Gebe kadınlarda trimesterlere göre idrarda iyot düzeyleri ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi

Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu araştırmada; Konya ilinde yaşayan gebe kadınlarda trimesterlere göre idrarda iyot düzeyleri ve beslenme durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 15-49 yaş aralığında, 1-40 haftalık gebeliği olan 395 gebe alınmıştır. Katılımcılara araştırmacı tarafından hazırlanan 54 sorudan oluşan anket formu yüz yüze görüşme tekniği ile uygulanmıştır. Katılımcılardan alınan idrar örneklerinde iyot düzeyleri spektrofotometrik bir yöntemle ölçülmüştür. Tüm katılımcıların medyan idrar iyot düzeyleri 91,90 g/L (104,54 71, 68 g/L) olarak ölçülmüştür. 1. trimesterdeki (n=131), 2. trimesterdeki (n=133) ve 3. trimesterdeki (n=131) gebelerin medyan idrar iyot düzeyleri sırasıyla 104, 00 g/L (117,83 76, 71 g/L); 93,00 g/L (107,59 63, 50 g/L); 71,00 g/L (88,13 71, 67 g/L olarak bulunmuştır. Gebelerin trimesterlerine göre idrar iyot düzeyleri mukayese edildiğinde, 3. trimesterde idrarla atılan iyot düzeyleri diğer trimesterlere göre anlamlı derecede düşük bulunmuştur (p<0,05). 395 gebenin %78,70'inde idrar iyot düzeyinin yetersiz (<150 g/L), %21,30'unun ise yeterli (>150 g/L) sahip olduğu tespit edilmiştir. 1. trimesterdeki gebelerin %77,90'nında, 2. trimesterdeki gebelerin %75,90'ında, 3. trimesterdeki gebelerin %82,40'ında idrar iyot düzeyinde yetersizlik (<150 g/L) olduğu tespit edilmiştir. İdrar iyot düzeyi yetersizliği ile trimesterler arası fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). İdrar iyot düzeyleri açısından derecelendirildiğinde ise; 1. trimesterdeki gebelerin %9,90'ında ciddi düzeyde iyot yetersizliği (0-49 g/L), %36,60'ında orta düzeyde iyot yetersizliği (50- 99 g/L), %31,30'unda hafif düzeyde iyot yetersizliği (100- 149 g/L), %16,80'inde iyot düzeyinde yeterlilik (150- 249 g/L), %5,40'ında iyot fazlalığı (250- 499 g/L) tespit edilmiştir. 2. trimesterdeki gebelerin %15,80'ninde ciddi düzeyde iyot yetersizliği (0-49 g/L), %38,30'unda orta düzeyde iyot yetersizliği (50- 99 g/L), %21,80'ninde hafif düzeyde iyot yetersizliği (100- 149 g/L), %20,30'unda iyot düzeyinde yeterlilik (150- 249 g/L), %3,80'inde iyot fazlalığı (250- 499 g/L) tespit edildi. 3. trimesterdeki gebelerin %34,40'ında ciddi düzeyde iyot yetersizliği (0-49 g/L), %35,10'unda orta düzeyde iyot yetersizliği (50- 99 g/L), %13,00'ında hafif düzeyde iyot yetersizliği (100- 149 g/L), %13,70'inde iyot düzeyinde yeterlilik (150- 249 g/L), %3,80'inde iyot fazlalığı (250- 499 g/L) tespit edilmiştir. Trimesterler ile iyot yetersizliğinin derecesi arasında istatistiki açıdan anlamlı fark olduğu saptanmıştır (p<0,05). Bu farkın 3. trimesterde ciddi düzeyde iyot yetersizliği olan gebelerden kaynaklandığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, çalışmamıza katılan gebelerin idrar iyot düzeylerinde yetersizlik olduğu ve trimesterler ilerledikçe bu yetersizliğin daha da arttığı belirlenmiştir. Bu durumu engellemek için özellikle birinci basamakta ve sağlık hizmetlerinin yürütüldüğü her kurumda hekimler ve hemşireler gebelik öncesi ve gebelik dönemini de içine alacak şekilde iyot içerikli gıdalarla beslenme konusunda bilgi vermelidir. İyot yetersizliği tespit edilen gebelerde ise yeterli iyot içerikli vitamin kullanımı konusunda destek verilmelidir.