turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Investigation of 8-year-long composition record in the Eastern Mediterranean precipitation

oz DOĞU AKDENİZ BÖLGESİ YAĞIŞLARININ 8 YILLIK KOMPOZİSYON VERİLERİNİN İNCELENMESİ Işıkdemir, Özlem Y. Lisans, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Gürdal Tuncel Yardımcı Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Hakan Pekey Ocak 2006, 128 sayfa Yağmur suyu kimyasal kompozisyonunun incelenmesi, karasal ve sucul ekosistemlerde asitlenmeyi ve atmosferde nötralizasyon prosesini anlamak açısından oldukça önemlidir. Akdeniz bölgesinde bu tür veri sınırlıdır. Bu çalışmada, 1991- 1999 yılları arasında toplanan günlük, 387 tane yağmur suyu örneğinin kimyasal kompozisyonu ana iyonlar ve eser elementler için incelenmiş, zamanla değişimleri ve uzun dönem eğilimi incelenmiştir. Örnekler önceden toplanmış ve bir kısmı analiz edilmiştir. SO42, NO3 ve Cl' anyonları UV-VIS detektörü ile eşlendirilmiş HPLC ile, NH4+ kolorimetri metodu ile ve H+ iyonu pH metre ile analiz edilmiştir. Ana iyonlar ve eser elementler Atomik Absorpsiyon Spektrometrisi ve Grafit Fırın Atomik Absorpsiyon Spektrometrisi ile ölçülmüştür. Bu çalışmada, daha önce analiz edilmeyen örnekler ana iyonlar ve eser elementler Inductively Coupled vıPlasma-Optik Emisyon Spektrometrisi ile analiz edilmiş ve veri seti tamamlanmıştır Kirletici konsantrasyon dağılımı istatistiksel yöntemler kullanılarak araştırılmıştır. Yağmur suyu veri seti meteorolojik özellikler, fiziksel ve kimyasal değişimler ve hava kütle taşınımlarındaki farklılıklar nedeniyle büyük varyasyonlar gösterir ve bu nedenle log-normal dağılım göstermeye eğilimlidir. Yağmur suyu içerisindeki medyan pH 5.29 olarak bulunmuştur, bu yağmur suyunun asidik olmadığını gösterir. Bu durum asit bileşenlerinin yağmur suyu içerisinde az olmasından değil, daha çok nötralizasyonun yoğun ve etkili olmasından kaynaklanır. Doğu Akdeniz atmosferi üç genel kaynağın etkisi altındadır: (1) antropojen kaynaklar, yoğunlukla bölgenin kuzey ve kuzey batısından düşük pH'lı hava kütlesi taşır (SO42', NO3' iyonları); (2) yoğun toprak kaynağı, bölgede kuruyan ve kalkan yerel toprak ve Kuzey Afrika'dan taşınan yüksek pH'lı kaynak (Ca2+, Al, Fe iyonları) ve (3) deniz kaynağı, Akdeniz'den taşınır. Bölgede başlıca asit bileşenleri H2SO 4 ve HNCVdir, bununla birlikte, CaC03 ve NH3 nötralizasyondan sorumludur. Yağmur suyunda kirletici konsantrasyonlarının düzeyini belirlemek ve değişimlerini etkileyen faktörleri tanımlayabilmek için; iyon kompozisyonu, asiditenin nötralizasyonu, kısa ve uzun dönem değişimleri, zaman trend analizleri ve yaş çökelme akıları detaylı olarak incelenmiştir. Yağmur suyu iyon yükü Pozitif Matris Faktorizasyonu kullanılarak yapılmıştır. Antalya istasyonunda yağmur suyu kompozisyonundaki beş faktör bulunmuştur. Bu faktörler: Serbest asidite faktörü, toprak faktörü, deniz faktörü, N03~ faktörü, SO42' faktörü' dür. Bu faktörleri üreten kaynak bölgeleri Potansiyel Kaynak Katkı Fonksiyonu ve trajektori istatistikleri kullanılarak bulunmuştur. NO3' potansiyel kaynak bölgeleri Batı Akdeniz ülkeleri ve Kuzey Afrika'dır. SO42' buna ek olarak İsrail ve Türkiye'nin güneydoğusu gibi güneydoğu trajektörilerini de içermektedir.
A Computer study on the optimum design of wastewater treatment plants for touristic centers in Turkey

TÜRKİYE'DEKİ TURİSTİK MERKEZLER İÇİN ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN BİLGİSAYAR İLE OPTİMUM DİZAYNI ÜZBEY, Sevil Yüksek Lisans tezi, Çevre Müh. Bölümü Tez Yöneticisi: Dr. Mustafa Oğuz Eylül, 1988, 67 sahife. Bu çalışma, Türkiye'deki turistik merkezler için değişik atıksu arıtma tesislerinin projelendirilmesi, tesislerin maliyetlerinin hesaplanması ve karşılaştırılmasını amaçlamaktadır. iklim koşulları, 'Başbakanlık Çevre Genel Müdürlüğü' ' tarafından hazırlanan standartlar göz önüne alınarak farklı arıtma tesileri üzerinde çalışılmıştır. Her tesis için alan gereksinimi, kapital, yıllık işletme ve onarım maliyetleri ve maliyetin şimdiki yıllık değeri hesaplanmıştır. Boyutlandırma ve maliyet hesapları bilgisayar ile yapılmıştır. Programlama dili BASIC dir.
Acute and chronic effects of sulfamethoxazole on the biodegradation of acetate under aerobic conditions at low sludge age

Antibiyotiklerin birçoğu veterinerlik ve tıp alanında kullanılmakta, ayrıca ürün kalitesini geliştirmek için hayvanların büyümesinde besin olarak da verilmektedir. Antibiyotikler ekosistemde ve biyolojik arıtma sistemlerinde organizmalar için toksisite etki oluşturarak ekolojik dengeyi de bozmaktadır. Bu çalışmanın amacı, aktif çamur sistemlerinde antibiyotik mekanizmasının ortadan kaldırılmasının ve bu kimyasalların karbon kaynağı biyodegradasyonu üzerindeki akut ve kronik inhibisyon etkilerinin araştırılmasıdır. Bu nedenle, Türkiye'de yaygın olarak kullanılan sülfametoksazol, model antibiyotik olarak seçilmiştir. Bir arıtma tesisinden alınan aktif çamur, asetat içerikli sentetik bir atıksuya aklime edilmiştir. Bu kapsamda, asetat biyolojik olarak kolay ayrışabilir bir karbon kaynağı olarak kullanılmış ve sisteme ani besleme ile günde bir defa eklenmiştir. Çalışmanın başında iki çamur yaşında bir adet doldur-boşalt tipi reaktör kurulmuş ve reaktör asetat karışımı ile beslenerek kararlı denge haline ulaştırılmıştır. Sistemde denge koşulları sağlandıktan sonra, aklime olan biyokütle respirometrik deneylerde kullanılmıştır. Asetat karışımı ve biyokütle kontrol reaktörüyle aynı oranda respirometreye eklenmiş ve oksijen tüketim hızı, substrat biyodegradasyonu değerlendirmek amacıyla deney boyunca takip edilmiştir. Antibiyotiğin karbon giderimi üzerindeki akut etkilerini değerlendirmek için respirometreye farklı konsantrasyonlarda antibiyotikler eklenmiş, fakat kronik deneyler aynı konsantrasyondaki antibiyotik ile yürütülmüştür. Akut ve kronik çalışmalardaki substrat tüketimi, respirometre deneyleriyle ulaşılan oksijen tüketim profillerinin gözlemlenmesi ile incelenmiş ve antibiyotik etkisi altında olmayan kontrol reaktörünün oksijen tüketim profili ile model simülasyonlarından yararlanılarak karşılaştırılmıştır. Model simülasyon sonuçları ile gerekli kinetik ve stokiyometrik katsayılar modifiye edilmiş ASM3 modeli kullanılarak belirlenmiştir.
Çevre denetimi uygulamaları, sorunları ve çözüm önerileri: Konya ili örneği

Çevre denetimi çevresel birimlerin yönetmeliklere, yasal mevzuata göre kontrol edilmesi ve çevreye olan etkilerinin incelenmesidir. Türk çevre mevzuatının farklı çevre konularını içeren geniş bir alana sahip olması nedeniyle, çevre denetiminin önemi artmaktadır. Türkiye'de çevre denetimi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yetkilendirilen çevre danışman firmaları aracılığıyla uygulanmaktadır. Türkiye'de çevre denetimi uygulamalarında üç önemli paydaş mevcuttur: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, çevre danışmanlık firmaları/çevre görevlileri ve çevre denetimine tabi işletme yöneticileri. Etkin bir denetimin yapılabilmesi için, üç paydaşın da birbiriyle koordine olarak çalışması gerekmektedir. Bu çalışmada çevre danışmanlık firmaları tarafından uygulanan çevre denetiminin etkinliğinin belirlenmesi ve denetim prosesi ile ilgili potansiyel problemlerin tespit edilmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla 2016 yılında Konya ilinde çevre danışmanlık firmalarında çalışan çevre görevlilerine, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nde çalışan çevre mühendislerine ve çevre denetimine tabi işletme yöneticilerine yüz yüze görüşme yöntemiyle anket uygulanmıştır. Anket formları yaş, eğitim seviyesi, yabancı dil bilgisi, mesleki deneyim ve çevre denetimi uygulamaları hakkında farklı sorular içermektedir. Elde edilen data SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler sonucunda, çevre görevlilerinin % 47 .5'i ve Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nde çalışan çevre mühendislerinin % 59 .4'ünün, işletme yöneticilerinin çevre mevzuatı hakkında bilgi düzeylerinin zayıf olduğunu düşündüğü; aynı soruyu çevre görevlilerinin % 12 .5'inin ve çevre mühendislerinin % 21 .9'unun yöneticiler çok zayıf bilgiye sahiptir şeklinde cevaplandırdığı belirlenmiştir. Çevre mühendislerinin % 68 .8'i ve çevre görevlilerinin % 67 .5'i çevre mevzuatındaki eksikliklerden kaynaklı problemler olduğunu düşündüğü, bunun aksine yöneticilerin %75.4'ünün çevre mevzuatından kaynaklanan bir problem olmadığını düşündüğü tespit edilmiştir. İşletme yöneticilerinin %89.3'ünün işletmelere uygulanan çevre denetimlerinin çevresel uygulamalar üzerinde olumlu etkisi olduğunu düşündüğü belirlenmiştir.
Gıda sektöründe HACCP uygulaması ve çevreyle etkileşimi

güvencesi kavramı, gıda kaynaklarının sürdürülebilir kullanımını sağlayarak artan besin talebine karşılık bu talebin yeterli şekilde karşılanması ve gelecek kuşakların besin ihtiyaçlarının karşılanabilmesi olarak tanımlanabilmektedir. Gıda güvenliği ise; tüketilecek olan gıdanın sağlıklı, hijyenik ve kontrollü olarak üretimini ifade etmektedir. Bu çalışmada gıda güvenliğine erişimde, ilk basamak olan tarladan ve son basamak olan sofraya kadar bir izleme programı içerisinde sürdürüleceği ifade edilmektedir. Ayrıca, son aşamada işletmeler üzerindeki çevre baskısının da azaltılması hedeflenmektedir. Bu izleme programında gıda güvenliği yönetim sistemi için temel olan HACCP yani Tehlike Analizi ve Kritik Kontrol NoktalarınınKontrolü yöntemi esas alınmaktadır. HACCP hammadde temininden başlar; gıda hazırlama, işleme, üretim, ambalajlama, depolama ve nakliye gibi gıda zincirinin her aşamasında venoktasında tehlike analizleri yapar. Gerekli yerlerde kritik kontrol noktalarınıbelirler ve herhangi bir problemi henüz oluşmadan önler. Ayrıca, sisteminkorunmasını ve belirli standartlara uygun güvenilir gıdaların üretilmesini sağlar. HACCP her ölçekteki kuruluşa uygulanabilen bir gıda güvenliğisistemidir. Bu çalışmada, her gıda işletmesinin dikkate alması gereken ana dokümanlara ve formlara yer verilerek örnek bir uygulama ile HACCP sistemi ifade edilmiştir.
Elemental concentrations in İzmir atmosphere and their source apportionment

İzmir bölgesinde, dış havadaki partikül madde fraksiyonları (PM2, 5 ve PM10), biri yarı kırsal diğeri şehir merkezindeki iki bölgede eş zamanlı olarak örneklenmiş ve konsantrasyonlar belirlenmiştir. Örnekleme periyodu Haziran 2004 ve Mayıs 2005 tarihleri arasıdır. Partikül madde konsantrasyonları önemli mevsimsel değişikler göstermiştir. Yarı kırsal bölgede yaz konsantrasyonları kış değerlerine göre daha yüksekken, şehir merkezinde kışın konsantrasyonlar daha yüksek ölçülmüştür. PM'in element içeriği, indüktif eşleşmişplazma-optik emisyon spetkrometresi ile belirlenmiştir. Element içeriği, büyük oranda, toprak elementleri ve Na'dan oluşmuştur. Elementselkonsantrasyonların mevsimsel değişiminin de önemli boyutta olduğu belirlenmiştir. Önemli PM kaynaklarından PM10 ve PM2, 5 örnekleri toplanarak, aynı elementseliçerik belirlenmiştir. Dış havadaki PM konsantrasyonlarının kaynaklarının belirlenmesi ve katkımiktarlarının hesaplanması amacıyla istatiksel metot ve modeller kullanılmıştır. Sonuçlar, dış havadaki PM konsantrasyonlarına en büyük katkıyı, her iki bölgede de, trafik, toprak, mineral endüstrisi ve fosil yakıt yakılmasının yaptığını göstermektedir. Her ne kadar PM konsantrasyonlarına en önemli katkıyı trafik yapmış olsa da, eser element konsantrasyonlarına yaptığı katkı oldukça sınırlı kalmıştır. Eser element konsantrasyonlarına en önemli katkılar, endüstri, fosil yakıt yakılması ve mineralendüstrisinden gelmiştir.
Evsel arıtma çamurları ve atık yağlardan termokimyasal yöntemlerle hidrojen gazı üretimi

Bu çalışmada, termokimyasal işlemler ile İSKİ Ataköy İleri Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi'nden temin edilen evsel atıksu arıtma çamuru ve gıdada kullanılan kızartmalık atık yağların termokimyasal proseslerle değerlendirilmesi araştırılmıştır. H2 gazı üretiminin yanı sıra atık minimizasyonu kapsamında termokimyasal proseslerin uygulanabilirliği incelenmiştir. Öncelikle, deneysel çalışmalarda kullanılacak çamur numunesinin karakterizasyonu yapılmıştır. Böylece, çamur numunesinin kimyasal içeriği belirlenmiş ve Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Ek-11A ile karşılaştırılarak kullanılan atığın tanımlaması yapılmıştır. Arıtma çamuru ile bitkisel atık yağ belirlenen oranlarda karıştırılıp havasız ortamda, kuru hava eşliğinde ve saf oksijen eşliğinde termal işlemlere tabi tutulmuşlardır. Oluşan sentez gazların kompozisyonları (H2, CH4, CO, CO2, O2) belirlenerek ısıl değerler hesaplanmıştır. Ayrıca, katı maddelerdeki kütlesel ve hacimsel azalmalar tespit edilmiş; bomba kalorimetre ve elementel analizleri gerçekleştirilmiştir. Deneysel çalışmalar İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölüm laboratuvarında yürütülmüştür. Üniversite bünyesinde gerçekleştirilemeyen deneyler AKÇANSA ve AEM Çevre ve Analiz AŞ. akredite laboratuvarlarında gerçekleştirilmiştir. Piroliz ve gazlaştırma deneyleri siklon ünitesi ile sirkülasyonu sağlanmış, iç çapı 7 cm yüksekliği 80 cm olan, yukarı akışlı, sabit yataklı çelik reaktör içerisinde gerçekleştirilmiştir. Piroliz deneyleri 1 ve 5 saatlik sürelerde 300 C sıcaklıkta, 1 L/dk N2 eşliğinde gerçekleştirilerek en uygun piroliz süresi belirlenmiştir. İki denemeye ait sonuçlarda önemli farklılıklar tespit edilmediği için 1 saatlik piroliz uygulamasının gazlaştırma öncesi yeterli piroliz süresi olduğu kanısına varılmıştır. Gazlaştırma işleminde kuru hava ve saf O2 (%99 saflık) ajanları kullanılıp, proses 750 C'de yürütülmüştür. Kuru hava debisi 0,05-0, 3 L/dk arasında denenerek en uygun debi belirlenmiştir. Elde edilen verilen anlamlandırılabilmesi için SPSS 21 yazılımı kullanılarak ANOVA testi yürütülmüştür. Deneysel çalışmaların sonuçları değerlendirildiğinde, ham arıtma çamuru ve bitkisel atık yağ ile karıştırılan arıtma çamuruyla 0,05 L/dk kuru hava eşliğinde gerçekleştirilen gazlaştırma deneylerinde H2 açısından zengin ve ısıl değeri yüksek bir sentez gazelde edilmiştir. Çalışmada ulaşılan en yüksek ısıl değere (3183 kcal/m3) bitkisel atık yağ ile çamurun karıştırılması sonucu elde edilen karma numune ile ulaşılmıştır. Elde edilen sentez gaz içerisindeki H2 gazı yüzdesi ise hacimsel olarak %24- 25 mertebelerinde tespit edilmiştir. Istanbul'da 42.000 ton/yıl evsel atık olduğu ve bitkisel yağ ile belirlenen oranda karıştırılması durumda toplamda 60.000 ton/yıl kadar bir atık söz konusu olduğu düşünülürse, bu atığın prosese alınması sonucu elde edilecek sentez gazın, gaz motorlarında yakılması ile yaklaşık 5,27 MW'lık kurulu güce ulaşması öngörülmektedir. Bu değer yaklaşık 12.600 kişinin yaşadığı bir yerleşim bölgesinin günlük elektrik ihtiyacını karşılayabilecek kapasitededir.
Pamuklu tekstil endüstrisi atıksularının membran biyoreaktör ile arıtılması ve renk giderimi

Yüksek lisans tez çalışmasında, tekstil endüstrisinin farklı üretim proseslerinden kaynaklanan, boyar madde ve tuz içeriği yüksek atıksuların laboratuar ölçek membran biyoreaktör sistemi ile arıtılabilirliği ve renk giderimi araştırılmıştır. Çalışma kapsamında kullanılan tekstil atıksuyu numuneleri, Denizli bölgesinde faaliyet gösteren ve 7 farklı tekstil firmasının boru sonu atıksularının arıtımını gerçekleştiren bir arıtma tesisinden haftalık olarak alınmıştır. Arıtılabilirlik çalışmalarında Lab ölçek MBR sistemi kullanılmıştır. MBR sistemi, SCADA sistemine otomatik olarak bağlıdır. Lab ölçek MBR sisteminde aerobik oksidasyon ve nitrifikasyon hedeflenerek işletme gerçekleştirilmiştir. SCADA programı ile işletim periyodu (ortalama 9,5 dakika) ve düzenli aralıklarla geri yıkama (her 9,5 dakikada bir 0,5 dakika) yaptırılmıştır. Düzenli geri yıkamanın gideremediği tıkanma durumlarında kimyasal geri yıkama yapılmıştır. 3 farklı MBR modülü kullanılarak sonsuz ve 25 gün çamur yaşı olacak şekilde iki aşamada işletim gerçekleştirilmiştir. Sırasıyla 11 hafta boyunca ZeeWeed 1 (ZW-1) ultrafiltrasyon, 5 hafta boyunca Polipropilen mikrofiltrasyon ve 6 hafta boyunca düz tabaka mikrofiltrasyon MBR modülleri kullanılmıştır. Kirletici ve boyar madde giderimleri değerlendirilmiştir. Arıtılabilirlik ve boyar madde giderimi çalışmasında, kimyasal oksijen ihtiyacı, biyolojik oksijen ihtiyacı (BOİ5), toplam azot, toplam Kjeldahl azotu, toplam fosfor ve diğer kirlik parametreleri ile renk parametrelerinin giderim miktarları değerlendirilmiştir. İşletim boyunca renk parametresi ZW-1, PP ve düz tabaka membran modüllerinin kullanıldığı arıtılabilirlik çalışmasında sırasıyla 90 Pt-Co, 105 Pt-Co, 162 Pt-Co değerine kadar düşmüştür. KOİ parametresi ZW-1, PP ve düz tabaka membran modüllerinin kullanıldığı arıtılabilirlik çalışmasında sırasıyla 60 mg/L, 39 mg/L, 55 mg/L seviyelerine kadar düşmüştür. Atıksudaki yüksek tuzluluk konsantrasyonuna rağmen, nitrifikasyon sürekli ve tutarlı olarak sağlanmıştır. Ayrıca MBR işletiminde hedeflenmediği halde, her üç membran modülü ile % 75'in üzerinde TN giderimi de gerçekleşmiştir. Elde edilen en düşük TN değerleri kullanılan ZW-1, PP ve düz tabaka membran modülleri için sırasıyla 4,7 mg/L, 6,1 mg/L, 3,46 mg/L değerlerinde ölçülmüştür. Benzer şekilde bulanıklık parametresi için elde edilen en düşük değerler ZW-1, PP ve düz tabaka membran modülleri için sırasıyla 0,65 NTU, 0,29 NTU ve 0,16 NTU olarak elde edilmiştir. Askıda katı madde parametresi 3 farklı membran için de 2 mg/L'in altında tespit edilmiştir. Elde edilen veriler yüksek derecede ve kompleks kirliliğe sahip tekstil atıksularının, MBR sistemi ile konvansiyonel aktif çamur sistemlerine kıyasla çok daha iyi derecede arıtılabileceğini ve özellikle konvansiyonel arıtma sistemlerinde yeterince giderilemeyen renk parametresinin çok düşük değerlere indirilebileceğini göstermiştir.
İş sağlığı ve güvenliği yönetim sistemlerinin biyogaz tesisinde uygulanması

Bu çalışma ile Biyogaz tesislerinin kurulmasını engelleyen temel sebepleri ortadan kaldıracak temel durumlar belirlenmiştir, tesislerde iş sağlığı ve güvenliği açısından ortaya çıkabilecek tehlike ve etkilerinin analiz edilerek ortadan kaldırılmasını veya kabul edilebilir seviyeye indirilmesini sağlamak amacıyla yönetmeliklerin ve uluslararası standartlar ile mesleki yeterlilik standartların uygulanabilirliğini yeterlilik durumunu mevcut işletme şartlarıyla değerlendirilip belirlenmiştir. Çalışmada uygulama alanı olarak biyogaz üretiminin yapıldığı iki tesis seçilmiştir. Bu tesislerde oluşabilecek tehlike ve riskler belirlenmiş, alınan önlemler ve öneriler belirtilmiştir. Ayrıca tesislerde ISO ve OHSAS Standartlarının uygulanması- uygulanmaması durumu karşılaştırılmıştır. Ülkemizde gelişen bir teknoloji olan biyogazın kurulumunun önündeki engellerin önüne geçilmesi için Uluslararası Biyogaz Standardı incelenip tesislerde uygulanması durumunda tesislere neler kazandıracağı değerlendirilmiştir. Bu tesislerde yaşanan kazaların önüne geçilmesi için sağlık ve güvenlik ortamının oluşturulması kapsamında Ulusal Meslek Standardının tesislere ve çalışan personele iş sağlığı güvenliği, çevre ve kalite alanlarında kazandıracağı yenilik ve güven ortamı değerlendirilmiştir.
Microbial population dynamics in an anaerobic completely stirred tank reactor treating a pharmaceutical wastewater

Bu çalışmada, kimyasal sentez bazlı bir ilaç atıksuyunun tam karışımlı bir anaerobik reaktörün performansına ve asetoklastik metanojenlerin aktivitesine, sayılarına ve kompozisyonuna etkisi farklı giriş kompozisyonlarında değerlendirilmiştir. Tam karışımlı reaktör öncelikle glikoz ile beslenmiştir. Daha sonra reaktör, asetoklastik metanojenlerin, anaerobik arıtmada zor ayrışabilen ve/veya toksik maddeler içeren aüksuya alışabilmesi için öncelikle değişik oranlarda glikoz ile seyreltilmiş havalandırılmış ilaç atıksuyu ile daha sonra ham ilaç atıksuyu ile seyreltilmiş havalandırılmış atıksu ile beslenmiştir. Glikozla yapılan çalışmanın sonunda, 6 kg KOİ/m3. gün organik yüklemede ve 2.5 gün hidrolik bekletme süresinde 92% çözünmüş kimyasal oksijen ihtiyacı giderim verimi elde edilmiştir. Metan verimi 0.32 m3CH4/kgKOİ ve spesifik metanojenik aktivite 336 mlCHVgTUM olarak bulunmuştur. Glikozla yapılan çalışmadan sonra, tam karışımlı reaktör öncelikle glikoz ile çeşitli oranlarda (10%, 30% and 70%) seyreltilmiş havalandırılmış ilaç atıksuyu ile, sonra da 100% havalandırılmış ilaç atıksuyu ile beslenmiştir. 100% ilaç atıksuyu reaktöre beslendikten sonra, performansda ki bozulma ve otofloresan metanojenik aktivitedeki düşüş nedeniyle HBS 2.5 günden 3.5 güne arttırılmıştır. HBS 3.5 günde, 71% KOİ giderimi elde edilirken metan verimi 0.28 m3CH4/kgCOD olarak bulunmuştur. Bununla birlikte, SMA 166 mlCHt/gTUM olarak bulunmuş ve bu değer glikozla besleme sonunda elde edilen sonuçla karşılaştırıldığında yaklaşık 47% aktivite kaybı olduğunu göstermiştir. Son olarak ham ilaç atıksuyu havalandırılmış atıksuyu ile artan oranlarda seyreltilerek (10%, 30% ve 60%) tam karışımlı reaktöre beslenmiştir. Reaktör 10% ham atıksuyu ile beslendiğinde performansta küçük bir düşüş olmasına rağmen, 60% ham atıksu seyrelme oranında KOİ giderim verimi, metan verimi, SMA dahil bütün parametrelerde dramatik bir düşüş meydana gelmiştir. SMA testinin sonuçlarına göre asetoklastik metanojenierin aktivitesinde meydana gelen düşüş nedeniyle çalışma bu oranda sona erdirilmiştir. Mikrobiyolojik çalışmaların sonuçlarına göre, dominant otofloresan metan türleri ve otofloresan metanojenierin toplam bakteri içindeki oranı çalışma boyunca değişim göstermiştir. Glikoz ile yapılan çalışmanın sonunda dominant türler Methanococcus ve kısa çubuklar olarak bulunmuştur. 100% havalandırılmış atıksu ile beslemeden sonra kısa ve orta çubuklar dominant iken çalışma sonuna kadar dominant tür kısa çubuk olarak gözlenmiştir. Otofloresan metanojenierin toplam bakteri içindeki oranı glikozla beslemenin sonunda %38 olmasına rağmen, %60 ham ilaç atıksuyu reaktöre beslendikten sonra bu oran %30'a düşmüştür.
Endüstriyel atıksulardan ağır metallerin adsorbsiyonla uzaklaştırılması

Kesikli ve kolon laboratuvar model sistemlerinde endüstri atıksularından adsorbsiyon ve biyosorbsiyon yöntemiyle ağır metallerin giderimi incelenmiştir. Çalışmada metal kaplama sanayii atıksularına örnek olacak şekildedahazırlanan sentetik atıksu kullanılmıştır. Msorbsiyon deneyleri granül aktif karbon, biyosorbsiyon deneyleri ise üzerine Pseudomonas aeruginosa tutuklanmış granül. aktif karbon kullanılarak gerçekleştiril - mistir. Kesikli sistemde, ağır metallerin adsorbsiyon ve biyosorbsiyon yöntemleriyle arıtım mekanizması farklı karbon dozlarında ve başlangıç metal konsantrasyonlarında incelenmiştir. Bu sistemde en iyi arıtım 3 g/l karbon dozunda sağlanmıştır. Bütün metaller için adsorblanmanm hızlı olduğu ve ilk 20-45 dakikada dengeye ulaştığı gözlenmiştir. Verilerden adsorbsiyon kapasitesinin karbon dozu ve başlangıç metal konsantrasyonu ile değiştiği anlaşılmıştır. Denge verileri Langmuir ve Freundlich adsorbsiyon eşitliklerine göre incelenmiş ve Langmuir adsorbsiyon izotermine uygunluğu tesbit edilmiştir. Kesikli sistemde arıtım kinetikleri incelenmiş ve kinetik parametreler hesaplanmıştır. Cr metal iyonunun adsorbsiyon ve gözenek difüzyon hız sabit- -1 -1/2 leri sırasıyla 0.059 dak ve 0 .071'dak ' bulunmuştur. Yukarı akışlı kolon reaktör sisteminde genel olarak metal arıtım mekanizması incelenmiştir. Adsorbsiyon ve biyosorbsiyon yöntemi ile metal arıtımı oda sıcaklığında ve 37 C'de 3.3 ml/dak akış hızında farklı noktalardan numune alınarak izlenmiştir. Bu sistemde en iyi arıtım biyosorbsi- 86 yon yöntemiyle sağlanmış olup yatak derinliğinin arıtıma etkili olduğu ortaya konmuştur. Kolon çalışmaları endüstriyel atıksudan aktif karbon adsorbsiyon ve biyosorbsiyon yöntemleriyle metal arıtımının etkili olduğunu göstermiştir. Biyosorbsiyon yönteminde, bütün metaller aktif karbon üzerinde hızla adsorblanmışlar ve bunların büyük bir kısmı tutuklanmış mikroorganizma tarafından kullanılarak bertaraf edilmişlerdir. Sonuç olarak, fiziksel ve biyolojik adsorbsiyon birleştirilerek etkili metal arıtımı sağlanabileceği ortaya konmuştur.