turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Adapazarı atmosferi partikül maddelerinde (PM1 ve PM10) bulunan Fe, Pb, Cr, Zn ve Cd içeriklerinin tayin edilmesi

Avrupa'da hava kalite standartları partiküler madde boyutları 2,5 ve 10 m olan tanecikler için geliştirilmiştir. Analizler neticesinde 2,5 m partiküler madde boyutunun yeterli bilgiyi sağlamadığı dolayısıyla yerine 1 m tanecik boyutunun analiz edilmesinin farklı kirlilik kaynakları arasında daha iyi ayrım sağlayacağı görüşü oluşmuştur. Bu çalışmada, araştırma bölgesi olarak Sakarya ilinin Serdivan ilçesi ve Adapazarı ilçesinden dört bölge belirlenmiştir. Haziran-2009'dan Kasım-2009'a kadar olan sürede, 2 saatlik periyotlarda duplike olarak, PM1 ve PM10 boyut aralıklarında toplam 96 adet atmosferik partikül örneği toplandı. Numune toplama işleminde Isleworth Gravimetric Type 113A hava toz örnekleyicisi kullanıldı. Toplanan numuneler, nitrik asit ve perklorik asit ile muamele edilerek, 90 0C de 1 saat ısıtıldı. Parçalandıktan sonra mavi bant süzgeç kağıdı ile süzüldü. Son olarak örnekler, Alevli Atomik Absorbsiyon Spektrometresi cihazında analiz edildi. Numunelerde Fe, Pb, Zn, Cr, ve Cd elementlerine bakıldı. Cd elementi kantitatif tayin limitinin altında olduğu için tespit edilemedi. Elde edilen verilere göre, PM1 için Fe ve Pb elementleri sırasıyla 2,918 g m-3 ve 0,153 g m-3 ile Ağustos ayında Yeşiltepe bölgesinde, Cr elementi 0,049 g m-3 ile Ekim ayında Kampüs bölgesinde ve Zn elementi ise 4,805 g m-3 olarak Haziran ayında Kampüs bölgesinde en yüksek değerlerde tespit edilmiştir. PM10 için Fe ve Zn elementleri sırasıyla 5,460 g m-3 ve 7,245 g m-3 ile Haziran ayında Kampüs bölgesinde, Pb elementi 0,750 g m-3 ile Kasım ayında Kampüs bölgesinde ve Cr elementi ise 0,106 g m-3 olarak Haziran ayında Kampüs bölgesinde en yüksek değerlerde tespit edilmiştir.
Endüstrilerde ISO-9001:2008 kalite ve ISO-14001 çevre yönetim sistemlerinin getirdiği fayda ve kazanımlar

Dünyanın global bir yapıya bürünmesinden sonra endüstrileşme konusunda yaşanan hızlı gelişim, doğal çevre ve insan üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktadır. Çevre ile ilgili duyarlılığın her geçen gün biraz daha artması nedeniyle de çevreye duyarlı üretim yapan ya da hizmet veren işletmeler daha çok tercih edilir hale gelmişlerdir. Artık sadece iyi mal ve hizmeti ucuza sunmak ve sunulan ürünün kalitesini garanti etmek yeterli olmamaktadır. Kuruluşlar yoğun kamuoyu baskısı ile çevre üzerindeki etkilerinin müşteriler tarafından dikkate alındığının farkına varmışlardır. Bu nedenle gelişmiş ve gelişen ülkelerde sanayi kuruluşları sürdürülebilir gelişme kapsamında çevre yönetim sistemlerini oluşturmaya başlamışlardır. ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi dünyada çevresel etkileri kontrol altına almak ve azaltmak için bir kılavuzdur. Artan çevre bilinci de çevre yönetim sistemlerinin gün geçtikçe daha da geliştirilmesine neden olmuştur. Hazırlanan bu tez çalışmasında çevre yönetim sistemi ve standartları hakkında bilgiler verilerek, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi standartlarının hizmet ve sanayi sektörlerinde uygulanışı incelenip, sağladığı faydalar üzerinde durulmuştur. Tesislere kurulan çevre yönetim sistemi sayesinde, firmalarda belirli bir çevre kültürünün oluştuğu gözlenmiştir. Çevresel unsurların değerlendirilmesi, atıkların uygun yöntemlerle bertarafı ve hazırlanan dokümantasyon ile tüm tesislerde çevre standartları belirlenmiştir. Öngörülen çevre unsurlarının kontrol yöntemleri üst yönetimin gerekli kaynağı sağlaması ile başarıyla uygulanmıştır. İzleme ve ölçüm faaliyetlerinin işletilmesi, düzeltici ve önleyici faaliyetler, iletişim ve sürekli eğitimler ile kurulan sistem sürekliliği sağlanmaktadır.
Türkiye ve dünya'da iklim değişikliği eylem planları

Özellikle Sanayi Devrimi sonrası insanlığın iklim üzerindeki etkileri önemli bir ölçüde artmaya başlamıştır. 1990'lara gelindiğinde ise bu etkiler doğal yapıyı tehdit edici seviyelere ulaşmıştır. 90'ların ilk yarısıyla beraber siyasi otoriteler, bilim insanlarının yaptığı çalışmaları dikkate almaya başlamış ve iklim değişikliği konusunda çeşitli önlemler almışlardır. Birçok görüşme sonrasında çeşitli uluslararası protokoller imzalanmıştır. Bu protokollerden en önemlisi Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'dir. Çerçeve sözleşmesi dünyanın iklim değişikliğiyle olan mücadelesinin başlangıcıdır. Kyoto Protokolü gibi diğer önemli antlaşmalar bu sözleşmenin parçası olarak değerlendirilmektedir. Birleşmiş Milletler'in çalışmalarıyla beraber Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri de kendi protokollerini belirlemiştir. İklim değişikliğiyle mücadelenin önem kazanmasıyla beraber ortaya bir kavram çıkmıştır: Ulusal Adaptasyon Stratejileri. Ulusal Adaptasyon Stratejileri her ülkenin iklim değişikliğine yönelik eylem planlarını içeren dokümanlardır. Türkiye de Avrupa Birliği uyum planları çerçevesinde kendi iklim değişikliği adaptasyon planlarını hazırlamış ve yürürlüğe koymuştur. Burada önemli olan husus farklı bölgelerin ihtiyaçlarına göre Ulusal Adaptasyon Stratejisinin geliştirilmesi gerekliliğidir.
Zeytin karasuyunun elektrooksidasyon yöntemi ile arıtımının incelenmesi

İleri oksidasyon prosesleri pek çok endüstri atıksuyunun arıtımı için etkili bir şekilde kullanılmaktadır. Bu çalışmada zeytin karasuyunun elektrooksidasyon yöntemi ile arıtımı incelenmiş ve çalışmaların sonuçları verilmiştir. Bu atıksu için KOİ, TK, TOK, Toplam Azot, TF, renk ve bulanıklılık giderimlerinden elde edilen veriler incelenmiştir. Anot materyali olarak ilk aşamada Ti/IrO2/RuO2, ikinci aşamada ise Ti/Pt elek plakalar kullanılmıştır. Her iki aşamada da katot materyali olarak titanyum elek plakalar kullanılmıştır. Kesikli reaktörde yapılan denemelerde zaman, karıştırma hızı (0-600 rpm), seyreltme oranı (1/5-5/5), pH (2-8), destek elektrolit türü (Na2SO4, NaNO3, KCl ve NaCl), destek elektrolit konsantrasyonu (0.25-1. 25 M), akım yoğunluğu (2.5- 15 mA/cm ) ve sıcaklık (10-50 C) gibi parametrelerin KOİ, TK, TOK, TN, TF, renk ve bulanıklılık giderimi üzerine etkileri incelenmiştir. Elde edilen bu arıtım verilerine göre zeytin karasuyunun elektrooksidasyon yöntemi ile arıtılabileceği ve biyolojik arıtıma girmeden önce bir ön arıtım sistemi olarak önerilebileceği söylenebilir.
Integrating in silico and in vitro approaches: Cytotoxicity and enzymatic activity of xenobiotics in different fish cell lines

Bu çalışmada, beş kantitatif yapı-toksisite ilişkisi modeli geliştirilmiştir. Çeşitli kimyasalların Poeciliopsis lucida hepatokarsinom hücre dizisi (PLHC-1) kullanılarak üç farklı test - etoksiresorufin-O-deetilaz enzimi, neutral red ve 3 -(4, 5 -dimethylthiazol-2-yl)-2, 5 -diphenyl tetrazolyum bromit ile sitotoksisitesi ölçülmüş ve bu veriler kullanılarak üç QSTR modeli geliştirilmiştir. EROD, NR and MTT testleri sırasıyla enzimatik aktivite, lizozomal hasar ve mitokondriyal aktiviteyi göstermektedir. Diğer iki QSTR modeli ise akvaryum balığı, Carassius auratus'un pul dokusuna ve fathead minnow, Pimephales promelas'ın epitel hücre dizisine ait NR verisi kullanılarak geliştirilmiştir. Modellerdeki tanımlayıcılar QSARINS 2.2. 1 yazılımında bulunan araçlarla seçilmiştir. Tüm QSTR modelleri Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün belirlediği ilkelerle uyumlu olacak şekilde geliştirilmiş ve dahili ve harici olarak doğrulanmıştır. pEC50, EROD modeli bir tanımlayıcı, pEC50, NR modeli iki ve pEC50, NR, pEC50, NR ve pEC50, MTT modellerinin her biri üçer tanımlayıcılıdır ve bu tanımlayıcılar DRAGON 6.0 yazılımı ile hesaplanan tanımlayıcılardır. Geliştirilen QSTR modellerinin tahmin performansı, farklı yapıda ve deneysel sitotoksisite verisi bulunmayan kimyasalların oluşturduğu birer harici set ile test edilmiştir. pEC50, NR, pEC50, NR, pEC50, MTT, pEC50, EROD ve pEC50, NR modellerinin harici set kimyasallarını yapısall olarak kapsama yüzdeleri sırasıyla %98.6, %95.0, %98.3, %92. 1 ve %89. 1 olarak bulunmuştur. Fathead minnow modeli dışında, harici set kimyasalları için deneysel in vivo ve tahmin edilenin vitro değerleri arasında orta veya güçlü korelasyon gözlemlenmiştir. Bu çalışmada geliştirilen QSTR modelleri, çeşitli kimyasalların akut balık toksisitelerinin değerlendirilmesinde bir hızlı öntarama ve önceliklendirme sağlayabilir ve kapsamlı toksisite testlerine olan ihtiyacı azaltabilir.
Çimento öğütme ve paketleme tesisinin çevresel etki değerlendirmesi

ÇİMENTO ÖĞÜTLEME VE PAKETLEME TESİSİNİN ÇEVRESEL ETKİ DEĞERLENDİRMESİ Bu çalışmanın amacı belirlenerek tanımı yapılmış, projenin yer seçiminde önemli olan kriterler belirtilmiştir. Çimento öğütme ve Paketleme Fabrika' sının bu kriterlere uygunluğu incelenmiştir. Ayrıca Türkiye'de Karadeniz'de ve Samsun'da çimento tüketimi hakkında bilgi verilmiştir. Proje alanı ve yakın çevrenin meteorolojik, jeolojik, hidrolojik, doğal ve kültürel varlıkları, maden ve fosil yakıt kaynakları, tarım ve hayvancılık, arazi kullanımı ve sosyo-ekonomik özellikleri açıklanmıştır. Çalışmanın sosyo-ekonomik çevre üzerine olumlu ve olumsuz etkileri incelenmiştir. Çimento öğütme ve Paketleme Fabrika' sının çevresel etkileri; su temini, atıksu, gürültü, hava emisyonları, arazi kullanımı yönünden açıklanmıştır, işletmenin çevresel etkileri ve bu etkilere karşı alınacak önlemler belirtilmiştir. Ayrıca işletme faaliyete kapatıldıktan sonra olabilecek ve süren etkiler ve bu etkilere karşı alınacak önlemler de açıklanmıştır. Çimento Öğütme ve Paketleme Fabrika' sının işletme aşamasında yapılması gereken izleme-denetleme, atıksu, gürültü, arazi kullanımı, hava emisyonları ve muhtemel arızalar durumunda alınacak önlemler belirtilmiştir. Projenin gerçekleştirilmesi sırasında halen tarım yapılarak değerlendirilen tarlaların 35000 m2'lik kısmı kullanılmış olacaktır. Tarım alanında bu miktarın dışında azalma olmayacaktır. Tesis alanı ve çevresinde kuru tarla ziraati yapılmakta ve tütün yetiştirilmektedir. Arazi kabiliyet sınıfı 3. sınıf tarım arazisidir. Toz birikiminin tespiti için yapılan analizde maksimum toz birikiminin tesiste 200 m. uzaklıkta olan kuzey ve kuzeydoğu yönleri arasındaki noktalarda oluşacağı yani merkezi tesisin yarıçapı 200 m. olan dairenin kuzey-kuzeydoğu yönleri arasındaki 45 derecelik daire yayı üzerinde meydana geleceği ve 54 mg/m2/gün olacağı hesap edilmiştir. Bu değer, tütün bitkisi üzerinde çok fazla zarar oluşturacak seviyede değildir. Bununla birlikte, en kötü durumlar dikkate alındığında % 5 gelir kaybı beklenebilir. Hakim rüzgarların kendilerine dik yatay yönde etki yapacakları ve komşu yönlerden esecek rüzgarlar da dikkate alınarak tozumadan etkilenecek yarıçap R=1000 m. ve merkezi tesis merkezi olan dairenin kuzeydoğu yönleri arasındaki çeyrek dilimidir. Buna göre etki alanı= 785400 m2 dir. Yani en büyük olumsuzluklar dikkate alındığında 785. 4 ha. arazi tozumanın etkisi altındadır.
Tekstil endüstrisi atıksularından ozonlama ile toksisite giderilmesi

Tekstil endüstrisi ülkemiz ekonomisinde önemli bir yer tutmakla birlikte büyük su kullanımları, atıksulannm proseste kullanılan çok değişik yapıdaki boyalar, yüzey aktif ve tekstil yardımcı maddelere bağlı yüksek organik madde içeriği ile renk problemlerine bağlı olarak atıksulannm arıtılmalarında önemli kirletici grubunu oluşturmaktadır. Özellikle konvansiyonel biyolojik sistemlerde arıtılmaları pek mümkün olmayan azo boyaların alıcı ortamda oluşturdukları toksisite riski ile kirleticiler yönünden öncelikli endüstri grubunu oluşturur. Bu çalışmada reaktif ve dispers boya kullanılan bir endüstrinin boyama çıkışı dengeleme havuzundan 3 farklı zamanda alınan giriş ham atıksuyu üzerinde Daphnia manga ile toksisite izlenmiş ve ham atıksuda belirlenen toksisitenin giderilmesinde ozonlama ve kimyasal çöktürmenin etkisi incelenmiştir. Yapılan çalışmanın sonunda tekstil endüstrisi atıksulannm kendi pH'smda ozon ile arıtımında optimum koşullarda toksisite % 60 -90, renk % 86 -99, süz. KOİ %32- 39 oranlarında giderilirken optimum ozon dozaj ve süresi sırasıyla 3,5- 10 mg/dak. ve 20-30 dak. olarak belirlenmiştir. Farklı pH (5,9,11) ve H2O2 ilaveli ozonlamanın toksisite giderimini etkilemediği sonucuna vanlmıştır. Alumla yapılan kimyasal çöktürme çalışmalarında ise 1500 mg/1 alum konsantrasyonunda % 50-70 toksisite, % 70 KOİ, % 36 renk giderimi elde edilmiştir. Alumun toksisite gideriminde oldukça iyi sonuçlar verdiği görülmüştür. Sonuç olarak ozonlama uygulamasının toksisite gideriminde sadece bir ön antma olarak uygulanabileceği önerilmiştir.
Samsun şehir içme suyu fiziksel ve kimyasal analizleri

- Aralık, 1989 tarihleri arasında 15 gün aralıklarla toplam 136 adet örnek alınmıştır. Alınan örneklerde renk, bulanıklık, sıcaklık, pH, iletkenlik, organik madde, klorür, toplam sertlik, kalsiyum, magnezyum, alüminyum, demir, sülfat, fosfat, nitrit azotu, iyot ve florür tayinleri yapılmıştır. Bu parametrelerin tayini için gerekli kalibrasyon doğruları 5'er adet stndart seri ölçümler yapılarak hazırlanmıştır. Analiz metodlarının seçiminde olanaklar ölçüsünde standart metodların tercihine özen gösterilmiştir. Samsun şehir içme suyunda, bugüne kadar bu derece geniş kapsamlı bir araştırmanın yapılmamış olması, böyle bir araştırmanın gerekli olduğu kanısını uyandırmıştır. Çalışma sonuçları aşağıda özetle sunulmuştur: 1- Analizi yapılan parametrelerin, Örnekleme zamanlarına göre değişimi grafiksel olarak gösterilmiştir. Mevsimser arasındaki değişimler incelenmiştir. Alman sonuçlara göre, yağışların az olduğu yaz mevsimlerinde parametrelerin derişimleri artma göstermiştir. 2- 6 nolu örnekleme noktası dışındaki bütün diğer noktalarda ayni dönemlerde sonuçların paralellik gösterdiği saptanmıştır. 3- Örnekleme noktalarının ana depoya uzaklığı ölçüsünde meydana gelen-90- değişimler incelenmiş. Suyun borularla taşınması süresince değişim gösterdiği düşünülmüştür. 4- Literatür çalışmaları yapılarak, analizi yapılan parametrelerininsan sağlığı üzerine etkileri araştırılmıştır. Bu parametreler doğrudan insan sağlığını etkilemektedir. İçme suyundaki mikatları TS-266 da verilmiştir. Bu sınırları aşması halinde önemli sağlık sorunları meydana gelmektedir. Literatür çalışması yapılarak bu olumsuz etkiler araştırılmıştır. Çalışmalar sonucunda alınan verilere göre bazı parametreler kabul edilebilen maksimum sınıra çok yaklaşmış, bazıları ise, minimum değerden daha aşağı düzeyde olduğu saptanmıştır. Bütün bu araştırmalar ve sonuçlar gösteriyor ki, önemli bir sağlık sorunu teşkil edebilen suların sürekli kontrol altında bulundurulması, belirli zaman aralıklarında analizlerin yapılması ve yapı malzemelerinin kontrol edilmesi gerekmektedir.
Maya endüstrisi atıksularının elektrokoagülasyon ve kimyasal koagülasyon ile arıtımı

Türkiye'nin önemli endüstrilerinden biri olan maya endüstrisi atıksuları yüksek kimyasal oksijen ihtiyacı, toplam organik karbon, koyu renk ve biyolojik olarak parçalanamayan organik bileşik gibi çok çeşitli kirlilikleriçermektedir. Bu çalışmanın amacı, biyolojik olarak anaerobik ön arıtılmış maya endüstrisi atıksularında elektrokoagülasyon ve kimyasal koagülasyon arıtım teknolojileri uygulanarak COD, TOC, renk ve türbidite gideriminin araştırılmasıdır. Çalışmanın ilk bölümünde, elektrokoagülasyon metodu ile COD, TOC ve türbidite giderimi araştırılmıştır. Bu amaçla, monopolar paralel bağlı alüminyum elektrotların kullanıldığı bir elektrokimyasal reaktör tasarlanmıştır. COD, TOC ve türbidite giderimi üzerine pH, akım yoğunluğu ve zaman parametrelerinin etkisi araştırılmıştır. Yapılan çalışmalarda, elektrokoagülasyon ile %66, 4 COD; %40,81TOC; %86, 51 türbidite giderimleri sağlayan optimum şartlar; 100 A/m2 akım yoğunluğu, 40 dakikalık deney süresi ve pH:6, 5 olarak belirlenmiştir. Ayrıca enerji tüketimi, çözünmüş alüminyumun COD giderme kapasitesi incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde, maya endüstrisi atıksularından COD, TOC, türbidite giderimi amacıyla kimyasal koagülasyon prosesleri uygulanmıştır. Koagülan olarak, Al2(SO4)3.18H2O; AlCl3.6H2O, Fe2(SO4)3.7H2O ve FeCl3.6H2Okimyasalları kullanılmış olup farklı başlangıç pH ve farklı dozaj değerleri için optimum çalışma şartları tesbit edilmiştir. En yüksek COD gideriminin %86,16değeri ile Fe2(SO4)3.7H2O koagülanının pH:6 ve 3 g/l dozaj değerlerinde olduğu gözlenmiştir. TOC ve türbidite gideriminde ise en yüksek verime, AlCl3.6H2Okoagülanının pH:5 ve 2 g/l dozaj değerlerinde ulaşılmıştır.
Determination of landfill gas by using methematical models

2012 yılına gelindiğinde, katı Türkiye'de ve dünya'da atıkların giderimin de kullanılan en yaygın yöntem deponi sahalarında depolanmalarıdır. Gelişmiş ve uygulanan atık işlem teknikleri, kompostlama, gazifikasyon ve yakma olmak üzere 1980'li yıllardan beri gelişmiş ülkelerde kullanılmasına rağmen yaygınlaşamamışlardır. Bu tekniklerin yaygınlaşamama sebebi katı atıkların deponi sahalarında depolamanın basit ve çoğunlukla ilk yatırım maliyetlerinin ve işletme maliyetlerinin az olaması sebebi ile ekonomik olmamasıdır. Tez kapsamında adım adım evsel kaynaklı katı atıkların özellikleri, depolama teknikleri, deponi sahalarında oluşan reaksiyonların sonucunda katı atık içerisinde oluşan sızıntı suyu ve deponi gazı ve kinetikleri yer almaktadır. Bu tanımlamaların ardından deponi gazı miktarının belirlenmesi için kullanılan matematiksel modeller tanıtılmaktadır ve dört farklı modelleme de deponi gazı miktarı belirlenmesi çalışma kapsamında yer almaktadır. Örnek uygulama çalışmasında İzmir-Türkiye Harmandalı Katı Atık Depolama Sahası'nın Deponi gazı kapasitesi tespit çalışması yapılmaktadır. 90 ha Alana sahip 1992 yılından beri işletilen depolama sahası 2014 yılının sonunakadar işletileceği öngörülmektedir. Bu kapsamda İzmir İlinin katı atıklarının özelikleri dikkate alınarak model sabitleri olan k ve L0 hesaplanarak deponi gazı modellemeleri çalıştırılarak sonuçlar karşılaştırılıp tartışılmıştır.
Gemilerin çevreyi kirletmesini önlemek amacıyla uygulanan uluslararası kurallar

Gemilerde oluşan her türlü atık maddenin çevre kirliliği yaratmasını önlemek amacıyla bazı uluslarası kurallar konmuştur. Bu kurallar belirli tonajın üzerindeki gemiler için genellikle uluslararası sularda geçerlidir. Gemilerin bu kurallara uygun dizayn edilmesi gerekmektedir ki buna göre sertifikalandırılırlar ve bu sertifikalarla açık denizde yüzdürülebilirler. Bu sertifikalar da geminin bağlı olduğu klas kuruluşun bilirkişisi tarafından gemideki kontrolleri yapılıp kurallara uygun bulunduktan sonra onaylanır. Bu kurallara göre gemiler atıklarını ayrıştırıcıdan geçirip belli bir oranda denize ya da havaya bırakabilirler. Bu ayrıştırıcıların nasıl tasarlandığı ve nerelerde uygulandığı detaylı bir şekilde proje mühendisi tarafından hazırlanmalıdır. Havayı ve denizi kirletebilecek maddelerden bazıları; sızan atık yakıt, havaya verilen baca gazları, sintine suyu, çöpler, diesel makina yakıtından dolayı açığa çıkan NOx ve SOx gazlarıdır. Bunların nasıl oluştuğunu ve önlemek için nasıl bir tasarım yapılması gerektiğini ve bu tasarım yapılırken uyulması gereken kuralları anlatılacaktır. Deniz kirliliğini etkileyen en önemli faktörlerden biri de gemi kazalarıdır. İstanbul ve Çanakkale boğazlarının olduğu ülkemizde transit geçişlerin yoğunluğundan dolayı olan geçmişş kazalar incelenerek, ilerde oluşabilecek kazaları önlemek amacıyla alınması gereken önlemlerin neler olduğundan bahsedilecektir.
Boyar maddelerin molekül ağırlığının elektrooksidasyon ve elektrokoagülasyon proseslerinde renk giderme verimine etkisi

Boyar maddeler, çeşitli cisimleri renkli hale getirmek için kullanılan organik bileşiklerdir. Farklı kimyasal yapıya ve molekül ağırlığına sahip birçok farklı boyar madde endüstriyel uygulamalarda kullanılmaktadır. Özellikle yüksek çözünürlüğe sahip reaktif boyalar zengin parlak renk gamları ve birçok şekilde uygulanabilme kolaylıkları nedeniyle tekstil boyamada çok tercih edilmektedir. Tekstil boyama endüstrisinde, üretimin çeşitli adımlarında çok miktarda su, sentetik boya ve çeşitli kimyasallar kullanılır ve bunun sonucunda farklı molekül yapılarında kompleks kirleticileri içeren atıksu meydana gelir. Özellikle suda çözünürlüğü yüksek ve sabitlenme oranları düşük olan boyar maddeler uygulama sırasında tamamen tutunmadan hidrolize olmaları nedeniyle çok miktarda tutunmamış boya atık haline gelir. Alıcı su ortamında atık boyanın oluşturacağı renk nedeniyle ışık geçirgenliği azalarak fotosentez faaliyetleri engellenir ve oksijen tükenmesi meydana gelir. Ayrıca toksik ve mutojenik boyar maddelerin su kütlelerinde bulunmaları sucul yaşamı olumsuz etkiler. Kanalizasyon sistemine arıtılmadan bırakılmaları kentsel atıksu arıtma tesislerinin biyolojik proseslerinde sorunlara yol açabilir. Bu nedenle boyar madde içeren atıksuların su sistemlerine bırakılmadan önce arıtılmaları için yenilikçi, uygun maliyetli ve etkili atıksu artım teknolojilerine ihtiyaç vardır. Bu çalışmada boyar maddelerin elektrooksidasyon ve elektrokoagülasyon prosesleri ile giderilmelerinde molekül ağırlıklarının etkisi araştırıldı. Bu amaçla, molekül ağırlıkları sırasıyla 1304, 80 g/mol, 1026, 25 g/mol ve 626 g/mol olan Reactive Blue 198 (RB198), Reactive Yellow (RY145) ve Reactive Blue 19 (RB19) boyar maddeleri seçildi. Deneylerde kullanılan sentetik boya solüsyonları her boyar maddeden 50 mg alınarak 1 L saf su içerisinde çözdürülmesi ile hazırlandı. Laboratuvar ölçekli deneyler 1000 mg/L NaCl içeren 500 mL boya çözeltileri kullanılarak kesikli sistem ile gerçekleştirildi. Elektrokoagülasyon deneyleri, 5 alüminyum elektrot içeren elektorkoagülasyon reaktörü (3 anot, 2 katot), güç kaynağı ve manyetik karıştırıcı kullanılarak yürütüldü. Elektrooksidasyon deneyleri, anot olarak bor katkılı elmas elektrot, katot olarak ise Ti/IrRuO 2 elektrotlarını içeren EO reaktörü ve DC güç kaynağı kullanılarak yürütüldü. Her iki prosesin giderim performanslarına molekül ağırlıkları ile birlikte akım yoğunluğunun etkisi de araştırıldı. Boya giderim verimleri UV/vis spektrofotometre ile ölçülen absorbans değerlerinden konsantrasyonların hesaplanması ile bulundu. Çalışma sonuçlarından; Boyar madde molekül ağırlığının büyüklüğü bunların elektrokimyasal yöntemlerle sulardan gideriminde avantaj sağladığı görüldü. Elektrokimyasal proseslerden elektrokoagülasyon ise boyar madde gideriminde elektrooksidasyona göre daha kısa sürede ve daha düşük işletme maliyeti ile giderim yapabilmektedir. Ancak elektrokoagülasyonda oluşan flok çamurlarının giderilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
Metal kaplama endüstrisi atıksuyundaki nikel iyonlarının grafen oksit ile giderimi

Adsorpsiyon deneylerinde temas süresi, pH ve adsorbent miktarı parametrelerinin etkileri incelenmiştir. Adsorpsiyon izoterm çalışmalarında farklı izoterm türleri denenmiş ve adsorpsiyonda en uygun izoterm olarak Tempkin izotermi belirlenmiştir. Yapılan kinetik çalışmalarında yalancı 1. derece kinetik model, yalancı 2. derece kinetik model ve partikül içi difüzyon modeli kullanılmış olup araştırılan adsorbent üzerine Ni iyonunun adsorpsiyonunun 2. derece kinetik denklemler ile açıklanabildiği görülmüştür. Adsorpsiyon dengesine 90. dakikada ulaşılmış ve optimum sonuçlara pH 6'da ulaşılmıştır. Uygun deney şartlarında en yüksek adsorbent miktarı 0,016 g/L olarak belirlenmiştir. Grafen oksitin yalın halde adsorbent verimlerinde düşüş gözlenmesi fonksiyonelleştirme ihtiyacını ortaya çıkarmıştır.
Erzurum topraklarında motorlu araç emisyonlarından kaynaklanan ağır metal kirliliği

Erzurum'daki bazı yol kenarlarında kurşun ve kadmiyum kirliliği araştırılmıştır. Topraktaki ağır metal konsantrasyonları 'normal' düzeyden oldukça yüksek bulunmuştur. Kurşun ve kadmiyum kirliliği yol kenarından uzaklaştıkça azalmaktadır. Genellikle de yoldan 20 m uzaklıkta 'normal' değerlere düşmektedir. Ağır metal birikimi üst 0-5 cm yüzey topraklarında, 5-20 cm derinlikteki topraklara göre daha yüksek bulunmuştur. Elde edilen sonuçlardan ağır metal kirliliğinin trafik yoğunluğunun fazla olduğu yollarda daha fazla olduğu anlaşılmıştır. Şehir merkezindeki topraklarda da ağır metal kirliliğinin trafik yoğunluğuna bağlı olduğu gözlenmiştir. Etkin rüzgar yönünün topraklardaki ağır metal kirliliği üzerine etkili olmadığı belirlenmiştir.