Teknoloji ile bütünleşen alış-veriş merkezi modelleri ve internet alış-verişi üzerine bir araştırma

21. yüzyıla girdiğimiz şu günlerde tüm dünya ülkelerinde bir değişim süreci söz konusudur. Nüfusun artışı, ekonomik değişimler, teknolojinin gelişimi, sosyal hayatın farklılaşması, yer ve ulaşım koşullarının değişmesi, yaşam tarzı ve standartlarının değişmesi, tasarım stratejilerinin olağanüstü yükselişi, insanların alışveriş alışkanlıklarının farklılaşması ve taleplerinin değişimi dünya pazarında alışveriş olgusunun hızla büyümesine neden olmuştur. Üretilen ürünlerin, global dünya pazarında pazarlanması, ürün çeşit ve stoklamasının yapılabilmesi, hiç kuşku yoktur ki alış-veriş kültürünü, pazarlamasını ve tüketimini hızlı bir ivme ile kökünden değiştirmektedir. Alış-veriş kültürünün bu gelişimi ile birlikte değişim etkileri kendini her yerde hissettirmeye başlamış; alış-veriş mekanları ve olgusu bu süreç içinde farklılaşmaya başlamıştır. Yüzyıllardan beri süregelen açık pazar alanları yerini alış-veriş caddelerine, son yüzyıl içerisinde ise alış-veriş caddeleri de yerini alış-veriş merkezlerine bırakmaya başlamıştır. Gelişen teknoloji ve özellikle internetin kullanımı ile birlikte alış-veriş internet üzerinden yapılabilmektedir. Bütün bu gelişmeler ile birlikte, insanların sosyal davranış statülerinde farklıkların gözlenmesi normaldir. Günümüzde alış-veriş eyleminin alış-veriş merkezlerinden ya da internet üzerinden yapılması alternatiflerinin bir arada var olması gerekliliği varsayımından yola çıkarak, araştırma konusu olarak alış-veriş merkezleri ve alış-verişin internet üzerinden yapılması iki seçenek olarak ortaya konulmuş ve insanların aramakta olduğu özellikler, bir takım kriterler ve düşünceler bağlamında sunulmaya çalışılmıştır. İnsanların tercih ettikleri alış-veriş yapma davranışları ve tepkileri ölçülmeye çalışılmış, bu yüzden belirlenen örnek alış-veriş mekanlarındaki tüketiciler ve internet kullanıcıları ile anketler yapılmış sonuç önerileri getirilmiştir. Araştırma 7 bölümden oluşmaktadır. 1. Bölümde, araştırmanın amacı, kapsamı ve yöntemi açıklanmıştır. 2. Bölümde, araştırmanın temeli olan alış-veriş kavramı ve eylemi açıklanmaya çalışılmış, alış-veriş mekanları, alış-veriş merkezleri ve internet kullanımı ile internet alış-verişinin tarihsel gelişim süreci incelenmiştir. 3. Bölümde, alış-veriş merkezlerinin tasarım ilkeleri, standartları ve kriterleri tanımlanmaya çalışılmıştır. Bölüme öncelikle alış-veriş merkezlerinin tanımından başlanmış, daha sonrasında ise tasarım ilkelerinden söz edilmiştir. 4. Bölümde, dünyada ve İstanbul'da alış-veriş merkezlerinin gelecek tahminleri yapılmıştır. Sırasıyla, dünyadaki etkenlerden, daha sonra ise İstanbul'daki etkenlerden söz edilmiştir. Bölüm sonunda ise gelecek tahminini etkileyebilecek faktörlere değinilmiştir. 5. Bölümde, internet alış-veriş ilkeleri tanımlanmıştır, internetin ortaya çıkışı, internet kullanıcıları, ve internet ile alış-veriş kavramları konusunda bilgi verilmiştir. Daha sonra ise, geleneksel alış-veriş kavramından internet alış-veriş kavramına geçiş ele alınmıştır. Bu bağlamda, internet üzerinden alış-veriş ile geleneksel alış-veriş merkezlerinin karşılaştırılması ele alınmıştır. 6. Bölümde, alan araştırması ve sonuçları değerlendirilmiştir. Alan araştırmasında yöntem ve kapsam detaylı olarak açıklanmaya çalışılmıştır. Alan araştırmasından elde edilen sonuçlar değerlendirilmiş ve sonuçlarının karşılaştırılması amaçlanmıştır. 7. Bölüm ise sonuç ve önerilerin yer aldığı bölümdür. Araştırma sonucu elde edilen sonuçlar açıklanmış, değişen teknoloji ve hayat tarzı ile alış-veriş olgusuna farklı bir bakış açısı sunacak bulgular ve öneriler vurgulanmış, yeni alış-veriş merkezi olgusu dahilinde oluşması beklenen koşullar ortamı belirlenmiştir. xı