Eine semiotische bewertung der verhaltensanderungen der Türkischen remirgranten nach langjarigem deutschlandsaufenthalt

Yurt dışına göç toplumsal bir süreçtir. Ülkelerinde ihtiyaçlarını karşılayamayan insanlar, gelişmiş ülkelerde bu ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırlar. Türkiye ve Almanya arasında yapılan bir anlaşma sonucunda, Türk işçiler bu ülkeye gitmeye başladılar. Başlangıçta bu durum, hem gidenler hem de ev sahipleri kalış süresinin fazla uzun sürmeyeceğini düşünüyorlardı. Ancak olaylar beklendiği şekilde gelişmedi; süre uzadıkça uzadı ve bu insanlar kendilerini yeni bir dilsel dünyada buldular. Yeni dünyayı, kendi dilsel dünyaları ile algılamak ve yorumlamak zorunda kaldılar. İçinde yaşadıkları yeni toplum; farklı işaret sistemlerine, farklı değerlere, farklı insan ilişkilerine ve kısaca farklı bir kültüre sahipti. Başlangıçta oraya gidenler, yeni ortamı kendi dilsel dünyaları ile algıladılar ve yorumladılar; ancak yeni işaretler sahip oldukları bütün sistemleri etkiledi. Bu etkileşim onların işaret sistemlerini ve davranış biçimlerini de etkileyerek yeni davranış biçimlerinin ortaya çıkmasına sebep oldu. Orada yaşadıkları süre içinde ve geri dönüşlerinde de bu işaret, kavram ve davranış değişiklikleri hep var oldu. Bu yeni durumun ve oluşabilecek kavram, anlam ve davranış değişikliklerinin bilimsel yöntemlerle analiz edilmesi, sebeplendirilmesi ve göstergebilim yöntemleri ile çözümlenmesi bu çalışmanın amacım oluşturmaktadır. Göstergebilim en doğal ve kendiliğinden oluşan iletişim dizgelerinden, en karmaşık kültürel dizgelere kadar, tüm doğal ve toplumsal olguları inceleyen bir bilim dalıdır. Umberto Eco'ya (1994) göre Göstergebilim; tüm kültürel olguları, bir iletişim süreci olarak ele alır. Bu çalışmada, göstergebilim yöntem ve araçları kullanılarak, Almanya' da 15 yıl ve daha fazla kalanlardaki davranış değişiklikleri araştırılmıştır. Çalışmanın birici bölümünde Göstergebilim tanıtılmış, tarihsel gelişimi ile birlikte, bu bilimin gelişmesine katkıda bulunan bilimciler ve yöntemleri tanıtılmıştır. Göstergebilimde önemli yeri olan ve gösterme sürecini açıklayan, bütün göstergelerin genel kuramım oluşturmaya çalışan ve göstergebilimi bütün insanIll etkinliklerinin kavranmasını sağlayan bir bilim dalı olarak gören Ch. Morris'in kuramı, bu çalışmanın teorik yöntemi olarak kullanılmıştır. Çalışmanın ikinci, üçüncü ve dördüncü bölümlerinde; göstergebilim kuramının kurucularından ve göstergenin üç boyutunu da bilimsel çözümlemenin içine katan Morris ve onun göstergebilim teorisi, ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Bu çözümlemede kullanılan yöntem ve üst dil, hem işaret hem de bu işaretlerin kullanımı olarak en ince ayrıntısına kadar açıklanmış ve olası tüm gösterge türleri sımflandınlmıştır. Beşinci ve altıncı bölümlerde; yurt dışına göçün tarihsel gelişimi ve Almanya'da bulunan vatandaşlarımızın genel durumları istatistiki bilgilere yer verilerek incelenmiştir. Altıncı bölümde; araştırmanın yapıldığı yer olan Ankara'ya bağlı Şereflikoçhisar ilçesi tüm yönleri ile tanıtılmış ve deneklerin genel durumları incelenmiştir. Bundan sonraki bölümlerde; geri dönen vatandaşlarımızla ilgili uygulama çalışmaları yapılmıştır. Çalışmada dört gösterge ailesi seçilmiş; giyinme, yemek yeme, ev döşeme alışkanlıkları ile saygı davranışları göstergebilimsel yöntemlerle incelenmiştir. Birinci aşamada, seçilen gösterge ailelerine, genel olarak, Morris'in yapısall göstergebilim teorisi uygulanmıştır. ikinci aşamada, denekler üzerinde yaptığımız araştırma sonuçlarına göstergebilim teorileri uygulanarak daha somut veriler elde edilmiştir. Çalışmanın son aşamasında, denek davranışları ve değişim noktalan tespit edilerek adlandırılmış ve işaretlerin bireysel ve toplumsal işlevleri ile simgesel anlam taşıyan bağlamları incelenmiştir. Son bölümde; Almanya'da kalıp yurda dönen işçilerimizin işaret, kavram, anlam, dizi ve dizim düzeylerinde, yaşadıkları değişim süreci Almanya'ya gitmeden önceki, Almanya'daki ve Türkiye'ye döndükten sonraki konumlan birbirleri ile karşılaştınlarak yorumlanmıştır