turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Üniversite mezunu kadınların işsizlik süreçlerinin değerlendirilmesi

Modern sosyal politika anlayışının ve sosyal hizmetin temel hedefi sosyal adaletin sağlanmasıdır. Sosyal adaletin gerçekleştirilmesi ise siyasal ve hukuksal anlamda eşitliğin sağlanmasıyla mümkün olabilmektedir. Bu durum karar alma süreçlerine katılım ve hakların kullanımında eşitliğin sağlanmasıyla ilgilidir. Sosyal politika alanında benimsenen refah rejiminin türü sistem içerisindeki toplumsal grupların konumunu üzerinde doğrudan etkili olabilmektedir. Bu anlamda kadının ekonomik ve sosyal hayata katılımını belirleyen de çoğunlukla refah rejiminin türü olmaktadır. Aile ve özellikle de kadının bakım yükümlülüklerine dayalı olarak oluşturulan aile ağırlıklı refah rejimleri kadının ekonomik ve sosyal hayata katılımını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu refah rejiminin özelliği, kadının geleneksel toplumsal cinsiyet rol ve sorumluluklarını merkeze alan bir yapıya sahip olmasıdır. Toplumsal cinsiyet rol ve sorumlukları ise kadının yerini öncelikli olarak aile içinde ve ailesi için şeklinde konumlandırmaktadır. Kadınların önemli bir kısmı emeğini karşılıksız olarak evleri için evlerinde kullanırken, emeğini farklı şekilde değerlendirmek isteyenlerde çeşitli sorunlarla karşılaşabilmektedirler. Toplumsal cinsiyet rollerine bağlı olarak kadın, ekonomik ve sosyal yaşamın birçok alanından dışlanmaktadır. Bu alanlar arasında ise cinsiyete dayalı ayrımın yaşandığı çalışma hayatı önemli bir yere sahiptir. Toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılık çalışma yaşamının hemen her alanında kendini göstermektedir. Üniversite düzeyinde eğitim almış kadınlar dahi bu ayrımdan üzerine düşen payı almaktadır. Emeğini ücret karşılığı kiralama istek ve arzularına rağmen bu kadınlar işsizlik ve onun ortaya çıkarmış olduğu sorunlarla mücadele temek zorunda kalmaktadırlar. Toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin görüldüğü alanlardan biri olması ve kadının ekonomik, sosyal ve psikolojik iyilik halinin bozulmasına neden olmasından dolayı işsizlik, sosyal politika ve sosyal hizmet müdahalesi açısından üzerinde durulması gereken önemli sosyal sorunlar arasında yer almaktadır. Bu doğrultuda araştırmada, üniversite mezunu kadınların çalışma yaşamından dışlanmasının temel nedenleri, yaşanan sorunlar ve bu sorunların üstesinden gelmek üzere yararlanılan destek ağları tespit edilmeye çalışılmıştır.
Sağlık çalışanlarının cam tavan sendromu'na ilişkin algılarının incelenmesi

Amaç: Cam Tavan Sendromu, kadınların üst kademe yönetim pozisyonlarına ulaşmasını engelleyici davranışsal ve örgütsel önyargılardan kaynaklanan, görünmez, yapay engellerden biridir. Kesitsel tipteki bu çalışma 1 Mayıs - 31 Ağustos 2013 tarihleri arasında, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde görev yapan sağlık çalışanlarının Cam Tavan Sendromu'na ilişkin algı düzeylerini belirlemek ve algı düzeylerinin cinsiyet, meslek, medeni durum ve eğitim durumu ile ilişkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Bu çalışmada Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde görev yapan sağlık çalışanları (n=1523) evren olarak belirlenmiş, örneklemdeki (n=348) tüm bireylere ulaşılmaya çalışılmış ve örneklemin %92,5'ine ulaşılmıştır. Bulgular: Sağlık çalışanlarının 'Cam Tavan Sendromu' algılarında cinsiyet faktörü ve mesleki farklılığın etkili olduğu görülmüştür. Katılımcıların %50'sinden fazlasının Cam Tavan Sendromu'na neden olduğunu düşündüğü faktörler olarak 'Erkek yöneticiler diğer erkek yöneticilerle daha rahat çalışırlar', 'Erkek yöneticiler kadınların yükselmesi konusunda herhangi bir hassasiyet göstermezler', 'İş ve aile arasında çatışma vardır', 'Aile kadının iş yerinde fazla zaman geçirmesini hoş karşılamaz' önermeleri bulunmuştur. Sonuç: Kadın çalışanlar erkek çalışanlara kariyer konusunda daha fazla imkan verildiğini düşünürken, erkek çalışanlar kendilerinin ve kurumların kadınlar için 'Cam Tavan' oluşturmadığını düşünmektedirler.
Kadın sahabİlerin rivayetlerinin değerlendirilmesi

Hadis rivayetinde kadın sahabenin rolü konusu gerek hakkında yapılan çalışmaların azlığı gerek Hz. Peygamber'in kadınlarla diyaloğunun doğru anlaşılmasındaki önemi nedeniyle doktora tez çalışmamıza konu seçildi. Tezimizin adı 'Kadın Sahabilerin Rivayetlerinin Değerlendirilmesi'dir. Temel kaynak olarak Ahmed b. Hanbel ve Tayalisi'nin Müsned'leri kullanıldı. Bu iki eserde rivayeti olan 106 kadın sahabe tespit edildi. İki eserdeki kadın sahabeden gelen 3.800 rivayetin, tekrarsızda yaklaşık 1.000 rivayet olduğu görüldü. Rivayetlerin konuları incelendi, sınıflandırıldı. Bu kadınlardan gelip farklı hadis kaynaklarında geçen 250 kadar rivayete de yer verildi. Tez; giriş, dört bölüm, sonuç ve eklerden oluşmaktadır. Kadın sahabilerin hadis rivayetindeki rolüne, bu rivayetlerde açığa çıkan Hz. Peygamber'in kadınlarla diyaloğundaki tavrına ışık tutması amaçlanmıştır.
Kadına yönelik aile içi şiddetin gebeliğe uyum ve maternal-fetal bağlanma ile ilişkisi

Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılan araştırma, Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Beydağı Kampüsü'nün kadın doğum polikliniklerine başvuran gebelerle yürütüldü. Power analizi yapıldığında örneklem büyüklüğü %5 yanılgı düzeyi, çift yönlü önem düzeyinde %95 güven aralığında ve %80 temsil gücüyle en az 372 gebe olarak hesaplandı. Araştırma 385 gönüllü gebe ile tamamlandı. Veriler Aralık 2018 - Mart 2019 tarihleri arasında Kişisel Bilgi Formu, Aile İçi Kadına Yönelik Şiddet Ölçeği, Doğum Öncesi Anne Bağlanma Ölçeği, Prenatal Kendini Değerlendirme Ölçeği ile toplandı. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, bağımsız gruplarda t test, tek yönlü varyans analizi, Kruskal-Wallis analizi, Mann Whitney U testi ve pearson korelasyon analizi kullanıldı. Bulgular: Gebelerin AKYŞÖ toplam puan ortalaması 64 .42 5.30'dur. AKYŞÖ ile DÖABÖ toplam ve alt boyutları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde önemli ilişki olduğu belirlendi (sırasıyla; r=0.237, r=0.187, r=0.234; p<0.05). AKYŞÖ ile PKDÖ toplam ve alt boyutları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde önemli ilişki olduğu belirlendi (sırasıyla; r=0.428, r=0.185, r=0.436, r=0.404, r=0.180, r=0.237, r=0.414, r=0.586; p<0.05). Araştırmada, kendisi ve eşi üniversite mezunu olanların, çalışanların, eşi memur olanların, geliri giderine denk olanların, çekirdek ailede yaşayanların, tanışarak evlenenlerin, eşi ve kendisi sigara kullanmayanların, gebeliği planlı olanların ve primigravidaların AKYŞÖ'den aldıkları puan ortalamalarının daha düşük olduğu belirlendi (p<0.05). Sonuç: Kadına yönelik aile içi şiddet arttıkça gebeliğe uyumun azaldığı, maternal-fetal bağlanmanın arttığı belirlendi.
Türkiye Selçuklu toplumunda kadın

Tarih boyunca Türk toplumlarında kadın, sahip olduğu konum ve elde etmiş olduğu haklar itibariyle, çağdaşı toplumlardakinden daha ayrıcalıklı bir yer almıştı. Gerek İslam öncesi dönemde, gerekse İslami dönemde Türk kadını, bireysel ve sosyal özgürlükler bakımından herhangi bir kısıtlamaya maruz kalmamış, aksine kendisine çok geniş bir yaşam alanı bulmuştu. Kadına has olan bu kazanımlar, Malazgirt Zaferi'ni müteakip Anadolu'ya taşınmış ve bu yeni coğrafyada da kadın, eski durumunu belli oranda korumuştu. Ancak Türkiye Selçukluları döneminde kadın, özellikle siyasi ve idari hayattaki etkinliğini eskiye nazaran kaybetmiş görünmektedir. Kadının siyasi hayata dahli, daha çok diplomatik evlilikler yoluyladır. Bu süreçte hanedan kadını, özellikle yaptırmış olduğu hayratlarla ön plana çıkmaktadır. Sosyal hayatta ise kadın, yine rahatlıkla kamusal alanı kullanabilmektedir. Bir taraftan gündelik işleriyle meşgul olan kadın, bir taraftan da bireysel ve sosyal faaliyetlerde bulanabilmektedir. Bu dönemde kadın, dindar görünümüyle dikkati çekmekte ve tasavvufi faaliyetler içerisinde yer almaktadır. Ekonomik hayatta kadın, kendisine farklı meslekler edinebilmekte ve çeşitli iş kollarında çalışabilmektedir. Bireysel bir takım ticari etkinliklerde bulunabilen kadın, taşınmaz mülk sahibi olmakta ya da hayır işlerinde bulunabilmektedir. Bu dönemde Anadolu Türk kadınının yaşam şekli genel anlamda şekillenmiş ve bu yaşam tarzı yüzyıllarca bu topraklarda benzer şekilde devam edegelmiştir.
Türk destanlarında kadın kahramanın yolculuğu

Destan, kahraman figürlerinin en güçlü halleriyle karşımıza çıktığı anlatı türüdür. Bir milletin kökeni, hayati mücadelesi ya da büyük bir ideal ile bağlantılı olduklarından zihinlerde yer ederek asırlar boyu sözlü olarak aktarılabilmiştir. Destanın merkezindeki kahramanı da araştırmacılar tarafından dikkatle izlenmiştir. Onun macerasının seyri, farklı kuramsal yaklaşımlarla şemalaştırılmıştır; zaman zaman güncellemelere tabii tutulmuştur. Akademik alana katılan yeni derlemeler ve farklı diller arası yapılan aktarımlarla destanlarda başkahraman konumunda yer alan kadın kahramanların görünürlüğü artmıştır. Bu görünürlükle birlikte kahraman figürünün eril sınırlarının tartışılmaya başlanması, kadın kahramanlar için şema oluşturma çalışmalarını kaçınılmaz kılmıştır. Zihinsel bir sürecin sonunda toplumsal bir bağlamla anlatın zemininde görünen kadın kahramanın yolculuk şeması, toplumun kadın fikriyle ilişkisi göz önüne alınmadan çizilemeyecektir. Fakat kadın kahramana dair mevcut değerlendirmeler; destan türünün içkin özellikleri, toplumsal roller ve inanç sistemi gibi kadın kahramanı metin içinde etkileyen tüm dinamikler ele alınmadığından yüzeysel olmaktan henüz kurtulamamışlardır. Çalışmanın genelleyici tutumlardan sıyrılma çağrısı ve kadın kahramanı göz ardı eden akademik çalışma ve kabullerin yeniden düşünülmesi üzerine yaptığı vurgu, feminist folklor kuramının önerileriyle doğal olarak paralellik göstermektedir. Bu doğrultuda, bu çalışmada Türk destanlarındaki birincil kadın kahramanlar mercek altına alınacak, onların yolculuklarının genel bir haritası çıkarılacak; ileride yapılacak ayrıntılı şemalar için alternatif bir zemin hazırlanacaktır.
Doğal ve cerrahi menopoza giren kadınlarda cinsel fonksiyon bozukluklarının ve depresyon durumlarının belirlenmesi

Doğal ve Cerrahi Menopoza Giren Kadınlarda Cinsel Fonksiyon Bozukluklarının ve Depresyon Durumlarının BelirlenmesiAraştırma, doğal ve cerrahi menopozda olan kadınların cinsel işlev bozuklukları ve depresyon durumlarını değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara'da özel bir hastanenin kadın doğum polikliniğine başvuran doğal ve cerrahi menopozda olan kadınlar oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçilmemiş Haziran 2016- Ocak 2017 tarihleri arasında kadın doğum polikliniğine başvuran kadınların tümüne ulaşılması hedeflenmiş, 71'i doğal ve 71'i cerrahi menopozda olan toplam 142 kadınla araştırma tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında; veri toplama formu, Kadın Cinsel İşlev Ölçeği ve Beck Depresyon Ölçeği kullanılmıştır. Veri toplama formları, araştırmacı tarafından kadın doğum polikliniğinde bulunan ayrı bir odada yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler ortalama, standart sapma, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H testi ve Pearson korelasyon katsayısı kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırmada doğal menopozda olan kadınların yaş ortalamaları 53 .37 5.56, cerrahi menopozda olan kadınların yaş ortalamaları ise 51.32 6. 86 olarak bulunmuştur. Kadınların eğitim düzeyleri, çalışma durumları, gelir düzeyleri ve sosyal güvence durumları her iki grupta da benzer bulunmuştur. Kadınların çoğunluğunun; menopoz öncesi cinsel sorunlarının olmadığı, menopoz sonrası cinsel yaşamla ilgili yaşanılan sorunların arttığı ve kadınların cinsel sorunlarıyla ilgili danışmanlık almadıkları saptanmıştır. Araştırmamıza katılan doğal menopozda olan kadınların, kadın cinsel işlev ölçeği puan ortalamalarının 19 .95 6.35, cerrahi menopozda olan kadınların ise puan ortalamalarının 17.48 7. 28 olduğu bulunmuştur. Doğal menopozda olan kadınların Beck depresyon ölçeği puan ortalamalarının 10.17 8. 36 olduğu, cerrahi menopozda olan kadınların puan ortalamalarının ise 13.86 10. 98 olduğu belirlenmiştir. Araştırmada kadınların cinsel istek, lubrikasyon, doyum ve ağrı cinsel işlev alt boyutları ve depresyon durumları arasında ilişki olduğu saptanmıştır (p<0.05). Menopoz dönemindeki kadınlara cinsel yaşam ve depresyonla ilgili sağlık eğitimi ve danışmanlık hizmetlerinin sağlanması ve bu alanda hemşirelerin rol alması önerilmektedir.
Utanma ve gurur arasında 'dil' ve kürt kadınları: Yüksekova örneği

Bu çalışma, anadili Kürtçe olan kadınların, başta eğitim kurumları olmak üzere, kamusal alanda yaşadıkları zorluklara odaklanmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nin resmi tek-dillilik anlayışı, Türkçe dışındaki tüm dillerin kamusal görünürlüğünü yok etmiş, Türkçe bilmeyen insanların, kamusal alanda ihtiyaçlarını, başkalarına bağımlı olmadan karşılayabilmelerini imkansız hale getirmiştir. Türkiye'de Kürtlerin Türklerden sonra en geniş nüfusa sahip olması ve Kürt kadınlarının Kürt erkeklere nazaran Türkçeyi öğrenme konusunda daha az avantajlı olmaları, Kürt kadınlarını, resmi tek-dillilik politikasının en büyük mağdurları haline getirmiştir. Kemalistlerce, Türklüğün, Türkiye Cumhuriyet'indeki yegane ve en üstün etnik yapı olarak kurgulanması Kürt kimliğinin hem görünürlüğünü azaltmaya yönelik politikaların üretilmesine hem de bu kimliğin aşağılanmasına yol açmıştır. Böylelikle Kürtlerin, hem resmi hem de popüler söylemler aracılığıyla, yardımıyla kendi kimliklerinden utanmaları ve nihayetinde bu kimliklerini terk etmeleri beklenilmiştir. Bu politika kısmi de olsa belirli bir başarı elde etmiştir ancak özellikle Kürt hareketiyle beraber kimliğinden utanılarak geçirilen belirli bir dönem dönüşüme uğrayıp, kimliğin, bir mücadele merkezi haline gelmesi ve gurur kaynağı olması sağlanmıştır. Bu tez çalışmasında kimlik merkezli utanç ve gururun Kürt kadınlarınca ne şekilde yaşandığı, nasıl anlamlandırıldığı üzerinde durulacaktır. Çalışmanın saha araştırması Yüksekova olarak belirlenmiş ve toplamda 35 kadın ile derinlemesine mülakatlar yapılmıştır. Bu mülakatlar ışığında yaşanılan mağduriyetlerin neler olduğu, bu mağduriyetlerin görüşmeciler nezdinde ne şekilde okunduğu, bu çalışmanın ana tartışması olacaktır
The rise of female consciousness in George Egerton's selected short stories within the concept of 'The new woman'

Sanayi devrimi ile birlikte Britanya'da önemli sosyal, edebi ve ekonomik değişimler ve dönüşümler meydana gelmiştir. Kadının durumu, bunlar arasında en önemlilerden biridir. Sınıfları ve sosyal durumları ne olursa olsun Britanyalı çoğu kadın, isteyerek veya istemeyerek, içine doğdukları toplumun ataerkil kuralları tarafından onlara dayatılan itaatkar rolü kabul etmek zorunda kalmışlardır. Kadınların toplumdaki erkeklerle eşit haklara ve pozisyonlara sahip olma isteğinin, kadınların erkekleşmeye başlaması ya da ötekileştirilmesi ile sonuçlanacağı, o dönemde üretilmiş ve kabul gören bir düşünceydi. Dahası, benzer şekilde, kadınlar iş gücünü desteklemek amacıyla erkeklerin alanına girdiğinde, erkekler ile eşit maaşa ve haklara sahip olamadılar. Çalışmaya ve kendi paralarını kazanmaya başladıklarında ve ekonomik özgürlüklerini ellerine aldıklarında, kadınlar kendi yeteneklerinin farkına vararak eşitlik talep ettiler. Bu farkındalığın bir sonucu olarak, On dokuzuncu Yüzyıl'da 'Yeni Kadın' kavramı ortaya çıktı. Bu 'Yeni Kadın', önceki kadınlara kıyasla daha yetenekli, daha dışa dönük ve dolayısıyla daha özgürdü. Bu kavramın bir yansıması olarak, aynı kapsayıcı terim 'Yeni Kadın' adı altında, yeni bir edebi akım ortaya çıktı. Bu akımın yazarları, kahramanlarını orta sınıf ya da işçi sınıfı kadınlar arasından aldılar. Eserlerinde kadın kahramanları ve bu kahramanların geleneksel cinsiyet rollerine karşı olan savaşlarını konu aldılar. George Egerton (1859-1945) da bu 'Yeni Kadın' akımının en önemli temsilcilerinden biridir. Britanya'nın ve Britanya kolonilerinin, ayrıca bir takım Avrupa ülkelerinin farklı kesimlerinde hayatı deneyimlemiş biri olarak Egerton, eserlerinde Viktorya Dönemi kadınının farklı koşullarını yansıtmaktadır. Bu tezde savunulan, yazarın kadın kahramanlarının, bu dönemin cinsiyet rollerine ve kadın cinselliğine olan bakış açısına meydan okuduğu ve bu meydan okuma sırasında da, okuyucuya cinsiyet rollerinin yapaylığını sorgulattığı düşüncesidir. Dolayısıyla, bu tezin başlıca amacı Viktorya Dönemi Britanya'sının sosyal ve siyasi arka planı bağlamında 'Yeni Kadın' kavramını tanıtmak ve bu akım çerçevesinde Egerton'ın, 'The Marriage of Mary Ascension: A Millstreet Love Story,' 'An Empty Frame,' 'Now Spring Has Come,' 'A Cross Line,' 'At the Heart of the Apple' ve 'The Regeneration of Two' başlıklı kısa hikayelerini incelemektir.
Bankacılık sektöründe kadın personel istihdamının verimliliğe etkileri

İstihdam ve toplumsal cinsiyet olgusunun çok tartışıldığı bu dönemde kadın ve erkek cinsiyetleri nüfus sayısı olarak birbirine yakın yakın fakat çalışma hayatına katılım oranları farklıdır. Bu sayı farkı bankacılık sektöründe diğer sektörlere oranla daha azdır. Bankacılık sektörü bayan ve erkek işgücü yapısının çok fazla fark etmediği, ortalama olarak aynı işi yaptığı bir iş koludur. Ayrıca yapılan işin herhangi bir fiziki güç gerektirmemesinden dolayı kadın ve erkek istihdamının bankacılık sektöründe ortalama aynı oranlarda yer alması, kadının bankacılık sektöründe etkisi nedir sorusunu gündeme getirmiştir. Bu sebeple kadın verimliliğin bankacılık sektörü üzerindeki etkisi ölçüme alınmıştır. Çalışmada kamu bankalarının, özel bankaların ve yabancı bankaların analizleri yapılmış olup bu bankaların son 7 yıllık verileri Türkiye Bankalar Birliğinden alınmıştır. Çalışmada son 7 yılın ölçüme alınmasının nedeni yaşanan 2002 krizinden sonra bankaların tüm verilerini üç ayda bir düzenli olarak bildirmesidir 2002 öncesinde bu düzene pek rastlanmamaktadır. Bankalar Birliği'nden alınan ikincil verilere E-views Analizi'nin En Küçük Kareler Yöntemi uygulanmıştır. Verimliliğe etkisi olduğu düşünülen üniversite mezunluğu, özkaynak gibi faktörlerle birlikte ele alınan cinsiyet faktörlerinin verimliliğe etkisine bakılmıştır. Araştırmaya her yıl faaliyette olan kamu, özel, yabancı bankalar dahil edilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde bankacılık sektörü, tarihçesi, fonksiyonlarına değinilmiştir. İkinci bölümde ise istihdam ve işgücü kavramı, işsizlik çeşitleri açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise verimlilik, istihdam ve cinsiyet ilişkisi bankacılık sektörü içinde incelenmiştir. Dördüncü ve son kısmında ise eldeki verilerden yola çıkarak bankacılık sektöründe kadın istihdamının verimliliğe etkisi ölçülmüş ve sonuç olumlu bulunmuştur.
Ankara-Mamak'ta dört gecekondu mahallesinde 15-49 yaş evli kadınların doğurganlık davranışları ve bazı faktörlerle ilişkisi

Hizll kentleşme ile önem kazanan gecekondularda yasayan kadınların, en çok risk altında oldukları doğurganlık dönemlerindeki bazı tutum ve davranışlarım incelemek için planlanan bu araştırma, Ankara'nın Mamak ilçesindeki dört gecekondu mahallesinde yasayan 5074 evli-doğurgan kadından seçilen örneklemde gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda, kadının yası, evlilik süresi, kendisinin ve eşinin eğitim düzeyi, doğduğu ve evlendiği yerleşim yeri özellikleri gibi faktörlerin yasayan çocuk ve isteyerek düşük sayıları ve etkili aile planlaması yöntemi kullanmalarına etkili olduğu görülmüştür. Bölgeye göç etmiş olan kadınların, göçten sonraki ilk 10 yılda isteyerek düşüklerinin arttlgl, sonra azalmaya başladığı gözlenmiştir. Yeni göç etmiş olan kadınların doğurganlık konularında hedef grup olması gerekliliği düşünülmüştür. Araştırma sonuçlarının, ülkemiz genelinin bir sorunu olan güncel veri gereksinimine bir katkı olabileceği umut edilmektedir. 64
Farklı beden kütle indeksine sahip kadınların beslenme durumunun bazı inflamasyon belirteçleri ile ilişkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışma, 20-45 yaş arası farklı beden kütle indeksine sahip kadınlarda beslenme durumu ile bazı biyokimyasal ve inflamasyon belirteçleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Bu çalışma Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yürütülmüştür. Çalışmanın vaka grubuna sağlıklı, BKİ'si 30,0-39, 9 kg/m 2 olan 40 kadın ve vakalara yaş dağılımı benzer kontrol grubu olarak sağlıklı, yaşına göre uygun BKİ'de 40 kadın dahil edilmiştir. Çalışma kapsamına alınan kadınların tanımlayıcı bilgileri, 3 günlük besin tüketimleri ve besin tüketimi ile aynı günlerdeki fiziksel aktivite durumları kaydedilmiştir. Bireylerin antropometrik ölçümleri, biyoelektrik impedans analizleri, bazı biyokimyasal ve inflamasyon parametreleri, kan basıncı ve diyet kalite indeksi belirlenmiştir. Serum sCD14, LPS, LBP, TLR- 4 ile bazı parametreler arasındaki ilişki incelenmiştir. Vaka ve kontrol grupları arasında serum demir, lökosit, lenfosit, nötrofil, fibrinojen, D vitamini, LDL-kolesterol, trigliserid, IL-6, TNF- ve hsCRP düzeyleri açısından istatistiksel anlamlı farklılık bulunurken (p<0,05); açlık serum glukozu, HDL-kolesterol, ferritin, sCD14, LPS, LBP, TLR- 4 düzeyleri açısından aradaki farklılık anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Vaka grubunda kontrol grubuna kıyasla serum demir ve D vitamini düzeyleri daha düşük bulunmuştur (p<0,05). Vaka grubunda kontrol grubuna kıyasla serum ürik asit, trigliserid, total kolesterol, LDL kolesterol, doymamış demir bağlama kapasitesi, WBC, LYM, NE, fibrinojen, serbest T3, insülin, HOMA-IR, IL-6, TNF- , hsCRP düzeyleri ise daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Diyet kalite indeksi skoru vaka grubunda kötü, kontrol grubunda ise orta düzeydedir (p<0,05). Günlük diyetle enerji alımı ve enerjinin karbonhidrattan gelen oranı vaka grubunda daha yüksek, enerjinin yağdan gelen oranı ise kontrol grubunda daha yüksektir (p<0,05). Enerjinin proteinden gelen oranı her iki grupta benzerdir (p>0,05). Kontrol grubunda serum sCD14 ile boyun çevresi ve serum LDL-kolesterol arasında (sırasıyla; r=-0,342, p<0, 05 ve r=-0,419, p<0,05); vaka grubunda serum ferritin ile n-6 alımı arasında düşük düzeyde, negatif yönde, anlamlı ilişki bulunmuştur (sırasıyla; r=-0,322, p<0, 05 ve r=-0,360, p<0,05). Kontrol grubunda diyetle kolesterol alımı ile serum LPS arasında düşük düzeyde, pozitif yönde (r=0,339, p<0,05); vaka grubunda suda çözünmeyen posa ile serum LPS arasında düşük düzeyde, negatif yönde, anlamlı ilişki belirlenmiştir (r=-0,361, p<0,05). Vaka ve kontrol grubunda serum sCD14, LPS, LBP, TLR- 4 ile diyet kalite indeksi skoru arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,001). Yaşam tarzında değişiklik yapılması inflamasyonun azalması ve obezite tedavisi için kilit rol oynamaktadır. Sonuç olarak sağlığın iyileştirilmesi ve korunması için kişiye özel beslenme planı hazırlanmalı, diyet kalitesi iyileştirilmeli ve izlenmelidir.