Çocuk hikaye kitaplarında eğitsel açıdan grafik tasarımın değerlendirilmesi üzerine bir uygulama önerisi

Bu araştırmanın temel amacı, ilköğretim okulu dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerinin okudukları hikaye kitaplarında eğitsel açıdan grafik tasarımlan hakkında görüşlerinin alınarak bu doğrultuda çocuk hikaye kitaplarında eğitsel açıdan grafik tasarımın değerlendirilmesi üzerine bir uygulama önerisi hazırlanmasıdır. Veri toplama aracı olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen bir anket ve bir görüşme formu kullanılmıştır. Geliştirilen anket ve görüşme formu, aşağıda belirtilen Ankara ili Yenimahalle, Keçiören, Kızılcahamam ilçelerinde bulunan, beş ilköğretim okulunun dördüncü ve beşinci sınıflarından seçilen toplam 500 öğrenci ve 50 öğretmene uygulanmıştır. Ankara ili Yenimahalle ilçesinde; - Batıkent İlköğretim Okulu, (100 öğrenci, 10 öğretmen) - Kent Koop İlköğretim Okulu, (100 öğrenci, 10 öğretmen) Ankara ili Keçiören ilçesinde; - Halit Fahri Ozansoy İlköğretim Okulu, (100 öğrenci, 10 öğretmen) - İbrahim Akoğlu İlköğretim Okulu, (100 öğrenci, 10 öğretmen) Ankara ili Kızılcahamam ilçesinde; - Kazım Karabekir İlköğretim Okulu, (100 öğrenci, 10 öğretmen) Bu ilköğretim okullarından anket formlarıyla toplanan bilgiler, araştırmanın amaçlarını gerçekleştirmek üzere analiz edilerek, ankette yer alan her sorunun frekans ve yüzdesi alınmış tablolaştıralarak yorumu yapılmıştır. Görüşme formlarından elde edilen bilgiler de analiz edilerek yorumlanmıştır. Anket formlarından toplanan bilgilere göre, ilköğretim okulu dördüncü ve beşinci sınıf öğrencilerinin kendileri için yazılmış çocuk hikaye kitaplarının grafik tasarımlarını beğenmedikleri görülmüştür, öğrenciler çocuk hikaye kitaplarında yer alan resimlerin; ilgilerini çok fazla çekmediğini, çizimlerinin çok iyi olmadığım, sayfalara konuya uygun yerleştirilmediğini, sayısının yeterli olmadığını, hikayede anlatılan konu ile ilgisinin az olduğunu, hikayede anlatılan konuyu aydınlatıcı olmadığını, öğrenmede kalıcılık sağlamadığım, resimlerin renklerinin hikayede anlatılan konuya uygunluğunun ve uyumunun az olduğunu, hikaye kitaplarının kapaklarındaki resimlerin, renklerin ve yazıların o hikaye kitabını alıp okumaları içinII içlerinde istek uyandırmadığını, hikaye kitaplarının basıldığı kalitesiz kağıtlardan olumsuz yönde etkilendiklerini belirtmişlerdir. öğrenciler, çocuk hikaye kitaplarında yer alan resimlerin, hikayede anlatılan konuya ilgi duymaları açısından, konuyla doğrudan ilgili, anlaşılır, canlı ve uyumlu renklerle yapılmasını, hikaye kitaplarının kapaklarının, resimleri, renkleri ve yazılan açısından belli özellikler taşımasını, kapak ve cildinin kitabın uzun süre kullanılmasını sağlayacak dayanılılıkta olmasını, kaliteli kağıtlara basılmasını, taşınabilecek boyutlarda olmasını, hikaye kitaplarındaki yazı, resim, kapak, cilt gibi öğeleri kapsayan biçimsel konuların gerçekleştirilmesinde nitelikli grafik tasarım sanatçılarının görev almalarım istediklerini belirtmişlerdir. Görüşme formlarından toplanan bilgilere göre, öğretmenlerin de öğrenciler gibi çocuk hikaye kitaplarının grafik tasarımlarını beğenmedikleri görülmüştür, öğretmenler, çocuk hikaye kitaplarının grafik tasarımlarının, nitelikli grafik tasarım sanatçıları tarafından öğrencilerin görsel algılamaları, yaşlan, duygusal, bilişsel ve fiziksel gelişmeleri göz önünde bulundurularak, sanatsal ve estetik unsurlara dikkat edilerek gerçekleştirilmesi gerektiğini belirtmişlerdir. Grafik tasarım sanatçısı tasarımını gerçekleştireceği çocuk hikaye kitabının kapağından cildine, sayfa düzenlemesinden resimlerine, kullanacağı kağıttan baskısına kadar tüm biçimsel konulara büyük bir titizlikle yaklaşmalıdır.