İlköğretim İngilizce dersi öğretim programlarının uygulanmasında karşılaşılan güçlüklerin belirlenmesi: Ankara ili örneği

Bu araştırmanın amacı, İlköğretim İngilizce dersi öğretim programına yönelik öğretmen görüşlerini saptamak, programı uygulamada öğretmenlerin karşılaştıkları güçlükleri belirlemek, bu güçlüklerin nedenlerini ortaya koymak, bu güçlüklere yönelik çözüm önerileri geliştirmek ve İngilizce dersinin işlenişine ilişkin öğrenci görüşlerini tespit etmektir. Betimsel model niteliğinde olan araştırmanın evrenini, 2009- 2010 eğitim-öğretim yılında Ankara ili merkez ilçelerindeki resmi ilköğretim okullarında görevli 2800 İngilizce öğretmeni ve 308. 481 ilköğretim öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmanın örnekleminde 61 İngilizce öğretmeni ve 61 öğrenci yer almıştır. Bu kapsamda 61 İngilizce öğretmeni ve 61 öğrenci ile görüşme gerçekleştirilmiş; ayrıca 10 öğretmen programı uygularken gözlemlenmiştir. Görüşme ve gözlem formlarının oluşturulmasında ilgili alanyazından ve uzman görüşlerinden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS programında çözümlenmiştir. Araştırma sonucunda öğretmenlerin çoğunun, ilköğretim İngilizce dersi öğretim programı kılavuzunu okumadıkları; yapılandırmacı yaklaşımı, öğrenci merkezli eğitimi, çoklu zeka kuramını, nöro-linguistik programlamayı ve öğrenen özerkliğini uygulama konularında kendilerini yeterli görmedikleri; Avrupa Dilleri Ortak Çerçeve Programı hakkında fikir sahibi olmadıkları; programa yönelik algılarının genelde olumsuz olduğu; programın kazanım, içerik, öğrenme süreci ile değerlendirme boyutlarında ve mesleki yeterlikleri konusunda genelde eğitim eksikliğinden ve alt yapı yetersizliğinden kaynaklı sorunlar yaşadıkları; yaşam boyu eğitim etkinliklerinden sistemli olarak yararlanmadıkları, çağdaş öğretim yöntem-teknik, araç-gereçleri ve alternatif değerlendirme tekniklerini kullanmadıkları; programı uygularken okul yönetimi ve velilerden aldıkları desteği yetersiz buldukları tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmenlerin, derste İngilizce yerine anadilde iletişim kurdukları; öğrencilerin temel dil becerileri ve alt becerilerini bütünleşik olarak geliştirmedikleri; kelimelerin sesletim özelliklerini öğretmedikleri; öğrenci-öğrenci iletişimini göz ardı ettikleri; öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerini geliştirmedikleri ve dersin kazanımları konusunda öğrencileri önceden bilgilendirmedikleri gözlemlenmiştir. Kazanımları aşamalı olarak belirleme, yazma ve öğrenciye edindirme; kazanım-içerik ilişkisini kurma; içerik-öğrenme yaşantıları ilişkisini kurma; disiplinler arası yaklaşıma göre ünite ve konuları hazırlama; öğrenme yaklaşım, yöntem ve teknikleri, proje tabanlı öğrenme, görev tabanlı öğrenme, beyin temelli öğrenme, eleştirel düşünme etkinlikleri, keşif etkinlikleri ve beyin fırtınası konuları öğretmenlerin en çok sorun yaşadıkları konulardır. Sonuç olarak, öğretmenlerin İlköğretim İngilizce program kılavuzunu okuması; yaşam boyu eğitim etkinliklerin faydalanarak mesleki yeterliklerini artırmaları; çağdaş yöntem-teknik, araç-gereçleri ve alternatif değerlendirme tekniklerini kullanarak her öğrenciye hitap etmeleri; derste İngilizce iletişim kurmaları ve dilin iletişimsel boyutuna ağırlık vermeleri; kelimelerin fonetik özelliklerini öğretmeleri; öğrencilerin problem çözme ve eleştirel düşünme becerilerini geliştirmeleri; dersin kazanımları konusunda öğrencileri bilgilendirmeleri bu sorunlara çözüm önerileri olarak sunulmuştur. Programın içeriğine ve getirdiği yeniliklere ilişkin hizmet içi eğitim programlarının hazırlanarak öğretmenlere sunulması; öğretmenlerin kazanım, içerik, öğrenme süreci ile değerlendirme aşamalarında ve mesleki yeterlikleri konusunda yaşadıkları sorunları gidermek amacıyla çalıştaylar ve seminerlerin düzenlenmesi; okul yönetimi ve velilerden yeterli desteğin sağlanması; okullardaki fiziksel ve teknolojik alt yapı olanaklarının geliştirilmesi; programın hazırlanması, yürütülmesi ve değerlendirilmesi aşamalarında öğretmenlerin ve öğrencilerin görüş ve önerilerinin dikkate alınması geliştirilen diğer önerilerdir.