turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
2000'li yıllarda Türkiye solunda abilik; Gençliğin anti-gerontokrat politik kültürü

Bu çalışma Türkiye'nin sol siyasal alanında yer alan gençlerin karşılaştıkları yaş, deneyim ve cinsiyet temelli hiyerarşinin kurumlaşmış hallerinden biri olan abilik ile ilgilidir. Gençlerin eleştirel mesafelenmeleri, 2000'li yıllarda Türkiye solunda merkezi konumları işgal etmeye devam eden 80 öncesi kuşak ile genç kuşak arasındaki uzlaşmazlıklar ve çatışmaların devam ettiğinin önemli işaretlerinden biridir. Çalışma, gençlerin deneyimlerinden hareket ederek abiliğin habitusuna odaklanmakta ve abiliğin yeniden üretim süreçlerinin nasıl gerçekleştiği üzerinde yoğunlaşmaktadır. Kuşak tartışmalarının ağırlıklı bir bölümünü kapsayan 68 kuşak kimliğine dair araştırma ve otobiyografik anlatılar özellikle 1980 öncesinde de kuşaklar arasında ihtilaflı ve sert mücadelelerin söz konusu olduğunu göstermektedir. Bununla beraber 68, 78 ve 1980 sonrası politik kuşakların kendilerini ve diğer kuşakları nasıl konumlandırdıkları da önemli bir mesele olarak görünmektedir. Abiliğin alanda yeniden üretimini sağlayan sermaye biçimleri arasında deneyim ve gelenek oldukça büyük ağırlığa sahipken deneyimin kazandırdığı diğer sosyal ve sembolik sermayeler de öne çıkmaktadır. Abilik salt tek taraflı bir dayatma ile meydana gelen bir kurum olarak değil, alandaki diğer öznelerin ve bilhassa gençlerin de dahlinin bulunduğu tahakküm mekanizmalarının üretimi olan bir hakimiyet biçimi olarak değerlendirilmektedir. Çalışmada gerontokratik tahakküm ile eril tahakkümün kesişim kümesinde abiliğin yeniden üretimine bakılırken yaş ve deneyim eksenli hiyerarşiye cinsiyet hiyerarşisinin de eşlik ettiği üzerinde durulmaktadır.
Zihinsel engelli çocuğa sahip ailelerin sosyal sorunları ve beklentileri: Düzce-Yığılca örneği

Zihinsel Engellilik toplumda önemli bir konu olmakla birlikte, zihinsel engelli çocuk sahibi aileler için ciddi sosyal, ekonomik ve kültürel problemleri de beraberinde getirmektedir. Zihinsel engelli çocuk sahibi aileler, normal gelişim gösteren bir aileye kıyasla daha fazla bakım ve tedavi masrafları yüklenmekte, çocuklarına ayırdıkları zaman ve göstermek oldukları ilgi açısından da kendilerine, sosyal ve kültürel gelişimlerine yeterince zaman ayıramamaktadırlar. Ayrıca zihinsel engelli çocuğa sahip aileler, çocuklarının sahip olduğu zihinsel engellilik açısından, toplumsal olarak çevrelerinden, dışlanma, damgalanma gibi bazı olumsuz yaklaşım ve tutumlara maruz kalmakta, bu yaklaşımlardan ötürü yaşamları önemli derecede etkilenmektedir. Diğer taraftan zihinsel engelli aileler Devlet tarafından sağlanan yardımları önemli görmekte fakat yeterli olmadığını düşünmekte ve zihinsel engelli çocukları için bazı endişeler taşımaktadırlar. Bu endişeler özellikle zihinsel engelli çocukları için, kendi ölümlerinden sonra oluşabilecek olası ekonomik ve sosyal bakım ihtiyaçları üzerinde yoğunlaşmaktadır. Bu araştırmanın amacı Düzce'nin Yığılca ilçesinde bulunan, zihinsel engelli çocuklara sahip ailelerin sosyal sorunları ve beklentilerini belirlemeye çalışmaktır. Bu araştırma zihinsel engelli ailelerin sorunları ve beklentilerini, engele uyum süreci, sosyal destek ve ilişkiler, engelli politikaları, beklentiler ve öneriler şeklinde dört kategoride ele almıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Düzce'nin Yığılca ilçesinde bulunan bir rehabilitasyon merkezinde eğitime devam eden zihinsel engelli çocuklar ve bu çocukların aileleri oluştururken, araştırmanın örneklemini ise bu rehabilitasyon merkezine kayıtlı 20 zihinsel engelli çocuk ailesi ile yapılan yüz-yüze derinlemesine mülakatlar oluşturmuştur.
Türkiye'de yaşlı politikaları ve yaşlı ihmal ve istismarına yönelik uygulamalar

Türkiye, gelişmekte olan bir ülke olduğundan yaşlı nüfus giderek artmaktadır. Ailenin güçlendirilmesine ve yaşlıların kaliteli bir hayat sürdürmesine dair üretilecek sosyal politikalar önem arz etmektedir. Bu araştırmanın amacı, değişim geçiren modern dünyada yalnızlaşan ve muhtaç durumda olan Türkiye'deki yaşlılara yönelik sosyal politikaların incelemesi, eleştirilmesi ve sosyal refaha ilişkin yaşlılara yönelik yeni politikaların önerilmesidir. Türkiye'de yaşlılara yönelik üretilmiş olan sosyal politikalar, kurum bakımı ve maddi yardım olarak incelenmektedir. Mevzuat ve uygulama çerçevesinde ailenin güçlendirilmesinden ziyade, günü kurtarmaya yönelik yapılan maddi yardımlar veya kurum bakım hizmeti, yaşlı ihmali ve istismarı sorununa kalıcı bir çözüm getirmemekte, sorunların devam etmesine yol açmaktadır. Yaşlı bireylerde, doğup büyüdükleri evden, ait oldukları sosyal çevreden uzaklaşma korkuları vardır. Aileleriyle birlikte yaşayan çoğu yaşlı, ihmal ve istismara maruz kalsa dahi huzurevine gitmeyi reddedebilmektedir. Huzurevleri, yaşlılar için, itilmişlik, istenmemişlik ve terk edilmişlik psikolojisine bürünmelerine yol açmaktadır. Bu gibi sebeplerden yaşlıların; evsizlik, bakıma muhtaçlık, maddi yoksunluk gibi zaruri şartlar olmadıkça yalnız yaşamayı veya aile yanında yaşamayı huzurevine tercih edebildikleri varsayılmıştır. Sonuç olarak Türkiye'de yaşlı ihmali ve istismarının nedenleri ve önlenmesine ilişkin yapılan literatür taramaları ışığında, yaşlı ihmali ve istismarının önüne geçilmesi amacıyla, aile bilincinin güçlendirilerek yaşlı evde bakımının geliştirilmesi, kurum bakımı şartlarının iyileştirilmesi, Yaşlı Gündüz Bakım Evleri oluşturulması vb. sosyal politikalar önerileri geliştirilmiştir.
Türk eğitim sisteminin Avrupa Birliği eğitim politikalarına uyumu

Bu araştırma AB giriş sürecinde Türk Eğitim Sisteminin AB Eğitim Politikalarınauyumuna ilişkin tarihi gelişimi, Genel Eğitim, Mesleki ve Teknik Eğitim, Yüksek ÖğretimÖzel Eğitim, Özel Öğretim ve Yaygın Eğitim alanlarında yapılan çalışmaları ortaya koyarakanaliz etmeyi hedeflemektedir. Çalışma betimsel nitelik arz etmekte olup tarama modelindedir. Araştırmada kullanılacak veriler, araştırmacı tarafından ilgili yerli ve yabancı literatür taranarak elde edilmiştir. Elde edilen bu veriler, araştırmanın amacı olan TES'nin AB Eğitim Politikalarınauyumu bağlamında analiz edilerek çeşitli başlıklar altında sunulmuş ve değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda AB Eğitim Politikaları bağlamında ulusal düzeyde kurumsal ve hukuki düzenlemeler yapıldığı, Proje başvuru ve yer alanıcı sayılarında artış gözlendiği ve gerçekleştirilen çalışmaların Eğitim Sistemimize -niteliği net olmasa da-kesin olarak katkı sağladığı ortaya çıkmıştır. Bu yoğun çalışmalara sadece AB Eğitim Politikalarına uyumu veyayapılması gereken yükümlülükler açısından değil aynı zamanda TES'e nitelik yönünden olumlu kazanımlar sağlayan politikalar şeklinde bakılması gerektiği saptanmıştır.
Dağlık Karabağ problemi doğrultusunda Azerbaycan'da 'kaçkın' göçünün doğurduğu sosyal, ekonomik ve kültürel problemler

ÖZ Günümüzde 'Kaçkın' göçü, bir problem olarak dünya kamuoyunu ciddi bir şekilde meşgul etmektedir. Bu doğrultuda, Azerbaycan da bu problemi çok yoğun bir şekilde yaşayan sorunlu bölgelerden biridir ki, yapmış olduğumuz bu çalışma tamamen bu problemi irdelemektedir. Bu problem kendi yaşam tarzımızı da yoğun bir şekilde etkilemiş ve bizi problemin sosyal, kültürel ve ekonomik alanda yarattığı olumsuzlukları önlemek için yoğun çaba sarf etmeye yönlendirmiştir. Buna binaen bu konu tarafımızca araştırılmış ve 'Dağlık Karabağ Problemi doğrultusunda Azerbaycan'da 'Kaçkın' Göçünün Doğurduğu Sosyal, Ekonomik ve Kültürel Problemler' adlı tez konusu yazılmıştır.
Azerbaycan kanaat önderleri açısından Türkiye'nin jeopolitik anlamı

Bu araştırmanın temel amacı bulunduğu jeopolitiğin Türkiye'nin dış politikası ve kimlik üzerinde oluşturduğu etkileri Türkiye-Azerbaycan ilişkileri bağlamında sosyolojik bir perspektiften incelemektir. Bu çerçevede, araştırma kapsamında Türkiye'nin jeopolitiğinin dış siyasete etkilerinin Türkiye-Azerbaycan ilişkileri temelinde özellikle Azerbaycan tarafından algılanan kimlik, kültür, millet ve soybağı gibi ögeler etrafında analiz edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın teorik kısmında öncelikli olarak jeopolitik kavramı ve jeopolitik teoriler hakkında genel bir çerçeve oluşturularak Türkiye ve Azerbaycan'ın jeopolitiği hakkında bilgiler verilmiş, sonrasında SSCB'nin dağılmasıyla başlayan süreçten araştırmanın veri toplama sürecine kadar olan dönemde (1991-2015) Türkiye-Azerbaycan ilişkilerinin seyrine yön veren önemli olaylar ve siyasi gelişmeler dönem dönem ele alınmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda Türkiye-Azerbaycan ilişkilerini teorik çerçevede sunulan konular etrafında değerlendirmek üzere alan araştırması gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma desenine dayalı olarak kurgulanan alan araştırmasında araştırmanın temel amacına yönelik olarak derinlikli betimsel veriler ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda, araştırma amacına uygun ve kapsamlı bilgiler elde etmek üzere amaçsal örneklem metodu ile belirlenen öznelerle derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Milletvekili, bürokrat, araştırmacı ve kendi alanında uzman akademisyenlerden oluşan araştırma özneleri ile Ankara, Trabzon ve Bakü'de derinlemesine görüşmeler yapılarak veri toplama süreci tamamlanmıştır.
Yok etme ve edebiyat: Thomas Bernhard'ın Auslöschung eseri üzerinden edebiyatta savaşı unutma ve anımsama imkanları

Edebiyat ve Yok Etme arasındaki ilişkinin, yirminci yüzyıl felaketleri sürecindeki değişiminin ortaya konulmasını amaç edinmiş olan bu çalışma, hem edebiyat sosyolojisinin toplum ve edebiyat arasındaki ilişkiye bakışını hem de edebiyatın kurgu alanının özgül yanı olan mekan-zaman bağlamını, hatırlama-unutma ekseninde bir eleştiriye tabi tutarak, 'Tanıklık Edebiyatı' olarak adlandırılan bir alanda kriz, yok etme ve edebiyat ilişkisinin özgül yanlarını ortaya koymayı hedeflemiştir. Tezin başlığını oluşturan ve edebiyatla ilişkisinin ele alındığı 'Yok Etme' birbirine bağlı iki unsura işaret etmektedir: İlk olarak soykırım, katliam, savaş gibi politik olaylardaki mekan-zamansal alanı kaplayan bir yok etme; ikincil olarak ise Nazi Almanyası tarafından oluşturulan toplama kamplarındaki olağanüstü deneyimin özgül niteliği ve sonucu olarak, hatırlamanın ve unutmanın yok edilmesi. Bu amaçla İkinci Dünya Savaşı sonrası edebiyatta metin-toplum etkileşimi ve kurgunun politikası; 'imkansız tanıklık', 'deneyimin yoksullaşması' ve Holokost'un öznelliğinde rasyonalitenin eleştirisi sorunsallaştırılarak ele alınmıştır. Toplumsal yapıyı mekan-zamandaki yıkımla kökten değiştiren bu olayların içerik ve biçimde meydana getirdiği kırılmalar, savaş sonrasında üretilen edebiyatın yakın ve uzak geçmişşi incelenerek, hatırlama ve unutma eksenindeki değişimi ortaya konulmuştur. Hatırlama ve unutma edebi bir metinde mekan ve zamanın çok yönlü ilişkisinde işlemektedir. Hatırlama mekan ile bağdaşıkken, unutma daha ziyade zamanın bir kategorisi olarak kullanılmaktadır. Savaşın yakın geçmişşinde üretilen edebiyat, yok etmenin ve yıkımın anlatımını mekan üzerinden dile getirmiştir. Eleştirel perspektifle ortaya konulan deneyim ve tanık olan 'özne'nin konumuna dair değişimler, edebiyatı ve onun iç dinamiklerini de etkileyerek, yıkımın sonraki nesiller tarafından anlatımında mekandan ziyade zamanı ön plana alan ve bu anlamda hatırlamadan ziyade unutmayı önceleyen bir biçim değişikliğini doğurmuştur. 'Tanıklık Edebiyatı' içerisinde 'imkansız gösterim' olarak değerlendirilen bu tartışma, aktarımın edebiyattaki krizinin biçim sorgulamasıyla imkansızı ortaya koyması ve hatırlama-unutmayı kurgu içerisinde sorunsallaştırmasını, toplum edebiyat ilişkisinin karşılıklı etkileşimi olarak ele almıştır. Çalışmanın son bölümünde Thomas Bernhard'ın 'Yok Etme' eseri, aktarımın krizini kurgunun içinde ortaya koyması bağlamında bir uygulama olarak ele alınmıştır.
Türkiye'ye yükseköğrenim için gelen uluslararası öğrencilerin İstanbul algısı

Bu tez çalışması Türkiye'ye yükseköğrenim için gelen uluslararası öğrencilerin gelmeden önceki ve geldikten sonraki İstanbul algılarını incelemektedir. Uluslararası öğrencilerin gözüyle İstanbul'u resmetmektedir. Eğitim, kent ve sosyal hayat bağlamında uluslararası öğrencilerin İstanbul'u nasıl algıladıkları ve deneyimlediklerini ortaya koymaya çalışmaktadır. Böylece medeniyetlerin merkezi İstanbul'a renk katan uluslararası öğrenci akışını yeni bir boyuttan değerlendirme fırsatı doğmaktadır. İstanbul Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeler Birimi tarafından desteklenen araştırmanın saha çalışması nitel teknikle yürütülmüştür. Kartopu yöntemi ile şekillenen örneklem grubu ile görüşmeler açık uçlu sorularla gerçekleşmiştir. Toplamda 114 öğrenci ile yapılan görüşmelerin yanı sıra ilgili kamu kurumları ve çeşitli dernek personelleri ile de görüşme imkanı olmuştur. Araştırma sonucuna göre çok çeşitli unsurların şekillendirdiği algı faktörleri bölgelere ve bireylere göre değişmektedir ancak bütüncül bakıldığında geleneksel özellikleri ile oluşmuş İstanbul algısının çoğunlukla korunduğu ve olumlu nitelikler taşıdığı görülmektedir. Dil, din ve tarih sık sık öne çıkmaktadır. Öte yandan coğrafyalar, ülkeler, kültürler ve toplumlar arası etkileşimin etkisi değişen boyutlarda fark edilmektedir. Kişisel birikimleri ve ögeleri de dahil etmek yanlış olmayacaktır. Algı inşasında farklı süreçlerin etkili olduğu, bu süreçlerle beraber belli bir algının oluştuğu veya hazır bir algının benimsendiği veya mevcut algının olumlu/olumsuz biçimde değiştiği anlaşılmaktadır. Ayrıca yurtdışında çizilen imaj ve inşa edilen algının yanı sıra İstanbul'da eğitim hayatı, toplum ve yaşam tarzını deneyimleyerek ortaya çıkan ya da yenilenen bir algı söz konusudur.
The integration of Turks into American culture

19. Yüzyıldan beri Amerika Birleşik Devletleri Türk göçmenleri için rüyalar ve fırsatlar ülkesi olmuştur. Ulusal Göçmenlik Servisinin raporuna göre, yaklaşık olarak 30,000 bine yakın Türk, Amerika'ya 1820 yılında göç etmiştir. Bu sayı, Amerika'ya yoğun göç dalgası olduğunu kanıtlıyor. Ayrıca Türkleri orada yaşamaya ve uzun vadede çalışmaya birçok nedenlerinin olduğunu gösteriyor. Bu çalışmada, Farklı Türk Göç dalgalarının oluştuğu döneme göre ve bununla ilişkili olarak göçmenleri iten ve çeken nedenler araştırılmıştır. Daha da ötesi, Türklerin anavatanlarını bırakmalarına neden olan başlıca sebepler, soysal olgu açısından incelenmiştir. Bu bağlamda, Amerika'da yaşayan Türklerin toplumla bütünleşmiş ya da asimile olup olmadıklarını karar vermek için Elitoll Barkan tarafında ortaya koyulan asimilasyon modeli uygulanmıştır.
The alla franca dandies: Modern individuality in the late 19th century Ottoman novels

Tez, Osmanlı Devleti'nin II. Abdülhamit dönemini (1876-1909) Osmanlı toplumunun modernleşmesinin, Batılılaşmasının ve o dönem kapitalist bir sistemin ve burjuvazinin yokluğunda gelişmekte olan bireyciliğin birbirleriyle ilişkisi bakımından incelemektedir. Bu ilişkilere bakarken, tez alafranga züppe edebi karakterini incelemektedir; Fransız, Batı hayranı, Osmanlı/İslam kültürüne yabancılaşmış bir züppe. Alafranga züppe varlığını Ahmet Mithat'ın 'yanlış Batılılaşma' eleştirisi olarak yazdığı ve Osmanlı/İslam kültürüyle Batılı maddi ilerlemeyi sentezleyen makbul bir modernleşmenin sınırlarını çizdiği romanı Felatun Bey ve Rakım Efendi'ye (1876) borçludur. Bir diğer ifadeyle, alafranga züppe Osmanlı entellektüellerinin Batılışma hakkındaki düşünce ve kaygıları, geleneksel kökenleri yıkmadan modernleşme istekleri neticesinde vücut bulmuştur. Osmanlı/İslam ve Batı kültürleri karşı karşıya geldikçe, alafranga züppe 'yanlış Batılılaşmanın' bir ifadesi olarak halkı negatif bir örnekle eğitme gayesine hizmet etmiştir. Ancak, makbul bir modernleşmenin sınırlarını belirlemek için vücut bulmuş olan alafranga züppe, Osmanlı entellektüellerinin epistemolojik varsayımları sekteye uğradıkça ve Osmanlı toplumunun şimdiki zamanı problematize edilip eleştirildikçe ironik bir biçimde, Osmanlı/İslam kültürünün modernist bir eleştirisi ve bireyci tutumların bir ifadesi haline gelmiştir. Bu anlamda tez, alafranga züppe karakterinin bahis konusu evrimi üzerinden Osmanlı modernleşmesinin kendine has özelliklerini ve gelişimini incelemektedir.
Etnikleşen yoksulluk: Çingeneler/romanlar örneği

Yoksulluğun ortaya çıkmasında ve derinleşmesinde pek çok etken bulunmaktadır. Çalışma bu etkenlerden etnisiteye odaklanarak etnisite ve yoksulluk arasındaki ilişkinin boyutlarını Çingene/Romanlar üzerinden irdelemiştir. Bu bağlamda yoksulluk, 'etnikleşen yoksulluk' kavramsallaştırması etrafında ele alınmış; etnisite faktörünün yoksulluğu nasıl farklılaştırdığı anlaşılmaya çalışılmıştır. Nitel bir araştırma deseni ile kurgulanan bu çalışma, kendi anlatılarından hareketle Çingene/Romanların yoksulluk deneyimlerini anlamayı ve görünür kılmayı amaçlamıştır. Araştırma verileri, Çingene/Romanların yoğunlukla yaşadığı yer olması bakımından araştırma sahası olarak seçilen Ankara Altındağ ilçesine bağlı Kale Mahallesinde, 13 Çingene/Roman katılımcı ile yapılan derinlemesine ve informel görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde Çingene/Roman katılımcıların yoksulluğa ilişkin bakış açılarının anlaşılması, Çingene/Roman ve yoksul olmak arasında kurdukları bağlantının görülebilmesi amacıyla betimsel analiz tekniğinden yararlanılmıştır. Çalışma etnisite ve yoksulluk arasındaki sıkı bir ilişkinin olduğunu göstermiştir. Etnisite, Çingene/Roman yoksulluğunu hem ortaya çıkartan hem de derinleştiren başat bir unsurdur. Zira etnisite Çingene/Romanlara yönelik önyargılar, kalıpyargılar ve damgalamanın en önemli nedeni olarak durmaktadır. Tüm bunlar Çingene/Romanların en başta barınma, eğitim, istihdam ve sağlık gibi toplumsal alanlarda etnik ayrımcılık ve ayrımcılıkla beslenen dışlanmaya maruz kalmaları sonucunu doğurmaktadır. Bu nedenle Çingene/Romanların yaşadıkları yoksulluk kronik hale gelerek iç içe sorunların geçtiği 'etnikleşen yoksulluk döngüsü' oluşmaktadır. Bu döngünün kırılması için çalışma, Çingene/Romanların yaşadığı yoksulluğun, yüzeysel bir bakıştan öte derinlikli analiz edilmesini ve buradan hareketle sosyal politikalar oluşturulması gerekliliğinin aciliyetini vurgulamıştır.
2000'ler İstanbul'unda yedi cami

Bu çalışma, 16. yüzyıldan günümüze Osmanlı cami mimarisine hala öykünüldüğü bir dönemde, sayıları az olmakla birlikte yapımı hızla artan ve artacağı açık olan yenilikçi camilerin İstanbul örneği üzerinden irdelenmesi amaçlanmaktadır. Yıllarca büyük eleştirilere maruz kalan klasik camilerin kötü ve yozlaşmış taklitleri, giderek yerini yenilikçi örneklere bırakmaktadır. Yaşanan bu dönüşümü, salt kendine geliş, mimari bir uyanış olarak algılamak eksik bir yaklaşım olacağından, çalışmamızda 2000'lerde İstanbul'da yapılan yenilikçi camilerin biçim-işlev-yapı bağlamındaki detaylı analizleri ile birlikte, döneminin ve geçmişşin sosyal ve siyasal kökenlerine inilerek camilerin oluşturulduğu şartların mukayese edildiği bir çalışma çerçevesi çizilmiştir. Mimarlık çevrelerince ve görsel medya aracılığıyla Cumhuriyet dönemi camilerinin geçmişş dönem mimari üsluplarının kötü ve yozlaşmış kopyaları olduğu, mimarların işverenlerle belli sıkıntılar yaşadıkları için cami mimarisine sıcak bakmadıkları gibi temel ve artık klişeleşmiş meseleler dile getirilmektedir. Çağdaş ya da modern bir caminin ne olması gerektiği tartışmasına getirilen önermeler mimarların ve halkın eğitilmesine kadar gider. Atılan adımlar ile birlikte ortaya çıkan yeni soruların bazıları şöyle sıralanabilir;Camilerin mimarlık camiasının tasarım alanına daha fazla girdiği, popülerleştiği ve halkın yeniliklere daha sıcak baktığı 2000'lerde, uzun yıllar beklenen, çağa uygun, yenilikçi camiler yozlaşmayı giderebilmiş midir? Müslümanların farz ibadetlerinden biri olan namazın kılındığı mekanlarda ne gibi değişiklikler olmuştur? Neler aynı kalmıştır? Bunlar İslamiyet'e ne derece uygundur? Görsel konfor sağlanırken ibadet konforu ne seviyededir? Bu sorular tezin ana eksenini oluşturmakla kalmayıp cevaplarının aranmasıyla ve sadece sorulmasıyla bile birçok düşünsel açılıma imkan vermektedir.
Türkiye'de toplumsal hareketlerin evrimi: etnik mobilizasyon örneği

Etnik kimliğin inşasıyla ortaya çıkan hareketleri, toplumsal hareket teorileri ekseninde tartışan bu tez, etnik kimliğin inşasında ve etnik mobilizasyonun oluşmasında etkili olan motivasyonları sorgulamayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda Türkiye'de yaşayan Kürtlerin kimlik inşa süreçleri ve bunun üzerinden Kürt toplumsal hareketini var kılan, onu sürdüren dinamikler incelenmiştir. Çalışmanın kuramsal hedefi toplumsal hareketler alanında bir hayli tartışılagelen ve 20. yüzyılın ikinci yarısından itibaren gelişen etnik mobilizasyonu anlamaya dönüktür. Bu kuramsal egzersizle bu tez, Türkiye'de çok partili hayata geçişle birlikte başlayan değişim ve dönüşümlerle birlikte ortaya çıkan Kürt toplumsal hareketinin doğuşunu, gelişimini ve evrimini incelemeye çalışmaktadır. Milli mücadele döneminden sonra toplumu belli bir kimlik etrafında bir araya getirme düşüncesine sahip olan yönetici elitler, Türkiye coğrafyasında farklı kimliğe sahip olan toplumsal grupların direnciyle karşılaşmıştır. Türk kimliğinin herkesçe kabul edilmesini arzu eden bu yöneticiler, ulus ve birey inşasını Türk ulusal kimliğini merkeze alarak yürütmüştür. Toplumun bütün dinamiklerini Türkleştirme gayesi taşıyan bu anlayış, Türklük dışına çıkanı görmeme, kabul etmeme ve asimile etme reaksiyonu göstermiştir. Bu minvalde toplumsal ve siyasal alanın hakim kodlarına karşı gelerek, kendi varlığını kurma ve sürdürmeye çalışan Kürt kimliğinin güçlü bir direnç ve direniş gücü olarak zuhur ettiği gözlemlenmektedir. Bu durum muhteviyatında kimliği toplumsal bir bilince ve hakikat gücüne dönüştürmeyi barındırır. Böylece politik hedefleri kültürel kodlarla birleştiren Kürt kimliği, bir inşa ve var olma istikrarı sergilemiştir. Bulvar olma durumu özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısında öne çıkarak kendisini ifade etmeye çalışmıştır. Bu bağlamda bir etnik grubun nasıl ve hangi dinamiklerle seferber edildiğini odağına alan bu çalışma, toplumsal hareket teorilerinden kimlik yönelimli paradigmayı 'Kürt meselesine' uygulayarak bir sorunsallaştırmayı amaçlamaktadır.
1923-1945 arası Türk sosyolojisinde pozitivist eğilimler

225 + V Jiri : Prof. Dr. Satoalıattim GÜLLÜL 0 Prof. Dr. Mustafa YILDIRIM Prof. Dr. H. Bayram KAÇMAZOĞLU Yrd. Doç. Dr. Abamislm AKDEMİR '1923- 1945 Arası Türk Sosyolojisinde Pozitivist Eğilimler' adını taşıyan bu çalışma, dört bölüm ve çok sayıda alt başlıktan oluşmuştur. Birinci bölümde pozitivizm, kavramsal ve tarihsel çerçeveye oturtulmuş ve bu bağlamda, pozitivizm konusunda ortaya çıkan çeşitli yaklaşımlara yer verilmiştir. İkinci bölümde ise Pozitivizmin Türk Düşünce Dünyasına Yansıması başlığı altında Cumhuriyete devreden Tanzimat ve Meşrutiyetin birikimi olan düşünce mirasının betimlenmesi amaçlanmıştır. Cumhuriyet döneminin en yakın kaynaklan arasında E. Meşrutiyet dönemini görebiliriz. Çalışmamızda önemli bir yer oluşturan bu dönem sosyal bilim ve ideolojilerde bir yapılaşma ve ekolleşme dönemidir. Bu dönemde yapılan çalışmalar sonucu, pozitivizmin Cumhuriyet döneminde hem devlet ideolojisiyle hem de sosyolojiyle nasıl içselleştirildiği saptanmaya çalışılmıştır. Cumhuriyet Paradigmasının Temelleri adım taşıyan üçüncü bölümde ise 1923- 1945 arası Türkiye ideolojisi üzerinde pozitivizmin etkisini Ulusallaşma sonucu olarak Türk Dil ve Tarih Tezi gibi metinlerin yam sıra Çağdaş bir toplumun özellikleriyle de özdeşleştiği vurgulanmıştır. Son bölümde ise Pozitivist Eğilimlerden Cumhuriyet Devrimine Yansımalar adı altında Cumhuriyet paradigmasının temelleri tahlil edilerek, Cumhuriyet devrimlerinin Osmanlıdan Cumhuriyete paradigma bir geçişle, halka yönelik sosyo-kültürel bir hareket olduğu savının ispat edilmesi amaçlanmıştır. Toplumda bu sosyal hareketi halka yayma misyonu üstlenen kurum ve organlar genel hatlar içerisinde incelenmiştir. Ayrıca Halkçılık ve Milliyetçilik gereği köye yönelme hareketlerinde pozitivizmin sosyoloji ve devlet ideolojisiyle arasında organik bir bağ olduğu gösterilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızın sonunda genel bir değerlendirme yapılarak pozitivizmin, bir söylem olarak toplumsal pratikler açısından bugün içerisinde yorumlanmasına da önem verilmiştir.