Fotoğraf sanatında perspektifingörsel algıya etkileri üzerine bir inceleme

Perspektif insanoğlunun yaratılışından beri var olduğu fakat ilk insanların bilimsel olarak perspektifi bilmemelerine rağmen gözlemleme yaparken bir derinliğin oluştuğunun bilinçsiz de olsa farkındaydılar. İlk resimlerini mağara duvarlarına çizdikleri resimlerde hissettikleri derinlik algısını, yaptıkları gölgelendirmeler ve bu gölgelendirmeleri güçlendirmek için dışarıdan yansıyan ışığın, duvar şekillerinde üzerinde oluşturduğu ışık gölge etkisi ile vurgulamaya çalışmışlardır. Bu durum aslında bir perspektif arayışı içerisinde olduklarının bir göstergesinin olabileceği düşünülmektedir. İnsanlığın sürekli araştırma ve sorgulama içerisinde olması, birçok keşif ve yenilikleri gündeme getirmiştir. Bilim insanlarının bu arayışları içerisinde ışık konusu ile olan sorgulamaları karşılığında ışığın yayılması, yansıması, kırılması, gibi birçok sorgulamaya sebep olmuştur. Bu sorgulamalar dışında, yapılan deneyler ve teknik argümanlar arasında önemli yere sahip olan Camera Obcura, bütün bu sorgulamalara cevap vermekteydi. Çalışma prensibi olarak ışığı yansıttığı yüzeyde görüntü oluşumu ressam ve mimarların dikkatini çekmesinin nedeni doğru bir perspektif vermesi ve perspektifin nasıl oluştuğu hakkında önemli soruları cevaplamasıdır. Işık ve Optik üzerine yapılan yeni arayış, araştırma ve denemelerin sonucunda sanatın tümünü etkileyen perspektif anlayışının gelişmesiyle yeni bir biçim ve içerik anlayışı meydana gelmiştir. İlk olarak Resim sanatında başlayan perspektif algısı geliştikçe tüm sanat dallarında etkisini göstermiştir. Artık perspektif teknik olarak çözümlenmesi öncelikli resim sanatında katı perspektif anlayışının var olduğu Rönesans döneminin önemli bir konusu olmuştur. Birinci bölümde artık teknik olarak çözümlenmiş perspektifin tarihsel gelişimi ve çeşitleri ayrıca teknolojinin gelişmesi ile fotoğrafta yer alan perspektif konuları ele alınmaktadır ve yine ilk olarak resim sanatında yeni bir çağın başlangıcına sebep olan katı perspektif anlayışının zamanla sanatçıyı bu katı anlayıştan uzaklaşmak istemesi doğayı gözlemlemeye yönlendirmiş ve katı perspektif anlayışından uzaklaştığı incelenmektedir. Aynı zamanda doğada yer alan fraktal konusunun perspektif ile örtüşmesi insan zihninde nasıl bir derinlik algısı oluşturduğu incelenmektedir. İkinci bölümde perspektifin fotoğraf üzerine etkileri incelenmektedir. Perspektif aslında ilk optik ve ışık araştırmaları ile ilgili konuların içeriğinde yer almaktadır. Fakat amaç bir perspektif araştırması değildi. Zamanla gelişen teknolojinin ve teknik araçların yönlendirmesi ile perspektifin nasıl oluştuğu hakkında araştırmaların başlangıcı konu edilmektedir. Bu başlangıç aslında kalıcılığı sağlanamamış olsa da fotoğrafik görüntüler aracılığı ile yani Camera Obcura'nın oluşturduğu görüntüler ile çözümlenmektedir. Daha sonra fotoğrafın doğusu, optiklerin gelişmesi, teknolojinin ilerlemesi yeni fotoğraf makinalarının gündeme gelmesi işlenmiştir. Farklı teknikler ile hem perspektif düzelten hem derinlik algısı oluşturan fotoğraf makinaları bu etkileri nasıl gerçekleştirdiği araştırılmaktadır. Üçüncü bölümde ilk iki bölümle elen alınan kavramların sadece perspektifin sadece biçim ve teknik olarak değil içerik yönünden insan zihninde bıraktığı etkiler incelenmektedir. Bu etkileri bırakırken insan gözünün işleyişi ve bu görüntüleri nasıl algıladığı konu edilmiştir. Algılanan görüntülerde biçim olarak illüzyonik etkilerin oluşturduğu duygular ele alınmaktadır. İnsan zihni var olan bilgileri perspektif algısında sürekli bir sorgulama içerisinde olduğu ve sorgulamalar sonucunda felsefik olarak bıraktığı duygular kısaca ele alınmaktadır. Bu duyguların oluşmasının nedeni insanın görme isteğinin oluşturduğu bir etkidir. Bu sayede perspektif olgusu kompozisyonlarda birçok seçeneği ortaya çıkarmıştır. Biçim ve içerik açısından kompozisyonlara zenginlik katan perspektifin algılanmayı da ne kadar etkilediği yapılmış uygulamalarda tartışılarak yapılan çalışmada ortaya konulması amaçlanmıştır.