Ergenlerde sorunlu internet kullanımı ile kronotip ilişkisi ve ebeveyn tutumlarının bu ilişkiye etkisi

Amaç: Çalışmamızda klinik ve kontrol grupları arasında sorunlu internet kullanımı açısından fark olup olmadığını araştırmak, sorunlu internet kullanımı olan ergenlerin olmayan ergenlere göre psikiyatrik tanı, kronotip ve ebeveyn kabul-red/kontrol düzeyleri açısından farklı olup olmadıklarına bakmak ve sorunlu internet kullanımı risk faktörlerinin saptanması amaçlanmıştır. Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı polikliniğine başvuran, klinik olarak normal zekaya sahip, 14-17 yaş aralığındaki 90 ergen ve klinik olarak normal zeka düzeyinde olan ve benzer yaş ve cinsiyette herhangi bir psikiyatrik bozukluğu olmayan 79 ergen çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmaya katılan tüm ergenlerin tanıları; araştırmacı tarafından, DSM IV için Yarı Yapılandırılmış Klinik Görüşme ölçeği olan Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi- Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu ile konmuştur. Çalışmaya katılan tüm ergenler Ergenlerde İnternet/ Bilgisayar Kullanımı Değerlendirme Anketi 'ni, Bağımlılık Profil İndeksi-İnternet Formu, Ebeveyn Kabul- Ret/Kontrol Ölçeğini, 11-18 Yaş Gençler İçin Kendini Değerlendirme Ölçeğini (YSR/11-18); anne ve babaları, Sosyodemografik bilgi formunu, Ergenlerde İnternet/ Bilgisayar Kullanımı Değerlendirme Anketi 'ni, Çocuk Kronotip Anketi'ni, 6-18 Yaş Çocuk ve Gençler İçin Davranış Değerlendirme Ölçeğini (CBCL/6-18), öğretmenleri 6-18 Yaş Çocuk ve Gençler için Öğretmen Bilgi formunu (TRF/6-18) doldurmuşlardır. Sonuç: Klinik ve kontrol grupları arasında sorunlu internet kullanımı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sorunlu internet kullanımı olanlarda daha çok karşıt olma karşı gelme tanısı olduğu diğer psikiyatrik tanılar açısından sorunlu internet kullanımı olan ve olmayan gruplar arasında anlamlı bir fark olmadığı bulunmuştur. Sorunlu internet kullanımı olan ve olmayan ergenler arasında kronotip açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sorunlu internet kullanımı olan ve olmayan ergenler arasında ebeveyn kabul-ret/kontrol puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Bununla beraber klinik grupta anne Düşmanlık/Saldırganlık, Toplam Ret ve baba Düşmanlık/Saldırganlık, Kayıtsızlık/İhmal, Ayrışmamış Ret ve Kontrol alt ölçek puanları ile toplam BAPİNT puanları arasında zayıf düzeyde negatif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sorunlu internet kullanımı olan ve olmayan ergenlerin sorun davranış puanları karşılaştırılmış yalnızca öz-bildirim ölçeğindeki alt ölçeklerde sorunlu internet kullanımı olan ergenlerde daha yüksek sorun davranış puanları görüldüğü bulunmuştur. Yanı sıra sorunlu internet kullanımı açısından toplam YSR puanı klinik düzeyde olan ergenlerin normal olan ergenlere göre 3,64 kat daha riskli olduğu saptanmıştır. Haftalık ortalama internet kullanım süresindeki 1 saatlik artışın da sorunlu internet kullanım riskini 1,04 kat artırdığı saptanmıştır. Tartışma: Çalışmamızda klinik ve kontrol gruplar arasında sorunlu internet kullanımı açısından fark bulunmadığı, KOKGB tanısının sorunlu internet kullanımı olanlarda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Alanyazınla uyumlu olarak sorunlu internet kullanımı olan ergenlerde daha fazla sorun davranış olduğu bulunmuştur. Sorunlu internet kullanımı olan ve olmayan ergenlerin kronotipleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Sorunlu internet kullanımı olan ve olmayan ergenlerin EKRÖ/K puanları arasında anlamlı bir fark saptanmamakla beraber klinik grupta sorunlu internet kullanımı düzeyindeki artışın daha düşük anne düşmancılığı ve reddiyle, baba düşmancılığı, ihmali, reddi ve kontrolüyle ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu konuyla ilgili nedensel ilişkilerin belirlenmesi ve genellenebilmesi için toplum temelli, daha geniş örneklemli, uzunlamasına bir çalışmaya ihtiyaç vardır