Çevre kaynaklarının korunmasında yapı bilgi modellemesi teknolojisi ile yeşil bina oluşumunun değerlendirilmesi

Sürdürülebilirlik kelime anlamı olarak, üretkenliğin devamlılığı sağlanırken, mevcut varlığın da korunması olarak tarif edilmektedir. Söz konusu olan bu denge, doğa ile insan arasındaki bağ ile paralellik arz etmektedir. Teknoloji, iklim, çevre, enerji, ve doğal kaynakların analize tabi tutulması sonucu onların tanımlanması ve daha sonrasında mevcut potansiyel ile uzun vadeli planların gerçekleştirilmesi, sürdürülebilirlik kavramının pekişmesini sağlamaktadır. Günümüzde yapılan birçok yenilikçi harekette 'yeşil' kavramına bir eğilimin söz konusu olduğu görülmektedir. Yani doğadan alınan her şeyi doğaya geri kazandırmak gereğinin bilinci yerleşmektedir. Sürdürülebilirlik ile birlikte 'ekolojik, yeşil, iklim ve çevre dostu, yüksek performanslı, akıllı, pasif, karbon-sıfır bina' gibi kavramlar da ortaya çıkmıştır. Bu kavramlar birçok yerde birbirilerinden bağımsızmış gibi görünseler de aslında bir sistemi oluştururken ortak paydada buluşmaktadırlar. Herhangi birisindeki aktivite diğer kavramları da ve dolayısıyla bütün olarak sistemi etkilemektedir. Bundan hareketle, son zamanlarda dünyada ve ülkemizde çalışmaları yapılan 'sürdürülebilir mimarlık, sürdürülebilir bina, sürdürülebilir çevre' kavramları yerel ve küresel ölçekte çevresel, sosyal ve ekonomik öncelikleri yakalayarak, insan-ekosistem uyumunu günümüze, günümüzden geleceğe taşıyabilecek uygulamalar arasına girmektedir. Yeşil binalar, bina performans gereksinimlerini göz önünde bulundurarak, çevreye verilen rahatsızlığın minimize edildiği ve aynı zamanda yapının inşaat ve belirtilen hizmet ömrü sonrasında da yerel, bölgesel ve küresel ekosistemlerin işleyişinin geliştirilmesine katkı sağlayan sürdürülebilir binalardır. Yapının tasarım aşamasından itibaren yaşam döngüsü çerçevesinde değerlendirilerek, sosyal ve çevresel sorumluluk anlayışlarına dayanarak tasarlanan, belli iklim ve lokasyon koşullarına ait datalarla birlikte, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelmiş ve teşvik eden ekosistemlere duyarlı sürdürülebilir yapılar şeklinde de tanımlanmaktadır. Dünya çapında bir binanın sürdürülebilir sayılabilmesi için bünyesinde barındırması gereken unsurların puanlandırıldığı ve değerlendirildiği birçok sertifikasyon sistemi mevcuttur. Yeşil bina kavramı da bu sertifikasyon sistemleriyle bütünleşmiş bir terim haline gelmektedir. Yapı Bilgi Modellemesi, inşaat projelerinde tahmin, yönetim ve çevresel etkilerini izlemeye yönelik bir araç görevi görürken aynı zamanda, sanal prototip oluşturma ve görselleştirme özellikleriyle de dünya çapında sürdürülebilirlik çalışmalarına yeni bir soluk getirmektedir. Bir yapının henüz tasarım aşamasındayken, farklı araçlar kullanarak ve bina ömrü boyunca içerisinde proje verilerinin sayısal ortamda tasarlanmasına olanak sağlayan bir yöntem olarak ortaya çıkmaktadır. Geleneksek tasarım ve çizimlere nazaran, yapıdaki her bir elemana ait özellik ve parametreler için veri tabanı oluşturulmakta ve üç boyutlu olma özelliğiyle farklılıklar sunmaktadır. Yapıdaki elemanlar ve onların birbirleriyle olan ilişkileri temel olarak alındığından dolayı daha kaliteli proje çıktıları oluşturulmakta ve riskler azaltılmaktadır. Yeşil Binalar ile Yapı Bilgi Modellemesi'nin bütünleşik çalışmasının amacı; projenin yaşam döngüsü sırasında koordineli ve tutarlı yapı üreten ve yöneten, aynı zamanda binada enerji verimliliği performansını artırarak kurulan sürdürülebilirlik hedeflerini başarıyla kolaylaştırmak adına yenilikçi bir hareket olarak tanımlanabilmektedir. Tez çalışmasında Yapı Bilgi Modellemesi'ne ait olan FormIt 360, Insight 360, ve Revit Autodesk yazılımlarıyla örnek bir pilot çalışmanın enerji analizi, termal performansı, su kullanımı ve maliyet değerlendirilmesi, solar radyasyon analizleri, gün ışığı kontrolü gibi çevresel analizleri yapılarak, karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Artan dünya nüfusu ve ekonomik büyümeyle birlikte, doğal kaynakların korunumu ve sürdürülebilirlik adına bütünleşik bir çalışmanın yapımı amaçlanmaktadır.