Buchi Emecheta'nın The Joys of Motherhood, Tsitsi Dangarembga'nın Nervous Conditions ve Ama Ata Aidoo'nun Changes: A Love Story adlı eserlerinde toplumsal kadın cinsiyeti ve kimliği

Bu çalışmada, Sömürgecilik sonrası Afrikalı kadın yazarlardan, Buchi Emecheta'nın The Joys of Motherhood, Tsitsi Dangarembga'nın Nervous Conditions ve Ama Ata Aidoo'nun Changes: A Love Story adlı eserlerinde hem sömürgecilik sonrası hem de Batılı tarzda, Beyaz feminizmin temsil sorunundan doğan sömürgecilik sonrası feminizm ve siyah kadınının temsil sorunu temelinde tanımlanan 'kadıncılık' , Afrikalı kadıncılık ve Afrikana kadıncılığı eleştiri kuramları kapsamında incelemektedir. Bu romanlarda, gerek erkek-egemen sömürgecilik sonrası yazınından gerekse de kendilerini yekpare olarak kabul edip tanımlayan orta sınıf, Beyaz feminist söylemden dışlanan Üçüncü Dünya Afrika kadının hem yok sayılan tarihini, kültürel çeşitliliğini hem de hiçe sayılan, çeşitlilik gösteren temsilleri ve kadın kimlikleri ele alınacaktır. Tezde irdelenen bu düşünceler, tezin giriş bölümünde ortaya konan kuramsal çerçevede ele alınan Fanon, Said, Bhabha, Gayatri Spivak, Chandra Mohanty, Anne McClintock, Carole Boyce Davies, Alice Walker ve Clenora Hudson-Weems, Chikwenye Okonjo gibi sömürgecilik sonrası kuramcılarının görüşleriyle temele oturtulmaktadır. Görüşler çerçevesinde, hem kültürel hem de toplumsal cinsiyet açısından Batı'nın Doğu üzerine kurduğu dikotomik tanımlama ve söylemi geriye yazmak amaçlanmaktadır. Bunun yanı sıra, kadın kuramcıların yaklaşımları ışığında sömürgeleştirme sürecinin, Üçüncü Dünya Afrika kadınının sınıfsal, ırksal ve toplumsal cinsiyet açısından hem sömürgeci hem de yerli erkek tarafından sömürülmesini nasıl tetiklediği dikkate alınarak söz konusu durumların çalışmadaki eserlerde nasıl temsil edildiği gösterilmektedir. Birinci bölümde incelenen The Joys of Motherhood adlı romanda, sömürgecilik döneminin Nijerya'sında geleneksel Igbo kültürü tarafından kadın kimliğinin kriteri kabul edilen 'annelik' rolü ile sömürgeciliğin dayattığı yeni düzenin tetiklediği ataerkillik arasında 'çifte sömürgeleştirmeyi' yaşayan kadının kimlik arayışı, hem ataerkilliğe hem de sömürgeciliğe karşı 'annelik' aracılığıyla özne olma çabası tartışılmaktadır. Nervous Conditions adlı romanın incelendiği ikinci bölümde, sömürgeciliğin son dönemlerini yaşadığı Zimbabve'de genç bir kadının gözünden hem yerel ataerkil Shona kültürü hem de sömürgeciliğin kültürel boyutunun özellikle de kadınlar üzerindeki etkisi tartışılmaktadır. Sömürgeciliğin neden olduğu kültürel kimlik sorunları ve ataerkil Shona toplumunun yapısı karşısında 'yeni Afrikalı kadında' psikolojik olarak 'gergin durumlara' neden olan kimlik arayışı ve kendini gerçekleştirme amacı irdelenmektedir. Changes: A Love Story adlı romanın ele alındığı son bölümde ise, özgürlük hayallerinin yazarın gözünden yalan olarak gösterildiği 90'lı yılların Gana'sında, yeni-sömürgeci toplum düzeninde, hakim erkek-egemen yapı içerisinde, çağdaş Afrika kadının, Esi karakteri özelinde, kadın kimliğinin arayışı ve kadının kendisine dayatılan toplumsal cinsiyet rollerine direnerek ayakta kalma çabası incelenmektedir. Sonuç Bölümünde, Sömürgecilik deneyiminin, Afrika'nın çeşitliliği, temsili ve Afrika kadınının üzerindeki olumsuz etkileri ve bu etkilerin ilk olarak sömürgeci, sömürgecilik sonrası edebiyatta erkek yazarlar gözünden nasıl temsil edildiği açıklanacaktır. Daha sonra, Üçüncü Dünya kadınının temsil sorunu sonucunda çalışmada yer verilen sömürgecilik sonrası Afrikalı kadın yazarların eserlerinde kadın karakterlerin kimlik arayışlarını, özne olma çabalarını nasıl yansıttıkları karşılaştırılmaktadır. Çeşitlilik gösteren Afrika kadın yazınına daha somut ve yerel bir temelde yaklaşan kuramlar ışığında üç romanın da Üçüncü Dünya Afrika kadınının temsillerini ve söz konusu yazının çeşitliliğini ne derece yansıttığı sentezlenmektedir