Paul Klee'nin polifoni eseri bağlamında görsellik ve müzik ilişkisi

20. yüzyılın avangard ressamlarından olan Paul Klee'nin, soyuta giden biçim dilinde, 1905'te eş zamanlı karşıtlık kuramını keşfetmesi sayesinde, müzikle resim sanatı arasında kurduğu bağ daha netleşmiştir. Çalışma, Klee'nin sanat görüşüne, Polifoni adlı eserinin müzik ile ilişkisine ve dönemin müzik sanatındaki yeniliklerinin, görsellikle ilişkisine yoğunlaşmıştır. Paul Klee'nin müzisyen kişiliğinin ışığında, biçimsel arayışlarına yön verdiği sanatından bahsedilmiştir. Müzik yazımının geleneksel partisyon kuralları bir kenara bırakılarak daha özgür ve öznel bir görsel dil ile ifadenin kullanıldığı müzik akımları ele alınmıştır. Bunlar; müzikte dışavurumculuk, rastlamsallık, elektronik müziğin başlangıcı, grafik notasyon, yeni bir enstrüman olarak renk, başlıkları altında açıklanmıştır. Mavi Atlı Grubu'ndan ressamların, müzikle ilgili olan eserleri incelenmiştir. Her ne kadar Kandinsky, Mondrian, Kupka eserlerinde müzik altyapısıyla biçimsel arayış alanında olsalar da bu çalışmada Paul Klee'nin sanat görüşü takip edilmiştir. Kandinsky metafiziksel bir alanda sinestezik algıyla güçlendirdiği yorumlarında, Mondrian soyut konstrüksiyonlarla beraber empirik realite arayışlarında olmuştur. Paul Klee ise; müziğe yaklaşımı konusunda, daha çok teorik alandadır ve resim sanatında adeta matematiksel çözümleme anlayışıyla biçimsel arayışlarını sürdürmüştür. Müziğin matematiğini renk teknikleriyle araştırıp görselleştirmiştir. Bu hususta, eser metnimde kendi çalışmalarıma kaynaklık etmesi için Paul Klee'nin sanatı incelenmiştir. Müzik yazımının yeni yollarını; görsel dilin, işitsel olana evrilmesini, resim sanatının, müzikle ilişkisini inceleyebilmek için, araştırmayı daha da özele indirgeyerek çalışmada temel olarak Paul Klee'nin 'Polifoni' adlı eserinin çözümlenmesi amaçlanmıştır. Buradan hareketle, müziği görselleştirebilme niyetiyle 1950 sonrası modernist müzisyenlerin, yeni nota yazım örnekleri de incelenmiştir. Resim sanatının kompozisyon elemanları ve öğeleri, müziksel parametrelere tercüme edilmiştir. İki sanatın terimleri arasında benzerlikler, karşılıklı denk olabilecek ifade biçimleri araştırılmıştır. Müziğin zamansallığı ile resim sanatının mekansallığının etkileşimi incelenmiştir. Çalışmanın sonucunda seslere referans olabilecek görsel kompozisyonların ve üç boyutlu çalışmaların yer aldığı bir seri oluşturulması hedeflenmiştir. Bu araştırmalarıma dair uygulamalar, 'Resimlerim ve Üç-Boyutlu Çalışmalarım Üzerine' adlı 5. Bölümde mevcuttur. Gerek bilimsel olarak renk dalga boyları ve ses frekansları arasında köprü kurmak, gerek öznel bir algı olan sinesteziyi ele alarak ses ve renk arasında çok yönlü ortaklıklar bularak sanata metafiziksel yaklaşmak, bu eser metninin esas çalışma alanıdır. 20. yy. başlarından itibaren, dönemin birçok sanatçısı benzer niyetlerdeki dışavurumlarını kendi sanatsal dilleriyle ifade etmiştir. Adeta bir kolektif bilinçaltı gibi tinsellik arayışında değişime yönelik bu hareketlerin sonucu, soyut akımın, müzikte dışavurumun üretimlerinde görülebilmektedir. Mavi Atlı Grubu sanatçılarının, müziği temel aldıkları biçimsel dil arayışlarında, kendi 'ben' yaşantılarına, öznel olana ulaşma yolculuklarında bir araya gelmeleri de bu değişim dönemi için örnek verebilir. Eser metninde duyuların çok yönlü algılama özellikleri ön planda tutulmuştur, avangard hareketlerin arka arkaya geldiği modernizmden itibaren, sanatçı duyarlılığının öznel, tinsel, sınırlarından arınmış bir sanat arayışıkonu edilmiştir. Multidisipliner yaklaşım farklı sanat dalları arasındaki temel ilişkiyi ifade ederken interdisipliner yaklaşım ise farklı sanat dallarından faydalanarak yeni hibrid bir dil ortaya çıkarmakla ilgilidir. Eser metninde mıultidisipliner çalışan sanatçılar mercek altına alınmıştır ve interdisipliner işler üretilmesi amaçlanmıştır.