turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tehlikeli maddeler risk değerlendirme yaklaşımları örnek uygulama

Bu çalışmanın amacı tehlikeli maddelerin neden olduğu sağlık ve çevresel riskleri değerlendirme, modelleme ve bir yönetim anlayışının oluşturulmasıdır. Bu amaç doğrultusunda 2. bölümde tehlikeli maddeler hakkındaki tanımlar çeşitli yasal tanımlan da içerecek şekilde verişmiş, tehlikeli madde özellikleri tehlikelilik kriterleri ile detaylı olarak bahsedilmiş, tehlikeli maddelerin sahip oldukları özelliklere ve kullanım amacına göre tehlikeli madde sınıflandırmaları detaylı olarak verilmiş, ülkemizde ve diğer ülkelerde tehlikeli maddeler ile ilgili yasal düzenlemeler gösterilmiş, kimyasal maddelerin çevredeki taşınım ve dönüşüm yollan ve ilgili model yaklaşımları ile incelenmiştir. 3. bölümde çevresel risk değerlendirme ile ilgili tanımlar verilmiş, risk değerlendirme kavramının tarihi ve yasal gelişimi gösterilmiş, çevresel risk değerlendirme prosesi hem kronik maruz kalmalar ile oluşan sağlık riskleri hem de kimyasal kazası ile maruz kalma sonucu oluşan sağlık ve çevre riskleri için ayn ayn incelenmiştir. Ayrıca tehlikeli madde kazaları ve tehlikeli madde taşımım ile oluşan riskler basit bir model ve uygulama ile değerlendirilmiştir. Nüfus yoğunluğunun yüksek olduğu büyük kentlerde ve özellikle İstanbul'da tehlikeli maddelerin taşınımı ile oluşan risklerin kabul edilebilirlik sınırını aştığı görülmüştür. 3. bölümde son olarak tehlikeli madde dökülmeleri için arıtma ve tutma teknikleri özet olarak verilmiştir. 4. bölümde daha önce incelemeler ve değerlendirmeler ışığında yönetmelikler ve yönetim mekanizmasına yardımcı alabileceği düşünülen kuantitatif bir çevresel risk değerlendirme modeli oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu modelde tehlikeli madde özellik ve miktarı kullanım şekli ile çevresel faktörler ana bileşenleri oluşturmaktadır. Modele uygulamak amacıyla tehlikeli madde olarak akrilonitril seçilmiş, Yalova bölgesi için hipotetik bir faaliyet kabul edilerek risk analizi yapılmış ve modelin sonuçları değerlendirilmiştir. Model sonuçlarına göre bölgenin kabul edilebilir risk eşiğini aşmış olduğu, insan sağlığı ve çevre için kısa ve uzun süreli etkilerin belirlenmesi, müdahale ve eylem planlarının oluşturulabilmesi için çevresel risk değerlendirmesinin gerekliliği anlaşılmıştır.
Sülfat içerikli suların beton yapılarına etkisi

Son yıllarda, çimento ve dolayısıyla betona sülfat iyonlarının etkileri yoğun bir şekilde inceleme konusu olmuştur. Aslında, sülfat etkisinden kaynaklanan beton bozunması, tüm diğer betonun tehlikeli durumlarına göre çok daha fazla dikkat gerektirmiştir. Çimento ve betonun iyi tanınmaması can ve mal kaybına neden olabilecek yanlış uygulamalara yol açabilmektedir. Son zamanlarda endüstriyel kirlenmeye karşı çevre koşullarında meydana gelen olumsuz gelişmeler beton ve betonarme yapılarının bu konuda yüksek seviyede etkilenmesine neden olmaktadır. Deniz suyu, toprak ve yeraltı suyundaki sülfat iyonları, sülfat etkisinden kaynaklanan beton yapıların bozunmasına neden olur. Sülfatlı çevrelerde yer alan yapısall beton elemanlarının bozulması 19. yüzyılın başlarından beri beton teknologlarını ilgilendirmiştir. Endüstriyel kirlenme sonucu beton yapılar asit suları ve kontrolsüz baca gazlarını içeren hava ile temasından dolayı geniş ölçüde etkilenmektedir. Eğer betonun çevresi asidikse betonun dayanımı zayıflar. Betonun dayanımına asiditenin etkisi, beton VIiçine difüzlenen iyonlara bağlı kalmıştır. Benzer etkinin atmosferden CO2 ve SO2 gazlarının difüzlenmesiyle de olduğu fark edilmiştir. Bu çalışma, 270 güne kadar magnezyum sülfatın çeşitli konsantrasyonlarına maruz bırakılan üç tip beton dayanımını değerlendirmek için yapılmıştır. Üç tip beton sınıfı ( C 16 /20, C 20 /25, C 25 /30); 100, 250, 500, 1000, 3000 ppm sülfat konsantrasyonlu beş farklı magnezyum sülfat çözeltisine (MgS04.7H20) maruz bırakılmıştır. Bu çalışmada sülfat etkisi; farklı beton sınıflarına ait beton numunelerin 28 günlük standart küp dayanımlarına karşı sülfat çözeltilerinde bekletilen beton numunelerin basınç dayanımlarındaki değişimin ölçülmesiyle değerlendirilmiştir. Çalışmada farklı beton sınıflarının 270 günlük maruz kalma sürelerinde ve farklı magnezyum sülfat konsantrasyonlarında nasıl bir dayanım sergileyeceği araştırılmıştır. Ayrıca çalışmada betona sülfat etkisinde C3A içeriğinin ve su/çimento oranının rolü incelenmiştir. Laboratuar çalışmalarından elde edilen sonuçlar, literatürde bulunan diğer araştırmalardan elde edilen sonuçlarla karşılaştırılmıştır. Yüzde olarak genel basınç dayanımı ortalamalarına göre; C 16 /20'ye ait beton numunelerin dayanımı magnezyum sülfat konsantrasyonu 100 ppm'den 3000 ppm'e arttıkça % 26 ,82'den % 13 ,95'e kadar düşmüştür. Aksine C 20/25 ve C 25/30 özellikle 500 ppm magnezyum sülfattan daha büyük konsantrasyonlarda daha iyi bir dayanım sergilemiştir. C 25 /30'un dayanım artışı 500 ppm magnezyum sülfat konsantrasyonunda % 11,04 iken 3000 ppm magnezyum sülfat konsantrasyonunda %25,47'ye kadar çıkmıştır. C 20 /25'in dayanım artışı ise 500 ppm magnezyum sülfat konsantrasyonunda % 15,78 iken 3000 ppm magnezyum sülfat konsantrasyonunda %27,22'ye kadar çıkmıştır. Bu durum C 20/25 ve C 25 /30'un mukaveetinin yüksek olmasından ve w/c oranına bağlı olan geçirgenliğinin az olmasından kaynaklanmış olabilir.
Nükleer güç santrallerinin çevre etiği açısından irdelenmesi

Günümüzde enerjiye duyulan ihtiyaç giderek artmaktadır. Artan bu enerji ihtiyacını karşılamak üzere yeni alternatif enerji kaynaklarına ihtiyaç duyulmaktadır. Alternatif kaynaklardan biri olan nükleer enerji santralleri ülkemizde özellikle son zamanlarda iyice gündeme gelmiş ve üzerinde en çok konuşulan enerji kaynağı olmuştur. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde, enerji kaynağı olarak, nükleer enerji gibi alternatiflere ihtiyaç duyulduğu bir gerçektir. Ancak nükleer enerji üretiminde, çevresel etkilerinin ve risklerinin de karar aşamasında detaylı ve objektif olarak ortaya konması ve tartışılması gerekmektedir. Bu çerçevede yapılan çalışmalara baktığımızda, nükleer enerji santrallerin çevresel etkilerinin avantajlarının ve dezavantajlarının tartışıldığı çalışmalar mevcuttur. Fakat nükleer enerji santrallerin beşikten mezara; karar aşamasından üretime geçmesi, üretim prosesleri, atık bertarafları gibi tüm aşamalarının 'çevre etiği' anlamında irdelendiği bir çalışma yapılmamıştır. Özellikle, nükleer enerji santralleri dediğimizde, 'gelecek kuşaklar ve hakları' konusunu ele alan bir çalışma henüz ülkemiz ölçeğinde bulunmamaktadır. Bu çalışma ile hedeflenen; nükleer enerji santrallerin çevresel anlamda avantajlarının ve dezavantajlarının fosil yakıtlı santrallerle karşılaştırılarak gerekliliğinin çevre etiği anlamında tartışılmasıdır. Sonuç olarak, nükleer enerji santralleri aracılığı ile enerji üretiminin çevresel etkilerinin, fosil yakıtlı santrallere göre sera gazı salımları, çıkan atık miktarları ve ihtiyaç duyulan hammadde miktarının azlığı açılarından daha 'çevre dostu' gibi görünmektedir. Ancak, bir ülkede nükleer enerji santrali kurulması kararı verilirken; gerek nükleer enerji santrallerin olduğu yerlerde yaşayan yerel halkın, gerek bu santrallerde çalışan insanların, özellikle de politikacılar ve karar vericilerin 'çevre bilinci' nin çok fazla gelişmiş olması, doğal değerleri kavraması ve içselleştirmiş olması, gelecek kuşakların haklarının da farkında olması kesinlikle önkoşuldur. Bu amaçla ulusal ya da uluslararası düzeyde nükleer enerji santrallerinin kurulmasına yönelik etik kodların oluşturulması ve bunların hayata geçirilmesi zorunludur.
Composting of yeast industry biosolids by using hazelnut husk and shredded cornstalk as bulking agents

Arıtma çamurlarının kompostlaştırılması dünyada yaygın olarak kullanılan bir metot olmasına karşın Türkiye'de atıklarını bu metotla değerlendiren bir arıtma tesisi mevcut değildir. Bu çalışmada, maya endüstrisi arıtma çamurlarının kompostlaştırılabilirliği araştırılmıştır. Çalışmada optimum arıtma çamuru katkı malzemesi oranını bulmak amacıyla 2007 güz döneminde 5 m3'lük dört kompost yığını Düzce'deki Pakmaya tesislerinde oluşturulmuştur. Yığınlarda gerçekleştirilen kompostlaştırma prosesi iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşaması bir ay boyunca yığınlara basınçlı hava verilen aktif kompostlaştırma, ikincisi ise yine bir ay süren olgunlaştırma sürecidir. Bütün yığınlarda toplam katkı malzemesi:arıtma çamuru oranı 2:1 olarak sabit tutularak, yığınlarda farklı oranlarda fındık kavşağı ve parçalanmış mısır sapı katkı malzemesi olarak kullanılmıştır. Katkı malzemeleri arıtma çamurunun su muhtevasını düşürmek, porozitesini artırmak ve karbon ilavesi için kullanılmıştır. Parçalanmış mısır sapı kompostlaştırmada uygun koşullar oluştursa da fındık kavşağından daha pahalı olduğu için yığınlarda kullanılan karışım oranları, parçalanmış mısır sapının kullanımını azaltacak şekilde seçilmiştir. Pilot ölçekli çalışmadan sonra kompost ürününün mısır bitkisi üzerindeki etkileri Sabancı Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Bölümünde gerçekleştirilen saksı denemeleriyle araştırılmıştır. Mısır bitkisi yörede yetiştirilen ve tüketilen bir bitki olduğundan seçilmiştir. Bu çalışma sırasında kompostun stabilitesini belirleyebilmek için gereken fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik analizler yapılmıştır. Sonuçta, bu çalışmayla maya endüstrisi arıtma çamurlarının kompostlaştırılmasının organik madde miktarı düşük topraklarımızın iyileştirilmesinde sürdürülebilir bir çözüm olduğu ortaya konmuştur.
Çapraz akış mikrofiltrasyon sistemi kullanılarak s. cerevisiar ile endüstriyel atıksulardan ağır metal giderimi

inaktif maya hücreleri kullanılarak sulardan ağır metal uzaklaştırılması ve biyosorpsiyonda çapraz akış mikrofiltrasyon tekniğinin kullanılması araştırılmıştır. Maya hücrelerinden hazırlanan biyomas, hücre yüzeyine iki değerlikli metal katyonlarının tekli, ikili ve üçlü karışımlarının bağlanması açısından incelenmiştir. Genel olarak metal afinite serisi Pb+2 > Cu+2 > Ni+2 olarak tesbit edilmiştir. Birden fazla metal katyonunun, ortamda tek metal bulunması durumunda olduğundan daha fazla miktarda ve eş zamanlı olarak sorbe edilebileceği görülmüştür, tkili ve üçlü metal katyonlarının birlikte sorpsiyonunun, tek metal için bulunan biyosorpsiyon seviyesinden daha büyük olduğu tesbit edilmiştir. Süspansiyonun pH ve iyonik şiddetinin biyosorpsiyon prosesinde etkili parametreler olduğu görülmüştür. Çalışma şartlarında optimum maya konsantrasyonu 2 g/l olarak bulunmuş ve bu konsantrasyondan daha büyük maya konsantrasyonlarında biyosorpsiyon seviyesinin artmadığı gözlenmiştir. Herhangi bir metalin biyosorpsiyonunun ortamda bulunan diğer iyonlardan etkilendiği tesbit edilmiştir. Metal / biyokütle oranının artması ile biyosorpsiyon veriminin azaldığı görülmüştür. Selüloz asetat membran için (0.2 //m ve 0.8 fim ve 30 C'de) kararlı hal akıları yaklaşık 10~5 m / s olarak bulunmuştur. Filtrat akısının metal tipi, konsantrasyonu ve ortamm iyonik şiddetinden etkilendiği görülmüştür. Oluşan keklerin sıkıştırılabilirlik katsayısı, n, klasik filtrasyon için 0 .39, çapraz akış filtrasyon için 1.11 olarak tesbit edilmiştir. Ortamdaki Pb+2 ve Al+3 iyonlarının spesifik kek dirençlerini düşürdüğü, Ni+2, Cu+2 ve Na+ iyonlarının bu dirençleri artırdığı gözlenmiştir. Aynı zamanda spesifik kek dirençlerinin maya konsantrasyonu, çapraz akış hızı ve membran por boyutunun artması ile azaldığı, transmembran basıncının artması ile arttığı görülmüştür. Yalancı jel konsantrasyonunun 15-20 g/l arasında olduğu bulunmuş ve bu konsantrasyona çapraz akış hızı, transmembran basıncı, membran por boyutu gibi proses parametrelerinin ve ortamın iyonik şiddetinin etki etmediği sonucuna varılmıştır.
Conditioning of sludge from physical-chemical treated wastewaters of recreational areas

Bu çalışmada, dinlenme alanlarındaki atıksulara f iziksel-kimyasal arıtım uygulanabilmesi amacı ile, çeşitli koagülan maddelerinin atıksu arıtımındaki verimliliği ve arıtımdan çıkan çamurun iyileştirilmesi konusu çalışılmıştır. Demir klorür, alüminyum sülfat, ve demir sülfat koagülan olarak seçilmiş ve askıdaki katı madde uzaklaştırma kapasiteleri 'jar test' aygıtı ile gözlenmiştir. Demir klorür, atıksudaki askıdaki katı madde uzaklaştırmasında en etkili koagülan seçilmiştir. Bunun ile beraber, arıtımdan sonra çok hacimli ve dirençli çamur elde edilmesi, bu çamurun su bırakabilme kapasitesinin etkili bir su bıraktırma işlemi için geliştirilmesini gerektirmiştir. Çamur iyileştiricileri olarak kireç, uçucu kül, anyonik, katyonik ve iyonik olmayan polielektrolit çeşitleri seçilerek çamurun su bırakabilme karakterleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Bütün iyileştiriciler, çamurun su bırakabilme karakterlerini geliştirmişlerdir, fakat içlerinden polielektrolitler filtrasyon hızının arttırılması açısından en etkili olanlarıdır. Kireç ve uçucu kül, çok bulunur ve ucuz materyaller olmalarına ragmen, çamurun su verebilme karakterlerini geliştirmeleri açısından polielektrolitlere göre daha az etkilidirler. Bu çalışmanın sonuçları, dinlenme alanlarındaki artıksuların f iziksel-kimyasal yöntemlerle arıtılmalarındaki bilgi eksikliğini azaltacaktır.
Farkli tipte katkı maddeleri ile boya çamurlarının kompostlanabilirliği

Bu çalışmada su bazlı boya çamurlarının hacmini azaltmak ve bertarafı için farklı tipte düzenleyici katkı maddeleri kullanılarak kompostlanabilirliği ve bu düzenleyici katkı maddelerinin kompostlama işlemine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Otomotiv endüstrisinde üretim sonucu oluşan boya çamurlarının farklı katkı maddeleri kullanılarak kompostlanabilirliği ve kompostun fiziksel ve kimyasal değişimi incelenmiştir. Boya çamuru, farklı karışım reçetelerinde on dört ayrı reaktörde kompostlanmıştır. Boya çamurunun kompostlanması için düzenleyici katkı maddesi olarak ayçiçeği sapı, fıstık kabuğu ve mısır koçanı kullanılmıştır. Kompost karışımının mikroorganizma gereksinimini gidermek amacıyla aşı maddesi olarak gıda endüstrisi arıtma çamuru ve endüstriyel arıtma çamuru eklenmiştir. Kompostlama işlemi, 28 gün boyunca 30 L'lik reaktörlerde gerçekleştirilmiştir. Proses boyunca 0., 2., 7., 14., 21. ve 28. günlerde alınan örnekler üzerinde kuru madde, nem, organik madde, sıcaklık, toplam kjeldahl azotu, pH, elektriksel iletkenlik ve C/N parametreleri izlenmiştir. Kompostlama işlemi gerçekleştirilen on dört reaktörden on iki tanesi 40 C'yi aşarak termofilik faza geçmişş olup üç reaktör de 55 C'nin üstüne çıkmıştır. 55 C'nin üstünde en uzun süre kalan reaktör % 70 boya çamuru ve % 30 mısır koçanı ile hazırlanan B14 reaktörü olmuştur. Nem oranları incelendiğinde, 28 günlük aktif kompostlama döneminde kompost için gerekli nem oranı (% 40 -60) sağlanmış olup, yönetmelikte istenen nem değerlerine de aktif kompost fazını takiben yapılacak olan olgunlaştırma fazında ulaşılabileceği düşünülmektedir. Reaktörlerdeki karışımların organik madde kayıpları hesaplandığında B1, B9 ve B12 reaktörlerinde diğer reaktörlere göre daha yüksek oranda kayıp olduğu gözlemlenmiştir. B2 ve B5 reaktörleri dışındaki diğer reaktörlerde C/N oranı literatürde belirtilen oranlarda azalmıştır. Gerçekleştirilen çalışmalar sonucunda kompostlama prosesinin, boya çamurlarının yönetiminde kullanılabileceği, bu proses ile boya çamuru miktarının azaltılabileceği ve daha az zararlı formlara dönüştürülebileceği tespit edilmiştir.
Tekstil endüstri atıksularının gerikazanımı ve yeniden kullanılması

Türkiye ekonomisinde önemli yere sahip tekstil endüstrisi için, atıksulann gerikazammi ve yeniden kullanılması oldukça önemlidir. Tekstil endüstrisi su ihtiyacının yüksek olması ve yüksek konsantrasyonlu, toksik yapıdaki atıksularından dolayı birçok çevresel problemlere sebep olmaktadır. Tekstil endüstrisi atıksuları, belirlenen deşarj standartlarını karşılamak üzere fızikokimyasal ve daha yaygın olarak kullanılan biyolojik arıtma tesislerinde arıtılırlar. Bunun yanında, suyun proseste yeniden kullanılabilmesi için ileri arıtım teknolojilerine ihtiyaç vardır. Membran prosesler, tekstil atıksularmın ve değerli kimyasalların gerikazammi ve yeniden kullanımını sağlayan, azalan ve enerji ihtiyacı olan güvenilir ileri arıtma teknolojileridir. Bu çalışmanın amacı, tekstil endüstrisi atıksularmın membran proseslerle arıtılarak gerikazammi ve proseste yeniden kullanım olanaklarının ve ekonomik olarak uygulanabilirliğinin araştırılmasıdır. Bu amaçla, örnek bir tekstil fabrikası incelenerek fabrikanın üretim prosesleri, proses suyu özellikleri, atıksu karakterizasyonu, antma tesisi ve çıkış suyu özellikleri belirlenmiştir. Daha sonra UF ve RO'dan oluşan membran proseslerin kullanıldığı bir gerikazamm tesisi dizayn edilmiş ve piyasadan elde edilen bilgilere göre gerikazamm tesisinin maliyeti hesaplanmıştır. Fabrikanın proses suyu temin etme ve atıksuyu uzaklaştırma maliyeti ile gerikazamm tesisi su üretim maliyeti kıyaslanmıştır. Önerilen geri kazanım tesisi, fızikokimyasal ve biyolojik atıksu antma tesisinden geçen 1000 m3/gün hacimli toplam atıksu için tasarlanmış olup, Kum filtresi, UF ve RO'dan meydana gelmektedir. Bu tesisin piyasadan elde edilen maliyet bilgilerine göre ilk yatırım ve işletme maliyetleri de göz önüne alınarak birim su üretim maliyeti 0,43 EURO/m 3 olarak bulunmuştur. Bunun yanında fabrikanın su elde etme ve atıksu uzaklaştırma birim maliyeti de 0,55 EURO/m 3 olarak hesaplanmıştır. Fayda/maliyet oram 1,28 gibi l'den büyük bir değer olarak bulunmuştur. Bütün bu değerlerlendirmeler geri kazanım sisteminin ekonomik açıdan cazip olduğunu göstermektedir. Yapılan bu çalışmanın olumlu sonuçlan düşünüldüğünde ve endüstriyel ölçekli tesislere uygulandığında gerek temiz su kullanımını büyük ölçüde azaltması gerekse atılan atıksu miktannı neredeyse yanya indirmesi açısından teknik ve ekonomik olarak uygun olduğu görülmektedir. xı
Optimization of LC-MS/MS instrumental analysis conditions for measurement of estrogenic hormones

Endokrin bozucu kimyasallar, normal hormonların kimyasal reaksiyonlarını taklit ederek, ilgili reseptörlere bağlanarak hormon taklidi yapan ya da aşırı hormon salınımına sebep olarak anormalliklerin meydana gelmesine sebep olan kimyasallar olarak tanımlanmaktadır. Estrojenik hormonlar bu grupta yer almakta olup, yüzeysel ve atıksularda bulunmaktadırlar. İnsan sağlığı üzerine etkileri henüz tam olarak bilinmemektedir. Ancak, büyüme ve üreme sistemi üzerine etkileri anlaşıldığından insan ve hayvanları korumak için yakın zamanda önlemlerin alınması gereken kirleticiler olarak ortaya çıkacaktır. Estrojenik hormonların sudaki derişimlerinin çok düşük olmasından dolayı tespit edilmeleri kolay olmamaktadır. Bu nedenle, ng/L ve pg/L seviyelerinde ölçümlerin yapılabileciği metodların geliştirilmesi gereklidir. Bu gerçekler göz önüne alınarak, bu tezin amacı östrojenik hormonlardan olan E1, E2, E3 ve EE2'nin LC-MS/MS cihazında ölçümlerine ilişkin enstrumental yöntemlerin geliştirilmesidir. Bu amaçla çalışmalar LC elüsyonun optimizasyonu ve enstrumental operasyon koşullarının optimizasyonu olmak üzere iki aşamada tasarlanmıştır. İlk aşama: i) pik simetrileri ve pik ayrım faktörleri için mobil fazın, enjeksiyon çözeltisi bileşiminin ve akışın merkezi kompozit dizayn yöntemiyle ön optimizasyonu gerçekleştirilmesi, ii) bazik amonyak çözeltisinin mobil faza eklenmesi ile alan değerlerinin iyileştirilmesidir. İyonizasyon bazik çözeltinin eklenmesi ile önemli derecede artmıştır. Bu nedenle, ikinci aşamada amonyak çözeltisi içeren mobil faz kompozisyonu optimize edilmiştir. Sonraki aşamada: i) LC-MS/MS'in çalışma parametrelerinin aralıklarının belirlenmesi, ii) belirlenen bu çalışma aralıklarında Box-Behnken deneysel tasarım yöntemi ile LC elüsyonunun iyileştirilmesi, iii) belirlenen yeni elüsyon parametreleri ile LC-MS/MS'in optimize edilen çalışma şartlarının geliştirilmesidir. Pik simetrisi, pik ayrım faktörü ve kromotogramlardaki hormonlara ilişkin alan değerlerinde son optimizasyon ile oldukça gelişme gözlenmiştir. Optimum koşullarda kalibrasyon eğrisinin lineer aralığı 5 ng/L- 30 ng/L dir ki bu yöntemle 5 ng/L hormon derişiminin ölçülebileceği anlamına gelmektedir.
İlköğretim ve ortaöğretim öğrencilerinin çevre ve geridönüşüm konusundaki tutumlarının incelenmesi:Kayapınar ilçesi örneği

Bu çalışmanın amacı; 2017- 2018 yılı ikinci döneminde Diyarbakır ili Kayapınar ilçesinde öğrenim gören ilköğretim 4. sınıf ve ortaöğretim 6. sınıf öğrencilerinin çevre ve geri dönüşüm konusundaki tutumlarını belirlemektir. Ölçme aracı olarak bilgi, duygu ve davranış boyutlarından oluşan 5'li Likert tipi 59 maddelik 'Çevre Tutum Ölçeği' kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler bilgisayar ortamında SPSS 20.0 programıyla analiz edilmiştir. Çalışmada öğrencilerin tutumları, 'cinsiyet', 'sınıf seviyesi', 'anne ve babanın öğrenim düzeyi' ve 'ailenin aylık gelir düzeyi' değişkenleri açısından incelenmiştir. Çevre Tutum Ölçeği'nin bazı boyutlarından alınan puanlar 'cinsiyet', 'sınıf seviyesi' ve 'babanın öğrenim düzeyi' değişkenleri açısından anlamlı farklılıklar gösterirken; 'ailenin aylık gelir düzeyi' ve 'annenin öğrenim düzeyi' açısından anlamlı farklılıklar göstermemiştir.
Water quality modeling of Köyceğiz-Dalyan Lagoon

Bu çalışmada, Köyceğiz ? Dalyan Lagünü'ne, Water Quality Analysis Simulation Program, adlı su kalitesi modeli uygulanmış ve bu tip hassas ekosistemlerde su kalitesi modellemesi yapacak araştırıcılara yardımcı olabilmek amacıyla karşılaşılan zorluklardan bahsedilerek bir kılavuz oluşturulmuştur. Su kalitesi modelleme çalışmaları sırasında, sistemdeki süreçlerin ve mekanizmaların daha iyi anlaşılabilmesi amacıyla simülasyonlar basitten başlayıp, karmaşığa doğru gerçekleştirilmiştir. Bu amaçla, simülasyonlar 5 adımda yapılarak, her adımda bir veya birkaç durum değişkeni ilave edilmiştir. Birinci simülasyon adımında, tuzluluk simülasyonları gerçekleştirilmiştir. Tuzluluk sonuçlarına göre, öngörülen konsantrasyonların çoğu izleme çalışmalarında ölçülen değerlerle uyum göstermektedir. Simülasyon sonuçları; modele tanıtılan akımların, akım yollarının ve difüzyon katsayılarının su kalitesi simülasyonlarının gerçekleştirilebilmesi için yeterli doğrulukta olduğunu göstermektedir. İkinci simülasyon adımında, WASP modelinde yer alan bütün azot türleri ve fitopalnkton, üçüncü simülasyon adımında ise, fosfor türleri, azot türleri ve fitoplankton birlikte simüle edilmişlerdir. Dördüncü simülasyon adımında, üçüncü adımda yer alan durum değişkenlerine çözünmüş oksijen, KBOİ, detrital karbon ve tuzluluk parametreleri ilave edilmiştir. Beşinci simülasyon adımında, noktasal ve yayılı yüklerin sistem üzerindeki etkilerinin analiz edilebilmesi için, yük senaryoları geliştirilmiştir. Simülasyon sonuçlarına göre, fosfor sistemdeki kısıtlayıcı element olarak gözükmektedir. Fosfor türleri simülasyonlara eklendiklerinde toplam klorofil-a konsantrasyonlarında önemli değişiklikler meydana gelmiş, bu da azot türlerinde konsantrasyon değişimlerine neden olmuştur.
Keban Baraj Gölü'nden mikrofiltrasyon ve ters osmoz ile içme suyu eldesi

Fırat Nehri ve Fırat Nehri üzerinde kurulmuş olan baraj gölleri halen birçok yerleşim bölgesi için içme su kaynağı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca birçok yerleşim bölgesi için de gelecek su kaynağı olarak görülmektedir. Fırat Nehri birçok kaynaklı kirlenmeye maruz kalmaktadır. Birçok yerleşim yeri atıksularını doğrudan Fırat Nehri veya baraj göllerine deşarj etmektedir. Ayrıca tarımsal ve endüstriyel kirlenmeler de bu suları etkilemektedir. Bu çalışmada Keban Baraj Gölü sularının içme suyu olarak kullanılması için barajdan alınan sular mikrofiltrasyon ve ters osmozdan geçirilmiştir. Bu arıtma ünitelerinden önce ve sonra suların pH, alkalinite, iletkenlik, sertlik, TOK v. b. parametreleri ile dezenfeksiyon yan ürünleri oluşma potansiyellerine bakılmıştır.10, 5 ve 1 mikronluk olmak üzere 3 farklı mikrofiltrasyon ünitesi ile birlikte üç farklı basınçta işletilen (11, 11.5 ve 12.1 atm) ters osmoz ünitesi kullanılmıştır. Ölçülen parametreler için % 95 civarında giderim elde edilmiştir. Kullanılan nehir suyu için mikrobiyal kirlilik parametreler test edildikten sonra içme suyu kaynağı olarak kullanılabilir.