Sanayileşmiş ve sanayileşmemiş beldelerde eğitim yaşantılarının değişimi

Bir yerleşim birimi sanayileşme sürecine girdiğinde, yörenin yerleşme birimlerinde de kentleşme sürecinin başlaması doğaldır. Bu anlamda Zonguldak ili sanayileşmiş, Ereğli, kentleşmiştir. Ereğli'de yaşam değişmiştir. Sanayileşme sürecini yaşamamış, ancak sanayileşmenin sorunlarına tanık olan yerleşim yerlerinin de bir değişim içinde oldukları görülmektedir. Bu nedenle sanayileşmiş, kentleşmiş Ereğli ile sanayileşmemiş Alaplı araştırmanın yapılacağı uygun yöre olarak seçilmiştir. Bu çalışmaya özgü olarak kullanılan 'eğitim yaşantıları' deyimi, eğitim kurumlarının, öğretime yönelik, yönetsel etkinlikler sürecinde, kurumun içinde ve çevreleriyle gerçekleştirdikleri etkileşimi tanımlamak için kullanılmıştır. Araştırmada çevrenin eğitime-okula yönelik ilgi, istem, katkı ve katılımları ile okulun çevreye yönelik ilgi, istem, katkı ve katılımlarının tanımlanması yapılmıştır. Sanayileşmiş yörelerde eğitim yaşantılarındaki değişmenin, sanayileşmemiş yörelerdeki eğitim yaşantılarına oranla daha yoğun, daha hızlı olduğu söylenebilir. Bunu sanayileşme sonucu değişen ekonomik, sosyal, kültürel özelliklerin ve nüfus yoğunluğunun aileler, kurumlar ve liderler üzerindeki yaşam farklılığı ile açıklamak olasıdır. Bu çalışmada sanayileşmiş Ereğli ilçesindeki okul müdürleri, veliler ve liderlerin eğitim yaşantılarını algılama düzeyleri ile henüz sanayileşmemiş Alaplı'daki müdürler, veliler ve liderlerin görüşleri ile karşılaştırılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla anket aracılığı ile 47 okul müdürüne, 179 veliye, 62 örgüt ve toplum liderlerine başvurulmuştur. Alaplı ve Ereğli'ye ilişkin bulguların karşılaştırılmasında derecelendirme ölçekleri kullanılmış, ortalamaların karşılaştırılmasında sınaması yapılmıştır. Ulaşılan bulgulara göre; Alaplı ve Ereğli okul müdürleri çevrelerindeki değişen eğitim yaşantılarını algılamak yönünden farklı iki grup olarak görülmemektedir. Sanayileşmemiş yöredeki okul müdürleri ve veliler öğretim hizmetlerini daha çok devletten beklemektedirler. Sanayileşen yörelerde veliler ve liderlerin toplumsal iyilikn kavramları okul üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu kapsamda sezgisel olarak ulaşılan yargılar şunlardır. 1- Sanayileşmiş yörelerde veliler, toplum liderleri ; a) Eğitim hizmetlerinin üretilmesine ilişkin olarak daha girişimcidirler. b) Öğretim programlarının zenginleştirilmesinden yanadırlar. 2- Bir belde de sanayi tesislerinin olmaması eğitim yaşantıları yönünden o beldenin sanayileşmemiş olmasının tek ölçütü olmamaktadır. 3 - Sanayileşmiş beldenin sanayi tesislerinde çalışanların yaşadıkları çevre kentler, sanayileşmenin düşünce ve davranışlarını önemli ölçüde barındırmaktadırlar. 4- Sanayileşmiş beldelerde velilerin, liderlerin eğitime ilişkin tutumları yerelleşmeye yöneliktir. 5- Henüz sanayileşmemiş bölgelerde velilerin ve liderlerin yönelimleri eğitim Hizmetlerinin merkezden sağlanması yönündedir. Bu araştırma sonucunda ; 1 -Okul müdürlerinin eğitim yaşantılarının ilgi, istem, katkı ve katılım boyutlarındaki değişmelere duyarlılıkları arttırılmalı, 2 -Uygun bir ortam oluşturan sanayileşmiş bölgelerde velilerin ve çevre liderlerinin okullarda öğretimin yönetimine daha fazla katılımı için yönetsel düzenlemeler yapılmalı, 3 -Sanayileşmiş uygun yörelerde eğitimin yerelleşmesi girişimleri denenmeli, 4 -Farklı sanayileşmiş ve sanayileşmemiş yörelerde eğitim yaşantılarının değişimi ve algılanması araştırmaları yapılmalı, yönünde öneriler getirilmiştir.