Konya'da yaşayan Suriyeli kadınların sorun ve ihtiyaçlarıyla şekillenen şiddet deneyimi: Kesişimsellik perspektifinden bir sosyal çalışma değerlendirmesi

Bu araştırma, kesişimsellik yaklaşımı temelinde, Konya'da yaşayan Suriyeli kadınların sorun ve ihtiyaçlarıyla şekillenen şiddet deneyimini ve var olan hizmetleri, Suriyeli kadınların ve onlara hizmet sunanların anlatılarıyla tartışan bir sosyal çalışma değerlendirmesi gerçekleştirmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, sosyal çalışmada kesişimselliğin neden yararlı bir araç olabileceği ve disipline katkıları tezin ana sorunsallarından birini oluşturmaktadır. Hizmet verilen nüfusu tanımak, sosyal çalışmacının mesleki rolü çerçevesinde eşitsizliklere verdiği cevaplarla eşitsizlikleri güçlendirmesi ya da zayıflatması, sorun ve ihtiyaçlara yönelik çözüm önerileriyle sosyal politika geliştirilmesine zemin hazırlayarak sosyal adalete katkı sunması kesişimsellik yaklaşımının sosyal çalışmaya en önemli katkıları olarak sunulmuştur. Var olan teorik bilgi birikiminin, bir sosyal çalışma araştırmasında pratik bir gerçekliğe nasıl yansıdığını keşfedebilmek içinse, Konya'da yaşayan Suriyeli kadınlar ve onların sorunlarını kısa vadede azaltmak, uzun vadede ise çözmekle yükümlü olan kamu, yerel yönetimler, yerel dernekler ve ulusal sivil toplum örgütleri çalışanları çalışma grubu olarak seçilmiş ve var olan hizmetler ve bu hizmetlerin veriliş biçimi değerlendirilmiştir. Amaç doğrultusunda Karatay bölgesinde ikamet eden 14 kadın ve bu bölgede hizmet sunan 15 hizmet verenle yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme formlarıyla yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiş ve bu görüşmeler MAXQDA 2018 programıyla analiz edilmiştir. Analiz sonucunda barınma, çalışma yaşamı, sağlık, sosyal yaşam ve şiddet deneyimi ana temalar olarak keşfedilmiştir. Bu ana temaların yorumlanmasında toplumsal cinsiyet, sınıf, sosyal sermaye, etnik kökene dayalı farklılıklar ve kadın deneyimleri arasındaki farklılıklara odaklanılmıştır. Toplumsal cinsiyet temelinde yalnız kadınların barınma sorunu, sağlıkta geçici koruma kimliğine dayalı hizmet, kadın doğumda yaşanan ayrımcılık ve tercüman sorunu, çalışma yaşamında ve sosyal yaşamda kültürel engeller, cinsel, kültürel ve toplumsal şiddet ve şikayet mekanizmalarına erişememek temel sorunlar olarak bulgulanmıştır. Suriyeli bekar, çalışmayan ve sosyal destek mekanizmalarından yoksun kadınların göç sürecinden en fazla etkilenen aktörler oldukları keşfedilmiştir. Sunulan hizmetler ve hizmetlerin sunuluş biçimi incelendiğinde ise, Suriyeli kadınların sorunlarına yönelik hizmetleri yerel dernekler ve ulusal sivil toplum örgütlerinin üstlendiği, Suriyelilere verilen hizmetlerin temel olarak ayni ve nakdi destekler ve uyum çalışmaları olduğu görülmektedir. Bu hizmetlerin veriliş biçiminin ise 'hayırseverliğe dayalı yardım süreci' ve 'mesleki profesyonelliğe dayalı hizmet süreci' ayrımını açığa çıkardığı ve bu hizmetlerin nasıl hak temelli sunulacağı ulusal sivil toplum örgütlerinin faaliyetleri aracılığıyla örneklendirilmiştir. Bulgular sonucunda var olan ve ihtiyaç duyulan hizmetler açığa çıkarılmış, Suriyelilere verilen hizmetlerin geçicilikle şekillenen hayırseverlik ile değil, toplumsal cinsiyete duyarlı ve hak temelli verilmesi gerektiği, yaygınlaştırılması, kamu ve yerel yönetimlerin alanda daha fazla yer alması ve işbirliği içerisinde bir hizmet sürecinin yürütülmesi gerektiği temel öneriler olmuştur.