Use of agro industry treatment plant sludge for agrcultural purposes

Atıksu arıtım islemleri sonucu olusan arıtma çamurlarının toprağa verilerekbertarafı çevresel açıdan dost ve ekonomiye katkısı bakımından pek çok ülkedeüzerinde önemle durulan bertaraf tekniklerinden biridir. Son yıllardaki genel çevreci bir yaklasımla arıtma çamurlarının tarım alanlarında kullanımı ve değerlendirilmesietkili bir bertaraf yöntemi olarak yaygın bir kullanım alanı bulmasına rağmen, endüstriyel atıksuların arıtılması sonucu olusan arıtma çamurları ise içeriğindeki farklı özellikteki ve farklı konsantrasyonlardaki kirleticilerin toprağa ve bitkiye geçmesi gibi olumsuz yönlerinden dolayı kullanımı sınırlandırılmaktadır. Öte yandan, çamurun toprağa uygulanmasıyla ağır metallerin ve diğer kirletici maddelerin bitkiye geçmesi uygulanan çamurun bilesenine, çamur uygulama oranına, çamurun uygulandığı toprağın özelliklerine ve uygulama yapılacak alandaki bitki türü gibi faktörlere bağlıdır. Gıda sanayi atıksularının arıtılması sonucu olusan arıtma çamurları ise düsük ağır metal seviyesi ve yüksek organik madde içeriğinden dolayı tarımsal amaçlı kullanımı önem arz etmektedir. Bu çalısmada, gıda sanayi arıtma tesisi atıkları'ndan arıtma çamurununkarakterize eden özellikleri ve tarımsal kullanım olanağı arastırılmıstır. Bu amaçla, öncelikle agro-endüstri alanında faaliyet gösteren isletmelerden çamur örnekleri alınarak makro ve mikro besin maddeleri ve ağır metal analizleri yapılarak çamurunfiziko-kimyasal ve mikrobiyolojik özellikleri belirlenmistir. Yapılan analizler sonucuagro-endüstri arıtma çamurlarının içeriğinde yüksek miktarlarda organik madde tespit edilmesine rağmen, bitki besin elementinin ise yetersiz olduğu bulunmuştur. Alınan çamur örneklerindeki ağır metal seviyelerini sınır değerlerle karsılastırarakçamur örneklerindeki ağır metal seviyelerinin belirtilen sınır değerlerin altında olduğu belirlenmistir. Bununla birlikte, çamur örneklerindeki patajenmikroorganizma sayısı belirtilen sınır değerleri astığı için çamurun mikrobiyolojikkalitesini iyilestimek amacıyla çamura kimyasal stabilizasyon, ısıl islem ve kimyasal stabilizasyon ile ısıl islemin kombinasyonu olan stabilizasyon islemleriuygulanmıstır. Uygulanan stabilizasyon islemleri sonucu olarak çamurdan patajonleringiderilmesi için istenen pH - zaman değeri (pH? 12 ? 24 saat) için önerilecek kireçdozunun %3 olduğu tespit edilmistir. Çamur örneklerinin mikrobiyolojik kalitesiniiyilestirmek için yapılan çalısmalar sırasında çamurdaki patojen mikroorganizmalarınsıcaklık artısından etkilendikleri gözlenmistir. Bu çalısmanın sonucunda çamur örneklerine düsük sıcaklık değerinde (50 oC ve 70 oC) ısıl islem uygulandığındabelirlenen patojen mikroorganizma değerinin standart değer olan 1000 MPN/g DS'nin üzerinde olduğu belirlenmistir. Öte yandan bu değer yüksek sıcaklıktaki (180 oC)stabilizasyon uygulaması için US EPA standartlarını sağladığı belirlenmistir. Bunun yanı sıra, çamura kimyasal stabilizasyonun ve ısıl islemin birlikte uygulanmasıylaçamur örneklerinde istenen pH değerinin (pH> 12) ve özgün sıcaklık değerininkarsılanması nedeni ile çamurun yapısındaki patojenlerin etkili bir sekildeuzaklastırıldığı tespit edilmistir. Bu bağlamda, kimyasal olarak stabilize edilmisçamura, 30 dakika boyunca 70 oC veya 10 dakika boyunca 180 oC ısıl islemuygulanması ile çamurdaki patojen mikroorganizma seviyesinin Class A sınıfıbiyokatılar için önerilen sınır değerin altına düstüğü belirlenmistir.