Postmenopozal osteoporotik ve osteopenik kadınlarda kinezyofobi: Demografik özellikler, düşme korkusu, öz etkililik-yeterlik algısı, psikolojik durum ve yaşam kalitesi ilişkisi

Postmenopozal osteoporotik ve osteopenik kadınlarda kinezyofobi: demografik özellikler, düşme korkusu, öz etkililik-yeterlik algısı, psikolojik durum ve yaşam kalitesi ilişkisi Giriş: Kinezyofobi yer alanmaya karşı oluşan duyarlılık nedeniyle fiziksel aktiviteye karşı gelişen korku ve kaçınma durumu olarak tanımlanmaktadır. Osteoporoz ve osteopeni frajilite fraktürü olmadığı sürece sessiz bir hastalık olarak bilinirler. Ancak yetersiz veya yanlış bilgi, yanlış hastalık algısı gibi nedenler ile ağrısız dahi olsalar, bu hastalarda kinezyofobi gelişiyor olabilir. Hastalar, düşme korkusu ve günlük fiziksel aktivitesi esnasında frajilite fraktürü gelişebileceği korkusu ile hareket etmekten korkabilir ve aktivitelerini kısıtlayabilirler. Amaç: Bu çalışmanın amacı OP ve OPN'si olan postmenopozal kadınların kinezyofobi düzeyini sağlıklı kontroller ile karşılaştırmak, kinezyofobi ile demografik özellikler, düşme korkusu, hastalığa ilişkin öz etkililik-yeterlik algısı, psikolojik durum ve yaşam kalitesi ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya 60 postmenopozal OP, 60 postmenopozal OPN ve 60 normal kemik mineral yoğunluğu olan kadın gönüllü olmak üzere toplamda 180 katılımcı dahil edildi. OP, OPN ve normal KMY tanımı Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirtilen kriterlere göre konuldu. Katılımcıların sosyo-demografik verileri kaydedildi. Klinik değerlendirme amacıyla kinezyofobi düzeyi için Tampa Kinezyofobi Ölçeği, düşme korkusu için Uluslararası Düşme Etkinlik Skalası, hastalığa ilişkin öz etkililik/yeterlik algısı için Osteoporoz Öz Etkililik-Yeterlik Ölçeği, psikolojik durum için Hastane Anksiyete ve Depresyon Skalası ve yaşam kalitesi için Avrupa Osteoporoz Vakfı Yaşam Kalitesi Anketi- 41 (QUALEFFO-41) kullanıldı. Bulgular: OP ve OPN'li postmenopozal kadınların TKÖ skorları sağlıklı postmenopozal kadın kontrol grubuna kıyasla istatistiksel olarak anlamlı yüksekti (p<0.05). OP ve OPN'li hastaların TKÖ skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık yoktu (p>0.05). UDES, OEYÖ, HADS-A, HADS-D, QUALEFFO- 41 skorları açısından karşılaştırıldığında, OP'li ve OPN'li postmenopozal kadınlar ile kontrol grubu arasında istatistiksel anlamlı farklılık vardı (p<0.05). Diğer taraftan OP'li ve OPN'li postmenopozal kadın grubu arasında fark yoktu (p>0.05). OP'li ve OPN'li hastalarda TKÖ skoru ile UDES, HADS-A, HADS-D, QUALEFFO- 41 skorları arasında pozitif, OEYÖ skorları arasında negatif anlamlı korelasyon vardı (p<0.05). Hastalar kinezyofobi düzeyine göre yüksek (TKÖ skoru 38) ve düşük (TKÖ skoru 37) kinezyofobi olmak üzere iki gruba ayrılarak değişkenler karşılaştırıldığında; yüksek kinezyofobili hastalarda değerlendirilen tüm klinik parametreler olumsuz etkilenmişti. Sonuç: OP veya OPN postmenopozal kadınlarda kinezyofobiye neden olabilir. Artmış düşme korkusu, bozulmuş psikolojik durum, azalmış yaşam kalitesi ve azalmış hastalığa ilişkin etkililik-yeterlik düzeyi; artmış kinezyofobiyle ilişkili görünmektedir. Fiziksel aktivite kemik sağlığı için gerekli olduğundan, OP ve OPN'li bireylerde kinezyofobinin üstesinden gelinmesi için stratejiler geliştirilmelidir.