'Toplum liderleri geliyor' liderlik eğitiminin öğretmen adaylarının liderlik yönelimleri üzerine etkisi

Araştırmanın amacı öğretmen adaylarının katıldıkları Toplum Liderleri Geliyor eğitimi öncesindeki ve sonrasındaki liderlik yönelimleri arasındaki farkları kendi görüşleri doğrultusunda belirlemek ve aldıkları eğitimin liderlik yönelimleri üzerine etkisini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda öğretmen adaylarının liderlik yönelimlerine ait dört alt boyut olan; yapısall yönelim, insan kaynakları yönelimi, politik yönelim ve sembolik yönelim arasındaki farklılık eğitim öncesi ve sonrasında belirlenerek karşılaştırılmış, katıldıkları eğitimin bu yönelimler üzerine nasıl bir etkisi olduğu incelenmiştir. Bu araştırma karma modelde yapılmış olup eş zamanlı iç içe karma yöntem deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2017- 2018 eğitim öğretim yılında Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören ve TLG eğitimine gönüllü olarak katılan 63 üçüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak ön test ve son test ölçek formu, odak grup görüşme formu ve gözlem protokolü kullanılmıştır. Ön test ve son testte kullanılan ölçek formu; kişisel bilgiler, açık uçlu sorular ve Liderlik Yönelimleri Ölçeğinden oluşmaktadır. Ön teste ve son teste katılanlar birebir eşleştirilerek verilen cevaplar karşılaştırılmıştır. Çalışmadan elde edilen nicel verilerin analizinde, bağımsız iki grup karşılaştırmalarında sayısal değişkenlerin normal dağılım gösterdiği durumlarda parametrik bir test olan Independent Samples t test, normal dağılım göstermediği durumlarda ise Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Liderlik yönelimi ölçeğine ait güvenilirlik analizlerinde Cronbach Alpha katsayısı kullanılmıştır. Ön test ve son testte yer alan açık uçlu sorulara verilen cevaplar yoluyla elde edilen nitel veriler için içerik analizi yapılmıştır. İçerik analizinde katılımcıların görüşleri, Liderlik Yönelimleri Ölçeğine uygun olarak dört tema altında incelenmiştir. Araştırmacı tüm eğitim sürecine katılımcı olarak katılmıştır. Elde edilen gözlem sonuçlarının güvenirliği için veri kaynağı açıkça tanıtılmış, araştırma ortamı açıklanmış, kavramsal çerçeve ile uyumu sağlanmış, veri toplama ve analiz yöntemleri detaylı olarak açıklanmıştır. Odak grup görüşmelerinden elde edilen nitel verilerin güvenirliğini artırmak için toplanan verilerin büyük bir çoğunluğu betimsel bir yaklaşımla doğrudan sunulmuştur. Ön test son test sonuçlarının karşılaştırılması, görüşme ve gözlem yöntemleriyle elde edilen verilerin birbirini teyit amacıyla kullanılması, ulaşılan sonuçların geçerliğini ve güvenirliğini arttırmaktadır. Çeşitleme/üçgenleme olarak da ifade edilen tüm bu analiz süreci araştırma sonuçlarının inandırıcılığını artırmaktadır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre TLG eğitimine katılan öğretmen adaylarının eğitim öncesi ve sonrası liderlik yönelimleri ölçeği toplam puan ortalamaları ve dört alt boyut olan; yapısall yönelim, insan kaynakları yönelimi politik yönelim ve sembolik yönelim arasındaki farklılık istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Nitel verilerin sonuçları da bu olumlu yöndeki artışı desteklemekte ve açıklamaktadır. TLG eğitimi süresince sağlanan konuşmalar, takım oyunları ve Ankara gezisi bölümlerinin her birinde dört anahtar liderlik yönelimi hakkında bilgi ve deneyimlerin sunulduğu gözlemlenmiş olup katılımcıların her bir eğitim bölüm ile ilgili görüşlerinden de dört liderlik yönelimi hakkında bilgi ve deneyim sahibi oldukları anlaşılmıştır. Bu sonuçlar TLG eğitiminin öğretmen adaylarının liderlik yönelimleri üzerine olumlu yönde etkisini göstermektedir.