İvriz öğretmen okulları

Köy enstitüleri hareketi 193 5 'ten sonra başlayan, köylerin kalkınmasında eğitimden istifade etmeyi amaçlayan bir süreçtir. Bu okulların en önemli amacı köy koşullarına göre, köy için, köyde eğitim olmuştur. Enstitüler Türk eğitim tarihi açısından çok önemli bir deneme niteliğindedir. Amaç, ilke, uygulama ve sonuçları itibariyle çağdaş eğitim kurumlarıydı. ' İvriz Öğretmen Okulları' adını taşıyan ve sonuç-değerlendirme kısmı dışında üç bölümden oluşan bu çalışma 1940- 1977 yıllan arasındaki Türk eğitim sisteminin ufakta olsa bir açılımı niteliğindedir. Araştırma konumuz olan İvriz Öğretmen Okulları'nın gelişim süreci 193 7 'de açılan eğitmen kursları ile başlamıştır. 1941 yılında İvriz Köy Enstitüsü adıyla açılan okul bu ismiyle 1954 yılına kadar faaliyetlerini sürdürmüştür. O dönemde bir müdür ve elli öğretmen okulun alt yapısını oluşturmuştur. Enstitü zamanla gerek personel gerekse bina sayısı bakımından gelişmiştir. Enstitü öğrenci alımında diğer köy enstitülerinde olduğu gibi çevre köyler başta olmak üzere Niğde, Nevşehir illeri ile Mersin ili Mut ilçesinin köylerinden de öğrenci almıştır. Zaten köy enstitüleri hareketinin ana teması köyleri canlandırmaktı. 11 Kasım 1941 tarihinde açılan İvriz Köy Enstitüsü'nde, 1954 yılında İlköğretmen Okulu'na dönüşünceye kadar, 5 müdür ve 110 öğretmen görev yapmıştır. Çevresine sosyal ve kültürel açıdan büyük etkileri olmuş olan Enstitü, ilk mezunlarını 1946 yılında vermiştir. Enstitülerin ilköğretmen okullarına çevrildiği yıl olan 1954'e kadar toplam 573 öğrenci mezun olmuştur. Mezun olan öğrencilerin bir kısmı İlköğretmen Okulu döneminde, bu okulda öğretmen olarak görev yapmıştır. İvriz Köy Enstitüsü'nde müdür, müdür yardımcıları ve öğretmenler dışında şimdiki eğitim sistemimiz içerisinde yer almayan eğitimbaşı, tanmbaşı, işlikbaşın gibi görevlilerin de olduğu görülmektedir. İvriz Köy Enstitüsü binalarının büyük kısmı öğretmen ve öğrenciler tarafından yapılmıştır. Enstitüye yardım için diğer enstitülerden öğretmen ve öğrencilerin yardıma geldiği görülmektedir. Bu durum diğer enstitülerle dayanışma içinde olunduğunu göstermektedir. Enstitüler 1943 yılına kadar kendi şartlarına ve imkanlarına göre eğitim programı hazırlayıp uygulamışlardır. 1943 yılında yayımlanan 'Köy Enstitüleri Öğretim Programı' ile ortak bir program düzenlenmiş ve bütün enstitüler yavaş yavaş aynı programı uygulamaya başlamıştır. Köy Enstitüleri 27/01/ 1954 tarihinde çıkarılan 6234 sayılı 'Köy Enstitüleri İle İlköğretmen Okullarını Birleştiren Kanun' ile yerini İlköğretmen Okullarına bırakmıştır. Yasa ile İvriz Köy Enstitüsü de İvriz İlköğretmen Okulu adını almıştır. İvriz İlköğretmen Okulu, İvriz Köy Enstitüsü'nün devamı diğer bir tabirle mirasçısıdır. Çünkü, enstitü öğretmenleri bu okulda görev yaptığı gibi enstitü binaları da İlköğretmen Okulu'nun binaları haline getirilmiştir. İvriz İlköğretmen Okulu'nda, 1954 yılından 1977 yılına kadar 10 müdür ve 167 öğretmen görev yapmıştır. Bu süre içerisinde 3378 öğrenci mezun olmuştur. Diğer öğretmen okullarında olduğu gibi, İvriz İlköğretmen Okulu da ortaokul üzerine 3 yıllık eğitim verirken, Öğretmen Okulları Genel Müdürlüğü'nün 17 Aralık 1969 tarih ve 320.2/212/ 19516 sayılı yazısı, Bakanlık Makamının 17.12. 1969 tarih ve 19517 sayılı oluru ve Talim ve Terbiye Kurulu'nun 18 Mart 1970 tarih ve 44 sayılı kararıyla ilköğretmen okullarının ilkokul üzerine 7 yıllık, ortaokul üzerine 4 yıllık eğitim vermeleri kararlaştırılmış ve bu yolla bir sistem değişikliğine gidilmiştir. İlköğretmen okulları da gerek öğrenci alımı ve çağdaş eğitim ve öğretim anlayışı, gerekse köy stajı ve yaz çalışmaları ile örnek okullar arasında düşünülebilir. m Günümüzde sadece şehir okullarında staj yapan öğretmen adayları bulunurken, ilköğretmen okullarında öğretmen adaylarına hem şehirde hem de köylerde staj yaptırılması üzerinde durulması gereken bir konudur. Zamanımız- da mezun olan öğretmenlerin büyük çoğunluğu köylere tayin edilmekte ve maalesef oraya uyum sağlamakta güçlük çekmektedirler. Bu sıkıntıların giderilmesi ve gerekli tedbirlerin alınması için yetkililere büyük sorumluluklar düşmektedir.