Çağdaş sanatta cinsellik ve erotizm olgusu

Çağdaş anlayış ve yaklaşıma göre birey olarak insan, biyolojik yapıya sahip toplumsal ve kültürel bir varlık olup, bilişsel, duyuşsal ve yaşamsal davranışlarıyla bir bütün'dür. Yapısı ve yaradılışı gereği insan, sağlıklı, dengeli, uyumlu, kendini tanıyabildiği ölçüde de anlamlı yaşama; yaşamını en iyi biçimde düzenleyip sürdürme, bunun için gizil gücünü kullanma, gerekli olanaklardan yararlanma ve giderek kendini gerçekleştirme ve tanıma gereksinimi içindedir. Bu bağlamda 'bütün bilim sanat' modern insan yaşamının temel, vazgeçilmiş öğeleridir. Bu öğeler modern insan yaşamının gerekleri doğrultusunda birbirini destekler, tamamlar ve bütünler. Bunların yokluğu, eksikliği ya da yetersizliği durumunda, modern insan yaşamında önemli çarpıklık, eksiklik ve yetersizlikler görülür. Sanatta 'çağdaşlık anlayışı', çağımızda oluşup gelişen 'modern' sanatla sınırlı olmayan, onunla birlikte asli yapılan ve üsluplarıyla geçmişşten gelerek çağımıza ulaşan 'geleneksel' sanatı da kapsar bir bütüncü çağdaşlık anlayışına erişir. 20. yüzyıl, tüm dünyada ve Türkiye'de yeni oluşumların, onlara bağlı olarak da özellikle görsel etkileşimlerin sürekli yaşandığı bir dönem şeklinde tanımlanabilir. Yüzyılın başlarında gerçekleşen psikanaliz uygulamaları, cinsellik ve erotik düşünce alanlarının insanın kendi dışında yaratılan biçim ve görüntüler, güzelliğin toplumdaki işleviyle olan bağlılığına ters bir anlayışla ortaya çıkar; teknoloji çağı, insanın kendini tanımaya ve tanımlamaya olan gereksinimine uygunluğu ölçüsünde insanı maddi yaşamı ve manevi gereksinimleri arasında ikilemlere sürükler. Aynı dönemde, iletişim ortamına paralel olarak, basılı yayınların, insan yaşamına girerek etkinliğini artırması ile karşı karşıya gelinir. İnsanın kendi bedeniyle işlev ve estetiğin birleşeceği bir yaşam biçiminde; bir dinsel tören, ya da ölüm, bedenin fiziksel görselliği dışında bu görselliğin üstünde belli imajlarda taşıması sanatta en çok kullanılan, dünyayı saran iletişim ağının vazgeçilmez bir öğesi halini alır. İnsanlararası iletişim aracı olan resim, yaşamı ve anlamlarını örgütlediği için toplumda kurallarına karşı bir başkaldırı niteliğini taşımaktadır. Sanatta bu var olan başkaldırı yaşamın sürdürülmesi anlamında insan cinselliği ve erotik düş gücünün sürdürülmesi bakımından önemli bir nedendir. Popüler kültürün dişi imgesi, erkeğin uzağına bir yerlere sürüp attığı ancak o uzaklıkta kendisiyle endişesiz, gönül rahatlığıyla ilişkiler kurabileceği bir cinsel nesneyi ikame eder. Ama asıl, erkeklerin kadına karşı, erkeğin dişiye karşı mücadelesi kendi ile mücadelesi biçimine dönüşür. Cinsel anlatımlar erotik öğelerle birleşen kompozisyonlar, resimsel anlatım açısından incelenip uygulamaya dönüştüğünde soyut resim ile aynı noktada buluşur. Çünkü nesneler sözcüklerinden soyulduğu an, tıpkı bilinçaltının görselleştirildiğinde gösterilen yaklaşım gibi, insan için hiçbir şey ifade etmeyen, daha doğrusu kendi doğasına yakıştırılan yapay anlamından arınıklaştırılan, salt lekelerden oluşan bir yapı sergiler. viErotik anlatım, hem çizginin gücü, hem de boyanın etkisi ile resimsel kurallar içerisinde, çarpıcı hale getirilir. Yüzeyin biçim ve boyutunda, malzemelerle sanatçının kendi yaşantısından hareketle bu elemanlardan yararlanabilme isteği ve becerisiyle çağdaş, aynı zamanda özgün ürünler ortaya koyulur. Toplumsal yaşamla, erotik resim arasındaki ifadelendirme farkını, biçim ve görüntüsünün parçaları arasındaki doğal akış giderir, çoğalmasına katkıda bulunur. Bu oluşum bedensel anlatımın tanımladığı ve anlamlandırdığı, bir uzamı gözler önüne serer; hiçbir koşula bağımlı kalmayan soyut biçimselliği meydana getirir. Bu bedensel dilin resimle, resmin de erotizmle içice geçtiği yeni bir oluşumun, yeni bir anlatımıdır.