turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kıyı alanları yönetimi ve kıyı yapılarında örnek alan. Samsun Limanı

Bu çalışmada öncelikle kıyı alanları yönetimi geniş kapsamlı olarak incelenmiş, daha sonra kıyı alanları yönetimi içerisinde yer alan kıyı yapılarından liman konusu araştırılmıştır. Bu araştırmada örnek alan olarak Samsun Limanı seçilmiştir. Araştırma sırasında Samsun Limanı İdaresi'nde yetkili kişilerle görüşüldü ve Samsun Limanı içerisindeki bütün faaliyetler gözlemlendi. Yapılan incelemeler sonucunda Samsun Limanı'nda gerçekleştirilen Liman faaliyetlerinin tamamında meydana gelen aksaklık ve sorunlar tesbit edildi. Samsun Limanı gibi birçok limanın aynı sorunlarla karşı karşıya olduğu gözlemlendi. Bütün bu sorunlar değerlendirilerek çözümler önerildi ve bundan sonraki çalışmalar bu öneriler kapsamında yapılırsa Samsun Limanı ve diğer limanların gelecekteki durumlarının daha iyi olacağına dikkat çekildi.
Hızlı trenin neden olduğu çevresel gürültü kirliliği

Çevresel gürültü insan hayatını olumsuz yönde etkileyen bir kirlilik türüdür. Günümüzde nüfusa paralel olarak artan ulaşım araçları, çevresel gürültünün ana kaynağı haline gelmiştir. Gelişen teknoloji ile birlikte ülkemizde yaygın bir ulaşım aracı haline gelen YHT'nin neden olduğu gürültünün değerlendirilmesi için Ankara-İstanbul YHT hattı üzerinde bulunan, Ankara ili Sincan ilçesine bağlı Tatlar köyü ve Polatlı ilçesine bağlı Poyraz köyünde mevcut çevresel gürültü ölçümleri gerçekleştirilmiştir. Ölçüm sonuçları Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği'ne göre tren gürültüsü için belirlenmiş sınır değerlerle karşılaştırılmıştır. Ölçüm sonuçları çoğunlukla kabul edilebilir sınır değerleri sağlamaktadır. Tren gürültüsünün insanlar açısından en rahatsız edici etkisi ani uyanmalar ve uyku bozukluğu problemleridir. Bu bağlamda uluslararası ve ulusal düzeyde tren gürültüsünün uyku üzerine etkisini incelemede kullanılan Lgg, mevcut ölçüm sonuçları ile hesaplanmıştır. Lgg hesabı Lgag şeklinde gündüz-akşam-gece derecelendirilmesine uygun olarak yapılmıştır. Tatlar ve Poyraz köylerinde tren hattına en yakın yerleşim yeri kategorisine giren evler için Lgag değerlerinin belirli kriterlere göre uyku bölünmesine neden olmayacağı varsayılmıştır.
Recovery of phosphorus from sewage sludge ash with sequencing bioleaching and electrodialysis

Fosfor tüm canlılar ve bitkiler için çok önemli bir elementtir. Fakat, fosforun temel kaynağı olan fosfat kayaları sınırlıdır ve bu nedenle fosforun arıtma çamuru külü gibi ikincil kaynaklarından geri kazanımı oldukça önemlidir. Arıtma çamuru külü içerisindeki yüksek fosfor miktarı nedeniyle umut verici bir ikincil kaynaktır. Ancak, fosfor açısından ikincil kaynak olan arıtma çamuru fosforun yanı sıra ağır metaller de içermektedir. Bu nedenle, bu çalışmada biyoliç ve elektrodiyaliz prosesleri ile arıtma çamuru külünden fosfor geri kazanımı incelenmiştir. Biyoliç prosesi ile arıtma çamuru içerisindeki fosforun çözünmesi amaçlanırken, elektrodiyaliz prosesi ile biyoliç prosesi sonrası fosfor ile eş zamanlı çözünen ağır metallerin fosfordan ayrılması amaçlanmıştır. Biyoliç deneyleri, kesikli sistemlerde Kükürt ve Demir oksitleyen bakteriler kullanılarak gerçekleştirilerek maksimum fosfor çözünmesini elde etmek amacıyla proses optimize edilmeye çalışılmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda maksimum fosfor çözünmesi, 30 gün sonunda, katı/sıvı oranı 1:100 olan ve Kükürt bakterilerinin kullanıldığı sistemden %81. 7 olarak elde edilmiştir. Elektrodiyaliz çalışmaları 3 bölmeli bir reaktörde, grafit ve altın kaplamalı bakır elektrotlar kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Grafit elektrotlarla gerçekleştirilen deneyde grafit elektrotun sisteme akım verilmeye başlandıktan 2 gün sonra zarar görmesi nedeniyle anot kısma taşınan fosfor %6.6 olmuştur. Ancak, altın kaplamalı bakır elektrotlar ile gerçekleştirilen deney 14 gün boyunca sürdürülmüş ve anot kısımda toplanan fosfor %24. 6 olmuştur.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Terzioğlu Kampüsü'nün enerji ve karbon ayak izi açısından değerlendirilmesi

Karbon ayak izi, aldığımız her ürün veya gerçekleştirdiğimiz her faaliyet için ihtiyaç duyulan enerjinin üretilmesi sırasındaki karbon gazı emisyonunu ifade etmektedir. Karbon ayak izi, ürün ve işlemlerin yaşam boyunca çevreyi kirleticilikleri ile ilgili olup insan faaliyetlerinin çevreye verdiği zararın birim karbondioksit veya karbon cinsinden ölçülen miktarıdır. Karbon ayak izi enerji ile ilgili bir tanım olduğu için karbon ayak izinin azaltılması aynı zamanda enerji tüketiminin azaltılması veya optimizasyonu anlamına gelmektedir. Dolayısıyla yakın zamanda şirketler, kurumlar ve kuruluşlar kendi karbon ayak izini hesaplayacaktır. Karbon ayak izi insan aktivitelerinin sonucu oluşan bir kavram olduğunda, üniversiteler gibi insan nüfusunun fazla olduğu kurumlarda ayak izinin hesabı önem teşkil etmektedir. Bu çalışmada Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesinin Terzioğlu Kampüsü incelenmiş ve çeşitli kaynakların karbon ayak izi hesaplanmıştır. Bu hesaplama yapılırken kampüsün yakıt kullanımından kaynaklı doğalgaz kullanımı, Üniversite yönetimine ait araç filosu, üniversitenin tüketmiş olduğu elektrik, su verileri ve kampüste oluşan atık miktarı ile akademik, idari ve öğrencilerin ulaşımdan kaynaklı emisyonları dahil edilmiştir. Ulaşımdan kaynaklı karbon ayak izi tahmini için iki çeşit yaklaşım geliştirilmiştir. Yaklaşım-1'deakademik, idari personele ve öğrencilere anket uygulaması yapılırken, yaklaşım-2'de kampüse giriş-çıkış yapan araç sayıları kameralardan ortalama olarak belirlenmiştir. Hesaplanan verilere göre yaklaşım-1'e göre karbon ayak izi19706, 084 ton CO2e, yaklaşım-2'ye göre karbon ayak izi ise 10122, 154 ton CO2e hesaplanmıştır. Bulunan değerler arasındaki fark, Yaklaşım-1'de ulaşım emisyonlarının hesabında kayıtlı tüm öğrenciler için yapılan hesaplamadan gözlemlenmiştir. Yaklaşım- 2 sonuçlarına göre, enerji tüketimi kampüs ayak izinin en büyük bileşeni, ikinci olarak ise kampüs ulaşımıdır. Bu nedenle enerji ve ulaşım açısından karbon ayak izinin azaltılması sürdürülebilir bir kampüs yaşamı için önemlidir.
A Study on the characterization of waste automative lubricants in Turkey with an emphasis on reclaimability

Türkiye'de oluşan atık otomotiv yağlama yağları, geri kazanılabilirlikleri özellikle göz önünde tutularak, nitelik ve nicelik açısından incelenmiştir. Türkiye'de oluşan toplam atık yağın yaklaşık yüzde yirmisinin kaynağı olduğu için İstanbul hedef kaynak seçilmiştir. Şehirdeki benzin istasyonlarından rastgele örnekleme metoduyla numuneler alınmış ve toplanan örnekler karakterizasyon çalışması dahilinde analiz edilmiştir. İki ayrı geri kazanma metodu üzerinde çalışılmıştır; bir gemi yağ-su separatörü ile yağın yağlama ve yakıt kalitesini arttırmak için santrifüj, ve baz yağın geri kazanılabilirliğini araştırmak için vakum distilasyonu. Her iki metod ile de atık yağlardaki metal konsantrasyonları azaltılabilmiştir. Santrifüj metoduyla yapılan çalışmalar yağın su konsantrasyonunun artmasına sebep olmuş, vakum distilasyonu ise uygulanmasının zorluğu ile dikkat çekmiştir.
Investigation of sectoral priorities for cleaner production at regional and national level

Ulusal temiz üretim stratejilerinde başarıya ulaşmayı sağlayan en önemli bileşenlerden birisi de sektör odaklı yaklaşımlardır. Kaynakların sınırlılığı ve diğer kısıtlar göz önüne alındığında, temiz üretim uygulamaları içinsektörler arasında önceliklendirme yapılması bir zorunluluktur. Bu nedenle, bu çalışma kapsamında İzmir'de ve Türkiye'de bulunan imalat sanayi alt sektörlerininçeşitli kriterler baz alınarak önceliklendirilmesi amaçlanmıştır. Önceliklendirmesonuçlarının ilgili sektörel yol haritaları ve aksiyon planlarının hazırlanması sürecinde politika yapıcılara yardımcı olması hedeflenmiştir. Bu çalışma kapsamında, ilgili paydaşların katkılarıyla belirlenen kriterler ve ulaşılabilen en güncel bilgiler çerçevesinde, Çok Ölçütlü Karar Verme Metodu ile ülkemizdeki imalat sanayi alt sektörleri temiz üretim uygulamaları için önceliklendirilmiştir. Sektörel önceliklerin belirlenmesi hem bölgesel hem de ulusal ölçekte gerçekleştirilmiştir. İzmir'deki imalat sanayi sektörlerinin önceliklendirmesi için kullanılan kriterler; su ve enerji tüketimleri, deşarj edilen atıksu miktarı, üretilen katı atık ve tehlikeli atık miktarları, havaemisyonları, Herfindahl-Hirschman Endeksi, sektörel istihdam, firma sayısı, ihracat payı, katma değer ve temiz üretime uygunlukları olarak sıralanmaktadır. Türkiye için yapılanönceliklendirme çalışmasında ise Herfindahl-Hirschman Endeksi, firma sayısı ve katma değer kriterleri dışında İzmir için bahsi diğer tüm kriterler kullanılmıştır. Bu çalışmanın sonuçlarına göre İzmir'de temiz üretim uygulamaları için öncelikli olarak ortaya çıkan ilk beş sektör sırasıyla; ana metal sanayi, gıda ürünleri ve içecek imalatı, kimyasal madde ve ürünleri imalatı, metalik olmayan diğer mineral ürünlerin imalatı ve kok ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatıdır. Türkiye'de temiz üretim için yapılan sektörel önceliklendirmede ise tekstil sektörü, kok ve rafine edilmiş petrol ürünleri imalatının yerini almaktadır. Bu çalışma kapsamında öncelikli olarak belirlenen sektörler diğer bölgesel ve ulusal kurumların farklı amaçlarla belirlediği öncelik listeleri ile de önemli ölçüde örtüşmektedir.
Antepfıstığı işleme atıksularının fungal arıtımına elektrokimyasal ön arıtma etkisinin araştırılması

Bu çalışmada, antep fıstığı işleme tesisi atıksularının arıtımında elektrokimyasal ön arıtma işleminin fungal arıtımına etkileri araştırılmıştır. Elektrokoagülasyon ve elektrooksidasyon, antep fıstığı işleme tesisi atıksularının fungal arıtımından önce elektrokimyasal ön arıtım olarak atıksuya uygulanmıştır. EK için; alüminyum, demir ve paslanmaz çelik elektrot çiftleri anot/katot olarak seçilirken, EO deneyleri için bor katkılı elmas anot/katot elektrot çifti tercih edilmiştir. Kimyasal oksijen ihtiyacı ve toplam fenol giderimi için akım yoğunluğu (50- 300 A/m2) ve çalışma süresi (0-240 dakika) gibi parametrelerin etkileri incelenmiş ve elde edilen optimum koşullarla ileri arıtım aşamasına geçilmiştir. Antep fıstığı işleme tesisi atıksularına uygulanan elektrokimyasal ön arıtımdan sonra, atıksu dört farklı mantar türü ile ileri arıtıma tabii tutulmuştur. Penicillium glabrum, diğer mantar türlerine kıyasla maksimum KOİ ve toplam fenol giderim verimi sağlamıştır. Kombine elektrokimyasal destekli fungal arıtım işlemi, EO ön işlemi ile desteklendiğinde % 90.1 KOİ ve % 88.7 toplam fenol giderim verimi sağlamıştır. Antep fıstığı işleme tesisi atıksularının EO yöntemi ile ön arıtımında, fungal arıtım için EC yönteminden daha iyi sonuçlar elde edilmiştir. Sonuçlar; önerilen kombine işlemin, bireysel elektrokoagülasyon, elektrooksidasyon ve fungal arıtım işlemine kıyasla daha yüksek kirletici giderimi sağladığını göstermiştir.
Sucul ortamlarda doğal giderim yöntemleri ile metallerdeki değişikliğin araştırılması

Metallerin suyla kaynağından uzağa taşınması, sediment yapıda birikmesi ve fizikokimyasal süreçlere bağlı olarak tekrar suya geçmesi ve besin zinciri yoluyla canlı bünyesinde birikmesi nedeniyle, içinde bulundukları sucul ortamdan uzaklaştırılmaları gerekmektedir. Son yıllarda, doğal ve ekonomik yöntem olan doğal ortamlardaki metallerin bitkiyle uzaklaştırılması tekniği tercih edilmektedir. Bu çalışmada, bentik bitkilerin kullanımıyla demir, bakır, çinko, nikel ve krom metallerinin doğal ortamlardan uzaklaştırılmasındaki esasların belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, Küçükçekmece Gölü'nü temsil eden laboratuar şartlarında, Sazlıdere'nin Küçükçekmece Gölü'ne döküldüğü bölgeden alınan sedimentin konulduğu reaktörlerde yapılmıştır. Çalışmadaki her denemede bir tür olmak üzere beş farklı bentik bitki türü kullanılmıştır. Reaktörler demir, bakır, çinko, nikel ve krom stok çözeltileri ile hazırlanan sentetik suyla beslenmiştir. Echinodorus amazonicus, Cryptocoryne undulata, Anubia congensis, Crinum thaianum ile yapılan denemelerde göl suyunun metal karakteri dikkate alınarak hazırlanan besleme suyu, Cryptocoryne undulata ve Myriophyllum verticillatum L. ile yapılan çalışmalarda ise eşit molaritede metal içerecek şekilde hazırlanan besleme suyuyla çalışma yürütülmüştür. Çalışmada sentetik besleme suyu çeşme suyu ile hazırlanmış, bu nedenle besleme suyunda bulunan ağır metaller dışında çeşme suyundan gelen ve doğal sedimentte de bulunan kalsiyum, mangan ve magnezyum elementleri de izlenmiştir. Araştırmada, incelenen elementlerin reaktör içindeki davranışları, element davranışlarına ve bitkinin yaşam kalitesine etki eden fizikokimyasal koşulların sudaki değişimleri, bu ortamda yaşayan bitkilerin fiziksel değişimleri ve bitkilerin morfolojik yapılarındaki element değişimleri irdelenmiştir. Denemeye başlamadan önce bitki bünyelerinde bulunan elementler ile deneme bittikten sonra bitki bünyelerinde bulunan elementlerin miktarları ve sistemdeki element değerleri karşılaştırıldığında, bitkilerin ortamdaki elementleri bünyelerine aldığı gözlenmiştir. Bitki bünyesine alınan elementlerin özelliği ve bitkinin yaşadığı ortamda birden çok elementin varoluşuna bağlı olarak, bitkilerin element alımında seçiciliği olduğu tahmin edilmektedir.
Reaktif boyar maddelerin canlı aktif çamur biyokütlesi tarafından adsorplanabilme özelliklerinin incelenmesi

ÖZYÜKSEK L SANS TEZREAKT F BOYAR MADDELER N CANLI AKT F ÇAMUR B YOKÜTLESTARAFINDAN ADSORPLANAB LME ÖZELL KLER N N NCELENMESFatma Elçin ERKURTÇUKUROVA ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜÇEVRE MÜHEND SL Ğ ANAB L M DALI Danışman: Doç. Dr. Mesut BAŞIBÜYÜK Yıl : 2006 Sayfa : 57 Jüri : Doç. Dr. Mesut BAŞIBÜYÜK Prof. Dr. Ahmet YÜCEER Prof. Dr. lyas DEHRBu çalışmada canlı aktif çamurun iki reaktif boyar madde Reactive Black 5 ve Cibacron Yellow HR'yi adsorplama kabiliyeti incelenmiştir. Reactive Black 5 veCibacron Yellow HR boyar maddelerinin aktif çamur tarafından maksimum adsorplanma kapasiteleri sırasıyla 26.04 mg/G ve 4.66 mg/g'dır. Aynı zamanda bu boyar maddelerin canlı aktif çamur biyokütlesi tarafından adsorplanma kinetiği de incelenmiştir. Her iki boyar maddenin de aktif çamurla adsorpsiyonunun yalancı ikinci dereceden hız modeline uyduğu görülmüştür. Hem RB5 boyar maddesininhem de CBYHR boyar maddesinin (-1. 2 ve -1.48 kJ/mol) aktif çamurlaadsorpsiyonunun Gibbs serbest enerjileri negatif olarak bulunmuştur. Bu değerinnegatif olması, adsorpsiyonun kendiliğinden gerçekleştiğini göstermektedir
Orta büyüklükteki yerleşim merkezlerinde kullanılmış suların aktif çamur sistemiyle tasfiyesi ve projelendirme esasları üzerine bir çalışma

Bu çalışmada, orta büyüklükteki yerleşim merkezlerinde (nüfusu 50.000 ile 300. 000 azasında olan yerlerde ) Aktif çamur sistemi ile kullanılmış suların arıtılması hususunda, tasfiye ve projelendirilme esasları üzerine bir literatür çalışması yapılarak, bu tip arıtma tesislerinin her ünitesi için optimum, en elverişli tasfiye ve projelendirme kriterleri tespit edilerek, tablolar halinde verilmiştir. Verilen bu tasfiye ve proje kriterleri iki proje n üzerinde değerlendirilerek, en uygun projelendirme kriterleri ve tasarım formülleri çıkartılarak, arıtma tesisinin her ünitesi için hazırlanan bir bilgisayar programı ile yeniden gözden geçirilmiş tespit edilen kriter, esas ve mühendislik hataları belirtilerek, yeni yapılacak projelerde bu tür hataları en aza indirebilecek tavsiyelerde bulunulmuştur.
Biogas production by anaerobic co-fermentation of organic wastes

Anaerobik solunum, bakterilerin oksijensiz ortamda organik maddeleri fermente ettikleri bir prosestir. Anaerobik solunum doğada da gerçekleşir ve proses ürünü olan çamur stabildir. Oluşan gaz esas olarak metandır. Yan ürün olan gaz, enerji oluşumu açısından tercih edilen bir çamur arıtma prosesidir. Geçen yüzyılın sonlarına doğru ortaya çıkan ikinci enerji krizinden sonra gelişmekte olan ülkeler tekrar kullanılabilir enerji kaynaklarının araştırılması ve geliştirilmesi için, bu yöndeki araştırmalar açısından gözle görülür bir ivme içerisine girdiler. Bu durum da biyogaz tesislerinin gelişmesine ve ilerlemesine sebep oldu. Esas olarak; üretilen biyogaz ısınmada, elektrik motorların çalıştırılmasında ve su ile çalışan ısınma sistemlerinde kullanılmaktadır; fakat aydınlatma amacıyla kullanılamamaktadır. Şimdilerde biyogaz tesisleriyle ilgili araştırma ve geliştirme çabalan, bazı üniversiteler, araştırma enstitüleri ve özel şirketler tarafından desteklenmektedir. Bu çalışmada organik atıklardan biyogaz üretiminin kofermantasyon yoluyla arttırılması amaçlanmıştır. Bu amaç için alüminyumdan yapılmış bir reaktör kullanılmıştır. Deneyler üç seride yapılmış olup, biyogaz üretimini arttırmak için; su sümbülü, ön çökletim çamuru, yemek atıkları ve çimen, gruplar halinde kullanılmıştır. Günlük gaz analizleri, toplam katı ve toplam organik katı madde tayinleri; kilogram organik katı madde başıma üretilen biyogazın tayininde kullanılmıştır. Bu veriler biyogaz üretimini değerlendirmede kullanılmış ve Bölüm 5'te detaylı bir şekilde anlatılmıştır.
Zeytinyağı atık sularında bulunan spesifik kirleticilerden ?tyrosol?ün biyolojik arıtılabilirliği

Zeytinyağı üretim prosesleri sırasında oluşan bu karmaşık organik yapıdaki atıksuyun karakteri birçok çevresel koşuldan etkilenip farklılaştığı gibi üretim proseslerinden çıkan atıksu miktarları da değişim göstermektedir. Türkiye'deki yaklaşık yıllık 170. 000 tonluk zeytinyağı üretiminin çok büyük bir kısmı Ege Bölgesinden sağlanmaktadır. Bu üretilen 170. 000 ton zeytinyağına karşılık 1.000. 000 m3 karasuyun oluştuğu bilinmektedir. Karasuyun biyolojik arıtılabilirliğiyle ilişkili birçok çalışma yapılmış bunlar sonucunda karasuyun yapısında bulunan polifenollerin biyolojik süreçler üzerine toksik ve inhibe edici etkisi ortaya konulmuştur. Bu çalışmada ise hem karasuyun yüksek KOİ yüklemelerinde biyolojik süreçler üzerindeki etkisi gözlemlemek amacıyla biyolojik arıtılabilirlik çalışmaları yürütülmüştür Ayrıca karasuyun yapısındaki polifenollerin arasından yüksek konsantrasyonu nedeniyle model bir kirletici olarak seçilen tyrosol biyolojik süreçler üzerindeki inhibisyon etkisi incelenmiştir. Respirometrik çalışmalar ile elde edilen kinetik parametreler yardımıyla AQUASIM modelleme programında Aktif Çamur Modeli 1 kullanılarak model parametreleri ve tyrosolün inhibisyon katsayısı belirlenmiştir.
Adapazarı merkezi kış dönemi radon ölçüm ve analizleri

Bu çalışma çerçevesinde; Sakarya ilinin önemli bir nüfus yoğunluğuna sahip Adapazarı ilçe merkezinde bina içi radon konsantrasyonlarının tespit edilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla bölge sınırları içinde bulunan bütün okullar, Organize Sanayi Bölgesindeki bütün fabrika ve iş yerleri ile konutların bir kısmına yerleştirilen dedektörler kullanılarak kış dönemi için karşılaştırmalı radon konsantrasyonu ölçümü ve değerlendirmesi yapılmıştır. Radon konsantrasyonlarının nükleer iz kazıma yöntemi ile belirlendiği bu çalışmada kullanılan dedektörlerin okunma işlemi Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Sağlık Fiziği bölümünde yapılmıştır. Bu araştırma kapsamında bölgeye nüfus yoğunluğu ve akciğer kanserine yakalanma sıklıkları göz önüne alınarak 136 adet Cr-39 pasif radon dedektörü yerleştirilmiştir. Bu dedektörlerin 45 tanesi Adapazarı İlçe'sine bağlı okullara, 36 tanesi Organize Sanayi Bölgesinde bulunan fabrika ve iş yerlerine, 55 tanesi ise Adapazarı İlçesine bağlı merkez mahallelerdeki konutlara yerleştirilmiştir. Bu dedektörler önceden belirlenen bu adreslerde 70 gün bekletilerek bina içi radon konsantrasyonları belirlenmiştir. Adapazarı Merkezi Organize Sanayi Bölgesinde bulunan fabrika ve iş yerlerinde tespit edilen 222Rn konsantrasyonu ortalaması 51,00 Bq/m3, okullardaki 222Rn konsantrasyonu ortalaması 65,48 Bq/m 3 ve evlerdeki 222Rn konsantrasyonu ortalaması 59,14 Bq/m3'tür. Radondan bir yılda alınan etkin doz eşdeğeri Adapazarı Merkezi Organize Sanayi Bölgesinde bulunan fabrika ve iş yerleri, okullar ve konutlar için sırasıyla 0 .36, 0 .47, 1.49 mSv olarak tespit edilmiştir. Her ne kadar ortalama radon konsantrasyonları WHO ve diğer uluslararası kuruluşların belirlediği limit değerlerin altında çıkmış ise de, ölçüm ve analiz sonuçları tek tek değerlendirildiğinde bu limit değerlerin az da olsa aşıldığı görülmüştür.
Anaerobik reaktör çıkışındaki amonyumun magnezyum amonyum fosfat olarak geri kazanılması

Atıksulardaki amonyumun, struvit (magnezyum amonyum fosfat, çöktürülerek giderimi üzerine çevresel şartların etkileri laboratuar ölçek boşalt reaktörde incelenmiştir. MAP çökelmesi, fosforik asit ve MgCl 2 veya MgO ilavesi ile gerçekleştirilmiştir. Sıcaklık, pH, Mg:NH4:P 04 oranlarının etkileri araştırılmıştır. 25 -40 C arasında sıcaklığın önemli bir etkisi görülmemiştir ve %90'nın üzerinde giderim elde edilmiştir. Öte yandan, pH'nın etkisinin önemli olduğu görülmüş ve pH 8 ,5-9,0'da yüksek giderime ulaşılmıştır. Amonyuma göre değişik molar oranlarında Mg2+ ve P043''ın arttırılması denenmiştir ve amonyağın struvit olarak çöktürülerek giderimi için Mg2+ ve P043''ın bir miktar artışının verimi arttırdığı görülmüştür. Ancak Mg2+ ve PO43' miktarlarının daha da arttırılması, daha yüksek amonyak giderimi sağlamamıştır. Magnezyum kaynağı olarak MgO, kullanıldığında, amonyak giderimi %60- 70 iken, MgCb kullanıldığında amonyak giderimi %95'e kadar yükselmiştir. Ayrıca iki basamaklı saflaştırma prosesi ile MAP kristal İlerinin anaerobik çürütücüdeki parçacıklardan uzaklaştırılması gerçekleştirilmiştir. Öncelikle, çökelti asitte çözülmüş ve partiküller santrifüj yapılarak uzaklaştırılmıştır. Üst sıvı fazın pM'sı kostik ile düzenlenerek yeniden çöktürme yapılmıştır. İki basamaklı bu prosesle beyaz MAP kristallerinin %85'in üzerinde geri kazanıldığı gösterilmiştir. Maliyet analizi, giderilen amonyağın kg başına 7 ,5-8,0$'hk maliyet ile geri kazanılabileceğini göstermiştir. Reaksiyon çok hızlıdır, saniyeler sonra sona ermekledir Reaksiyon 3. dereceden bir reaksiyon modeline uyduğu bulunmuştur. Reaksiyon çok hızlı gerçekleştiği için reaksiyon derecesinin belirlenmesi çok güçtür ve ileri tekniklerin kullanımını gerektirir. Kimyasal denge modeli, giderim artışının belirlenmesi için kullanılmıştır. Ksp değeri, literatürdeki değerlerden daha düşük bulunmuştur. Bunun sebebi, iyonik gücün ve K- struvitin çökelme ihtimalinin hesaba katılmaması olabilir.