turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İngiltere'de sanayi devrimi ve işçileşme süreci

İngiltere'de 18. yy.'ın son çeyreğinde başlayan ve yaklaşık bir asır süren dönem, 'Sanayi Devrimi' olarak adlandırılır. Sanayi Devrimi; insanoğlunun üretim faaliyetini sıçratarak doğaya hakim olma sürecini hızlandırdığı gibi, yeni toplumsal formların ortaya çıkışım da beraberinde getirdi. Bu yönüyle İngiliz Sanayi Devrimi; İngiltere'nin toplumsal yapışım değiştirmesinin ötesinde, tüm dünyanın modernleşmesinin zeminini hazırladı. Şüphesiz, Sanayi Devrimi'nin teknolojik boyutu öncelikle göze çarpmaktadır. Ancak, gerek 'Sanayi Devrimi' olgusunun kendisi, gerekse de oluşumunun nedenleri ya da sonuçlan yalnızca teknolojik boyutla açıklanamaz: İktisadi süreçler, toplumsal grupların faaliyetleri, devlet, uluslararası ilişkiler ve daha bir dizi öğe Sanayi Devrimi'nin irdelenmesinde temel dinamikler olarak öne çıkabilmektedir. Sanayi Devrimi'nin oluş dinamiklerinin açığa çıkartılması için yapılan tartışmalarda, iki temel yaklaşım kendini göstermektedir. Birinci yaklaşım, ticaretin gelişimine bağlı olarak İngiliz toplumunun dönüşümünü açıklamaya çalışırken; ikinci yaklaşım, İngiliz toplumunun geçirdiği içsel süreçlere ağırlık vermektedir Bu iki ana yaklaşım; Sanayi Devrimi'nin oluşum sürecini 11. yy.'a kadar götürebilmekte ve konuyu daha çok iktisadi kategoriler temelinde ele almaktadır. Öte yandan, konunun sadece teknoloji ve iktisat temelinde 125 tartışılmasına itiraz eden ve devlet, siyaset gibi diğer toplumsal öğelerin devre dışı bırakılmasının, tartışmayı kısırlaştıracağını öne süren görüşler de mevcuttur. Sanayi Devrimi'nin mesafe kat etmesiyle; kentleşme, işçileşme, işçi sınıfı hareketleri gibi modern çağa özgü olgular ortaya çıkmış ve bu olgular önemli tartışma başlıkları haline gelmiştir. İngiltere bu dönemde ticaret ve üretim darılarında diğer ülkelere açık ara bir üstünlük sağlamış ve 'Dünyanın Atölyesi' unvanım kazanmıştır. Söz konusu üstünlük doğal olarak İngiltere'yi zenginleştirmiş, ancak kitlelerin refah düzeyinde bir düşüş de yaşanmıştır. Bu dönemde de kitleler; bu yandan yüzyıllardır sürdüre geldikleri alışkanlıklarım ve yaşam biçimlerini terk etmek zorunda kalmışlar, diğer yandan büyük bir sefalet içine düşmüşlerdir. Bu durum, yeni bir topluma geçişin aşrılıklarının bir sonucu olmakla birlikte; tek basma böylesi bir yaklaşım açıklayıcı gözükmemektedir: Yeni toplumun kar odaklı iktisadi mantığı, işçilerin bilinçlilik ve örgütlülük düzeyi, devlet ve daha birçok unsur yaşanan sürecin inşasında belirleyici olabilmiştir. 126
Küreselleşmenin Türkiye ve Güney Kore'deki işgücü açısından yarattığı sosyal sorunlar

Bu çalışma küreselleşme sürecinde küresel çapta hareket özgürlüğüne kavuşan sermayenin, yerel düzeyde sınırlı tutulan işgücü üzerinde yarattığı sosyal sorunları ele almaktadır. Dünyadaki bütün toplumlarda olduğu gibi küreselleşme sürecine entegre olma yolunda hızla ilerleyen Türkiye ve G. Kore'de de bu durumdan en çok etkilenenlerin başında küresel rekabet ortamında faaliyet gösteren şirketlerde orta düzey çalışanlar gelmektedir. Bu bağlamda çalışma, Türkiye ve G. Kore'de orta düzey çalışanların sosyo-ekonomik olarak küreselleşmeden nasıl etkilendiğini ortaya çıkarmaya yönelmiştir. Alan çalışması, Türkiye ve G. Kore'de değişik şehirlerde küresel rekabet içinde faaliyet gösteren şirketlerde istihdam edilen orta düzey büro çalışanları arasında yapılmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda, çalışanların içinde bulunduğu durumun değerlendirebilir hale getirilmesi için 49 kapalı uçlu sorudan oluşan anket uygulaması ve bu anket çalışmasını tamamlayıcı olarak derinlemesine mülakat yapılmıştır. Bu çerçevede örneklemimize dahil edilen iki ülke çalışanlarının sosyo-ekonomik ortamı, istihdam biçimi, çalışma süresi, iş güvencesi, çalışma saati, çalışma koşullarının nasıl belirlendiği, sermayeye karşı sendikal faaliyete katılım, sahip oldukları sosyal güvenlik haklan, kendi işlerine bakış açılan, geleceğe bakış açılan ve yaşadıkları sorunun kaynağı olarak küreselleşme bilincine sahip olup olmadığı irdelenmiştir. Sonuç olarak, küreselleşen sermayenin işgücü üzerinde kurduğu baskıların istihdam ortamının istikrarsızlaşmasına, iş güvencesinin ortadan kalkmasına, maaş ve sosyal güvenlik haklarının erozyona uğramasına yol açarak işgücünü sadece ekonomik bakımdan değil aynı zamanda sosyal olarak da olumsuz yönde etkilediği saptanmıştır. Çalışmada iki ülke işgücünün yaşadığı sorunların bir kısmının ortaya çıkarılmış olmasının, ulus devletinin çaresiz kaldığı küreselleşmeye karşı, işgücünün ekonomik ve sosyal sorunlarına cevap verecek küresel ve toplumsal çabaların oluşmasına katkıda bulunacağı düşünülmektedir. 312
Kentteki farklılık algısı

Tarih boyunca, sosyal bilimler alanının temel konularından biri olan öteki kavramı, modern dönem ve sonrasında kendisine yüklenen anlam çerçevesinde şekillendirilerek 21. yüzyılın önemli kavramlardan bir tanesi haline gelmiştir. Farklılıkların yoğunlukla görüldüğü kentler, öteki kavramı üzerinden üretilen ötekileştirme, yabancı düşmanlığı, ayrımcılık, dışlama vb. negatif içerikli akım ve olguların merkezi durumundadır. Günümüz dünyasının tartışılagelen meselelerinden olan kentteki farklılık algısı çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Araştırmada, kentli bireylerin, farklı olana dair algıları, yaptıkları tanımlamalar analiz edilmeye çalışılmıştır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde çalışmanın kavramsal ve kuramsal çerçevesi ele alınmıştır. Öncelikle, kimlik kavramı ve kimlik kavramının öteki olgusu ile ilişkisinden bahsedilmiştir. Sonrasında ise öteki algısı, ötekileştirme ve ötekiliğin toplumsal inşası konuları üzerinde durulmuştur. Son olarak; kent olgusu ele alınmış, kentsel mekanın kullanımındaki farklılıklardan bahsedilmiştir. İkinci bölümde, öteki ile beraber yaşama bahsi ele alınmıştır. Bu bölüm iki alt başlığa ayrılmıştır; ilki, öteki ile iletişimi etkileyen faktörlerdir. Bu kısımda, kalıpyargı, önyargı, iç grup ve dış grup kavramları incelenmiş ve öteki ile iletişimdeki yerine değinilmiştir. İkinci başlıkta ise ötekiliğin toplumsal süreçlerine yer verilmiştir. Araştırmanın son bölümünde, Üsküdar ilçesi içerisinde ikamet eden 30 kişi ile gerçekleşen nitel araştırmanın veri analizleri yer almaktadır. Araştırmanın yöntem ve tekniklerinin açıklanmasından sonra, oluşturulan kod/kavram haritaları çerçevesinde QDA Miner Nitel Veri analizi programı kullanılarak elde edilen grafiklere ve analizlere yer verilmiştir.
Ulusal kimliği tiyatro ile kurmak: Türk tiyatrosunun kimlik inşasındaki işlevi

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yılları, aynı zamanda ulusal kimliğin inşa edilmeye çalışıldığı yıllardır. Amaç, Osmanlı İmparatorluğu'nun çok kimlikli mirasını dışlayarak yerine Türk ulusal kimliği yaratmaktır. Cumhuriyet ideolojisi, kuruluşundan itibaren bu amaç doğrultusunda kültür ve sanatı araç olarak kullanır. Kültür ve sanat politikaları; modernleşme projesini, Kemalist ideolojiyi ve Cumhuriyet değerlerini yerleştirmek üzerine kuruludur. Bu dönemde yazılan tiyatro oyunları da kurucu kadronun anılan hedefleri doğrultusunda araçsallaştırılır. Oyunlar, Cumhuriyet'in yerleştirmek istediği düşünce ve değerlerin ileticisi olarak var edilir. Bu oyunların oyun kişileri de, verilmek istenen mesajı sahneden seyir yerine taşımakla görevli bir askı olarak var edilmişlerdir. Bireysel öykülerinden ya da seçimlerinden söz etmek mümkün değildir. Kendilerini değil ulusun değerlerini temsil ederler. Bu bağlamda kaçınılmaz olarak ulusal alegori kavramıyla okunmaya uygun metinler olarak var olurlar. Türk ulusal kimliği inşasında Ziya Gökalp'in mefkure fikri önemli yer tutar. Gökalp düşüncesi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş ideolojisine olduğu kadar tiyatro oyunlarına da etki etmiştir. Gökalp düşüncesinin etkisi, oyun kişilerinin yaratılmasında da kolaylıkla görülebilir. Öte yandan oyunlarda ve oyun kişilerinde, Cumhuriyet'in milliyetçilikle koparamadığı bağın ve Türk modernleşmesinin ulusallık ve modernizm arasındaki gerilimde var olmasının izleri de rahatlıkla sürülebilir.
Women's resistance: Avon strike and women workers resistance

Kapitalist sistemin ve küreselleşmenin rekabetçi ve kar odaklı doğası, işçi hakları ve emeğin sömürülmesi konularında sorunlu bir ortam yaratır. Bu tez, uluslararsı kozmetik firması Avon'da çalışan işçi kadınların direnişini ele almayı amaçlamaktadır. Söz konusu kadın işçilerin grevi, 2016 yılının Mayıs ayında, çalıştıkları ortamda karşılaştıkları haksızlıklara karşı çıkmak için sendika üyesi oldukları için işten çıkarılmaları ve firmanın yenilenen iş sözleşmesini kabul etmemeleriyle başladı. Direnişin sonunda 130 yıllık kozmetik pazarlama geçmişşine sahip olan Avon, tarihinde ilk kez işçilerle masya oturdu ve anlaşma imzaladı. Direniş sırasında kadınlar seslerini duyurmak için farklı araçlar kullandı. Bunlardan biri ve tezdeki odak noktası sloganlardır. Sloganlar, firmanın kullandığı sloganlar ile politikalarındaki çelişkileri ortaya çıkarmak ve kadın işçilerin mücadelelerini anlamak için önemli iletişim araçları olarak işlev görmüştür. Tezde, çeşitli sosyal medya platformlarında ve internette yayınlanan kadın işçilerin kişisel hikayelerinden ve direniş sloganlarından yola çıkılarak, Avon direnişinin, kapitalist ve küreselleşme politikalarının toplumsal cinsiyet boyutunu ve topluma yansıtılan çelişkiler açığa vurmaya çalışılmıştır. Grevin, kapitalizmin bireyci yönüne meydan okuyarak dayanışma ve direnişin önemi vurgulanmıştır.
Türk folklorunda ölüm üzerine sosyolojik bir çalışma

İTürk Folklorunda Ölüm Üzerine Sosyolojik Bir Çalışma? adlı çalışmamızda ölüm ritüellerini içeren kültürel unsurların devamlılığı işaret edilmiştir. Birey ve toplum hayatındaki geçiş dönemlerinden biri olan ölüm geçiş dönemi, toplumun sahip olduğu inanç sistemine göre şekillenmektedir. Ancak diğer geçiş dönemlerinde olduğu gibi, bu dönem de içinde geçmişş inançların kültürel unsurlarını barındırmaktadır. Ölüm öncesinde, ölüm sırasında ve ölüm sonrasında toplum üyeleri tarafından gerçekleştirilen işlemler, sosyal dayanışmayı, sosyal bütünleşmeyi ve sosyal kontrolü etkilemektedir. Bu nedenle ölüm, bireysel olması yanında toplumsal bir olaydır. Ölüm anlayışının temelinde, toplumun sahip olduğu inanç sistemi yer almaktadır. Bu nedenle çalışmamızda; Eski Türklerin ölüm anlayışına geçmeden önce, genel olarak Şamanizm ve Gök Tanrı inancına değinilmiştir. Anadolu'daki ölüm anlayışının şekillenmesinde, hakim inancın İslamiyet olması nedeniyle de İslamiyet'te ölüm anlayışına kısaca yer verilmiştir. Türklerin geçmişşten günümüze dek sahip oldukları ölüm ritüellerinin derlendiği bu çalışmada, eski ritüellerin günümüz Türk toplumlarında, kısmen değiştirilerek ya da benzer şekilde uygulandığı görülmüştür. Bunun nedeni, sosyal değişmeye ve farklı inanç sistemleri altına girilmesine karşın, kültürel alışkanlık haline gelmiş inançsal uygulamaların, dolaylı ya da dolaysız nedenlere bağlı olarak kalıcı olmasıdır.
The socio-legal status and pictorial representations of children and adolescents in early modern Ottoman society

Bu çalışmada 16. yüzyıldan 18. yüzyılın başlarına kadar olan zaman aralığında üretilmiş Osmanlı kitap resimlerinde erken modern Osmanlı toplumunun çocuklarının ve ergenlerinin nasıl temsil edildiklerini Osmanlı resim sanatı ve gelişimi içinde konumlandırmayı amaçlıyorum. Bu tezin iki temel odak noktası vardır. Birincisi; çocukluğun ve ergenliğin erken modern Osmanlılar için ne olduğunu ve ne anlama geldiğini temel olarak Osmanlı seçkinlerinin ürettiği birçok eser üzerinden inceleyerek çocukluk ve ergenlik algılarının cinsiyete, statüye ve yaşa bağlı olarak değiştiğini göstermektir. İkincisi; kitap resimlerinde çocukları ve ergenleri görselleştirirken kullanılan sanatsal teamülleri toplumdaki çocukluk ve ergenlik algıları ile bağdaştırarak tespit etmektir.
Türkiye'de soylulaştırma: Ankara Dikmen Vadisi örneği

Bu çalışmada, öncelikle Neoliberal politikaların yalnızca ekonomi politikaları olarak görülmemesi gerektiğinin altı çizildi. Kapitalist sistemin yaşadığı kriz her ne kadar ekonomik bir kriz olarak kendisini dışa vursa da gerçeğin öyle olmadığı anlaşılacaktır. Sermayenin kendisini kentsel mekanda yeniden üretimini sağlamak amacıyla neoliberal politikalar başta iktisadi olmak üzere, sosyal, kültürel alanda birçok düzenlemenin yapıldığı uygulamalardır. Bu politikalar kuşkusuz mekan üzerinde de son derece etkili olmuştur. Bu bağlamda küresel bir strateji olarak soylulaştırma deneyimlerine yer verilmiştir. Küreselleşmenin bu yeni ekonomik düzeninde, yoksulların kıymetlenen kentsel arazilerinin küresel sermaye tarafından nasıl potansiyel yatırım bölgeleri olarak değerlendirildiği görülecektir. Son yıllarda, dev emlak şirketleri ve geliştirici firmalarca inşa edilen, tasarım değeri taşıyan ve elit bir tüketime sunulan yüksek apartman bloklarından veya alçak lüks konutlardan oluşan bu yeni inşa alanlarında, en az tek tek restore edilen tarihi apartmanların oluşturduğu sokak/mahalle profilleri kadar, soylulaştırılmış kent coğrafyasının bir parçası haline gelmiştir. Hemen hemen her çalışma alanının merkezinde, onun varlığını tanımlayan ve yaşamına devam etmesini sağlayan asli bir temeli vardır. Soylulaştırma alanı için de 'yerinden edilme' işte böyle bir temeli teşkil etmektedir. Soylulaştırma ve yerinden edilme arasındaki ilişki ve bunun adalet kavramıyla ilişkilendirilmesi de bu çalışmanın konusunu oluşturmuştur.
13.-15. yüzyıllarda Anadolu'da Ahilik: Kurumsallaşma, toplumsal yapı ve ideoloji

Anadolu'nun Türkler tarafından fethedilmesi ve İslamlaşma-Türkleşme sürecinin başlamasıyla birlikte, bölgenin hemen hemen her yerinde Ahi lakaplı kişiler ve onlara ait tekkeler zuhur etmeye başlamıştır. XIV. yy'ın başlarında Anadolu'yu gezen ünlü seyyah İbn Battuta, çoğu zaman Ahilerin misafirperverliğine mazhar olmuş, tekkelerinde konaklamış ve eserinde haklarında geniş bilgi vermiştir. XIII.-XV. yy'da Anadolu'nun sosyo-kültürel ve ekonomik, hatta siyasal hayatında etkin role sahip olan Ahiler, sonraki yüzyıllarda da, zayıf derecede olsa bile, varlıklarını koruyabilmişlerdir. Ahiler ve mensup oldukları teşkilat özellikle son yüzyılda araştırmacıların dikkatini çekmiş, haklarında farklı ve bazen birbirine zıt pek çok görüş ileri sürülmüştür. Bu çalışma konuyla ilgili ana kaynaklardan faydalanarak konuya ilişkin yapılan araştırmaları eleştirel bir yaklaşımla değerlendirme ve Anadolu Ahiliğinin mahiyeti hakkında bir fikir edinme çabasıdır. Dört bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde Ahiliğin temeli olarak fütüvvet ele alınarak fütüvvetin kökenleri, tarihi gelişimi ve Ahilikle olan ilişkisi incelenmiştir. Ayrıca Anadolu dışı Orta Çağ İslam dünyasındaki Ahiler tespit edilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde ise Anadolu'da Ahilik teşkilatı, tarihsel açıdan bir sorgulamaya tabi tutularak, Ahiliğin Anadolu'ya girişi, tarihi gelişimi ve bir Türk kurumu olduğu tezi araştırılmıştır. Üçüncü bölümde de Anadolu Ahiliğinin kurumsallaşması ve Ahi Evren problemi ele alınmış, mitolojik ve tarihsel şahsiyeti irdelenmiştir. Dördüncü bölümde ise Selçuklu, Beylikler ve erken Osmanlı dönemlerinde Ahiler, devlet ve toplum ilişkisi incelenmiştir.
Toplumsal çözülmenin ahlaki boyutu Sodom-Gomoro örneği

Sosyolojide çalışmalar uygulamalı olduğu gibi, bu çalışmada uygulan şekliyle teorik de olabilmektedir. Her iki metodu bir arada kullanabilmek mümkündür. Sosyal olgu ve olayların açıklamalarında tek sebeplilik yerine çok sebeplilik öngörülmüştür. Yine bunlara paralel olarak komple teorileri ciddiyet arz etmez. Toplumsal olaylar tümdengelim metodu ile değil tümevarım metodu ile açıklanır. Olaylar, ilişkiler, kurumlar her zaman tek boyutlu izah tarzıyla analiz edilemez. Çünkü ilişkiler karmaşıktır. Kesin sınırlarla birbirinden ayrılması imkansızdır. Sosyal olayların ve müesseselerin araştırılmasında sosyoloji tarihi metoda da başvurur, Çünkü bugünü anlayabilmenin yolu dünü iyi bilmekten geçmektedir. Tarihte yaşamış toplumların yaşantı seyirleri ve akıbetleri günümüze ışık tutmaktadır. Ahlak fert ve toplum bazında derin, kapsamlı ve belirleyici role sahip çok mühim bir fonemendir. Kişi ve toplumu tanımadan, ahlakın etkisini ve belirleyiciliğini incelemeden, toplumsal değişim, toplumsal çözülme, anomi, çöküş veya ilerleme, gelişme ve yükselmeyi anlayabilmek mümkün değildir. Bu çalışma, kötü ahlakın kişi ve toplumları nasıl etkilediğini ve nasıl yıkılışlarına sebep olduğunu anlatabilmek için yapılmıştır.
Planlı kalkınma döneminde Türk beyin göçü

Bilgi ve teknoloji çağı olarak nitelendirilen Yüzyılımızda beyin göçü, ülkeleri yakından ilgilendirmektedir. Ekonomik Kalkınmayı gerçekleştirebilmek için doğal kaynaklar ve sermayenin yanı sıra, uzmanlaşmış teknik personel ve uygun teknolojiler gereklidir. Yeni teknolojiler üretmenin güçlükleri yanında; gelişmiş ülkeler, özellikle gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerin çok az sayıda sahip oldukları'. üstün beyin gücünü, fiili talepleri ile ülkelerine çekmektedirler. Zira yapısall farklılıklar neticesinde mevcut kalkınma dengesizlikleri, üstün sanayili devletlerin lehine beyin göçünü hızlandırmaktadır. Giriş ve Dört bölümden oluşan bu tezin: Giriş kısmında, nitelikli insan gücünün, kalkınma ve sanayileşmedeki önemi kısaca açıklanıp, beyin göçünüm tarihi bir yaklaşımla, tanımı ve unsurları verilmiştir. I. Bölümde, Beyin göçüne karşı geçmişşteki ve günümüzdeki ilgi açıklanmış; bilimin büyümesi incelenip, ülke kalkınması açısından vasıflı insan gücünün önemi vurgulanmaya çalışılmıştır. II. Bölümde, beyin göçünün coğrafi ve fiili hareketliliği incelenmeye çalışılmış, gelişmiş ülkeler ve beyin göçü ilişkisi vurgulanıp; bu göç hareketinde ülkemizin durumu, kalkınma planları ile birlikte açıklanmaya çalışılmıştır. III. Bölümde ise, Beyin göçü teorisi 4 kısımda geniş bir biçimde incelenmiştir. IV. Bölümde, göçün çareleri ele alınıp, çeşitli tedbirler ve diğer ihtimaller incelenmiş, literatürde somut tedbirlere de kısaca değinilmiştir.
Gated communities in Istanbul

Bu tez, Istanbul'daki kapalı siteleri ve bu sitelerin toplumdaki sosyal bölünmeler üzerindeki olası etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma temel olarak site sakinleri, site yönetimi üyeleri ve kapalı site projelerinin pazarlanması alanında profesyonel anlamda çalışmış kişilerle yapılan derinlemesine mülakatlara dayanmaktadır. Site sakinlerinin söz konusu siteleri tercih sebepleri, gelecekte nasıl bir yerde yaşamak istedikleri, şehir hayatına katılımları, yerel yönetimler ve site yönetimleriyle ilişkileri ve kapalı sitenin dışında yaşayan insanlarla ilgili algıları analiz edilmiştir. Araştırma için, üst sınıfa ve orta sınıfa hitap eden farklı kapalı siteler seçilmiştir. Bu yolla, kapalı sitelere yerleşme motivasyonları ve kapalı site dışındaki yaşama ilişkin algılar açısından sosyal gruplar arasında farklılıklar olup olmadığı incelenmiştir. Araştırma sonuçları, kapalı sitelerde yaşamayı tercih eden her iki sosyal grubunda, bir statü ve münhasır yaşam biçimi göstergesi olarak kendini alt sınıftan ayırmayı amaçladığını göstermiştir. Site sakinlerinin çoğu kapalı sitelere taşınmalarını, çok farklı ortamlardan gelen insanların bir arada yaşadığı şehir merkezine karşı duydukları korku ve endişe ile açıklamıştır. Oysa güvenlik endişesi ve izole olabilme ihtiyacı, kapalı sitelerde alınan güvenlik önlemleri arttıkça daha da artmaktadır. Başka bir deyişle; kapalı sitelerde daha çok güvenlik önlemi ve buna ilişkin düzenleme hayata geçirildikçe, site sakinleri kendilerini site dışındaki dünyaya karşı daha güvensiz ve endişe içinde hissetmektedir ve bu durum da ekstra güvenlik önlemlerine ihtiyaç duymalarına sebep olmaktadır.
The Impact of the economic policies on the survival strategies of the urban poor families in the post-1980 Turkey

iv ÖZ 1980 SONRASI TÜRKİYE'DE UYGULANAN EKONOMİ POLİTİKALARININ KENT YOKSUL AİLELERİNİN GEÇİM STRATEJİLERİ ÜZERİNE ETKİSİ DEMİR, Erol Yüksek Lisans Tezi Tez Yöneticisi: Yrd. Doc. Dr. Yıldız ECEVIT Eylül, 1991, 179 Sayfa By araştırmada 1980 yılı sonrasında Türkiye'de uygulanan ekonomi politikaların kent yoksul ailelerinin geçim stratejileri üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Türkiye 1980 yılında '24 Ocak istikrar tedfairleri'yle -ihracata yönelik ekonomik modele uygun ekonomi politikaları uygulamaya başladı. 1980 sonrası uygulanan bu ekonomi politikaların en belirgin sosyo-ekonomik sonuçları, ortalama gerçek ücretlerde düşme, emek gelirlerinin toplam gelir içindeki payının azalması, artan nüfusa karşın istihdam alanında yetersiz gelişme ve devletin yaptığı sosyal hizmet harcamalarında görülen azalmadır. Bu koşullarda kent yoksulları geçimlerini nasıl sağlamaktadır? Kent yoksullarının yoğun olarak yaşadığı Ankara'nın Mamak ilçesinde yapılan alan araştırmasının bulguları göstermiştir ki ailelerde giderek daha fazla kişi çalışma hayatına katılmaktadır. Ek iş yapan aile reislerinde de artış vardır. Ancak aile üyelerinin işgücü piyasasında yaptıkları işlerin önemli bir kısmı enformal sektör işlerdir ve bu işlere genellikle 1980 sonrası başlanmıştır. Dolayısıyla denilebilir ki, 1980 sonrası ortalama gerçek ücretlerin düştüğü ve formel istihdam olanaklarının yetersiz olduğu ortamda, aile üyeleri aile gelirini artırmak için, enformal sektör işlere yönelmektedirler. Akrabalar arasında yardımlaşma ve dayanışma, 1980 sonrası ekonomik zorluklar ortamında ailelerin geçimlerini kolaylaştırmaktadır. Konut yapımı, bore para alma, is bulma, yiyecek yardımı alma gibi geniş bir alanda yardımlaşma ve dayanışma ilişkileri vardır. Kent yoksul aileleri dayanıklı tüketim malları kullanmaya doğru bir eğilim içinde olsalar da tüketim harcamalarını kısmaktadırlar. Buna rağmen aileler devam eden bir borçlanma içine girmektedirler. Aileler tüketimlerinde elden geldiğince kendi kaynaklarını kullanmaya yönelmektedirler. Yiyeceklerin hazırlanması ve konutun bakımı gibi geçimlik faaliyetler öncelikli aile kaynakları kullanılarak yapılmaktadır. Böylece geçimlik faaliyetler tüketim harcamalarını azaltma işlevini görmektedir. Sonuç olarak söylenebilir ki, kent yoksullarının uyguladıkları geçimi kolaylaştırıcı bu stratejiler onların yeniden-üretiminin maliyetini azaltmaktadır. Çalışan sınıf olarak kent yoksullarının yeniden-üretiminin maliyetinin azalması sermaye birikim sürecine katkıda bulunur ve 'ihracata yönelik' bir ekonomik modelde ucuz emek-gücü sağlar.