turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Endüstriyel atıksulardan Ni, Zn, d ve Cu iyonlarının uçucu kül, klinoptildit ve baca tozu kullanılarak uzaklaştırılması

ABSTRAKT Bu çalışmada, atıksudan kimyasal çöktürme yöntemi ile Nikel, Kadmiyum, Çinko ve Bakır giderimi uçucu kül, baca tozu, klinoptilolit ve kireç kullanılarak incelendi. 0,5 g kireç ilavesi ile 50 mg/l Ni, Cd, Zn ve Cu metal iyonu giderimi incelendiğinde giderim verimi sırasıyla %97,0, %97,8, %98, 0 ve %98, 5 bulundu. 0,5 g baca tozu ilavesi ile 50 mg/l Ni, Cd, Zn ve Cu metal iyonu giderimi sırasıyla %55, 2 %50, 5 %48, 7 ve %56, 2 bulundu. Uçucu kül ve klinoptilolit ile yapılan çalışmalarda da benzer sonuçlar elde edildi. Yapılan çalışmalar sonucu uçucu kül, baca tozu ve klinoptilolit tek başlarına kullanıldığında yeterli arıtım sağlanamadığından belli oranda kireç kullanılmasına karar verildi. Ni, Cd, Zn ve Cu metal iyonu gideriminde çeşitli başlangıç konsantrasyonları için maksimum verimin elde edildiği optimum doz miktarı ve karıştırma süreleri belirlendi. 50 mg/l Ni metal iyonu gideriminde maksimum verimin elde edildiği doz miktarı (0,1g kireç + 0,4 reaktif)/l bulundu. Bu konsantrasyonda uçucu kül-kireç, baca tozu-kireç ve klinoptilolit-kireç karışımları ile giderim verimleri sırasıyla %99,2, %99, 6 ve %99, 5 bulundu. 100 mg/l Cd metal iyonu gideriminde (0,1g kireç + 0,4 reaktif)/l madde ilavesi ile uçucu kül-kireç, baca tozu-kireç ve klinoptilolit-kireç karışımları ile maksimum giderim verimleri sırasıyla %98,3, %98, 7 ve %98, 5 bulundu. (0,1g kireç + 0,4 reaktif)/ madde ilavesi ile 50 mg/l Cu metal iyonu giderimi incelendiğinde, uçucu kül-kireç, baca tozu-kireç ve klinoptilolit-kireç karışımları ile maksimum giderim verimleri sırasıyla %98,5, %98, 3 ve %98, 2 bulundu. (0,1 g kireç + 0,4 reaktif)/l madde ilavesi ile 50 mg/l Zn metal iyonu giderimi incelendiğinde uçucu kül-kireç, baca tozu-kireç ve klinoptilolit-kireç karışımları ile maksimum giderim verimleri sırasıyla %96,5, %96, 4 ve %98, 4 bulundu. Deneysel çalışmalar sırasında optimum karıştırma süresi 10 dk. hızlı 200 rpm ve 5 dk. yavaş 10rpm olmak üzere toplam 15dk. bulundu.
Determination of chemical composition in PM 2.5 samples collected in urban and semi-urban two stations in Ankara

Son yıllarda yapılan çalışmalar hava kirliliğine bağlı olarak gerçekleşen ölümlerin azımsanmayacak kadar çok olduğunu göstermektedir. Durum bu kadar ciddi olmasına rağmen nüfusu yaklaşık olarak 5.5 milyon olan Ankara'da Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından işletilen hava kalitesi izleme istasyonlarında Partikül Madde için kütlece konsantrasyonlar belirlenmekte ancak PM'nin kimyasal kompozisyonunu ortaya koyacak çalışmalar birkaç araştırma grubu dışında yapılmamaktadır. Önerilen bu çalışmada analiz edilecek PM örnekleri Hacettepe Üniversitesi, Beytepe Kampüsü, B Nizamiye ve Türkiye Halk Sağlığı Kurumu bahçesi, Sıhhiye'de konuşlandırılan iki istasyonda günlük olarak kuvars filtreler üzerinde toplanmıştır. Toplanan örnekler 1.5 cm2 büyüklüğünde parçalar alınacak ve alınan parçalar elementel karbon, organik karbon ve toplam karbon içeriklerinin belirlenmesi amacıyla Sunset Lab tarafından geliştirilen termal optik karbon analizörü kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen veri seti istatistiksel olarak değerlendirilen ve analiz edilen parametreler literatürde benzer çalışmalarda elde edilen değerlerle kıyaslanarak kentin hava kalitesi hakkında temel düzeyde bilgi edilmiştir. Örneklerde belirlenen EC ve OC değerleri kullanılarak primer ve sekonder organik karbon değerleri de hesaplanamıştır. Bu çalışmanın bulguları, yaz ve kış aylarında, özellikle şehir merkezinde, PM2. 5 ve karbonlu kirliliğinin ciddi olduğunu gösterdi. PM2. 5 konsantrasyonları, kış ve yaz aylarında her iki noktada, DSÖ, AB ve EPA standart sınırlarının üzerindedir Kentsel alanda PM2. 5 konsantrasyonlarında yaz-kış arası istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmamaktadır. Bu, trafiğin egemen kirletici kaynak olduğunu ve mevsime bağlı bir faktör olmadığını gösterir. Örnekleme dönemi boyunca OC, PM2. 5 kütlesine en fazla katkıda bulunan parametredir. OC konsantrasyonu kışın yaklaşık iki kat daha fazladır. EC ve OC konsantrasyonları hem kentsel alanda daha yüksek hem de bu alanın daha yoğun trafik ve emisyonların etkisi altında olduğunu göstermektedir. Organik karbon çoğunlukla birincil kaynaklardan şehrin atmosferine salınmaktadır.
Biyokömür eklenen toprakta Fiğ bitki gelişimine arsenikli sulama suyu etkisi

Günümüzde, toprak, su ve hava ortamlarında yaygın olarak birikmeye başlayan ağır metaller, dünyadaki bütün canlıların hayatını olumsuz yönde etkileyen önemli bir çevre sorunudur. Arsenikli suların bitki sulamasında kullanılmasıyla, arsenik bitkiye geçmekte ve bitkinin doğrudan tüketimi veya hayvan bünyesine geçmesiyle en son alıcı olarak insanlara ulaşmaktadır. Son yıllarda bitki üretim kalitesini arttırmak ve geliştirmek amacıyla toprağa biyokömür uygulaması yapılmaktadır. Biyokömür, toprak ortamından ağır metalin bitkiye aktarımını sınırlandırmakta, topraktan bitki besin maddesi kaybını önlemekte ve bitki gelişimini arttırmaktadır. Bu çalışmada, toprağa farklı biyokömür dozları (%0, %1, %2, %3) eklenerek sulama suyunda mevcut As'nin fiğ bitkisinin gelişimine etkisi ve As'in bitki aksamlarında birikimi araştırılmıştır. Fiğ bitkileri, 5 farklı dozda (0.00 1.00 2.00 4.00 8.00 mg As/L) As ile kirlenmiş sulama suyu ile sulanmıştır. Bitkilerin gelişimleri gözlemlenerek, bitki boyu ve bitki sayısı belirlenerek, hasat ettikten sonra bitkilerin kök, gövde ve yaprağı ile yetişmiş olduğu toprakta As birikimleri belirlenmiştir. Yapmış olduğumuz çalışma sonucunda sulama suyu ile verilen As'nin büyük oranda bitki aksamlarında (fiğ kökünde max.: 70.46 mg/kg As, fiğ gövdesinde 21.66 mg/kg As) biriktiği tespit edilmiştir. Yüksek As derişimi, bitki büyümesini ve gelişimini olumsuz etkilemektedir. Uygulanan çözelti içeriğindeki As'nin çoğu topraktan bitkiye aktarıldığı için, toprakta As derişimi, bitki kök ve gövde aksamlarına göre daha düşük düzeylerde tespit edilmiştir. Bitki büyümesine As etkisini belirlemek amacıyla, bitki kök ve gövde aksamlarında mikro ve makro elementlerin miktarları incelenmiştir. Sulama suyu ile As'nin verilmesi sonucu, N, P ve Mg elementlerinin bitki gövdesine aktarımını arttırdığı belirlenmiştir. Ancak, As'nin bitki gövde aksamına, K, Ca, Cu, Mn, Fe ve Zn elementlerinin taşınımını engellediği belirlenmiştir. Bitki kök aksamına ise N ve P elementlerinin aktarımını arttırdığı, K, Mg ve Ca elementlerinin taşınımını engellediği belirlenmiştir. Yalnız kökteki mikro elementlerinin taşınımını etkilemediği bulunmuştur. Fiğ bitkisine, sulama suyu ile uygulanan As derişiminin yükseltilmesi ve biyokömür eklenmesinin, bitki kök ve gövde aksamında As birikimini arttırdığı, tespit edilmiştir. Fakat toprağa %3 bitokömür eklendiğinde, 2.00 mg/L ve daha yüksek As derişimlerinde, fiğ bitkisi toprak üstü aksamında As birikimi azalmaktadır.
Modelling and assessment of landfill gas generation at afyonkarahisar landfill site

Belediye katı atıklarının yönetimi, nüfus artışı ve endüstrileşmenin gelişmesinden dolayı ülkemizdeki önemli çevresel problemlerden biridir. Bunun yanında, enerji kaynaklarının hızlı tüketiminden dolayı alternatif enerji kaynaklarının araştırılması gerekmektedir. Düzenli katı atık depolama dünyada halen en yaygın katı atık bertaraf yöntemlerinden biridir ve üretilen depo gazı önemli miktarda enerji üretimi için kullanılabilinecek metan gazı miktarı içermektedir. Bu çalışmada, Afyonkarahisar Düzenli Katı Atık Depolama Sahası için depo gazı üretiminin farklı atık kompozisyon senaryolarına göre modellenmesi amaçlanmıştır. Depo gazı üretiminin ve enerji içeriğinin tahmininde LandGEM ve IPCC 2006 modelleri bu depolama sahası için kullanılmıştır. Sonuçlara göre, metan üretim hızı ve metan üretim potansiyeli (L0) değerleri 1,56 1 /yıl ve 44,12 m3/Mg dır. Organik atıklar depolama alanında ayrı depolandığı zaman depolama alanından yaklaşık olarak %40 daha fazla metan gazı üretimi elde edilmiştir. Külün ayrılması ile %24 artış elde edilmiştir. Buna ek olarak, depolama alanlarının hizmet süresi artmıştır. Diğer taraftan az oranda geri dönüştürülebilir atık miktarı bulunduğu için eğer geri dönüştürülebilir atıklar ayrılıp, kalan atıklar depolama alanında depolanmış olsaydı metan gazı üretimi mevcut durumla yaklaşık olarak aynı olurdu. Sera gazı emisyon azalımı değerlendirmesi, sadece organik atık depolama senaryosunun uygulanmasının Türkiye'de sera gazı emisyonunda %0,6 azalım sağladığını göstermiştir.
Arıtma çamuru ve kentsel katı atık kompostunun süs bitkileri yetiştiriciliğinde kullanılması

Bu çalışmada, tarımsal ve kentsel organik atık kompostlarının süs bitkileri için yetiştirme ortamı olarak kullanılması amaçlanmıştır. Torf, findik zürufu, mısır şamam komposto ana bileşen ve arıtma çamuru, kentsel katı atık komposto ve tavuk gübresi gübre sağlayıcı bileşen olarak dokuz faklı karışım hazırlanmış bunlar toprak ve torf bazlı kontrol uygulamaları ile kıyaslanmıştır. Karışımların topraksız yetiştirme ortamı olarak kullanımına uygunluğunu belirlemek için temel fiziko-kimyasal özellikleri analiz edilmiştir. Karışımların bitki büyümesine etkilerini belirlemek için ligustrum {Ligustrum lucidum) ve limoni servi bitkileri kullanılarak iki farklı saksı denemesi yapılmış ve bitkiler 2 yıl büyütülmüştür. Yetiştirme ortamı olarak fındık zürufu, mısır şamam komposto, arıtma çamuru, kentsel katı atık komposto ve tavuk gübresinin başarılı bir şekilde torf ve toprağa alternative olarak kullanılabileceği tespit edilmiştir. Çalışmanın ana amacı atıkların geri dönüşüm olarak kullanılabilirliği olduğundan, limoni servi için arıtma çamuru, ligustrum için tavuk gübresinin kullanılabilecek en uygun yetiştirme ortamı bileşeni olduğu saptanmıştır. Genel kullanım için denenen bütün organik atıklar yetiştirme ortamı karışımlarında toprak ve torf yerine kullanılabilir. VUI
Investigation of ultrasonical and microbial removals of C. I. reactive orange 107 textile dyestuff in single and in serial systems

Tekstil endüstrisi atıksuları içerdikleri çok çeşitli kimyasallardan ve özellikle de boyarmaddelerden dolayı arıtılması zor olan sulardır. Boyar maddelerin sentetik kökenli olması ve karmaşık aromatik yapılar içermesi, boyaların kararlı yapıda olmasını sağlamakta ve biyolojik ayrışabilirliklerini zorlaştırmaktadır. Yapılan çalışmalar dünyada en fazla tüketilen boyarmaddelerin başında gelen reaktif boyarmaddelerin %90'ının aktif çamur proseslerinden değişmeden çıktığını; bir kısmının anaerobik arıtım proseslerinde parçalanabildiğini fakat parçalanma ürünlerinin toksik olduğunu göstermiştir. Boyar maddelerin gideriminde kullanılan ozonlama, kimyasal indirgeme-oksidasyon, koagulasyon-flokulasyon, adsorpsiyon gibi yöntemler etkin olmalarına karşın yüksek maliyet, zararlı yan ürünlerin oluşumu ve fazla enerji gereksinimi gibi dezavantajlara sahiptir. Son zamanlarda ise ultrasonik yöntemlerle ve boyarmaddeleri hücre dışı ürettikleri spesifik olmayan enzimlerle parçalayabilen beyaz çürükçül funguslarla reaktif boyaların giderim çalışmaları önem kazanmaya başlamıştır. Bu tez çalışmasında, kot kumaşların boyanmasında kullanılan ve tekstil atıksularında sıklıkla rastlanılan Reactive Orange 107 mono-azo reaktif boyarmaddesinin hidrolize formunun ultrasonik ve mikrobiyal yöntemlerle giderimi tekli ve ardışık sistemlerde incelenmiş, boyarmaddenin orijinal ve hidroliz formları ile degradasyon bileşiklerinin yapısall analizlerinden yararlanılarak giderim mekanizmaları önerilmiştir. Ultrasonik yöntemle renk giderim çalışmaları üç farklı frekans (378, 850 ve 992 kHz), iki farklı sıcaklık (20, 30 oC) ve üç farklı başlangıç boyarmadde derişimi (50, 100, 200 mg/l) değerinde gerçekleştirilmiş ve en yüksek giderimin 850 kHz frekans ve 50 mg/l derişim değerinde sağlandığı gözlenmiş, sıcaklığın ise önemli bir etkisi görülmemiştir. Mikrobiyal degradasyon çalışmaları beyaz çürükçül fungus Trametes versicolor'la gerçekleştirilmiş, sonuçlar anaerobik-aerobik bakteri çamuru ile elde edilenlerle karşılaştırılmıştır. Fungal giderimde glukoz tek başına ve bir atık olan melasla birlikte karbon kaynağı olarak kullanılmıştır. Boya giderimine ortam pH'ının etkisi incelendiğinde, pH 5 .0'de en yüksek giderim gözlenmiştir. Bu pH değerinde, 2.5 ila 30 g/l arasında sabit tutulan her bir glukoz derişiminde, 25-300 mg/l aralığında değiştirilen başlangıç boyarmadde derişiminin fungusun üremesine ve boyarmadde giderimine etkileri araştırıldığında ise, glukoz derişiminin 20 g/l'ye, boyarmadde derişiminin ise 100 mg/l'ye kadar artmasıyla boyarmadde gideriminin arttığı görülmüştür. Ortama melas katıldığında ise fungal kütlenin önemli ölçüde arttığı, boyarmadde giderimindeki artışın ise daha az olduğu saptanmıştır. Çalışmaların son kısmında mikrobiyal ve ultrasonik sistemler seri halde kullanılarak boya giderim hız ve veriminin yükseltilmesi hedeflenmiştir. Bulunan sonuçlar bu amaca ulaşıldığını göstermiştir.
Yukarı akışlı anaerobik çamur örtü ve anaerobik filtre reaktörlerinde siyanür giderimi

ÖZ DOKTORA TEZİ YUKARI AKIŞLI ANAEROBİK ÇAMUR ORTU VE ANAEROBİK FİLTRE REAKTÖRLERİNDE SİYANÜR GİDERİMİ Turan YILMAZ ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman: Prof. Dr. Ahmet YÜCEER Yıl: 2004, Sayfa: 102 Jüri: Prof. Dr. Mesut ANIL : Prof. Dr. Hunay EVLİYA : Doç. Dr. Ali BERKTAY : Yrd. Doç. Dr. Mesut BAŞIBÜYÜK Bu çalışmada yukarı akışlı anaerobik çamur örtü ve yukarı akışlı anaerobik filtre tipi reaktörlerin siyanür adaptasyon süreci, siyanür giderme verimi ve siyanür giderimi sırasında organik karbon gerelcsinimi araştırılmıştır. 24 saat hidrolik bekletme süresiyle işletilen anaerobik reaktörlere 1 mg/L'den 130 mg/L'ye kadar artan konsantrasyonlarda siyanür beslemesi yapılmıştır. ÇÖR' de 1 10 mg/L, AF de ise 120 mg/L siyanüre adaptasyon gerçekleşmiştir. Her iki reaktör tipinde de, 1 mg/L siyanür yüklemesinde % 99 olan siyanür giderme verimi, artan siyanür yüklemelerine bağlı olarak % 94' e kadar azalmıştır. Siyanür giderimi sırasında anaerobik reaktörlerin karbon ihtiyacım belirlemek için, 3000 mg/L olan giriş suyu KOİ konsantrasyonları sırasıyla 1500, 500 ve 250 mg/L'ye düşürülmüştür. KOİ konsantrasyonunun 1500 ve 500 mg/L'ye azalması, iki reaktör tipini de olumsuz etkilememiştir. 250 mg/L KOİ konsantrasyonunda, ÇÖR' de çıkış suyu siyanür konsantrasyonu 7-8 mg/L'den 50 mg/L'ye AF' de ise 3-4 mg/L'den 20 mg/L'ye yükselmiştir. Anahtar kelimden Anaerobik arıtma, Siyanür, Adaptasyon, İnhibasyon, Toksisite
İçme sularında koagülasyon ile organik madde giderimi

Son yıllarda organik maddelerin ve bunların oluşturdukları bileşiklerin insan sağlığı üzerindeki etkilerinin daha belirgin anlaşılmasıyla, bu kirletici maddeleri daha iyi tanımlamak ve bunları gerek mevcut arıtma tesisleri, gerekse ilave arıtma üniteleriyle sulardan tasfiye etmek elzem olmuştur. Tasfiye imkanları araştırılırken eldeki mevcut sistemlerden azami şekilde istifade etmek gerekmektedir. Bu çalışmada, içme sularında bulunan organik maddelerin ve yan ürünlerinin klasik arıtma sistemleriyle tasfiye şartları ince enmiştir, ayrıca mevcut arıtma tesisleriyle tasfiye verimlerinin arttırılması hedeflenmiştir. Birinci bölümde çalışma konusunun genel bir değerlendirilmesi yapılmış, çalışmanın amaç ve kapsamına değinilmiştir. İkinci bölümde içme sularında bulunması muhtemel organik maddelerin yapı ve özellikleri, standartları incelenmiştir. Üçüncü bölümde, bu organik maddelerin koagülasyon ve flokülasyon gibi klasik arıtma metodlarıyla tasfiye şartları ve bunları etkileyen durumlar gözden geçirilmiştir. Dördüncü bölümde, yapılan deneysel çalışmalar, deney programı ve ölçüm yöntemleri anlatılmış, çalışılan ham su kaynağının özelliklerine değinilmiştir. Beşinci bölümde yapılan deneysel çalışmalar sonucunda elde edilen bulgular tartışılmış, veriler grafiklerle de desteklenmiştir. Altıncı bölümde çalışmalar sonunda elde edilen sonuçlar değerlendirilmiş ve öneriler sunulmuştur.
Depo gazı oluşum modellerinin karşılaştırılması: Çanakkale örneği

Katı atık depolama alanlarından kaynaklanan depo gazlarından metan ve karbondioksit küresel ısınmaya neden olan en önemli sera gazlarıdır. Metan gazı (CH4) yüksek bir enerji kapasitesine sahiptir ve bu kapasitesi son yıllarda bir enerji kaynağı olarak kullanılması ile ilgili çalışmaları arttırmıştır. Bu tez çalışması kapsamında; katı atık depolama alanlarında metan gazı oluşumunu etkileyen parametreler açıklanmış, oluşacak metan gazı miktarının tahmini için kullanılan mevcut modelleme teknikleri incelenmiştir. Tabasaran ? Rettenberger, Scholl Canyon ve USEPA LandGEM modelleri kullanılarak; Çanakkale Katı Atık Yönetim Birliği'ne dahil yedi yerleşim yerinde oluşan katı atıkların depolandığı Çanakkale Katı Atık Yönetim Birliği düzenli depolama alanında oluşacak tahmini metan gazı miktarı hesaplanmıştır. Ülkemiz şartlarına en uygun model olarak seçilen Tabasaran ? Rettenberger modeli ile elde edilen tahmini metan gazı miktarının enerji potansiyeli belirlenmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda; Ağustos 2009'da faaliyete açılan depolama alanının, toplamda 1.216. 436 ton katı atık depolanarak, Eylül 2026'da kapasitesini dolduracağı belirlenmiştir. Uygulanan üç model arasında Çanakkale katı atık düzenli depolama alanı için en doğru sonucu verebilecek model olarak seçilen Tabasaran ? Rettenberger modeli ile 50 yıllık süreç boyunca toplamda 151.665. 810 m3 metan gazı çıkışı olacağı hesaplanmıştır. Çanakkale katı atık düzenli depolama alanında; metan gazı toplama sistemi, hücreler tamamen dolduktan sonra inşa edileceğinden, oluşan tahmini metan gazının %18'ine denk gelen 25.471. 943 m3 metan gazının toplanamayarak, doğrudan atmosfere yayılacağı belirlenmiştir. Bununla beraber gaz toplama sistemleri inşa edildikten sonra, oluşacak metan gazının %70'inin toplanabileceği kabulüyle; 90.035. 408 m3 metan gazının geri kazanılabileceği hesaplanmıştır. Oluşacak metan gazının kalorifik değeri 25 Mj/m 3 olarak kabul edildiğinde; 2017 - 2040 yılları arasında ortalama 5.150 Mj/saat, 2041 ? 2059 yılları arasında ortalama 2.350 Mj/saat elektrik enerjisine eşdeğer enerji elde edilebileceği hesaplanmıştır.
Planning of Manisa city environmental management with in the framework of Gediz basin protection action plan

Çalışmanın amacı, Gediz Havzası Koruma Eylem Planı çerçevesinde belirlenen faaliyetlerin Manisa ili özelinde ele alınması ve Manisa ilinin çevre yönetimi kapsamında atıksu arıtma tesilerinin, katı atık, tehklikeli atık ve özel atık bertaraf çalışmalarının, İl Tarım Müdürlüklerinin, İl Çevre ve Orman Müdürlüklerinin ve Devlet Su İşleri 2. Bölge Müdürlüğü'nün çalışmalarının incelenmesidir. Bu doğrultuda, bu çalışmaların son durumu, hedefe ulaşıp ulaşmadığı, ulaşmadıysa sebepleri değerlendirilmiş ve betimlenmiştir. Birinci bölümde, çalışmanın anlam ve önemi, amaç ve kapsamı açıklanmıştır. İkinci bölümde, Gediz Havzası'nın genel durumu ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, Gediz Havzası Koruma Eylem Planı'nı incelenmiştir. Dördüncü bölümde, Gediz Havzası Koruma Eylem Planı çerçevesinde Manisa ilinin çevre yönetimi ele alınmıştır. Beşinci bölümde, Gediz Havzası Eylem Planı'nın dayanaklarını oluşturan kanun, mevzuat ve yönetmelikler açıklanmıştır. Altıncı bölümde, Gediz Havzası Eylem Planı doğrultusunda belirlenen hedeflerin gerçekleşip gerçekleşmediği, gerçekleşmediyse sebepleri tartışılmıştır. Ayrıca bu bölümde, gerçekleşemeyen hedefler için önerilerde bulunulmuştır. Yedinci bölümde, Gediz Havzası Eylem Planı'nı çerçevesinde yapılan çalışmalardan ve sorunlar da çıkartılabilecek sonuçlar tespit edilmiştir.
Adsorption prototype studies for oil detergent wastewaters

Prototip çalışmalar atıksulardan yağ ve deterjanların arıtılmasında aktif karbon adsorpsiyonunun etkili olduğunu göstermiştir. Kullanılan atık su. tipik pilot su arıtma tesislerinde bulunabilecek, birbirine yakın konsantrasyonlarda yüzey aktif maddelerden ve yağdan oluşan sentetik bir karışımdır. Toz halinde ve granüler aktif karbon ve talk için Freundlich Isotherm denklemlerini ç tespit etmek için kesikli çalışmalar yapılmıştır. En uygun LAS giderme kapasitesi toz halinde aktif karbonla elde edilmiştir. 3 Pilot ölçüdeki karbon kolonlarında 0.065 m /saat surekli-akış deneyleri yapılmıştır. Farkli yatak derinliklerinde LAS için 'Breakthrough' eğrileri belirlendi. Sistemin teyoretik karbon derinliği, adsorpsiyon kapasitesi ve hız sabiti Bohart-Adams denklemi ile hesaplanmıştır. Dizayn hesaplamaları gerçek boyutlarda bir karbon adsorpsiyon ünitesi tam gerçekleştirilmiştir.
Hastane atıklarının yönetimi, bertaraf yöntemleri ve strateji önerileri

Tıbbi atıkların bertaraf edilmesi ile ilgili olarak ülkemizde ve tüm dünyada ciddi anlamda bir farkındsalık söz konusudur. Ancak problemin farkında olmakla bunun çözümünüüretmek farklı şeyler olup, çözüm, strateji gerekiren çok boyutlu bir yaklaşımdır. Gerek bu stratejinin oluşturulması gerekse uygulanmasında devletin yasama ve yürütme organlarından yerel yönetimlere, hastane personelinden üniversite öğretim üyelerine kadar rol alan sayısız partner mevcuttur. Bu çalışmamızda öncelikle yurdumuzdaki tıbbi atık politikaları çerçevesinde hastane atıklarının durumunu değerlendirdik. Bu bağlamda halen yürürlükte olan ve olması gereken strateji hakkında veri elde ettik. Öncelikle kullanılan bertataraf yöntemlerinden yakmanınsakıncaları üzerinde durduk ve ülkemizde uygulanmayan ancak çok çeşitli avantajlarıolduğundan gelişmiş ülkelerin kullandığı buharlı sterilizasyon yöntemini tanıttık. Böyle biyöntemin çevre açısından faydaları bir yana, atık transferi basamğı aşıldığından, ülke ekonomisine katkısını hesapladık. Bunun yanı sıra insan organizmasına çok ciddi zararları olan cıvanın, Avrupa'dakullanımının 2010 yılına kadar tamamen kaldırılacağından hareketle, ülkemizdeki durumunu inceledik. Bunu yaparken medikal merkezlerde kullanım miktarlarını tesbit ettiğimiz gibi kullanıcıların farkındalık derecelerini de ölçtük. Elde ettiğimiz bulgulara görecıva helen ciddi miktarlarda kullanılmakta olup, alternatif ürünlere geçiş ya tamamen tesadüfi ya da hiç olmamaktadır. Medikal merkezlerin hiçbirinin bir cıva bertarafpolitikalarının olmadığını tesbit ettikten sonra, esasen ülke genelinde cıvadan vazgeçmeninve alternatif ürünlere geçmenin, maliyet hesabını gerçekleştirdik.
Alkali ve düşük sıcaklık termal arıtmanın arıtma çamuru hidrolizi üzerine etkisi

Çalışmada, çürütülmüş arıtma çamurunun hidrolizi üzerine alkali ve düşük sıcaklık termal arıtmanın etkileri araştırılmıştır. Sodyum hidroksit ve termal arıtma hidrolizi ile çürütülmüş çamurdan fosfat iyonu (PO43 ), amonyum iyonu (NH4+) ve metal salınımlarını optimize etmek için Box Behnken dizaynı uygulanmıştır. Çürütülmüş çamurun hidrolizi üzerine deneysel şartların etkisi Box Behnken metodu ile belirlenmiştir. Salınan PO43 miktarı, NaOH konsantrasyonuna bağlı olarak değişmiştir. PO43 salınımı, NaOH konsantrasyonunun artmasıyla önemli ölçüde artmıştır. 0,5 M'ın üzerindeki NaOH konsantrasyonu ve 50 C'nin altındaki sıcaklık değerlerinde PO43 salınımlarında artış meydana gelmiştir. Sıvı/katı oranı 5/1 olduğunda, PO43 salınımı en yüksek konsantrasyonda olmuştur. En yüksek PO43 salınımı (3936 mg/L), 0,7 M NaOH konsantrasyonu, 5/1 sıvı/katı oranı ve 35 C sıcaklık şartlarında elde edilmiştir. Bu şartlar altında NH4+ salınımı 1527, 36 mg/L olmuştur. NH4 salınımları, NaOH konsantrasyonu artışı ve sıvı/katı oranının azalması ile artmıştır. En yüksek NH4+ salınımı (1880, 82 mg/L), 0,7 M NaOH konsantrasyonu, 3/1 sıvı/katı oranı ve 50 C sıcaklık şartlarında elde edilmiştir. Bu şartlar altında PO43 salınımı 2727 mg/L olmuştur. NaOH ve termal arıtma ile sadece PO43 ve NH4+ değil, aynı zamanda Ca, Na, K, Al, Fe ve Zn çözünmesi de gerçekleşmiştir. Ca, Al ve Zn salınımları sıcaklık ile artmıştır. Optimum nütrient ve metal salınımları 0,7 M NaOH konsantrasyonu, 5/1 sıvı/katı oranı ve 35 C sıcaklıkta elde edilmiştir. Bu optimum şartlar altında, PO43 ve NH4 salınımları sırasıyla 3936 mg/L ve 1527, 36 mg/L olmuştur. Ca, Na, K, Al, Fe ve Zn salınımları sırasıyla 65,30 mg/L, 11330 mg/L, 1259 mg/L, 207, 70 mg/L, 61,20 mg/L ve 31,50 mg/L olmuştur.