Avrupa Birliği'nin genişleme perspektifi ve gündem 2000 çerçevesinde AB-Slovenya ilişkileri ve Türkiye boyutu

'Avrupa Birliği'nin Genişleme Perspektifi ve Gündem 2000 Çerçevesinde ABSlovenya İlişkileri ve Türkiye Boyutu' başlıklı bu yüksek lisans tezi kapsamında 7 Şubat 1992 tarihinde Maastricht' de imzalanan Avrupa Birliği Antlaşması ile birlikte başlayan ve kısacası 21. yüzyılın Avrupa Birliği'ni oluşturma çabalan olarak tanımlanabilecek uzun ve karmaşık bir süreç içinde bazı temel tarihlere ve bazı temel kriterlere biraz daha yakından bakılarak, yarınların Avrupa'sının yeniden yapılanma çabaları anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda AB'nin genişleme perspektifi, Kopenhag ve Madrid Zirveleri 'nden başlayarak ele alınmış, 29 Mart 1996'da başlayan Hükümetlerarası Konferans'in gündeminde de genişlemenin yer almış olması nedeniyle, Konferans sürecinde konuya nasıl yaklaşıldığı incelenmiş, ayrıca Haziran 1997 Amsterdam Zirvesi kararları, Komisyon'un hazırladığı ve Temmuz 1997'de tartışmaya sunulan Gündem 2000 Belgesi'nde gözden geçirilmiştir. Bu çalışmanın ikinci bölümünde ise Avrupa'nın en genç, en küçük ve en dinamik ülkelerinden biri olan Slovenya, gerek tarihsel gelişimi, gerekse ekonomik büyüklükleriyle tanıtılmaya çalışılırken, Slovenya ile Avrupa Birliği'nin hızla gelişen ilişkileri değerlendirilmiştir. AB'nin tam üyelik müzakerelerini başlatacağını ilan ettiği ilk halka içinde yer alan Balkanların ve Doğu Avrupa'nın henüz 7. doğum gününü yenilerde kutlamış olan genç ülkesi Slovenya'nın bir genel profili verildikten sonra AB ile imzalamış olduğu Avrupa Anlaşması, Gündem 2000 Belgesi ile AB tarafının Slovenya' dan istedikleri ve Slovenya'nın hazırladığı yanıtlar incelenmiştir. Bu çalışmada aynca Slovenya ile Türkiye arasında gelişen siyasi ve ekonomik ilişkilere değinildikten sonra, 5 Mayıs 1998 tarihinde imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması'nın önemli maddeleri gözden geçirilmiştir. Avrupa ve dünya siyasi haritasındaki yerini 1991'lerde alan Slovenya 1995 Madrid ZirvesVnde AB'nin genişleme önceliği olan ülkeler arasında sayılmamasına karşın, kısa sürede gösterdiği çabayla 1997 Amsterdam Zirvesi sonrasında genişlemenin ilk dalgası içinde yer almayı başarmıştır. 14 Ekim 1997 tarihinde yapılan oylamada aynı grupta aday olan Makedonya'yı yüksek bir farkla geride bırakarak BM Güvenlik Konseyi'ne iki yıl için üye olarak seçilmiştir. Eski Yugoslavya ardılı ülkelerden biri olarak nüfusunun yaklaşık 2 milyon olmasına karşın, benzer ülkeler arasında ekonomik gelişmişlik ve eğitimli nüfus açısından en iyi konumda olanıdır. Slovenya Balkanların karışık, çok renkli ve çok sesli siyasi ikliminde ve uluslararası platformlarda Türkiye'ye dostluğunu ve taraftarlığını açıkça ifade etmektedir. Bu çerçevede Slovenya Cumhuriyeti'nin zoru nasıl başardığını görmek ve anlamaya çalışmak yaklaşık kırk yıldır AB Üyesi olmak amacıyla aynı yolda uğraş veren Türkiye için aydınlatıcı bir örnek olabilecektir. Bu tezin son bölümünde Türkiye'nin AB tam üyelik sürecindeki konumu değerlendirilmeye çalışılmış, gerek fiziki gerekse ekonomik büyüklükler açısından çok farklı olan Slovenya ve Türkiye'nin birebir karşılaştırması yapılmaksızın AB'nin genişleme yansında ipi göğüsleyen MEDAÜ'lerin gösterdikleri çaba ile Türkiye'nin bu yoldaki uzun ve zahmetli macerasına çok kısa olarak değinilmiş ve AB'nin ekonomik, siyasi ve kültürel önceliklerinin Avrupa'nın doğusunda yer alan bu iki devlet açısından nasıl farklılaştığının bir fotoğrafı elde edilmeye çalışılmıştır.