Dalyan lagün havzasının sürdürülebilir ekosistem modellemesinde alıcı ortam verilerinin coğrafi blgi sistemi ile analizi

Bu çalışmada, Dalyan Lagünü'nün sürdürülebilir ekosistem modellemesi kapsamında alıcı ortam verilerinin Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımıyla sorgulanması ve uygun önerilerin getirilmesi amaçlanmıştır. Dalyan Lagünü Türkiye'nin gerek doğal kaynaklar ve ekolojik özellikler, gerekse tarımsal üretim, balıkçılık ve turizm açısından en önemli yörelerinden biridir. Alıcı ortam verilerinin CBS yardımıyla sorgulanması ve buna bağlı olarak sürdürülebilir koruma-kullanma dengesini sağlaması amacıyla yapılan çalışma, bölgenin gelişim, turizm, gelir düzeyinin artırılması ve balıkçılık potansiyelinin değerlendirilmesi açısından ekonomiye önemli katkılar sağlayacaktır. Dalyan Lagünü'nün sürdürülebilir ekosistem modellemesi kapsamında alıcı ortam verilerinin Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımıyla sorgulanması ve uygun önerilerin getirilmesinin amaçlandığı bu Tezin ilk bölümünde, coğrafi bilgi sistemlerinin dünyadaki yeri ve çevre mühendisliği alanındaki gelişimler vurgulanmıştır. İkinci bölümde, coğrafi bilgi sistemleri ile ilgili literatür çalışması yapılmış, coğrafya, bilgi, veri, bilgi sistemleri ve coğrafi bilgi sistemlerinin yararı, önemi, kullanım alanları, tarihçesi ve bileşenleri hakkında bilgi verilmiştir. Coğrafi bilgiye bağlı problemlerin çözümünde izlenecek yol coğrafi bilgiye dayandırıldığında, bu bilgilerin etkili bir biçimde düzenlenmesi, bilgilerin içeriğinin, doğruluğunun, güvenirliliğinin sağlanması ve düzeltilmesi içinde yöntemleri ve standartları içeren bir coğrafi bilgi sistemine duyulan gereklilik vurgulanmıştır. Üçüncü bölümde, çevre mühendisliği alanında coğrafi bilgi sistemleri yardımıyla dünyada yapılmış uygulamalar incelenmiştir. Coğrafi bilgi sistemlerinin Çevre Mühendisliği alanında sağladığı yararlar bu uygulama örnekleri ile gösterilmiştir. Dördüncü bölümde, çalışma alanı olarak seçilen Dalyan Lagününün bulunduğu Köyceğiz-Dalyan Lagün havzası hakkında genel bilgi verilmiştir. Bu bölümde çalışmanın gerekliliği ve önemine de değinilmiştir. Daha önce bölgede yürütülen çalışmalardan elde edilmiş alıcı ortam verileri CBS ortamına aktarılmıştır. Elde mevcut alıcı ortam verileri ile CBS'nin entegrasyonu yapılarak sorgulama için altyapı oluşturulmuştur. Çalışma kapsamında su kalite parametrelerinden 5 adedi (BOI5, ÇO, pH, sıcaklık, tuzluluk) üzerinde sorgulamalar yoğunlaşmıştır. Burada temel düşünce, sorgulamanın nasıl ve ne şekilde yürütüleceğini konu ile ilgili çalışacak kişilere göstermektir. Aynı yöntem kullanılarak, CBS ortamına aktarılmış diğer parametre verileri de sorgulanabilir duruma getirilerek sürdürülebilir ekosistem modellemesi çalışmalarına altyapı oluşturulmuştur. Böylece, Dalyan Lagünü'nün sürdürülebilir ekosistem modellemesi çalışmalarına katkıda bulunmak üzere mevcut alıcı ortam verileri ile lagüne ait koruma-kullanma dengesinin değerlendirilmesi için bu çalışma kaynak teşkil edecektir. Son bölümde, coğrafi bilgi sistemlerinin lagün ekosistem modellemesi alanında uygulanması ile ilgili yapılmış çalışma değerlendirilerek, Dalyan Lagünü için sürdürülebilir yönetim felsefesi ile sonuçlar seçilen 5 parametre için değerlendirilmiştir. Yapılan bu çalışma sürdürülebilir koruma-kullanma dengesini sağlamak için bir ön çalışma olarak önemlidir.