Resimli çocuk kitaplarında hayvan imgesi

İnsanlık tarihinin her döneminde hayvan imgesi, insanın yaratımlarına ilham kaynağı olmuş, bu ilham, sanata, edebiyata, folklora ve eğitime yansımıştır. Genel eğitim kapsamında resimli çocuk kitaplarının hazırlanmasında hayvan motifleri çok önemli bir yer tutar. Dolaylı anlatım ve eğitim yollarından biri olarak hayvan imgesi, çocuk kitaplarında en çok kullanılan ve önemle ele alınan öğelerden biridir. 'Resimli Çocuk Kitaplarında Hayvan İmgesi' konusunun Yüksek Lisans Sanat Eseri Çalışması olarak seçilmesi, bu konunun öneminin ve gerekliliğinin ve bu alanın özgün çalışmalar ortaya konulabilecek zenginliğe sahip olmasının sonucudur. Konunun sınırsız hayal dünyası, metin-resim birlikteliğindeki anlatım ilişkisi yönüyle, güzel sanatlar eğitimi içinde bulunan biri için önemli uyaranlar sayılmalıdır. Çalışma raporunun ilk bölümünü resimli çocuk kitabının tarihsel gelişimi oluşturmaktadır. Resimli kitabın tanımı ve ilk örneklerinin yer aldığı kısa bir tarihçeyle konuya giriş yapılmıştır. Hümanizm ile birlikte çocuk kitaplarının doğuşu, aydınlanma dönemi, 19. yy., 20. yy. ve sonrası çocuk kitaplarının gelişimi konu başlıklarıyla da tarihsel gelişim, kronolojik sırayla örneklendirilerek incelenmiştir. İkinci bölümde, sürekli eğitimin bir parçası olan resimli kitapların çocuk eğitimindeki önemi incelenmektedir. Çocuğun resimli kitapla kurduğu dostluğun, onun gelişim sürecine ve hayal gücüne etkileriyle birlikte; çocukların gelişim basamaklarına, düzeylerine uygun resimlenen bir kitap anlayışı üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda çağdaş, özgün ve nitelikli bir ürün sunmanın, onların imgesel, görsel, düşünsel ve eğitsel gelişimlerine katkısı incelenmiştir. Üçüncü bölümde dünya çocuk edebiyatında önemli bir yeri olan Fabl'lara ve Fabl'ların zengin anlatım olanaklarına değinilmiştir. En bilinen fabl yazarları hakkında kısa bilgiler verilerek, tarihsel süreç içerisinde fabl illüstrasyonlarından örneklerle konunun zenginleştirilmesi amaçlanmıştır. Dördüncü bölümde, insanlık tarihi boyunca hayvan imgesinin çocuklarla kurulan ilişkisine, bu ilişkilendirmenin özelde çocuğun ve genelde insanın hayal dünyasına etkilerine ve bu etkilerin sonucu, konunun masallara ve mitolojiye yansımalarına değinilmiştir. Çalışmanın görsel dayanakları olarak her bölümde çocuk kitaplarında hayvan imgesine ilişkin, ülkemizden ve dünyadan önde gelen resimleme sanatçılarının yapıtlarından örneklere yer verilmiştir. Son bölümde hayvan imgesinin kullanıldığı uygulamalı çalışmalarda, iyi-kötü kavramlarının öznelliği, karşıtlıkların da bir uyuma neden olabileceği, çok uç noktalarda görülen iki hayvanın bile birbirlerini kavrayabilecek, sarabilecek yönlerinin bulunabileceği, dostlukların önyargılardan sıyrılmasının, arındırılmasının gerekliliği teması özellikle ele alınmıştır. Bu kapsamda hazırlanan öyküde ve yapılan resimlerde hayvan imgesinden hareketle insani boyutun öne çıkarılması amaçlanmıştır. Bu çalışmanın genel amacı, ortak atalarımıza, ortak yaşam mekanlarımıza rağmen, aynı havayı soluduğumuz hayvan dostlarımızla insan arasında giderek büyüyen uçurumu yok etmek, azalan paylaşımı ve yitirilen sevgiyi yeniden kazanmak; giderek daha fazla çıkar ve mecburiyet ilişkisine dönüşen hayvan - insan birlikteliğini, bir sevgi, şefkat ve saygı ilişkisine kavuşturmaktır. Sonuç olarak, içinde yaşadığımız doğayı her yönü ile yeniden keşfetmek zorunda olduğumuza değinilmekte ve insanoğlunun ben-bencilliğini 'BİZ'e dönüştürmede bu tür yaklaşımların gerekliliği üzerinde durulmaktadır.