18-49 yaş grubu evli kadınların eş şiddetine maruz kalmaları ile aile planlaması tutum ve davranışları arasındaki ilişki

Bu araştırma, 18-49 yaş grubu evli kadınların eş şiddetine maruz kalmaları ile aile planlaması tutum ve davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla kesitsel olarak yapılmıştır. Araştırma Yozgat ili Akdağmadeni ilçesine bağlı 1, 2, 3 ve 4 no'lu Aile Sağlığı Merkezi'nde yapılmıştır. Araştırmanın evrenini ASM'ye kayıtlı 18-49 yaş gurubu evli kadınlar (5853 kişi) oluşturmuştur. Örnekleme araştırmaya gönüllü olduğuna dair yazılı onay veren ve tabakalı örnekleme yöntemi ile ilgili formül kullanılarak evrenden seçilen 333 kadın alınmıştır. Araştırmada veri formu olarak Kişisel Bilgi Formu, Kadına Yönelik Eş Şiddeti Tarama Formu ve Aile Planlamasına Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS 22.0 programı ile değerlendirilmiştir Elde edilen veriler ortalama, frekans ve yüzde dağılımı olarak sunulmuştur. Analizlerde, iki gruptan elde edilmiş veriler karşılaştırılırken Mann-Whitney U Testi, bağımsız ikiden fazla grup karşılaştırılırken Kruskal-Wallis H Testi, sayımla elde edilmiş 2x2 ve çok gözlü düzenlere ait verilerinin karşılaştırılmasında ise Chi-Kare testi kullanılmıştır. İstatistiksel sonuçların anlamlılığı için yanılma düzeyi 0.05 olarak kabul edilmiştir. Kadınların yaş ortalaması 35.71 7. 63 olup, % 44 .4'ünün ilkokuldan mezun olduğu, % 70'inin ev hanımı olduğu, % 66 .1'inin 18 yaş üstü evlendiği, % 60 .1'nin görücü usulü ile evlendiği, % 64 .9'unun 10 yıldan daha fazla evlilik yılı olduğu ve % 76'sının çekirdek ailede yaşadığı bulunmuştur. Kadınların % 50 .2'sinin üç ve daha fazla gebeliği olduğu, % 75 .4'ünün düşük ve % 80 .5'inin kürtaj öyküsünün olmadığı belirlenmiştir. Kadınların % 58 .9'unun şu anda bir aile planlaması yöntemi kullandığı, % 41 .1'inin ise kullanmadığı saptanmıştır. AP yöntemi kullanan kadınların % 80 .1'inin modern, % 19 .9'unun geleneksel aile planlaması yöntemi olan geri çekme yöntemi tercih ettiği bulunmuştur. Kadınların şu anda kullandıkları modern AP yöntemleri sırasıyla % 27 .1'i prezervatif, % 23'ü oral kontraseptif, % 17 .3'ü rahim içi araçtır. Tercih edilen bu yöntemlere kadınların % 22 .5'i kendisinin, % 71 .9'unun eşi ve kendisinin ortak karar verdiği bulunmuştur. AP yöntemi kullanan kadınların APTÖ puan ortalaması 128. 21 20 .35, AP yöntemi kullanmayan kadınların APTÖ puan ortalaması ise 120. 14 17.92 olarak saptanmıştır. Kadınların bu puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Kadınların yaşının, eğitim durumunun, mesleğinin, algılanan gelir durumunun, aile tipinin, eş yaşının, eş mesleğinin, evlilik şeklinin, evlilik yaşının, evliik süresinin, gebelik sayısının, kürtaj ve yaşayan çocuk sayısının APTÖ puan ortalamalarını etkilediği saptanmıştır (p<0.05). Kadınların % 35 .7'sinin eş şiddetine maruz kaldığı ve % 11 .4'ünün ise şiddet yaşama riskinin olduğu bulunmuştur. Eşleri tarafından kadınların % 18 .3'inin sözel, % 12 .6'sının ekonomik, % 10 .5'inin fiziksel ve % 7 .5'inin cinsel şiddete maruz kaldığı saptanmıştır. Kadınların eğitim durumunun, mesleğinin, algılanan gelir durumunun, evlilik şeklinin ve evlilik yaşının eş şiddetine maruz kalma durumunu etkilediği (p<0.05), aile planlaması yöntemi kullanma, yöntem türü ve yöntemden memnuniyetin ise eş şiddetine maruz kalma durumunu etkilemediği bulunmuştur (p>0.05). Eş şiddetine maruz kalan kadınların APTÖ puan ortalaması 119. 36 21 .99, eş şiddetine maruz kalmayan kadınların APTÖ puan ortalaması ise 127. 97 17.73 olarak saptanmıştır. Eş şiddetine maruz kalan ve kalmayan kadınların APTÖ puan ortalaması arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Sonuç olarak kadınların aile planlaması tutumlarının pozitif olduğu, davranışlarının istendik olmadığı, kadınların sosyo-demografik, obstetrik özelliklerinin ve şiddet yaşama durumlarının APTÖ puan ortalamalarını etkilediği bulunmuştur. Kadınların yaklaşık üçte birinin şiddete maruz kaldığı ve şiddete maruz kalanların APTÖ puan ortalamasının düşük olduğu saptanmıştır.