Ortaokul öğrencilerinin öğrenme yaklaşımları ile değerlendirme uygulamalarına yönelik algıları arasındaki ilişkilerin kanonik korelasyon analizi ile incelenmesi

Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin Fen Bilimleri dersinde benimsedikleri öğrenme yaklaşımları ile sınıf-içi değerlendirme ortamına ve değerlendirme görevlerine yönelik algıları arasındaki ilişkileri araştırmaktır. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden olan korelasyonel ve nedensel karşılaştırmalı araştırma modelleri esas alınmıştır. Araştırmanın örneklemini, Sivas il merkezindeki devlet okullarında öğrenim gören 1040 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri; öğrencilerin Fen Bilimleri dersini öğrenirken benimsedikleri öğrenme yaklaşımlarını belirlemek amacıyla Cavallo (1996) tarafından geliştirilen ve Özkan (2008) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 'Öğrenme Yaklaşımları Ölçeği', öğrencilerin sınıf-içi değerlendirme ortamına ilişkin algılarını belirlemek amacıyla Alkharusi (2011) tarafından geliştirilen ve Buldur ve Doğan (2014) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 'Algılanan Sınıf-İçi Değerlendirme Ortamı Ölçeği' ve öğrencilerin Fen Bilimleri dersindeki değerlendirme görevlerine ilişkin algılarını belirlemek amacıyla da Cavanagh, Waldrip, Romanoski ve Dorman (2005) tarafından geliştirilen ve Buldur (2014a) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 'Öğrencilerin Değerlendirmeye Yönelik Algıları Ölçeği' kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde; 'Bağımlı Örneklemler için t-testi', 'Kanonik Korelasyon Analizi', 'Çok Değişkenli Varyans Analizi', 'Pearson Korelasyon Katsayısı' ve 'Friedman Testi' esas alınmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin sınıf-içi değerlendirme ortamını performansa yönelimliye kıyasla daha çok öğrenmeye yönelimli algıladıkları ortaya çıkmıştır. Bununla birlikte öğrencilerin sınıf-içi değerlendirme ortamının türlerine yönelik algılarının cinsiyet açısından anlamlı olarak farklılaştığı ancak sınıf düzeyi açısından ise farklılaşma olmadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin değerlendirme görevlerine yönelik algılarının alt boyutları arasında anlamlı farklılıklar olduğu, bu algılarının cinsiyet ve sınıf düzeyi açısından anlamlı olarak farklılaştığı belirlenmiştir. Diğer taraftan öğrencilerin yüzeysel öğrenme yaklaşımına kıyasla daha çok derinlemesine öğrenme yaklaşımını benimsedikleri belirlenmiştir. Öğrencilerin benimsedikleri öğrenme yaklaşımlarında, cinsiyet ve sınıf düzeyi açısından anlamlı farklılıklar olduğu tespit edilmiştir. Son olarak hem değerlendirme uygulamalarına yönelik algılar hem de öğrenme yaklaşımı ile akademik başarı arasında zayıf düzeyde ilişkiler olduğu tespit edilmiştir. Yapılan kanonik korelasyon analizi sonucunda ise sınıf-içi değerlendirme ortamını öğrenmeye yönelimli algılayan öğrencilerin daha çok derinlemesine öğrenme yaklaşımını benimsedikleri belirlenmiştir. Bunun yanı sıra öğrencilerin sınıf-içi değerlendirme ortamını performansa yönelimli algılamaları durumunda ise daha çok yüzeysel öğrenme yaklaşımını benimseme eğiliminde oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin değerlendirme görevlerine yönelik olumlu algıları ile derinlemesine öğrenme yaklaşımını benimseme düzeyleri arasında aynı yönlü ve güçlü bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.