turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Di-(2-etilhekzil) fitalat'ın Gammarus pulex'de oluşturduğu toksisitenin histopatolojik ve biyokimyasal olarak incelenmesi

Fitalatlar, plastik malzemelerin sertliğini azaltmak, malzemelere esneklik ve yumuşaklık kazandırmak için katılan kimyasal maddelerdir. Günümüzde birçok kozmetik üründe, deterjan, oyuncak ve kişisel bakım ürünleri gibi günlük hayatta kullanılan ürünlerde de kalıcı koku ve renklendirme amacıyla kullanılmaktadır. Yapılan bu tez çalışması ile Di-(2-Etilhekzil) Fitalat'in farklı dozlarına maruz kalan Gammarus pulex'de biyokimyasal ve histopatolojik değişiklikler incelenerek DEHP'in neden olduğu toksisistenin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda Öncelikli olarak DEHP'in LC50 (letal konsantrasyon 50) değeri statik bir test kullanılarak belirlenmiştir. DEHP LC değeri 0,079 0, 01 ppm olarak tespit edilmiş ve sonra üç subletal dozda DEHP (LC değerinin 1/4; 1/8 ve 1/16 oranında ) 24 ve 96 saat boyunca G. Pulex'e uygulanmıştır. ELISA kiti kullanılarak Süperoksit Dismutaz, Katalaz, Sitokrom p450 (CYP1A1), Glutatyon S-transferaz aktiviteleri ölçülmüştür. Gammarus pulex'de meydana gelen apoptozisi belirlemek için immunohistokimyasal analiz yöntemi olan Kaspaz metodu kullanıldı. Farklı DEHP dozlarına maruz bırakılan gruplarda CYP1A 1 aktivitelerinin azaldığı ancak bu değişimlerin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görülmüştür. KAT aktivitesinin DEHP uygulamasına bağlı olarak 24 ve 96 saatler sonrasında genel bir artış gösterdiği gözlenmiştir. SOD ve GST aktivitelerinin ise 96. saat sonrasında arttığı saptanmıştır. Model canlının ışık mikroskobu incelemesinde ise; DEHP uygulamasının özellikle de Gammarus pulex solungaçlarında vakuolizasyon, anormal çekirdek pigmentasyonu, sütunların yokluğu, hemolenfatik kanallarda azalma veya yokluk ve hemolenf ile dolu hemolenfatik lakuna gözlenmiştir. 96. saat sonrasında ise solungaç kollapsı ve hiperplazi belirlenmiştir. Sonuç olarak, SOD, KAT ve GST'deki değişikliklerin potansiyel olarak çevre içindeki risk değerlendirmesi için hassas biyolojik belirteç olarak kullanılabileceği ve DEHP' in Gammarus pulex'de uygulama dozları ve uygulama sürelerindeki artışa bağlı olarak artan immunoreaktiviteye neden olduğu saptanmıştır.
İstanbul'da evlerden oluşan zararlı atıkların yönetiminin optimizasyonu

Evlerden kaynaklanan zararlı atıklar depolandıklarında yeraltısulan kirletmekte ve depo gazlarında istenmeyen zararlı bileşiklerin bulunmasına neden olmaktadır. Ayrıca evsel zararlı atıklar toplama ve taşıma esnasmda da birçok zararlar verebilmektedirler. Bu tür atıklar 80'lerden beri dünyada birçok ülkede ayrı olarak toplanmaktadır. Ayrı olarak toplama ve bertaraf etme işi giderek yaygınlaşmakta ve gerekliliği anlaşılmaktadır. Dünyada yapılan araştırmalar bu atıkların genel evsel çöplerin içinde %1 civarına kadar erişebildiğini göstermiştir. Ülkemizde bazı şehirlerde yapılan çalışmalarda da benzer sonuçlar elde edilmiştir. 1994- 95 arasında İstanbul'da yapılan araştırmada, evsel zararlı atık oranı %0.89 olarak bulunmuştur. Bu oran küçük bir rakam gibi görülmekle birlikte, zararlılık boyutları ile evsel atıklar gibi göz ardı edilmeden emin bir biçimde bertarafı gerektirmektedir. Şehir genelindeki günlük toplam evsel zararlı atık miktarı azımsanmayacak miktardadır. Bu çalışmada İstanbul evsel zararlı atıklarını toplama/taşıma ve bertarafını içine alan en uygun yönetim seçeneği çeşitli projeksiyonlar için araştırılmıştır. Bu amaçla lineer programlama ve mixed integer tekniklerini birlikte kullanan bir karar verme/yönetim amaçlı paket programı kullanılmıştır. Çalışma için oluşturulan geokodlu İstanbul yol haritasının yüklendiği programda oluşturulan üretim, nakliye ve bertaraf ile ilgili sahalar ve toplama/taşıma hatları üzerinde, görsel olarak taşıma kapasiteleri elde edilmiştir. Ayrıca saha ve hatlara ait maliyetlerin yüklenmesi ile minimum maliyeti temin edecek yoldan geçen hatlar için alternatif senaryolar üretilmiş ve mukayese edilmiştir.
Fen Bilgisi ve sınıf öğretmen adaylarının ağır metal ve pestisit kirliliği konusundaki bilgi düzeyleri: Sinop Üniversitesi örneği

Çevre kirliliği günümüzde gittikçe artan bir oranda insan sağlığını tehdit etmektedir. Bu sorun da kalıcı çözümlerin üretilmesi, ancak küçük yaşlardan itibaren etkili bir çevre eğitimiyle mümkündür. Gelişen teknoloji ve sanayileşmeyle birlikte bozulan doğa düzenine farkındalık oluşturmak bu sorunun çözümünde önemli bir yer turmaktadır. Bu bozulma çeşitli kirliliklerle ortaya çıkmaktadır. Pestisit ve ağır metal kirliliği de önemli çevre sorunlarından biridir. Bu nedenle bu araştırmada Sinop Üniversitesi Fen bilgisi ve Sınıf Öğretmenliği öğrencilerinin pestisit ve ağır metal kirliliği üzerine bilgi seviyelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma Sinop Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi ve Sınıf Öğretmenliğinde öğrenim görmekte olan 330 öğrenciyle gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Öğrencilere uygulanan form, 16 açık uçlu sorudan oluşmuştur. Veriler içerik analiz yöntemiyle ayrıntılı olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda Fen bilgisi ve Sınıf öğretmenliği öğretmen adaylarının belirli bir bilgi birikimine sahip olduğu ancak bu bilginin yüzeysel olduğu ve yeterli olmadığı tespit edilmiştir. Bu konudaki çalışmaların artmasıyla, öğretmen adaylarındaki eksikliklerin belirlenmesi ve buna göre düzenlemeler yapılması mümkün olacaktır.
Metal kaplama endüstrisi atıksularının fenton oksidasyonu ile arıtımı

Bu çalışmada, metal kaplama endüstrisi krom kaplama banyolarından deşarj edilen atıksulardaki Cr6+, KOİ ve renk parametrelerinin fenton oksidasyonu ile arıtılabilirliği araştırılmıştır. Çalışmada kullanılacak olan atıksu, Konya' da faaliyet gösteren ve tüfek üretimi yapan bir işletmeye ait krom kaplama atölyesinden temin edilmiştir. Ayrıca sentetik atıksu kullanılarak Cr6+ giderim çalışmaları yapılmıştır. Krom kaplama tesisi atıksu numunesinde Cr6+ ve KOİ giderimi, sentetik atıksu numunesinde ise Cr6+ ve renk giderimi araştırılmıştır. Optimizasyon çalışmalarında krom kaplama tesisi atıksuyunda optimum pH=3.5, 200 mg/L H2O2 dozunda optimum FeSO 4 konsantrasyonu Cr6+ giderimi için 1200 mg/L olup giderim %43, KOİ giderimi için optimum FeSO 4 konsantrasyonu 500 mg/L olup giderim %60 olarak belirlenmiştir. Sentetik atıksuda yapılan çalışmalarda ise, optimum pH=1.5, optimum H2O2 konsantrasyonu 800 mg/L ve optimum FeSO 4 konsantrasyonu 800 mg/L olarak belirlenmiştir. Bu şartlar altında %97 Cr6+ giderilirken, % 99 renk parametresi giderimi elde edilmiştir.
Indoor air quality assessment: Biological, gases, and particulate matter pollution indicators

Bu çalışmada, iç hava örnekleri, iki alışveriş merkezi, anaokulu ve ev gibi farklı yerlerde toplanmıştır. Karbondioksit (CO2), Bağıl Nem, Sıcaklık, Partikül Madde, ve biyoaerosol konsantrasyonları gibi iç hava kalitesi parametreleri izlenmiştir. Bakteri ve mantar cinsleri PCR ile belirlenmiştir. Mantarlardan üç cins ve bakterilerden iki cins tespit edilmiş ve toplam sayı ve konsantrasyonları açısından değerlendirilmiştir. Korelasyon testleri yapılmış ve tüm değişkenler için tartışılmıştır. Mantar primerleri PCR amplifikasyonu sonrasında örneklerin içerisinde tanımlanamadı ancak bakteri cinsleri bulunmuştur. Bu çalışmanın sonucunda fiziksel aktiviteler nedeniyle parçacıkların arttığı gözlenmektedir. Bazı binalar sağlık ve verimlilik üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olan düşük iç ortam hava kalitesine sahiptir.
The precautions of engineering, education and punitive which reduce biodegredable content rate in solid wastes that sending sanitary landfill

Atık hiyerarşisine prensiplerine göre ikinci adım olan tekrar kullanım ve geri dönüşümden önce, öncelik atıkların ve onun olumsuz etkilerinin üretilmesini önlemeye verilmelidir. Atıkların bertarafında ise, depolama en az istenen alternatif olarak görülmektedir. Katı atıkların düzenli depolama sahalarında bozunması sera gazı emisyonları ve sızıntı suyu problemleri gibi önemli çevresel kirliliklere neden olur. Bu kapsamda bu çalışmada atık ayırma ve toplama sistemlerine dünya çapında örneklerle göz atıldı. Daha sonra biyoatıklar ve biyobozunur atıklar Avrupa katı atık yönetim politikasınaodaklanarak incelendi. Bu çalışma atık yönetimine ilişkin birçok Avrupa mevzuatının ve yönetmeliğinin, kısa ve uzun vadedeki çevresel etkilerinden ötürü depolama sahalarının kullanımını azaltmaya yönelik olduğunu göz önüne sermektedir. Bu çalışma özellikle Avrupa Komisyonu Düzenli Depolama Yönetmeliğinin (1999/31/EC) , düzenli depolama sahalarına giden biyobozunur atıkların miktarının azaltılmasına hakkında Türkiye ile olan uyum sürecini incelemektedir. Böylece Türkiye'de depolama sahasına giden biyobozunur atıkların miktarının azaltılmasını gerektiren Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik (26.03.2010) ,1999 1999/ 31 / EC sayılı Avrupa Konsey Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır. Ayrıca 'biyobozunur atık yönetiminin çevresel ve ekonomik analizi' sürdürülebilirlik perspektifi ile incelenmiştir. Bu çalışmada uygulanan iki ayrı anket ile katı atık algısını saptamak ve çevre eğitiminin öneminin pratik tutum ve teorik arka planı bilgisi sağlayarak insanları çevreye duyarlı olmak için motive eden en etkili faktör olduğunu göstermek amaçlanmıştır.
Libya Fizan'daki Ubari gölü'nün mikrobiyolojik özellikleri

Küresel su kalitesinin izlemesindeki kilit sorunlardan biri, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerdeki su kalitesi verileri arasındaki boşluğu azaltmaktır. Libya, göstermiş olduğu çabalara rağmen, az gelişmiş su ve göl altyapısından dolayı çeşitli sıkıntılar yaşayan bir ülkedir. Özellikle su kaynaklarının ve göllerin uzak bölgelerde olması, su temini projelerinin sayısının artmasını teşvik etmekte ve hatta zorunlu kılmaktadır. Fakat başta diyare olmak üzere suyun mikrobiyolojik özelliklerinden kaynaklanan hastalıklara karşı yapılan planlama neredeyse yok denecek kadar azdır. Libya'da mikrobiyal su kalitesi üzerine yapılmış pek fazla çalışma mevcut olmayıp bunlar da toplumsal yaşamdan uzakta olan birkaç göl ile sınırlıdır. Sayısı az olan bu çalışmaların hemen hepsi Libya'nın doğusundaki şehirlerde yapılmış olup Libya'nın batısındaki şehirlerde böyle bir çalışma mevcut değildir. Bu çalışmanın amacı, Libya'nın Fizan kenti bölgesindeki Wadi Irawan, Wadi al-Ajal ve Awbari bölgelerinde bulunan Ubari Gölü'nün mikrobiyal su kalitesinin belirlenmesi ve değerlendirilmesidir. Bu çalışmanın sonuçları, mevcut göl suyunu davranışsal ve ekonomik materyallerle birlikte yönetim düzeyinde anlama ve iyileştirmeye yönelik, sistematik bir mikrobiyolojik veri elde edilmesini sağlamaktadır. Bu özellikleri ile çalışma yeni veriler ortaya koyması ve Libya'nın kullanım ve içme suyu kalitesinin iyileştirmesine de ışık tutacağı düşünülmektedir. Çalışmada belilrlenen örnekleme noktalarından su örnekleri steril numune şişeleri ile alınmış ve mikrobiyolojik analiz için laboratuvara getirilmiştir. Laboratuvarda standart mikrobiyolojik analizler neticesinde elde edilen sonuçlara göre; (1) suların kalitesinin kaynakta artırılması sağlamaya yönelik çalışmalar yapılması, (2) su ve su dağıtımı ile ilgili yapılan ve/veya yapılacak olan projelerde teknik şartnamelerin net olarak ortaya konulması ve ayrıca (3) projelerin su bağlantıları ve musluk suları için kalite göstergelerinin aylık izleme programları hazırlanarak takip edilmesi tavsiye edilmektedir.
Evsel atık su arıtma tesisi çamurlarının katı atıklarla birlikte kompostlaştırılması

Bu çalışmanın amacı evsel katı atıkların önemli bir kısmını içeren organik atıklar ile atıksu arıtma tesislerinden kaynaklanan arıtma çamurlarının farklı oranlarda karıştırılarak kompost üretilmesi ve üretilen kompost kalitesinin belirlenmesidir. Kompostlaştırma için 40 cm çapında ve 100 cm yüksekliğinde 6 adet reaktör kullanılmıştır. Kompost üretiminde kullanılan arıtma çamurları İSKİ Paşaköy İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi'nden, kentsel katı atıklar ise İstanbul Büyükşehir Belediyesi Kompost ve Geri Kazanım Tesisi'nden temin edilmiştir. Çalışma süresince reaktörlerden elde edilen numunelerde pH, su muhtevası, uçucu katı madde muhtevası, toplam Kjeldahl azotu ve toplam organik karbon analizleri gerçekleştirilerek kompost prosesi takip edilmiş, kompostlaştırma işlemi tamamlandıktan sonra oluşan kompost kalitesinin belirlenebilmesi amacıyla da Fermantasyon Derecesi, Fitotoksisite Analizi, Salmonella Testi ve Ağır Metal analizleri gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, her bir reaktöre yerleştirilmiş olan dijital termometreler vasıtasıyla kompost yığınındaki sıcaklık değişimleri izlenmiştir. Dewar testi sonuçlarına göre sadece R1 reaktöründen elde edilen kompostun olgun kompost sınıfına girdiği, R2 ve R3 reaktörlerinden elde edilen kompostun IV. Sınıf kompost grubuna dahil olduğu belirlenmiştir. Bitki Büyüme Performans Standartlarına göre R1, R2 ve R3 reaktörlerinden elde edilen kompost numuneleri çok olgun kompost, R4, R5 ve R6 reaktörlerinden elde edilen kompost ise olgun olmayan kompost sınıfına girmektedir. Çalışma kapsamında elde edilen kompost ürününden alınan numunelerde hijyeni belirlemek üzere yapılan Salmonella testleri sonuçları, kompost numunelerinin Salmonella açısından hijyenik olduğunu göstermiştir. Nihai üründe en yüksek ağır metal içeriklerine arıtma çamurunun fazla olduğu reaktörlerin sahip olduğu belirlenmiştir.
ZnO esaslı katalizör üretimi: yapı şekil ve yüzey özelliklerinin fotokatalitik verim üzerine etkisi

Geniş bant aralığına sahip yarıiletkenlerden olan ZnO, toz formundan başlanarak iki farklı metod ile şekillendirilmiştir. Elde edilen plaka ve ağ yapılı ZnO'nun fotokatalitik aktiviteleri dört farklı kirletici molekülün parçalanmasıyla belirlenmiş ve katalizör şeklinin etkileri tartışılmıştır. İlk aşamada plaka şekilli katalizörler, şerit döküm yöntemiyle üretilmiştir. Saf ZnO'nun yanında, molce ZnO:TiO 2 oranı 1:1 olan kompozit plaka yapısı da kıyaslama amacıyla üretilmiştir. İkinci aşamada replika metoduyla ağ yapılı ZnO üretilmiş ve etkinliği plaka yapısıyla kıyaslanmıştır. Üçüncü aşamada, ağ yapılı ZnO katalizörlerin etkinliğinin daha da arttırılması hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda önce yüzeyde hidroksil zenginleşmesi sağlanmıştır. Son olarak da, yüzeyde Ag2O fazı büyütülerek fotokatalitik etkinliğinde meydana gelen değişime bakılmıştır. Üretilen plaka ve ağ yapılı katalizörlerin her biri için TG-DTA, XRD ve SEM teknikleri ile yapısall karakterizasyon uygulanmıştır. Her bir ürün grubunun fotokatalitik verimlilikleri dört farklı kirletici molekül üzerinden tartışılmıştır. Remazol Red Brilliant F3B (RR 180), Acid Red 88 (AR88), 2 ,4-Diklorofenolik Asit (2,4-D) ve Enrofloksasin sulu çözeltileri hazırlanarak çözünmüş halde bulunan moleküllerin UVA veya görünür ışık altında parçalanma dereceleri tespit edilmiş ve ayrıca mineralizasyonu tartışılmıştır. Her bir kirletici kimyasal ve katalizöre göre uygun bir kinetik model yardımıyla bozunma hızları için kinetik hız sabitleri hesaplanmıştır. Deneyler neticesinde kendi kendini destekleyen plaka ve ağ yapıları başarıyla üretilmiştir. Saf ZnO plakalara yapılan TiO2 ilavesi ile verim artışı sinterleme sırasında ara faz oluşumu olmasına rağmen TiO2'nin görünür ışık bölgesindeki fotokatalitik etkinliği dolayısıyla artış sağlanmıştır. Ağ yapılı ZnO katalizörlerin yüzey alanı plakalara göre fazla olduğundan katalitik etkinlikleri de kullanılan tüm organik kirleticilerin parçalanmasında daha fazla olmuştur. Son aşamada, ağ yapılı katalizörlerin yüzeylerinde saf su içinde UV ışığı altında hidroksil zenginleşmesi elde edilmiştir. Dolayısıyla yüzeylerin daha etkin davranması sağlanarak fotokatalitik aktivite arttırılmıştır. Yüzeyde büyütülen Ag2O fazı ise yapının duyarlılığını arttırarak ağ yapılı saf ZnO katalizörlerin etkinliklerini yapılan çalışma kapsamında en üst seviyeye çıkarmıştır.
Model-based evaluation of metabolic overloading in glucose-fed activated sludge systems

Mikroorganizmaların çoğalması sayısız biyokimyasal reaksiyonu ve yüksek miktarda farklı parametreyi içeren oldukça karmaşık bir süreçtir. Monod, saf bir kültürün çoğalma profilini Michaelis-Menten'in kinetik modelinden esinlenmiş olan bir uyarlaması ile tarif ettiğinden beri araştırmacılar atıksu artıma tesislerinin biyolojik reaktörlerinde ve doğal ortamlarda mikroorganizmaların davranışlarını en iyi şekilde ortaya koyacak modeli geliştirmeye çalışmaktalar. Biyoloji karmaşık olsa dahi, modelin kendisinin basit olması, fakat mümkün olduğunca doğru sonuçlar vermesi gerekmektedir. Aktif Çamur Model Serisi (ASM No. 1, 2 ve 3) bu çabanın bir sonucu olarak ortaya çıkmışlardır, fakat bu modellerin uygulanamadığı koşullar da mevcuttur. Bu tez bu koşullardan birisi üzerine yoğunlaşmaktadır: ara metabolik ürünlerin ortaya çıkıp substrat olarak tüketildiği, aşırı yüklenmiş bir sistem. Bu sorunu çözmek için ASM No. 3 modelinin basitleştirilmiş bir sürümü baz alınarak ortaya yeni bir model çıkarılmış ve bu modelin sistemin benzetimini doğru bir şekilde yapıp yapmadığı kontrol edilmiştir.
Toplu konut projelerinde çevresel yatırımlar sonucu oluşan tasarrufun hesaplanması

Doğal kaynaklarımızın bilinçsiz tüketimi günümüzün en önemli sorunları arasındadır. Bu sorunların çözümünde rol oynayabilecek, suyu verimli kullanan ürünler ile altyapı ve arıtma mekanizmalarını bozan veya zorlayan yüklerin engellenmesi bu tez çalışmasının konusunu oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasında öncelikle kentsel yenilenme ve dönüşüm mekanizmaları, TOKİ ve KİPTAŞ özelinde incelenmiştir. Çeşitli sebeplerden ötürü yenilenen kent dokusunun, müstakil yaşamdan ziyade toplu konut yerleşkelerine olan yönelimleri ve yeni üretilecek yapılarda çevresel yatırımlar yapılması sonucu sağlanacak fayda değerlendirilecektir. İnşaat yapımı sırasında gri su toplama ve yağ ayırma sistemlerinin ilk yatırım maliyetlerine getireceği yük, örnek bir projede incelenecek, verimli su kullanımı ve kanalizasyon şebekesi yoğunluk yüklerini azaltacak bu tür sistemlerle elde edilecek maksimum fayda vurgulanacaktır.
Adıyaman ili merkez ilçesi katı atık yönetimi ve düzensiz depo sahası rehabilitasyonunun değerlendirilmesi

Sanayi ve teknoloji alanında yaşanan gelişmeler, nüfusun hızla artması, teknolojinin gelişmesi ve buna bağlı olarak insanların alışkanlıklarındaki değişim çevresel sorunların çoğalmasına neden olmuştur. Sözü edilen çevre sorunlarının başında katı atık miktarının artması ve artan katı atıkların bertaraf edilmesi için yapılması gerekenler gelmektedir. Günümüze gelene dek birçok şehirde oluşan katı atıklar doğaya gelişigüzel, düzensiz depolama adı verilen şekilde dökülmüştür. Bu rastgele doğaya atık bırakılması olayı, katı atık üretimimin sürekli artması, atık yönetimi sürecinde geleneksel toplama, taşıma ve depolama uygulamaları çevresel açıdan yetersiz kalmaktadır. Bu durum, daha atık üretim sürecinden başlamak üzere, atık yönetim sisteminin, çevreyi en az etkilenecek düzeye getirilinceye kadar izlenmesini, kontrol edilmesini ve bunun için en uygun sistemin seçilmesini zorunlu hale getirmektedir. Bu çalışmada, Adıyaman İli Merkez İlçesi katı atık yönetimi ve katı atık depolama alanı rehabilitasyonu üzerinde durulmuştur. Katı atıklar, depolandıkları çevrede bazı zararlı haşerelerde çoğalma, alana gelen evcil hayvanların parazit bulaştırma ve sızıntı suyunun yakın mesafede olan Atatürk Baraj Gölüne karışma riski taşıdığı için sözü edilen alanın rehabilitasyona tabi tutulması bir zorunluluk arz etmektedir. Bu sorunun kesin çözümü için yapılması gereken ilk çalışma, Adıyaman Belediyesi'nin bir geri dönüşüm tesisi kurup, düzenli depolamaya geçmesi olmalıdır.
Gıdalarda ağır metal kontaminasyonu ve insan sağlığında oluşturduğu risk

Kirlenmiş bir çevrede zirai ürünler çevre kirleticilerine maruz kalmakta ve bu kirleticiler doğal yollarla insanlara ulaşmaktadır. Artan dünya nüfusu gıda ihtiyacını arttırmaktadır. Daralan tarım arazilerinden daha fazla verim almak için süni gübre ve pestisit kullanımı oldukça yaygındır. Kontamine gıdaların tüketilmesiyle kirleticiler insan bünyesine geçmekte, insan vücudunda birikebilmekte, akut ve kronik hastalıklara yol açabilmektedir. Çevre şartlarında düşük olarak (milyonda bir ya da milyarda bir konsantrasyonda) bulunan kirleticiler, canlıların çeşitli dokularında birikerek düzeylere ulaşabilmektedir. Günümüzde çeşitli birçok rahatsızlığın çevre kirleticilerinden kaynaklandığı düşünülmektedir. Bu sebeple besinlerdeki ağır metal kontaminasyonunun önlenmesi ve azaltılması maksadıyla yapılan bazı ulusal ve uluslararası düzenlemeler bulunmaktadır. Bu çalışmada Türkiye'de en çok tüketilen zirai ürün olan buğday ürünlerindeki ağır metal kirliliği araştırılmıştır. Çalışmada, toksik risk değerlendirme yöntemlerinin ortaya konması, Türkiye'nin tahıl ambarı olarak görülen Konya havzasında yetiştirilen buğday, kepek ve un örneklerinde ağır metal kirleticilerinin oluşturduğu sağlık riskinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Konya buğday borsasından, un fabrikalarından ve marketlerden buğday, kepek ve un örnekleri alınmıştır. Numuneler tekniğine uygun şekilde toplandıktan sonra laboratuvarda standart metodlara uygun olarak ağır metal analizi gerçekleştirilmiştir. Örnekler mikrodalga özütleme tekniği ile analize hazırlanarak ağır metal içeriği ICP-MS cihazı ile tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda ağır metalle kontamine olmuş buğday ürünlerinin tüketilmesiyle insanda oluşturacağı kanser riski hesaplanmıştır. Çalışmada kepek örneklerinin buğday ve un örneklerine kıyasla daha fazla metal içerdiği tespit edilmiştir. Buğday örneklerinde ise undan yüksek metal bulaşması olduğu belirlenmiştir. Kepekli ekmek kullanımının yaygınlaşması dolayısıyla kepekteki metal kirlenmesine dikkat edilmesi gerekmektedir. Buğday ve un örneklerinde tespit edilen ağır metal konsantrasyonlarının literatür ile örtüştüğü tespit edilmiştir. Mn ve Zn analizi yapılan metaller arasında en yüksek konsantrasyonda bulunan metaller olmuştur. Kepek örneklerinde tespit edilen 238. 38 mg/kg Pb ortalama değeri dikkat çekmektedir. Buğday ve un örneklerinin ağır metal içeriğinden yola çıkılarak tehlikeli kısım hesabı yapılmıştır. Hesaplanan HQ değerlerinin toplamının hem yetişkinler, hem de çocuklar için 1'in altında olması tehlikenin düşük olduğunu göstermiştir. Ancak konsantrasyon, vücut ağırlığı ve maruziyet süresi riske etki etmektedir. Kronik günlük alım değerinden yola çıkılarak yapılan kanser riski hesaplamasında ise metallerin toplam olarak oluşturduğu riskin kabul edilebilir olan 5/100, 000 değerini aştığı tespit edilmiştir. Analizi gerçekleştirilen buğday ve un örneklerindeki ağır metal konsantrasyonlarının Bulaşanlar Yönetmeliği'nde verilen sınır değerleri aşmadığı belirlenmiştir.
İstanbul'da ambalaj atıkları geri dönüşüm uygulamalarının maliyet analizi

Günümüzde karşılaşılan çevre sorunları kaynak ve türleri itibariyle farklılıklar göstermektedir. Hızlı ekonomik büyüme, kentleşme, nüfus atışı ve refah seviyesinin yükselmesi giderek artan miktarda atık üretimine yol açmaktadır. Evsel atıklar, hayat standartlarının yükselmesi ve teknolojideki gelişmeler sonucu miktar ve çeşit olarak artmaktadır. Atıkların çevreye zarar vermeden bertaraf edilmesi, başta çevre ve insan sağlığı olmak üzere ekonomiyi de yakından ilgilendirmektedir. Katı atık yönetimi; kısıtlı enerji, hammadde gibi tabii kaynakların maksimum verimi sağlayacak şekilde kullanılmasını, az atık üretiminin desteklenmesini, atıkların geri kazanımını ve yeniden kullanımını, hava, su, toprak ve canlılara zarar vermeden bertaraf edilmesini amaçlayan toplama, taşıma, geri kazanım ve bertaraf işlemlerinin tümüdür. Öncelik sırası; önleme, kaynakta azaltma, yeniden kullanım, geri kazanım/geri dönüşüm, ön işlem ve bertaraf şeklindedir. İstanbul'da katı atık yönetimi ile ilgili mevzuata uygun şekilde, düzenli depolama tesisleri, katı atık aktarma istasyonları, tıbbi atık yakma tesisi, depo gazından elektrik üretim tesisleri ve kompost ve geri kazanım tesisi işletilmektedir. Bu şekilde atık miktarı azaltılmakta, atıklardan geri kazanım sağlanmakta ve katı atıklardan enerji elde edilmektedir. Az atık üretimi, oluşan atıkların mümkün olduğunca geri kazanılması, depolama sahalarının ömrünü uzatmak ve geri dönüştürülebilecek ekonomik değerlerin kaybını önlemek açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada, İstanbul'da ambalaj atık sektörü ile ambalaj atıklarının mevcut durumu değerlendirilmekte ve ambalaj atıklarının toplanmasına ilişkin yaklaşık maliyet öngörülmektedir.