Resim sanatında renk-öz bağıntıları

Doğa karşısında kendine bir yer edinmeye çalışan ilk insanın mağara duvarlarınaçizgiyle başlatmış olduğu süreç, o günden bugüne insanın kendini ifade etme biçimlerinin temelini oluşturmuştur. Sosyolojik ve kültürel değişimlerle birlikte insanın kendini ifade etme çabasına renk olgusunun da eklenmesiyle birlikte insanın kendini, kültürünü, yaşadığı dünyayı, korkularını, neşesini, düşlerini, inançlarını vb. değerleri yansıttığı görülmektedir. Resim sanatı tarihi temelini şekillendiren bu çizgi ve renk ilişkisi ilkel zamanlardan modern zamanlara kadar insanın kendini farklı anlamlar ve biçimlerde ifade etmesine olanak tanımıştır. Bu noktada renk olgusu insanların duygularını ve düşüncelerini ifade edebileceği önemli bir değer olmuştur. Bu araştırmada sanat tarihi içerisinde rengin değişik dönemlerde ve değişik sanatçılar hattauygarlıklar tarafından nasıl anlamlandırıldığı araştırılmaya çalışılmıştır. İResim Sanatında Renk- Öz Bağıntıları? adlı bu çalışmanın birinci bölümünderesimde rengin özle ilişkisini etkilemesi nedeniyle rengin fizik, fizyolojik ve psikolojik etkileri ele alınmıştır. Bu bilgilerin daha sonraki bölümlere ışık tutması beklenmiştir. İkinci bölümde resmin temel dengesini oluşturan ilkelerden biri olan açık- koyu renk değerlerinin ne gibi anlamlar taşıdığı, Uzakdoğu resim örnekleri ve Picasso'nunGuernica isimli yapıtı üzerinden açıklanmaya çalışılmıştır. Üçüncü bölümde özgül renk değerlerinin özle bağıntısının kavranabilmesi için özgül renk değerinin tanımı yapılmıştır ve özgül renk değerleri ile nasıl doğanınrenklerinden farklı olarak renge dini semboller ve anlamlar yüklendiği açıklanmaya çalışılmıştır. Bu bölümde ortaçağ ikonlarından bireysel duyguların ifadesine, izlenimcilikten soyut resme uzanan konu yelpazesi içinde özgül renk değerleri ve özbağıntısı incelenmiştir. Resim sanatının tarihine bakıldığında rengin, özgül renk değerinin ötesindetemsil değeri ile de kullanıldığı görülmektedir. Temsil renk değeri ile ifade edilmek istenen ise rengin dış dünyayı yansıtma aracı olarak kullanılmasıdır. Dördüncü bölümde temsil renk değerlerinin; ideal güzellikle, ışık ve rengin bir aşkınlık ifadesi olarak kullanılmasıyla ve gerçeklikle ilişkisi, renk-öz bağıntısı açısından, araştırılmaya çalışılmıştır. Hayatımızın bu kadar içinde olan renklerin, resimler üzerinden anlamlarınınçözümlenmesinin, ilgili kişilere hem sanatsal hem de sosyo-kültürel açıdan birçok bilgikazandıracağı düşünülmüştür. Bu bilgilerin net bir biçimde anlaşılabilmesi için resim örnekleri karşılaştırmalı olarak çözümlenmiş ve çalışma bu şekilde oluşturulmuştur. Araştırma, resim sanatıyla sınırlandırılmıştır. Tez, tarama modelinde gerçekleştirilmiştir. Resim alanındaki kitaplardan, dergilerden, Anadolu Üniversitesi Kütüphanesinden, internetten, YÖK ve uzman kişilerin fikirlerinden yararlanılmıştır. Rengin resim sanatında zamana, inanışlara, bilimsel gelişmelere, toplumsal yapıya ve sanatçı bireyselliğine bağlı olarak değiştiği bulgulanmıştır. Resimde rengin ilk çağlardan 21. yüzyıla uzanan serüveninde çeşitlilik gösterenanlamları bu konuyla ilgilenenlere ve araştırmacılara gelecekte yeni araştırma konularısunabileceği, ayrıca araştırmanın sınırlılıkları nedeniyle çalışmanın dışında kalan diğer sanat alanlarında da renk- öz ilişkilerinin araştırılabileceği düşünülmüştür.