turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Treatment of wastewater using magnetite

Ağır metaller yer kabuğunun doğal bileşenlerindendir. Nikel, mangan, kurşun, krom, kadmiyum, çinko, bakır, demir ve civa gibi metaller, doğal sularda az miktarda bulunur. Yüksek konsantrasyonlardaki ağır metaller endüstriyel deşarjlarla su kaynaklarına girerler. Bazı metaller biyolojik hayatın devamlılığı açısından önemlidir. Öte yandan, çok miktarlarda bulunduklarında, zehirli olduklarından dolayı suyun belli amaçlarla kullanımını engellerler. Bu nedenle, ağır metal içeren atıksuların arıtımı çok önemlidir. Ağır metallerin giderilmesinde kullanılan en yaygın metotlar, kimyasal çöktürme/ koagülasyon, kimyasal dönüşüm, iyon değişimi, membran prosesler ve adsorpsiyondur. Bu yöntemler teknik açıdan uygulanabilir olsa da maliyet, işletme gereksinimleri ve estetik yönünden uygun olmayabilir. Bu çalışmada, tekrar kullanılabilen, ucuz doğal bir mineral olan magnetit, adsorpsiyon deneylerinde Zn ve Ni giderilmesi için kullanılmıştır. Magnetit dozu (20- 5000 ppm), magnetit boyutu (<25 mikron ve 63-75 mikron), magnetitle temas süresi (5-110 dakika) olarak seçilmiştir. Magnetitle adsorpsiyon deneyleri hem metal son işlem endüstrisi atıksuları hem de sentetik atıksularla yapılmıştır. Adsorpsiyon deneylerinden önce atıksuların karakterizasyonu yapılmıştır. Bu çalışma metal son işlem endüstrisi atıksularından Zn, Ni ve bulanıklık giderimi ile ilgili iyi sonuçlar vermiştir. Bu çalışmada ayrıca atıksuyun pH'ının, magnetitin boyutunun, magnetitin dozunun ve magnetitle temas süresinin, Zn ve Ni giderimi üzerine etkileri de incelenmiştir.
Direct red 243, direct blue 71, direct yellow 86 tekstil boyalarının sentetik çözeltilerinden elektro-fenton prosesi ile renk gideriminin incelenmesi

Bu çalışmada. Direct Yellow 86, Direct Red 243 ve Direct Blue 71 boyar maddelerinin sentetik çözeltilerinden, elektro-Fenton yöntemi ile renk gideriminin, verimlilik ve maliyet açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Optimum koşulların belirlenmesi amacıyla; pH (2.5, 3, 3.5, 4), elektrotlar arası mesafe (4.8, 10.8, 15.5 ve 21 mm), akım yoğunluğu (20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90 ve 100 A/m ), H2O2 konsantrasyonu (1000, 1500, 2000, 2500, 3000 ve 3500 mg/L), elektrolit konsantrasyonu (500 ve 1000 mg/L) ve boya konsantrasyonu (25, 50, 75, 100, 150, 300 ve 600 mg/L) deneysel parametreler olarak seçilmiştir. Her boya için uygun dalga boyları belirlenerek renk ölçümleri yapılmıştır. Maksimum %91- 96 oranında renk giderimlerine ulaşılmıştır.
Effect of trace metals in anaerobic digestion of chicken manure

Anaerobik çürütme, tarımsal, endüstriyel ve evsel atıkların azaltılmasının yanı sıra değerli biyogaz ve fermente ürün üretmekte kullanılan sürdürülebilir teknolojilerden birisidir. Anaerobik çürütmenin en yaygın kullanıldığı uygulamalar olan gübrenin, tarımsal ve endüstriyel atıkların enerjiye dönüştürülmesi yüksek oranda ekonomik karlılığa bağlıdır. Anaerobik çürütmenin en büyük sorunu yüksek yatırım ve işletme maliyetleri ve reaktör kararsızlıklarıdır. Bundan dolayı, daha verimli ve düşük maliyetli anaerobik çürütme uygulamaları içinmikroorganizmalara ideal şartların sağlanması gerekir. Anaerobik mikroorganizmalarınenzimolojisinden dolayı, anaerobik çürütme prosesi bazı belirli elementlerin iz miktarda bulunmasına fazlasıyla bağlıdır. Tavuk gübresinde anaerobik çürütme için kritik önemi olan bazı iz elementlerin eksikliğinin olduğu düşünülmesine rağmen, literatürde tavuk gübresinin anaerobik olarak çürütülmesinde iz elementlerin etkisi çalışılmamış bir konudur. Bundan dolayı, bu çalışmada, azotça zengin tavuk gübresinden biyogaz üretilmesinde, yüksek amonyak konsantrasyonlarında iz element ilavesinin etkisi incelenmiştir. Kesikli biyo-metan potansiyeli testleri, uçucu yağ asitleri ve ham tavuk gübresinin substrat olarak kullanıldığı ve laboratuvar ölçekli tavuk gübresi ve haşhaş küspesininberaber çürütüldüğü anaerobik reaktörden alınan aşı çamurunun, farklı toplam amonyum azotu konsantrasyonlarında iz element katkılı ve katkısız olarak kullanılmasıylagerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, asetik asit, bütirik asit ve tavuk gübresinin kullanıldığı setlerdeyüksek amonyak azotu konsantrasyonlarında iz element katkısının daha çok biyogaz üretimine katkıda bulunduğunu göstermektedir. BMP testlerine göre iz element katkısı, asetik asitten biyogaz üretiminde 675 mg/l ve 5225 mg/lTAN konsantrasyonlarında sırasıyla %8 ve %13. 5 daha fazla biyogaz üretilmesine sebep olmuştur. Benzer bir eğilim 2950 mg/l TAN'da asetik asit ve bütirik asitten biyogaz üretiminde de gözlemlenmiştir. Asetik asit ve bütürik asitin kullanıldığı setlerde, iz element katkısı olanlar olmayanlara göre sırasıyla %12 ve %18 daha fazla biyogaz üretmiştir. Tavuk gübresiyle yapılanBMP testlerinde ise, iz element katkısının düşük, orta, yüksek ve çok yüksek TANkonsantrasyonlarında sırasıyla %4, %6, %7.5 ve %18 oranlarında biyogaz üretimini arttırdığı belirlenmiştir.
Biodegradation of the fluorinated non-steroidal anti-inflammatory pharmaceutical flurbiprofen

Flurbiprofen Türkiye'de yaygın olarak kullanılan steroid yapıda olmayanantiemflamatuvar florlu bir aromatik asittir. Buna rağmen, çevresel akıbetine ilişkin hiçbir şey bilinmemektedir. Bu yüksek lisans tezinin amacı flurbiprofenin çevresel bakteriler tarafından biyobozunumunun anlaşılmasına ve florluaromatiklerin biyolojik aktivitelerinin ve bunların toksik yan ürünler üretmeeğilimlerinin anlaşılmasına katkı sunmaktır. Flurbiprofen Ankara Atıksu Arıtma Tesisinden alınan aerobik arıtma çamuruna eklendi. FLB'nin çevresel bakteriler tarafından biyobozunumu, LCMS ile tanımlanan, güçlü bir şekilde kalıcı olan 4 -(1-karboksietil)-2-florobenzoik asitin birikmesiyle sonuçlandı. Bu metabolitin üretimitanımlanmış olan monoklorobifenillerin metabolik yollarıyla tutarlıydı. Ek olarak, FLB'nin kendisi bir haftadan üç aya kadar değişen bozunum süreleriyle oldukçakararlı olduğu için FLB'nin ve bozunum metabolitinin tipik atıksu arıtma tesislerinden çevreye salınması olasıdır. Aynı tesisden alınan aerobik arıtma çamuruFLB çürütücüleri için de zenginleştirildi. Vitaminler de içeren farklı minimal tuzmedium sistemleri kullanılmasına ragmen FLB çürütücüleri izole edilemedi. Öte yandan, minimal tuz medyumumuzun çalıştığını gösteren fenilasetik asit ve tolilasetik asit çürütücüleri zenginleştirilebildi. Bu çalışma FLB'nin, muhtemel bir kör uçlu flüorlu metabolit üretiminden dolayı aerobik bakteriler tarafından zayıf bir şekilde bozunduğunu göstermektedir.
Biyodisk tipi reaktör sistemiyle atık kraft akıntılarında kirlilik yükü ve renk giderimi

Yüksek miktarda renk maddesi içerdiklerinden dolayı, kraft selülozu üreten kuruluşların atiksuları önemli sorunlar yaratmaktadır. Çalışmalarımızda Pleurotus sajor-caju'nun aktif mikroorganizma olarak yer aldığı biyodisk tipi reaktör sisteminde, atık siyah kraft liköründeki renk ve K. O. İ.'nin sürekli akış sistemi ile giderimi ve ilgili fungu-. sun fizyolojik koşullarının saptanması amaçlanmıştır. Pleurotus sajor-caju'nun fizyolojik koşullarının saptanmasına ilişkin yapılan sallamalı şişe çalışmalarında, atık siyah kraft likörünün renginin gideriminde en uygun pH'nın 4.5- 5 ve en uygun inkübasyon sıcaklığının 30 C olduğu saptanmıştır. Ayrıca kültür ortamlarında başlangıç renk konsantrasyonlarının artmasına bağlı olarak fungusun renk giderme veriminde de azalma olduğu görülmüştür. Heurotüs' sajor-cajj kültür ortamlarında birim hücre başına düşen renk giderme veriminin minumum karbon ve azot kaynakları varlığında arttığı belirlenmiştir. Bunun yanında kültür ortamlarına tatbik edilen saf oksijenin fungusun renk giderme verimini ve üremesini arttırdığı gözlenmiştir. Pleurotus_sajor-caju ile biyodisk reaktör sisteminde yapılan çalışmalarda ise, optimum disk dönüş hızının 3-5 r. p. m., hidrolik yükleme hızının 7.9x 10 m /m -gün, sıcaklığın 30 G olduğu saptanmış olup ve bu şartlar altında atık siyah kraft liköründe renk kaybının %64. 4 ve K. O. İ. kaybının %80 olduğu saptanmıştır.
Sulu çözelti ve deri endüstrisi atık suyundan Cr+6 iyonunun aktif çamur biyokütlesi ile biyosorpsiyonu

Çözelti ve Deri Endüstrisi Atıksuyundan Cr+6 İyonunun Aktif ÇamurBiyokütlesi İle BiyosorpsiyonuAğır metalleri atıksulardan uzaklaştırmak için kullanılan iyon değişimi, çökeltim, elektrokimyasal ve membran prosesleri, aktif karbon adsorpsiyonu, buharlaştırma ve solvent ekstraksiyon metotları gibi konvansiyonel yöntemler yüksek ilk yatırım ve işletim maliyetlerine sahiptirler. Ayrıca fizikokimyasal yolla yapılan arıtma işlemleri sonucunda çevre için zararlı ikincil kirleticiler ortaya çıkmaktadır. Bu sebeplerden dolayı ağır metalleri atıksudan uzaklaştırmak için son zamanlarda biyosorpsiyonprosesleri geliştirme çalışmalarına hız verilmiştir. Biyosorpsiyon prosesleri; ölübiyolojik madde kullanılarak atıksuda bulunan ağır metallerin adsorbe edilmesi işlemidir. Bu proseslerde uygun biyomas kullanılması durumunda yukarda belirtilen diğer yöntemlerden daha ucuz bir prosestir. Ayrıca işletimi bu proseslere göre daha kolaydır. Literatürde pek çok çalışmada ölü bakteri, mantar ve alg yüzeyinde ağır metallerintuttulduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada da çok sayıda bakteri, protozoa, mantar verotifer türlerini içeren aktif çamur biyomasının atıksuda bulunan ağır metalleribiyosorplama kapasitesinin belirlenmesi hedeflenmiştir. Bu kapsamda krom içeren çözeltiler kullanılmış ve biyomasın bu metalleri biyosorbe etmede başarılı oldukları optimum koşullar belirlenmiştir. Ayrıca biyosorpsiyon süreci için kinetik ve izoterm çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Sonuçta biyosorpsiyonun 2. derece kinetikile açıklanabileceği ve izoterm verilerinin Freundlich ve Langmuir izoterm modeline uyum sağladığı belirlenmiştir. Çalışmada elde edilen optimum şartlar altında deri endüstrisi atıksuyundan krom giderim çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Yapılan biyosorpsiyon işlemi sonucunda deri endüstrisi atıksuyu çıkışında krom konsantrasyonuna rastlanılmamıştır. Dolayısı ile deri endüstrisi atıksuyundan krom yı uzaklaştırmada aktif çamur yi birbiyosorbenttir.
Atıksu arıtma tesislerinin sera gazı emisyonlarının minimizasyonu

Atıksu arıtma tesislerinde, karbondioksit (CO2) ve metan (CH4) emisyonları başlıca sera gazı emisyonlarıdır. Bu çalışmada; öncelikle, biri evsel diğeri endüstriyel olmak üzere iki farklı atıksu arıtma tesisindeki sera gazı emisyon kaynakları belirlenmiş ve tesislere ait CO2 ve CH4 gazlarının miktarları ölçülmüştür. Evsel atıksu arıtma tesisi olarak Siverek Atıksu Arıtma Tesisi, endüstriyel atıksu arıtma tesisi olarak Şanlıurfa Organize Sanayi Bölgesi Merkezi Atıksu Arıtma Tesisi pilot tesis olarak seçilmiştir. Direkt emisyonları oluşturan prosesten kaynaklanan sera gazı miktarları, Drager X Am 5000 Model portatif gaz analizörü ile belirlenmiştir. Kapalı çember metodu uygulayarak emisyon izolasyon akı başlığı içerisinde CO2 ve CH4 gazları 30 dakika süreyle hapsedilmiştir. Ölçümler Ağustos-Mayıs ayları arasında her iki tesis için toplamda 10 kez gerçekleştirilmiştir. Dolaylı emisyonlar olarak SAAT için, anaerobik çamur çürütmeden kaynaklı oluşan sera gazı emisyonu ve elektrik tüketiminden kaynaklanan emisyonlar, ŞOSB MAAT için ise elektrik tüketiminden dolayı oluşan emisyonlar dikkate alınmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında, sera gazı emisyon miktarlarının azaltılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda, Monte Carlo Simülasyonu'nu uygulayarak, sera gazı emisyonlarını minimize edecek ŞOSB MAAT için optimum atıksu giriş değerleri, SAAT içinse optimum işletme koşulları tanımlanmıştır. Yapılan çalışmanın sonuçlarına göre; SAAT'de en yüksek direkt sera gazı emisyonu Ağustos ayında oluşmuş, değeri 23.328 kg CO2-eşd/gün'dür ve en düşük emisyon ise 7.56 kg CO2-eşd/gün olup Ocak ayında ölçülmüştür. SAAT'de CH4 emisyonu hiç ölçülmemiştir. Tesiste havalandırma havuzu, sera gazı emisyonu yayan başlıca ünitedir. ŞOSB MAAT'de ise hem CO2 hem de CH4 emisyonu gözlenmiştir. En yüksek toplam direkt sera gazı emisyonu 977. 76 kg CO2-eşd/gün değeriyle Ağustos ayında oluşmuştur. En düşük direkt sera gazı emisyonu Ocak ayında oluşmuş ve değeri 12.456 kg CO2-eşd/gün' dür. CH4 emisyonu kaynakları; havalandırmalı kum tutucu ve koagülasyon-flokülasyon havuzudur. CO2 emisyonu ise havalandırmalı kum tutucu ve havalandırma havuzlarında gözlemlenmiştir. SAAT için anaerobik çamur çürütme prosesinde oluşan biyogazdan ötürü dolaylı sera gazı emisyonu oluşmaktadır fakat tesis içinde kojenere edildiği için yayılan sera gazı emisyonu hesaplanırken ihmal edilmiştir.
Application of cleaner production methodology in olive oil industry

Zeytin yağının üretimi ve yan ürünlerinin- karasu ve prina- değerlendirilmesi çeşitli değişik endüstrilerde meydana gelmektedir. Bu sebeple, doğru değerlendirilmelerin yapılabilmesi ve uygun Temiz Üretim seçeneklerinin oluşturulabilmesi/seçilmesi için, Ayvalık ve Edremit'te bulunan üç ayrı endüstriden elde edilen bilgiler doğrultusunda bu çalışma yürütülmüştür. Seçilen bu endüstriler birbirleriyle ilişkilidirler, birinin yan ürünü diğerinin hammaddesidir. Ham zeytinyağının elde edildiği ilk endüstri olan zeytin sıkma tesisi KOBİ sınıfındadır. İkinci seçilen endüstri, hem ilk endüstride üretilen düşük kalitedeki zeytin yağlarının rafine edildiği endüstri hem de ilk endüstride üretilen yüksek ve düşük kalitedeki zeytin yağlarının filtre edildiği ve şişelendiği endüstridir. Son endüstri ise yine KOBİ sınıfında olup, birinci endüstride oluşan prinanın içindeki yağın alındığı endüstridir. Bu bilgiler doğrultusunda, bu çalışmanın amacı TÜ metodolojisini zeytinyağı üretim proseslerine uygulamaktır. Bu çerçevede; proseslerde kirlilik önlemleri, teknoloji modifikasyonları, atık ve yan ürünler için geri dönüşüm/geri kazanım seçenekleri değerlendirilmiştir. Karasu, yüksek kirletici yüküne sahip olması nedeni ile çevresel ve ekonomik problemlerin büyük bir kısmına sebep olmaktadır. Bu problem üç-fazlı kontüne sıkma sisteminin iki-fazlı kontüne sıkma sistemiyle değiştirilmesi ile çözülmüştür. Öte yandan üç-fazlı kontüne sistem ile kıyaslandığında iki-fazlı kontüne sistemde daha fazla prina oluşmaktadır. Bu sebeple prina yönetim stratejileri için farklı bir denetim yöntemi tanımlanmış ve ekonomik ve çevresel açıdan değerlendirilmiştir. Bu çerçevede, optimum termal dönüşüm teknolojisi seçimi, rafinasyon endüstrisinde güç üretiminin mevcut olan sistemden daha ekonomik olmasını sağlayacaktır. Üstelik teknoloji modifikasyonunun ürün kalitesi üzerinde hiçbir zararlı etki yaratmayacağı aşikardır. Çalışmanın sonucunda önerilen TÜ seçenekleri uygulandığı ve kontrol edildiği taktirde boru-sonu teknolojilere duyulan ihtiyacın azalacağı ve bu seçeneklerin hem ekonomik, hem çevresel hem de teknik açıdan uygun olacağı gösterilmiştir.
Malatya 1. Organize Sanayi Bölgesi atık suyunun aktif karbon, zeolit ve ozozn kullanılarak arıtımının incelenmesi

Bu çalışmada GOZn ve NZn115 aktif karbonları, sırasıyla Gölbaşı linyiti ve nohut kabuğundan ZnCl 2 ile kimyasal aktivasyonla üretilmiştir. Deneyde kullanılan aktif karbonların ve zeolitin BET yüzey alanı, gözenek hacimleri, ortalama por çaplarıgibi gözenek özellikleri N2 adsorpsiyonunu temel alan t-plot metodu ile karakterize edilmiştir. GOZn ve NZn115 üzerine N2 adsorpsiyon isotermi Tip 1 ve zeolit üzerine N2 adsorpsiyon isotermi Tip 4' dür. GOZn, NZn115 ve zeolit'in BET yüzey alanları sırasıyla 1075 .20, 1270. 44 ve 11 .84m2/g olarak tespit edilmiştir. GOZn ve NZn115kodlu aktif karbonlar, DB2RN boyasının sulu çözeltiden farklı sıcaklıklarda(25, 37 ve50oC) adsorpsiyonu için kullanılmıştır. DB2RN boyasının GOZn ve NZn115 üzerine adsorpsiyon izotermi deneysel olarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar farklı sıcaklıklar için Langmuir ve Freundlich adsorpsiyon izoterm denklemleri kullanılarak incelenmiştir. Adsorpsiyon izotermlerinin Langmuir ve Freundlich modellerinin her ikisine de uyduğu bulunmuştur. Langmuir ve Freundlich izoterm sabitleri farklı sıcaklıklar için tespit edilmiştir. GOZn ve NZn115 aktif karbonlar üzerine DB2RN boyasını adsorpsiyon kinetiğiyalancı ikinci mertebe kinetik model kullanılarak incelenmiştir. Sonuçlar, DB2RNboyasını ozonlu veya ozonsuz GOZn, NZn115 üzerine sulu çözeltiden adsorpsiyonunun yalancı ikinci mertebe kinetik modele göre ilerlediğini göstermektedir. Adsorpsiyonaktivasyon enerjisi GOZn ve NZn115 için sırasıyla 22.34 ve 30 .87kJ/mol olarak belirlenmiştir. GOZn ve NZn115 üzerine DB2RN boyası adsorpsiyon tipi fiziksel adsorpsiyon olarak tespit edilmiştir. Bunlara ilaveten sonuçlar, atıksu ozonlama işlemi sırasında aktif karbonunvarlığının atıksu degredasyonunu etkili bir şekilde artışa neden olduğunu göstermektedir. Atıksu BOİ ve KOİ değerlerinin aktif karbon varlığında ozonlama işleminde etkili bir şekilde azalmaktadır. Bu çalışma, genel olarak ozon ve aktif karbonun birleştirilmesinin toksik organik bileşiklerin parçalanmasında tercih edilebilir olduğunu göstermektedir.
Tokat Belediyesi atıksu arıtma tesisinin işletme ve performans yönünden değerlendirilmesi

Tokat İli merkez atıksu arıtma tesisinin proses ve işletme bazında detaylı incelemesi yapılmıştır. Tesisin İşletilmesi kapsamında belirli periyotlarda alınan giriş ve çıkış atıksu örnekleri analiz edilerek elde edilen sonuçlar ve arıtma verimi tesisin tasarım kriterleri ile mevzuat kapsamında değerlendirilmiştir. Değerlendirme amacıyla tesis kayıtları 01 .01.2015- 31.03. 2018 tarihleri arasında incelenmiş ve Tesiste %91 BOI5, % 86 KOI, % 90 AKM, gideriminin sağlandığı gözlenmiştir. Tesisin bu parametrelerde verim değerleri tasarım ve mevzuat yönünden kabul edilebilir olmasına rağmen TN ve TP giderim değerlerinin yükseltilmesi gerektiği görülmüştür. Bu kapsamda mevcut atıksu giriş değerinin saatlik değişimi araştırılarak elde edilen değerler üzerinden tesisin işletilmesine yapılacak iyileştirmeler tavsiye edilmiştir. Bu amaçla 24 saatlik debi ve kirlilik değişim tespit çalışması yapılmıştır. 24 saatlik debi değişim çalışmasında giriş atıksuyu parametrelerinin dalgalanmasının yüksek olduğu görülmüş ve kanalizasyon deşarj normlarının iyileştirilmesi gerekliliği, görülmüştür. Ayrıca analizler sonucunda elde edilen verilerin tesisin işletme parametrelerinin tahmin edilmesi amacıyla yapay sinir ağları ile modelleme çalışması yapılmıştır. Çıkış deşarj parametrelerinin yapay sinir ağı modeli ile tahmin edilmesi tesisin işletilmesi açısından kolaylık sağlaması amacıyla yapılmıştır. Sonuçlarının çıkması uzun zaman alan ve tesis işletilmesinde öneme haiz olan parametrelerin bu modellerle tahmin edilmesi gerçekleştirilmiştir.
Süt ve süt ürünleri endüstrisi atıksularının arıtılabilirliği üzerine bir çalışma

Anahtar kelimeler: Süt endüstrisi atıksuyu, karakterizasyon, biyolojik arıtma, deşarj. Bu çalışmada süt ve süt ürünleri endüstrisi atıksularının uzun havalandırmalı aktif çamur sistemi ile arıtılabilirliği araştırılmıştır. Birinci bölümde çalışmanın amacı ve kapsamı üzerinde kısaca durulmuştur. İkinci bölümde süt ve süt ürünleri tanıtılmış ve sektörde atıksu oluşumunun kaynağı olan üretim prosesleri üzerinde durulmuştur. Bir endüstride yer alan proseslerin her biri için ayrı ayrı, bu proseslerdeki su kullanımı ve atıksu oluşumunun belirlenmesi, ilerici kademelerde gerçekleştirilecek atıksu kontrolü ve arıtılması için oldukça önemlidir. Bu nedenle üçüncü bölümde alt kategorizasyon yapılmış, atıksu miktarları, kaynaklan ve kirletici özelliklerinin açıklanması yoluna gidilmiştir. Dördüncü bölümde süt ve süt endüstrisi atıksuları için uygulanabilecek arıtma teknolojileri araştırılmıştır. Beşinci bölümde, bu çalışma için seçilen Sakarya İlindeki bir süt ürünleri endüstrisi hakkında bilgi ve bu endüstri atıksuları üzerinde yapılan deneysel çalışmalar verilmiştir. Altıncı bölümde deneylerde elde edilen sonuçlar verilmiştir. Yedinci bölümde ise deney sonuçlan tartışılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur. v
İstanbul ilinde atık su toplama havzaları ve kentsel atık su arıtma tesisleri üzerinde endüstriyel yükün araştırılması

Bu çalışmada; Ambarlı Atıksu Toplama Havzası'nda endüstriyel atıksu kaynaklı kirletici yükü araştırılmıştır. Araştırma, sektörel atıksu karakterizasyonlarının yerel bazda yapılması ve havza kirletici yükünün gerçek ölçekte belirlenmesi açısından özgün bir çalışma olmuştur. Yerel bazda yapılan karakterizasyonlarda ölçülen kirletici konsantrasyon değerleri ile literatür değerleri arasında önemli farklılıkların olduğu saptanmıştır. Araştırmada; KOI 40693 kg/gün), Yağ ve Gres (4990 kg/gün), AKM (7235 kg/gün), Yüzey Aktif Madde (312 kg/gün), Top-N (235 kg/gün), Zn (105 kg/gün), Cu (103 kg/gün), Nikel (44 kg/gün) ve Top-Cr (35 kg/gün) parametrelerinin havzada en yüksek yüke sahip kirletici parametreler olduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda bu kirletici yüklerin % 85-99 arasında değişen oranlarda kentsel ileri biyolojik atıksu arıtma tesisi üzerinde baskı oluşturduğu belirlenmiştir. Kirletici yükleri düşürmek için; endüstriyel tesislerden kaynaklanan atıksu miktarı, kirletici tipleri ve KOI yükü esas alınarak; önemli kirletici kabul edilen atıksu kaynaklarından 5 m3/gün ve üzeri atıksuyu olanlara atıksu arıtma tesisi kurdurulması ve uzaktan algılama sistemi ile izlenmesi, 5 m3/gün'ün altında debisi olan endüstrilerin atıksularının taşıma ortak atıksu arıtma sistemi ile arıtılması öngörülmüştür. Bu yöntem ile; havzadaki toplam 832 endüstriyel tesisten 483 tanesi taşıma-ortak arıtma sistemi, 178 tanesi arıtma tesisi kurma-uzaktan algılama sistemi, 59 tanesi ise atıksuarıtım-geridevir sistemi ile kontrol altına alınmış olup, atıksu kirleticiliği yönünden kanalizasyona deşarjı tolere edilebilir olan 112 tesis için atıksu önlemi gerekmemiştir. Yük azaltım yöntemi ile AATH'da oluşan günlük 6967 m3 endüstriyel atıksuyun yaklaşık %99'u arıtıma tabii tutularak mevzuat limitlerinde kontrol altına alınmaktadır. Kirletici yük azaltım yönteminin mevcut kirletici yüklerine yansıması KOI ve Zn parametreleri ile izlenmiş olup; bu yöntemin AATH'da KOI yükünü % 85 giderim ile 6331 kg/gün, Zn yükünü ise %94 azalma ile 6.8 kg/gün seviyesine düşüreceği görülmüştür. Ayrıca, atıksu taşıma-ortak arıtma yöntemi ile düşük debili atıksu kaynaklarındaki 163 adet atıksu arıtma tesisi kaldırılarak denetlenecek tesis sayısı 321'den 178'ya düşürülmüş ve böylece, enerji ve zaman kaybının da önüne geçilmiştir. Diğer yandan, 408 m3/gün'lük atıksuyun taşıma-ortak arıtma yöntemi ile alıcı ortam limitlerinde arıtılması ve deşarjının alıcı ortama yapılması, KİBAAT üzerindeki hacimsel yükü de azaltmıştır. Bu araştırma; endüstriyel yüklerin bilinmesi ile, atıksuların kontrol altına alınması için uygun yöntemlerin belirlenmesinin kolaylaştığını ve alıcı ortamların korunduğunu göstermiştir.