Çevrimiçi derslerde öğretme-öğrenme sürecinin etkililiğinin değerlendirmesi

Bilgi ve iletisim teknolojilerindeki hızlı gelismeler, egitim alanını da derinden etkilemis ve egitimin gerçeklestigi ortamlarda ve ögretme-ögrenme süreçlerinde bir dizi yeni uygulamalara yer verilmesini hem olanaklı hem de zorunlu kılmıstır. Bu uygulamalardan birisi de, ögretme-ögrenme süreçlerinin bilgisayar ve internet tabanlı sanal ortamlarda gerçeklesmesidir. Egitimin her asamasında, özellikle yüksekögretimde, ögretme-ögrenme süreçlerinin sanal ortamlarda uygulandıgı çevrimiçi egitim örneklerigiderek yaygınlasmaktadır. Anadolu Üniversitesinde pek çok birimde çevrimiçi egitimuygulamalarına önem ve agırlık verilmektedir. Nitekim 2005- 2006 ögretim yılı güz döneminde çesitli programlarda yirmiyi askın ders çevrimiçi olarak yürütülmüstür. Anadolu Üniversitesi, etkili bir çevrimiçi egitimin gerçeklesmesi için gerekli teknolojik olanakları ögrencilere ve ögretim elemanlarına sunmasına karsın, çevrimiçi derslerdeetkili bir ögretme-ögrenme sürecinin gerçeklestirilip gerçeklestirilemedigibilinmemektedir. Bu nedenle, üniversitenin sundugu olanakların etkili biçimde kullanılabilmesi için, Anadolu Üniversitesinde uygulanan çevrimiçi derslerinetkililiginin değerlendirimesi ve gelistirilmeye açık yönlerinin ortaya konması önemli bir gerekliliktir. Bu gerekliligine dayandırılan arastırmada, Anadolu Üniversitesinde2005- 2006 ögretim yılı güz döneminde çevrimiçi olarak yürütülen derslerde ögretmeögrenmesüreçlerinin etkili bir çevrimiçi ögretimin ögelerine sahip olup olmadıgınınögrenci ve ögretim elemanlarının görüslerine göre değerlendirimesi amaçlanmıstır. Arastırma, 2005- 2006 ögretim yılı güz döneminde uygulanan çevrimiçi dersleri alan 150 ögrenci ve söz konusu dersleri yürüten 17 ögretim elemanı ile gerçeklestirilmistir. Arastırma tarama modelinde yapılmıs ve ögrencilerle ögretim elemanlarının görüslerianket aracılıgı ile alınmıstır. Uygulanan anket üç bölümden olusmustur. Anketin birinci bölümünde ögrencilerin kayıtlı oldukları program ve degerlendirdikleri çevrimiçi ders, ögretim elemanlarının da yürüttükleri çevrimiçi ders sorulmustur. Anketin ikincibölümündeyse, çevrimiçi derslerinin ögretme-ögrenme sürecinin değerlendirmesi ile ilgili görüsleri toplamaya dönük 71 maddeye yer verilmistir. Üçüncü bölümde de, derslerin ögretme-ögrenme süreci ve teknik konular ile ilgili görüs, sorun ve önerileribelirtmeye dönük açık uçlu sorulara yer verilmistir. Arastırmada elde edilen verilerin çözümlenmesi bilgisayar ortamında SPSS bilgisayar programı kullanılarak gerçeklestirilmistir. Verilerin çözümlenmesindeögrencilerin ve ögretim elemanlarının her bir önermeye katılma durumlarını gösterenyanıtlar ile çevrimiçi derslerin ögretme-ögrenme süreci ile ilgili konularda ve teknik konularda ekledikleri görüs, öneri ve sorunların, ögrenciler ve ögretim elemanları için ayrı ayrı yüzde ve frekansları hesaplanmıs ve çizelgelestirilmistir. Arastırmada, ögrencilerin ve ögretim elemanlarının yanıtlarından elde edilen bulgulara dayanarak, Anadolu Üniversitesinde 2005- 2006 ögretim yılı güz döneminde yürütülen çevrimiçi derslerde ögretme-ögrenme sürecinin etkililigini saglayan ögelerden ögretimöncesi etkinliklere ve içerigin sunumu ilkelerine büyük oranda yer verilirken, ögrencikatılımı ve etkilesimi saglayıcı uygulamalara yeterli düzeyde yer verilmedigi, pekistirme, dönüt ve düzeltme etkinliklerine orta düzeyde yer verildiği; çevrimiçi derslerdeki teknik yeterliligi saglayan ögelerden uygun internet teknolojileri ve uygulamalarına ve egitsel amaçlı web sitesinin tasarım ilkelerine büyük oranda yer verildiği ancak teknik destege yeterince yer verilmedigi sonucuna ulasılmıstır.