turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Adana kenti yüzeysel akışa geçen yağmur sularının karakterizasyonu

YÜKSEK LİSANS TEZİ ADANA KENTİ YÜZEYSEL AKIŞA GEÇEN YAĞMUR SULARININ KARAKTERİZASYONU HALİL KABAK ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman : Yrd. Doç. Dr. Zeliha SELEK Yıl: 2001, Sayfa 119 Jüri : Yrd. Doç. Dr. Zeliha SELEK : Prof. Dr. Ahmet YÜCEER : Doç. Dr. Recep YURTAL Bu çalışmada Adana kentsel alanlarından yüzey akışa geçen yağmur sularının karakterizasyonu ve birleşik kanalizasyon sistemindeki atıksu özelliklerine etkisi incelenmiştir. Bu amaçla Adana Kuzey Batı Üst Kentsel Gelişme Alanında bulunan 'Mahfesığmaz' yerleşim alanından Ekim 1999 -Mayıs 2000 tarihleri arasında 16 ayrı yağışta yüzey akışa geçen yağmur sularından numuneler alınmıştır. Yüzey akışa geçen yağmur sularında pH'ın 6 ,3-8,4, Eİ'in 68-635 uS/cm arasında, AKM, UAKM, KOİ, FKOİ, BOİ5, TP, TKN, Fe, Zn, Pb, Cd ve Ni konsantrasyonlarının ise sırasıyla 23 -1620, 4 -470, 16 -1450, 3 -476, 3 -290, 0 ,1-3,4, 0 ,8-4, 0 ,25-8,25, 0 ,09-1, 0 ,014-0,63, 0 ,001-0,045, 0,004-0, 35 mg/L değerleri arasında değiştiği tespit edilmiştir. Birleşik kanalizasyon sistemi atıksu konsantrasyonlarının ise yağışlardan sonra alman 2 saatlik kompozit numunelerde AKM, UAKM, KOİ, FKOİ, BOİ5, TP ve TKN için sırasıyla 326 -1208, 120 -567, 264 -1350, 118 -246, 104 -430, 3 ,2-9, 13-34 mg/L değerleri arasında değiştiği tespit edilmiştir. Adana'da kentsel alanlardan akışa geçen yağmur sularının yüksek oranda kirlilik içerdiği ve doğrudan alıcı ortamlara deşarj edilemeyeceği tespit edilmiştir. Yüksek oranlarda kirlilik içeren yağmur sularının ayrık sistemle taşınması halinde arıtma işlemine tabi tutulması gerekir. Bu da mevcut tesislere ek olarak ilave yatırımlar gerektirir. Bu nedenle Adana ve benzeri yerleşim birimlerinde yağmur sularının uzaklaştırılması için en uygun sistemin birleşik kanalizasyon sistemi olacağı sonucunu doğurmaktadır.
The prediction of chlorine consumption of organic molecules in drinking water treatment

Bu çalışmada, suda bulunan çeşitli organik bileşiklerin klor ihtiyaçları kantitatif yapı-özellik ilişkileri modeli kullanılarak incelenmiştir. Model geliştirmek için gerekli olan tanımlayıcılar SPARTAN (v.10), DRAGON (v.6.0), and ADMET (v.8.0) yazılımları kullanılarak elde edilmiştir. Tanımlayıcıların seçimi QSARINS (v.2.2.1) yazılımında bulunan araçlarla yapılmıştır. Veri setinin sırasıyla %80 i eğitim seti ve %20'si test seti olacak şekilde çok sayıda ayrımı denenmiştir. Oluşturulan modeller Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nün belirlediği kriterlere uygun olur ve içsel ve dışsal olarak doğrulanmıştır. DRAGON (v.6.0) yazılımdan gelen 6 adet tanımlayıcı ve ADMET (8.0) yazılımdan gelen bir adet tanımlayıcı en son modeli oluşturmaktadır. Bu tanımlayıcılar geometri-topoloji-atom ağırlıkları birleşiminden oluşan tanımlayıcılar, ağırlıklı bütünsel yapıya bağlı değişebilen tanımlayıcılar, bilgi indeksi tanımlayıcıları, moleküler özelliklere bağlı tanımlayıcılar, basit yapısall tanımlayıcılar, 2 boyutlu öz ilinti ve 2 boyutlu atom çiftlerinden oluşmaktadır. Elde edilen son modelin tahmin kapasitesi klor tüketim verisi bulunmayan çok çeşitli ilaç ve kişisel bakım malzemesini içeren bir dışsal veri set kullanılarak test edilmiştir. Önerilen kantitatif yapı-özellik ilişkileri modeli harici kimyasalları yapısall olarak %91 ini kapsamaktadır. Oluşturulan modelin uygulanabilirlik alanı tanımlayıcı aralığı yaklaşımı ile de kesin olarak tanımlanmıştır. Oluşturulan modelin tahmin kapasitesi test edilen çok sayıda ilaç ve kişisel bakım malzemesi için güvenilir bulunmuştur. Test edilen ilaç ve kişisel bakım ürünleri içerisinde en yüksek klor ihtiyacıyla öne çıkan grup antibiyotiklerdir.
Risk assessment for a denim manufacturing plant in Turkey

Türkiye'de kot kumaşı üreten bir tekstil fabrikasında risk analizi çalışması yapılmıştır. Çalışma Avrupa Birliği'nin Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Direktifi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın kapsamı fabrikada bulunan tehlikeli kimyasallardan ötürü oluşabilecek bir yangın ya da patlamanın riski olarak belirlenmiştir. Riskin etki grubu olarak insan seçilmiştir; etki grubunda olan insanlara, fabrikada çalışan işçiler, fabrikanın etrafındaki endüstrilerin çalışanları ve fabrika etrafında yaşayan sakinler dahildir. Yarı niceliksel risk analizi için denetim listesi, risk değerlendirme formları ve matriks methodu kullanılmıştır. Fabrikada belirlenen en yüksek riskler toz patlaması, doğal gaz yangın ve patlamasıdır. Ayrıca, çeşitli nedenlerle, oluşabilecek herhangi bir yangın ve patlamanın boyutlarının kısa sürede büyüyebileceği tespit edilmiştir. Fabrikanın kimyasal deposunun tesis içinde en yüksek risk değerini taşıdığı görülmüştür. Toz patlaması ve doğal gaz yangını ve doğal gaz patlaması etki analizini saptamak üzere matematiksel modelleme çalışması yapılmıştır. Matematiksel modelleme yapıldıktan sonra, en yüksek risklerin gerçekleşmesi halinde yarıçapı 700 metreye ulaşabilen bir alanda binaların tahrip olabileceği ve insanların yer alanabileceği/ölebileceği anlaşılmıştır. Çalışmanın her aşaması fabrika yönetimi ile paylaşılmıştır. Riski indirgemek için fabrika yönetimine bazı önerilerde bulunulmuş, bu önerilerin bir kısmı hemen hayata geçirilmiştir.
An Evaluation of the application of ISO 9000 and ISO 14000 standarts from an economical

ISO 9000 Kalite Güvence Sistemi ve ISO 14000 Çevre Standardı birleştirilebilir iki standarttır. Bu birleşme sonucu ortaya çıkacak uygulama sonucunda hem para hem de zaman tasaruffu sağlayacaktır. Bu çalışmanın amacı, para ve zaman tasarrufu sağlayacak olan böyle bir birleşmenin yararlarım bir vaka çalışmasıyla kanıtlamaktır. ISO 9000 ve ISO 14000'in uygulama masrafları ilk olarak birbirlerinden bağımsız uygulanmaları bağlanımda ele alınacak, daha sonra her İM standardın bir arada uygulanması halinde doğması beklenen maliyet azalması incelenecektir. ISO 9000 Kalite Güvence Sistemi ve ISO 14000 Çevre Standardının ortak konulan ele alması sebebiyle birleşmeleri durumunda politikanın hazırlanması, planlama, uygulama, değerlendirme, iiyileştirme ve denetim gibi faaliyetlerin tekrarlanmasına gerek kalmayacaktır. Hem ISO 9000, hem de ISO 14000 standartları şirketlerin kendi istekleri doğrultusunda benimsenen standartlardır. Dolayısıyla şirketlerin gerekli yasal belgelere sahip olma zorunluluğu yoktur. Kamuoyunun baskısı, müşterilerin çevre ve kalite ile ilgili ve uluslararası ticaretin evrenseUeştirilmesi, şirketlerin zorunlu tutulmayan bu standartları giderek benimsemelerim sağlamaktır. Bu çalışma, her iki standartm ortak noktalan olması gerekçesinden yola çıkarak, hızlı bir şekilde birleştirilmesi ve uygulamaya konulmasının para ve zaman tasaruffu açısından önemini vurgulamaktadır.
Tekstil atık sularından indigo boyarmaddesinin geri kazanımının araştırılması

Günümüzde insan nüfusu ile orantılı olarak hızlı bir gelişim gösteren ve büyüyen tekstil endüstrisi, atık yönüyle ciddi çevre ve sağlık sorunları oluşturmaktadır. Ayrıca alıcı ortama gelişigüzel verilen boyar maddeli atıksular, suyun ışık geçirgenliğini azaltacağından dolayı foto-sentetik aktiviteyi negatif etkilemektedir. Aynı zamanda boyar maddelerin bazı sucul organizmaların bünyesinde toksin ve kanserojen etkiler bırakmaktadır. Dolayısıyla boyar madde içeren tekstil endüstrisi atıksularının renk giderimi ekolojik açıdan büyük önem arz etmektedir. Özellikle Türkiye'de İndigo boyar maddeleri, pamuklu kumaş üretimi yapan tekstil fabrikalarında özellikle kot kumaş imalatında yaygın bir şekilde kullanılmaktadır ve alıcı ortamlara deşarj edilmektedir. Ülkemizde indigo boyar maddelerin kullanıldığı pamuk ve kot boyama prosesine sahip endüstrilerde atıksulardan indigo boyar maddesi geri kazanımı yapılmamaktadır. Bu tez kapsamında, denim fabrikalarında indigo boyar maddesi ile kot kumaş üreten endüstrisinin oluşturduğu hem atıksu miktarı ve kirletici derecesini düşürmek hem de fiziksel ve kimyasal uygulamalar ile indigo boyar maddesinin geri kazanımı sağlanmıştır. Bu amaçla, tekstil atıksuyu ilk olarak süzülerek fiziksel tutma-ayırma işlemi ile suda çözünmeyen katı partiküller ve lifler ayrıldı. Sonra oda sıcaklığında H2O2 -KI ve etanol ilavesiyle, boya banyosunda bulunan indigo boyar maddesi ve diğer bazı kimyasallar birlikte çöktürülerek süzüldü. Bu çökelti saf su ortamına alınarak suda çözünen safsızlıklar bertaraf edildi. Böylece, geri kazanılan indigo boyar maddesinin 1 H-NMR, FT-IR ve UV-Vis spektroskopik yöntemler ile yapısı aydınlatılarak ticari indigo ve literatürlerler ile kıyaslandı. En fazla miktarda geri kazanılan indigo boyar maddesi 0,0234 g olup, 0,5 g KI ve 100 ml etanol ortamından elde edilmiştir. En az miktarda geri kazanılan indigo boyar maddesi ise 0,0132 g ile 0,4 g KI ve 50 mL etanol ortamından elde edilmiştir.
Otomotiv yan sanayinde ISO:9001 kalite ve ISO:14001 çevre yönetim sistemlerinin entegrasyonu

Bu çalışmada otomotiv sektöründe faaliyet gösteren bir firmada, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi çalışmaları ve bu sistem gerekliliklerinin Kalite Yönetim Sistemi ile entegre edilmesi anlatılmaktadır. Firma, Entegre Yönetim Sistemi ile sürekli gelişimi sağlamayı öncelikli stratejileri arasında belirlemiş ve bu kapsamda ISO 9001: 2000 Kalite, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemleri ile Entegre Yönetim Sistemi oluşturmayı hedeflemiştirBu kapsamda ISO 14001 Projesi, proje planının hazırlanması ile başlatılmıştır. Operasyonun çevresel boyutlarının incelenmesi ile yapılacak aksiyonlara yönelik ön bütçe belirlenmiştir. Oluşturulan proje ekibi liderliğinde yasal mevzuatlar kapsamında sistem çalışmaları yürütülmüştür. Sistem ile ilgili dokümantasyon yapısı oluşturulmuş ve ortak konular Kalite Yönetim Sistemi ile entegre edilmiştir. Kurulan sistem, yapılan iç denetimlerin ardından, bağımsız bir dış denetim firması tarafından belgelendirilmiştir. Kurulan yönetim sistemi ile firma bünyesinde proaktif çevre kültürü oluşturulmaya başlanmıştır. Çevresel unsurların değerlendirilmesi, atıkların uygun yöntemlerle bertarafı ve hazırlanan dokümantasyon ile tüm tesislerde çevre standartları belirlenmiştir. Öngörülen çevre unsurlarının kontrol yöntemleri Üst Yönetimin gerekli kaynağı sağlaması ile başarıyla uygulanmıştır. İzleme ve ölçüm faaliyetlerinin işletilmesi, düzeltici ve önleyici faaliyetler, iletişim ve sürekli eğitimler ile kurulan sistem sürekliliği sağlanmaktadır.
Sapanca Gölünün su bütçesinin belirlenmesi

Bu çalışmada, Sapanca Gölü'nün su bütçesi analizleri araştırılmaktadır. Su bütçesi analizinde bütün verilerin belirlenmesi gerekmektedir. Bu verilerden bazılarının eksikliği sonucu olumsuz etkileyecektir. Özellikle yeraltı suyunun giren ve çıkan debiler genellikle belirsizdir. Bunun için kuyular açılmalıdır. Buharlaşma ve yağış verileri meteoroloji bilgileri aynen kullanılmıştır. Korelasyon yapılmamıştır. Sapanca gölüne ait seviye miktarları belli olmadığından sonuçlar eksiktir.
Aluminyum, suni deri ve hidrojen peroksit sektörlerinde olası endüstriyel kaza senaryolarının insan, çevre ve proses güvenliği açısından incelenmesi

Türkiye de büyük endüstriyel kaza potansiyeline sahip, Seveso kapsamında sisteme kayıtlı 1.000 kadar işletme varken, toplam endüstriyel tesis sayısı 60 .000'in üzerindedir. Seveso kapsamına giren tesisler için özel olarak büyük endüstriyel kaza politikası hazırlanması istenilse de diğer endüstriyel tesisler için, bu mantıkta bütünleşik bir sistem kurgusu zorunluluğu bulunmamaktadır. Bu açıdan endüstriyel tesislerde insan çevre tesis/proses güvenliği açısından bütünleşik bir risk yönetimi sisteminin nasıl kurgulanması gerektiği sorusu akıllara gelmektedir. Buradaki asıl nirengi noktası, ciddi boyuttaki endüstriyel kazalara sebep olması muhtemel kritik etmenlerin nasıl tespit edileceği, teknik emniyet zafiyeti oluşturacak senaryoların tahmini ve sonuçları açısından insana- çevreye- tesise vereceği potansiyel zarar- etki düzeyinin nasıl belirleneceği, sonrasında ise ne gibi önlemler alınacağıdır. Genel olarak bakıldığında, prosesi gereği özellikle tehlikeli kimyasal kullanan tesislerin büyüklükleri ve makine parkurlarının karmaşıklığına bağlı olarak, proseste yanlış giden şeylerin zamanın da farkına varılması ve olası etkileşimlerin tahmin edilmesi pek mümkün değildir. Bu noktada sistemsel bir kurgu ve farklı yöntemlerle risk değerlendirme çalışmaları yapılması; yani proses- işletme, bakım-onarım, idari -yönetimsel, insan faktörü, makine ekipman, yazılım -otomasyon vb. birçok sosyo-teknik hatanın gerçekleşmeden önce, zamanında fark edilebilmesi veya gerçekleşse dahi etkilerinin sınırlandırılması için risklerin tespiti ve mevcut ya da olması gereken kontrol mekanizmalarının belirlenmesi zorunludur. Bu çalışmada; kapsam dışı, orta ve küçük ölçekli alt seviyeli kuruluş ya da üst seviyeli kuruluş ayrımı olmaksızın potansiyel olarak ciddi endüstriyel kaza riski taşıyan tesislerde risk yönetimi açısından nasıl bir sistem izlenmesi gerektiği, uygulama örnekleri ile anlatılmaya çalışılacaktır. Esasen risk yönetimi açısından endüstriyel kaza senaryolarının belirlenmesi ve değerlendirilmesi çalışmalarında bilinen birçok farklı metodoloji, birlikte kullanılarak, hibrit bir sistem yürütülür. Bu açıdan yürütülen çalışmada, farklı metotlar ve uygulama örnekleri sunularak genel geçer rehber bir kaynak oluşturulması amaçlanmıştır. Çalışma en genel perspektifte sırasıyla; öngörülen ciddi endüstriyel kaza tehlikelerinin belirlenmesi, makine kimyasal çevresel iş bazlı ve proses bazlı risk değerlendirme yöntemleri ile kritik major risklerin belirlenmesi, mevcut ve olması gereken teknik emniyet ve güvenlik bariyerlerinin tanımlanması, referans kaza senaryoları üzerinden papyon diyagramlarının oluşturulması, senaryolara karşı bariyer performanslarının değerlendirilmesi, total risk yönetimi etkinliğinin değerlendirilmesi, tesis güvenlik açığının etki alanlarının haritalandırması ve acil durum eylem planı oluşturma bölümlerinden oluşmaktadır. Çalışmanın alt kırılım ve uygulama kısımlarında ise alüminyum, suni deri ve hidrojen peroksit sektörlerinde faaliyet gösteren işletmelerde örnek çalışmalar yapılmıştır.
Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde Türkiye'de kağıt sektörü için çevre standartları ve atık kağıt geri kazanımı

Bu çalışmada, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne uyumu sürecinde kağıt sektörü için getirilen çevre standartları ve atık kağıt geri kazanımı incelenmiştir. Bu amaçla çalışma sunulurken öncelikle AB'ye aday olan ülkemizdeki kağıt sektörü detaylı olarak araştırılmış, AB ile karşılaştırılmış ve kağıt sektörünü ilgilendiren Avrupa Birliği çevre direktifleri incelenerek Türkiye'deki son durum ortaya koyulmuştur. Atık kağıtın ülkemizdeki durumunu göstermek amacıyla Ankaş Kağıt Firması uygulama örneği olarak seçilmiştir. AB'de komite kararlarına göre kağıt sektörünü kısıtlayabilecek üç husus vardır. Bunlar; enerjinin ve doğal kaynakların verimli kullanılması ve tasarrufu, eco-label alacak ürünlerin üretildikleri proseslerin belirli çevre kalite standartlarını sağlaması ve atık kağıt geri kazanımıdır. Bu amaçlardan hareketle, Türkiye'nin gerek AB'ye giriş sürecinde çevre konusunda istenen şartlan yerine getirmesi, gerekse hammadde maliyetlerinin yüksek ve hammaddenin sınırlı oluşu göz önüne alınırsa, ülkemizin kağıt sektöründe yenilemelere gitmesinin bir zorunluluk olduğu sonuçlan çıkanlmış ve değerlendirmeler yapılmıştır.
RR 124 reaktif boyarmaddenin elektrokoagülasyon metoduyla arıtımı

Anahtar Kelimeler: Elektrokoagülasyon, Demir elektrot, Reaktif boya. Bu çalışmada Reaktif kırmızı RR124 boya içeren boya atıksuyundan renk giderimi deneysel olarak D. C Elektrokoagülasyon kullanarak araştırıldı. Reaktif boyanın Elektrokoagülasyonunda; pH, elektroliz zamanı, ilk boya konsantrasyonu, iletkenlik ve akım yoğunluğu gibi değişik parametrelerin elektrokoagülasyon üzerine etkileri araştırılmıştır. Sulu fazdaki boya konsantrasyonu kurban anot olarak demir kullanıldığında etkili bir şekilde uzaklaştırıldı. Her bir çalışma değişkenleri için optimum çalışma aralığı deneysel olarak belirlendi. Reaktif boyanın ilk konsantrasyonu 100 mg/L ve kurban elektrot demir kullanıldığında sulu fazdaki reaktif boyanın rengi %100 olarak uzaklaştırıldığı deneysel çalışma sonuçlarıyla belirlendi. Reaktif boyanın etkili olarak uzaklaştırılması için, optimum akım yoğunluğu, pH ve elektroliz zamanı sırasıyla 1.351 m A /cm2, 8 ve 5 dakikadır.
Characteristics and chemistry of odors from selected industrial facilties in İzmir

İzmir'de bulunan deponi alanından, atıksu arıtma tesisi ünitelerinden, bir et entegre tesisinden ve Aliağa ilçesindeki petrokimya ve rafineri tesisinden kaynaklanan kokunun seviyeleri olfaktometri ve kokulu gazınkompozisyonu da gaz kromatografisi-kütle spektrometrisi yöntemiyle bu tez kapsamında incelenmiştir. Ayrıca bir endüstri bölgesi veya yerleşim alanına uzak olan kampus alanından karşılaştırma yapmak için örnekler alınmıştır. Kokulu hava örnekleri özel torbalar kullanılarak alınmıştır. Bu örnekler laboratuvarda adsorbantüpler üzerine konsantre edilmiş ve termal desorber ilaveli gaz kromatografisi-kütlespektrometrisi kullanılarak analizlenmiştir. Yapılan örnek alma ve analizler sonucunda kokulu gazın kompozisyonunda çok sayıda kokulu bileşik tespit edilmiştir. Kokulu gazların kompozisyonunda belirlenenmaddeler çeşitli aldehit, keton, halojenli bileşik, aromatik bileşik, uçucu yağ asitleri ve indirgenmiş kükürt bileşiklerini içermektedir. Yapılan istatistik analizler sonucunda koku konsantrasyonları ile kimyasal madde gruplarının konsantrasyonları arasında et entegre tesisi dışındaki tüm kaynaklarda bir ilişkinin olduğu bulunmuştur. Aldehit ve monoaromatik bileşiklerin koku konsantrasyonu en iyi ifade eden gruplar olduğu tespit edilmiştir. Kokuya katkı oranlarına bağlı olarak yapılan değerlendirmede propanal, toluen ve hidrojen sülfürün örnek alınan kentsel ve endüstriyel koku kaynaklarında kokukonsantrasyonları içinde en önemli yeri tuttuğu belirlenmiştir.
Kumaş boyaması yapan kahramanmaraş tekstil fabrikaları atıksularının ultrases fenton ve fenton oksidasyonuyla arıtımının araştırılması

Bu çalışma kapsamında Kahramanmaraş'ta kumaş boyaması yapan bir fabrikadan alınan tekstil atıksuyunun fenton ve ultrases fenton metoduyla arıtımı araştırılmıştır. Deneysel çalışmalar sonucunda elde edilen verilere göre fenton oksidasyon metodu için optimum şartlar pH=3,0, demir iyonu konsantrasyonu=0, 20 g/L, H2O2konsantrasyonu=2, 22 g/L, temas süresi= 90 dakika olarak belirlenmiştir. 60 dakikalık çökelme süresi sonunda elde edilen Pt-Co verimi % 97 ,11; RES verimi 436 nm'de %96,79, 525 nm'de % 97 ,83, 620 nm'de % 97,81 olarak bulunmuştur. Optimum KOİ giderimi %88, 97 ve AKM giderimi %77, 14 olarak bulunmuştur. Ultrases fenton oksidasyon metodu için ise 35 kHz ultrasonik frekans altında, optimum pH=3,0, demir iyonu konsantrasyonu = 0,20 g/L, H2O2 konsantrasyonu= 1.65 g/L, temas süresi= 60 dakika olarak bulunmuştur. 60 dakikalık çökelme süresi sonunda renk giderimi Pt-Coverimi % 97 ,48; RES verimi 436 nm'de % 96 ,65, 525 nm'de % 98 ,26, 620 nm'de % 98 ,77bulunarak rapor edilmiştir. Aynı şartlarda gerçekleştirilen deneysel çalışmalar sonucunda en iyi KOİ ve AKM giderim verimi % 88.26 ve % 74.28 olarak hesaplanmıştır. Ayrıca bu çalışmada kullanılan tekstil atıksuyunun arıtımı için fenton ve ultrases fenton oksidasyon metodlarının giderim verimleri kıyaslanmıştır. Buna göre ultrases fenton oksidasyon metodu ile en iyi arıtım sağlanmıştır.
Endüstride kullanılan titanyum dioksit (TiO2) ve çinko oksit nanopartiküllerinin arpa ve ekmeklik buğday bitkileri tarafından alınımının ve birikiminin incelenmesi

Nanopartiküller giderek artan sayıda ticari ürün olarak piyasaya sürülmekte ve bu ürünlerin üretimi çevresel ortamlara yayılmasını arttırmaktadır. Bitkiler, nanopartiküllerin besin zincirine girmesinde önemli bir potansiyele sahiptir. Şimdiye kadar, nanopartiküllerin bitkiler üzerindeki etkileri konusunda yapılan araştırmalar az olup, nanopartiküllerin toksik etkilerini ve bitkiye alımını gösteren literatür çalışmaları çelişkilidir. Bu çalışmada, iki tarımsal açıdan önemli tarım bitkisinde (arpa ve buğdayda, ZnO ( 30 nm) ve TiO2 ( 30 nm) olmak üzere iki metal oksit nanopartikülünün fitotoksisitesi, bitkiye alım ve antioksidan seviyelerine etkisi araştırılmıştır. Denemeler iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Artan derişimlerde ZnO ve TiO2 nanopartiküllerine (0, 5, 10, 20, 40 ve 80 mg/L) maruz bırakılan buğday ve arpa tohumları, birinci aşamada 7 gün süreyle tohum çimlenmesi ve kök uzaması testlerine maruz bırakılmıştır. İkinci aşamada ise çimlenen bitkiler torf ortamına aktarılarak 14 gün süreyle yetiştirilmiştir. Toplam 21. gün hasat edilen bitkilerin yeşil aksamlarında klorofil içerikleri ve antioksidan seviyeleri ile Ti ve Zn alımları belirlenmiştir. Kullanılan her iki bitki türünün tohum çimlenmesine TiO2 ve ZnO nanopartiküllerinin herhangi bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Buğday ve arpa bitkisinin TiO2 ve ZnO nanopartikülüne maruziyeti sonucunda kök uzamasında farklı tepkiler gösterdiği belirlenmiş olup arpa bitkisi üzerine TiO2 ve ZnO nanopartikülleri pozitif etki göstererek gövde uzamasının artmasına sebep olmuştur. Glutatyon seviyelerinde arpa-TiO 2 denemesi hariç diğer denemelerde azalmaların olduğu prolin seviyesinde ise arpa-ZnO denemesi hariç diğer denemelerde artışların olduğu belirlenmiştir. Antioksidan seviyeleri açısından buğday denemelerinde 20 mg/kg derişiminin önemli olduğu belirlenmiştir. Arpa ve buğday bitkilerinde TiO2 nanopartikül stresine bağlı SOD aktivitesinde artış ve azalışların olduğu, ZnO nanopartikül stresinde ise her iki bitkinin SOD aktivitesinin azaldığı belirlenmiştir. Arpa bitkisinin her iki nanopartikül türünü de bünyesine aldığı belirlenmiş olup en yüksek alımın 40 mg/kg derişiminde olduğu gözlenmiştir. Tüm bu veriler değerlendirildiğinde, tez kapsamında kullanılan ekmeklik buğday türünün arpa türüne göre TiO2 ve ZnO nanopartiküllerine daha duyarlı olduğu ve TiO2 nanopartikülünü