turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Modelling of nitrogen removal in Ankara Wastewater Treatment Plant

oz ANKARA ATTKSU ARITMA TESİSİNDE NİTROJEN ARrnMININ MODELLENMESİ Kim, Eun-ah Yüksek Lisans, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Danışmanı: Prof. Dr. Celal F. Gökçay Haziran 2002, 1 13 sayfa Günümüzde birçok ülkedeki çevre kanunları, arıtma tesisi atıksularında karbon, nitrojen ve fosfor için oldukça sıkı kalite standartları gerektirmektedir. Bu ise biyolojik arıtma sistemlerinde karmaşık dizayn, işletme ve kontrol yaklaşımları gerektirmektedir. Sonuç olarak, böylesi karmaşık sistemlerin simülasyonu için kompleks matematiksel modellere dayalı bilgisayar programlan geliştirilmiştir. Giriş suyu karakteristiklerinin KOİ ve Nitrojen dağılımına bağlı olarak belirlenmesi, biyolojik nütriyent arıtımı sistemlerinin dizayn ve işletmesinde önem kazanmıştır. Literatürde KOİ, N dağılımı ve biyokinetik parametrelerin belirlenmesi amacıyla birçok metod önerilmektedir. Buna rağmen, metodların hiçbiri henüz standartlaşmamıştır. Evsel atıksuların KOİ ve N dağılımları ülkeden ülkeye ve iklimden iklime değişim göstermektedir. Çalışma süresince, Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisi'nden, atıksu numuneleri düzenli olarak alınmış ve fiziksel-kimyasal metodlarla analiz edilmiştir. Laboratuvar ölçekli reaktör, nitrifikasyon için bir aerobik tank ve denitrifikasyon için bir anoksik tanktan oluşmaktaydı. Tanklardan alınan atıksuda TKN, N03-N, NH3-N analiz edilmiştir. Bu donelere bakılarak kurulan nitrifikasyon-denitrifikasyon sistemi Aktif Çamur Model 1'e göre SSSP programı kullanılarak kalibre edilmiştir. Simülasyon sonucunda laboratuvar ölçeğindeki ünitede nitrojen arıtımı kabul edilebilir doğrulukta tahmin edilmiştir.
Evsel atıksuların doğal ortam sıcaklıklarında anaerobik arıtımı

Bu çalışmanın amaçlan; düşük sıcaklıklarda düşük kirlilik yüküne sahip evsel atıksuların yüksek hızlı yukarı akışlı çamur yataklı reaktör ile anaerobik arıtılabilirliğinin incelenmesi ve ısıtmaya ihtiyaç duyulmadan daha ekonomik ve uygun bir anaerobik arıtma alternatifinin değerlendirilmesidir. Çalışmada, laboratuvar ölçekli bir yukarı akışlı çamur yataklı reaktör sürekli sistem olarak mezofilik altı sıcaklıklarda işletilmiştir. Kışın havanın soğumasıyla birlikte psikofilik sıcaklık değerlerinde de çalışılmıştır. Reaktör ilk olarak ham evsel atıksu ile 12 saatlik hidrolik bekleme süresi değerinde işletilmiş, daha sonra 8 saat hidrolik bekleme süresinde ön çökeltimden geçmişş evsel atıksu ile işletilmiştir. Çalışmanın son aşamada orta kuvvette bir evsel atıksu karakterini temsil edebilmek amacıyla genç sızıntı suyu (~%1) kullanılmış ve reaktör 10 saat hidrolik bekleme süresinde işletilmiştir. Sızıntı suyunun evsel atıksu ile belirli oranda kandırılmasının sebebi, hem havasız reaktöre daha konsantre bir giriş suyu beslenmesi hem de düzenli depolama alanlarından kaynaklanan sızıntı sularının kontrolünde etkili bir alternatifin geliştirilmesidir. Yapılan çalışmalar %2-3 oranlarında sızıntı suyu ilavesinin atıksu arıtma sistemlerinde ciddi sorunlar yaratmayacağını göstermiştir. Reaktörün ham evsel atıksu beslenerek 12 saat hidrolik bekleme süresinde işletilmesi ile %43- 72 toplam KOİ ve %19- 45 çözünmüş KOİ giderim verimleri elde edilmiştir. Düşük kirlilik yüküne sahip evsel atıksuların doğal sıcaklık ortamlarında yukarı akışlı çamur yataklı reaktör ile anaerobik arıtımının uygun olduğu görülmüştür. Böylece ilave ısıtma ihtiyacı olmamasından dolayı daha ekonomik bir arıtma sistemi elde edilmiştir. Reaktör çıkış suyunun tarım alanlarında sulama amaçlı kullanımında uygun olduğu görülmektedir. Fakat arıtılan suyun sulama amaçlı kullanımı için gerekli diğer parametrelerin de standart değerlerini sağlayıp sağlamadığının araştırılması gerekmektedir. Reaktörün ön çökeltimden geçmişş evsel + genç sızıntı suyu beslenerek 10 saat hidrolik bekleme süresinde işletilmesi ile %53- 68 toplam KOİ ve %60- 77 çözünmüş KOİ giderim verimi elde edilmiştir. Bu nedenle düzenli depolama alanlarından kaynaklanan sızıntı sularının evsel atıksu ile birlikte arıtımının mümkün olduğu görülmüştür. Ancak çıkış suyunun alıcı ortam deşarj standartlarını sağlayabilmesi için ilave bir arıtmaya ihtiyaç duyulmaktadır. vu
Bal kabağı kabuğundan sülfürik asitle hazırlanmış biyokömür ile metilen mavisinin sulu çözeltilerden giderimi

Bu çalışma, metilen mavisi katyonik boyasının bal kabuğu kabağından sülfürik asitle hazırlanmış biyokömür üzerine adsorpsiyon davranışını araştırmayı amaçlamaktadır. Zirai bir atıktan düşük maliyetli bir adsorban oluşturmak amaçlanmış çok tabakalı yüzey alanı 3,92 m /g olan biyokömür elde edilmiştir. Adsorban karakterizasyonu için yüzey alanına ek olarak kısmi ve elementel analizler ile FTIR analizi yapılmış, SEM görüntüleri alınmıştır. MM boyasının BKKB ile adsorpsiyonunu karakterize etmek için çözelti pH'sı, temas süresi, MM başlangıç konsantrasyonu ve adsorban dozu değişimlerinin etkileri incelenmiş ve orijinal çözelti pH'sında 1440 dakikalık temas süresi uygun bulunmuştur. Denge modellemesi sonuçları, Langmuir izoterminin, BKKB ile MM adsorpsiyonu için en yüksek r2 katsayısına dayalı olarak en uyumlu model olduğunu göstermiştir ki bu, tek tabakalı adsorpsiyonun baskın olduğunu göstermektedir. Langmuir izotermi ile maksimum adsorpsiyon kapasitesi de 208, 33 mg g-1 olarak hesaplanmıştır. Kinetik modelleme sonuçları BKKB üzerine MM boyasının adsorpsiyon mekanizmasının kinetik davranışının yalancı 2. derece modeli ile daha iyi açıklanabileceğini göstermiştir. Elde edilen sonuçlar BKKB'nin MM uzaklaştırılmasında etkili bir adsorban olarak değerlendirilmesinin mümkün olduğunu göstermektedir.
InP/ZnS, CuInS kuantum partikülleri ile CdSe/ZnS kuantum partiküllerinin faz transferinin farklı çevresel koşullarda karşılaştırılmalı değerlendirilmesi

Henüz yeni bir teknoloji olması nedeniyle kuantum partiküllerinin çevresel ortamlarda ne tür davranışlar sergileyeceği konusunda net bilgiler bulunmamaktadır. Bu nedenle, çevresel etkilerinin belirlenmesi için farklı çevresel ortamlarda ve koşullarda davranışlarının ve potansiyel risklerinin değerlendirilmesi gereklidir. Mevcut çalışmalar en iyi performansa sahip olan CdSe kuantum partiküllerinin farklı yapılarına ait davranışın ortaya çıkarılmasına odaklanmıştır. Verim açısından uygun olması nedeniyle, yaygın olarak kullanılan kadmiyum içeren kuantum partiküllerinin kanserojen etkiye sahip ağır metal olarak sınıflandırılması, çevreye ve insan sağlığına tehlike olarak görülmektedir ve bu sebeple çevre mevzuatları gereği kadmiyum içermeyen kuantum partiküllerinin kullanımına doğru bir geçiş dönemi yaşanmaktadır. CdSe ile rekabet eden, öne çıkan iki kuantum partikül çeşidi InP/ZnS, CuInS/ZnS kuantum partikülleridir. Bu çalışmada, üç farklı ligand ile kaplanmış, CdSe/ZnS ile InP/ZnS, CuInS/ZnS kuantum partiküllerinin organik fazdan su fazına geçiş hızı incelenerek, farklı yapılar için ve ortam koşullarında davranışları karşılaştırılmıştır. Bu konudaki mevcut çalışmalarda, sudaki doğal organik madde miktarı, ligandlar, pH, iyonik güç gibi koşulların kuantum partiküllerinin hem faz transferinde hem de su ortamında davranışında önemli olduğu bulunmuştur. Yarıiletken yapıda bulunan metallerin çevresel ortamda serbest hale geçerek süzülmesi ve ortamda mobilitesi önemli olduğu için kuantum partiküllerini stabilitesinin ve kristal yapısının bozulması sonucu bulunduğu çözeltiye süzülme oranı ve hızı da incelenen yapılar için çalışma kapsamında karşılaştırılmıştır. Çalışmanın hedefi kuantum partiküllerinin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi için gerekli bilgi ve bulgulara ulaşmaktır. Yapılan çalışmanın sonucunda, faz transferinin gerçekleşmesi için sucul ortamdaki DOM' u temsil eden hümik aside ihtiyaç olduğu, en düşük derişimde dahi hümik asit varlığında geçiş gözlendiği dolayısıyla literatürü destekler nitelikte suda DOM varlığının ve kompozisyonun önemli olduğu anlaşılmıştır. Kaplama ligandları arasında, oleik asidin daha hızlı transfer edildiği belirlenmiştir. Amin grubunun ve oleik asidin pH seviyesine göre değerliğinin değişmesi ve davranışı önemli ölçüde etkilemesi ortam koşullarından pH'ı önemli bir değişken yapmaktadır. pH değerinin düşmesiyle ve KCl varlığında geçiş hızının arttığı gözlenmiştir.
Akgöl'deki bazı su kalitesi parametrelerinin araştırılması

Akgöl, Karaman ve Konya il sınırları içerisinde bulunan; sığbataklık, sazlık, sığ tatlı su gölleri, gölcükler ve tuzcul stepten oluşan karmaşık bir sulak alan sistemidir. 1992 yılında I. Derece Doğal Sit Alanı, 1995 yılında Tabiatı Koruma Alanı ilan edilmiştir. Bu çalışmada, Akgöl'deki bazı su kalitesi parametrelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Akgöl ve çevresi çalışma süresince gözlenmiş ve su kaybı, evsel-endüstriyel atıksu deşarjları, kuş sayısının azalması, kaçak avcılık, kontrolsüz sazkesimi ve yakılması gibi estetik kirlilik parametreleri belirlenmiştir. Bazı su kalitesi parametreleri ise Akgöl suyunda araştırılmıştır. Bu parametreler; fiziksel veinorganik-kimyasal parametreler, inorganik kirlenme parametreleri ve bakteriyolojikparametreleri içerir. Akgöl'de su çekilmesinden dolayı farklı bir örnekleme stratejisi uygulanmıştır. Nisan-Temmuz 2005 dönemi arasında, su çekilmesine göre her ay beşnoktadan örnekleme yapılmıştır. Tek yönlü varyans analizi sonuçlarına göre; dört ay boyunca; nitrat azotu, fosfat fosforu, renk, Fe, Se, Al, fekal ve toplam koliform sayıları dışındaki, tüm parametreler için anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0.05). Akgöl'ün estetik kirlilik parametreleri Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği'ne göre değerlendirilmiş;yönetmelikteki koruma kriterlerine uyulmadığı görülmüştür. Su kirlilik parametreleriise, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'ne göre değerlendirilmiştir. Sonuç olarak fiziksel ve inorganik-kimyasal parametreler ve inorganikkirlenme parametreleri IV. Sınıf, bakteriyolojik parametreler ise II. Sınıf sularkapsamına girmektedir. Özellikle; toplam çözünmüş madde, klorür, sülfat, amonyum azotu, sodyum, bor ve kurşun değerleri, evsel endüstriyel atıksu deşarjları, tarımsal etkinlikler ve doğal erozyon nedeniyle oldukça yüksek bulunmuştur.
İklim değişikliğinin su havzalarına etkisinin HSPF modeli ile incelenmesi

sanayi devrimi ile çok büyük bir hız kazanan atmosferdeki sera gazı salınımı, küresel ısınmaya katkıda bulunmaktadır. Yerküreninısınması ile birlikte, hidrolojik ve ekolojik süreçler hızlı bir şekilde değişim geçirmektedir. Havzalardaki mevcut su dengeleri bu ısınma eğilimindenetkilenmektedirler. Bu çalışmada, hipotetik havzalar oluşturulup bunlar üzerinde iklim değişikliğinin ne gibi etkiler oluşturabileceği HSPF model programı kullanılarak incelenmiştir. Böylece gelecekteki koşullara uygun planlar için öngörüler yapılabilmiştir. Çalışma sonucunda, iklim değişikliği ile havzadakiakarsu debilerinde yaz aylarında %70'lere varan azalma, kış aylarında%140'lara varan artışların olabileceği belirlenmiştir. Göl hacimlerinde ise yaz aylarında %13'lere varan azalma, sonbahar ve kış aylarında %20'lere varan artışların olabileceği belirlenmiştir.
İznik Gölü için uzun süreli fosfor denge modelinin uygulanması

Bu tez çalışmasında göl su kalitesini belirleyen önemli nütrientlerden biri olan fosfor için geliştirilmiş kütle denge modelleri incelenerek, İznik Gölü için uygun olan fosfor kütle denge modeli Excel programına dönüştürülmüştür. Fosfor denge modelinin İznik Gölü'ne uygulanmasında, eski verilerden ve ortalama yıllık değerlerden faydalanılmıştır. Bu veriler D. S. İ. 1. Bölge Müdürlüğü'nün İznik Gölü Hidroloji Planlama Ek Raporu'ndan elde edilmiştir. İznik Gölü'ne üm kaynaklardan giren yıllık fosfor yüklemelerinin farklı değerleri dikkate alınarak kütle denge modeli uygulanmış ve fosforun göl su kütlesindeki denge konsantrasyonu ve bu konsantrasyona ulaşması için gereken süre hesaplanmıştır.
Farklı tip deterjanların balıklara etkisinin araştırılması

Anahtar kelimeler: Deterjan, Lebistes reticulatus, zehirlilik, oksijen tüketimi. Atıksuların hiçbir önlem alınmadan çevreye bırakılmaları çevre kirlenmesi sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Kimyasal kirlenmede etken faktörlerden biri de deterjanlardır. Geçmişten bu yana kullanımlarının çok basit, iyi temizleyici özellikte ve ekonomik olmalarından dolayı deterjan tüketimi hızla artmıştır. Bunun sonucunda sucul organizmalarda deterjan zehirliliği güncel bir sorun olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada; farklı tip deterjanların Lebistes reticulatus balığına zehirlilik etkisi ve ortam oksijeninin tükenmesine tesiri test edilmiş ve sonuçlar değerlendirilmiştir. XU1
Sulardan bor giderimi ve elde edilen çamurdan katma değeri yüksek ürün geri kazanımı ile sürdürülebilir bir proses geliştirilmesi

Bu çalışmada sudan bor giderimi sağlayabilecek alternatif işlemlerin belirlenmesiyle, bu işlemlerin kullanılabilirliği ve verimi karşılaştırılarak maksimum bor giderimi elde edilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla farklı koagülantlar, reaksiyon süreleri ve pH değerleri test edilmiştir. İyon değiştirici reçineler, membran ve tek kademeli koagülasyon ile yapılan giderim ile 500 mg/L olan deşarj standartlarının sağlanamaması bu çalışmanın yapılmasının temel sebebidir. Çalışma kapsamında; ilk aşamada koagülant denemeleri yapılmıştır. Kullanılan koagülantlar için optimum pH değerleri ve reaksiyon süreleri tespit edilmiştir. Böylelikle koagülant ile elde edilebilecek maksimum verim belirlenmiştir. Tek koagülant ile çalışılması durumunda en verimli giderimi sağlayan koagülantın Ca 2 olduğu tespit edilmiştir. Ancak Ca 2'in tek başına bor konsantrasyonunu deşarj sınırları altına düşüremediği görülmüştür. Bu nedenle kullanılan kimyasalların kombinasyon çalışmaları yapılmıştır. Ca 2 ve Al 3 kombinasyonu ile %90 oranında giderim sağlanarak deşarj sınırları altında bor konsantrasyonu elde edilmiştir. Çalışmanın ikinci aşamasında borun geri kazanılması ve Al 3'in yeniden kullanımı araştırılmıştır. Yapılan çalışmalar ışığında Al 3 yüzeyine tutunan borun yüksek oranda geri kazanılabildiği ve Al 3'in düşük bir verim kaybı ile yeniden kullanımının mümkün olduğu görülmüştür.
Geri kazanılabilir atıklar içerisinde atık kağıtların değerlendirilmesi ve ekonomik analizi

atık problemi, teknoloji ve nüfusun giderek artmasına paralel olarak etkisini giderek arttırmakta olan bir çevre problemi haline gelmiştir. Bu kapsamda katı atık geri kazanımı ülkelerin katı atık problemlerinealternatif bir çözüm olarak doğmuştur. Bu çalışmada, geri kazanım sistemlerinin dünyadaki ve ülkemizdeki gelişimi, kullanım alanları, gerekliliği ve kullandıkları sistemler incelenerek geri kazanılabilir atıklar içerisinde kağıt atıkların nasıl ve ne şekilde değerlendirme olanaklarınınbulunduğu irdelenmiştir. Yapılan istatistiksel araştırmalarla Türkiye'de üretilen ve tüketilen kağıt miktarları tespit edilmiş ve 2020 yılına kadar Türkiye kağıt tüketim projeksiyonu Basit Regresyon Metoduna göre tanımlanmıştır. Bu noktadan hareketle %36'lık kağıt geri kazanımoranımızın her yıl %1 artış göstermesi ihtimali ile, geri kazanamadığımızatık kağıdın ülke ekonomisine ve Türkiye orman varlığına çok büyük zararlar verdiği açıkça görülmüştür. Öyle ki geri kazanamayıp çöpeattığımız kağıdın 2010 yılındaki ekonomik değerinin 557 257 026 YTL ve 2020 yılındaki ekonomik değeri 952 929 887 YTL olacağı tahmin edilmektedir. Bunun yanında ürettiğimiz kağıdın tamamının odundanüretilmesi halinde 2010 yılında 188 661 ha ve 2020 yılında 339 527 haorman alanı yok olacaktır. Çalışmada aynı zamanda, Dünya'da ve Türkiye'de kullanılan atık kağıt toplama, ayırma ve taşıma sistemlerininvmevcut ve planlanan durumları ele alınmıştır. Çalışmada son olarak, atık kağıtların verimli bir şekilde geri kazanılmasının sağlanması için, devletin yeni modern yatırımlara bilinçli bir teşvik politikaları uygulaması gerektiği, küçük işletmelerin birleşmeleri gerektiği, toplumun atık kağıt geri kazanımı konusunda bilinçlendirilmesi için Tv, radyo, afiş vasıtasıyla reklamlar verilmesi konularının uygulamayasokulmasının gerekmekte olduğu sonucuna varılmıştır.
Surfactant sorption and desorption on soil surfaces of varying clay content

Bu çalışmada, seçilmiş yüzey aktif maddelerin 3 farklı kilin değişik karışım oranlarınla harmanlanması sonucu oluşan toprak karışımlarındaki sorpsiyon ve dezorpsiyon davranışları incelenmiştir. Yüzey aktif maddelerden anyonik yüzey aktif madde olan Sodyum Dodesil Sülfat ve katyonik yüzey aktif madde olan Hyamine incelenmiştir. Kil örnekleri ise Kaolin, Attapulgite, ve Kalsiyum-Monmorilonit'dir. Toprakların sorpsiyon ve dezorpsiyon izotermleri, Langmuir ve Freundlich eşitliklerine konarak ilgili sorpsiyon ve dezorpsiyon sabitleri hesaplanmıştır. Üç kilin toprakla olan değişik tüm karışım oranlarında Hyamin'in sorpsiyon kapasitesinin SDS'ten daha iyi olduğu gözlemlenmiştir. Öte yandan, SDS'in dezorpsiyon kapasitelerinin Hyamin'inkilerden daha iyi olduğu gözlemlenmiştir..
Türkiye'de ters osmoz ve nanofiltrasyon sistemleri ile içme ve kullanma suyu üretiminin maliyet analizi

Türkiye'de membran proseslerin içme ve kullanma suyu üretmek amaçlı kullanımının yaygın hale gelmesi, 2000 yılından sonra esas olarak lokal üretimler ile başlamıştır ve bugüne kadar ciddi bir maliyet analizi yapılmamıştır. Her geçen gün üretimi ve kullanımı artan bu sistemlerin kapsamlı olarak yapılacak bir maliyet analizi, tasarım ve seçimlerinde ekonomik açıdan faydalı datalar sağlayacaktır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de ters osmoz ve nanofiltrasyon sistemleri ile içme ve kullanma suyu üretiminin maliyet analizini yapmaktır. Maliyet analizi yapılacak tasarımlar için yedi kuyu suyu ve üç deniz suyu kalitesi kullanılmıştır. Çalışmada bu tasarımların ilk yatırım maliyeti, işletme maliyeti ve toplam üretim maliyetlerinin analizi yapılmış ve değerlendirilmiştir. Akının, geri kazanım oranının, membran ömrünün, enerji maliyetinin ve kimyasal maliyetinin, sistemlerin ilk yatırım, işletme ve toplam üretim maliyetleri üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Aynı zamanda, değişik fiyatlardaki tüketim malzemelerinin işletme ve toplam üretim maliyeti üzerindeki etkileri tespit edilmiştir. Bu maliyet analizleri yapılırken standart ön artma grubunun ilk yatırım, işletme ve toplam üretim maliyetlerine etkisi de incelenmiştir. Elde edilen sonuçlarla, nanofiltrasyon sistemleri ve ters osmoz sistemleri ile kuyu suyu ve deniz suyu ters osmoz sistemleri birbirleriyle kıyaslanmış ve maliyet açısından sistemlerin tasarım ve seçimine etki edebilecek önemli konular belirlenmiştir.
Cyanex 923 immobilize edilmiş sol jel silika ile sulardaki Cr 'nın giderilmesi

Bu çalışmada, immobilize edilmiş Cyanex 923 içeren sol-jel silika ile sulardan Cr'nın giderimi incelenmiştir. FT-IR spektroskopisi ile yapılan karakterizasyon çalışması Cyanex 923'ün sol-jel silika yapısına katıldığını göstermiştir. Kesikli sisteme göre yapılan denemeler Cyanex 923 içeren sol-jel silikanın sudaki Cr gideriminde etkili bir şekilde kullanılabileceğini göstermiştir. Elde edilen sorbent ile Cr giderimi pH'a oldukça bağlıdır ve gerekli temas süresi 10 dakikadır. En iyi Cr giderimi pH 1 .0'de elde edilmiştir. Langmuir izoterm modeli, Freundlich izoterm modeline kıyasla, sorpsiyon verilerini daha iyi temsil etmektedir. Rejenerasyon çalışmaları, Cyanex 923 içeren sol-jel silikanın sulardaki Cr gideriminde dört defa tekrar kullanılabileceğini göstermiştir.
Partikül madde alansal kaynak modellemesi

Bu çalışmada Bolu ili, Gerede İlçesinde yer alan açık maden ocağı ve kırma eleme tesisinden çevreye yayılan kirletici parametreler Partikül Madde (PM10) ve Çöken Toz için hava kalitesi modelleme çalışmaları yapılmıştır. Yapılan modelleme çalışmalarında açık maden ocağı ve kırma eleme tesisi model programlarına alan kaynak olarak tanımlanmıştır. Kaynak yakınında yer alan Aktaş köyü PM10 açısından HKİ göre, hava kalitesinin memnun edici ve hava kirliliğinin az riskli veya hiçbir riskin oluşmadığı grupta yer aldığı belirlenmiştir. Aktaş köyünde ISCST 3 ile hesaplanmış olan günlük PM10 konsantrasyonu polar ve kartezyen sistemde 45.47 g/m3, yıllık PM10 konsantrasyonu ise polar ve kartezyen sistemde 4.29 g/m 3 'dür. AERMOD ile hesaplanan günlük PM10 konsantrasyonu ise sırasıyla polar sistem ve kartezyen sistemde; 46.46 g/m3, 46.45 g/m 3 'dür. Yıllık PM10 konsantrasyonu ise sırasıyla polar sistem ve kartezyen sistemde; 2.36 g/m3, 2.36 g/m 3 'dür. Hesaplanan değerler ülkemiz ve AB üye ülkelerde uygulanan sınır değerlere göre karşılaştırıldığında ise hesaplanan PM10 konsantrasyonlarının her iki sınır değerinde altında olduğu görülmüştür.
İstanbul'un hava kirliliği haritasının çıkarılması

ile Mart 1995 arası aylara ait (Ağustos 1994 hariç) kirlilik dağılım haritaları çıkarılmıştır. Çıkarılan bu kirlilik haritalarından, İstanbul'da özellikle üç bölgede kış aylarında yoğun bir kirliliğin yaşandığı gözlemlenmiştir. Bu üç bölgenin de topografik yapı bakımından kirleticilerin birikmesine müsait birer çanak şeklinde olduğu verilen topografi haritalarında da görülmektedir. Aynca bazı günlere ait yüksek kükürt dioksit konsantrasyonları ayn ayrı analiz edilerek meteorolojik faktörlerin kirlilikteki çok önemli rolü de ortaya konmuştur. Bunun dışında ileride kirlenmeye maruz kalabilecek bölgeler de tespit edilmiştir. Kış aylarında oluşan bu kirliliğin %98 gibi büyük ölçüde evlerde ısınmada kullanılan düşük kaliteli kömür ve fuel-oilden kaynaklandığı, yapılan emisyon hesaplan ile de ortaya konmuştur. Aynca kirliliğin hava kalitesi standartlarında istenen limitlerin altına çekilebilmesi için alınabilecek kısa ve uzun vadeli tedbirler ve öneriler de sonuçlar kısmında verilmiştir.
Şehirlerin gürültü haritalarının hazırlanması Bolu ili örneği

Birbiri ile uyumsuz ve düzensiz bir biçimde çıkan rahatsız edici her türlü sese gürültü denilmektedir. Günümüz şartlarında gürültünün, sağırlığın yanı sıra ruhsal ve sinir sistemi hastalıklarına da neden olabileceği belirlenmiştir. Ayrıca gürültünün uyku bozukluklarına, strese ve iş yapabilme yeteneğinde azalmaya yol açtığı tespit edilmiştir. Gürültünün; fiziksel, fizyolojik, psikolojik ve iş yapabilme yeteneğindeki olumsuz etkilerini önleyecek koruyucu uygulamalar hayata geçirilmelidir. Bu nedenle gürültü kontrol stratejilerinin geliştirilebilmesi için her gürültü kaynak grubu için sınır aşımlarının yer aldığı sıcak noktaların belirlenmesi gereklidir. Bu çalışmada Bolu Belediyesinin hizmet sınırları içindeki yerlerde kaynak esaslı ve birleştirilmiş stratejik gürültü haritaları hazırlanarak etki analizleri yapılmıştır. Bu amaçla SoundPLAN yazılımından yararlanılmıştır. Modelleme çalışmalarının doğrulanması amacıyla 12 noktada yapılan gürültü ölçüm sonuçları kullanılmıştır. Ölçümler Swan 958 A ölçüm cihazı ile yapılmıştır. 24 saatlik zaman aralığı için elde edilen sonuçlara göre: (1) 75 dB ve üzeri gürültü düzeyinden etkilenen yaklaşık 2,8 km2'lik bir alanda 1.400 hane, 1 okul ve 6.500 hane sakini, (2) 70-74 dB gürültü değer aralığından etkilenen yaklaşık 2,8 km2'lik bir alanda 1.700 hane, 14 okul, 7 hastane ve 8.400 hane sakini, (3) 65-69 dB gürültü değer aralığından etkilenen yaklaşık 4,5 km2'lik bir alanda 2.200 hane, 14 okul, 6 hastane ve 6.700 hane sakini, (3) 60-64 dB gürültü değer aralığından etkilenen yaklaşık 7,3 km2'lik bir alanda 2.600 hane, 30 okul, 8 hastane ve 10.100 hane sakini, (4) 55-59 dB gürültü değer aralığından etkilenen yaklaşık 11 km2'lik bir alanda 5.600 hane, 42 okul, 4 hastane ve 22.700 hane sakini, (5) 50-54 dB gürültü değer aralığından etkilenen yaklaşık 16 km2'lik bir alanda 8.800 hane, 46 okul, 2 hastane ve 35.000 hane sakini bulunmaktadır.