UV Işınlarıın koliform bakteri üzerindeki inaktivasyon ve fotoreaktivasyon etkisi

Ülkemizde yeni ve pahalı bir arıtma teknolojisi olan Ultraviole ışınları ile dezenfeksiyon metodu, şimdilerde ancak içme sularının mikrobiyolojik olarak dezenfeksiyonu maksadı ile kullanılmaktadır. Ayrıca bu, mikrobiyolojik olarak tek fiziksel yöntemler ile dezenfeksiyon metodudur. Bu konuda daha çok veri elde edilmesi, teknolojinin mümkün olduğunca ekonomik bir sekile dönüştürülmesi ve kullanım alanlarının yaygınlaştırılması için halen araştırmalar devam etmekte ve birçok deneysel çalışmalar yapılmaktadır. Bu deneysel çalışma ile de içme sularına bulaşabilecek toplam koliform bakterinin UV ışınları ile dezenfeksiyonu ve uygulanan UV dozunun toplam koliform bakteri üzerindeki inaktivasyon ve fotoreaktivasyon etkisi incelenmiş, etkin UV doz aralığı belirlenmiştir. Çalışmanın ilk bölümünde UV ışınlan ile dezenfeksiyon konusuna giriş yapılmış, konunun önemi üzerinde durularak, çalışmanın amacı ve kapsamı belirtilmiştir. İkinci bölümde, UV ışınlan ile dezenfeksiyon sisteminin mekanizmasından bahsedilmiştir. UV radyasyonunun tanımı yapılarak, kaynakları ve kullanım alanları belirtilmiş, kimyasal dezenfeksiyon metodlarına göre avantajları ve dezavantajları belirlenmiştir. UV sistemlerinin dezenfeksiyon işlemindeki potansiyel faydaları, verimliliği ve işletme güvenirliği açısından dikkat edilmesi gereken koşullar üzerinde durulmuştur. Daha sonra UV ışınlarının germisidal etkilerinden bahsedilerek, bunun mikroorganizmanın DNA yapısı üzerindeki fotokimyasal harabiyeti yani inaktivasyon etkisi ile DNA yapısında meydana gelen değişiklikler ve bu fotokimyasal harabiyetin fotoreaktivasyon etkisi ile nasıl düzeltildiği anlatılmıştır. Üçüncü bölümde, UV ışınları ile dezenfeksiyon prosesinin dizayn esaslarından bahsedilmiştir. Bu üç kategoride ele alınmış, ilk olarak dezenfekte edilecek suyun kalitesinin dezenfeksiyon işleminin etkinliği açısından önemi belirtilmiştir. İkinci olarak, UV ışın şiddetini hem bioassay prosedürüne göre belirleme, hem de nokta kaynak toplama metoduna göre hesaplama esasları anlatılmış, dağılma ve absorbsiyon mekanizmaları ile ışın şiddetinde meydana gelen azalma ve lamba konfıgürasyonunun bunun üzerindeki etkisi açıklanmıştır. Üçüncü olarak ise, UV reaktörünün hidrolik davranışının üzerinde durularak, hidrolik şartlar belirlenmiştir. Ayrıca, fotoreaktivasyon esnasında, mikroorganizmayı fotoreaktive edici UV dozunu hesaplama yönteminden de kısaca bahsedilmiştir. Dördüncü bölümde, UV ışınlan ile dezenfeksiyon konusunda günümüze kadar yapılmış olan deneysel çalışmalar hakkında literatürden örnekler verilmiştir. Beşinci bölümde, yapılan deneysel çalışmadan, kullanılan yöntem ve düzeneklerden, UV reaktörlerinin dizaynlarından ve lamba konfigürasyonlarından ayrıntılı olarak bahsedilmiştir. Bu çalışmada, laboratuvar koşullarında, kanalizasyon suyundan izole edilen koliform bakteri ilavesi ile sentetik olarak hazırlanan musluk suyu kullanılmış, deneyler sonunda canlı kalan koliform bakteri sayısı Membran Filtre Tekniği' ne göre tespit edilmiştir. Deneyler 18 seri olarak, maksimum, ortalama ve minimum debiler için, 1, 2 ve 3 cm su derinliklerinde yapılmış ve bu 1, 2 ve 3 dakikalık UV ışınına maruz kalma zamanlarında her seri için tekrar edilmiştir. Altıncı bölümde ise, deneysel çalışma sonunda elde edilen veriler değerlendirilerek, bu çalışmada kullanılan UV reaktörleri ile yapılacak olan bir sonraki dezenfeksiyon çalışmalarına temel teşkil edecek sonuçlar ve öneriler verilmiştir. XV