Elektronik ticaretin kalkınma üzerine etkileri

'Elektronik ticaret' kavramının uluslararası düzeyde genel kabul görmüş bir tanımı bulunmamaktadır. Ancak, bilgi ve iletişim teknolojilerinde meydana gelen gelişmelere bağlı olarak oluşturulmuş elektronik ticaret modeli; ürün ve hizmetlerin, elektronik ağlar üzerinden dağıtımı, pazarlaması, satışı veya teslim edilmesini kapsamaktadır. Teknolojik alanda meydana gelen her yeni gelişme, elektronik ticaret uygulamasının daha kısa sürede ve daha geniş bir alanda kullanılmasını sağlamaktadır. Elektronik ticaretin yaygınlaşması, ekonomik alanda; maliyetleri azaltıcı, verimlilik ve etkinlik sağlayıcı, iş ve işlem hızını artırıcı etkiler meydana getirmektedir. Bu etkiler, işletmelerin geleneksel ticaret yöntemlerini terk ederek elektronik ticaret modelini tercih etmelerine neden olmaktadır. Elektronik ticaret modelinin birçok uygulama şekli olmakla birlikte, en çok kullanılan ve yaygınlaşan türü; 'işletmeden işletmeye' (B2B) elektronik ticarettir. Elektronik ticaret modeli; makro ölçekte stratejik planların hazırlanması, altyapı ve toplumsal eğitim çalışmalarının tamamlanması, elektronik devlete dönüşüm ve mikro ölçekte elektronik ticaret sisteminin oluşturulması ile uygulama alanı bulabilmektedir. Mikro ölçekte gelişen elektronik ticaret uygulamaları, makro bir etki yaratmakta ve ülkelerin kalkınma ve ekonomik büyüme hızını artırmaktadır. Elektronik ticaret kullanımını benimsemiş, altyapısını oluşturmuş, kullanımını yaygınlaştırmış ülkeler, hem ulusal hem de uluslararası alanda, geleneksel ticareti uygulayan diğer ülkeler karşısında, önemli avantajlar elde etmektedirler. Elektronik ticaret modeli, gelişmekte olan ülkelere; kalkınmalarını sağlayıcı etki yaparken, gelişmiş ülkelere; ekonomilerini büyütme yönünde katkı sağlamaktadır. 264 Elektronik ticaret modeli toplumsal kalkınma ve ekonomik büyüme oranlarım, ekonomi tarihinde şimdiye kadar görülmemiş şekilde etkilemektedir. Elektronik ticaret çerçevesinde oluşan yeni ekonomik yapılanma, gelişmemiş ve gelişmekte olan ülkeler için, gelişmiş ülkeleri yakalayabilmek ve kalkınmalarını sağlamak açısından büyük bir fırsat oluşturmaktadır. Bu gelişmeleri yakından takip ederek gelişmelere zamanında uyum sağlayabilen ülkeler, çok kısa sürelerde, uluslararası ticarette yerlerini alabilecekler, rekabet edebilirlik güçlerini artıracaklar ve kalkınmalarını gerçekleştirebileceklerdir. Bu yönde örnek gösterilebilecek birçok ülke vardır. Singapur, İrlanda, Danimarka, Finlandiya gibi ülkeler; elektronik ticaret modelini kullanarak gelişmiş ülkelere örnektir. Çin, Hindistan, Güney Kore ve İsrail elektronik ticaret modelini kullanarak, kalkınma yolunda büyük aşama kaydeden ülkelere örnek teşkil etmektedir. ABD, Kanada, İngiltere ise; elektronik ticaret modelini ülkelerinde yaygınlaştırarak, ekonomik büyüme oranlarını artıran, gelişmiş ülkelere örnek olarak gösterilebilir. Ülkelerin toplumsal kalkınmaları ve ekonomilerinin büyümesi, aynı zamanda, uluslararası rekabeti artırmakta ve uluslararası ticaretin gelişmesine imkan sağlamaktadır. Bu gelişmeler karşısında yeniden yapılanmaya gitmeyen ve bu gelişmelerden faydalanamayan ülkeler, gelecekte varlıklarını sürdürmekte zorlanabilecektir. Bu nedenle elektronik ticaret modelinin uygulanması, ülkeler açısından var olma mücadelesinde kullanılabilecek ve kalkınmalarını sağlayabilecek en önemli araç haline gelecektir. 265