Heberden nodülleri ile seyreden el osteoartritli postmenopozal kadınlarda osteoartrit osteoporoz ilişkisi

Bu çalışma primer jeneralize osteoartriti ile kemik mineral dansitesiarasındaki ilişkiyi incelemek, primer jeneralize osteoartritli hastaların osteoartritiolmayan kişilere göre daha fazla kemik mineral dansitelerine sahip olup olmadıklarını araştırmak amacı ile yapıldı. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Polikliniğine başvuran ve fizik muayene sonucu Heberden nodülleri olan elosteoartritli postmenopozal 80 kadın hasta osteoartrit grubu, yine osteoartrit dışında herhangi bir şikayet ile polikliniğimize başvuran, fizik muayene sonucu Heberden nodülleri ve semptomatik osteoartriti olmayan, aynı yaş grubunda 80 hasta kontrol olarak çalışmaya alınmıştır. Öyküde inflamatuvar eklem hastalığı olanlar, doğumsal deformiteleri olanlar, endokrinolojik hastalığı olanlar, kemik metabolizmasını etkileyen hastalığı olan veya bu tip ilaç kullananlar, hormon replasman tedavisi görmüş olanlar ve 75 yaş üstünde olan hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Hastalar osteoartrit grubu ve kontrol grubu olarak iki gruba ayrılmıştır. Heberden nodülleri olan el osteoartritli postmenopozal kadınlar osteoartrit grubuna, aynı yaş ve cinsten Heberden nodülleri ve semptomatik osteoartriti olmayanpostmenopozal kadınlar kontrol grubuna alınmıştır. Osteoartrit grubuna 80, kontrol grubuna da 80 hasta olmak üzere toplam 160 hasta çalışmaya alınmıştır. Her iki gruptaki hastaların kan biyokimyası, tiroid fonksiyon testleri ve osteoporozbelirteçleri (serum alkalen fosfataz, serum kalsiyum ve fosfor düzeyi, osteokalsin, 25 D3 düzeyi, osteokalsin ve deoksipridinolin düzeyi) düzeyine bakılmış, KMD değerleri ve torakolomber yan, pelvis, diz ve el ön arka grafileri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Osteoartrit ve kontrol grubun röntgen grafileri aynı cihaz ile, aynı teknisyen tarafından çekildi. Grafilerin değerlendirilmesi Kellgren ? Lawrence skalasına göre grade 0, I, II, III ve IV olarak hesaplandı. Her iki grubun lomber ve femur kemik mineral dansitesi ölçümleri aynı DEXA cihazı ile, aynı teknisyen tarafından ölçüldü. 25 D3 değeri osteoartrit grubunda kontrol grubuna göre yüksek bulunmuştur ve istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Ancak lomber vertebralkemik mineral yoğunluğu kontrol grubunda osteoartrit grubuna kıyasla istatistiksel 54 olarak anlamlı yüksek bulunmuştur. Kalça kemik mineral dansitesi ve lombervertebral T skoru değerleri karşılaştırıldığında gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Sonuç olarak, primer jeneralize osteoartritin osteoporoza karşı koruyucuolmadığı yorumunu yapabiliriz. Her iki grubun daha osteoartrit gelişmemiş olanhastalarında, primer jeneralize osteoartritli grupta lomber omurga kemik mineral yoğunluğu kontrol grubuna göre düşük bulunmuştur. Ancak primer jeneralize osteoartritli grupta torakolomber bölgede osteoartrit dereceleri arttıkça kemik mineral dansitesi değerleri de artmıştır. Bu sonuç lomber bölgenin kemik mineral dansitesinin DEXA cihazı ile ön arka olarak çekildiği için osteofitler nedeniyle yanıltıcı olabilir. Primer jeneralize osteoartritli grupta femur boynu kemik mineral dansitesi primer koksartrozlu hastalara göre düşük bulunmuştur. Bu sonuç primerkoksartrozun osteoporoza karşı koruyucu olabileceğini düşündürmektedir. Primerjeneralize osteoartritli hastaların diz grafilerinin osteoartrit dereceleri arttıkça lomberkemik mineral dansite değerleri yüksek bulunmuştur. Ancak bu ilişki IV. osteoartritderecesinde bozulmuştur. Kontrol grubunda ise böyle bir ilişki saptanmamıştır. Dolayısı ile diz osteoartritinin osteoporoza karşı koruyucu olduğu yorumuyapılamaz. Ancak primer jeneralize osteoartritli hastaların bölgesel osteoartrittutulumuna göre yapılan alt gruplandırmalarda hasta sayısı az olduğu için elde edilen sonuçlar tartışmaya açıktır.