Gecekondu kadınının kente özgü düşünce ve davranışlar geliştirme süreci

Bu arastxrmada kırdan kente göç ederek gecekonduda yaşayan kadınların düşünce ve davranışlarındaki değişim incelenmektedir. Ayrıca kadınların kentlileşme sürecinde nerede olduklarını saptamak ve kentte yaşama yılı ile kadının öğrenim düzeyinin bu düşünce ve davranışlar üzerindeki etkisini ortaya koymak da araştırmanın amacıdır. Araştırma Ankara'yı temsil eden bir örneklemde yapılmıştır. Örnekleme giren 300 kadının yaşları 19-63 arasında değişmektedir. Kadınların % 99 .33'ü bir kez evlenmiştir. On yıl ve daha az bir süredir evli olan kadınlar örneklemin yarısına yakındır. Kadınların % 58 .33'ü rızaları alınarak ailelerinin istedikleri kişilerle evlendirilmişler- dir. Evlenme yaşı daha çok 16-20 arasıdır. Köyde evlenenler daha fazladır (% 61). Kadınların ortalama çocuk sayıları ikiyi aşmamaktadır. ilk çocukların % 41 .67'si köyde, % 58 .33'ü kentte doğmuştur. Aile yapısı % 76 .33'lük bir oranla çekirdek bulunmuştur. Kadınların % 81 .67'si köyde doğmuş, ortalama 24 yaşında kente göçmüştür. Bir yıldır kentte yaşayanlar % 16, 2-5 yıldır yaşayanlar % 20, 6-10 yıldır yaşayanlar % 25 .33, 10 yıldan fazla bir süredir kentte olanlar % 22 .67'dir. Kadınların % 16'sı kentte doğmuştur. Kadınların yarısından fazlası ekonomik nedenlerle kente göçmüş ve kademesiz bir göç yapmıştır. Öğrenim düzeyi düşüktür. Kadınların %18'i hiç okula gitmemiş, ancak % 52 .33'ü ilkokul mezunudur. Kocalar ise kadınlardan biraz daha yüksek düzeyde öğrenim görmüşlerdir. Koca ların % 55. 67'si ilkokul, % 19'u ortaöğrenim mezunudur. Ailenin geliri daha çok (% 80) kocalar tarafından sağlanmaktadır. Ortalama aylık gelir düşüktür. Çalışan kadınların oranı %11.78' dir. Kadınlar düşük statülü, hizmet işçisidir ve sosyal güvenceden yoksundur. Kadının çalıştırılması konusundaki kararı daha çok kocaları vermektedir (% 79). Kentte yaşama yılı ve öğrenim düzeyi açısından çalışma konusunda anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Evdeki harcamaların düzenlenmesi açısından hem kararı veren, hem de uygulayan daha çok kadınlardır. Bu konuda kadınların ancak yarısı kente özgü düşünce ve davranışlar geliştirmişlerdir. Bu konuda kentte yaşama yılı ve öğrenim düzeyinin etkisi de fazla değildir. Tasarruf yapma konusunda halen kıra özgü davranışlar sürmekte, bazı açılardan kentte yaşama yılı ve öğrenim düzeyinin etkisi gözlenmektedir. Gecekondu kadınları sosyal yaşamda çocuk sahibi olma ve yetiştirme açısından kente özgü düşünce ve davranışlar geliştirmişlerdir. Karı-koca arasındaki iletişime ilişkin olarak kadınların ancak yarısının kentli gibi davrandıkları görülmektedir. Evdeki işbölümü, rekreasyon gibi konularda kente özgü düşünce ve davranışlar gözlenmemektedir. Kentte yaşama yılı ve öğrenim düzeyi açısından çocuk sahibi olma ve yetiştirme ile karı-koca arasındaki iletişimin ilişkili olduğu saptanmıştır. Üç değerlendirme aracından yalnızca Ailede Karar Verme Etkinliğini değerlendirme aracının sosyal yaşam boyutunda, kente özgü düşünce ve davranışları benimsediği görülmüştür. Diğerlerinde daha çok kıra ilişkin düşünce ve davranışlar söz konusudur. Kadınların kente özgü düşünce ve davranışlarında kentte yaşama yılı ve öğrenim düzeyinin etkisi vardır. Bir geçiş insanı olarak kadınların % 26'sı kente uyumda % 22 .74'ü ev bulmada güçlük çekmişlerdir. Şu anda kadınların hemen hemen yarısının bir sorunu yoktur. Kadınların % 87 .33'ü bir sorunu olduğunda yardıma ihtiyaç duyduklarını belirtmişlerdir. Son olarak kadınların yarısı kendisini kentli olarak algılamaktadır. Kendini kentli gibi görme, kentte yaşama yılı ve öğrenim düzeyi arttıkça fazlalaşmaktadır. Ayrıca kadınların yarıya yakın bir oranı kentte yaşamakla kentli olunacağını varsaymaktadır. iv