Lise 3. sınıftaki öğrencilerin asit-bazlar konusundaki yanlış kavramlarının belirlenmesi, nedenleri ve giderilmesi

Bu çalışmanın amacı lise 3. sınıftaki öğrencilerin asit - baz konusundaki yanlış kavramalarını belirlemek, bu yanlış kavramaların nedenlerini araştırmak, literatürde bulunan yanlış kavramalarla benzerlik gösterip göstermediğini ve çalışmanın yürütüldüğü okuldaki öğrencilerin literatürde verilenlerden farklı yanlış kavramalara sahip olup olmadıklarım araştırmaktır. Ayrıca, bu çalışmada, yanlış kavramaların bilimsel açıdan geçerli olan kavramlarla yer değiştirmesinin sağlanması amacıyla hazırlanan 'Kavramsal Değişim Metni'nin etkinliğini araştırmak da amaçlanmıştır. Araştırma Ankara- Yenimahalle İlçesi, Mobil Lisesi'ndeki lise 3. sınıf öğrencileri üzerinde yapılmıştır. Yanlış kavramaları tespit etmek için biri normal lise, ikisi yabancı dil ağırlıklı süper lise olmak üzere üç şubede toplam 83 öğrenci üzerinde çalışılmıştır. Kavramsal Değişim Metni ise sadece bir sınıfa toplam 23 öğrenciye uygulanmıştır. Yanlış kavramaları tespit etmek için, doğru-yanlış seçenekli ve çoktan seçmeli toplam 37 sorudan oluşan Ön-Bilgi Testi (a= 0 .74) ve 14 sorudan oluşan Kavram Testi (a= 0 .54) hazırlanmıştır. Ön-Bilgi testi ve Kavram Testi 83 öğrenciye uygulandıktan sonra yanlış kavramaları tespit edilmiştir. Daha sonra öğrencilerin 'asit-baz modellerini' daha iyi anlamak amacıyla, test sorularına verilen cevaplara göre düşük, orta ve yüksek düzeyde olan 4 öğrenci seçilmiş ve bunlarla mülakat yapılmıştır. Araştırma sonucunda, lise 3. sınıf öğrencilerinin asit-bazlar konusunda birçok yanlış kavramalara sahip oldukları görülmüştür. Bu yanlış kavramaların çoğunun daha önce yapılan literatür çalışmasından elde edilen yanlış kavramalarla benzerlik gösterdiği ve literatürde verilenlerin dışında da sadece çalışmanın yürütüldüğü öğrencilerde görülen bazı yanlış kavramaların olduğu tespit edilmiştir. Kavram yanılgılarını gidermek için bir ders anlatım föyü şeklinde, fakat içerik olarak sadece önceden tespit edilen yanlış kavramaların yerine geçerli kavramların geliştirilmesini sağlayacak şekilde bir Kavramsal Değişim Metni hazırlanmıştır. Kavramsal Değişim Metni bilgisayar destekli olarak bilgisayar laboratuvarında ve Ek 2 'de verilen şekline ilave olarak günlük yaşamdan örneklerle ve öğrencilerin ilgisini çekmek üzere bazı şekil ve çizimlerle de desteklenerek uygulanmıştır. Daha sonra bu sınıfa Ön-Bilgi Testi ve Kavram Testi tekrar uygulandığında, öğrencilerin genel olarak yanlış kavramalarının azaldığı görülmüştür. ıu Kavramsal Değişim Metni'nden beklenen yarar sağlanamamıştır. Bunun başlıca nedeninin, öğrencilerin çalışılan konuyu 2. sınıfın sonunda görmeleri, üniversite sınavlarında bu konu ile ilgili soru çıkmaması veya çok az sayıda soru çıkması nedeniyle konuya ciddiyetle yaklaşmamaları ve lise 3. sınıfta geldiklerinde sadece üniversite giriş sınavlarını düşünmeleri olduğu gösterilebilir. Öğrencilerin test sorularına verdikleri cevaplarda büyük ölçüde boş bırakmış olmaları, bu durumu desteklemektedir. Bu yanlış kavramaların nedenlerinin büyük ölçüde asit ve bazlar konusunun içeriği, ders kitapları, öğretmenler ve öğrencilerin içinde bulundukları çevre olduğu tespit edilmiştir.