Ödemiş ilköğretim okullarında çalışan yöneticilerin liderlik davranışına ilişkin öğretmen algıları

Bu çalışmada İzmir İline bağlı Ödemiş ilçesi'nde bulunan ilköğretim okullarındaki eğitim yöneticilerinin liderlik davranışlarının öğretmenler tarafından algısının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini İzmir ili, Ödemiş ilçe merkezi ve beldelerindeki tüm ilköğretim okullarının müdürleri ve öğretmenleri oluşturmaktadır. İzmir ili Ödemiş ilçesi merkez ve beldelerinde bulunan, araştırmanın yapıldığı 2009- 2010 öğretim yılında, devlet okullarında birlikte çalıştığı öğretmenlerle en az bir öğretim yılı birlikte çalışmış olan okul müdürlerinin bulunduğu 26 ilköğretim okulunda 574 öğretmen örnekleme dahil edilmiştir. Araştırmada temel veri toplama aracı olarak liderlik davranışını betimleme ölçeği kullanılmıştır Liderlik davranışını betimleme ölçeği Hemphııl ve Coones (1950) tarafından geliştirilmiştir. Okul Yöneticilerinin Liderlik Davranışları Ölçeği alt ölçekler puanları ile toplam toplam puanının göreve göre betimsel istatistikleri sunulmuştur. Okul Yöneticilerinin Liderlik Davranışları Ölçeği alt ölçekler toplam puanının cinsiyete, branşa, eğitim durumuna, öğretmen ve öğrenci sayısına göre karşılaştırılmasında ise, söz konusu değişkenlerin iki kategorisi bulunduğundan, bağımsız örneklemler için t testi uygulanmıştır. İkiden çok kategori olması durumunda ise analizler tek yönlü varyans analizi ile yapılmıştır. ANOVA'da farkın anlamlı bulunduğu durumlarda, farkın kaynağını belirlemek üzere, çoklu karşılaştırma testlerinden LSD testi kullanılmıştır. Genel olarak, öğretmenleri yöneticilerin liderlik davranışlarıyla ilgili olarak ölçeğin tüm alt boyutlarında okul mürüelrinin liderlik davranışalrı hakıkında olumlu görüşler belirtmişlerdir. Öğretmenler okul müdürlerinin en yüksek liderlik davranışını iletişim boyutunda gösterdiklerini en düşük liderlik davranışını otoriterlik boyutunda gösterdiklerini belirtmişledir. Cinsiyet boyutunda ise erkekler kadın öğretmenlere göre otoriterlik, yapıyı harekete geçirme, üyeliği koruma, amaçların bütünleştirilmesi örgütleme ve tanıma boyutlarında müdürlerin liderlik davranışlarını yüksek düzeyde gösterdikleri kanısındadırlar. Öğretmenlerin branş boyutunda, otoriterlik alt boyutunda sınıf öğretmenlerinin branş öğretmenlerine göre müdürleri daha otoriter olarak tanımlamaktadırlar. Okul yöneticilerinin liderlik davranışları eğitim durumuna göre değerlendirdiğimizde hiçbir alt boyutta önlisans ? lisans ve üstü boyutlarında farklılık bulunmamıştır. Öğretmen sayısına ilişkin sonuçlarda ise üyeliğin korunması, iletişim ve tanıma alt ölçeklerinde 25 ve daha az öğretmeni olan okullarda müdürlerin liderlik davranışlarını daha fazla gösterebildikleri sonuçlarına ulaşılmıştır. Kıdem boyutunda, yapıyı harekete geçirme ve örgütün temsili alt boyutlarında kıdem grupları arasında anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Buna göre üyeliğin korunması boyutunda 21 ve üstü kıdeme sahip öğretmenlere göre müdürleri daha yüksek düzeyde liderlik davranışları göstermektedirler. Örgütün temsili boyutunda ise 16-20 kıdeme sahip öğretmenlere göre müdürleri daha yüksek düzeyde liderlik davranışları göstermektedirler. Öğrenci sayısı boyutunda, üyeliğin korunması ve iletişim alt boyutlarında anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Buna göre üyeliğin korunması ve iletişim boyutunda 500 ve daha üstü öğrenci sayısına sahip okullardaki öğretmenlere göre müdürleri daha yüksek düzeyde liderlik davranışları göstermektedirler.