İlköğretim II. kademede okuyan öğrencilerin televizyon reklamlarına ilişkin görüş ve davranışları

Bu araştırma, ilköğretim II. kademede okuyan öğrencilerin televizyon reklamlarına ilişkin görüş ve davranışlarını saptamak amacıyla planlanıp yürütülmüştür. Araştırma, İstanbul ilinin Güngören ilçesindeki okulların 6, 7 ve 8. sınıflarında 200'ü özel, 200'ü devlet okulunda okuyan toplam 400 öğrenci üzerinde gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak anket formu kullanılmıştır. Anket formu ile elde edilen bilgiler tablolaştırılmış, özel ve devlet okulu değişkeni esas alınarak khi-kare testi ile kontrol edilmiştir. Araştırmada anlamlılık düzeyi 0.5 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; öğrencilerin %51.2'si erkek, %48.8'i kız olmak üzere toplam 400 kişidir. Öğrencilerin babalarının %25.3'ü üniversite mezunu iken annelerinin %9.0'ı üniversite mezunudur. Öğrencilerin babalarının çoğunluğu (%95.0) düzenli bir işte çalışırken, annelerinin yarıdan fazlası (%84.2) çalışmamaktadır. Özel ve devlet okullarına devam etme durumuna göre öğrencilerin 1 günde harcadıkları harçlık miktarı arasında önemli bir fark görülmemiştir (p>0.05). Araştırmaya katılan öğrencilerin evinde en az 1 tane televizyon bulunmaktadır. Devlet okuluna giden öğrenciler hafta sonları genellikle 3-4 saat televizyon izlerken, özel okula giden öğrenciler 1-2 saat televizyon izlemektedir (p<0.05). Öğrencilerin %25.0'ı izlemekten hoşlandıkları için televizyon izlemektedir. Öğrencilerin evlerinde televizyon programları ailece izlenmekte ve buna bağlı olarak da kanal seçimi ailece yapılmaktadır. Öğrencilerin geneli bir davranışın doğruluğu konusunda ailelerine inanırken; devlet okuluna giden öğrenciler televizyon programlarına da inanmaktadır (p<0.05). Öğrenciler giyim-kuşam, dini ve ahlaki kurallar konusunda aileden öğrendikleri ile televizyondan öğrendikleri arasında çatışma yaşamaktadır. Televizyon öğrencilerin içindeki arzu ve beklentilerin zevk ve eğlence, haber alma, merak ve rahatlama duygularına cevap vermektedir. Özel okula giden öğrenciler, devlet okuluna giden öğrencilerden daha çok reklamları sevmektedir (p<0.05). Öğrenciler tanıtımı yapılan ürüne güvenmemekte ya da bazen güvenmektedir. Devlet okuluna giden öğrenciler, özel okula giden öğrencilerden daha çok reklamı yapılan ürünlerden satın almaktadır (p<0.05). Genelde yiyecek, giyim ve içecek reklamlarından etkilenerek bu ürünleri satın almaktadırlar. Özel okula giden öğrenciler televizyonda reklamı yapılan bir ürün için kalitelidir derken, devlet okuluna giden öğrenciler ürünü yeni bir ürün olarak görmektedirler (p<0.05). Öğrenciler reklamların; reklamların mal ve hizmetlerin özellikleri hakkında bilgi verir, ihtiyaç olmamasına rağmen malın alınmasına neden olur, ürüne ilgi çekmek amacıyla yapılır (p>0.05), sıkıcı ve gereksizdir (p<0.05), görüşlerine katılırken; 'reklamlar güvenilir bilgi kaynaklarıdır', 'tüketiciyi aldatıcı niteliktedir', 'insanları daha iyi yaşam standartlarına motive eder' görüşlerine katılmamaktadırlar. Devlet okuluna giden öğrencilerin çoğunluğu banka reklamlarında hoşlanmazken, özel okula giden öğrencilerin çoğunluğu gazete reklamlarından hoşlanmamaktadır (p<0.05). Öğrencilerin son zamanlarda en beğendikleri reklamlar ise; Opet, Evy Baby, Avea, Turkcell ve Domestos reklamlarıdır. Reklamların öğrencileri en çok etkileyen yönü reklamda rol alan kişiler ve filmi olmuştur (p>0.05). Yapılan bu çalışma ile, öğrencilerin televizyona olan ilgileri, televizyon reklamları hakkındaki bilgileri ve televizyon reklamlarına karşı tutumları tespit edilmiştir.