turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bursa ili Harmancık ilçesi evsel nitelikli atıksuların dip akışlı yapay sulak alan arıtma sistemi ile arıtılması

Tez, Bursa li Harmancık lçesi evsel nitelikli atıksuların dip akışlı yapay sulak alan arıtma sistemi ile arıtılması konusunda hazırlanmıştır. Konvansiyonel arıtma sistemlerine göre yatırım maliyetinin çok düşük olması ve işletme maliyetininolmaması, konunun çalışılmasına gerekçe teşkil etmektedir. Sistem; farklı tane büyüklüklerine sahip yatak malzemeleri ile oluşturulmuş, sızdırmazlık sağlanmış yataklarda yetiştirilen Typha Latifolia sulak alan bitkisivasıtasıyla atıksuyun arıtılması esasına dayanmaktadır. Nüfus verilerinden yola çıkılarak projeksiyon yılları için gelecekteki nüfus vedebiler hesaplanmıştır. 2006 projeksiyon yılı için 3538 nüfuslu Harmancık lçesininevsel nitelikli atıksularını arıtmak için tasarlanan yapay sulak alan sisteminde;fosseptik, dağıtım - toplama yapıları ile 110 m uzunluğunda ve 15 m genişlikte, 50 cmgiriş ve 70 cm çıkış yatak derinliğine sahip 6 adet yapay sulak alan haznesiboyutlandırılarak BO 5 ve AKM giderimi hedeflenmiştir. Sistem tasarımında, çıkış suyu kirlilik yükü AKM için 150 mg/l ve BO 5 için 50 mg/l limit değer olarak kabul edilmiştir. Dip akışlı yapay sulak alan sisteminin her bir ünitesi için detaylı metrajhesaplamaları yapılarak metraj özetleri çizelge olarak verilmiştir. Çalışma sonunda projelendirilen sistemle yasal atıksu deşarj standartları teorik olarak sağlanmıştır. Yüksek Lisans Tezi 2006 yılında yapılmıştır. Yüksek Lisans Tezi 64 sayfa ile 8 Ek paftadan oluşmaktadır.
Bor tuzlarının çevre üzerindeki etkileri Emet Bor İşletme Müdürlüğü konsantratör tesisleri ve Emet Borik Asit Fabrikası

Bor mineralleri başta cam sanayi, seramik sanayi, deterjan sanayi olmak üzere nükleer sanayi, tekstil sanayi, kağıt sanayi, tarımsal ilaçlar atık temizleme, yakıt, ilaç sanayi, metalürji vb. 250' yi aşkın alanda hammadde olarak kullanılmaktadır. Bor elementinin iki doğal izotopu vardır. Bunlar %30 oranında 10B ve %70 oranında 11B 'dır. 10B izotopunun çekirdeğinde 1 nötronun eksik olması ona çok özel bir kullanım alanı sağlamıştır. 10B izotopu serbest nötronları kolayca yakalayıp çekirdeğine aldığı için nükleer teknolojide kullanılan radyasyon zıhlayıcılar hep borlu malzemelerden yapılır. Bor Hidrürün yapılan çalışmalarda yakıt olarak kullanılmasının son derece uygun olduğu belirlenmiştir. Aynı hacimdeki bor hidrür benzine göre 2,75 kat daha fazla enerjiye sahiptir. Bor mineralleri bu özelliklerinin yanında stratejik bir madendir ve gereken önem mutlaka verilmesidir. Türkiye Dünya bor rezervlerinin %70'den fazlasını elinde bulundurmaktadır. Bu çalışmada, bor tuzlarının kullanım alanları, borun işlenmesi sırasında çevrede ve canlılar üzerinde yarattığı etkiler, rafine bor sanayi atıklarının geri kazanımı üzerinde durulmuştur. Borun doğal ortamlardahangi değerleri aşmaması gerektiği belirtilmiştir. Emet Borik Asit Fabrikası ve konsantratör tesisleri örneklendirilmiş olup tesisler hava, su, toprak kirliliği açısından değerlendirilmiştir. Büyük oranda jips olmak üzere arsenik, silisyum demir alüminyum içeren fabrika atıkları tesislere ait atık barajianna verilmektedir. Atık barajları geçirimsiz malzemeden yapılmış olup herhangi bir sızıntı yoktur. Fabrikada enerji üretimi sırasında açığa kükürt dioksit, karbondioksit, azot oksitler ilgili yönetmelikteki sınır değerleri aşmadan havaya verilmektedir.
Kişi başı günlük içme ve kullanma suyu miktarı ve tüketici davranışı belirlenmesi: Gümüşhane merkez ilçe örneği

Bu çalışmada Dünyada, Türkiye'de ve Gümüşhane'deki su kaynakları araştırılmış ve özellikle Gümüşhane'de su potansiyeli, su tüketimi, kişi başına düşen günlük içme ve kullanma suyu miktarı ve tüketici davranışları incelenmiştir. 53 sorudan oluşan anket toplam 164 kişiye uygulanmıştır. Bu anket sonuçları IBM SPSS Statistics 22'ye göre değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın sonucunda Gümüşhane İlinde kişi başına günlük içme ve kullanma suyu miktarı ortalama 31,97 L/kişi-gün olarak belirlenmiştir. Çalışma yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Dünya'da, Türkiye'de ve Gümüşhane ilindeki su kaynakları, su yönetimi ve su tüketimlerinden bahsedilmiş. İkinci bölümde konu belirtilmiş, çalışmanın amacı, çalışma alanının tanıtılması ve izlenilen yol belirtilmiş ve anket çalışmasının ham verileri değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde anket çalışması verileri irdelenerek sonuçlar çıkartılmıştır. Dördüncü bölümde önerilerde bulunmuştur. Beşinci ve altıncı bölümünde kaynaklar ve eklerde, su faturası, tahsilat makbuzu, anket, 12.05. 2015 tarihli içme suyu analiz raporu sunulmuştur.
Jeotermal enerji sistemlerinde antimon içeren kabuklaşmanın sentezi ve kabuklaşmanın azaltılması için potansiyel inhibitörlerin test edilmesi

Son yıllarda artan enerji talebi ile birlikte Türkiye fosil yakıtlara bağımlılığı sebebiyle bir enerji darboğazından geçmektedir. Enerji taleplerinin karşılanamaması sebebiyle de dışa bağımlı durumdadır. Hem enerji konusundaki dışa bağımlılığından kurtulmak hem de enerji ihtiyacını karşılamak için Türkiye alternatif enerji kaynaklarına yönelmektedir. Jeotermal enerji, yeraltı sularının magmaya yakınısıtıcı kayaçlardan alarak yerkabuğunda depolanan enerjinin elektrik enerjisine dönüştürülebildiğidöngüsel ve sürdürülebilir bir enerji türüdür. Hem ekonomik hem de çevre dostu olan sürdürülebilir enerji kaynaklarının en etkin olanlarından bir tanesi jeotermal enerjidir. Jeotermal enerji üretim tesislerinin en önemli işletme problemi kabuklaşmadır. Mineralce zengin olan yeraltı suları, yeryüzüneçıkarken basıncın, asitliğin ve sıcaklığın düşmesi ile suda çözünmüş olan minerallerin çözünürlüğüazalmakta ve çökelme meydana gelmektedir. Jeotermal sistemlerde borunun iç yüzeyinde, çökelmedendolayı bir tabaka meydana gelir. Bu tabakaya kabuk ya da çökelti denilmektedir. Bu kabuktesisin boru sistemlerinin iç çapını küçülttüğü için elektrik üretim verimliliğini azaltmaktadır. Jeotermalsistemlerde en çok karşılaşılan problemler karbonat, silikat ve sülfit kabuklaşmasıdır. Bu oluşumlar içinde silika, kalsiyum karbonat ve kalsiyum sülfat daha çok gözlenirken; demir, demir silikat Ba/Srsülfat ve kalsiyum florür daha az yaygındır. Antimon ve arsenik sülfürleri ise bazı coğrafi bölgelereözgüdür. Yaygın olarak Stibnite (Sb2S3) olarak bilinen antimon sülfit, çoğunlukla ikili sistem ısıeşanjörleri gibi düşük sıcaklıkta meydana gelir. Bu çalışmada jeotermal enerji santrallerinde gözlenen antimon sülfür (Sb2S3) birikiminin azaltılması için laboratuvar koşullarında su çözünür polimerlerin değişen molekül ağırlıklarında polivinil alkol, polivinilpirolidon ve gelatin, polietilen glikol inhibitör özellikleri test edildi. Antimon sülfür, başlıcaantimon klorür (SbCl3) ve sodyum sülfür (Na2S 3H2O) kullanarak, atmosferik koşullarda sentezlendi. Kabukların morfolojik yapısı X-ışını kırınımı difraktometresi, elementel kompozisyonu ise taramalı elektron mikroskobu ve indüktif eşleşmiş plazma-kütle spektroskopisi tekniğiyle aydınlatıldı.
Yüksek hızlı gaz örnekleme cihazı kullanılarak belirli krank açılarında oluşan emisyonların deneysel olarak incelenmesi

Bu çalışmada, tek silindirli bir araştırma motoru olan Ricardo motoru kullanılmıştır. Yanma stroğu boyunca silindir içinde oluşan yanma ürünleri ve yanmamış hidrokarbon değerleri deneysel olarak incelenmiştir. Silindir içerisinden numune alabilmek için GUSSONS LTD. firmasının ürünü olan Model GSD- 10 yüksek hızlı gaz örnekleme sistemi kullanılmıştır. Sistemin montajı tamamlanmış ve ilk kez kullanılmak üzere devreye alınmıştır. Deneyler sırasında motor 1/3 açık gaz kelebeği konumunda çalıştırılmıştır. Motor, elektrikli dinomometre kullanılarak iki farklı yük konumunda çalıştırılmıştır. Deneyler, üç farklı sıkıştırma oranı için (r =6,7, 8 ) tekrarlanarak silindir içerisinden örnekleme yapılmıştır. Tez kapsamında yapılan çalışmalar iki ana bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde, örnekleme valfi, Capelec gaz analiz cihazına direkt monte edilerek analizler istenilen krank mili açıları için sürekli olarak yapılmıştır. Bu çalışmada, yanma stroğu boyunca buji ateşledikten sonra 10'ar derecelik krank mili açılarında gaz örnekleri alınmıştır. Örneklemeler, ateşleme başladıktan sonraki ilk 60 o'lik krank mili açıları için yapılmıştır. Sıkıştırma oranının ve yük konumlarının motorda meydana gelen yanmayı nasıl etkilediği deneysel olarak incelenmiş ve sonuçlar grafikler halinde sunulmuştur. Yapılan analizlerin ardından yanma stroğu boyunca yanma ürünü olan CO, değerleri ile yanmamış hidrokarbon değerleri grafikler halinde sunulmuştur. İkinci bölümde, yapılan örnekleme ile yanma gazları silindir kafasında yer alan ve bujinin karşısında bulunan delikten, SOKKEN GSD- 10 yüksek hızlı gaz örnekleme sistemi ve ekipmanları kullanılarak yapılmıştır. Silindir içerisindeki gaz örneklemesi belirli krank açı aralıklarında elektromanyetik gaz örnekleme valfi kullanılarak, numuneler tüplere alınmıştır. Tüplere alınan örnek gaz numuneleri, GC-FID cihazı kullanılarak analiz edilmiştir. Bu çalışmanın ardından, tek silindirli bir motorda yanma olayının motor parametreleri ile olan ilişkisi ve mekanizması ile ilgili yorumlar ve öneriler yapılmıştır.
Fenton ve fotofenton proseslerinin kombine atık su arıtma tesisi atık sularına uygulanabilirliği

Bu çalışmada, fenton ve foto fenton proseslerinin kombine atıksu arıtma tesisiön çökeltim havuzu çıkışından alınan atıksulara ön arıtım prosesi olarak uygulanabilirliği incelenmiştir. Bu amaçla fenton ve foto fenton deneyleri yapılmış ve bu deneylerde renk, KOİ ve TOK parametreleri incelenmiştir. Çalışmanın birinci aşamasında fenton prosesi deneyleri yapılmış üst duru fazdan alınan numunelerderenk, KOİ ve TOK parametrelerindeki değişim incelenmiştir. Fenton deneyleri pH parametresinin prosese etkisinin incelenebilmesi için pH=3 değerinde degerçekleştirilmiş ve atıksu numunesinin pH değeri derişik H2SO 4 ile ayarlanmıştır. pH=3 değerinde yürütülen deneylerde de ilk olarak H2O2 dozu sabit alınarak optimum Fe+2 dozu bulunmuş daha sonra değişen miktarlarda H2O2 kullanılarak optimum H2O2 dozu bulunmuştur. pH=3 değerindeki atıksuya reaktif dozlamalarıyapılmış, hızlı karıştırma, yavaş karıştırma ve çökme sonrası üst duru fazdan alınan numunelerde renk, KOİ ve TOK parametrelerinde meydana gelen değişimler incelenmiştir. Fenton prosesinde pH parametresinin değişmesi KOİ, TOK ve renk gideriminde farklı sonuçlar vermiştir. Yapılan deneylerde renk gideriminde%100'lük oran pH=3 değerinde, KOİ gideriminde %89'luk oran orijinal pH değerinde, TOK gideriminde %71'lik oran ise orijinal pH değerinde hem de pH=3değerinde elde edilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında fenton prosesine UVaydınlatması eklenmek suretiyle foto fenton deneyleri yapılmıştır. Fotofentondeneyleri pH parametresinin ve aydınlatmanın prosese etkilerinin incelenmesi amacıyla farklı pH değerlerinde ve farklı aydınlatma periyotlarındagerçekleştirilmiştir. Fotofenton deneyleri ilk olarak atıksuyun orijinal pH değerindefenton deneyleri sonucu elde edilen verilerden yola çıkarak seçilen Fe+2 ve H2O2 dozlarında gerçekleştirilmiştir. Bu dozlarda farklı zaman periyotlarıyla aydınlatma yapılmış alınan numunelerde renk, KOİ ve TOK parametrelerindeki değişim gözlenmiştir. Fotofenton proseslerinde renk gideriminde %4'lük oran orijinal pH değerinde elde edilirken, KOİ giderimi orijinal pH değerinde %94, TOK giderimi ise orijinal pH değerinde %90 olmuştur. Çalışılan atıksu için fenton ve fotofentonproseslerinin bir ön arıtım basamağı olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. Prosesseçimi yaparken öncelikli kirletici baz alınarak uygun reaktif dozları, reaksiyon süresi ve oluşan kimyasal çamur miktarı dikkate alınmalıdır.
Metilen mavisi tekstil boyar maddesinin doğal sarı kil kullanılarak adsorpsiyon prosesi ile arıtımının incelenmesi

Bu çalışmada metilen mavisi boyar maddesinin Doğu Anadolu Bölgesi Erzurum-Narman havzasından temin edilip kullanılan sarı kil ile adsorpsiyon sisteminde giderimi araştırılmıştır. Sarı kil ile yapılan kesikli araştırmalarda boyar madde başlangıç konsantrasyonu (25- 500 mg/L), temas süresi (0-60 dk), pH değerleri (3-8), adsorbent miktarı (0,025-0, 100 g/L), karıştırma hızı (100- 400 rpm) ve sıcaklık etkisi (20-60 C) arasında değiştirilerek kullanılan parametrelerin giderim verimi üzerindeki etkileri incelenmiştir. Elde edilen deneysel veriler Freundlich, Langmuir, Elovich, Temkin ve Dubinin-Radushkevich gibi izoterm modellerine uygunluğu incelenmiştir. Adsorpsiyon çalışmaları sonucunda elde edilen deneysel verilerin Langmuir izotermi ile uyum gösterdiği görülmüştür. Metilen mavisi gideriminde elde edilen deneysel sonuçlar yalancı birinci derece, yalancı ikinci derece, Elovich ve İntra-Partikül kinetik modellerine uygunluğu incelenmiş ve verilerin yalancı ikinci derece kinetik modelle uyumlu olduğu gözlenmiştir. Metilen mavisi boyar maddesinin giderimi için yapılan termodinamik çalışmalarda Ea aktivasyon enerjisi 11,462 kJ/mol, H entalpi 9,0473 kJ/mol, S entropi -0,1523 kJ/mol ve G Gibbs serbest enerjisi 20 C için 53,666 kJ/mol olarak hesaplanmıştır. Hesaplanan bu parametreler ile kil yüzeyinde metilen mavisi boyar madde adsorpsiyonu, fiziksel adsorpsiyonun baskın ve adsorpsiyon prosesinin endotermik olduğu gösterilmiştir.
Gümüşçay ve Çürüksu akarsularının kirlilik parametrelerinin saptanması ve irdelenmesi

B LD R FORMUK MYA MÜHEND SL Ğ ANAB L M DALIGÜMÜŞÇAY VE ÇÜRÜKSU AKARSULARININ K RL L KPARAMETRELER N N SAPTANMASI VE RDELENMESErdal kaçanÖZETBu tez çalışmasında, Gümüşçay, Çürüksu ve Büyük Menderes Nehri'nin su kalitesi belirleme çalışmaları yapılarak, Büyük Menderes'e taşınan kirlilik yükleri belirlendi. Ölçümler aylık periyotlarla yapıldı. Suların sıcaklık, pH, iletkenlik, tuzluluk, toplam çözünmüş katı madde ve çözünmüş oksijen ihtiyacı taşınabilir ölçüm cihazları ile, organik madde değerleri ise laboratuar ortamında spectrofotometre yardımıyla analiz edildi. Nehir ve çayların debi değerleri, DS müdürlüğü çalışanları ile birlikte ölçülerek, kirlilik yüklerihesaplandı. lgili akarsu sularının kalite sınıflandırması, su kirliliği ve kontrolü yönetmeliğine göreirdelendi. Sonuç olarak; gerek Gümüşçay ve Çürüksu, gerekse Büyük Menderes Nehir suyunun; pHyönünden I. sınıf su, çözünmüş oksijen yönünden ise II. sınıf su olduğu tespit edildi. Gümüşçay ve Çürüksu Çaylarının organik madde konsantrasyonu bakımından IV. sınıf su, Büyük Menderes Nehir suyunun ise III. sınıf su kalitesi de olduğu belirlendi. Gümüşçay'ın, toplam çözünmüş katı madde yönünden IV. sınıf su kalitesinde, Çürüksu ve Büyük Menderes Nehir sularının ise II. sınıf su kalitesinde olduğu anlaşıldı.
Bursa katı atıklarının toplanması, depolanması ve geri kazanılması

Bursa Marmara Bölgesi'nin güneyinde yer almakta olup 2 ' yüzölçümü 11.0S 3 km, nüfusu 1 .602. S12 kişi ve nüfus yo- 2 ğunluğu 145 kişi/km2'dir. Akdeniz ve Karadeniz iklim karakterlerinin karışık bir örneğini veren Bursa; bitki örtüsü, yeraltı ve yerüstü su kaynakları bakımından oldukça zengin bir şehirdir. Bursa'nın evsel ve endüstriyel katı atıkları, Bursa ovasında, Demirtas yolu üzerinde yüksekliği 30 m. merte - besine ulaşmış çöp dökme sahasında depolanmaktadır. Bu çöp gömme sahasının kapasitesini tamamlaması, tarım arazisini tüketmesi gibi sebeplerle B. B. B. dört muhtemel çöp gömme sahası tesbit etmiş, bunların incelenmesinden sonra şehrin kuzeybatısındaki Hamitler köyü yakınındaki vadiler ve şehrin doğusundaki çimento fabrikası yakınındaki kil ocağı yeni çöp gömme sahaları olarak uygun bulunmuştur. Nüfus ve sanayileşme artısı ile hışla artan atıkların yarattığı ve yaratacağı sorunların çözümü toplama ve bertaraf etme konularında ça. ğa uygun teknolojilerin kullanılmasını gerektirmektedir. Depolanacak cop hacminin azaltılması, ekonomik değere sahip atıkların ayrılması ve tekrar kullanım gibi yöntemler, eğitim ve kültürel düzey, maddi yetersizlikler gibi zorluklara karşın en kısa sürede hayata geçirilmek durumundadır. IV
Basit akarsu modeli kullanılarak akarsularda ekolojik ihtiyaç debisi belirlenmesi

İşlevsel olarak çok yönlü bir hizmet sunan akarsular üzerinde insan eliyle yapılan çalışmaların ve projelerin uzun periyotlarda planlanması gerekirken kısa vadede çabuk sonuç almayı hedeflemesi, mevcut çalışmaların ekosistemle entegre bir biçimde ele alınmaması, çevresel ve sosyal açılardan olumsuz sonuçlar ortaya çıkaracaktır. Akarsuyun enerji veya başka bir alanda kullanımı sırasında ortaya çıkacak en önemli problemlerden biri de suyun alındığı akarsuda ekosistemin tamamen veya kısmen tahrip olmasıdır. Bu nedenle suyun kullanımı nedeniyle ortaya çıkabilecek bu tahribatın önlenebilmesi amacıyla çevresel faktörlerin dikkate alınarak geliştirilmesine ihtiyaç vardır. Bu çalışmada, akarsularda, ekosistemin tahribatının önlenmesi ve devamlılığı için bırakılması gereken su miktarı ile ilgili dünya ölçeğinde kullanılan başlıca yöntem ve yaklaşımlar özetlenmiş, akarsular için ekolojik ihtiyaç debisinin hesaplanmasında SİSMOD modeli kullanılarak hipotetik bir akarsu yapısına uygulanmıştır. Modelin, daha önceden yapılan çalışmalarda su kalitesi açısından güvenilir sonuçlar vermesi, hızlı bir değerlendirme imkanı sunması, karmaşık olmayan basit bir yaklaşım içermesi, ekolojik ihtiyaç debisi belirlenmesinde alternatif bir değerlendirme metodu olarak ele alınmasını sağlamıştır. Her akarsu havzası için akarsuda bulunması gereken minimum debi miktarı farklı olacaktır. SİSMOD modeli kullanılarak, akarsuda bulunması gereken debi miktarı, ilk aşamada hidrolik veriler ele alınarak, suda yaşayan balık türlerinin fiziksel aktivitelerini sağlıklı bir şekilde sürdürdüğü su hızı ve su derinliğine göre hesaplanmıştır. İkinci aşamada, hidrolik açıdan uygun bulunan ekolojik ihtiyaç debisinin su kalitesi açısından birçok parametreye göre uygunluğu kontrol edilmiş ve hipotetik akarsuyun, ekolojik ihtiyaç debisi su kalitesi açısından belirlenmiştir.
Aliağa bölgesinde coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak gürültü kirliliğinin haritalandırılması

Çalışmanın amacı TCEEGE limanında farklı dönemlerde ve operasyonlar sırasında oluşan gürültünün şiddet ve yoğunluk dağılımını ortaya koymaktır. Metot olarak, TCEEGE limanında, gürültü seviyelerinin haritalanması amacıyla; Giriş, CTS, rıhtım A, rıhtım B, rıhtım C, A sahası, C sahası ve bakım üzerinde 8 ayrı ölçüm istasyonu belirlenmiştir. Gürültü ölçümü yapılan ölçüm istasyonlarının koordinatları ise GPS Essentials uygulaması ile tespit edilmiştir. Gürültü seviyelerini ölçmek için, kalibrasyonu yapılmış olan SL- 814 marka gürültü seviyesi ölçüm cihazı kullanılmıştır. Seçilen ve koordinatları alınan 8 adet ölçüm istasyonunda 10 Haziran 2019'da (1 Gün) 10.00-12. 00 saatleri arasında sabah, 13.00-15. 00 saatleri arasında öğle ve 15.00-17. 00 saatleri arasında akşam gürültü ölçümleri yapılmıştır. Ölçüm sonucu bulunan gürültü değerleri ve istasyonların koordinatları Arcgis 10.4. 1 Desktop (Interpolation Inverse Distance Weighted paket programı kullanılarak, gürültü seviyeleri şeklinde haritaya girilmiş ve çalışma yerinin sabah, öğlen ve akşam saatlerindeki gürültü kirliliğini gösterir haritalar ayrı ayrı çıkarılmıştır. Çalışma sonucu, öğle vaktindeki ve Rıhtım A daki gürültü seviyeleri en yüksek seviye olarak tespit edilmiştir ve bunun sebebi ise operasyon ve trafiğin artmasına bağlanmaktadır. Gürültü değerlerinin normal sınırlar içinde olmadığı açıklanabilmektedir.
Eskişehir'de konutsal ısıtma sistemleri, enerji kullanımı ve emisyon kaynaklarının mahalleler bazında dağılımlarının haritalandırılması

Konutsal ısınmadan kaynaklanan emisyonların hava kirliliğine katkısı ülkemizde diğer Avrupa ülkelerine göre yüksektir. Kırsal kesimden kente göçün hızla artması ve yeni yerleşim alanlarının oluşması ile birlikte hava kalitesinin de azalması kaçınılmazdır. Özellikle kış aylarında konutsal ısınma kaynağına bağlı olarak yoğunlaşan hava kirliliğinin önlenmesi için etkili bir hava kalitesi yönetimi oluşturmak gereklidir. Etkin bir hava kalitesi yönetimi sistemi oluşturmak adına yapılacak çalışmalara alt yapı hazırlamak amacıyla; bu çalışmada, Eskişehir merkez ilçede bulunan 27 mahalleye ait bina bazında katsayısı, konut sayısı, ısıtma sistemi ve yakıt türünü içeren veriler değerlendirilerek yanmadan kaynaklanan karbon monoksit, azot oksitler, kükürt oksitler, partikül maddeler ve hidrokarbon emisyonları emisyon faktörleri kullanarak hesaplanmıştır. Elde edilen değerler Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımı ile konumlandırılarak haritalar halinde sunulmuştur. Mevcut yakıt tüketimine dair bilgilerin eksik olması, açık ortamda ölçülen kirletici çeşidinin az olması, artan nüfus ile birlikte hava kalitesinin ne yönde değişeceği açısından yeterli projeksiyonların yapılmasına engeldir. Ayrıca konutsal ısıtma amaçlı kullanılabilecek yakıt türlerinin ve bu yakıtların verimli yakılmasını sağlayacak sistemlerin araştırılmasına ve Eskişehir'de mevcut jeotermal kaynakların bu açıdan değerlendirilmesine ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır.
Spatial and seasonal variation of ambient air Polychlorinated Biphenyl and Polycyclic Aromatic Hydrocarbon concentrations in Aliağa industrial region

Aliağa endüstri bölgesinde, 40 faklı noktadan dört mevsimde dış hava örnekleri toplanmıştır. Yarı uçucu toksik organik hava kirleticilerinin yerel ve mevsimsel konsantrasyon değişimleri pasif örnekleme metodu ile 2009 yılından başlayarak bir yıl süre ile belirlenmiştir. Sanayi bölgesinde, kentsel ve yarı kentsel alanlarda kirletici konsantrasyonları hesaplanmıştır. Çalışma alanı enerji santralleri, petrol rafinerisi, petrokimya endüstrisi, elektrik ark ocakları ile çalışan çeşitli çelik tesisleri, hurda metal ve curuf depolama alanları, baca filtresi toz yığınları, asfalt ve asfalt olmayan yollar, kömür santralleri, gemi söküm tesisleri ve son olarak çeşitli benzin istasyonları ve tank alanlarını kapsar. Dış havada ölçülen PAH seviyelerinin, evsel ısınmaya bağlı olarak kış mevsiminde arttığı görülmektedir. Tüm ölçüm noktalarında ve örneklerde en çok bulunan bileşiğin phenanthrene olduğu ve düşük moleküler ağırlıklı PAH bileşiklerinin baskın olduğu gözlenmiştir. Ölçüm sonuçları önemli PAH kaynakları olarak çelik tesisleri, petrol rafinerisi, gemi söküm ve petrokimya tesislerini işaret etmektedir. Yaz mevsiminde artan PCB seviyeleri, önceden kirletilmiş olan yüzeylerden bu bileşiklerin sıcaklıkla orantlı olarak buharlaşma oranlarına bağlı olabilir. Çelikhanelerin ve gemi söküm bölgesinin önemli PCB kaynakları olduğu gözlemlenmiştir. Her dört mevsimde alınan dış hava örneklerinde düşük molekül ağırlıklı PAH'lar ve PCB'ler baskındır.
İçme suyundaki nitrat konsantrasyonunun insan sağlığı üzerine oluşturduğu risklerin belirlenmesi

Bu çalışma kapsamında, Türkiye'de sekiz ilde, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından içme suyu kaynaklarında rutin olarak yapılan su kalitesi izleme çalışmaları kapsamında 2009 yılına ait nitrat ölçümleri değerlendirilmiş ve bu kaynaklarda nitratın insan sağlığı için oluşturduğu maruziyet ve risk seviyesi Amerika Çevre Ajansı'nın Risk Değerlendirme Modeli'ne göre hesaplanmıştır. Çalışmada ayrıca, söz konusu sekiz ilde Sağlık Bakanlığı'nca belirlenen kanser insidans hızları kullanılarak, bulunan risk değerlerinin literatürde nitratla ilişkilendirilen kanser türleriyle bir korelasyonunun olup olmadığı belirlenmeye çalışılmıştır. Genel olarak, çalışmada dikkate alınan sekiz ilde ve belirlenen içme suyu kaynaklarında ortalama değerde Nitrat derişimlerinin sağlık açısından önemli bir risk oluşturmadığı görülmüştür. Tehlike Seviyeleri ile kanser insidans hızları arasında erkek ve kadın bireyler için yapılan korelasyon analizi sonuçlarına göre kolon kanseri, pankreas kanseri, mesane kanseri ve non-hodgkin lenfoma ile nitrat tehlike seviyesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin olduğu ancak bu ilişkinin zayıf karakter gösterdiği söylenebilir. Mide ve böbrek kanserleri ile içme suyundaki nitrat konsantrasyonu arasında anlamlı bir ilişki olmadığı belirlenmiştir.