turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Determination of organic particle composition in ankara atmosphere and investigation of their contribution to receptor modeling

Bu çalışmanın iki temel amacı bulunmaktadır. İlk hedef, Ankara atmosferindeki organik partikül madde düzeylerini ve zaman içeresinde gösterdikleri değişimleri ve bu değişimlere katkıda bulunan faktörleri belirlemektir. İkinci hedef ise, organik partikül maddelerin analizi ile bazı izleyici bileşiklerin belirlenmesi ve bunları kullanarak kaynak belirleme çalışmalarının çözünürlüğünü arttırmaktır. Bu çalışmada, Ankara'da bulunan iki farklı istasyondan toplanan örneklerde 45 partikül organik madde analizi gerçekleştirilmiştir. İlk istasyon ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü park alanından bulunan, yarı-kentsel; ikinci istasyon ise, Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde bulunan, kentsel olarak sınıflandırılan örnekleme istasyonudur. Örnekleme Temmuz 2014'de başlamış ve Eylül 2015'de sonlandırılmıştır. Kentsel istasyondan 336 günlük PM2. 5 örneği, yarı-kentsel istasyondan 275 günlük PM2. 5 örneği ortalama 1,08 m3 dak- 1 hava akımı ile yüksek hacimli örnekleyici yardımı ile toplanmıştır. Analiz edilen maddeler beş ana başlıkta toplanmaktadır: PAHlar, n-alkanlar, n-alkanoik asitler, levoglukosan ve EK-OK. Bu maddelerin zamansal ve mevsimsel değişimleri incelenmiştir. Bunun yanı sıra, EPA PMF 5.0 modeli kullanılarak kaynak çözümleme çalışması gerçekleştirilmiş ve optimize edilen model sonuçlarına göre kentsel ve yarı-kentsel istasyon için sekiz kaynak ortaya konmuştur. Kentsel istasyon için iki yanma faktörü, bir doğalgaz yanma faktörü, bir yol tozu faktörü, iki yemek pişirme faktörü, bir biyokütle yakılması faktörü ve bir bitkisel emisyon faktörü belirlenmiştir. Yarı-kentsel istasyon için iki yanma faktörü, bir biyokütle yanma faktörü, bir araç emisyon faktörü, bir doğalgaz yanma faktörü, bir bitkisel emisyon faktörü, bir yemek pişirme faktörü ve bir ikincil organik aerosol emisyon faktörü belirlenmiştir.
Modelling residential end-use electricity consumption using statistical and artificial intelligence approaches and determining the effective saving measures

Hem elektrikli cihaz sahipliliği hem de elektrikli cihazların özellikleri evsel elektrik tüketimini önemli ölçüde belirlese de her bir cihazın sebep olduğu elektrik tüketimi hane halkının cihazları kullanım şekillerine de bağlıdır. Cihaz bazında evsel elektrik tüketiminin belirlenebilmesi için çeşitli yaklaşımlar üzerinde çalışılmıştır. 1980'lerden bu yana kullanılan ve istatistiksel yaklaşımlardan biri olan Şartlı Talep Analizi cihazların kullanım şekli, cihaz özellikleri, hava durumu, piyasa ve detaylı fatura bilgilerini göz önünde bulundurarak cihaz bazında elektrik tüketiminin belirlenebilmesi için uygulanan bir tahmin metodudur. 1990'lı yıllardan bu yana, yapay zeka modelleme yaklaşımlarından olan yapay sinir ağı ve bulanık mantık kavramları, cihaz bazında elektrik tüketimini belirlemek için cihaz ve kullanıcı ile ilgili çeşitli bilgiler kullanılarak uygulanmıştır. Yapay sinir ağları ve bulanık mantığın tahmin performans kabiliyetini birleştiren yapay zeka tabanlı bir yaklaşım olan adaptif ağ tabanlı bulanık çıkarım sistemi, su kalitesi, saatlik elektrik yükü talebi ve hava kirliliği gibi çeşitli konulara uyarlanmıştır. Yapılan literatür araştırmasına göre, AABÇS yaklaşımının daha önce konut sektöründe nihai elektrik tüketiminin modellenmesi amacıyla kullanılmadığı görülmüştür. Bu çalışmada, cihaz bazında evsel elektrik tüketimini belirlemek için ŞTA tabanlı ve AABÇS tabanlı modellerin tahmin performanslarının karşılaştırılması hedeflenmiştir. ŞTA ve AABÇS modellerini geliştirmek için 260 eve ait büyük ve küçük ev aletlerini içeren 92 farklı tipte elektrikli cihaz özellikleri, hane halkı ve ayrıntılı fatura bilgilerini içeren detaylı bir anket çalışması kullanılmıştır. Daha sonra, ŞTA ve AABÇS modellerinin cihaz bazında toplam elektrik tüketimlerinin belirlenmesine yönelik tahmin performans kabiliyetleri karşılaştırılmıştır. Bu çalışmaya göre, çoklu doğrusallık ve regresyon analizleri yapıldıktan sonra %12, 1 ortalama mutlak hata yüzdesi ile ŞTA modeli geliştirilmiştir. AABÇS model geliştirme sürecinde ilk adım olarak, geliştirilen ŞTA modelinde kullanılan değişkenler AABÇS modeli için girdi olarak kabul edilmiştir. AABÇS modelinin test verilerine ait ortalama mutlak hata yüzdesi %17 hesaplanarak yedinci adımda model geliştirme süreci tamamlanmıştır. Ortalama mutlak hata yüzde değerlerinin yanı sıra, her bir yaklaşımın hata değerlerinin dağılımları doğrultusunda ŞTA modelinin cihaz bazında elektrik tüketiminin belirlenmesinde AABÇS modeline göre oldukça yüksek tahmin performansına sahip olduğu tespit edilmiştir. Çalışmanın son aşamasında, evsel elektrik tüketiminde cihaz bazlı etkileri tahmin etmek için farklı senaryolar uygulanmıştır. Aydınlatma, bulaşık makinesi ve çamaşır makinesinin kullanım şekilleri dikkate alınarak senaryolar uygulanmış ve toplam elektrik tüketiminde sırasıyla %0.7, %4,3 ve %1,4 oranında azalma olduğu gözlenmiştir.
Evsel atıksuların kesikli aktif çamur sistemiile arıtılabilirliğinin araştırılması

öz YÜKSEK LİSANS TEZİ EVSEL ATIKSULARIN KESİKLİ AKTİF ÇAMUR SİSTEMİ İLE ARITILABİLİRLİĞİNİN ARAŞTIRILMASI Ahmet EKER ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman : Prof. Dr. Ahmet YÜCEER Yıl : 2005, Sayfa: 108 Jüri : Prof. Dr. Ahmet YÜCEER : Doç. Dr. İlyas DEHRİ : Doç. Dr. Mesut BAŞIBÜYÜK Bu çalışmanın amacı kesikli aktif çamur sistemi ile evsel atıksularm antılabilirliğinin araştırılması için So/Xo oranı 0 ,26, 0,13 ve 0,08 olan yüklemelerde farklı havalandırma sürelerinde KOİ verimi, MLSS değişimi ve ÇHİ'i arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve KOİ giderme verimine göre reaktör performansının belirlenmesidir. Deneysel çalışma süresince reaktör sentetik atıksuyla beslenmiştir. Kesikli sistemin işletimi üç set olarak yapılmıştır. Her setin başlangıç ortalama MLSS konsantrasyonu sırasıyla 1500, 3000 ve 5000 mg/L'dir. Reaktör 5 dakika doldurma, (6, 12, 18, 24 ve 30 saat) havalandırma, 45 dakika çökeltme, 10 dakika boşaltma ve 30 dakika boş fazında işletilmiştir. Giriş KOİ konsantrasyonu her sette 400 20 mg/L'dir. Sistemin KOİ giderme verimi I. sette %87-92, Il. sette %91- 95 ve m. sette %89-94'tür.
Atık aktif çamurun darbeli eletrik alan ile ön arıtımı ve aerobik stabilizasyonu

Türkiye'de ve Dünya'da atıksu arıtımında çok yaygın kullanılan biyolojik arıtma metodu aktif çamur prosesi olarak bilinir. Bu tez çalışması kapsamında, bu prosesten atık olarak çıkan ve arıtılması gereken atık aktif çamurun, çevre mühendisliği alanında yeni bir teknik olan Darbeli Elektrik Alan ile ön arıtımı ve ön arıtım sonrası aerobik olarak stabilizasyonu incelenmiştir. Bu çalışmada, Isparta Belediyesi Kentsel atıksu artıma tesisi aktif çamur havuzu geri devir hattından alınan atık aktif çamur kullanılmıştır. PEF sistemini etkileyen çamur iletkenlik değerinin, PEF reaktörüne uygulanan gerilimin, çamur akış hızının, katı madde miktarının, pH ve sıcaklığının PEF arıtım performansı üzerine etkileri belirlenmiştir. Optimizasyon sonucu PEF arıtımınn çamur iletkenlik değeri ve akış hızı ile ters, uygulanan gerilim, çamur sıcaklığı, katı madde içeriği ile doğru orantılı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca PEF arıtımı için çamur pH değerinin 7-8 olması, arıtma verimini arttırdığı görülmüştür. Aerobik stabilizasyon çalışmasında, 10 litre hacme sahip aerobik reaktör ile PEF arıtımı sonrasıçamurun aerobik çürüme özellikleri araştırılmıştır. Ayrıca aerobik çürüme boyunca çamur su verme ve filtrenebilirlik özellikleri üzerindeki etkileri de tespit edilmiştir. Çalışma sonunda, PEF'in çamurun aerobik çürüme verimini arttırdığı tespit edilmiştir. PEF ile ön arıtılmış çamurun aerobik stabilizasyonu, ön arıtılmamış çamur ile karşılaştırıldığında aerobik çürütücüde toplam KOİ giderim verimi %3.16, ÇKOİ giderim veriminin %31.74, TKM, AKM, UAKM, UKM giderimlerini sırasıyla, %14, %23, %31, %27.9, arttırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca PEF ile ön arıtım nütrient bakımında azot ve fosfor değerlerini sırası ile %27.57, %10 değiştirmiştir. Filtrelenebilirlik ve su verme özelliklerinin belirlenebilmesi için KES, filtre süresi, viskosite değişimleri incelenmiş ve PEF ile ön arıtım sonrasında kontrole göre KES %55, filtre süresi %35, viskosite %24. 2 değiştiği görülmüştür.
TS-EN-ISO 14001 çevre yönetim sisteminin makine üreten bir fabrikada uygulanması

çalışmada ISO 14001 Çevre Yönetim Sisteminin ortaya çıkışı, hangikuruluşlara uygulanabildiği, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi standartları ve bu standartların özellikleri, kuruluşlara ne gibi faydalar sağladığı, uluslararası düzeyde çevrenin hangi boyutlarda olduğu, Türkiye'nin çevre boyutu ve çevre politikaları incelenmiştir. Türkiye'de faaliyet gösteren, daha önceden kurulmuş bir kalite yönetim sistemine sahip olan, makina üreten bir fabrikanın çevreye verdiği zararlartesbit edilmiştir. Daha sonrasında çevre yönetim sisteminin kurulması için gerekli olan düzeltici ve önleyici faaliyetler başta olmak üzere önlemler alınıp, gerekli dokümanlar hazırlanmıştır. ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemibelgesinin alınması için yapılan tetkiklerden bahsedilmiştir.
Kentsel atıksu arıtma tesisleri ve işletme sorunları

Bu çalışmada, kentsel atıksu arıtma tesislerine gelen atıksuların kaynakları, miktarı, özellikleri ile uygulanan arıtım prosesleri değerlendirilerek karşılaşılan işletme sorunları ve sorunlara yönelik çözüm önerileri belirlenmiştir. Kocaeli ilinde faaliyet gösteren evsel ve endüstriyel atıksuların arıtıldığı 42 Evler Atıksu Arıtma Tesisi ile sadece evsel atıksuların arıtıldığı Plajyolu Atıksu Arıtma Tesisi'nin son iki yıla ait proses, giriş ve çıkış atıksu analiz sonuçları değerlendirilerek atıksu karakterizasyonu yapılmıştır. Tesislerde uygulanan arıtma prosesleri hakkında detaylı bilgi verilmiş, karşılaşılan işletme sorunları tanımlanmış ve çözüm önerileri sunulmuştur. Atıksu arıtma tesislerinin planlama ve işletme sürecinde atıksu karakterizasyonunun bilinmesi, uygun işletme parametrelerinin seçilmesi ve yapılan sağlıklı bir bakım yönetiminin işletme sorunlarının çözümünde önemli rol oynadığı belirlenmiştir.
Akyatan lagünü'nde su kalitesinin bilgisayar destekli analizi

Bu çalışmada, Türkiye'nin en büyük lagün gölü olan ve Ramsar Alanı içerisinde bulunan Akyatan Lagünü'nde Haziran 2008 -Kasım 2008 dönemleri arasında sıcaklık, çözünmüş oksijen, pH, alkalinite, elektriksel iletkenlik, tuzluluk, çözünmüş katı madde, klorür, askıda katı madde, sülfat, toplam fosfor, nitrit (NO2), nitrat(NO3) gibi fiziksel ve kimyasal parametrelerin değişimleri 14 farklı istasyonda aylık periyotlarda izlenmiştir. Elde edilen bu veriler DHI firması tarafından geliştirilen MİKE 21 HD ve AD bilgisayar programı kullanılarak su kalitesinin değişimi tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonuçta; Akyatan lagünü yüzey suyunda ÇO miktarı kalite parametresi sınıflarına göre II. Kalite su sınıfına girdiği saptanmıştır. Lagünün batı bölgesinde Tuzluluk, Eİ, ÇKM ve Cl değerlerinin, deniz suyunda bulunan değerlerden daha yüksek değerlere olduğu gözlenmiştir. AKM değerinin yağış, rüzgar ve dalganın etkisiyle yükseldiği saptanmıştır. Sülfat değerinde çok yüksek sonuçlara rastlanmamış ancak, drenaj kanallarındaki sülfat sonuçlarının, lagüne göre daha düşük seviyelerde seyrettiği görülmüştür. Su kalitesini gözlemek amacıyla analiz edilen bütün parametreler; MİKE 21 HD ve AD bilgisayar programı kullanılarak gölün batimetrisi oluşturulmuş ve bu kalite parametrelerinin mevcut durumu hakkında bilgiler elde edilmiştir.
Atıksu arıtımında ekipman revizyonu ile enerji optimizasyonu

Bu çalışma; Gebze İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisinde havalandırma ünitesindeki oksijen ihtiyacı için harcanan elektrik enerjisinin azaltılması ve arıtma sisteminin toplam işletme maliyetinin düşürülmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışan bir ileri biyolojik kentsel atıksu arıtma tesisinde tesisin giriş parametrelerine bakılarak havalandırma ünitesinde harcanan elektrik enerjisi için havalandırma ekipmanları arasında karşılaştırmalar yapılarak yeni kurulan havalandırma sisteminin ekonomik analizi yapılmıştır. Gebze İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisinde tesisinin giriş KOİ, TN, debi, fazla çamur ve enerji sarfiyatı verileri iki yıl boyunca kaydedilmiş olup bu veriler ışığında tesisin iki farklı ekipman ile harcadıkları elektrik enerjisi ilişkileri incelenmiştir. Arıtma tesisinde; % 93 AKM, % 90 KOİ, %95 BOİ5 giderim veriminin gerçekleştiği gözlenmiştir. Buna göre yapılan hesaplarda, tesiste manyetik yataklı turbo blowerlerin kullanılmasıyla havalandırma ünitesindeki enerji tüketiminin yaklaşık % 30 oranında azaldığı görülmüştür.
Environmental impacts of fish farms

Her faaliyetin ekosistem üzerine bir etkisi olduğu gibi, balık üretim çiftliklerinin de ekosistemde etkisinin olması doğaldır. Balık yetiştiriciliğinde oluşan bu etkileri karasal ve sucul ekosistemlerde incelemek yanlış olmaz. Bu çalışmada, balık üretim çiftliklerinde kirlilik oluşturan kaynakların neler olduğu; tesislerde kullanılan yem, kimyasal maddeler ile balık dışkıları ve ölülerinden kaynaklanan organik ve inorganik maddelerdeki değişimler incelenmeye çalışılmıştır. Balık çiftliklerinde yenmeyen yemler, balık dışkıları ve ölü balıklardan kaynaklanan partiküler organik maddeler ile çözünmüş inorganik atıklar oluşur. İşletmenin taşıma kapasitesine göre sucul ortama azot, fosfor ve karbon girdisi ortamın taşıma kapasitesinin üzerinde oluşunca, ortamda ötrofikasyon denilen alg çoğalması görülebilmektedir. Sucul ekosistemin zamanla zenginleşmesi sonucu bentik mikro ve makro fauna ile flora topluluğunda partiküler atıkların çökelmesi ile değişiklikler oluşabilmektedir. Zamanla atıkların deniz zemininde birikmesi, zeminde sediment oluşumuna ve organik madde girdisinin uzun süreli devam etmesi ile bir dizi fiziksel ve kimyasal değişimlere neden olabilir. Genellikle aşırı besleme ve hatalı yemleme sonucu kolaylıkla kirlilik problemi oluştuğunu görmek mümkündür.
Remediation of heavy metal contaminated soils

Ağır metallerle kirlenmiş toprakların iyileştirilmesi için mevcut teknolojilerin çoğu oldukça pahalı teknolojiler olup iyileştirme sonunda arıtım gerektiren artıklar bırakmaktadır. Ancak, ağır metallerin topraktan sızmasını azaltmak için geliştirilen stabilizasyon/solidifikasyon teknikleri bu topraklar için oldukça ekonomik çözüm sağlamaktadır. Bu nedenle günümüzde ağır metallerle kirlenmiş toprakların immobolizasyon teknikleri kullanılarak iyileştirilmesinde bir artış vardır. Bu çalışma, başta Pb metali olmak üzere Cu ve Fe metalleri üzerinde en yüksek verime sahip immobilizasyon tekniğinin geliştirilmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda, Pb ile kirletilmiş toprak numunelerinde ve Kuzey Kıbrıs'ta bulunan eski bir maden işleme sahasından alman toprak numunesinde kesikli reaktör, TCLP ve kolon deneyleri gerçekleştirilmiştir. TCLP deney sonuçları, kireç ve çimentonun 1:15 bağlayıcı:toprak karışım oranında Pb metali üzerinde en yüksek verime sahip inorganik bağlayıcılar olduğunu göstermiştir. Aynı deney sonuları kirecin Cu ve Fe metalleri üzerinde sırasıyla 1:5 oranında % 94 ve 1:20 oranında % 90 immobilizasyon verimine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuçlara ilave olarak, kolon deneyi sonuçları 1:15 kireç:toprak karışım oranında başlangıç Fe ve Cu değerlerinin sırasıyla %1'den azının ve yaklaşık %10'nun sızdığım göstermiştir.
Determination of the changes of drought occurrence in middle east and north africa using regional climate modeling

Orta Doğu ve Kuzey Afrika kuraklığa ve yağışta meydana gelebilecek azalmalara en hassas olan uluslara sahip bölgedir. Bölgede artan nüfusla birlikte hane ve tarımsal kullanım için tatlı su ihtiyacı muhteşem ölçüde artmaktadır. Endüstri devriminden itibaren atmosferdeki emsalsiz CO2 artışıyla Dünya'nın iklimi değişmekte ve MENA bölgesinin tatlı su anlamında daha da kötü problemlerle karşılaşacağı öngörülmektedir. Bu çalışmayla kuraklık oluşumlarının şiddeti ve frekansındaki gelecek değişimlerin belirlenmesi ve bölgedeki ülkelerin olası şiddetli kuraklık koşullarına daha iyi hazırlanabilmesi için erken bir uyarı sistemi sağlanması amaçlanmıştır. Bu sebeple ilk olarak Max Planck Enstitüsü'nün MPI-ESM-MR küresel iklim modelinin çıktıları Abdus Salam Uluslararası Teorik Fizik Merkezi'nin Bölgesel İklim Modeli (RegCM4.4) kullanılarak 50 km çözünürlüğe düşürülmüştür. 1971- 2000 referans dönemine göre 2071- 2100 dönemi gelecek projeksiyonları için en karamsar emisyon senaryosu RCP 8.5 kullanılmıştır. Daha sonra kuraklık olasılıkları anlamında en kullanışlı iki indis olan Standartlaştırılmış Yağış İndisi ve Standartlaştırılmış Yağış Evapotiranspirasyon İndisi değerleri hesaplanarak kuraklık olasılıklarındaki değişimleri gösteren alansal dağılım haritaları çizilmiştir.
Uzun dönemli iklimsel verilerin analizi ile afet oluşturma profilinin incelenmesi

Çalışmada geçmişş dönem günlük yağış verileri incelenmiş, Türkiye genelindeki yağış profili çıkarılarak gelecek döneme ilişkin yapılacak olan çalışmalar ışık tutmak amaçlanmıştır. Türkiye'nin ortalama, maksimum yağış dizileri, uzun süreli değişiklikleri ve eğilimleri belirlenmiştir. Geçmiş dönem günlük yağış verileri incelenerek, 38 yıllık günlük yağış değerlerinin %10'unun altında yağan yağış miktarının, %90'ın ve %95'in üstündeki yağış miktarının artma veya azalma eğilimi belirlenmiştir. Aşırı yağışların arttığı bölgelerde, yağışların ikincil olarak heyelana maruz bölgelerde olup olmadığı tespit edilerek, ikinci bir afetin oluşabileceği bölgeleri belirlenmiştir. Kısa ve uzun süreli şiddetli yağış bilgilerine dayalı olarak, meteorolojik açıdan sel risk alanlarının standart zamanlardaki coğrafi dağılımları ve etki alanları incelenmiştir. Çalışmada Türkiye genelinde plüvyograf çalıştıran toplam 237 istasyonda standart zamanlardaki (1, 3, 6, 12 ve 24 saatlik) maksimum yağışları 1970 ? 2005 yılları için belirlenmiş ve ayrıca maksimum yağış değerlerinin tekerrür süreleri 2, 10, 25, 50 ve 100 yıl olarak analiz edilmiştir. Sahra tozunun Türkiye'deki yağışlara etkisinin varlığı araştırılarak olası bir tahmin erken uyarı sistemi olabilirliğini ve Sahra tozunun bulut oluşturma çekirdeği oluşturma kapasitesiyle ilgili çalışmalardaki yaklaşımların doğruluğunun, ekstrem yağışlara teknolojik yöntemlerle bakılarak incelenmiştir.
Assessment of volatile organic compounds in ambient air in Aliağa

Aliağa, Türkiyedeki en önemli endüstriyel bölgelerden biridir ve bölgede atmosfere organik kirleticiler veren çok sayıda sanayi tesisi mevcuttur. Ancak, Aliağa atmosferindeki organik kirleticilerin konsantrasyonlarının belirlenmesi için şimdiye kadar bir ölçüm çalışması yapılmamıştır. Bu çalışmada, benzen, toluen, ksilen ve formaldehit gibi uçucu organik bileşiklerin Aliağa kent atmosferindeki konsantrasyonları ölçülmüştür. Benzen, toluen ve ksilen analizleri aktif karbon adsorbsiyon analiz yöntemi kullanılarak gaz kromotografısinde yapılırken formaldehit, iki farklı kolorimetrik metodla analiz edilmiştir. VOC konsantrasyonlarının zamana karşı değişimini belirlemek için örnekler günün değişik saatlerinde ve değişik aylarda alınmıştır. Benzen, toluen, p-ksilen, m- ksilen ve o-ksilen konsantrasyonları sırasıyla 0 .8-35.5, 0 .4-100.7, 7 .3-25.6, 5 .6-97.1, ve 5.6-28. 8 ug/m 3 arasındadır. Bölgede önemli VOC kaynakları olmasına rağmen benzen konsantrasyonları örnekleme ve analiz yöntemlerine bağlı olarak beklenenden düşüktür. İki farklı metodla yapılan formaldehit ölçümleri karşılaştırılabilir konsantrasyon değerleri vermiştir. İki saatlik entegre numunelerde formaldehit konsantrasyonları 101- 180 ug/m 3 arasında değişmektedir.
Aktif çamur ve portakal posasının biyogaz üretim verimleri ve bazı önişlemlerin biyogaz üretim verimine etkilerinin araştırılması

Arıtma çamuru ve portakal posası, potansiyel ve yaygın olarak üretilmekte, değerlendirilmeden katı atık olarak atılmaktadır. Bu atıkların değerlendirilmesine yönelik araştırmalar sürdürülmektedir. Bu maddelerden biyogaz üretildiği ve biyogaz üretim verimini arttırmaya yönelik araştırmalar sürdürüldüğü bilinmektedir. Bu çalışmada, evsel atıksuların arıtılmasıyla üretilen biyolojik arıtma çamuru ve meyve suyu üretim işletmelerinden çıkan portakal posası hammadde olarak kullanılmıştır. Hammaddelerden biyogaz üretim verimleri ve verimin arttırılması için bazı ön işlemler uygulanmıştır. Çalışmada kütlece %7 katı madde içeren sulu karışımları hazırlanmıştır. Bu karışımlara, katı maddenin kütlece %10, 15 ve 20'si olacak şekilde H2SO4, HNO3, KOH ve NaOH ayrı ayrı eklenmiştir. Çeşitli sürelerde (15, 30, 60, 120 ve 180 min) ısıl, kimyasal, ısılkimyasal, mikrodalga ve ultrases ön işlemler uygulanmıştır. Ön işlemlerle katı maddelerin sulu faza geçen miktarları saptanmıştır. En yüksek çözünürlüğün sağlandığı sulu fazların pH'ları 7'ye ayarlanıp 30 gün süreyle 35 oC'de anaerobik işlem uygulanmış, biyogaz ve metan hacimleri 125 mL'lik serum şişelerinde saptanmıştır. Ayrıca 30 günlük sürede 3 günde bir anaerobik işlem uygulanan 15 mL'lik şişelerden birer tane alınarak MLSS, KOİ ve BOİ5 Standart Metotlara göre saptanmıştır. Çalışma sonunda; katı maddelerin suda çözünürleşmesinde en yüksek arıtma çamurunda, katı maddenin kütlece %20'si kadar HNO3 kullanıldığında, 60 min suyun kaynama sıcaklığında geri soğutucu altında pişirilmesinde katının %52, 43 sulu faza geçtiği ve 297, 5 mLCH 4 ile en yüksek metan üretimi sağlandığı saptanmıştır. Portakal posasının ise %54, 71 sulu faza geçtiği, katı maddenin kütlece %15'i kadar NaOH kullanıldığında, 30min ultrases ön işleminde saptanmıştır. En yüksek metan üretimi ise 226, 6 mLCH 4 olarak katı maddenin kütlece %15'i olan NaOH'ın 30 min'de ultrases ön işleminde saptanmıştır. Elde edilen bulgular, aktif çamur ve portakal posasının biyogaz üretiminde kullanılabileceğini ve ön işlemlerle katının suda çözünen madde miktarını arttırdığını, dolayısıyla biyogaz üretim verimini de arttırdığı göstermiştir.
Kahramanmaraş'ın kuru çökelme durumunun incelenmesi

Kahramanmaraş şehir merkezinde, bölgenin kirlilik düzeyini gösterecek şekilde 15 örnekleme istasyonundan su yüzeyli toplayıcı kullanılarak kuru çökelme örnekleri toplanmıştır. Mart 2017'den Ağustos 2017'ye kadar 6 ay boyunca toplanan 90 numunenin; pH, iletkenlik, TKM, AKM ve TÇKM analizleri yapılmıştır. Çökelen partikül maddelerin atmosferik kuru çökelme akıları hesaplanmıştır. 6. istasyondan alınan örneklerde 8 iz elementin ICP-OES cihazı kullanılarak konsantrasyonları belirlenmiş, iz elementlerin de kuru çökelme akıları hesaplanmıştır. İz elementlerin istatistiksel özellikleri belirlenmiş ve element konsantrasyonları literatürdeki sonuçlar ile kıyaslanmıştır. Ağustos ayında yapılan örneklemede; 6., 9., 10., 14., ve 15. istasyonlardaki numunelerde SEM ile partikül maddelerin boyutları incelenmiştir. Örnekleme süresince ortalama pH 7.7, ortalama iletkenlik 239. 69 S/cm, ortalama TKM 263, 14 mg/L, ortalama AKM 68,91 mg/L ve ortalama TÇKM 194, 82 mg/L'dir. Akı, maksimum Mayıs ayında 8., minimum Ağustos ayında 14. istasyonda gözlemlenmiştir. Partikül maddelerin ortalama atmosferik kuru çökelme akıları Mart ayından Ağustos ayına sırasıyla; 25 ,49, 16 ,59, 19 ,75, 23,7, 23,6 ve 25,06 mg/m2. gün'dür. 6 ay sonunda varılan sonuçlara göre en çok çökelmeye maruz kalan 8. İstasyon sanayi kuyuları ve en az 9. istasyon Doğukent Mahallesi'dir. Yapılan ICP analiz sonuçlarına göre iz elementlerin ortalama konsantrasyonları büyükten küçüğe doğru Ca 89038, 82 > Fe 27430, 27 > Al 4851, 123 > Pb 425, 645 > Zn 343, 1 > Ni 125, 8083 > Mn 100, 48 > Cr 68,54167 ppm bulunmuştur.