Kadın girişimciliği, kadın girişimciliğinin önündeki engeller ve gelişmeler; Türkiye örneği

Girişimcilik, insanlığın var oluşundan bugüne hayatın içerisindedir. Eski çağlarda insanların hayatlarını devam ettirebilmek adına bulundukları eylemlerin pek çoğu girişimcilik olarak değerlendirilebilir. Örneğin tarımsal faaliyetlerde bulunan insanlar, bunu bir ileri safhaya taşıyarak takas usulünü geliştirmişler, girişimciliğe farklı bir boyut kazandırmışlardır. Esasında Eskiçağlardaki bu uygulamalar, günümüz dünyasının girişimcilik anlayışına bir zemin hazırlamıştır. Günümüz dünyasındaki girişimcilik anlayışının temelleri Sanayi Devrimi ile atılmıştır. Bu döneme kadar el tezgahları, çeşitli zanaat dalları çerçevesinde gelişen girişimcilik anlayışı, teknolojik gelişmelerle beraber değişime uğramıştır. Artık bilgi temelli üretim ve hizmetlere daha fazla önem verilmektedir. Girişimci, kendi bilgi ve donanımı ile üretim ve hizmet dünyasına farklı bir bakış açısı, satış tekniği ya da üretim sistemi getirebilen ve bunu uygulamaya aktarabilen kişidir. Gelişmiş ülkeler, genellikle girişimciliğin önemini kavramış olan ülkelerdir. Çünkü girişimciliğin istihdamın artırılması, ekonomik refahın iyileştirilmesi, bölgeler arası gelişmişlik farkının dengelenmesi gibi pek çok işlevi vardır. Girişimciliğin ekonomik işlevlerinin yanında toplumsal işlevleri de vardır. Girişimcilik anlayışının geliştiği toplumlar yenilik, yaratıcılık ve risk almaya daha yatkındır. Girişimciliğin öneminin anlaşılması üzerine insanların girişimciliğe teşvik edilmesine yönelik çalışmalar, hem dünya genelinde hem de ülkemizde artmıştır. En fazla da kadın girişimciliği üzerinde durulmaya başlanmıştır. Çünkü toplum nüfusunun yarısını kadınlar oluşturmaktadır ve bu göz ardı edilebilecek bir oran değildir. Dünya geneline bakıldığında gelişmiş ülkelerde kadın girişimci oranı erkeklerle yarışabilecek düzeydeyken, gelişmekte olan ülkelerde kadın girişimci oranı erkeklerin oldukça gerisinde kalmaktadır. Ülkemizde ise son yıllarda kadın girişimcilerin desteklenmesine yönelik olarak hükümet, sivil toplum kuruluşları, yerel ve sosyal destek grupları tarafından yardımlar yapılmakta, çeşitli destek programları düzenlenmekte, mesleki eğitim ve danışmanlık hizmetleri verilmektedir. Fakat hükümet, STK'lar ve dernekler vasıtasıyla sağlanan desteklere rağmen gelişmiş ülkelerle kıyaslandığında kadın girişimci oranı ülkemizde istenilen seviyede değildir. Ülkemizde kadın girişimciliğinin önünde toplumsal ve kültürel şartlara bağlı olarak bir takım engeller bulunmaktadır. Bunların başlıcaları; eğitim ve tecrübe eksikliği, kadına yüklenen toplumsal rol, cinsiyete dayalı ayrımcılık, iletişim ve koordinasyon problemi, bürokratik engeller ve örgütlenememe sıralanabilir. Toplumun hemen hemen yarısını oluşturan azımsanamayacak bir çoğunluğun yine içinden geldikleri toplum tarafından çalışma hayatının dışında bırakılması oldukça düşündürücüdür. Her bireyin ilk eğitimini anneden aldığı düşünüldüğünde uygarlıkların mimarı olarak düşünülebilecek kadınların her alanda toplumsal hayatın içinde olması, girişken ve üretken olması gereklidir. Yeniliğe ve yaratıcılığa açık nesillerin yetişmesi; kendisini geliştirmiş, ekonomik ve sosyal alanda kendi ayakları üzerinde durabilen, özgüveni tam kadınların toplumda çoğunluğu oluşturmasına bağlıdır. Dolayısıyla bu çalışmada ülkemizde kadınların çalışma hayatına neden yeteri kadar dahil olamadıkları, kadınların girişimci olmalarının önündeki engeller etraflıca tartışılacaktır. Ayrıca diğer ülkelerdeki kadın girişimciliğine dair veriler ile Türkiye'deki kadın girişimciliğine dair veriler mukayese edilerek ülkemizdeki kadın girişimciliğinin mevcut durumu üzerine bir değerlendirme yapılacaktır. Bu bağlamda yapılan çalışmanın amacı; ülkemizdeki kadın girişimciliğinin mevcut durumunu ve kadın girişimciliğinin önündeki engelleri incelemektir. Bu çalışmanın, ülkemizde kadın girişimcilerin karşılaştıkları temel problemlere ve ülke ekonomisine katkılarına dair bir farkındalık oluşturarak literatüre katkı sağlayacağı, akademik çevrelerde kadın girişimcilerin önünü açacak farklı çalışmalara naçizane bir fikirsel temel hazırlayacağı düşünülmektedir.