turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İstanbul kenti fotokimyasal smog mekanizmasının modellenmesi

Son yıllarda büyük kent merkezlerinde, fotokimyasal smog oluşumu yaygınlaşmaktadır. Bu yüzden pek çok çalışma ozon ve ozon öncülerini hesaba katan hava kalitesi modellemesi üzerine yoğunlaşmaktadır. Ozon oluşumuyla ilgili hava kalitesi modellenmesinde değişik yöntemler kullanılmaktadır. Bu çalışmada fotokimyasal smog mekanizması genel fiziksel ve kimyasal kabuller temel alınarak açıklanmış ve İstanbul kentinde Nisan-Eylül 1999 döneminde ozon oluşumu için hava kalitesi modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen modele, ozon oluşum prosesine katılan temel fiziksel ve kimyasal faktörler dahil edilmiştir. Model, farklı günlerde, farklı zaman aralıklarında ozon konsantrasyonunu tahmin etmek ve değişik kontrol stratejileri belirlemek için kullanılmıştır. İstatistik olarak geliştirilen ozon tahmin modeli, R2 =0.715 değerine sahip olup, ozon oluşumunun günlük ve mevsimlik değişimini yeterli düzeyde açıklayabilmiştir. İstanbul kentinde ozon oluşumuna ve birikimine büyük oranda NOx, HC, rüzgar ve diğer meteorolojik koşulların etki ettiği geliştirilen model sonuçlarıyla ortaya konulmuştur. Ozonun günlük değişim modeli saat 12'den 16'ya kadar artış göstermiştir. Mevsimsel değişim ise Nisandan Temmuz, Ağustosa kadar artiş göstermiştir ve bu aylarda maksimum seviyeye ulaşmaktadır. Temmuz ve Ağustos aylarında ortalama ozon konsantrasyonu sırasıyla 11.4 ppb ve 10.3 ppb dir. Çalışma döneminde ölçülen ozon düzeyi İstanbul kentinin dünyadaki diğer metropolitan bölgelere göre daha az fotokimyasal smoka maruz kaldığım göstermektedir. n Yoğun araç trafiğinin bulunduğu kalabalık kentler yaz aylarında fotokimyasal smog oluşumunun etkisi altında kalmaktadır. İstanbul kenti için de böyle bir etki söz konusudur. Kentte ölçülen ortalama ozon seviyelerinin yüksek olmaması, anlık yüksek ozon konsantrasyonlu episotların olmayacağını göstermemektedir. Bu açıdan, fotokimyasal smog kirliliği ile ilgili kontrol stratejilerinin belirlenmesi yerinde olacaktır. Bu kontroller ozon öncü gazların azaltılması ve taşıt emisyonlarını azaltacak trafik akışıyla ilgili düzenlemeler ile sağlanabilmektedir.
İzmit Körfezi'nde su, sediment, Mezgit (Gadus merlangus L.1758) ve İstavrit (Trachurus mediterraneus S.1868) balıklarında Poliklorlu Bifeniller ile DDT'nin saptanması

Kelimeler: İzmit Körfezi, Poliklorlu Bifeniller, DDT, Sediment, Su, Mezgit veİstavrit balığıi
Effects of composition perturbations the column energetics of the earth's atmosphere

Bu çalışmada, verilen bir atmosfer profili için atmosferik bileşenlerin değişen değerlerinin sütun enerjetiği üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla NCAR/CCMİ radyasyon alt modeli kullanılmıştır. İnsan faaliyetleri sonucu oluşan atmosferik kompozisyon değişiklikleri Yer' in radyasyon bütçesi, üzerinde bozulmalara sebep olur. Özellikle atmosfere başlıca insan kaynaklarından atılan sera gazlan Yer atmosferinin radyatif özellikleri üzerinde oldukça etkilidir. Bu etkileri incelemek amacıyla, birkaç set halinde C02, 03, albedo ve bulut deneyleri ile çeşitli karışık kombinasyonlar için pertürbasyon deneyleri beş farklı enlemde gerçekleştirilmiştir. Yer-atmosfer sistemi iyi bir yaklaşım olarak hidrostatik dengede kabul edilmiştir. Ayrıca pratik amaçlar için yer-atmosfer sistemi yeryüzü-troposfer ve stratosfer şeklinde iki kısımda ele alınmıştır. Atmosferdeki su buharı dağılımı dışında model girdisi olarak McClatchey profilleri kullanılmış ve atmosferdeki düşey nem dağılımı çalışmada anlatıldığı gibi hesaplanmıştır. Uzun dalga, kısa dalga ve toplam ısınma hızı farkları grafikler şeklinde verilmiştir. Net uzun dalga akı yoğunluğu farkları da sütun grafiği şeklinde sütun enerjetigi açısından önemli olduğu için verilmiştir.
Kızılırmak deltasındaki Cernek ve Balık göllerinin su ve sediman kalite modellemesi

Su kaynaklarının verimli ve uzun süreli kullanımı için, ilgili kuruluşlarca gerekli planlama ve düzenleme çalışmalarına uygun bir karara varabilmesi için, mevcut ve gelecekteki besi maddesi yüklerinin su kaynaklarında meydana getireceği etkilerin daha önceden bilinmesi gerekir. Modeller, kirliliğin nedenleri ve etkileri arasındaki ilişkilerin hızlı bir şekilde değerlendirilmesini sağlamaktadır. Bu nedenle, ötrofikasyonun sucul ekosistemler üzerindeki etkilerinin öngörülebilmesi için modellere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin hassas ekosistemlerinden biri olan ve Ramsar sözleşmesi kapsamında bulunan, Kızılırmak Deltasındaki, Cernek ve Balık göllerinin su ve sediman kalitesi modellemesi gerçekleştirilmiştir. Sığ göllerin bu karmaşık yapısının tanımlanması ve ötrofikasyona vereceği tepkinin belirlenmesi önemlidir. Bu amaçla, ABD Çevre Koruma Ajansı tarafından desteklenen su kalitesi benzetim modeli WASP 7.5, kullanılmıştır. Model, Cernek ve Balık göllerinde Mayıs 2010 - Ağustos 2011 döneminde yapılan mevsimsel örnekleme çalışmasından alınan, su kalitesi analiz değerleri kullanılarak, çözünmüş oksijen, klorofil-a, nitrat azotu ve ortofosfat parametreleri için model kalibre edilmiştir. Balık gölünde simülasyon sonuçlarına göre; nitrat azotu konsantrasyonu en yüksek 1,35 mg/L en düşük 0,412 mg/L, fosfat konsantrasyonu en yüksek 0,12 mg/L en düşük 0,03 mg/L olarak gözlenmiştir. Cernek gölünde ise nitrat azotu konsantrasyonu en yüksek 1,132 mg/L en düşük 0,404 mg/L, fosfat konsantrasyonu en yüksek 0,11 mg/L en düşük 0,02 mg/L olarak gözlenmiştir. ''Yüzeysel Su Kalitesi Yönetimi Yönetmeliği'nin'' ötrofikasyon sınır değerlerine göre, göllerin her ikisinin de su kalitesi doğal koruma alanı ötrofikasyon sınır değerlerinin üzerinde olduğu gözlenmiştir. Sediman kalitesinin modellemesi için ise tuzluluk, pH ve fosfat parametreleri için kalibre edilerek, simülasyonu yapılmıştır. Balık ve Cernek göllerinde sediman değerleri, yüzey suyu değerlerine göre oldukça yüksek değerler gözlenmiştir, bir su kütlesindeki toplam fosfor formlarının %70'ine yakın kısmının sedimanda biriktiği düşünülürse bu durum açıklanabilir. Cernek ve Balık gölleri ötrofik göller olup su ve sediman kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla kirlilik konsantrasyonunun artırılması ve azaltılması için senaryolar üretilmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur.
Darbeli elektrik alan ile ön arıtım sonrası biyolojik çamurun anaerobik stabilizasyonu

Çamur arıtımında yaygın olarak kullanılan çamur stabilizasyon yöntemi anaerobik çamur stabilizasyonudur. Bu prosesin en büyük dezavantajı hidroliz aşamasının uzun reaksiyon süresi ve bazı ürünlerde düşük hidroliz verimidir. Anaerobik çürümenin bu dezavantajlarını minimize etmek ya da ortadan kaldırmak için kimyasal, termal, mekanik ve biyolojik ön arıtım metotları geliştirilmiştir. Bu çalışmada, son yıllarda ön arıtım prosesi olarak geliştirilen darbeli elektrik alan tekniği ile biyolojik arıtma çamurunun anaerobik çürüme öncesi ön arıtımı ve ön arıtım sonrası çamurun anaerobik çürüme verimliliği incelenmiştir. Çalışmanın birinci aşamasında PEF işletim şartlarını belirlemek için Box-Wilson metodu ile optimizasyon çalışması yapılmıştır. Optimizasyon sonunda çamurun düşük iletkenlik değerinde ve 5 ml/dk akış hızında PEF reaktöründe yüksek arıtım verimine ulaştığı tespit edilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında, PEF ile ön arıtım uygulanan biyolojik atık çamur anaerobik reaktöre verilerek anaerobik çürüme boyunca anaerobik çürüme verimliliği, çamurun su verme ve filtrelenebilirlik özelliği incelenmiştir. 28 günlük işletim süresi sonunda PEF ile ön arıtılmış çamurda ön arıtım uygulanmamış ham çamura göre TKOİ gideriminde %38,2; ÇKOİ' de %79, karbonhidratta %81, proteinde %95 artış tespit edilmiştir. AKM ve UAKM' deki azalma ise %16 ve %20 artış göstemiştir Anarobik çürüme sonrasında PEF ile ön arıtılmış çamur ham çamura göre toplam gazda 1,7 kat, metan gazında 1,73 kat artış göstermiştir. Ayrıca anaerobik çürüme boyunca çamurun su verme ve filtrenebilirlik özelliği artarak, viskozitesi azalmıştır.
Mikrokirleticilerin öz ozonlanması ve biyolojik arıtılabilirliği

Bu çalışmada, mikrokirleticilerin inhibisyon etkisini azaltmak amacıyla ozonla oksidasyonu ve ozonlanmış numunenin biyolojik arıtılabilirliği araştırılmıştır. Bu amaçla laboratuarda hazırlan ksilen ve siklohekzanon numunesinin ozonla oksidasyonu yapılmıştır. Ozonlama, atıksuyu biyolojik arıtmaya hazırlamak için ön arıtma adımı olarak uygulanmıştır. Ozonlanmış numunenin laboratuarda kurulan doldur-boşalt tipi kesikli aktif çamur reaktörlerinde biyolojik artılabilirliği incelenmiştir. Ozonlamanın biyolojik arıtıma olan etkisini belirlemek amacıyla ozonlanmış numuneninde biyolojik arıtılabilirliği araştırılmıştır. Sentetik numunelerin uçuculukları da biyokütle içermeyen şahit reaktörlerde test edilmiştir. Birinci bölümde, çalışmanın anlam ve önemi kısmında, konuya esas olan mikrokirleticilerin anlam ve öneminden kısaca bahsedilmiş çalışmanın amaç ve kapsamı özetlenmiştir. İkinci bölümde, mikrokirletici kavramının ortaya çıkışı ve gelişimi, mikrokirletici zararlı atık ayrımı incelenmiştir. Ayrıca bu bölümde mikrokirleticilerin zararlılık derecesini belirlemede kullanılan THP sistemi, mikrokirleticilerin kontrol yöntemleri ve arıtım mekanizmaları verilmiştir. Üçüncü bölüm, kesikli ve sürekli sistemlerde ozonla kimyasal oksidasyon için gerekli deney düzeneği ve ekipmanlarının detaylı olarak verildiği bir bölümdür. Ayrıca bu sistemlere ait analitik hesaplama yöntemleri de yine bu bölümde yer almaktadır. Dördüncü bölüm, deneysel çakışmayı içermektedir. Laboratuarda hazırlanan sentetik numunenin ozonla oksidasyonu, ozonlanmış ve ozonlanmamış numunelerin biyolojik arıtılabilirlikleri ve numunelerin uçuculuk ile ilgili yapılan deneyler ve sonuçları tablo ve grafikler halinde verilmiştir. Sentetik numune ile yapılan deneylerden elde edilen sonuçlar ve öneriler ise son bölüm olan beşinci bölümde yer almaktadır. VII
Atık su arıtma çamurlarının solucanlar ile kompostlanarak bünyelerindeki ağır metalin giderilmesi

Endüstriyel atıksu çamuru, atıksu bünyesinden ayrıştırılan tüm bileşiklerin ve mevcut arıtma sistemine eklenen arıtma maddelerinin oluşturduğu katı veya yarı katı özelliğe sahip malzemedir. Atıksu arıtma çamurunun bileşimi, endüstri türüne göre değişmektedir. Bu nedenle farklı endüstrilerin atıksu arıtma çamuru farklı arıtma ve bertaraf yöntemlerinin kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Endüstriyel atıksu arıtma çamurlarının yüksek miktar ve hacimlerde üretilmesine ek olarak, bu çamurların işlenmesi ve bertarafı oldukça karmaşık ve zor bir problemdir. Bu problemin çözümünde toprak makrofauna grubuna ait olan solucanların, organik madde geri dönüşümü hususunda önemli katkıları bulunmaktadır. Ayrıca toprak arıtma veya iyileştirme metotlarından birisi de solucanlarının ağır metal kökenli kirleticilerle kirlenmiş toprağın vermikompostlama yöntemi ile arıtılmasıdır. Yapılan çalışmalar sonucunda arıtma çamurlarının vermikompostlarak tarımda kullanılabilecek organik bir gübre olabilecek potansiyelinin bulunabileceği belirtilmektedir. Bu çalışmada, farklı kombinasyonlar oluşturularak hazırlanan demir-çelik atıksu arıtma çamuru ve ahır gübresi materyallerinin Eisenia fetida türü solucanlar ile vermikompostlanarak; solucanların bünyelerine aldıkları ağır metal miktarları, alınan zamana bağlı değişimleri ve demir-çelik atıksu arıtma çamurunun solucanlara etkisi incelenmiştir. Denemeler 3 tekkerrürlü olarak kurulmuş ve 30, 90 ve 120 günlük vermikompostlaştırma işleminden sonra solucanların canlı ağırlıkları tartılarak metal analizleri gerçekleştirilmiştir. Analizler sonucunda, solucanların bünyelerine bazı ağır metallerin alımında zamana ve atıksu arıtma çamuru miktarına bağlı olarak artış olduğu tespit edilmiştir.
Ev tozlarında PCB seviyelerinin incelenmesi

Bu tez çalışmasında Ankara ilinde bulunan 127 evden alınan toz örneklerindeki PCB bileşiklerinin derişimlerinin belirlenmiştir. Hamileliğinin 2. trimester döneminde bu deneysel çalışmaya gönüllü olarak katılmak isteyen kadınların evlerinden toz örnekleri toplanmıştır. Toz örnekleri; kadınların hamileliklerinin 3. trimester döneminde bir kez, bebeklerin 0-2 yaşları arasında 2 kez olmak üzere evlerin bebek odasından, salonundan ve elektrik süpürgelerinden toplanmıştır. Evlerdeki PCB konsantrasyonu 19,142 ng/g ile 9598, 38 ng/g arasında değişmekte olup, ortalama PCB konsantrasyonu 513, 089 ng/g bulunmuştur. Ev tozlarında; hexa-CB, tetra-CB, tri-CB bileşiklerin derişimlerimleri yüksek bulunmuştur. Üç döneme ait bebek odasından ve evlerin elektrik süpürgelerinden toplanan toz örneklerindeki ortalama toplam PCB derişimlerini karşılaştırdığımızda; yaz dönemlerinde bebek odasında, kış döneminde ise evlerin elektrik süpürgelerinden alınan toz örneklerinde ortalama PCB konsantrasyonu yüksek çıkmıştır. Aynı evlerin yaz-kış dönemlerine ait bebek odasından (n=30) ve elektrik süpürgelerinden (n=16) alınan toz örnekleri karşılaştırılmıştır. Yaz döneminde toplanan toz örneklerinde ortalama PCB konsantrasyonları daha yüksek bulunmuştur. Kümülatif ortalama PCB derişimi ile anlık (bebek odasından toplanan toz örnekleri, n=186) ortalama PCB derişimlerini karşılaştırdığımızda anlık ortalama PCB derişimi (9542 ng/g), kümülatif ortalama PCB derişiminden (5353, 07 ng/g) yüksek çıkmıştır. ANAVO testi ile yapılan istatiksel çalışmada; evin katı, konutun ısıtma türü, örnekleme sırasında pencerenin durumu, evde son zamanlarda yapılan ağaç/yapıştırma/kil/model işi, koku giderici sprey kullanılıp kullanılmadığı, son bir yıl içinde tamir yapılıp yapılmadığı, eve yeni eşya alınıp alınmadığı, bebek karyolası cinsi ile PCB derişimleri arasındaki ilişki bulunmuştur.
İçme suyu filtrasyonunda geri yıkama hızına ve yatak genleşmesine etkiyen faktörlerin araştırılması

Bu çalışmada, içme suyu tekniğinde kullanılan filtrelerin geri yıkanması ile ilgili hız ifadeleri araştırılmış ve boyut itibariyle dereceli veya uniform filtre malzemesine uygulanabilen yatak genleşmesini veren matematik bir model geliştirilmiştir. Birinci bölümde Çevre Mühendisliğinde filtrasyon olayına genel bir giriş yapılmış ve filtrelerin geri yıkanmasında meydana gelen yatak genleşmesine ait daha önce verilen amprik, yarı teorik ve teorik modeller ele alınmıştır. İkinci bölümde filtre malzemesine ait tane karekteristik- ler i incelenmiş, taneye ait eşdeğer çap ve benzeri büyüklüklerin tespiti için lüzumlu bağıntılar verilmiştir. Ayrıca tane biçiminin fonksiyonu olan şekil faktörünün ölçülmesi ile ilgili dolaylı ve dolaysız metodlar ele alınmıştır. Üçüncü bölümde flüdize olmuş bir yatağın karekteristikle- rini belirten ifadeler ve geri yıkama hızını poroziteye bağlayan bağıntının en genel denklemleri verilmiştir. Dördüncü bölümde filtrelerin geri yıkanması ile ilgili hız ifadeleri geliştirilmiş ve olaya etkiyen çeşitli parametreler belirlenmiştir. Bu hız denklemlerinden faydalanarak V/K = F şeklinde bir porozite fonksiyonu elde edilmiş, neticede çeşitli yatak genleşme katsayıları ortaya konmuştur. Beşinci bölümde boyut itibariyle dereceli veya uniform olan filtrelerde yatak genleşmesinin hesabı için geliştirilen bir matematik model verilmiştir. Altıncı bölümde yapılan deneyler anlatılmış, yedinci bö-. lümde ise geliştirilen modelin deney sonuçları ile karşılaştırılması ve değerlendirilmesi yapılmıştır. Sekizinci bölümde bu çalışmada elde edilen neticeler özet halinde verilmiştir.
Effect of high saline geothermal fluid on soil and surface water: A case study from Tuzla, Çanakkale-Turkey

Jeotermal enerji Dünya'nın merkezindeki enerji olarak tanımlanabilir ve elektrik üretimi, şehir ısıtması, seralar, termal turizm için kullanılır. Jeotermal kaynaklar açısından son derece zengin olan ülkemizde, jeotermal enerji kaynaklarının kullanımına yönelik araştırmalar ve sondajlar son yıllarda hızla artmıştır. Özellikle Batı Anadolu'da yüksek sıcaklıklı bazı sahalardan elde edilen jeotermal akışkan hem yüzey sularını hem de toprağı etkileyebilmektedir. Bu çalışma kapsamında; hidrojeokimyasal açıdan son derece kompleks olan, yüksek sıcaklık (173 oC) ve tuzluluğa (EC > 91 mS/cm) sahip Tuzla Jeotermal Sahası'ndaki akışkanın, yüzeysel su kaynakları ve toprak üzerine etkisi irdelenmiştir. Çalışma kapsamında jeotermal saha ve çevresinden Şubat 2012 ve Nisan 2013 dönemleri arasında su numuneleri alınmıştır. Alınan yüzey suyu numunelerinde major anyon-katyon ve ağır metal analizleri yapılmıştır. Bununla birlikte, toprak numunelerinin fiziksel özellikleri ve kimyasal içeriği analiz edilmiştir. ArcGIS 10.1 ve Aquachem 4.0 ile su ve toprak numunelerine ait tüm datalar değerlendirilmiştir. Elde edilen verilere göre; inceleme alanındaki yüzeysel su kaynaklarında yüksek oranda, Lityum (4-7 ppm), Baryum (1-4 ppm), Mangan (1-5 ppm), Boron (> 13 ppm) ve and Strontium (> 14 ppm) gibi bazı ağır metallerin ulusal ve uluslararası yönetmeliklerde belirtilen limit değerlerin üzerinde olduğu belirlenmiştir. Yüzeysel sulardaki bor ve stronsiyum değerleri sırasıyla 13 - 27 ppm ile 14 - 154 ppm arasında değişmektedir. Toprak örnekleri ise yüksek miktarlarda Silisyum (> 23800 mg/kg) ve Alüminyum (> 9000 mg/kg) içerir. Toksik elementlerce zengin olan jeotermal akışkanın yüzey suları ve toprağa kontrolsüz deşarjı sonucu, diğer kaynakların potansiyel kullanımı etkilenmektedir.
Samsun ili taş ocaklarının çevresel etkilerinin belirlenmesi

Taşocağı işletmeleriyle doğal kaynaklar insan refahı için bir taraftan ekonomiye kazandırılırken, diğer taraftan ekolojik çevreye verilen büyük tahribat ve zararları çoğu zaman göz ardı edilmektedir. Bu işletmeler hem faaliyetleri sırasında hem de faaliyetleri sonrasında çevre üzerinde az veya çok bir dizi değişime neden olmaktadır. Çevresel bilincin önem kazandığı günümüzde taş ocaklarının hızla genişleyen kentlerin içinde kalması bazı çevresel sorunları da beraberinde getirmiştir. Hızlı kentleşme ve artan hammadde ihtiyacı ocakların daha yüksek kapasitede çalışmasına ve yeni ocakların açılmasına neden olmakta, bu da çevresel tehditlerin daha büyük boyutlara ulaşmasına neden olmaktadır. Bu çalışmada 2008 yılı içerisinde Samsun il sınırları içerisinde faaliyet gösteren taş ocaklarının mevcut durumları tespit edilmiş olup ocakların çevreye verebilecekleri olası zararlar ve bu zararların telafisi için gerekli önlemler incelenmiştir. Ayrıca bu çalışmada Samsun'a ait ocaklardaki üretilen ürünlerin cinsi, üretim miktarı ve üretilen ürünlerin kullanıldığı yerler grafiklerle gösterilmiş, işletme sırasında oluşan tozların modellemesi yapılarak haritalar üzerine işlenmiştir.
Deri sanayi katı atıklarından aktif karbon üretilebilirliğinin incelenmesi

Bu tezde Deri Sanayisine ait atıksu arıtma çamuru ile kromlu ve bitkisel tabaklanmış deri traşlama atıklarından aktif karbon üretilebilirliği incelenmiştir. Bunun için atıklara önce piroliz işlemi (450 ve 600 C'de ) uygulanarak piroliz sıcaklığı ve ısıtma hızının piroliz ürün dağılımına etkisi incelenmiştir. Atıklardan aktif karbon eldesinde kimyasal ve fiziksel olmak üzere iki aktivasyon yöntemi uygulanmıştır. Kimyasal aktivasyonda atıklar belli oranlarda H3PO 4 ve ZnCk çözeltileri ile emdirilmiş, etüvde 24 saat bekletildikten sonra 450 C'de 2 saat pirolizlenmiştir. Fiziksel aktivasyonda ise önceden 450 C'de pirolizlenmiş ve yıkanmış koklar 900 C'de değişen sürelerde CO2 gazı ile muamele edilmiştir. Yapılan aktivasyon işlemleri sonunda elde edilen aktif karbonların yüzey özellikleri ve adsorpsiyon kapasiteleri incelenmiştir.
Sirke üretim endüstrisi atıksuyunun elektrokimyasal arıtımı ve toksisitesi

Dünyada farklı hammadde ve teknolojiler kullanılarak çeşitli sirke tipleri üretilmektedir. Sirke hem sağlık etkileri hem de fiyat uygunluğu sebebi ile Türkiye'de çok miktarda tüketilmektedir. Sirke üretiminde taşıma, işleme, paketleme, depolama gibi proseslerde sirkeye özgü bir atıksu meydana gelmektedir. Bu atıksuyun miktarı ve niteliği, arıtılabilirlik ve bertaraf açısından ekonomik ve çevresel nedenlerle önemlidir. Atıksularla gelen kirleticiler yeterli miktarda arıtılmadığında, ciddi çevresel sorunlara neden olabilmektedir. Sirke atıksuyu yüksek organik yüke ve asidik özelliğe sahiptir. Bu nedenle biyolojik arıtma yöntemleri ile bu atıksuyun arıtılmasında sorunlarla karşılaşılmaktadır. Bu çalışmada sirke atıksuyunun arıtımı elektrokimyasal yöntemlerle gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla elektrokimyasal yükseltgeme, elektrokimyasal çöktürme ve Elektro-Fenton yöntemlerinin arıtım etkinliği araştırılmıştır. Ayrıca arıtım öncesi ve sonrası işlemler için suyun toksikolojik değerlendirilmesi Vibrio fischeri bakterisi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda sirke endüstrisi atıksularının elektrokimyasal yöntemlerle başarılı bir şekilde arıtılabildiği ve suyun başlangıç toksisitesinin arıtımla birlikte azaldığı belirlenmiştir.
Güneydoğu Karadeniz su kolonunda bazı fiziksel parametrelerin yıllık değişimlerinin araştırılması

Bu çalışmada Karadeniz'in Trabzon- Yomra açıklarında 40 58.385' N-39 50.982' E ve 40 58.662' N-39 5 1 .275' E koordinatlarında belirlenen, 50 m ve 200 m derinlikteki 2 ayrı istasyonda 2001 yılı boyunca su kolonunda bazı fiziksel ve kimyasal parametrelerin yıl içerisindeki değişimleri araştırılmıştır. Su kolonunda sıcaklık, tuzluluk, yoğunluk ve elektriksel iletkenlik parametrelerinin farklı zamanlarda derinliğe bağlı olarak yapılan ölçümlerinin profilleri incelenmiş ve bu parametrelerin zamana ve derinliğe bağlı olarak değiştiği tespit edilmiştir. Ölçümler sonucunda etkili değişimlerin ilk 50 metrede meydana geldiği, bu değişimlerde yaz mevsiminde oluşan mevsimsel termoklin tabakasının önemli rol oynadığı söylenebilir. Deniz suyu yüzey sıcaklık değerleri hava sıcaklığına paralel olarak artarak ağustos ayında 29 C ile en yüksek değerine ulaşırken, mart ayında 9 .75 C ile minimum seviyeye inmektedir. Yüzey suyunda sıcaklık farkı yıl boyunca 19-20 C civarında iken, bu farklılık 50 m derinlikte 6 -7 C, 100 m derinlikte 2 -2.5 C ve 200 m derinlikte ise 0.5 C olmaktadır. Çalışmanın yapıldığı 2001 yılı boyunca yüzey suyunda %ol7. 41 ile haziran ayında minimum, %o 17.93 ile şubat ayında maksimum tuzluluk değerleri ölçülmüştür. Tuzluluk değerleri derinliğe bağlı olarak artarak 50 m. derinlikte ortalama %018.18, 100 metrede %o 1 9.49 ve 200 metrede %o2 1.26 değerine ulaşmaktadır. Yoğunluk değerleri sigma-t cinsinden yüzey suyunda en düşük ağustos ayında 9.24 kg/m 3 olarak ölçülürken, 13.69 kg/m 3 ile şubat ayında en yüksek değere ulaşmaktadır. Derinliğe bağlı olarak 50 metrede ortalama 13.93 kg/m3, 100 metrede 15.10 kg/m3, 150 metrede 16.06 kg/m ve 200 metrede 16.44 kg/m değerleri tespit edilmiştir. Elektriksel iletkenlik yüzey suyunda 2.0694 S/m ile şubat ayında minimum, ağustos ayında ise 3.1292 S/m ile maksimum değerini almaktadır. 50 metrede ortalama 2.0694 S/m, 100 metrede 2.1375 S/m, 150 metrede 2.2777 S/m ve 200 metrede 2.3456 S/m elektriksel iletkenlik değerleri ölçülmüştür.