Yönetici hemşireliğin gerektirdiği yönetim becerilerine ilişkin bir çalışma

Her meslek için geçerli olan bilgi ve deneyimin hemşirelik mesleğinde daha özel bir yeri vardır. Hemşirelikte yöneticilik bir uzmanlık işidir. Yönetici hemşireler sağlık kuruluşlarının başarısını kolayca etkileyebildikleri için hastane yönetiminde önemli rol oynarlar. Bu nedenle yönetici hemşirelerin rolü dinamiktir. Klinik hemşirelik bilgisiyle bağlantılı olarak önemli derecede liderlik ve yönetim becerilerinin olması gerekmektedir. Hemşirelik hizmetleri sorumluluğu, sadece bu rol için özel yetiştirilmiş hemşirelere verilmelidir. Çünkü sağlık alanındaki insan gücünün etkin yönetimi konusu, en son bilgi ve becerilere sahip olmayı ve sürekli yenilenmeyi gerektirir. Liderlik kapasitesi taşıyan ve yönetim becerilerini uyumlu bir şekilde kullanabilecek anahtar insanların yetiştirilmesi, yönetimin uzman hemşirelere verilmesi, hastanelerimizle ilgili pek çok sorunu çözümleyecektir. Bu nedenle, sağlık kurumlarında önemli görevler üstlenen yönetici hemşirelerin, etkinliklerini arttıracak yönetim becerilerinin tanımlanması gereği vardır. Bu noktadan hareketle bu çalışma, Katz'ın modeli temel alınarak Toni C. Smith tarafından geliştirilen teknik, insani ve kavramsal üç düzeyde hemşireliğe özgün beceri, görev ve davranışların yönetici hemşireler tarafından algılanmasının tanımlanması amacıyla yapılmıştır. Bu araştırma, tanımlayıcı ve analitik bir çalışma olarak yapılmıştır. Ege Bölgesi'ndeki hastanelerde çalışan 296 üst düzey yönetici hemşirelerin tümü araştırmanın evrenini, bu evrenden ulaşılabilen 177 yönetici hemşire araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmanın verileri, hemşirelerin sosyo-demografik ve kurumsal özelliklerini; teknik, insani ve kavramsal üç düzeydeki yönetim becerilerinin etkili yönetimde gerekliliğine katılma düzeylerini içeren bir anket formu uygulanarak elde edilmiştir. Anket formları yönetici hemşirelere, postalama yönetimi kullanılarak ulaştırılmıştır. Anket formunun yönetim becerileri skalasının güvenirlik katsayıları; teknik beceriler için r=0.93, insani beceriler için r=0.95, kavramsal beceriler için r=0.95'tir. 110 Araştırmada veriler yüzdelik hesapları, varyans analizi ve t testi kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular değerlendirildiğinde; yönetici hemşirelerin yönetim becerilerinin etkili yönetimde gerekliliğine katıldıkları (4.15) saptanmıştır. Yönetim becerilerinin gerekliliği konusundaki düşüncelerin, yönetici hemşirelerin yaşları, eğitim düzeyleri, mezuniyet süreleri ve toplam çalışma sürelerine göre farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Yönetici hemşirelerin şu andaki konumlarının, yönetici olarak çalışma sürelerinin, çalıştıkları hastanenin büyüklüğünün ve yönetim konusunda aldıkları eğitimin, yönetim becerilerinin gerekliliği konusundaki düşüncelerine etkili olmadığı bulgulanmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre; yönetici hemşireler teknik becerilerin etkili yönetimde gerekliliğine katılmaktadır (3.76). Yönetici hemşirelerin teknik becerilerin gerekliliği konusundaki düşünceleri; eğitim düzeyleri, mezuniyet süreleri ve toplam çalışma sürelerine göre farklılık göstermiştir. İnsani becerilerin etkili yönetimde gerekliliğine, yönetici hemşirelerin katıldıkları (4.27); insani becerilerin gerekliliği konusundaki düşüncelerinin yaşları, eğitim düzeyleri, mezuniyet süreleri ve toplam çalışma sürelerine göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Yönetici hemşirelerin, kavramsal becerilerin etkili yönetimde gerekliliğine katıldıkları (4.25); bu bölüme ilişkin düşüncelerinin yaşlarına ve eğitim düzeylerine göre farklılık gösterdiği, diğer sosyo-demografik özelliklerine göre değişmediği belirlenmiştir. Bu bilgiler ışığında, sağlık kuruluşlarının yönetimde, bu çalışmada belirlenmiş olan davranışsal becerilere sahip olan yöneticilerin bulunması, bu becerilerle yönetici hemşireler için gerekli yönetim performansı kriter geliştirilmesi ve eğitim programlarının yönetim becerileri konusunda hemşireleri eğitmeleri önerilmiştir.