Türkiye'de güzel sanatlar fakültelerinin tekstil bölümlerine giriş sınavlarının karşılaştırmalı incelemesi

En son yapılan 1997 yılı sayımına göre, Türkiye'nin nüfusu 62.606. 157 olarak belirlenmiştir. Türkiye'deki yüksek öğrenim öğrenci sayısı 1 .303. 188'dir. Toplam 400 fakültenin içinde 10 Güzel Sanatlar Fakültesi ve bunlar da da toplam 6954 öğrenci bulunmaktadır. Bu Güzel Sanatlar Fakülteleri içinde, Tekstil bölümü bulunan 3 Güzel Sanatlar Fakültesi vardır; ve bir vakıf üniversitesinin Güzel Sanatlar Fakültesinde Tekstil bölümü bulunmaktadır. Ülkemizin en gelişmiş endüstrilerinden olan Tekstil endüstrisinin taleplerine karşılık verebilecek, aynı zamanda çağımızın sanat anlayışına ayak uydurabilecek Tekstil tasarımcıları yetiştirmeyi hedefleyen Tekstil bölümleri olan üç Güzel Sanatlar Fakültesi; Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesidir. Güzel sanatlar alanında üniversite bünyesinde kurulmuş ilk fakülte olan ve önce Ege üniversitesine bağlıyken, daha sonra Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi adını alan fakültenin Tekstil bölümü, 1977/ 78 öğretim yılında eğitim öğretime başlamıştır. Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil bölümünün eğitim hedefi; tasarım eğitimim, uygulama çahşmalannm yanında, kuramsal bilgilere de yer vererek, çağın anlayışı içinde ele almak, yaratıcı gücün ürünlerini çağımız görüş açısından ve gerekli teknik bilgilerle yorumlayan tasarımcılar yetiştirerek, ülkemizin bu alandaki gereksinimine katkıda bulunmaktadır. 4 yıllık eğitimin 1. ve 2. sınıflarında Temel Sanat Eğitimi ve Tekstil Tasarımıyla mesleğin ilk ve temel bilgileri ile teknoloji dersleri yoğunlaştırılarak, öğrenciye mesleğiyle ilgili dersler verilmektedir. 3. ve 4. yıllarda öğrenci mesleki tasarım çalışmalarına paralel olarak çeşitli sanat ve bilim konferanslanyla bilgilendirilmekte ve uzmanlık dalındaki çalışmalarım proje ve tez çalışmalarıyla tamamlamaktadır. IVDokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil Bölümü öğretim elemanları; tekstil tasarım eğitiminde uygulanmasını istedikleri derslerin yüzde dağılımlanmn, teknik derslerde %25.8, uygulamalı sanat ve tasarım derslerinde %53. 4 ve genel kültür derslerinde %20. 8 oranlarında ders programları içinde yer alması gerektiğini savunmuşlardu. Halen uygulanmakta olan eğitim - öğretim programlarında ise derslerin yüzde dağılımları ortalama olarak şu şekildedir. Teknik dersler %23.72, uygulamalı sanat ve tasarım derslerinde %52. 89 ve genel kültür derslerinde %23.39. Bu değerlendirmeden, uygulanmakta olan eğitim - öğretim programı ile öğretim elemanlarının uygulanmasını arzu ettikleri programlardaki derslerin yüzde dağılımlanmn çok yakın olduğu tespit edilmiştir. Öğretim elemanlarına uygulanan anket formlarına verilen yanıtlardan tekstil tasarımcısının teknik, estetik ve kültürel değerlere sahip, hem yaratıcı hem de sorunları çözücü olmalarım beklemektedirler. Dökümleri yapılan bilgilerden anlaşıldığına göre, Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil Bölümü öğretim elemanlarının, mezun öğrencilerin mtelMerinin ne olması gerektiğine ilişkin düşünceleri ile bölümün tanımlanan hedefi benzerlik göstermekte, derslerin programdaki dağılımları ile öğretim elemanlannm arzu ettikleri dağılım birbirine yakın görünmekte, ancak öğretim elemanları ders programlarının istenen nitelikte mezun vermeye yeterince uygun olmadığım belirtmektedirler. Bu sorunun da ders saatlerinden değil, içerik ya da yöntemlerinden kaynaklandığı söylenebilir. Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi giriş sınavları üç aşamalı olarak gerçeldeştirilmektedir. 1- Birinci Aşama Yetenek Sınavı 2- İkinci Aşama özel Yetenek Sınavı ve 3- Üçüncü Aşama Genel Kültür Sınavı Tekstil Bölümü, Tekstil Anasanat Dalında da sınavlar üç aşamalıdır. 1. Aşamada, canlı modelden bir desen sınavı, 2. Aşamada mesleki şekillendirme sınavı yapılmaktadır. 3. Aşamada adaylar kültür ve sanat konularına duyarlılıklarım ölçmeyi amaçlayan bir test sınavına alınırlar. Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, 1957'de Alman Bauhaus ekolünün devamı olarak, Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu olarak kurulmuş, 1982 yılında Marmara Üniversitesine fakülte olarak bağlanmıştır. Marmara Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, Tekstil Bölümünün eğitim hedefi, endüstriyel tekstil ürünlerine estetik değerler katabilecek yetkin tasarımcılar yetiştirmek evrensel sanat değerlerine sahip ve uluslararası düzeyde etkinliklerde bulunabilecek sanatçılar olarak yetişmelerini sağlayabilmektir. Dört yıllık lisans eğitiminin ilk yılında öğrenci Temel Tasarım Eğitim ve Tekstilin Teknoloji ve Tasarıma giriş niteliği taşıyan derslerini görür. İkinci yılda Dokuma, Baskı ve Giyim Tasarımı sanat dallarından birini seçen öğrenci yeteneğini ve yaratıcılığını ortaya çıkarabilecek bir programda öğrenimine devam eder. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil Bölümü öğretim elemanlarının, Tekstil Tasannu Eğitiminde uygulanmasını istedikleri derslerin yüzde dağılımı şöyle olmuştur. Teknik dersler %19.5, uygulamalı sanat ve tasarım derslerinde %60. 5 ve genel kültür derslerinde %20 dir. Halen uygulanmakta olan eğitim - öğretim programlarında ise derslerin yüzde dağılımlarının, teknik derslerde ortalama %18.60, uygulamalı sanat ve tasarım derslerinde ortalama %64.91, genel kültür derslerinde ortalama %16. 49 olduğu saptanmıştır. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil Bölümü öğretim elemanlarına dağıtılan anket formlarına verilen yanıtlardan, tekstil tasarımcılarının hem teknik, hem estetik bilgilere sahip olmaları ve endüstri ile ilişkili yaratıcı kişiler olması beklenmektedir. VI Bölümün tanımlanmış olan hedefindeki mezun öğrenci nitelikleri ile, öğretim elemanlarının düşündükleri tasarımcının nitelikleri benzerlik göstermekle birlikte, öğretim elemanları ders programlarının istenilen nitelikte mezun vermeye %65'in üzerinde uygun olduğunu belirtmektedirler. Bunun da Dokuz Eylül Üniversitesinde olduğu gibi ders içerikleri ve yöntemlerinden kaynaklandığı düşünülebilir. Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, giriş sınavları üç aşamalı olarak gerçekleştirilmektedir. 1- Birinci Aşama Yetenek Eleme Sınavı 2- İkinci Aşama Yetenek Sınavları 3- Üçüncü Aşama Sözlü Görüşme. Mimar Sinan Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fakültesi, 1882'de Sanayi-i Nefise Mektebi adı altoda kurulmuş, 1982'de kurumun adı, Mimar Sinan Üniversitesi adını almıştır. Mimar. Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil Bölümünün eğitim hedefi, tekstil endüstrisine çağdaş anlayış ile doğru verilere dayandırılmış sonuçlara bağlanabilecek, üretim biçimi, üretim kapasitesi, pazar gerekleri, moda koşullan, teknolojik olanaklar, işlev ve maliyet gibi etmenlerin ortak paylarını saptamakta becerikli ve özgün öneriler getirmede yetenekli tasarımcıların yetişmelerini amaçlamaktadır. Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil Bölümü öğretim elemanlarının, Tekstil Tasarım eğitiminde uygulanmasını istedikleri derslerin yüzde dağılımları; teknik derslerde ortalama %21.25, uygulamalı sanat ve tasarım derslerinde ortalama %52. 5 ve genel kültür derslerinde %26. 25 şeklinde olmuştur. Uygulanmakta olan eğitim - öğretim programında derslerin % dağılımlarının, teknik derslerde ortalama %17.49, uygulamalı sanat ve tasarım derslerinde ortalama %60. 16 ve genel kültür derslerinde ortalama %22. 35 olduğu görülmüştür. VIIMimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil Bölümü öğretim elemanlarına dağıtılan anket formlarına verilen yanıtlardan, önceki iki fakültedeki görüşlerin burada da hakim olduğu görülmüştür. Tekstil tasarımcısının endüstrinin gereksinimlerini karşılayabilecek bir 'sanatçı tasarımcı' olması beklenmektedir. Eğitim programlarının bu amacı gerçekleştirmeye %70 uygun olduğunu düşünen öğretim elemanları ile programlar ve bölümün hedefi arasında önceki fakültelerdeki sonuçlar yaklaşık olarak oluşmaktadır. Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi giriş sınavları iki aşamalı olarak gerçekleştirilmektedir. 1- Genel Yetenek Baraj Sınavı 2- Program Yerleştirme Sınavı Dokuz Eylül Üniversitesi, Mimar Sinan Üniversitesi ve Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim elemanlarına yaptığım ankette, Tekstil Bölümlerine girişte uygulanan sınavın, tekstil eğitiminin amacına uygun olup olmadığı sorusuna Dokuz Eylül Üniversitesi, Güzel Sanatlar Fatültesi, Tekstil Bölümü, öğretim elemanlarının %50'si Evet, %35'i Kısmen, %15'i Hayır cevabını, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil Bölümü, öğretim elemanlarının %80'i Kısmen, %20'si Hayır cevabım, Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Tekstil Bölümü, öğretim elemanlarının da %75'i Kısmen, %25'i Hayır cevabını vererek, girişte uygulanan sınavın daha kapsamlı olması gerektiği fikrini savundukları görülmüştür. vnı