İmam hatip lisesi bünyesindeki imam hatip ortaokullarıyla müstakil imam hatip ortaokullardaki örgüt kültürünün incelenmesi

Araştırmanın amacı İmam hatip lisesi bünyesindeki imam hatip ortaokullarıyla müstakil imam hatip ortaokullarındaki örgüt kültürünün nasıl farklılaştığının incelenmesidir. Bu bağlamda nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin birleşiminden oluşan karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Tuzla, Pendik, Kadıköy, Ataşehir ve Üsküdar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı resmi imam hatip ortaokullarında çalışan öğretmenler oluşturmaktadır. Bu evren içinden seçkisiz örneklem alma yolu ile belirlenen toplam 298 öğretmen örneklemi oluşturmuştur. Örneklem grubundaki öğretmenlerden veri toplamak amacıyla kişisel bilgi formu, Örgüt Kültürü Ölçeği ile nitel araştırma anket soruları kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen veriler kodlanarak bilgisayar ortamında SPSS paket programı yardımıyla çözümlenmiştir. Ölçeğin birinci bölümüyle ilgili verilere ilişkin frekans ve yüzde dağılımı alınmış, öğretmenlerin tutumlarının ve algılamalarının belirlenmesine yönelik olarak aritmetik ortalama ve standart sapma, tutumlar arasında farklılığı ortaya koyabilmek için ikili karşılaştırmalarda dağılım normal olduğundan 't' testi ikiden fazla değişken gruplarının karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Farklılığın anlamlı bulunması durumunda Scheffe testi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular şunlardır:Örneklem grubunu oluşturan öğretmenlere uygulanan okul kültürü ölçeği puanlarının cinsiyet, branş, çalıştıkları okulun şekli ve kıdem değişkenine göre toplam ölçek ile hiçbir alt boyutta anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Yaş değişkenine göre ise grupların aritmetik ortalamaları arasında bilgi akışı alt boyutunda anlamlı bir farklılık bulunurken toplam ölçek ile diğer alt boyutlarda anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Öğretmenler görüşmeler sırasında imam hatip kültürü diye niteledikleri imam hatip okullarında olan ortak bir kültürden bahsetmişlerdir. Müstakil imam hatip okullarında yaşanan kültüre ilişkin olarak birçok öğretmen ve yönetici imam hatip ortaokullarının müstakil olması gerektiğini düşünmektedirler. Öğretmen ve yöneticilerden bir kısmı imam hatip ortaokulları ile imam hatip liselerinin birlikte eğitim görmesini önermektedirler. Ancak hepsi kültürel farklılıklar işaret etmiştir. Görüşme yapılan yönetici ve öğretmenler özellikle öğretmenler arası iletişimde kalabalık ve müstakil olmayan okullarda problemler yaşandığına vurgu yapmışlardır. Öğretmenlerin diğer gruplarla iletişime geçmeyecekleri birbirleriyle seviye yarışına girebilecekleri belirtilmiştir. Birlikte eğitim olması birçok okulda mekansal sıkıntılara yol açmaktadır. Öğretmenler lise öğrencilerinin çoğunlukla olumsuz davranışlar sergileyerek ortaokul öğrencilerine kötü örnek olduğunu düşünmektedirler. Fakat lise öğrencilerinin örnek davranışlarıyla küçükleri etkileyebilecekleri de vurgulanmıştır. Yönetmeliklerin farklı olmasının uygulama zorluklarına yol açtığı ifade edilmiştir. Mevzuat farklılıkları iş yoğunluğuna sebebiyet vermektedir. İş paylaşılması ise alan hakimiyetini zorlamakta ve iletişimi güçleştirmektedir. Disiplin yönünden, belirli gün ve haftaların işlenmesi yönünden, ders seçimi ve ders geçme yönünden farklılıkların okul idaresini zorladığı ifade edilmiştir.