turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İstanbul'da kentsel katı atık yönetimi ve geri kazanım potansiyelinin belirlenmesi

Tüm dünya'da sınırlı olan kaynaklar, gelişen teknoloji, nüfus artışı ile üretim ve tüketim alışkanlıkları nedeniyle tükenmektedir. Bununla beraber insanların neden olduğu katı atıklar çevre problemlerinin en önemlilerinden birini oluşturmaktadır. Bu çalışmada katı atık bertaraf metotları ve geri kazanım potansiyeli İstanbul örneği verilerek incelenmiştir. 2000 yılında İstanbul'da yapılan nüfus sayımına göre 10.018. 735 kişi İstanbul'da yaşamaktadır. Gelişmiş sanayinin de etkisiyle göç alan İstanbul'un nüfusu gün geçtikçe artmaktadır. 1996 yılında oluşan katı atık miktarı 1.751. 065 ton iken 2006 yılında 5.047. 067 tona kadar yükselmiştir. Anadolu yakası'ndan toplanan katı atık miktarı toplam atığın %32'sini ve Avrupa yakası'ndan toplanan katı atık ise toplam atığın %68'ini oluşturmaktadır. Fakat oluşan atığın içinde sadece işe yaramaz atıklar değil geri dönüşülebilir atıklarda mevcuttur. Geri dönüşebilir atıkların oranı toplam atık oranının yaklaşık %32'sidir. Geri kazanım fayda maliyet analizi sonucunda sadece kağıt, cam, plastik ve metallerin ekonomik değerinin 270 milyon YTL'den yüksek olduğu hesaplanmıştır. 1 ton atığın taşıma ve depolama maliyeti 20 YTL'den fazladır. Katı atık yönetim sisteminin başarısı geri kazanım oranının yüksekliği ve depolama sitemine giden atığın azaltılmasına bağlıdır. Depolama sahasına gereksiz bir şekilde taşınan organik atıklar kompost ve biyogaz üretmek için kullanılmalıdır. Katı atık yönetim maliyetlerinin 396 milyon YTL civarında olduğu göz önüne alındığında geri dönüşümün önemi daha iyi anlaşılacaktır. Bu bağlamda kaynakların optimum kullanımıyla ve atıkların yeniden işlenerek veya doğrudan kullanılarak daha az birincil kaynak tüketilmesi hedeflenmelidir.
Arıtma çamurlarının özellikleri ve arazide değerlendirme imkanlarının araştırlması

çamurlarının işlenmesi ve giderilmesinde en önemli konu arıtma işlemleri sonucunda oluşan çamur ve katı maddelerin özelliklerininbilinmesidir. Çamurun özellikleri, çamur ve katı maddenin kaynağına ve uygulanan arıtma işlemine bağlı olarak değişir. Bu çalışmada, arıtma çamurlarının çevreye zarar vermeden ekonomik ve ekolojik biçimde giderilmesi ve değerlendirilmesi için uygulanan yöntemler arasından arazide değerlendirmeimkanları araştırılmıştır. Arıtma çamurlarının giderilmesi konusu, ülkemizde yürürlükte olan yasal mevzuat içinde yer almaktadır, ancak mevcutyönetmeliklerimiz bu konuda yeterli olmamaktadır. Bu nedenle mevcutyönetmeliklerde arıtma çamurlarının giderimi konusundaki eksikliklerintamamlanmasına yönelik çalışmalar başlatılmalı ve bir an önce uygulamaya konulmalıdır. Yapılan çalışmada çamurun arazide değerlendirilmesi ile ilgili uygulamalar incelenmiş ve bu uygulamalar yasal mevzuat ve standartlar açısından ele alınmıştır.
Mikroplastikler üzerine ağır metal adsorpsiyonu araştırılması

Anahtar Kelimeler: Mikroplastik, Ağır metal, Adsorpsiyon, Adsorpsiyon Kinetiği, Adsorpsiyon İzotermiMikroplastikler ve ağır metaller sucul ekosistemlere olumsuz etkileri olan iki kirletici madde sınıfını temsil etmektedir. Su ekosistemindeki canlılar, sulara taşınan mikroplastikleri kolaylıkla yutabilmektedir. Böylece mikroplastikler, kirleticilerin besin zinciri boyunca taşınmasına neden olurlar. Dolaylı olarak ise çevredeki canlıların sağlığı için bir tehdit oluştururlar. Bu çalışmanın amacı, mikroplastiklerin ağır metaller için vektör olarak rolünü incelemekti. Bunun için; laboratuvar koşulları altında 3 farklı tipte mikroplastik üzerine 2 ağır metalin [Kurşun II ve Alüminyum III adsorpsiyonu araştırıldı. Taramalı Elektron Mikroskobu analizi mikroplastiklerin farklı yüzey karakteristiklerine sahip olduğunu gösterdi. Adsorbat çözeltisinin pH'ı, temas süresi, başlangıç konsantrasyonu ve sıcaklık gibi parametrelerin adsorpsiyon kapasitesine olan etkiler, deneyler yapılarak incelendi. Prosesin açıklanması Freundlich ve Langmiur adsorpsiyon modelleri ile yapıldı ve Freundlich modelinin Langmiur modellinden daha uygun olduğu belirlendi. Ayrıyeten, adsorpsiyon kinetikleri hesaplandı ve hayali ikinci kinetik modelin uygun olduğu görüldü. Adsorpsiyon yüzdeleri mikroplastik türü ve çalışma şartlarına göre değişti. Sonuç olarak, mikroplastiklerin ağır metalleri besin zincirine aktardığı ve biyobirikimi için bir araç olarak hareket etme potansiyeli olduğu görüldü.
Ağır metallerle kirlenmiş toprakların fitoremediasyonunun peyzaj mimarlığı açısından değerlendirilmesi

Sanayi devriminden sonra sağlıkta, teknolojide ve tarımda hızlı bir gelişme yaşanmıştır. Bunun sonucunda da her alanda üretim artmıştır. İlerleyen yıllarda üretim beraberinde tüketimi bu da hava, su ve toprağın kirlenmesi ile çevre kirliliği problemini meydana getirmiştir. Toprak kirliliği etkisini uzun süre sonra gösterir. Toprağın kirlenmesi yalnızca ürün verimliliği için önemli değildir. Toprağın homojen bir yapısının olmaması, kirlenmiş toprağa ait bilgilerin kısıtlı olması, kirlenmiş toprakların temizliğinin zor ve pahalı olması bir taraftan tarım arazilerinin azalmasına neden olurken diğer taraftan da bitki ve hayvan nesline etki ederek besin zincirinin son halkası olan insanın sağlığını da ciddi şekilde tehdit etmektedir. Bu çalışmada literatürden elde edilen bilgilerle toprakların nasıl kirlendiği, kirlenmiş toprakların hangi metotlarla temizlendiği, bunların avantaj ve dezavantajları üzerinde durulmuştur. Sonuç olarak bitkilerin bir taraftan varlıklarıyla etrafı güzelleştirip, insan ruhunu dinlendiren, bir taraftan da hava, su ve toprağı temizleyen en ucuz ve komplike varlıklar olduğunun bilinmesi ve ona göre hareket edilmesi önem arz etmektedir.
Termik santrallerin çevreye olumsuz etkileri ve alınabilecek önlemlerin değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasında termik santrallerin çevreye etkilerinin sınırları ile etki yoğunluklarının seviyesi ve bu yoğunluğun azaltılmasına yönelik teknolojik önlemler literatür kapsamında araştırılmış, karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Özellikle yakıt olarak linyit kullanan termik santrallerden kaynaklı kirleticiler arasında etki sınırı en geniş ve yoğunluğu en fazla olanın baca gazı olduğu, baca gazının hem yerel hem küresel hava kalitesini düşürürken çökelme ile toprak ve su kalitesini de ciddi şekilde etkilediği görülmüştür. Termik santraller, iklim değişikliğine sebep olan sera gazı karbondioksit için önemli bir emisyon kaynağıdır ve küresel etkileri uluslararası ortak endişelere sebep olmaktadır. Diğer bir termik santral kaynaklı gaz kirletici asit yağmurlarına sebep olan kükürt dioksittir. Toprak ve suyun pH'sını düşürerek toksik elementlerin sızması için uygun şartları oluşturur. Asit yağmurları flora ve faunayı tahrip ederek pek çok tür için tehdit oluştururken binaları ve tarihi eserleri de yıpratmaktadır. Baca gazında bulunan partikül madde, solunum yolu ile doğrudan insan sağlığını olumsuz etkilemektedir. Uçucu külün yapısında yoğunlaşmış şekilde bulunan toksik elementler ve radyoaktif elementler, bu küllerin depolandıkları alanda lokal olarak toprak ve suyun kirlenmesine sebep olmakta, böylece insan sağlığını da dolaylı olarak etkilemektedir. Yapılan inceleme sonucunda yeni kurulan termik santrallerde konvansiyonel kazan uygulamaları yerine özellikle kükürt dioksit gideriminde yüksek verime sahip akışkan yataklı kazan uygulamalarının tercih edilmesi, daha yüksek ısıl verimli yeni teknolojilerin uygulanması, eski termik santrallerin rehabilitasyonlarının düzenli yapılarak sistemlerin uygun şekilde güncellenmesi ve ayrıca alternatif enerji kaynaklarının değerlendirilmesi önerilmektedir.
Direct blue 199 boyarmaddesinin sulu çözeltiden fenton ve elektro-fenton yöntemleri ile oksidasyonu ve giderilmesi

Yapılan çalışma kapsamında Fenton ve Fenton oksidasyonun bir varyasyonu olan elektrofenton yöntemleri ile Dırect Blue 199 (DB199) boyarmaddesinin tekstil atıksuyundan renk giderim verimleri incelenmiştir. Tüm deneyler laboratuvar ölçekli sistemde gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında ilk olarak Fenton yönteminde pH, FeSO4.7H2O, H2O2 ve reaksiyon süresi gibi farklı reaksiyon parametrelerinin etkileri analiz edilmiştir. Optimizasyon çalışmasından sonra, DB199 ihtiva eden atıksu ile Fenton çalışmaları yapılmıştır. Daha sonra elektro-Fenton yönteminde pH, H2O2, akım yoğunluğu ve reaksiyon süresi gibi parametrelerin boya giderimi üzerine etkileri belirlenmiştir. Elektro-fenton yöntemiyle yapılan optimizasyon sonucunda elde edilen değerler ve DB199 ihtiva eden atıksu ile elektro-fenton çalışmaları yapılmıştır. Birinci çalışmada DB199 boyarmaddesinin Fenton ile yapılan arıtımında optimum şartlar = 2,5, = 2 gr, = 2 mL ve =75 dk olarak bulunmuştur. Bu optimum şartlar altında giderim verimi ise % 95 ,86'dır. İkinci çalışmada Elektro-Fenton Prosesi ile yapılan DB199 renk giderimi için optimum şartlar = 2,5, = 10 mL, = 0,083 A/cm 2 ve reaksiyon süresi ise 15 dk olarak bulunmuştur. Bu optimum şartlar altında giderim verimi ise %80,0'dir.
Anaerobic ammonium oxidation in a moving bed biofilm reactor for sidestream treatment: A pilot study in i̇stanbul atakoy sewage treatment plant

Atıksu arıtmında biyofilm sistemleri askıda büyüyen aktif çamur sistemlerine göre birçok avantaja sahiptir. Özellikle Anammox gibi yavaş büyüme hızına sahip mikroorganizmalarla çalışan sistemlerde etkilidir. Birçok uygulama şekli bulunan biyofilm sistemlerinden biri de tam karışımlı ve sürekli akış olarak işletilebilen hareketli yatak biyofilm rekatörleridir. Anammox bakterilerinin keşfedilmesinden sonra değişen azot döngüsü ile atıksuların arıtımında yüksek hava ihtiyacı olan nitrifikasyon ve fazla çamur üreten, organik karbon ihtiyacı yüksek olan denitrifikasyon proseslerine kısmi nitrifikasyon ardından uygulanan Anammox prosesi ekonomik bir alternatif olmuştur. HYBR Anammox sistemlerinin uzun başlangıç periyodlarını kısatmak için genel yaklaşım üzerlerinde önceden bakteri üretilmiş hazır medyaları kullanmaktır. Ancak, bakterili hazır medyalar lokal olarak her zaman mevcut olmamaktadır. Bu nedenle, demmonifikasyon HYBR sistemleri için Anammox aşılaması yapılmadan lokal aktif çamurun ana akım suyu ile beslenilerek optimum bir Anammox zenginleştirme stratejisinin geliştirilmesi için ilave araştırma yapılması gerekmektedir. Bu çalışmada Anammox aşılaması yapılmadan lokal aktif çamur ve boş taşıyıcı malzeme kullanılarak Istanbul Atakoy AAT'ne kurulan pilot ölçekli HYBR sisteminde ana akım kısmi nitrifikasyon - Anammox prosesinin ilk işletmeye alma ve Anammox biyofilmi oluşturma aşamaları 374 günlük işletim sürecinde gözlemlenmiştir. Biyofilm oluşturma aşamasını etkileyen temel faktörler belirlenerek Anammox biyofilmi oluşması aşamasında gerçekleşen tüm prosesler detaylı olarak incelenmiştir.
Türkiye'de çevre yönetimi

Çevrenin bugünkü durumundan kurtarılarak daha temiz bir hale getirilmesi, kalkınmanın çevreyi kirletmeden sağlanması, kaynakların daha optimum bir şekilde kullanılması, teknolojiden çok yönetime bağlıdır. Bundan dolayı artık çevre kirlenmesine sebep olan öğelerin etkin bir şekilde yönetilerek kirlenmenin en aza indirilmesi, çevre ile uyumlu olarak kalkınmanın sürdürülmesi sağlanmalıdır. Bu çalışmada, Türkiye'de çevre yönetiminin nasıl olması gerektiği sorusuna cevap aranmıştır. Öncelikle, çevre kirlenmesi kontrolünde çevre yönetiminin önemini vurgulamak üzere ciddi boyutlardaki çevre problemleri ele alınmıştır. İkinci bölümde, Türkiye'de ve Dünya'da çevre politikalarının gelişimi, çevre ile ilgili örgütlenme ele alınmış, uluslararası kuruluşların çevre konusundaki çalışmaları irdelenmiştir. Dünya'daki düzenlemelerden örnekler sunulmuş, Türkiye'de çevre ile ilgili düzenlemeler ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşme ve beyannameler hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde, daha önce yapılmış çevre yönetimi tanımlarına geçilmeden önce yönetim kavramı açıklanmaya çalışılmış, Avrupa Topluluğu'na üye ülkelerdeki çevre yönetimi özetlenmiş ve bazı ülkelerin ulusal çevre planlarına yer verilmiştir. Dördüncü bölümde ulusal, bölgesel, yerel düzeylerde uygulanabilecek bir çevre yönetim modeli önerilmiş, Türkiye'de çevrenin etkin bir şekilde nasıl yönetilebileceği konusunda önerilerde bulunulmuş, yorumlar getirilmiştir. Türkiye'de hala çevreyle ilgili birçok sorunla karşılaşıldığına göre mevcut anlayış yerine yeni bir anlayışla hareket edilmesi sonucuna varılmıştır. Türkiye'de çevre konusunda görevli pek çok kurum ve kuruluş olduğu için ortaya çıkan karmaşa Çevre Bakanlığı'nın tek yetkili kurum olmasıyla çözümlenebilir. Çevre ile ilgili bilgi ve veriler tek bir merkezde toplanıp aynı merkezden kullanıcılara ulaştırılmalıdır. Çevre Bakanlığı, bugün olduğu gibi il bazında değil, bölge bazında teşkilatlanmalıdır.
Şehir atıksularının akut toksisitesinin incelenmesi

Jüri: Prof. Dr. Kemal GÜR Doç. Dr. Mehmet Emin AYDIN Doç. Dr. Hüseyin KARA Bu çalışmada; Konya 2. Organize Sanayi ve Terfi Merkezi çıkışlarından alman atıksuların, Bahçe teresi tohumlan ve tatlı su balığı üzerine toksik etkisi biyodeneyler yardımıyla araştırılmıştır. Balıklara; akut toksisite deneylerinden statik test yöntemi ve bitki tohumlarına ise fitotoksisjte testlerinden 72 saatlik kök uzama deneyi 10'ar kere uygulanmıştır. Atıksuyun 48 saatte balıkların yansının ölmesine neden olan konsantrasyonu, LC50 ; 2. Organize Sanayi çıkışında % 44 ve Terfi Merkezi çıkışında % 4,5. 5 olarak tayin edilmiştir. Bahçe teresi tohumlarının en yüksek atıksu konsantrasyonunda çimlenme yüzdesi; 2. Organize çıkışında % 78.638 ve Terfi Merkezi çıkışında %82. 66 olarak bulunmuştur.
Menemen Deri Organize Sanayi'nde kullanılan suyun deri kalitesine etkisi

MENEMEN DERİ ORGANİZE SANAYİNDE KULLANILAN SUYUN DERİ KALİTESİNE ETKİSİ ÜZERİNDE ARAŞTIRMALAR LKHAGVAJAV, Natsag Yüksek Lisans Tezi, Deri Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Özcan SARI Ay 2002, sayfa Bu tezde Menemen Deri Organize Sanayinde kullanılan suyun Ocak, Şubat, Mart olmak üzere üç aylık sürede gösterdikleri fiziko-kimyasal özellikleri çeşitli analiz yöntemleriyle izlenmiştir. Üretimde kullanılan sular Gediz nehri ve sanayinin çevre sularından temin edilmekte ve sanayinin merkezi havuzunda karışmaktadır. Bu havuz karışım suyu ve iki fabrikanın tasfiye cihazlarından geçen sulardan iki haftada bir örnek alınarak üç aylık süre boyunca analiz yapılmış ve suyun özellikleri kalite açısından değerlendirilmiştir. Sonuç olarak elde edilen bulgular; mevcut ham suyun sahip olduğu özellikler açısından bir iyileştirme işlemine tabi tutulmadan deri üretiminde kullanılamayacağım ortaya koymuştur.
Marmara denizi güneyi sedimentlerinde ağır metal kirliliğinin araştırılması

Marmara Denizi'nin güneyinde yer alan Kocasu Deltası'nda ağır metal birikimini ve bu birikimin alansal dağılımını, kirliliğinin boyutlarını ve olası kaynaklarını araştırmak amacıyla MTA Genel Müdürlüğü Selen Araştırma Gemisi ile farklı derinliklerden yaklaşık 140 cm uzunluğunda 2 adet gravite karot ve 20 adet yüzey çökel örneği alınmıştır. Bu kapsamda toplam 74 adet çökel örneği üzerinde tane boyu, organik karbon, toplam karbonat analizleri ile jeokimyasal analizler yapılarak elde edilen element değerlerinin derinliğe ve tane boyuna göre değişimleri değerlendirilmiş, elementlerin ve diğer parametrelerin birbirleri ile olan ilişkileri bazı istatiksel yöntemlerle incelenmiştir. Çökel örneklerindeki olası metal kirlilik boyutlarının tespitinde ortalama şeyl metal konsantrasyon değerleri temel değerler olarak kabul edilmiş ve metallerin kirlilik değerlendirmesinin yapılabilmesi için sırasıyla zenginleşme faktörü, jeobirikim indeksi, kirlilik faktörü ve kirlilik yük indeksleri hesaplanmıştır. Jeokimyasal analiz sonuçlarına göre Cr, Ni ve Pb elementleri dışındaki metallerin ortalama konsantrasyon değerleri dünya ortalama şeyl değerlerinin altında olduğu tespit edilmiştir. Elementlerin her biri için ayrı ayrı değerlendirme yapıldığında ortalama zenginleşme faktörü ve kirlilik faktörü sonuçları özellikle Cr, Ni ve Pb metallerinin 'az ve/veya orta derecede' zenginleşme/kirlenme sunduğunu, ortalama jeobirikim indeksi sonuçları ise karot ve yüzey çökellerinin Cr, Ni ve Pb metalleri bakımından 'az kirlilik' sınıfında olduğunu göstermiştir. Her bir örnekleme istasyonunda elde edilen PLI sonuçlarına göre söz konusu metallerin bütünü için bir değerlendirme yapıldığında çalışma alanı genelinin kirlenmediği tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre çalışma alanı genelindeki ağır metal ortalama birikim düzeyleri Ni>Pb>Cr>Zn>Sb>Fe>V>Mn>Cu>Zr>As>Cd şeklinde tespit edilmiştir. Marmara Denizi çalışma alanı ve çevresindeki Cr, Ni ve Pb gibi metallerin zenginleşmesinde Marmara Denizi'nin güney akaçlama havzasında bulunan değişik metal cevherleşmelerinin ve yüksek temel değerler içeren mafik, ultramafik ve granitik kayaçların varlığının etkisi olduğu bilinmektedir. Bununla birlikte farklı karakteristiklere sahip birc ok endu striyel arıtılmamış atıksu des arjı, evsel atıksular, katı atık ve hayvansal gu bre depolama alanları, tarımsal faaliyetlerde kullanılan gübre ve pestisitler ile madencilik faaliyetleri havzada yer alan başlıca noktasal kirlilik kaynakları olup bu çalışmada az-orta derecede zenginleşme/kirlenme sunan Cr, Ni ve Pb elementlerinin olası kaynakları arasında görülmektedir.
Değişik biyosorbentlerle tekli ve ikili yüzey aktif madde ve boyarmadde biyosorpsiyonunun incelenmesi ve yüzey aktif maddenin boyarmadde biyosorpsiyonu üzerine etkilerinin araştırılması

Bu tez çalışmasında tekstil endüstrisinde oldukça yaygın olarak kullanılan ve atıksularında sıkça karşılaşılan reaktif boyarmaddelerden anyonik yapıdaki Remazol Black B'nin ve yüzey aktif maddelerden katyonik karakterdeki Cetyl Trimethylammonium Bromide'in şeker fabrikası atığı kuru şeker pancarı küspesine ve kurutulmuş Rhizopus arrhizus küf mantarına tekli ve ikili karışımlarının biyosorpsiyonu 25oC sabit sıcaklık ve karıştırma hızında kesikli sistemde incelenmiştir. RBB'nin ve CTAB'ın tekli olarak kuru şeker pancarı küspesine ve kurutulmuş R. arrhizus'a adsorpsiyonlarında optimum pH değerleri her iki adsorbent için de sırasıyla 2 ve 8 olarak saptanmıştır. Optimum olarak saptanan pH değerlerinde küspeye RBB adsorpsiyonunda başlangıç derişiminin 500 mg/l'ye, CTAB adsorpsiyonunda ise 200 mg/l'ye kadar artmasıyla her bir bileşen için adsorpsiyon hız ve kapasitesinin arttığı; adsorpsiyon veriminin ise azaldığı gözlenmiştir. R. arrhizus için ise 1250 mg/l başlangıç RBB derişiminde ve 200 mg/l başlangıç CTAB derişiminde en yüksek kapasite ve verim değerleri elde edilmiştir. Her bir kirletici-sorbent sistemi için adsorpsiyon dengesinin matematiksel tanımlanmasında Langmuir, Freundlich, Redlich-Peterson ve Koble-Corrigan adsorpsiyon modelleri kullanılmış, model sabitleri saptanmış ve adsorpsiyon dengesinin hangi modele en iyi uyduğu belirlenmiştir. RBB-CTAB ikili karışımlarının her iki biyosorbente adsorpsiyonunda da optimum pH değeri RBB için 8'e kaymıştır. Bu durumda ikili karışım deneyleri pH 8'de gerçekleştirilmiştir. RBB-CTAB ikili karışımlarının kuru şeker pancarı küspesine adsorpsiyonunda, kirleticilerden birinin derişimi sabit tutulurken diğer kirleticinin derişimi değiştirilerek, birinci bileşenin ikinci bileşenin adsorpsiyon kapasitesini nasıl etkilediği araştırılmıştır. Ortamdaki CTAB varlığı, RBB adsorpsiyonunu çok fazla arttırırken, RBB varlığı ise CTAB adsorpsiyonunu önemli ölçüde azaltmıştır. RBB-CTAB ikili karışımlarının kuru şeker pancarı küspesine adsorpsiyonunda, ikili karışımlara ait denge verilerinin çalışılan derişim aralığında çok bileşenli sinerjistik ve antagonistik sistemler için türetilmiş Langmuir modellerine belli hata sınırları içinde uyduğu görülmüştür. RBB-CTAB ikili karışımlarının R. arrhizus'a biyosorpsiyonunda ise, her iki durumda da ortamdaki birinci bileşenin diğerinin adsorpsiyonunu arttırdığı gözlenmiştir.
Erzurum biyolojik atıksu arıtma tesisi arıtma çamuru yönetiminin incelenmesi

Ülkemizde son yıllarda atıksu arıtma tesislerinin sayılarında ve proses sonucu içerik olarak farklı karakterizasyonlardaki çamur miktarında önemli bir artış meydana gelmiştir. Bununla birlikte atıksu arıtımı ve çamur bertarafı ile ilgili yasal mevzuatlarda düzenleme ve iyileştirmelerle birlikte yeni kısıtlamaların getirmiştir. Bu durum, en çok atıksu arıtma tesislerinde üretilen çamurun değerlendirilmesi ve bertarafını içeren Çamur Yönetimi ve stratejilerinin oluşmasını zorunlu hale getirmiştir. Tez çalışmasında 2017 ve 2018 verileri dikkate alınıp, 81.000 m3/gün debide atıksuyun arıtıldığı ve günde %22- 25 KM içeren 30 ton/gün stabilize çamurun üretildiği Erzurum Biyolojik Atksu Arıtma Tesisi'nin atıksu ve çamur arıtma hatları incelenmiştir. Tesiste oluşan ön ve son çamurun oluşum ve arıtma aşamaları ile içeriği belirlenmiş olup, çamurun stabilizasyonu ve biyogaz üretimine etkisi değerlendirilmiştir. Anaerobik çürütücülerden çıkan susuzlaştırılan stabilize çamurun nihai bertarafında Erzurum ili özelinde uygulanabilecek en ekonomik ve sürdürülebilir yöntemler üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır. Tesiste üretilen stabilize çamurun en uygun ve ekonomik bertaraf yöntemlerinin toprakta kullanım ve %75 KM değerine kadar getirilmesinin ardından Aşkale Çimento'da ek yakıt olarak kullanılabilceceği değerlendirilmesi yapılmıştır.
Santrifüjlerde çamur susuzlaştırma etkinliğinin belirlenmesi için uygun parametrelerin araştırılması

Atıksu arıtma çamurlarının uzaklaştırılması her zaman için önemli olmuştur. Çünkü arıtma sonunda oluşan bu çamurun bir şekilde uzaklaştırılması gerekmektedir. Bu uzaklaştırma işleminin sağlıklı ve ekonomik şartlarda gerçekleşebilmesi için çamurun mümkün olduğunca kuru olması gerekmektedir. Susuzlaştırma işleminin mekanik sistemlerle yapılması halinde, genellikle çamurun kimyasal maddelerle şartlandırılması gerekmektedir. Yapılan araştırmalar göstermiştir ki kimyasal maddelerle şartlandırılan çamurlar sularını daha kolay vermektedir. Kimyasal şartlandırmada en önemli hususlardan bir tanesi kullanılacak kimyasalın optimum dozunun belirlenmesidir. Şartlandırma etkinliğinin belirlenebilmesi için çamurun susuzlaşabilirliğinin test edilmesi gereklidir. Bu konuda geliştirilmiş birçok test metodu vardır. Bunlardan iki tanesi Kapiler Emme Süresi testi ve Filtre Süresi testleridir. Bunlardan KES büyük bir çoğunluk tarafından kabul görmüş ve uzun süredir kullanılan bir tayin yöntemidir. Filtre Süresi ise Özgül Direnç test metoduna alternatif olarak son birkaç basımda Standart Metodlar'a alınmış ve yeni yeni kullanılmaya başlanılan bir test metodudur. Bu çalışmada, santrifüjlerde susuzlaştırma etkinliğinin tahmin edilmesi için uygun test yöntemleri araştırılmıştır. Bu amaçla, öncelikli olarak KES ve FS arasında olası bir ilişkin aranmıştır. Elde edilen sonuçlara göre iki metod arasında fıltrat viskozitesinin düşük olduğu durumlarda iyi bir korelasyon olduğu ve bu korelesyonun viskozite artışıyla giderek bozulduğu tespit edilmiştir. Deneyin ilerleyen safhalarında şartlandırılan çamur santrifüj lenmiştir. Santrifujlenen çamurun duru fazında bulanıklık, kekinde ise katı madde oranı ölçülmüş ve iki deney yönteminin sonuçları ile karşılaştırmıştır. Bulanıklık ölçümlerinden elde edilen sonuç FS deneyinin KES deneyine nazaran daha iyi sonuçlar verdiğidir. Bunun nedeni olarak FS deneyinde santrifüjlere oranla çok farklı proseslerin gerçekleşiyor olması gösterilmiştir. Elde edilen katı madde değerlerinden ise sağlıklı bir yorum yapmak mümkün olmamıştır.