turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de anayasal ve kurumsal inşa bağlamında modernleşme (1876-1982)

Bünyesinde birçok eğilim ve oluşumu, sosyal, ekonomik, siyasal, kültürel, psikolojik ve düşünsel boyutları bulunan bir süreci ifade eden modernleşme kavramı esas olarak, geleneksel toplumdan modern topluma doğru yönelen hızlı ve köklü değişimi ifade eder. Hukukun en önemli işlevi toplumdaki düzeni sağlaması ya da toplumdaki düzene katkıda bulunmasıdır. Bu bağlamda bir toplumun modernleşip modernleşmediği, o topluma uygulanan hukuk kurallarına bakılarak anlaşılabilir. Modern bir devletin hukuksal yapısı anayasa temeli üzerine kurulur. Anayasa, devleti oluşturan ve vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini koruyan en önemli belgedir; siyasal iktidarın kullanılmasını sınırlayan ve denetlenmesini sağlayan hukuksal araçtır; aynı zamanda ekonomik ve toplumsal alanda siyasal iktidara yön veren temel kuralları düzenler. Bu açıdan bakıldığında modern bir devletin anayasasının olması gereklidir. Türkiye'de anayasal düzene ilk geçiş sürecinden günümüze kadar modernleşmenin anayasal ve kurumsal inşa bağlamında değişimi, bu araştırmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Bu çerçevede, modernleşme ve anayasa kavramlarının tartışılması, Türkiye'de anayasal düzene geçişte toplumsal ve kurumsal değişimlerin analizi yapılarak, anayasaların ve anayasa değişikliklerinin modernleşme sürecine etkisi incelenmektedir
Osmanlı'nın tütün çıkmazı: Reji'ye karşı toplumsal muhalefet (1883 - 1925)

Bu çalışma, Osmanlı İmparatorluğu'nda tütün tekelinin Reji'ye geçmesinden sonra tütün üreticilerinin ve Osmanlı toplumunda tütünle ilgilenen kesimlerin bu şirkete karşı geliştirdikleri toplumsal muhalefetin boyutlarının, özellikle kaçakçılık çerçevesinde incelenmesi üzerinedir. Bu amaçla, Osmanlı İmparatorluğu'nun toplumsal ve siyasal koşullarında oluşma fırsatı bulan, Reji'nin 1883- 1925 yılları arasındaki tarihi, uygulamaları ve buna karşı gelişen tepkilerin toplumsal boyutları incelenmiş; tarihsel ve toplumsal gerçeklik için gerekli kavramlar ilişkisel olarak sunulmuştur. Tütün kaçaklığının toplumsal boyutlarını ve anlamını açıklamak için 'Sosyal Eşkıyalık', ve 'Karşı Sosyal Eşkıya'lık kavramları temel olarak kullanılmıştır. Araştırma konusu itibariyle bir literatür ve arşiv çalışması niteliği taşımaktadır. Elde edilen verilerin doküman analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda tütün kaçakçılığı-eşkıyalık bağlantılarıyla birlikte kaçakçılık-etnisite ilişkisi ve yataklığın sosyal bağlantı ve ağlar üzerinden işlediği sonucuna ulaşılmıştır. Reji dönemindeki tütün kaçakçılığının protest niteliği nedeniyle eşkıyalıktan çok daha fazla anlamı olduğu tespit edilmiştir. Bu dönemdeki tütün kaçakçılığının yansımaları ekonomik siyasi, adli boyutlarıyla beraber folklorun pek çok alanında da etkili olduğu görülmüştür.
Located locally, disseminated nationally: A discursive analysis of the case of Bergama movement in Turkey

Bu çalışmanın temel amacı 'Bergama Hareketi'nin 1990 ile 2005 yılları arasında sürdürdüğühegemonik mücadeleyi anlamaktır. Bergama Hareketinin analizinde kullandığı kavramsal çerçeveyiToplumsal Hareket kuramının önerdiği temel kavramları Ernesto Laclau ve Chantal Mouffe tarafından geliştirilmiş söylem kuramına entegre ederek oluşturan bu çalışmanın ortaya koyduğu temel argüman, Bergama Hareketinin bir altın madeninin operasyonuna karşı Bergama yerelinde doğmuş olmasına rağmen yerel bir protesto kampanyasının oldukça ötesine geçtiğidir. Hareketin inşa ettiği altınmadenciliğine muhalif söylem Bergama'daki altın madeninin operasyonunu çevrenin korunması, altın madenciliği, yabancı sermayenin girişi, hukukun üstünlüğü, insan hakları ve demokrasi gibi daha geniş kapsamlı konulara bağlayarak, bir yandan neo-liberal ekonomik yapıyı diğer yandan ise Türk devletinin otoriter yapısını sorgulamıştır. Bu çalışmada ayrıca Bergama Hareketinin farklı toplumsal taleplerin dile getirilebildiği söylemsel bir yüzey sunmak ve böylece farklı toplumsal grupları mobilize etmek gibi önemli başarılarına rağmen giderek zayıflamasına yol açan temel faktörün hakim yapılara meydan okuması nedeniyle bu yapıların sağladığı çeşitli iktidar konumlarını işgal eden aktörlerinBergama hareketine karşı, bir yandan çeşitli spekülasyonlara dayandırarak oluşturdukları altınmadenciliğine taraf bir söylemle kamuoyunu altın madenciliğinin gerekliliğine ikna etmek diğer yandan ise bir takım suçlamalarla protestocuları antagonize etmek gibi yollarla, oldukça aktif bir mücadele vermesi olduğu ileri sürülmektedir.
Toplumsal rıza üretiminde yazılı basın tarafından psikolojik savaşın kullanım biçimi: Arap Baharı'nda Libya sorunu

Bu çalışmada öncelikle toplumsal rıza üretiminde psikolojik savaşın yeri araştırılmıştır. Bunun için Edward S. Herman ve Noam Chomsky'nin kitle medyasının ekonomi politiği açısından rızanın imalatı adlı çalışmalarında ortaya koydukları propaganda modeli ve psikolojik savaş konuları açıklanmıştır. Bu konuları netleştirebilmek için ise öncelikle kamuoyu ve hegemonya konuları ele alınmıştır. Sonrasında toplumsal rıza üretimi açısından Türk basını konusu, ana akım basın kuruluşları olan Hürriyet ve Zaman gazeteleri özelinde, propaganda modeli filtrelerine göre sınıflandırılarak incelenmiştir. Ardından çalışmanın ikinci bölümüne geçilmiş ve öncelikle Arap Baharı'nda Libya sorununu ortaya koyabilmek için Soğuk Savaş sonrası tek kutuplu dünya, ABD'nin hegemonik gücü, teröre karşı savaş söylemi, BM ve NATO gibi kurumların konumları ve ulus ötesi operasyon konuları incelenmiştir. Ardından Arap Baharı sürecinde Libya'da meydana gelen karmaşa ve Koalisyon Güçleri ile NATO'nun Libya'ya düzenledikleri müdahale, dayanaklarıyla ve psikolojik savaş boyutuyla ele alınmıştır. Bu nedenle çalışma kapsamında iletişim, uluslararası ilişkiler, siyasi tarih gibi sosyal bilimler alanlarındaki kaynaklardan yararlanılarak, ulusal ve uluslararası medya kuruluşları da takip edilmiştir. Çalışmanın son bölümünde ise Hürriyet ve Zaman gazetelerinde Arap Baharı sürecinde yer alan Libya konulu haberler, psikolojik savaş boyutuyla incelenmiştir. Bunun için önce gazete arşiv taraması yapılmış, ardından ise çalışmanın ikinci bölümünde yer alan Libya'da psikolojik savaş konusuna dayanarak belirlenen kodlar bağlamında içerik analizi yapılarak çalışma tamamlanmıştır.
Kültür şoku hakkında analitik yaklaşımlar ve ampirik veriler: ABD'de öğrenim gören bir Türk öğrenci grubu üzerine niteliksel bir inceleme

Bireyin içinde temel toplumsallaşmasını tamamladığı sosyo-kültürel yapıdan çıkıp yabancı bir başka sosyo-kültürel yapı içerisine girmesiyle birlikte, yüz yüze geldiği farklılıklara karşı verdiği psikolojik ve davranışsal tepkiler bütünü olan kültür şoku, yabancı bir sosyo-kültürel sistem içerisine giren her bireyin kaçınılmaz ve doğal olarak tecrübe ettiği geçici bir rahatsızlık sürecidir. Bireylerin yalnızca davranışlarını, uyguladıkları kuralları, ürettikleri ve kullandıkları araç gereçleri, maddi ürünleri etkilemekle kalmayıp onların zihniyet dünyalarını da şekillendiren kültür, normatif, kognitif ve maddi olmak üzere üç boyuttan oluşan girift bir sistemdir ve belli bir kültürün anlaşılması yalnızca maddi ve normatif boyuttaki dışsal nesneler, gözlemlenen tutum ve davranışlar aracılığıyla değil, bunlara şeklini veren kognitif boyutta içselleştirilmiş anlamın da keşfi ile mümkün olmaktadır. Ancak üyesi olduğu ana kültürden çıkıp farklı bir başka kültür içine giren birey için bu anlamın keşfi kolay olmamakta ve vakit almaktadır. Bu nedenle de yeni bir sosyo-kültürel yapı içerisinde birey bir süre diğerlerinin davranışlarını nasıl değerlendireceğini, kendi davranışlarının onlar tarafından nasıl değerlendirileceğini, nerede nasıl düşünmesi, nasıl konuşması, nasıl giyinmesi gerektiğini bilememe gibi bir tür yön kaybı yaşamaktadır. Tanıdık rehberlerin ve işaretlerin yitirildiği bu süreçte bireyler, neyin doğru neyin yanlış olduğuna dair ciddi bir çelişki yaşamakta ve sırtlarını doğru olduğuna inandıkları bir şeylere dayayamamanın sıkıntısını tecrübe etmektedirler. in Bu çalışmanın ampirik bulguları öğrenim amacıyla ABD Maryland Eyaletinde yaşamakta olan Türk öğrencilerin de kültür şoku yaşamakta olduklarını ve bu şokun, bireysel bazı farklılıklara ve önceki tecrübelere bağlı olarak dil, arkadaşlık ilişkileri, araba odaklı yaşam ve özellikle restoranlardaki farklılıklara uyum sağlama konularında yoğunlaştığını göstermektedir. Ayrıca, çalışma kültür şoku sürecinin öğrencilerin kendi öz kültürlerine bakışları konusunda da bir dizi değişikliği beraberinde getirdiğini, bunlardan en önemlisinin ise Türkiye'deki plansızlık ve sistemsizliğin farkına varılması olduğunu ortaya koymaktadır. Y4B. YlIKSEKOSflETlM IlÜtfIJ
İktidar ve bağdaştırma: Türk Müslümanlığında senkretik karakter üzerine sosyal antropolojik bir çözümleme denemesi

Bu çalışmada ilgi alanımızı dinsel senkretizm ve hegemonya ilişkisi oluşturmaktadır. Senkretizme iktidar ve direniş odaklarmın çatışması bağlamında bir stratejik anlam vermeyi deniyoruz. Bu çabamızda Deleuze ve Foucault'nun iktidar teorileri temel referans kaynaklarımızı oluşturmaktadır. Bununla beraber Çamuroğlu, Divitçioğlu ve Ocak gibi tarihçilerin argümanları bizim için yol gösterici bir önem taşımaktadır. Bu çalışmamızda 'dinsel öteki' olarak heterodoksiyi ve Türk Müslümanlığı özelinde karakteristik bir özelliği olan senkretizmi sosyo-ekonomik, etik, iktidar, hegemonya, kültürleşme, tahakküm ve direniş, çoğulculuk konularıyla ilişkili olarak çözümlemeye gayret edeceğiz. Son zamanlarda akademik gündemde merkezi bir yer işgal eden Türk Müslümanlığı tartışmalarını anlamak, belki katkıda bulunmak için böyle bir çabanın anlamlı olacağını düşünüyoruz. Ayrıca Türklerin İslamlaşması ve ilk Türk İslam devletlerinin kuruluş dönemlerinde öteki kategorisinde yer almayan, bilakis itibar gören heterodoks dervişlerin, devletin merkezileşmesi ve medeniyet sürecine girildiğinde 'öteki' haline gelmesinin nedenlerini anlamaya çalışacağız. Heterodoksi, 'kolonizatör dervişler'in savaşlara aktif katılımları ve iskan politikasında oynadıları rol nedeniyle İslam için hayırlı bir zümreyi temsil ediyordu. Devletin merkezileşmesiIll sürecinde ise göçebelerin devlete karşı direnişlerini örgütleyerek bu itibarlarını kaybettiler. Senkretizm heterodoks dervişler tarafından çevrede nüfuz alanlarını genişletmek için kullanılan bir iktidar aracıydı. Kuruluş dönemlerinde dolaylı olarak devletler de hegemonya alanlarını genişletmek için bunu kullanıyorlardı. Fakat bunun karşısında, senkretizm tabi olanlar tarafından hakim kültüre katılarak geleneklerini sürdürebilmelerini sağlayan bir direniş aracıydı da.
Kentleşme sürecinde bir tampon mekanizma olarak hemşehrilik: Ankara'daki Malatyalılar örneği

Bu araştırma hemşehriliğin kentleşme sürecinde bir tampon mekanizma olarak nasıl yeni biçimlerle ortaya çıktığını ve işlevlerini konu almaktadır. Bunu ortaya koyabilmek için, öncelikle, kentleşmeye yol açan göç olgusu ile birlikte kentleşme ve hemşehriliğin ağırlıklı mekanı olarak gecekondulaşma hakkında kısa bir arka-plan bilgisi verilmiştir. Daha sonra kent yeni bir ilişkiler ortamı olarak ele alınmış, geleneksel cemaat dayanışmasının, dolayısıyla da birincil ilişkilerin egemen olduğu bir kesimden gelen göçmenin kente geldiğinde karşılaştığı yeni ilişkiler ortamında neden ve nasıl birincil ilişkileri yeniden tesis etmek zorunda kaldığı üzerinde durulmuştur. Bundan sonra, tezimin ana noktasını oluşturan akrabamsı ilişkilere yer verilmiştir. Zira, araştırmamızda da belirlediğimiz gibi, hemşehrilik sonuç itibariyle bir akrabamsı ilişki biçimi olarak kentte yeni nitelik ve işlevlerle canlandırılan bir gurbet kavramıdır. Böylece hemşehrilik, ampirik veriler de değerlendirilerek akrabamsı bir ilişki biçimi olarak temellendirilmiştir. Bu çerçevede daha sonraki bölümlerde, hemşehriliği ortaya çıkaran sosyo-psikolojik, kültürel ve ekonomik faktörlere bağlı olarak hemşehriliğin işlevleri ele alınmış ve hangi alanlarda bir tampon mekanizma olarak belirdiği üzerinde durulmuştur. Araştırmanın kuramsal bölümünde ortaya koyulan temel fikirler, Ankara'daki Malatyalılar üzerinde yapılan bir saha çalışmasıyla desteklenmeye çalışılmış ve elde edilen bulguların bunları doğruladığı gözlemlenmiştir. Eğitim, gelir, kentte kalış süresi ve göç nedeninin hemşehrilik dayanışmasını etkilediği, ancak hemşehrilik dayanışmasının her konuda aynı güçlülüğü göstermediği anlaşılmıştır. Ayrıca hemşehrilik dayanışmasının işlevselliğinin onu kentte yeni bir akrabamsı ilişki biçimine dönüştürdüğü, dolayısıyla da bu dayanışmanın her alanda geçici bir tampon mekanizma olmadığı, bazı etkilerinin kalıcı olacağı görülmüştür.
Suç habitatı ve suçlu gençlik Habitusu - İzmir ili örneği

Tez çalışması, sapma/suçun; sosyal organizasyonsuzluk teorilerinin ifade ettiği gibi kent yaşamındaki gelişimin ve değişimin bir sonucu olmasının veya alt kültür teorilerinin ifade ettiği gibi temelde bir grup davranışı olmasının ötesinde; ya da gerilim, rasyonel tercih, fırsat, sosyal öğrenme vb. gibi teorik yaklaşımların ifade ettiklerinin ötesinde bir anlamı olduğunu iddia etmektedir. Bu anlamı bulmak için ise suça, kriminolojinin ve kültüre de antropolojinin gölgesinden çıkarak pür sosyolojik olarak bakmayı önermektedir. Çalışmanın kuramsal çerçevesinde kavramsal çerçevedeki tartışmalara ve saha çalışmasının ihtiyaçlarına cevap verebilecek, Jürgen Habermas ve Pierre Bourdieu gibi sosyolojinin yetkin isimleri üzerinden, eklektik teorik bir yaklaşım geliştirilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın metodolojisi bölümünde, kuramsal çerçevede teorik koordinatları tespit edilen suç habitatının, yöntemsel/nesnel koordinatları istatistik ve doküman analizleri ile belirlenmiştir. İzmir ili suç habitatında ikamet eden örnekleme yönelik gerçekleştirilen saha çalışmasından elde edilen nitel verilerin yorumlanması bölümünde ise öncelikle alt ve üst temalar belirlenmiştir. Bu bağlamda suç habitatına ilişkin; 10 üst tema, 28 alt tema, suçlu gençlik habitusuna ilişkin; 10 üst tema, 12 alt tema, toplamda; 20 üst tema ve 40 alt tema ortaya çıkmıştır. Sonuç bölümünde ise suç habitatı ve suçlu gençlik habitusunun güncel ve gelecek durumlarına ilişkin sonuç ve öneriler ele alınmıştır.
1980-2000 arası Türkiye'de sosyolojinin gündemleri ve oluşum dinamikleri

Türkiye'de sosyolojinin bir asırdan fazla geçmişşi bulunmaktadır. Bu süreç içinde Türkiye'de sosyoloji, siyasetle iç içe bir durum sergilemiştir. Bu durum sebebiyle Türkiye'de sosyolojinin, siyasi süreçlere bağlı olarak kaderini tayin eden belli başlıdönemler bulunmaktadır. Bu dönemlerden birisi de 1980 sonrası dönemdir. Bu çalışmada, 1980 2000 yılları arası siyasi, toplumsal ve ekonomik alanda yaşanan değişim ve sosyal bilimlerde yaşanan dönüşüm bağlamında, Türkiye'de sosyoloji çalışmalarının değişen temaları ele alınmaktadır. 1980 sonrası Türkiye'de sosyolojiningündemini oluşturan temaların, Türkiye ve dünya ekseninde ortaya çıkan değişim dinamikleri çerçevesinde ele alınması amaçlamaktadır. Çalışmada 1980 2000 yılları arasında, Türkiye'de sosyoloji alanında verilen eserler ve bu eserlerin hangi konular üzerinde yoğunlaştığı incelenmektedir. 1980 2000 arası dönem 12 Eylül askeri darbesi, Türkiye'de yaşanan liberal dönüşüm, dünya ile entegrasyon çabaları ve dönüşümsöylemleri, 1990'ların siyasi istikrarsızlığı ve 28 Şubat postmodern darbesi gibi önemli olay ve süreçleri kapsamaktadır. Aynı zamanda küreselleşme, postmodernizm, ulus devletlerin çözülmesi, Sovyet bloğunun yıkılması gibi etkenlerle birlikte Avrupa ve Amerika'da, sosyal bilimlerde yaşanan gelişmeler de bu dönemde etkisini gösteren diğerdinamiklerdir. Bu değişim dinamikleri içinde 1980 2000 yılları arasında kent, gecekondu, kadın çalışmaları, aile, din, siyaset, sivil toplum, milliyetçilik, etnisite ve kimlik temalarının yoğun bir şekilde çalışıldığı görülmektedir. Böylece dünya tarihininyeni bir binyıla (2000'li yıllar) dönüşüm arifesinde Türkiye'de sosyolojinin gündemleri, konuları ve tartışma alanları kristalize edilerek ortaya konulmuş olacaktır.
Constestations, conflicts and music-power: Mevlevi sufism in the 21st century Turkey

Mevlana'nın ardından Anadolu'da kurulan ve Osmanlı devletine yakın duran Mevlevilik, 1925 tarihli tekke ve zaviyelerin kapatılması kanununun etkisiyle, bir tarikattan müzeleştirilen bir tarihi değere, ulusal ve uluslararası bir kültür mirasına ve turistleri etkileyen bir sahne performansına dönüşmüştür. Hem derviş silsilesi hem de dergah çilesi kesintiye uğramıştır ancak tartışmalar sonlanmamıştır. Müziğini icra edenler Mevlevi kimliğini reddederken devlet Mevleviliği kültürel miras ve manevi turizm düzeyinde kucaklamaktadır. İcracılar ve devlet arasındaki bu ikilik geleneği muhafaza etme iddiasına ilişkin uzlaşmazlıklara da işaret etmektedir. Türkiye ve Avrupa'nın farklı yerlerinde 15 ay süren etnografik saha araştırmasıyla derlenen veri, devlet kurumlarının, vakıf ve derneklerin, girişimcilerin, sahne sanatçılarının ve seyircilerin sema meydanındaki Bourdieucu iktidar mücadelesine katıldıklarını ortaya koymaktadır. Söz konusu iktidar etkileşimleri, Mevleviliğin en eski dini pratiklerden etkilenmiş olan ve semazenlerin devirlerinde vücut bulan döngüselliğini yansıtmaktadır.
Türkiye'de boşanma ve eş kaybı bağlamında dul kadın algısı

Bu araştırmada, uzun yıllardır gündemde olan 'boşanma' konusu ile daha önce çalışılmamış olan 'eş kaybı' bağlamında Türk toplumundaki dul kadın algısı konu edilmektedir. Araştırmanın amacı eşi ölen ve eşinden boşanan kadınlara toplumun bakış açısı, Türk toplumunun dul kadınları nasıl algıladıklarının belirlenmesidir. Araştırmaya 25'i boşanan, 15'i eşi ölen toplam 40 kadın katılmıştır. Kocası ölen veya boşanan dul kadınların; çocuklu-çocuksuz, birinci derecede yakını olan veya olmayan kategorilerine göre farklı sonuçlar gözlemlenmektedir. Araştırmada kadınlara 'dul kadın' imajıyla ilgili hazırlanan yarı yapılandırılmış 15 mülakat sorusu yöneltilmiştir. Kadınların deneyimleri, yaş, eğitim, ekonomik özgürlük, sosyo-kültürel düzey, yaşanılan çevre, aile desteği gibi çeşitli değişkenlere göre farklılık göstermiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre kadınlar Türk toplumunda dul kadın olmanın en zor tarafının 'dul kadın' etiketi olduğunu ve güvensizlik yaşadıklarını söylemişlerdir. Eşi vefat eden kadınlar dul kadın olmanın zorlukları arasında yalnızlık duygusunun yer aldığını, kendisini korumak için kısıtladığını, sosyal ortamlara girmeye çekindiklerini belirtmişlerdir. Türk toplumundaki 'dul kadın' imajı zamanla azalmaya başlamıştır. Bu bulgular çerçevesinde toplumumuzda boşanan veya eşini kaybeden kadınlara karşı olumsuzlukların azaltılması, kendisini 'dul imajı' altında ezilmiş hisseden bu kadınlarımızı topluma kazandırıp, benlik saygılarını ve özgüvenlerini tamir ederek desteklememiz gerekmektedir.
Understanding the social and political changes through novels from 1990s to today in Turkey

Bu çalışma edebiyatın sosyolojik imkanlarından faydalanarak 1990'lardan günümüze toplumsal ve siyasal değişimi romanlar üzerinden okumayı amaçlamaktadır. Tanzimat ile başlayan Türk toplumunun toplumsal ve kültürel değişiminde romanlar bir ayna işlevi üstlenmiş ve toplumsal değişimin anlaşılmasında kaynak olarak değerlendirilmiştir. Her dönemin kendine özgü bir toplumsal yapısı vardır ve bu toplumsal yapının edebiyat dünyasında da yansımalarını görmek mümkündür. Her dönemin kendine has tüm sosyolojik ve kültürel hayatının dönemin edebiyatı ve özellikle romanları üzerinde belirleyici bir etkisi görülmektedir. Buradan hareketle, herhangi bir dönemin zihniyet dünyası, hayat tarzı, ekonomik yapısı ve toplumsal değerleri de dahil olmak üzere tüm boyutlarıyla çalışılmasında romanlar işlevsel bir öneme sahiptir. Genel olarak, bu tez çalışması edebiyatın sosyolojik imkanlarından faydalanarak son otuz yılın Türkiye'sinde yaşanan toplumsal ve siyasal değişimleri romanların tanıklığı üzerinden okumayı amaçlamaktadır.
Serbest zaman etkinlikleri kapsamında bireylerin sosyal ilişkilerinde kararlılık ve sosyalleşme düzeylerinin incelenmesi: Oryantiring örneği

Bu araştırma Türkiye Oryantiring Federasyonu bünyesinde yer alan lisanslı sporculardan, 2015- 2016 sezonunda gerçekleştirilen Oryantiring müsabakalarına katılan lisanslı sporcuların, 'serbest zaman etkinlikleri kapsamında sosyal ilişkilerinde kararlılık ve sosyalleşme düzeylerinin incelenmesi' amacıyla yapılmıştır. Bu çalışmada, olgu ve olayları nesnelleştirerek gözlemlenebilir, ölçülebilir ve sayısal olarak ifade edilebilir bir şekilde ortaya koyan bir araştırma türü olan Nicel araştırma yöntemlerinden, Genel Tarama Modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni 121 kadın 208 erkek olmak üzere toplam 329 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma verileri Şahan (2007: 165) tarafından geliştirilen 'Spor ve Sosyalleşme Ölçeği' ve Haraburda (1996: 16) tarafından geliştirilen, Sarı (2010:113-114) tarafından Türkçe uyarlaması yapılan 'Çok Alanlı Kararlık Ölçeği' kullanılarak toplanmıştır. Demografik özelliklere ilişkin bulgular arasında, cinsiyete, serbest zaman etkinliklerine katılım şekillerine, serbest zaman etkinliğine başlamada en çok etkisi olan rol sahibine, serbest zaman etkinliğine yaptığı katılım sıklığına ve serbest zaman etkinliği ile ilgilenme amacına göre dağılımları incelenmiştir. Verilerin normallik sınamasında Skewness ve Curtosis değerlerine bakılmıştır. Sporcuların, 'Spor ve Sosyalleşme Ölçeği' ve 'Çok Alanlı Kararlılık Ölçeği' pualarının Öğrenim durumu ve yaşanılan yerleşim yerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirtmek için Tek Yönlü ANOVA testi kullanılırken; 'Spor ve Sosyalleşme Ölçeği' ve 'Çok Alanlı Kararlılık Ölçeği' puanlarının yaşanılan yerleşim yerine göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek için Tek Yönlü MANOVA testi yapılmıştır. Ortaya çıkan farkın kaynağını belirlemek amacıyla Post Hoc test olarak Tukey testi kullanılmıştır. Spor ve Sosyalleşme Ölçeği ile Çok Alanlı Kararlılık Ölçeği düzeyi alt boyutları arasındaki ilişkilerin tespitinde Pearson Kolerasyon analizi kullanılmıştır. Ayrıca Anlamlılık düzeyi p<0. 05 olarak kabul edilmiştir. Ayrıca 'Spor ve Sosyalleşme Ölçeği' ve 'Çok Alanlı Kararlılık Ölçeği' puanlarının kadın ve erkek grupları arasındaki farkı bulmak için ise ındependent T testten faydalanılmıştır. Araştırmada hata payı 0.05 kabul edilmiştir. Sonuç olarak, doğa sporları kamplarında gerçekleştirilen serbest zaman etkinlikleri, bireylerin sosyalleşmesine ve serbest zaman etkinliklerinin sosyal alanda bütünleşmesine olan katkısında, bireylerin kendi tercihleri ile katılımlarının önemli rolü olduğu görülmektedir. Üniversitelerin Spor Bilimleri Fakülteleri bölümlerinin dışındaki bölümlerde de toplumda serbest zaman etkinliği olarak değerlendirilebilen oryantiring sporu ile ilgili çalışmalara yönelmelerinin toplumsallaşma açısından faydalı olacağını ortaya koymuştur. Serbest zaman etkinliklerinin sosyalleşme süreci üzerindeki etkisi dikkate alınarak üniversitelerin gerçekleştirdikleri spor şenliklerinin, eğitim ve öğretim dönemlerinin geneline yayılması sağlanmalıdır.
Geçimlik üretim sürecinde kadın emeği: Amasra 'Galla Bazarı' örneği

Kadın emeği, tarihin en başından bugüne üretim ilişkilerindeki değişime ve sonuç olarak gelişen ataerkiye bağlı olarak farklılaşarak gelmiştir. Bugün kadın emeğinin özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde en fazla yoğunluk gösterdiği alanlardan bir tanesi de tarım sektörü kapsamında bulunan 'geçimlik üretim' alanıdır. Geçimlik tarımsal faaliyetlerde genel olarak hanenin gıda ihtiyacının karşılanması amacıyla üretim yapılır. Bu sebeple, geçimlik tarım faaliyetleri hanenin yeniden üretiminin sağlandığı uğraşlar arasında gösterilebilir. Bu alanda ücretsiz aile işçisi olarak yer alan kadının emeği görünmez ve dolayısıyla 'değersiz' dir. Fakat bazen, geçimlik üretim faaliyetleri sayesinde üretilen ürünlerin bir kısmı ticari ilişkiler içerisine de sokulabilir. Bu çalışmanın amacı da Amasra ilçesinde geçimlik üretim faaliyetlerinde bulunan ve bu üretim sonrasında elde ettikleri ürünleri 'Galla Bazarı' olarak adlandırılan pazar yerinde satan kadınların geçimlik üretim faaliyetlerindeki rolleri ve emeklerinin niteliğini değerlendirmektir.