındırılması ve geri kazanımı

Bu çalışmada elektrokimyasal işleme tezgahında bakır parçaların işlenmesi sonrası ağır metal iyonları ile kirlenen elektrolit sıvısının arıtılarak sisteme yeniden beslenmeye hazır hale getirilmesi amacı ile tezgah çevre birimleri dahilinde yeni bir sistem önerilmiştir. Elektrokimyasal işleme metal bir parçanın yüzeyinin iyonlaştırma yöntemi ile işlenmesine ve metal iyonlarının elektrolit ile işleme bölgesinden uzaklaştırılmasına dayanmaktadır. Elektrolit, işlenen metalden kopan iyonlar ile kirlenmektedir. Su kaynaklarının hızla tükendiği çağımızda, endüstriyel sularda bulunan ağır metal iyonlarının giderilmesi ve suların yeniden kullanıma hazır hale getirilmesi önem taşımaktadır. Elektrokimyasal işleme sonucu bakır iyonları ile kirlenmiş elektrolit sıvısının arıtılması için iyon değiştirme yöntemi, iyon değiştirici olarak ise kağıt filtre, Türkiye'de yaygın rezervleri olan doğal zeolit ve polimer bazlı katyon tutucu reçine Lewatit TP 207 kullanılmıştır. Lewatit TP 207 reçimesinin bakır iyonlarının arıtımında % 100 verim sağladığı tespit edilmiştir. Ağır metal iyonları içeren elektrolit sıvısını en verimli şekilde arıtma ve sisteme geri besleme yöntemi geliştirilmiş ve matematiksel olarak modellenmiştir. Yapılan deneyler sonucunda bakır iyonları ile kirlenmiş elektrolit sıvısı bakır iyonlarından zeolit ile 2 saat etkileşime girdikten sonra % 40 oranında, filtre ile 3 kez filtrelendikten sonra % 90 oranında arındırılmıştır. Lewatit TP 207 kolonundan geçirildikten sonra ise %100 oranında arıtma sağlanmıştır. Geliştirilen matematiksel model ile bakır iyon derişimine bağlı olarak reçine kolonunda geri-yıkama yapılmaksızın kolonun en fazla kullanım süresi 23 saat olarak belirlenmiştir.
Güneydoğu Anadolu Projesi illerinin kuraklık analizinin günlük ve aylık efektif kuraklık indeksi kullanılarak karşılaştırılması

Kuraklık en tehlikeli doğal felaketlerden birisidir. Diğer felaketler ile kıyaslandığında oluşumu ve gelişimi yavaştır. Bundan dolayı kuraklık başladığında bu durumun farkına varılamayabilir. Kuraklık olaylarını incelemek için bugüne kadar birçok yöntem geliştirilmiş ve birbirleriyle kıyaslanmıştır. İncelenen metotlar arasından en iyi sonucu veren indekslerden birisi de Efektif Kuraklık İndeksi 'dir. Efektif Kuraklık İndeksi'nin günlük analiz ve aylık analiz olmak üzere iki farklı yöntemi mevcuttur. Bu iki farklı metot Güneydoğu Anadolu Projesi illeri için kullanılmıştır. Analiz için Adıyaman, Batman, Diyarbakır, Gaziantep, Kilis, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak istasyonlarından 1959- 2017 zaman aralığının günlük yağış ve aylık toplam yağış verileri temin edilmiştir. Alınan verilerden bazılarında istasyondan kaynaklanan sebeplerden dolayı eksiklikler olduğu belirlenmiştir. Bu eksiklikler giderilip, en az 30 yıllık kesintisiz veri setleriyle, iki farklı yönteme göre analiz yapılmıştır. Şırnak istasyonundaki eksikliklerin fazlalığı sebebiyle, bu istasyon analiz dışında tutulmuştur. Kuraklık Analizi sonunda günlük ve aylık analiz birbiriyle kıyaslanmıştır. Günlük analizin, aylık analize göre daha detaylı sonuç verdiği, kuraklık başlangıç ve bitiş tarihlerinin iki analizde de farklı olabildiği, aylık analize göre kurak geçen ayların, günlük analize göre kurak geçmediği, günlük analizde kurak geçen ayların aylık analizde tespit edilemediği, günlük analizde tespit edilen kuraklık sınıflarının, aylık analizdekinden farklı olduğu durumlar belirlenmiştir. Ancak günlük analiz ile aylık analizin birbiriyle örtüştüğü durumlar da tespit edilmiştir.
Boyar madde içeren sulu çözeltilerin fotokatalitik oksidasyonu: Bentonit ve zeolit minerallerinin karşılaştırılmalı kullanılması

Bu çalısmada, tekstil endüstrisinde kullanılan reactive mono azo Remazol Brillant Red 180 (C. I. Reactive Red 180) boya çözeltisinin Fe+3 ve Fe+2 iyonları ile modifiye edilmiş iki çeşit zeolit minerali ve Fe+3 iyonu ile modifiye edilmiş bentonit minerali varlığında heterojen foto-Fenton oksidasyonunda renk giderim verimleri, tekrar kullanım verimleri, kinetik değerlendirme ve TOK giderim verimleri incelenmiştir. İki farklı UVA ve UVC dalga boyunda, mineraller üzerine yüklü Fe+3 ve Fe+2 iyonlarının renk giderim verimleri incelenmiş ve verim karşılaştırması yapılmıştır. Yapılan çalışmalarda boya konsantrasyonu 100 mg/L, katalizör konsantrasyonu 1 g/L, hidrojen peroksit (H2O2) konsantrasyonu 15 mmol, sıcaklık 35oC, pH ise çözeltinin baslangıç pH'ı olan 5.2 olarak alınmış ve UVA'da Fe+3 yüklü 1. çeşit zeolit ve Fe+3 yüklü bentonitin daha iyi renk giderim performansı gösterdiği görülmüştür. En iyi performans veren Fe+3 yüklü 1. çeşit zeolit mineralinin UVA'da yeniden kullanımında verimin düştüğü gözlense de yeniden kullanım için uygun olduğu görülmüştür. Ayrıca UVC dalga boyunun enerji verimliliğinin yüksek olması nedeniyle katalizörsüz ortamda bile UVC ve H2O2 varlığında güçlü bir peroksidasyon reaksiyonunun gerçekleştiği görülmüştür. Prosesin mineralizasyon verimleri kıyaslandığında UVC'de daha iyi TOK giderim verimi sağlanmıştır.
Kaman güneyinde bulunan yeraltı sularının arsenik kirliliği açısından incelenmesi

Çalışma alanındaki içme ve/veya kullanma amacıyla kullanılan 9 adet kuyu, 13 adet kaynak ve 1 yüzey suyunun büyük bir kısmındaki Florür, Nitrat (NO3), Amonyum (NH4), Arsenik, Uranyum, Antimon konsantrasyonları Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik ve Dünya Sağlık Örgütü İçme Suyu Standartlarındaki sınır değerleri aşmaktadırlar. 15 ayrı suda gözlenen ve bazı sularda içme suyu standartlarını onlarca kat aşan As kirliliği bölge için en büyük problem kaynağı olduğu düşünülmektedir. Sular etkisiyle kayaç ve maden yataklarından doğal yıkanma, madencilik faaliyetleri sırasında yapılan tahribatlar, tarımsal faaliyetler sırasında kullanılan böcek ve ot ilaçları vb. doğal ve antropojenik kirlilik kaynaklarının bölgedeki yeraltı ve yüzey sularının kirlenmesinde etkili olduğu düşünülmektedir.
An integrated decision-support system for industrial accidents

Kaza bilgileri ve kimyasal envanterleri ile birlikte değerlendirme ve analiz araçlarının mevcudiyeti, endüstriyel kazaların entegre kontrolü için birerekliliktir. Endüstrisi gelişmekte olan Türkiye'de endüstriyel kazalarınkontrolüne yönelik yasal düzenlemeler eksik olup, yaşanmış kazalar sistematik olarak derlenmemekte, endüstriyel tesisler ile tesislerdeki tehlikeli maddelerde uygun şekilde kayıt altına alınmamaktadır. Uluslararası veritabanlarındabazı kazalara ilişkin bulunan bilgiler eksik ve hatalıdır. Bu çalışmada, geçmişş kaza bilgilerinin derlenmesi ve analizi, endüstriyel tesislerin mevcut kaza potansiyellerinin değerlendirilmesi ve olası kazalarınmodellenerek risklerin belirlenmesi için bir karar destek sistemi geliştirilmiştir. Web tabanlı, çok dilli ve çok kullanıcılı olan sistem, ilgili bütün tarafların katılımcı bir şekilde katkıda bulunabilmesini amaçlamaktadır. Teknolojik kazalar ile ilgili bilgiler, referans veriler ve görsel materyaller ile birlikte sistematik olarak arşivlenebilmektedir. 30 yıllı kapsayanbaşlangıç verisi sistem ile birlikte sunulmuştur. Sistem, kimyasal maddelere ait tehlike sınıflandırmaları ile fiziko-kimyasal özellikleri barındırabilmekte ve hesaplamalar için standardize veri sağlayabilmektedir. AB'nin 96 /82/ECdirektifi doğrultusunda endüstriyel tesislerin kaza potansiyelibelirlenebilmekte ve gerek görüldüğü durumlarda otomatik olarakgüncellenebilmektedir. Ayrıca, endüstriyel kazaların saha dışı etkilerinin hızlı bir biçimde değerlendirilmesi için kullanımı kolay bir kaza modeli de sunulmuştur. Geliştirilen sistem, endüstriyel kaza verilerinin entegre yönetimini sağlamakta ve gerek ulusal, gerekse AB ihtiyaçları için mevcut ve gelecekteki kazapotansiyellerinin değerlendirilmesi için karar destek araçları sağlamaktadır.
Anaerobik arıtma prosesinde ağır metal inhibisyonu/toksisitesi kontrolü

Bu çalışmada bazı ağır metallerin anaerobik arıtma sistemleri üzerindeki inhibisyon etkileri metan üretimi açısından araştırılmıştır. Bunun için sentetik atıksuya artan konsantrasyonlarda farklı ağır metal iyonları ilave edilerek kesikli ve sürekli mezofilik anaerobik reaktörlerde deneyler yapılmıştır. Tüm deneyler aynı şartlarda metal ilave edilmemiş atıksularla da yapılmıştır. Mikrobiyal büyüme kinetik modelleri olan Logistic ve Gompertz modelleri kullanılarak toplam metan üretimi ve metan üretim hızı hesaplanmıştır. Deneylerden elde edilen bulgular, modellerden hesaplanan değerlerle karşılaştırıldığında birbirleriyle uyum gösterdiği görülmüştür. Çalışmada uygulanan en yüksek ağır metal konsantrasyonu 2 mM olarak sınırlandırılmıştır. Uygulanan en yüksek dozlar için sistemdeki metan üretim hızına inhibisyon etkileri Cu>Zn>Ni>Cr>Pb>Cd şeklinde sıralanmıştır.
Çorum il merkezinde üretilen katı atıkların bertarafında alternatif çözüm önerileri

Bu çalışmada katı atıkların kaynakları, toplanması ve taşınması, bertaraf yöntemleri ile ilgili ayrıntılı literatür bilgiler verilmiştir. Çorum İli ve nihai katı atık depolama sahası çeşitli yönleri ile ele alınmıştır. İlde oluşan katı atıkların tür, miktar ve oranları, katı atık yönetimindeki mevcut durum hakkında bilgi verilmiştir. Çorum İli katı atıklarının çevre ve halk sağlığına zarar vermeyecek şekilde bertarafında, uluslararası çalışmalar ve ilgili yönetmelikler göz önünde bulundurularak alternatif çözüm önerileri geliştirilmiştir. Alternatiflerin değerlendirilmesi neticesinde Çorum İli katı atıklarının bertarafında, Geri Kazanma Yöntemleri ve Biyogaz Teknolojisinin birlikte uygulanmasının en doğru yöntem olacağı sonucuna varılmıştır.
Ağır metal mikrokirliliği içeren atıksuların membran biyoreaktör+granül aktif karbon sistemi ile arıtımının incelenmesi

Gerçekleştirilen çalışma sırasında laboratuvar ölçekli membran biyoreaktör atıksu arıtma sistemine entegre edilmiş granüler aktif karbon sistemi ile karbon, azot (NH4+-N), fosfor (PO4-3-P) ve ağır metal arıtım verimi araştırılmıştır. MBR sistemi aktif çamur ve membran ünitesi olmak üzere iki tanktan oluşmaktadır. Aktif çamur ünitesi 10 L, Membran Ünitesi 8 L litrelik reaktörden oluşmaktadır. Orta Doğu Teknik Üniversitesi yerleşkesinde bulunan gerçek ölçekli MBR sisteminden 3.5 g/L konsantrasyonunda getirilen aktif çamur sistem dengeye gelene kadar çalıştırılmıştır. Sistem dengeye geldiği zaman MLSS konsantrasyonu 12 g/L seviyesine çıkmıştır. Sistem dengeye geldikten sonra sentetik olarak hazırlanan atıksuya seçilen ağır metaller, Arsenik, Nikel, Kurşun, Çinko, her biri ortalama 200 ppb konsantrasyonunda eklenmiştir. Çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. Çalışmanın birinci kısmında MBR sistemi 16, 20 ve 24 L/m2-sa olarak üç farklı akıda çalıştırılmıştır. MBR giriş KOİ, NH4+-N, PO4-3-P değerleri sırasıyla ortalama 550, 80 ve 25 mg/L seviyesinde olup çıkış değerleri 25, 20 ve 21 değerlerindedir. En yüksek arıtım 16 L/m2-sa da ölçülmüştür. Arıtma verimleri ortalama 96, 56 ve 10 olmuştur. MBR çıkışındaki ağır metal arıtım verimi As 'de % 10, Ni için %91, Pb için %96 ve Zn için %96 olarak ölçülmüştür. MBR çıkışındaki arıtılmış atıksu toplanarak 5 ml/dk akış hızında GAC kolonundan geçirilmiştir. GAC kolonu sonrası KOİ, NH4+-N, PO4-3-P arıtımı %35, 18 ve 11 oranında artış gözlemlenmiştir. GAC çıkışında As arıtımı %85 olarak ölçülmüştür. Ni, Pb ve Zn değerleri ölçülebilir değer olan 3 ppb'nin altında olmuştur.