Gitar eğitiminde üstbilişsel becerilerin geliştirilmesine yönelik etkinliklerin performans başarısına etkisi

Bu araştırmada, gitar eğitiminde üstbilişsel becerilerin geliştirilmesine yönelik etkinliklerin öğrencilerin üstbilişsel farkındalık düzeyleri, gitar performans başarıları ve gitar dersi bilgi düzeyleri üzerindeki etkisinin saptanması amaçlanmıştır. Araştırmanın yöntemine dayalı olarak gitar öğrencilerinin performanslarını planlamalarını, izlemelerini, değerlendirmelerini ve düzenlemelerini sağlamak ve öğrenmedeki farkındalık düzeyini arttırmak amacıyla; dizgeli eğitim modeline göre, üstbiliş becerilerinin geliştirilmesine yönelik etkinlikleri içeren, 14 haftayı kapsayan ve 14 üniteden oluşan bir gitar dersi öğretim programı hazırlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu (N=10), Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim Dalında 2008- 2009 eğitim-öğretim yılında gitar eğitimine devam eden ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf gitar öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada, gitar eğitiminde üstbilişsel becerilerin geliştirilmesine yönelik etkinliklerin öğrencilerin üstbilişsel farkındalık düzeyleri, gitar performans başarıları ve gitar dersi bilgi düzeyleri üzerindeki etkisini saptamak için deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırma öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen modeline göre tasarlanmıştır. Gitar öğrencilerinin denklikleri incelendikten sonra, yansız atama yöntemiyle deney (n=5) ve kontrol (n=5) grupları oluşturulmuştur. Her iki grubun belirlenmesinde grupların özelliklerinin denk olmasına özen gösterilmiştir. Araştırma yöntemine dayalı olarak 14 haftalık dizgeli öğretime göre hazırlanan gitar dersi eğitim programı deney grubuna uygulanırken, kontrol grubunda ise var olan normal süreçte eğitim-öğretime devam edilmiştir. Bununla birlikte, araştırmacı tarafından deney grubu öğrencilerine her hafta üniteler dahilinde kendi öğrenmelerini planlama-izleme ve değerlendirmelerine yönelik King (1991) tarafından geliştirilen düzenleyici kontrol listesi ve araştırmacı tarafından hazırlanan bir düşünme güncesi verilmiştir. Deney grubu öğrencilerinden belirlenen hedef ve davranışlar kapsamında üstbiliş becerilerin geliştirilmesine yönelik olarak ders dışı çalışmalarında kontrol listesini takip etmeleri ve öğrenmelerine yönelik olarak öz değerlendirme yapabilmeleri için araştırmacı tarafından düzenlenen düşünme güncesini yapılan çalışmalara paralel olarak her hafta doldurmaları istenmiştir. Her iki gruba da deney öncesi ve deney sonrası ölçmeler yapılmıştır. Araştırmanın verilerini elde etmek amacıyla Üstbilişsel Farkındalık Envanteri, Gözlem Formu ve Başarı Testi olmak üzere üç ölçme aracı kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, her değişkene ait deney ve kontrol gruplarından elde edilen öntest ve son test verilerinin çözümlenmesinde ilişkili grup Wilcoxon Testi kullanılmış; bu test ile, uygulanan eğitim sonucunda, deney ve kontrol gruplarının araştırmanın bağımsız değişkenleri açısından nasıl bir gelişme gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca deney ve kontrol gruplarının deney öncesi denkliklerini ve deney sonrası ulaştıkları son seviyeleri belirlemek amacı ile öntestler ve son testler üzerinde tek yönlü sınamayı gerçekleştirebilmek için ilişkisiz grup Mann Whitney U Testi kullanılmış; bu test ile, uygulanan eğitim sonucunda hangi grubun deney sonunda daha yüksek seviyeye ulaştığı belirlenmiştir. Verilerin analiz edilmesiyle elde edilen sonuçlarda, deney grubundaki öğrencilerin uygulama süreci sonunda üstbilişsel farkındalık düzeylerinde, gitar performans başarılarında ve gitar dersi bilgi düzeylerinde artış olduğu görülmüş; ayrıca bu artışın kontrol grubuna oranla daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, gitar eğitiminde dizgeli eğitim modeline göre hazırlanmış üstbilişsel becerilerin geliştirilmesine yönelik etkinliklerin öğrencilerin üstbilişsel farkındalık düzeylerini, gitar performans başarılarını ve gitar dersi bilgi düzeylerini arttırmada klasik eğitime göre yapılan gitar eğitiminden çok daha etkili ve geliştirici olduğu saptanmıştır.