turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The potential existence of ammonia oxidizing archaea in wastewater treatment plants and its relevance to environmental samples

Bu çalışma kapsamında amonyağı oksitleyen arkeaların varlığının araştırılması için: kimya, alkol, yağ, petrol, sakız, maya, bira, ve çöp sızıntı suyu atık arıtma tesislerinden 16 farklı aktif çamur örneği ve çevresel: toprak, termal/kaynak suyu, tatlı su, tropikal akvaryum suyu ve çökelti örnekleri arkeal amoA gen varlığı polimeraz zincir reaksiyonu ve dizi analizleme yöntemleri kullanılarak araştırılmıştır. Bu çalışmalara ek olarak, AOA 'ların en iyi büyüdüğü amonya (NH3) derişiminin tespiti için üç farklı AOA zenginleştirilmiş kültürü inkübe edilmiştir. Büyümedeki artış nitrit ölçümleri ve kantitatif polimeraz zincir reaksiyonu deneyleri ile incelenmiştir. Çalışmalarımız sonucunda geniş ölçekte bakılmış olan AAT 'lerde AOA varlığını gösteren moleküler kanıtlara rastlanmamıştır, ancak araştırılan tüm çevresel numune noktalarında archaeal amoA gen varlığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar AOA'ların farklı çevresel büyüme koşullarına çok iyi adapte olduklarını ve yaygın bulunduklarını kanıtlamaktadır. Bu çalışma sonucunda amonyak derişimi gibi konvansiyonel parametrelerin incelenen AAT'lerde AOA aktivite ve büyümesi hakkında tahmin yürütmeye olanak sağladığı anlaşılmaktadır.
Inventory of industrial packaging wastes in Izmir city

Avrupa Birliği uyum sürecinde, Türkiye'de özellikle çevre konularında önemli yasal düzenlemeler yapılmıştır. Ambalaj atıklarının kontrolü ve yönetimi bu yasal düzenlemelerden biridir. Bu amaçla, Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından yayınlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde belirlenen usul ve esaslara gore yapılan çalışmalar Türkiye genelinde hızla devam etmektedir. Ambalaj atıklarının kontrolündeki en büyük sıkıntı yeterli envanterin olmamasıdır. Bu çalışmada, Ambalaj Atıklarınınn Kontrolü'ne ilişkin Avrupa'da ve Türkiye'de yayınlanan ve uygulanan mevzuatlar ile Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan 2008- 2012 yıllarını kapsayan Atık Yönetim Eylem Planı incelenmiştir. Atik Yönetim Eylem Planı, Türkiye'deki atık yönetimine ilişkin mevcut durumun belirlenmesi açısından önem taşımaktadır. Bu bilgilerden yararlanılarak, İzmir ilinde oluşabilecek sanayi kaynaklı ambalaj atık envanteri için öngörü yapılmıştır. Öngörü yapılırken, farklı sektörlerdeki sanayi kuruluşlarının yıllık ürettikleri ambalaj atık miktarı ve türleri ile yıllık üretimden satış miktarları dikkate alınmıştır. Bu çalışmayla, elde edilen bulgular çerçevesinde İzmir Metropol Alan içerinde yer alan dokuz farklı sektördeki 81 sanayi kuruluşlarından kaynaklanabilecek yıllık muhtemel ambalaj atığı miktarı ve bu atıkların cinslerine gore yüzdelik dağılımına ulaşılmıştır.
Erzurum Karasu Nehri kirlilik parametrelerinin matematik modellenmesi

Matematiksel nehir modelleri nehir sistemlerini en kısa yoldan tanımlayan modeller olarak bilinmektedir. Bu çalışmada kurulan matamatiksel model tek boyutlu olup, nehir ve deşarj parametrelerini segmentler arası mesafeye bağlı olarak sİmüle etmekte ve mesafa ile konsantrasyon arasındaki ilişkinin nasıl değiştiğini göstermektedir. Matematiksel modelin kurulmasında topoğrafik yapı, sanayi ve endüstriyel kuruluşların deşarj karekterleri ve yerleri, çeşitli sızıntı ve drenaj noktalan, nehire boşalan dere ve çaylar dikkate alınmıştır. Modellemede kullanılan bilgisayar programı, türetilen diferansiyel denklemlerin kullanılması ile elde edilmiştir. DSİ den temin edilen hidrolik parametreler ve çeşitli kinetik sabitler bu denklemlerde kullanıldıkdan sonra ilgili parametrelerin bilgisayar programı vasıtası ile çözümü sağlanmıştır. Elde edilen matematik model nehirin çeşitli yerlerinden farklı yerlerden alman örneklerin kimyasal ve biyolojik analiz sonuçlan yardımı ile kalibre edilmiş ve daha sonra yapılan analiz sonuçlan ile teorik sonuçların uyumu kontrol edilmiştir. Elde edilen sonuçlar belirlenen matematik modelin oldukça uyumlu olduğunu göstermiştir. Bu model ÇO, BOİ5, KOİ, ORG-N, NH4-N, N02-N, NO3-N, ORG-P, O-P, Alg ve Zooplankton gibi parametrelerin nehir boyunca nasıl değiştiğini göstermekte ve çeşitli deşarjların nehirde ne gibi etkiler yaptığını göstermektedir. Bu nedenle modelin mevcut ve gelecekteki endüstriyel kuruluşların deşarj limiderinin belirlenmesinde kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.
Başarakavak atıksu arıtma tesisi veriminin belirlenmesi

Jüri: Doç. Dr. M. Emin AYDIN Yrd. Doç. Dr. Hüseyin KARA Yrd. Doç. Dr. Ali BERKTAY Bu çalışma ile Başarakavak kasabasında bulunan 300 m3/gün kapasiteli, biyolojik arıtma sistemine dayalı atıksu arıtma tesisinin veriminin belirlenmesine çalışılmıştır. Bu amaçla ilgili tesisten belirli aralıklarla alınan atıksu numunelerinin analizleri yapılmıştır. Bu analizler sonucunda KOI, PO4-P, NH4-N, NO2-N, NO3-N, ve AKM parametreleri ile pH ve sıcaklık değerleri tespit edilmiştir. Elde edilen analiz sonuçlara göre, kirlilik parametrelerinin ortalama değerleri ve giderim verimleri hesaplanmıştır. Sonuç olarak, atıksu arıtma tesisinin denitrifikasyon dışında yüksek verimle işletildiği tespit edilmiştir. İşletme şartlan ve tesis verimi ile ilgili olarak önerilerde bulunulmuştur.
Atıksu arıtma tesisinde risk analizi

Türkiye Cumhuriyeti Ulusal İSG Konseyinin politika belgesine göre 2009- 2013 İSG iş kazalarını %20 oranında azaltılması hedeflenmektedir. Yaşanabilecek iş kazalarının azaltılabilmesi için, mevcut risklerin doğru algılanması ve analiz edilmesi gereklidir. Bu tezin amacı; AFYON ATIKSU ARITMA TESİSİ faaliyetleri sırasında oluşabilecek potansiyel tehlikelerin tanımlanması ve bunlara ilişkin risklerin değerlendirilmesi, böylece beklenen veya olası risklerle ilgili kontrol tedbirlerinin alınmasına ilişkin yöntem ve esasların sistematik bir şekilde belirlenmesini sağlayarak, yer alanmaların ve sağlık bozulmalarının asgari seviyelere indirilmesini sağlamaktır. Ayrıca 6331 sayılı İş kanununa göre, İş kanunu kapsamındaki tüm iş yerlerinde risk değerlendirilmesi yapma zorunluluğu da bulunmaktadır. Yapmış olduğumuz çalışmada, Afyon Atıksu Arıtma Tesisinin Fine Kinney metoduna göre risk analizi gerçekleştirmiş olup meydana gelebilecek risklerin önlemi alınmaya çalışılmıştır.
Küresel iklim değişikliği boyutunun Box-Jenkins metodu ile incelenmesi: Ankara ili örneği

Küresel iklim değişikliğinin esas nedenleri doğal sebepler ve insan aktiviteleridir. Dünya yüzeyinden atmosfere yansıyan ışınlar ile Dünya yüzeyine güneşten gelen ışınlar arasında bir denge bulunmaktadır. Dış etmenlerin varlığı nedeniyle bu dengede meydana gelen bozulma küresel iklim değişikliğinin temel nedenini oluşturur. Bu çalışmada Ankara ili için küresel iklim değişikliğinin boyutlarının ölçülmesi hedeflenmiştir. Küresel iklim değişikliğinin önemli parametrelerinden 3 tanesi olan sıcaklık, yağış ve buharlaşma verileri Meteoroloji Genel müdürlüğünden alınmıştır. Verilerin analiz edilebilmesi için zaman serileri analizinde kullanılan Box-Jenkins ARIMA metodu kullanılmıştır. Veri analizi Minitab 17 programı üzerinde yapılmış ve geleceğe yönelik öngörüler hazırlanmıştır. Öngörü sonuçlarına göre Ankara ili için gelecek 15 yıllık zaman periyodunda sıcaklık 0,6 0C azalacak, buharlaşma miktarı ise 21,54 mm artış gösterecektir. Gelecek 5 yıllık zaman periyodu için ise yağış miktarında 19,91 mm civarında azalacaktır. Bu durum Ankara'nın küresel iklim değişikliğinden etkileneceğini ve kuraklığın önümüzdeki yıllarda artacağını göstermektedir.
Evaluation of recovery potential for precious and rare earth metals from e-waste

Son yıllarda atık elektrikli ve elektronik eşyalarda hızlı bir artış olduğu göz önüne alınacak olursa, bu atıkların uygun şekilde yönetilebilmesi ve aynı zamanda sağlığa ve çevreye verebileceği zararların önlenebilmesi açısından içerisindeki materyal kompozisyonunun araştırılması son derece önemlidir. Ayrıca, e-atıkların ekonomik olarak değerli metaller ihtiva ettiği ve bu metallerin büyük bir kısmının günümüz geri dönüşüm yöntemleri ile geri kazanılamadığı da bilinmektedir. Bu sebeple e-atıkların yapısındaki değerli metallerin tespit edilebilmesi ve miktarlarının belirlenmesi bu metallerin geri dönüşüm oranlarının arttırılabilmesi açısından önem arz etmektedir. Bu çalışmanın asıl amacı elektronik atıklardan kıymetli metal ve nadir toprak elementlerinin geri kazanım potansiyellerinin araştırılmasıdır. Bu amaçla ilk öncelikle çeşitli kaynaklardan elde edilen birbirinden farklı yirmi beş elektronik atık numunesinin metal karakterizasyonu yapılmıştır. Belirlenen temel, kıymetli ve nadir toprak metallerinin bu numuneler içerisindeki miktarları ICP-OES cihazı kullanılarak ölçülmüştür. Daha sonra ise sayıca diğerlerinden daha fazla olan cep telefonu devre kartlarının ve bilgisayar anakartlarının temel, kıymetli ve nadir toprak metalleri açısından geri dönüşüm potansiyelleri hesaplanmıştır. Bu çalışmadan elde edilen geri kazanım potansiyeli sonuçlarına göre, cep telefonu devre kartları için kıymetli metallerin geri kazanımı asıl geri dönüşüm hedefi olması gerekiyor iken bilgisayar anakartları için hem kıymetli metallerin hem de nadir toprak elementlerinin geri dönüşümüne odaklanılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Identification and source apportionment of trace elements in urban and suburban area of Ankara

Bu çalışmada Ankara atmosferindeki ince parçacıkların eser element kompozisyonları belirlenmiş ve ölçülen elementler kaynakların doğal izleyicileri olarak kullanılmış ve aerosol kaynakları belirlenmiştir. Aerosol örnekleri 24 saatlik sürelerle ve 'stack filter unit' olarak tanımlanan bir örnekleyici yardımıyla toplanmıştır. Kullanılan SFU, ard arda yerleştirilmiş, farklı gözenek boyutlarına sahip iki filtreden oluşmaktadır. Örnekler birisi kentsel istasyon özellikleri taşıyan diğeri ise banliyö istasyonu olarak tanımlanabilecek iki istasyonda toplanmıştır. Kentsel istasyon Keçiören'deki Ankara Üniversitesi, Ziraat Fakültesi arazisinde, banliyö istasyonu ise ODTÜ, Çevre Mühendisliği bölümünde kurulmuş ve Temmuz 2014 Ekim 2015 arasında 15 ay boyunca çalıştırılmıştır. Toplanan örneklerde ICP MS tekniği kullanılarak 60 dolayında elementin konsantrasyonları belirlenmiştir. Ölçülen element konsantrasyonlarının daha önce Ankara'da yapılan çalışmalarda elde edilen konsantrasyon değerleri ile karşılaştırılması hem toprak kökenli hem de antropojenik kökenli element konsantrasyonlarının zaman içerisinde azaldığını göstermiştir. Bu çalışmada Ankara'nın iki farklı bölgesinde ölçülen element konsantrasyonları, literatürde başka şehirler için rapor edilmiş konsantrasyonlarla genel anlamda uyumludur. Ankara atmosferindeki element konsantrasyonları gerek kısa süreli ve gerekse uzun dönemli değişimler göstermektedir. Bu değişimlerin bir bölümü emisyonlardaki değişimlerden kaynaklanırken bir bölümü de meteorolojik parametrelerdeki zamansal değişimlerden kaynaklanmaktadır. Ölçülen element konsantrasyonlarının meteorolojik parametrelerle ilişkili olduğu görülmektedir. Özellikle, karışım yüksekliği, rüzgar hızı, ölçülen konsantrasyonlardaki değişimleri belirleyen meteorolojik parametrelerdir. Rüzgar yönünün element konsantrasyonlarına etkisi 'conditional probability function' olarak bilinene bir istatistik yöntemle incelenmiştir. AU istasyonunda, kaynakların istasyona göre her yönde bulunmasından dolayı, rüzgar yönü ile ölçülen konsantrasyonlar arasında anlamlı bir ilişki görülememiştir. Buna karşılık METU istasyonunda Mamak bölgesinin ve organize sanayi bölgesinin etkileri açıkça görülmüştür. Çalışmanın son bölümünde Ankara'da aerosol popülasyonunu oluşturan bileşenlerin neler olduğu incelenmiştir. Her iki istasyonda da aerosollerin altı farklı bileşenden oluştuğu görülmüştür. Bunlardan beşi her iki istasyonda da aynıdır. Birer tanesi ise istasyonlara mahsus bileşenlerdir.
Çöp depolama sahasından salınan sera gazlarının (CH4 ve N2O) mevsimsel değişiminin araştırılması

Katı atık yönetimi hiyerarşisinde son aşama, atıkların insan ve çevre sağlığına zarar vermeyecek uygun metotlar ile bertarafıdır. Geri kazanılamayan ve geri dönüştürülemeyen atıkların depolanması suretiyle bertarafı günümüzde halen yaygın olarak kullanılmıştır. Atıkların kontrolsüz-vahşi depolanması alıcı ortamlar olan hava, su ve toprağa giderilmesi güç, bazen kalıcı zararlar vermektedir. Çöp sızıntı sularının yeraltı sularına karışarak kıt olan su kaynaklarımızı etkisi yüzyıllar sürecek şekilde kullanılamaz hale getirmemesi, çöp gazının doğrudan atmosfere karışarak küresel ısınmaya sebebiyet vermemesi, toprak katmanında oluşan kirliliğin flora ve faunayı etkilememesi için 'Düzenli Depolama' yapılması zorunluluktur. Bu çalışmada, Şanlıurfa'daki vahşi depolama alanından alınan çöp örneklerinin 50 L'lik saksılara yerleştirip üzerilerine de çeşitli kalınlıkta dolgu maddesi ile doldurulmuştur, bu saksılardan salınan sera gazları (CH4, ve N2O)'nın kapalı oda metodu kullanılarak gaz miktarları mevsimsel olarak belirlenmiştir. Söz konusu gazların katı atık alanı içerisindeki ortalama miktarlarının mevsimsel değişimi gözlenmiştir.
Yüksek gerilimli elektrik deşarjı kullanılarak fenolik bileşiklerin giderimi

Yüksek Gerilimli Elektrik Deşarj teknolojisi çok yeni bir ileri oksidasyon prosesi 'dir. Bu teknolojinin temel mekanizması hem fiziksel hem de kimyasal prosesleri açığa çıkaran plazma oluşumudur. Fiziksel prosesler plazma kanalı içinde oluşur. UV radyasyonu, yoğun şok dalgalar, elektrohidrolik kavitasyon, piroliz ve süperkritik su oksidasyonu içerir. Kimyasal prosesler ise su içinde oluşur. OH, H, O, O2, HO2, H202, O3 gibi aktif türler içerir. YGED teknolojisi özellikle yüksek toksisite ve düşük biyolojik ayrışmaya sahip organik maddelerin etkili eliminasyonu için atıksu arıtımında kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında, fenol ve p-nitrofenol içeren sulu çözeltiye elektrik deşarjı uygulayarak, toksik ve organik kirletici olan bu fenolik bileşiklerin ortamdan giderimi hedeflenmiştir. Ayrıca çalışmada, yüksek gerilimli elektrik deşarjının, pH, sıcaklık, iletkenlik, elektrot mesafesi, arıtım süresi ve farklı konsantrasyonlarda arıtım verimine etkisi incelenmiştir. Buna ek olarak, sisteme demir (Fe+2) ve hidrojen peroksit (H2O2) eklenmesi durumunda verime etkisi incelenmiştir. Deneysel veriler fenol ve nitrofenol giderim veriminin, yüksek gerilim, pH, sıcaklık ve arıtım süresinin artması ile arttığı ve elektrot mesafesi ve iletkenlik ile azaldığını göstermektedir. Optimum deney koşulları, 1 cm elektrot mesafesi, 24 kV voltaj, çözelti pH değeri 10, çözelti sıcaklığı 30 0C olarak belirlenmiştir. Fenol ve nitrofenol çözeltilerin içerisine Fe+2 ve H2O2 çözeltisi eklenmesi ile, fenol ve nitrofenol giderim oranlarının önemli ölçüde arttığı gözlemlenmiştir. Fenol giderim verimi 10, 40, 90 ve 160 mg/l fenol konsantrasyonları için sırasıyla, % 48, % 46, % 42 ve % 34 olarak bulunmuştur. İçerisine 0,28-0, 56 mM Fe+2 ilave edilen 40, 90 ve 120 mg/l fenol çözeltileri için gözlemlenen fenol giderim verimleri %78, %72 ve % 71 olarak gözlemlenmiştir. Nitrofenol içeren fenolik bileşik çözeltisinde yüksek gerilimli elektrik deşarjının etkisi incelendiğinde aynı şartlar altında 120 mg/l p-Nitrofenol çözeltisi için, 5,93 mM H2O2 ilavesinde % 97 verim elde edilmiştir.
İçme suyu arıtma tesislerinden çıkan atık çamurun bazı boyar maddelerin adsorpsiyonunda kullanılması

oz YÜKSEK LİSANS TEZİ İÇME SUYU ARITMA TESİSLERİNDEN ÇIKAN ATIK ÇAMURUN BAZI BOYAR MADDELERİN ADSORPSİYONUNDA KULLANILMASI Sedat ÇOT ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ÇEVRE MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI Danışman: : Yrd. Doç. Dr. Mesut BAŞIBÜYÜK Yıl: 2004, Sayfa: 67 Jüri : Yrd. Doç. Dr. Mesut BAŞIBÜYÜK : Prof. Dr. Ahmet YÜCEER : Doç. Dr. İlyas DEHRİ Bu çalışmada demir klorür çamurunun Basic Blue 41 (BB41) ve Lanaset Yellow 4GN (LY 4GN) boyar maddeleri üzerindeki adsorplama etkinliği incelenmiştir. Adsorpsiyon testlerinden her iki boyar maddenin de demir çamuru tarafından adsorplandığı görülmüş ve maksimum adsorplama kapasiteleri Basic Blue 41 için Qmax-303, 0 mg/g, Lanaset Yellow 4GN için Qmax=97, l mg/g bulunmuştur. Her iki boyar madde için Langmuir ve Freundlich izoterm sabitleri belirlenmiş ve her iki boyar maddenin adsorpsiyon izotermlerinin Langmuir izotermine daha uygun olduğu gözlenmiştir. Aynı zamanda kinetik çalışmalar farklı başlangıç boyar madde konsantrasyonları için uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, parçacık içi difüzyon, proseste etkin rol oynamıştır. Adsorpsiyon kinetikleri, birinci derece Lagergren, ikinci derece ve yalancı ikinci derece izoterm kinetiklerine göre analiz edilmiştir. Yalancı ikinci derece izotermin uygunluğunun, birinci derece, ikinci derece ve gerçek izotermin uygunluğundan daha iyi olduğu bulunmuştur.
Ankara ilindeki evsel ve işyeri atıklarının enerjiye dönüştürülmesi ve bertaraf edilmesi yönündeki stratejilerin değerlendirilmesi

modern toplumlarında enerjiye olan ihtiyaç, özellikle teknoloji ve endüstriyel üretim süreçlerinde yaşanan gelişme, hızlı nüfus artışı ve bunlara bağlı olarak artan yaşam standartlarının sonucu olarak, son 20-30 yıl içinde büyük bir artış göstermiştir. Türkiye'nin de enerji ihtiyacını karşılamak ve dışa olan bağını azaltmak için alternatif enerji kaynaklarının arttırılması gereklidir. Çöplükler yenilenebilir bir enerji kaynağı olarak enerji ihtiyacının bir kısmını karşılayabilecekkapasitededir. Ayrıca, kontrol altına alınmayan, gelişigüzel çöplerindepolandığı ıslah edilmeden terk edilen çöplükler büyük tehlike arz etmektedir. Hem çöpün doğaya olan kötü etkilerindenkurtulmak, hem de enerji elde etmek açısından büyük değeri olançöplerin geri kazanımı ülkemiz için önemlidir. Bu çalışmada Ankara ilindeki atıkların bertaraf edilmesi, geri dönüştürülmesi ve yakıt olarak kullanılmasına yönelik stratejilerTürkiye'de ve Dünya'daki uygulamalar ışığı altında değerlendirilmiştir.
Tekstil sektöründe temiz üretim tebliği uygulamaları

14.12. 2011 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve 10.03. 2015 tarihinde revize edilen Tekstil Sektöründe Entegre Kirlilik Önleme ve Kontrol Tebliği kapsamında; Denim Kumaştan Dış Giyim imalatı yapan Tekstil firmasındaki yürütülen faaliyetlerin çevreye olabilecek olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi, çevreyle uyumlu yönetiminin sağlanması için üretim sırasında suya, havaya ve toprağa verilecek her türlü emisyon, deşarj ve atıkların kontrolü ile hammadde ve enerjinin etkin kullanımına ve temiz üretim teknolojilerinin kullanımına ilişkin inceleme yapılması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda sistemdeki tüm prosesler incelenmiş ve bu tebliğ kapsamında yer alan MET'ler ile yapılabilecekler tespit edilerek tavsiyelerde bulunulmuştur. Tekstil işletmesinde ürünün ağartılması için alternatifler araştırılarak, ozon ve lazer teknolojisinin kullanımıyla su ve kimyasal kullanımından ciddi tasarruf sağlanabileceği araştırılmıştır.
Ozonation in Elmalı water treatment plant

Elmalı, İstanbul şehrinin su ihtiyacını karşılayan içme suyu rezervuarlarından birisidir. Rezervuardan gelen ham su, rezervuarın yanındaki Elmalı içme suyu arıtma tesisinde arıtılmaktadır. Elmalı rezervuarının su kalitesi zaman içinde bozulduğundan, mevcut arıtma tesisi geliştirilerek su kalitesinin iyileştirilmesi zorunluluğu ortaya çıkmıştır. Bu amaçla, bir ön oksidasyon prosesi olarak ozonlama ünitesi arıtma tesisine dahil edilmiştir. Bu tez çalışmasında, Türkiye'de büyük ölçekteki ilk ozonlama uygulaması olan Elmalı içme suyu arıtma tesisindeki ön ozonlama ünitesi incelenmiştir. Gerçek ölçekteki ozon jeneratörü işletilmiş, jeneratör çıkış gazında ve suda ozon konsantrasyonu ölçümleri yapılmıştır. Bu amaçla, sudaki ozon konsantrasyonunun sürekli olarak izlenmesi için bir alet geliştirilmiştir. Geliştirilen, sürekli ozon izleme aleti kullanılarak Elmalı rezervuarı suyundaki ozon ihtiyacı, ozon birikimi ve ozon bozunması özellikleri sahada yapılan deneyler ile incelenmiştir. Diğer rezervuarlardan alınan ham su örneklerinde ve Elmalı içme suyu arıtma tesisinin farklı arıtma üniteleri çıkışlarından alınan su örneklerinde ozon ihtiyacı ölçülmüş ve Elmalı rezervuarı ham suyunun ozon ihtiyacı özellikleri ile karşılaştırılmıştır.
Farklı sıcaklıklarda aktifleştirilmiş içme suyu arıtma çamurunun çimentoda kullanılabilirliğinin araştırılması

Nüfus artışı, endüstriyel aktivite ve yaşam standardındaki artış, beraberinde daha fazla içme ve kullanma suyu temini zorunluluğu getirmiştir. Bu zorunluluğa bağlı olarak oluşan ve arıtım aşamalarının kaçınılmaz bir yan ürünü olan içme suyu arıtma çamurlarının işlenmesi ve bertaraf edilmesi gittikçe büyüyen bir problem haline gelmiştir. Bu atıkların doğrudan çevreye verilmesi halinde havayı, toprağı ve suyu kirleterek doğayı ve canlıların yaşamını olumsuz etkilediği bilinmektedir. Atıkların yeniden değerlendirilmesi gerektiği fikrinden yola çıkarak bu çalışmada AÇ ve AÇ'nun farklı sıcaklıklarda pişirilmesiyle elde edilen aktifleştirilmiş arıtma çamurlarının çimentoda kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu çalışmada, Trabzon İçme Suyu Arıtma Tesisinde suyun arıtılması sonucu elde edilen jelimsi içme suyu arıtma çamurunun öncelikle fiziksel, kimyasal ve mineralojik özellikleri belirlenerek daha sonra bu atığın farklı sıcaklıklarda (500, 600 ve 700oC) pişirilmesiyle elde edilen AAÇ'larının değişen madde bileşimi ve özellikleri incelenmiştir. Farklı oranlarda (%5, 10, 15, 20) AÇ ve AAÇ ihtiva eden çimento harçları üretilerek 1, 2, 7 ve 28. günlerdeki basınç dayanımı, priz alma ve hacim genleşmesi değerleri ölçülmüştür. Elde edilen bulgular AÇ ve AAÇ içermeyen kontrol örnekleriyle, birbirleriyle ve Türk Standartlarıyla karşılaştırılarak irdelenmiştir. Sonuç olarak, belli oranlarda (%5-10) AÇ ve AAÇ'nun katkı malzemesi olarak kullanılması halinde çimento özelliklerini bozmadığı görülmüştür.
İçme sularında ozonlamanın organik madde giderimi üzerine etkileri ve bromat kontrolü

Bu çalışmanın amacı, ilk olarak THM oluşumunda prekürsor rol oynayan organik madde etkisinin incelenmesi ve ozonlamanın organik madde giderimi üzerine etkisinin araştırılmasını kapsar. İkinci olarak bromat giderimi ve bromür içeren suların ozonlama esnasında bromat oluşumunda katalitik etkisinin araştırılmasıdır. Şu anda içme suyu kaynağı olarak kullandığımız Büyükçekmece Gölü'nde yüksek oranda bromür miktarları gözlenmektedir. Arıtma sistemine ozonlamanın etkisiyle oluşacak bromatı gidermek ya da oluşmasına engel olmak amacıyla yapılan deneyler İ. T. Ü Çevre Mühendisliği laboratuvarında gerçekleştirilmiştir. Değişiklik yapılan su kalite parametreleri pH, amonyak, organik madde, ileri oksidasyon proseslerinden hidrojen peroksit konsantrasyonun ve katalitik etkisi açısından titanyum dioksit konsantrasyonudur. Yapılan deneylerde 11 numune kullanılmış ve farklı ozon dozlarında çalışılmıştır. pH arttıkça bromat oluşumunun arttığı, pH azaldıkça azaldığı görülmüştür. Organik madde gideriminde kullanılan alüminyum sülfat ve demir klorür arasında fark görülmemiştir. Dolayısıyla şu anda alüminyum sülfat ile yapılan kimyasal arıtmaya devam edilmesinde sakınca yoktur. Ozonlamanın organik madde giderimine olumlu yönde etkisi vardır. Bromür ilaveli yapılan deneylerde ozonlama sonucunda düşük pH'larda az oranda bromat oluştuğu gözlemlenmiştir. Oluşan bromat yüksek dozlarda alüminyum sülfat ile kimyasal arıtma sonucunda giderilmiştir. Katalitik etkisinin giderilmesi için titanyum dioksit kullanılmış ve bromat oluşumunu engellediği görülmüştür. Katalitik etki incelerken hidrojen peroksit, amonyak, organik madde, pH ve titanyum dioksit miktarları açısından deneylere yön verilmiştir. Sırasıyla hidrojen peroksit konsantrasyonu bromat oluşumunu arttırmış. Amonyak ve pH konsantrasyonları bromat oluşumunu azaltmıştır.
Operation analyses of drinking water treatment plants in Turkey

ÖZ TÜRKİYE'DEKİ İÇMESUYU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETME ANALİZLERİ KARATAY, Nazlı Yüksek Lisans Tezi, İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Semra Siber ULUATAM Mayıs, 1994, 89 Sayfa Bu çalışmada arıtma işlemlerindeki en önemli ekipmanlar belirlenmiştir. Posta aracılığı ile Türkiye'deki içme suyu arıtma tesislerinden ekipman performansı verilerinin yanı sıra işletme ve bakım bilgileri de toplanmıştır. Bu veriler kullanılarak su arıtma tesisi verimliliği, işletme Sırasında ortaya çıkan sorunlar ve ekipman performansı analiz edilmiştir. Diğer ülkelerdeki uygulamalar hakkında bir literatür araştırması yapılmış ve tesis işletmesi ve bakımı ile ilgili bazı öneriler geliştirilmiştir.