Ortaöğretim fen branşı öğretmenlerinin akıllı tahta kullanımlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Kırşehir ili örneği

Bilgi çağı olarak adlandırılan yaşadığımız bu dönemde sürekli gelişmekte olan teknoloji bütün alanlarda olduğu gibi eğitim alanında da etkisini göstermektedir. Teknolojinin eğitime entegrasyonunu sağlamak amacıyla ülkemizde de birçok proje hayata geçilmiştir. Bu projelerden sonuncusu olan Fırsatları Artırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi, projesi ile okullarda teknoloji altyapısın iyileştirilmesi ile birlikte her dersliğe bir akıllı tahta sağlanması amaçlanmaktadır. Bu çalışmada, fen eğitiminde akıllı tahta kullanımının öğretmenlerin özyeterlik inancı, görüş ve tutumları açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2016- 2017 eğitim-öğretim yılında Kırşehir il merkezinde bulunan, FATİH projesinin hayata geçirildiği ortaöğretim kurumlarında görevli olan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan 23 biyoloji, 17 fizik ve 20 kimya olmak üzere toplam 60 fen branşı öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada hem nicel hem de nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntemlerden açıklayıcı desen kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan nicel veri üç farklı ölçek ile elde edilmiştir: (1), Eğitim Teknolojilerinin Sınıf İçinde Kullanımı Tutum Ölçeği (Kılınç, Ertmer, Bahçıvan, Demirbağ, Sönmez ve Özel, 2016), (2), LCD Panel Etkileşimli Tahta Tutum Ölçeği (Koçak ve Gülcü, 2013), (3), Teknoloji Entegrasyonuna Yönelik Özyeterlik Algısı Ölçeği (Ünal, 2013). Öğretmenlerin akıllı tahta kullanımına yönelik görüşlerini belirlemeye yönelik nitel veri ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış Öğretmen Görüşme Formu aracılığıyla elde edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin demografik bilgilerinin toplanması amacıyla Kişisel Bilgi formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin akıllı tahtaya ve eğitim teknolojilerinin sınıf içinde kullanımına yönelik tutumlarının olumlu olduğu, cinsiyet, yaş, branş ve hizmet yılına göre anlamlı bir farklılık göstermediği belirlenmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin teknoloji entegrasyonuna yönelik özyeterlik algılarının yüksek olduğu, cinsiyet, yaş, branş ve hizmet yılına göre anlamlı bir şekilde farklılaşmadığı saptanmıştır. Araştırma kapsamında görüşme yapılan 7 öğretmenden 4'ü akıllı tahtayı düzenli ve sık olarak kullandıklarını, 1'i nadiren kullandığını, 2'si ise kullanmadıklarını belirtmişlerdir. Araştırma kapsamında görüşme yapılan öğretmenler akıllı tahta kullanım nedenlerini dersi görselleştirme, soyut konuları somutlaştırma, okullardaki laboratuvar ve malzeme eksiklikleri ile zaman kısıtlamaları nedeniyle sınıf ortamında yapılamayan deneylerin videolarını ve simülasyonlarını gösterme, ders süresinde daha hızlı ve daha çok soru çözebilmek için zamandan tasarruf etme ve derse karşı ilgiyi artırma olarak ifade etmişlerdir. Görüşme yapılan öğretmenlerin tamamı akıllı tahta kullanımına ilişkin olumlu görüş belirtmişlerdir. Fakat, akıllı tahtayı nadiren kullanan ya da kullanmayan öğretmenlerin akıllı tahta kullanımı önündeki engellere odaklandıkları söylenebilir. Bu engelleri ise verilen eğitimlerin yetersiz olması, akıllı tahta kullanımının öğrenciyi pasifleştirmesi, teknik arızalar, yeni teknolojilere uyum problemleri, zaman yetersizliği, amaç dışı kullanım, öğrencilerin isteksiz olması, öğrenci seviyesinin düşük olması, ön hazırlık yapma gerekliliği, teknik arızalar, sınıf kontrolünün zorlaşması, teknik destek yetersizliği, materyal yetersizliği ve sınıf içi etkileşimi azaltması olarak ifade etmişlerdir. Araştırma kapsamında öğretmenlerin eğitim teknolojilerinin sınıf içinde kullanımına yönelik tutumları, akıllı tahtaya yönelik tutumları ve teknoloji entegrasyonuna yönelik özyeterlik algıları arasındaki ilişki de araştırılmıştır. Buna göre, öğretmenlerin eğitim teknolojilerinin sınıf içinde kullanımına yönelik tutumları ile akıllı tahtaya yönelik tutumları arasında yüksek düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu söylenebilir. Öğretmenlerin eğitim teknolojilerinin sınıf içinde kullanımına yönelik tutumları ile teknoloji entegrasyonuna yönelik özyeterlik algıları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu ifade edilebilir. Son olarak, öğretmenlerin teknoloji entegrasyonuna yönelik özyeterlik algıları ile akıllı tahtaya yönelik tutumları arasında orta düzeyde, pozitif ve anlamlı bir ilişkinin olduğu söylenebilir.