4-5 ve 6. yaş okulöncesi eğitim programlarının değerlendirilmesi

SONUÇ VE ÖNERİLER Bu bölümde sırasıyla, araştırmanın özetine, araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlara ve geliştirilen önerilere yer verilmiştir. Özet Bu araştırma, MEB tarafından 1994 yılında uygulamaya konulan 4-5 yaş Anaokulu ve 6 yaş Anasınıfı programlarının hedef, içerik, süreç ve değerlendirme boyutları esas alınarak değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu genel amaç çerçevesinde, Anaokulu ve Anasınıfı programlarında hedefler, içerik, eğitim durumları ve değerlendirmeye yönelik öğretmen görüşlerinin okul türü ve program türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığı, programların uygulanmasına yönelik yönetici ve veli görüşlerinin okul türü ve program türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığı ve okul-aile işbirliğine yönelik öğretmen, yönetici ve veli görüşlerinin yine okul türü ve program türüne göre farklılaşıp farklılaşmadığına ilişkin sorulara yanıt aranmıştır. Karşılaştırmalı türden ilişkisel tarama modeli niteliğinde olan araştırmanın evrenini Ankara ilinin beş merkez ilçesinde MEB'e bağlı resmi ve özel anaokulu ve anasınıflarında görev yapan öğretmenler, yöneticiler ve öğrenci velileri oluşturmuştur. Araştırmanın örnekleminde, 225 öğretmen, 85 yönetici ve 130 veli yer almıştır. Araştırmada veri toplamak üzere, anaokulu ve anasınıfı öğretmenlerinin programlar hakkında görüşlerini almak üzere, anaokulu ve anasınıfı öğretmen anketi, programların uygulanmasıyla ilgili genel görüşlerini almak üzere anaokulu ve anasınıfı yönetici anketi ve veli anketi olmak üzere toplam beş anket hazırlanmış ve ömeklem grubuna uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde, kay-kare, fisher tam olasılık testi, iki faktörlü ANOVA, t-testi, aritmetik ortalama, standart sapma, frekans ve yüzde gibi istatistikler kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, Anaokulu programı hedeflerinin gerçekleşme düzeyine ilişkin öğretmen görüşleri resmi ve özel anaokullarında genellikle gerçekleştirildiği yönündedir. Anaokulu programında yer alan hedeflerin tamamının gerçekleşme düzeyine ilişkin öğretmen görüşlerinde okul türüne göre bir farklılaşma söz konusudur. Tüm hedeflerin gerçekleşme düzeyi özel anaokullarında resmi anaokullarına göre daha yüksektir. Anasınıfı programı hedeflerinin 152 gerçekleşme düzeyine ilişkin öğretmen görüşleri resmi ve özel anasınıflarında genellikle gerçekleştirildiği yönündedir. Anasınıfı programında yer alan hedeflerin tamamının gerçekleşme düzeyine ilişkin öğretmen görüşleri gerek sekiz gelişim alanında ayrı ayrı, gerekse toplamda okul türüne göre bir farklılık göstermemektedir. Anaokulu öğretmenleri anaokulu programındaki hedef ve hedef davranışların çağın koşullarına göre yetersiz kaldığı için yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirtirken, anasınıfı öğretmenleri ise, Anasınıfı programındaki hedef ve hedef davranışların her bakımdan uygun olduğu için yeniden bir düzenleme yapılmasına gerek duymadıklarını belirtmektedirler. Öğretmenler Anaokulu ve Anasınıfı programlarında yer alan konulan program hedeflerini gerçekleştirmeye yönelik olması, yaşamda kullanılabilir olması ve yaş grubunun gelişim özelliklerine uygunluğu bakımından yeterli görmektedirler. Anaokulu ve anasınıfı programlarında yer alan konuların aşamalı olması bakımından öğretmen görüşleri, kısmen yeterli ile yeterli arasında değişmektedir. Anaokulu öğretmenlerinin tamamına yakınının Anaokulu programında, anasınıfı öğretmenlerinin de yine tamamına yakınının Anasınıfı programında yıllık plan örneğine yer verilmesini istedikleri saptanmıştır. Programlarda yer alan belirtke tablosunu, hem anaokulu hem de anasınıfı öğretmenlerinin yaklaşık yarısı ara sıra, yine yaklaşık yarısı her zaman yararlandıklarını belirtmişlerdir. Belirtke tablosunu hiçbir zaman kullanmadıklarını belirten öğretmenlerin oranı ise anaokulunda %8.5, anasınıfında %9.9 'dur. Anaokulu öğretmenleri ile anasınıfı öğretmenlerinin en çok kullandıkları yöntemler, soru-cevap tekniği, anlatım yöntemi, dramatizasyon, eğitici oyunlar ve proje çalışmasıdır. Öğretmenlerin kullandıkları oyunlar arasında en fazla kurallı oyunu tercih ettikleri saptanmıştır. Anaokulu ve anasınıflarında bulunan oyuncakların yeterliliği konusunda ise, öğretmenler tarafından en yeterli görülen özellikler, oyuncakların sağlığa ve çocukların gelişim özelliklerine uygunluğu, en az yeterli görülen özellik ise oyuncakların sayısıdır. Anaokulu ve anasınıfı öğretmen ve yöneticileri kurumlarını genel özellikler bakımından kısmen yeterli ve yeterli bulmuşlardır. Ancak yöneticilerin öğretmenlere göre kurumlarını daha yeterli buldukları ortaya çıkmıştır. Anaokulu gözlem formunun, anasınıfı gözlem formuna göre daha çok kullanıldığı saptanmıştır. Hem resmi hem de özel anaokulu öğretmenlerinin1Ö 3 çoğunluğu başka bir gözlem formu kullanmadıklarını belirtirken, hem resmi hem de özel anasınıfı öğretmenlerinin çoğunluğu başka bir gözlem formunu kullandıklarını belirtmişlerdir. Resmi ve özel anaokulu yöneticilerinin tamamı, resmi ve özel anasınıfı yöneticilerinin ise tamamına yakını, program uygulanırken öğretmenlerle bir araya gelerek sorunlar ve çözüm önerileri konusunda görüş alışverişinde bulunduklarını belirtmişlerdir. Öğretmen ve velilerin tamamına yakını, çocukların gelişimi ile ilgili değerlendirme sonuçlarını paylaştıklarını belirtmişlerdir. Yine anaokulu ve anasınıfı velilerinin tamamına yakını çocuklanyla ilgili değerlendirme sonuçlarının ilköğretim okullarına gönderilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Anaokulu ve anasınıfı velilerinin çoğunluğu veli toplantılarının sıklığını yeterli bulduklarını belirtmişlerdir. Anaokulu ve Anasınıfı pogramını destekleyici nitelikte işbirliği yapma konusunda yönetici ve veli görüşleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Yöneticilerin tamamına yakını, velilerin ise ancak yarıya yakını karşılıklı işbirliği yapma konusunda 'evet' yanıtını vermişlerdir. Anaokulu ve Anasınıfı programını desteklemeye yönelik olarak velilerin yaptıkları etkinliklerden öğretmen ve yöneticilerin büyük bölümü, okulda verilen eğitimin evde de sürmesini sağlamak için velilerin okulla görüşmeler yaptıklarını belirtmişlerdir. Sonuçlar Araştırmanın bulgularına dayalı olarak ulaşılan sonuçlar aşağıda verilmiştir: Anaokulu ve Anasınıfı Programlarının Hedeflerine İlişkin Sonuçlar 1. Anaokulu programı hedeflerinin gerçekleşme düzeyine ilişkin öğretmen görüşleri resmi ve özel anaokullannda genellikle gerçekleştirildiği yönündedir. Anaokulu programında yer alan hedeflerin tamamının gerçekleşme düzeyine ilişkin öğretmen görüşlerinde okul türüne göre bir farklılaşma söz konusudur. Tüm hedeflerin gerçekleşme düzeyi özel anaokullannda resmi anaokullanna göre daha yüksektir. 2. Anasınıfı programı hedeflerinin gerçekleşme düzeyine ilişkin öğretmen görüşleri resmi ve özel anasınıflarında genellikle gerçekleştirildiği yönündedir. Anasınıfı programında yer alan hedeflerin tamamının gerçekleşme düzeyine ilişkin