turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Zeytin karasularının fizikokimyasal ve membran proseslerle arıtımı

Ülkemizde ve diğer Akdeniz ülkelerinde zeytinyağı üretimi sonrasında oluşan zeytin karasuyu, yüksek fenol, yağ-gres ve organik madde içeriğine sahip olması sebebiyle çevrede tahribat yapmakta olup alıcı ortama verilmeden önce mutlaka arıtılması gerekli bir atıksu türüdür. Bu atıksuyun arıtımı için henüz ülkemizde hayata geçmişş yaygın bir arıtma alternatifi mevcut değildir. Bu çalışmada zeytin karasularının, çeşitli fizikokimyasal ve membran prosesler ile ön ve nihai arıtımı araştırılmıştır. Ön arıtma amacıyla uygulanan prosesler; asitle parçalama, çöktürme, kireçle çöktürme, santrifüj ve elektrokoagülasyon prosesleridir. Nihai arıtma alternatifi olarak ise; fenton, elektrooksidasyon, nanofiltrasyon ve ters ozmoz prosesleri uygulanmıştır. Çalışma sonunda, ön arıtma alternatifi olarak öne çıkan iki yöntem santrifüj ve elektrokoagülasyon prosesleridir. Bu iki yöntemden santrifüj prosesinin elektrokoagülasyon prosesine göre daha düşük kimyasal oksijen ihtiyacı giderim verimi (sırasıyla %30, 1 ve %53,7) elde etmekle birlikte elektrokoagülasyon prosesine göre çok daha ucuz olan işletme maliyeti (sırasıyla 0,47 TL/m 3 ve 18,17 TL/m3) sebebiyle optimum ön arıtma prosesi olduğu sonucuna varılmıştır. Uygulanan nihai arıtma proseslerinde elde edilen en yüksek KOİ giderim verimleri; elektrooksidasyon prosesi ile %6,3; fenton prosesi ile %60,8; nanofiltrasyon prosesleri ile %91, 3 ve ters ozmoz membranları ile %96,3'dür. En iyi sonuçlar ters ozmoz membranları ile elde edilmiş olup kullanılan tüm ters ozmoz membranları (BW30, XLE, AK ve AG) zeytin karasularında KOİ konsantrasyonunu, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nde sonu tam arıtma ile biten kanala deşarj limiti olan 4.000 mg/L değerinin altına indirmeyi başarmıştır. Sonuç olarak, zeytin karasularının santrifüj ile ön arıtımından sonra ters ozmoz membranları ile arıtılarak sonu tam arıtma ile biten kanal sistemlerine deşarj edilebileceği ortaya konmuştur.
Entegre katı atık yönetimi Türkiye uygulaması

Bu çalışmada Türkiye'deki mevcut atık ve atık yönetiminin durumu, dünyadan ve Avrupa'dan örnekler ışığında incelenmiştir. AB adaylığı uyum sürecinde atık konusunda yapılan proje ve çalışmalara destek vermek amacıyla mevcut durumdaki ve gelecekteki planların kuvvetli ve zayıf noktalarının altı çizilmiştir. Türkiye'deki mevcut atık durumu, şimdiye kadar gereken önemin verilmemesi sebebiyle gelişmiş ülkeler seviyesinde değildir. Gelişmiş ülkelerde düzenli depolama alanlarının sayısı hızla azalıp, atığı geri kazanma metotları kullanılırken bizde hala atıklar çöplüklere gönderilmektedir. Şimdiye kadarki atık yönetimindeki en büyük sıkıntılardan biri görev karmaşasıdır. Atık verilerinin çok sağlıklı tutulmaması, yeterli finansman kaynaklarının olmaması atık yönetimini etkileyen diğer faktörlerdir. AB adaylığı sürecinde çevre politikalarında yapılan değişiklerden, atık yönetimi de payını almıştır. AB direktiflerine uyum amacıyla projeler üretilmiştir. Bu projelerin Türkiye'deki mevcut atık durumunu gelecekte daha iyiye götüreceği yapılan çalışmalardan anlaşılmaktadır. Bu çalışmada, projeler için yapılan en önemli tespitlerden biri ambalaj atıkları geri dönüşüm ve düzenli depolamaya gidecek biyobozunur atıkların oranlarında istenen rakamlardır. Bu atıklarda istenen oranların hedef alınması, EKAY'nin bütünsel bakış açısına ters düşmektedir. Diğer bir husus ise, projeler oluşturulurken daha çok ekonomik kriterlerin öne çıktığı, çevresel kriterlerin öne çıkmadığıdır. Bütün bunlara ilaveten, projelerin güçlendirilebilmesi ve atık yönetiminin sürdürülebilir olması adına, ekonomik araçların güçlendirilmesi, cezai yaptırımların uygulanması, sokak toplayıcılarının sisteme kazandırılması, gönüllü faaliyetlerin organizasyonu, halkın atık konusunda bilinçlendirilmesi ve atık yönetimine katılımın sağlayacak planların oluşturulması gerektiği yapılan tespitler arasındadır.
Sulu çözeltilerden krom gideriminde beyaz çürükçül Fungus lentinus Concinnus kullanımı

Bu çalışmada, Lentinus concinnus beyaz çürükçül fungus biyokütlesi kullanılarak sulu çözeltiden Cr metal iyonu biyosorpsiyonu gerçekleştirilmiştir. Kesikli sistemde gerçekleştirilen deneylerde, Cr giderimi üzerine, pH, biyosorbent dozu, başlangıç metal iyonu konsantrasyonu, sıcaklık ve temas süresi parametrelerinin etkisi incelenmiştir. Asit, baz ve ısı muamelesi olmak üzere, üç farklı şekilde, fungal biyokütlenin inaktivasyonu gerçekleştirilmiştir. Aktif fungal biyosorbent, inaktif biyosorbentlerin tamamından düşük bir Cr adsorpsiyon kapasitesine sahiptir (36, 00 mg/g). İnaktif biyosorbentler arasında Cr biyosorpsiyon kapasiteleri, düşükten yükseğe doğru, asit uygulanmış biyokütle (54, 25 mg/g), baz uygulanmış (62, 38 mg/g) ve ısı uygulanmış biyokütle (74, 75 mg/g) olarak sıralanmaktadır. Isı uygulaması, Cr giderimi için, en etkili inaktivasyon yöntemi olarak tespit edilmiştir. Maksimum Cr giderimi yüzdesi, 100 ml hacimde, 200 mg ısı uygulanan biyokütle ile %80, 5 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen sonuçlar, literatürde bildirilen sonuçlardan önemli derecede yüksektir. Fungal biyosorbentler üzerine maksimum Cr iyonları biyosorpsiyonu, pH 1 ,0'de elde edilmiştir. Literatürde Lentinus concinnus ile ilgili bildirilmiş herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Deneylerle elde edilen sonuçlara göre, Lentinus concinnus biyokütlesi, endüstriyel atıksulardan Cr iyonlarının giderimi için kullanılmak üzere yüksek bir potansiyele sahiptir.
Türkiye'de yüzeysel su kaynaklarının yönetimi

'Türkiye'de Yüzeysel Su Kaynaklarının Yönetimi' konulu bu çalışmanın amacı Türkiye'deki mevcut kurumsal yapı ve yasal düzenlemelerin ortaya konması ve bunun yanında hem sosyo-ekonomik, hem de çevresel bir amaç olarak sürdürülebilir su kaynakları yönetiminin temini için öneriler sunmaktır. Bu tez, giriş bölümü dışında dört bölümden oluşan betimsel bir çalışmadır. Birinci bölümde, konuyla doğrudan ilgili kavramların tanımı yapılmış, suyun özellikleri ve önemi vurgulanmış, su kirliliği konusu ele alınmıştır. Ayrıca su kaynaklarının korunması ve yönetimi kavramları irdelenmiştir. İkinci bölümde, su kaynaklarının yönetimiyle ilgili gelişmiş ve gelişmekte olan bazı ülkelere ait örnekler verilmiştir. Üçüncü bölümde, Türkiye'de su kaynakları hakkında var olan rakamsal veriler, uygulamalar, havza bazında su kaynakları kalitesi ortaya konmuştur. Dördüncü bölümde, Türkiye'deki su kaynaklan yönetimine ait mevcut uygulama, kurumsal yapı ve yasal düzenlemeler incelenerek aksaklıkları belirtilmiştir. Sonuç ve öneriler kısmında ise, yüzeysel su kaynakları planlamasında sürdürülebilir yönetimle ilgili öneriler sunulmuştur. Çalışmanın temel bulguları :. Türkiye'de sürdürülebilir, etkin bir su kaynakları yönetimi uygulaması yoktur.. Sürdürülebilir su kaynakları yönetimi için bütünleşmiş su kaynakları yönetim stratejisi benimsenmelidir.. Etkin su kaynakları yönetimi için parasal yönlendirme araçlarından yararlanılmak ve katılımcılık sağlanmalıdır. 164
Organik katkılı toprakta yıllanmış ddt'nin kabakgillerde birikiminin incelenmesi

Kabakgillerin DDT (2,2-bis -1,1,1-trikloroethan) ve bozunma ürünleri olan DDD (2,2-bis -1,1 dikloroethan) ve DDE (2,2-bis -1,1 dikloroetilen) gibi kalıcı organik kirleticileri diğer bitkilere göre daha fazla biriktirdiği yapılan çalışmalarla belirlenmiştir. Literatüre bakıldığında kabakgillerin alt türlerinde farklı alış miktarlarının olduğu görülmüştür. Örneğin Cucurbita pepo ssp. pepo yüksek miktarlarda kalıcı organik kirleticiyi biriktirirken cucurbita pepo ssp. ovifera altürünün aynı seviyeye ulaşamamaktadır. Genel olarak literatürde bu bitkilerin kirletici alış miktarlarıyla ilgili bilgi olmasına rağmen, kalıcı organik kirleticilerin Cucurbita pepo spp pepo tarafından nasıl alındığı bilinmemektedir. Bu çalışma kapsamında evsel atıksu arıtma tesislerinin aktif çamurlarından üretilen EKKMI maddesinin DDT ile kirlenmiş topraklara eklenmesiyle kontrollü ve kontrolsüz ortamda kabak bitkilerindeki birikim miktarlarının değişim oranları incelenmiştir. Farklı oranlarda EKKMI eklenerek hazırlanan deney koşullarında raven ve zephyr olarak iki farklı kabak türüyle çalışılmıştır. Bitkilerin kök, gövde ve bitki özsuyunda kirletici miktarıyla birlikte biyolojik birikim miktarları ve translokasyon faktörleri belirlenmiştir. Saksılarda yetiştirilen Raven ve Zephyr bitkilerinin biyokütleleri EKKMI eklenmesi ile kontrol bitkilerine göre (%0 EKKMI) sırasıyla 13 ve 6 kat arttığı görülmüştür. %25 EKKMI eklenen ve EKKMI eklenmeyen raven bitkilerinin biyolojik birikim faktörleri sırasıyla 0.26 ve 9.63 olarak belirlenmiştir. Zephyr bitkisi için ise bu değerler 0.10 ve 1.89 olarak hesaplanmıştır. Her iki bitki türünde de EKKMI eklenmesi ile biyolojik birikim faktörlerinde ortalama %96 oranında azalmıştır. Bu durum EKKMI gibi organik maddelerin eklenmesi ile bitkilerde birikerek besin zincirine katılan kalıcı organik kirleticilerin bitkilere geçişini engelleyebileceğini göstermiştir.
Hydrogen gas production from waste ground wheat by dark and light fermentations

Bu çalışmada öğütülmüş atık buğday tozundan kesikli ve sürekli işletilen karanlık ve ışıklı fermentasyonla hidrojen gazı üretimi araştırılmıştır. Kesikli deneylerde optimum işletme koşulları belirlendikten sonra sürekli denemelere geçilmiştir. Kesikli deneyler karanlık, ışıklı ve birleşik fermentasyon için yapılmıştır. Performans kıyaslama kriterleri olarak hidrojen üretim verimi ve özgül hidrojen üretim hızı seçilmiştir. Birleşik fermentasyon deneyleri karanlık ve ışıklı fermentasyon deneylerinden sonra yapılmıştır. Karanlık fermentasyonda, ısıl işleme tabi tutulmuş anaerobik çamurun kaynatılmış buğday tozu çözeltisinden hidrojen üretiminde saf anaerobik bakteri kültürlerine kıyasla daha verimli olduğu bulunmuştur. Organizma seçiminden sonra sırasıyla en uygun; ısıl işlem metodu, ortam bileşimi ile başlangıç buğday tozu ve biyokütle konsantrasyonları saptanmışdır. Uçucu yağ asitleri içeren karanlık fermentasyon çıkış suyundan ışıklı fermentasyon ile hidrojen üretimi deneyleri yapılmıştır. Öncelikle saf Rhodobacter sphaeroides kültürleri ile daha sonra bunların kombinasyonlarından oluşan ışıklı fermentasyon deneyleri yapılmıştır. Üç saf kültürün eşit konsantrasyondaki karışımının en uygun seçenek olduğu bulunmuştur. Optimum başlangıç toplam uçucu yağ asidi, amonyum azotu ve biyokütle konsantrasyonları tespit edilip en uygun ışık kaynağı ve ışık şiddeti belirlenmiştir. Karanlık ve ışıklı birleşik fermentasyonla atık buğday tozundan hidrojen üretimi degişik şartlarda araştırılmıştır. En yüksek hidrojen üretim hızı ve veriminin sağlandığı koşulları bulmak için sırasıyla en ideal ışıklı/karanlık biyokütle konsantrasyon oranı, başlangıç biyokütle ve substrat konsantrasyonları, en uygun ışık kaynağı, ışık şiddeti ve aydınlatma periyodu belirlenmiştir. Son olarak iç içe geçmişş halkalı biyoreaktörde hidrolik alıkonma süresinin birleşik fermentasyonda hidrojen üretim ve verimi üzerine etkileri incelenmiştir.
Trafik kaynaklı ağır metal kirliliğinin izlenmesinde sarıçam ibrelerinin biyomonitor olarak kullanılabilirliği

Artan nüfus ve sanayileşme, hava kirliliğini de beraberinde getirmiş, hava kirliliği bazı şehirlerde insan sağlığını tehdit edecek düzeyde artmış ve günümüzün gündem konularından birisi haline gelmiştir. Zira ağır metaller doğada bozulmadan uzun süre kalabilmekte ve çevredeki konsantrasyonu da sürekli artmaktadır. Ayrıca ağır metaller biyobirikme eğiliminde olmalarından dolayı ağır metal konsantrasyonunun belirlenmesi, riskli bölgelerin ve risk düzeyinin tespit edilmesi açısından büyük öneme sahiptir. Ağır metal kirliliğinin atmosferdeki konsantrasyonunun değişimini gösteren en önemli belirteçler biyomonitörlerdir. Bu çalışmada da trafik kaynaklı ağır metal konsantrasyonunun izlenmesinde Sarıçam in biyomonitor olarak kullanılabilme potansiyelinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye'nin en yoğun otoyollarından olan Ankara-İstanbul otobanı güzergahında bulunan sarıçamların refüj, yol kenarı, yolun 3 m, 10 m, 30 m, 50 m ve 100 m mesafesindeki bireylerinden numuneler alınmış, alınan numunelerin dal ve ibrelerinin bir kısmı ayrıca yıkama işlemine tabi tutularak bu numuneler üzerinde Ni, Cr, Zn, Cu, Pb ve Cd konsantrasyonlarının değişimi belirlenmiştir. Çalışma sonucunda bu ağır metallerin konsantrasyonlarının yola olan mesafe, organ ve yıkanma durumuna bağlı değişimleri ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda bütün elementlerin organ bazında önemli ölçüde değiştiği belirlenmiştir. Ayrıca Cd ve Cr konsantrasyonunun yola olan mesafe ile ters orantılı olarak değiştiği dolayısıyla sarıçamın özellikle Cd ve Cr konsantrasyonunun değişiminin izlenmesi amacıyla kullanılabilecek iyi bir biyomonitor olduğu belirlenmiştir.
Inhibitory effeects of zinc oxide nanoparticles on anammox process

Anammox prosesi, konvansiyonel nitrifikasyon-denitrifikasyon proseslerine göre, yüksek azot içeren atıksuların arıtılmasında yenilikçi, etkili ve düşük maliyetli bir alternatiftir çünkü daha az enerji gerektirir, harici karbon ilavesi gerektirmez ve daha az atık çamur meydana getirir. Fakat, Anammox prosesinin uygulamaları atıksudaki çözünmüş oksijen, organik madde, fosfat, tuz, ağır metaller ve nanoparçacıklar gibi inhibitör maddelerden dolayı sınırlıdır. Son yıllarda, nanoteknolojik uygulamalar hızla gelişmektedir ve endüstriyel ürünlerde nanoparçacık kullanımları sık hale gelmiştir. Nanoparçacıklar kullanıldıktan sonra evsel atıksu arıtma tesislerine deşarj edilmekte ve biyolojik prosesleri olumsuz etkilemektedirler. Bu çalışmada çinko oksit nanoparçacıklarının Anammox prosesi üzerindeki kısa ve uzun süreli inhibisyon etkileri incelenmiştir. Anammox bakterilerini çoğaltmak için 2 litrelik labaratuvar ölçekli reaktör 550 gün işletilmiştir. Çinko oksit nanoparçacıklarının inhibisyon seviyeleri kısa süreli inhibisyon testleri ile gösterilmiştir. Anammox bakterileri 24 saat boyunca 1 mg/L'den 200 mg/L'ye kadar değişen çinko oksit nanoparçacık konsantrasyonlarına maruz bırakılmıştır. Spesifik azot giderim verimleri hesaplanmış ve %50 inhibisyona neden olan değer 83.7 mg/L olarak bulunmuştur. Sonrasında 1 litrelik reaktörde 160 gün boyunca uzun süreli inhibisyon çalışılmıştır. Çinko oksit nanoparçacık konsantrasyonu 0.2 mg/L'den 15 mg/L'ye kadar arttırılmıştır. Ortalama NH4-N ve NO2-N giderim verimleri 94% ve 98% olarak bulunmuştur. NH4-N and NO2-N ölçümleri yanı sıra pH, toplam ve uçucu askıda katı madde, protein and karbonhidrat deneyleri de yapılmıştır. Kısa süreli deneylerden sonra ölçülen protein ve karbonhidrat miktarında kayda değer bir değişim olmaz iken, uzun süreli inhibisyon çalışmasında bakterinin nanoparçacıklardan korunma amacıyla protein miktarını arttırdığı gözlemlenmiştir.
Gıda endüstrisi atık çamurlarının evsel atıklarla kompostlaştırılması

Tez çalışması Pakmaya Düzce tesislerinin aerobik arıtmalarından kaynaklanan atık çamurlarının yalnız başlarına ve Pakmaya fabrikası yemekhanesinden kaynaklanan organik atıklarla kapalı aerobik reaktörde kompostlanabileceğini göstermektedir. Düzce ve çevre illere ait kompostlamada kullanılabilecek ekonomik yan hammaddeler belirlenerek matematiksel kabuller ortaya koyulmuştur. Bu matematiksel kabullerin doğruluğu laboratuar analizleriyle kanıtlanmış kompostlama işleminin nasıl yürütüleceği matematiksel kabullerle maksimum % 9'luk bir sapma ile belirlenmiştir. Arıtma çamurlarının yalnız ve evsel organik atıklarla kompost sonuçlarına ayrı ayrı bakılmış ve kompost oluşum kriterlerine göre değerlendirilmiştir. Çalışmanın asıl amacı günden güne büyüyen bir sorun haline gelen katı atıkların arıtma çamurlarıyla bir araya gelerek doğanın kirlenmesine neden olan evsel organik atıkları, yararlı ürünlere çevirerek katı atık problemlerine pilot ölçekli yaklaşımda bulunmaktır.
Altyapı sorunları ve çevre / Ankara'nın mevcut kanalizasyon ve yağmursuyu sisteminin değerlendirilmesi

Bir ülkenin gelişmişliğinin de bir simgesi olarak gösterilebilecek olan altyapı konusu, hem insanların yaşama standardını hem de sağlık standardını ve çevre kalitesini doğrudan etkileyen, düzenli bir şehircilik açısından da oldukça önem taşıyan özelliğe sahip olduğundan ihmali göz ardı edilemeyecek bir konudur. Uzun yıllar boyunca ülkemizde üzerinde durulmayan altyapının önemi giderek artan nüfus, şehirleşme gibi faktörlerle herkesin dikkatini çekmeye başlamıştır. Ülkemizde kanalizasyon ve yağmur suyu sistemlerinin önemli bir bölümü ekonomik ömrünü doldurmuş, kalite ve kapasite olarak yetersiz konumdadır. Yapılması gereken ilgili kurumlarla koordineli bir şekilde ihtiyacı karşılayacak sistemlerin uygulamaya konulması ve/veya mevcut sistemlerin yenilenmesidir. Bu yaklaşım dikkate alınarak Ankara'nın mevcut kanalizasyon ve yağmur suyu sistemi incelenmiş, gerekli değerlendirmeler yapılarak alınması gereken önlemler ve uygulanması gereken sistemler bu çalışmada ele alınmıştır.
Atmosferik kirletici gaz ve parçacıkların ölçüm ve analizi

Bu çalışmada, Kaynarca-Pendik bölgesi atmosferindeki kirleticiler ve kaynakları araştırılmıştır. Kaynarca-Pendik bölgesindeki hava kirliliğinin kaynakları ve bunların yağmur suyundaki etkileri toplanan yağmur suyu ve aerosol örnekleri ile 1993 Kasım - 1995 Kasım periyodu içerisinde incelenmiştir. Yağmur örneklerinin uzun periyod içerisinde incelenmesi bize yaş birikim hakkında bilgi vermesi ve doğal kirleticilerin karekteristik özelliklerini tanımamıza yardımcı olmasından dolayı çok önemlidir. Bu periyod süresince toplam 78 yağmur suyu örneği toplanmıştır. Önemli katyonların (Na+, Mg2+, Ca2+ ve K+) konsantrasyonları atomik absorpsiyon spektrometresi ; önemli anyonların (Cl', F~, NOa' ve SO42') konsantrasyonları iyon kromotografi; NH4+ konsantrasyonu ise spektrometrik metotla ölçülmüştür. Ayrıca yağmur suyu örneklerinin pH ve 25 C'deki elektrik iletkenlik değerleri de ölçülmüştür. Kaynarca-Pendik bölgesindeki toplanan yağmur sularının ortalama pH değeri 5.58 olarak bulunmuştur. Sülfat, Nitrat, Kalsiyum, Potasyum, Sodyum, Klor, Flor, Magnezyum ve Amonyum iyonlarının ortalama konsantrasyon değerleri ise sırasıyla 305 .92, 31 .62, 290.0, 9 .87, 69 .36, 90 .97, 30.3, 23 .11, 40.69 ueq/l olarak bulunmuştur. Kaynarca-Pendik bölgesinde yüksek miktarda sülfat (S042_) iyonunun bulunması atmosfere bol miktarda bırakılan kükürt dioksit (S02) ten kaynaklanmaktadır. Ayrıca yüksek miktarda Ca2+ iyonu da bulunmuştur. Bu ise yağmur örneklerinin pH değerinin yüksek bulunmasına sebep olmaktadır. Temiz bir havada yağmur suyunun pH değeri 5.4-5. 6 arasında değişmektedir. Bu ise atmosferde bulunan C02' in yağmur sularında çözünerek karbonik asit meydana getirmesinden kaynaklanmaktadır. Ama kirlenmiş bölgeler yağmur sularının pH değerini azaltmaktadırlar. Toplam Asılı Parçacıklar ise filtreler üzerinde toplanarak Tarama Elektron Mikroprobuyla analizleri yapılmıştır. Yağışlı günlerde havada S02 ve TAP konsantrasyonlarının genelde sınır değerler altında seyrettiği gözlenmiştir. Yağış içindeki kirleticilerin mevsimsel değerleri düzenli takip edilmektedir. Korelasyon katsayıları, deniz ve toprağa göre zenginleşme faktörlerine bakılmak suretiyle atmosferik kirleticilerin kaynakları tayin edilmiş: Na+ ve Cl~ iyonlarının deniz kaynaklı, Ca2+ iyonunun ise toprak kaynaklı olduğu Mg2+ ve K+ kaynağının tam olarak belli olmadığı ve NO3- ve S042~ iyonlarının ise antropojenik kaynaklardan atılan emisyonlardan geldiği sonucuna varılmıştır. II
Determination of source apportionment of volatile organic compounds in Ankara

Bu çalışmada, Ankara'nın hem kentsel hem de kırsal atmosferinde elli bir adet uçucu organik bileşiğin mevcut düzeyi, emisyon kaynakları ve katkılarını belirlemek için ortam konsantrasyonları ölçülmüştür. Biri Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi yerleşkesinde, diğeri ise Orta Doğu Teknik Üniversitesi yerleşkesinde olmak üzere iki istasyon kurulmuştur. Ankara Üniversitesinde bulunan istasyon kentsel alanı temsil ederken ODTÜ istasyonu kırsal alanı temsil etmektedir. Bu istasyonlarda, kanister örneklemesi ile, ODTÜ'de Ocak 2013 - Eylül 2015 ve Ankara Üniversitesinde Haziran 2014 - Eylül 2015 tarihleri arasında, 24 saatlik sürelerle UOB örnekleri toplanmıştır. Toplanan yaklaşık 559 örnekte, GC-FID tekniği kullanılarak, elli beş organik bileşiğin konsantrasyonları belirlenmiştir. Ortalama UOB konsantrasyonları Ankara Üniversitesinde 0.09 g m-3 (cis-2-penten) - 24.76 g m-3 aralığında ve ortalama benzen konsantrasyonu 1.4 g m-3 olarak ölçülürken, ODTÜ'de en düşük 0.06 g m-3 (cis-2-penten) ve en yüksek 10.09 g m-3 olmak üzere ortalama benzen konsantrasyonu 1.4 g m-3 olarak ölçülmüştür. Benzen konsantrasyonları, kırsal alanda 15 kez; kentsel alanda ise 25 kez limit değer olan 5 g m-3 değerinin üzerinde ölçülmüştür. Ölçülen UOB konsantrasyonları Türkiye'deki ve dünyadaki diğer şehirlerde yapılan çalışmalarla karşılaştırılmıştır. Episodik değişiklikler, hafta içi - hafta sonu değişiklikleri ve mevsimsel değişiklikler incelenmiştir. Buna ek olarak meteorolojik parametreler ile ölçülen konsantrasyonlar arasındaki ilişki üzerinde durulmuştur. Son olarak, Pozitif Matriks Faktorizasyonu kullanılarak bir kaynak tahmini çalışması yürütülmüş ve her iki istasyonda da 6 farklı kaynak tanımlanmıştır. Her iki istasyonda toplam VOC kütlesine en fazla katkıda bulunan kaynak benzinli araç egzoz faktörüdür (her istasyonda% 38). Kentsel istasyonda, benzin buharlaşması ve asfalt kaldırım faaliyetleri katkıları her biri için yaklaşık %23'tür. Geri kalan kaynakların katkısı <% 10'dur. Kırsal istasyonda benzin buharlaşma faktörü (%19) ikinci en yüksek katkıyı yapmıştır (%19). Bunu endüstriyel buharlaşma (%13), dizel (%11) ve solvent (%10) faktörleri izlemektedir.
Investigation of odorous emissions and immissions in Ankara with Olfactometer

öz ANKARA'DAKİ KOKU EMİSYON VE İMİSYONLARININ OLFAKTOMETRE İLE İNCELENMESİ GÜVENER, Hatice Meltem Yüksek Lisans Tezi, Çevre Mühendisliği Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Aysel Atımtay Temmuz 2004, 139 sayfa Türkiye'de 1986 yılından beri Hava Kalitesi Kontrol Yönetmeliği uygulanmaktadır. Ancak, HKKY koku kontrolü ile ilgili herhangi bir standart içermemektedir. Türkiye'de, farklı koku şikeyetlerine yanıt vermek ve koku problemlerinin üstesinden gelebilmek için bir koku kontrolü yönetmeliği gereklidir. Türkiye Avrupa Birliği'ne aday ülkelerden biri olduğu için ülkemizde çevre mevzuatının diğer üye ülkelerin standartlarına göre düzenlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de özellikle Ankara'daki 'koku problemlerini' araştırmak ve koku ölçüm tekniklerini yerleştirmektir. Bu çalışmadan elde edilecek teknikler ve bilgiler 'koku yönetmeliği'nin temelini oluşturacaktır. Bu amaçla, Ankara'daki değişik endüstrilerden kokulu gaz örnekleri alınmış ve bu örnekler 'Olfactometre T07' ile incelenmiştir. Emisyon ölçüm sonuçları Ankara'daki birçok endüstrinin yüksek konsantrasyonlardaki kokulu gazları çevreye yaydığını göstermiştir. İmisyon seviyelerini belirlemek için bir şeker fabrikası etrafında alan ölçümleri gerçekleştirilmiştir, imisyon ölçümleri sonucunda, bir şeker fabrikası etrafında 1,5 km'lik bir korama bandı olması gerektiği saptanmıştır. Türkiye'de koku yönetmeliğinin ve koku kontrol yöntemlerinin en yakın gelecekte uygulanması beklenmektedir.