Zonguldak il merkezinde yaşayan farklı sosyo-ekonomik düzeydeki 20 yaş üzeri kadınların obesite prevalansı ve etkileyen faktörler

Bu- araştırma, Zonguldak ili merkezinde farklı sosyo-ekonomik düzeydeki mahallelerde yaşayan 20 yaş üzeri kadınların şişmanlık prevalansı ve şişmanlığı etkileyen faktörleri -incelemek amacıyla tesadüfi örnekleme yöntemine göre belirlenen 322 kadın üzerinde yapılmıştır. Araştırma bulgularına göre, obes olmayan deneklerin %66.18'inin evli, %7.05'inin bekar, %26.77'sinin dul; hafif obes ve obes deneklerin ise %71.26'sinin evli, %4.03'ünün bekar, %24.71'inin dul olduğu saptanmıştır. Düşük sosyo-ekonomik düzeydeki deneklerin hiçbirinin yüksekokul mezunu olmadığı, orta sosyo-ekonomik düzeydeki hafif obes ve obes deneklerin %51.62'sinin ilkokul, yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki hafif obes ve obes deneklerin %61.70'inin orta öğrenimli okul düzeyinde eğitimi olduğu belirlenmiştir. Hafif obes ve obes deneklerin %90.43'ünün ev hanımı olduğu saptanmış olup, düşük, orta ve yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki hafif obes ve obes deneklerin sırasıyla %55.19, %54.84, %55.34'ünün 37-41 yaşları arasında olduğu bulunmuştur. Düşük sosyo-ekonomik düzeydeki deneklerin %47.27'sinin obes olmadığı, %52.73'ünün hafif obes ve obes olduğu, orta sosyo-ekonomik düzeydeki %42. 59 deneğin obes olmadığı %57.41'inin hafif obes ve obes olduğu, yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki deneklerin ise %54.81'inin obes olmadığı, %45.19'unun hafif obes ve obes olduğu belirlenmiştir. Anne ve babaların ağırlık durumunu şişman olarak değerlendiren hafif obes ve obes deneklerin oranı düşük, orta ve yüksek sosyo-ekonomik düzeyde sırasıyla %53.44, %46. 77 ve %51.07; %24.14, %35. 48 ve %25. 53 olarak belirlenmiştir. Obes olmayan deneklerin %55.64'ünün, hafif obes ve obes deneklerin %40.97'sinin doğum kontrol yöntemi uyguladığı, hafif obes ve obes deneklerin %37.42'sinin, obes olmayanların %51.02'sinin 2 doğum yaptığı, düşük sosyo-ekonomik düzeyde hafif obes ve obes deneklerin %66.66'sının kalp-damar hastalığı, orta sosyo-ekonomik düzeydeki hafif obes ve obes deneklerin %31.81'inin mekanik güçlüğü olduğu, yüksek sosyo-ekonomik düzeyde ise hafif obes ve obes deneklerin %44.44'ünün psikolojik hastalığı olduğu belirlenmiştir. Genel örneklemde ve düşük sosyo-ekonomik düzeyde hafif obes ve obes deneklerin sırasıyla %12.57, %8.62'sinin normal yaşantıları dışında fiziksel aktivite yaptığı, düşük, orta ve yüksek sosyo-ekonomik düzeyde hafif obes ve obes deneklerin sırasıyla %32.76, %35.48, %53.19'unun besin tüketim davranışının hızlı olduğu, deneklerin en fazla oranda öğle öğününü atladıkları ve yemekleri ayrı kaplardan servis yaptıkları saptanmıştır. Düşük sosyo-ekonomik düzeydeki hafif obes ve obes deneklerin %68.97'sinin et yemeklerini kavurarak ya da yağda kızartarak hazırladıkları, orta sosyo-ekonomik düzeyde hafif obes ve obes deneklerin %83.78'inin çorbaları kavurarak pişirdiği, yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki hafif obes ve obes deneklerin ise %70.21'inin pilav ve makarnayı haşlayarak ve kavurarak hazırladıkları belirlenmiştir. Tüm sosyo-ekonomik düzeylerde, denek annelerinin ağırlık durumu, doğum sayılan, düşük ve orta sosyo-ekonomik düzey ile sağlık sorunları ve şişmanlık durumu, düşük sosyo-ekonomik düzey ile patates, bitkisel sıvı yağ, hayvansal yağ, orta sosyo-ekonomik düzey ile et-balık, tahıllar, yaz meyvası ve patates, yüksek sosyo-ekonomik düzey ile süt ve ürünleri, yaz meyvası gibi besinlerin tüketim sıklığı ile deneklerin vücut ağırlığı arasındaki ilişkinin önemli olduğu bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca, obes olup olmama ile çeşitli besin gruplarının pişirilme yöntemleri, arasındaki farkında istatistiksel açıdan önemli olduğu belirlenmiştir (p<0.05).