Erken Dönem manyerist İtalyan resminde gerçekliğin yitirilişi

Manyerizm uluslararası bir hareket olup Floransa'da doğup Roma'ya oradan da diğer Avrupa ülkelerine yayılmıştır. Toskana bölgesi, özellikle Floransa, akımın en temsil edici örneklerini barındırır. Onaltıncı yüzyılın başında öncelikli olarak İtalya'da ve daha sonra diğer Avrupa ülkelerinde sosyal, dini, politik ve kültürel alanlarda bir geçiş dönemi yaşanmaktadır. Bu dönem Rönesans'ın rasyonel, nesnel ve matematiksel gerçeğinin hakimiyetinden hemen sonra yaşanır ve tarihi olayların, coğrafi keşiflerin, teknolojik ve bilimsel buluşların yardımıyla önceki yüzyılın değerleri yenileriyle yer değiştirir. Tarihsel olguların da etkisi ile geçiş dönemi netlikle sanatta gözlemlenir. Geçiş dönemi temsilcileri olan Erken Manyeristler bu etkiyi sanatlarına yansıtırlar. Aynı zamanda dinin de sanat üzerinde yadsınamaz etkisi olmuştur ve on altıncı yüzyıl başında yeniliklere gebe olup eleştirilmekte idi. Onaltıncı yüzyıl başında Yüksek Rönesans sanatçıları halen üretmekte idiler; her ne kadar stillerini sürdürseler de tarihsel olayların etkisi ile sanatları Rönesans'ın katı kurallarından farklı işaretler göstermeye başladı. Yeni neslin başarısı bu işaretleri alarak yeni bir sanat akımı inşa etmek olmuştur. Her bir Erken Manyerist sanatçı öznel algısını gün ışığına çıkarttı ve böylelikle yaratıcı karakter gösterdi. En ayırdedici özellikleri Rönesans nesnelliğinin yerine öznelliklerini koymalarıdır. Hakikat yorumlan başlı başına dönemsel bir yeniliği ifade etmektedir. Onaltıncı yüzyıl aydınlan Rönesansın mutlak rasyonalliğinden sonra ikilemlerle karşılaşmaktan şaşkındılar. Sanatçılar ise rasyonellikten boğulmuşlardı. Onları aşırılığa götürecek olan gerçekleri çarpıtmayı seçtiler. Katı Rönesans gerçeği başka gerçeklerle yer değiştirmekte idi. Şimdiye kadar hiç eleştirilmemiş ve kabul olagelmiş dogmalar sarsılmaya başlıyordu. Bu bir kriz dönemi idi ve sanatçılar kriz dönemine çözüm bulmak üzere farklı cevaplar aramakta idiler. Artık tek yönlü bakış açısı aydınlan tatmin etmiyordu, böylece farklı açılardan bakmaya başladılar. Onlar Yüksek Rönesans'ın ideal güzelliği ile ilgilenmiyorlardı ve takdir edecek yeni değerler buldular, insan vücudunu uzatıp, çarpıttılar, düzeni ve perspektif kurallarını reddettiler. Perspektifi reddettiler çünkü perspektif insan algılamasının neticesi idi. Rönesans'ta tüm düzen insana göre kurulmuştu fakat özellikle bilimsel yenilikler şimdiye kadar kabul edilmiş olan algılamanın doğru olmadığını kanıtladı. insan merkezli dünya yıkıldı, insana atfedilen değer azaldı. Bu güvensizlik ortamı yarattı. Geçiş döneminin farkında olan aydınlar nörotik ve kuşkucu olmaya başladılar. Onaltıncı yüzyılın başında gözlemlenmekte olan kapitalist dönemin ilk işaretlerinin olumlu yansıması toplumun sanatla dahafazla ilgilenmesi olmuştur. Sanatın değişen yapısı sanatçının değerini arttırmış ve yarattıkları eserler patronun zorlamasındansa kendi yaratılan olmaya başlamıştır. Özgür sanatçı Manyerist dönemde doğar. İlk işaretler Yüksek Rönesans dönemi sanatçılarının, özellikle Michelangelo, Leonardo ve Rapnael'in kişiliklerinde belirir. Erken Manyeristler her ne kadar Yüksek Rönesans ustalarından en yüksek noktasına varmış olan bir miras devralsalar da onları taklit etmeyerek yeniliklere kendi karakterlerini eklemişlerdir. Böylece yeni birtakım oluşturmuşlar ve bu özellikleri bile takdire değerdir. Erken Manyerist temsilciler Pontormo, Rosso, Beccafumi, Parmigianino ve Bronzino'dur. Bronzino'nun bazı eserleri Geç Manyerist özellikler taşısa ve Geç Manyeristler sanatlarını Parmigianino'nun sanatı üzerine kursalar da yine de her iki sanatçı da Erken Manyeristler arasındadırlar. Geçmişleri incelendiğinde stillerindeki değişiklik anlamlandınlabilir. Onaltıncı yüzyılın ikinci yansında sanat üretimi Erken Manyerist döneme karşıt olarak sarayın ve Karşı Reform hareketine bağlı olarak kilisenin otoritesi altına girmiştir. Maalesef sanat bu dönemde akademik bir karakter kazanarak yaratıcılığını yitirmiştir. On yedinci yüzyıl başında Barok sanat Manyerizmin yerine geçer. Geçiş dönemi kısa sürmüş olsa da takip eden yüzyıllardaki kriz dönemlerinde kendini hissettirir. Barındırdığı tüm yenilikler yirminci yüzyıl sanatı ile eleştirel düşünce bağlamında benzerlik göstermektedir. Yirminci yüzyıl başı sanat akımlarında Manyerizmin etkileri görülür.