İlköğretim'de el yazısı eğitimi üzerine bir inceleme

İlköğretim okullarında ilk okuma yazma eğitiminden sonra ele alman ve iletişim için kullanılan el yazıları uluslara özgü özellikler taşırlar. Harflerin biçimleri, gövde ve uzantı özellikleri, eğiklikler, bazı birleştirme özellikleri, ayrıcalıklar gösterir. Hemen her ulus kendi el yazışım daha kolay öğretebilmek, daha rahat okunur, daha hızlı yazılır hale getirebilmek amacı ile zaman hatta her yıl araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmışlardır. Her ne kadar endüstrinin ve teknolojinin ilerlemesi, çeşitli makineleri de beraberinde getirmiş ise de, insanın elle yazması, yeri doldurulamaz bir gereksinimdir. Çeşitli ulusların üniversitelerinin İlgili birimleri bu konuda ayrı ayrı sistemler geliştirmek için çalışmaktadırlar. Biz de ise el yazısı üzerine yeterince araştırma-geliştirme çabaları yapılmadığı gibi, var olan programların bile yeterince ciddiye alınıp uygulanmadığı görülmektedir. öğrencilere, güzel el yazısı yazma becerisi kazandırmada, özellikle yazı tekniğinin kavratılmasında, ikinci sınıf temel sayılır, öğrencilerin bu sınıfta, çok iyi bir teknikle yetişmesi, bitişik yazı büyük ve. küçük harflerini kavraması ve birbirine bağlamasını öğrenmesi gerekir. Bu da, daha çok öğretmenin gayretine bağlıdır. Mevcut programlarımıza göre, ilköğretim ikinci sınıftan itibaren öğrencilere bitişik dik yazı öğretilmeye başlanmakta, bu yazı üçüncü sınıfta da devam etmektedir. Ancak dördüncü ya da beşinci sınıfta eğik el yazışma geçilebilmektedir.6.7.8. sınıflarda yazı dersi de yeterince değerlendirilemediği için öğrenciler asıl hedef olan kolay okunup, rahat ve hızlı yazılabilen güzel görünümlü bir el yazısına sahip olamadan çalışmalarına son vermektedirler. Ne yazık ki, yeterli uygulama olmadığı için, bu sınıflarda gençlerin yazıları güzelliğini ve okunaklılığını da kaybetmektedir. 1962 ortaokul programı, 'Birinci sınıfta Türkçe dersinin bir saati yaza dersine verilecek. İkinci sınıfta yazı dersi Türkçe ve resim dersi öğretmenlerinin işbirliği ile, serbest çalışma saatlerinden yararlanılarak yürütülecek, özellikle yazılan düzgün olmayan öğrenciler üzerinde durulacaktır.' diyerek, bu görevi Türkçe ve resim öğretmenlerine bırakmaktadır. 1968 yılında yapılan programda ise yazı dersi Türkçe dersinin içine alınarak müstakil yazı dersleri de kaldırılınca artık el yazısı sadece okuma yazma eğitiminin yapıldığı sınıflarda kalmıştır. öğrencilerden her çeşit çalışmalarında, güzel ve işlek bir el yazısı istenmeli, öğretmenler de, kendi yazılarına özen göstermelidirler. İyi bir yazının özellikleri: a-) Yazı okunaklı olmalıdır. Harf biçimlerine, yazı kurallarına uyan yazılar okunaklı olur. b-) Yazı güzel olmalıdır. Programlarda gösterilen ölçü, biçim ve bitişmeler güzel yapılmalı ve yazı aym ahenkle devam etmelidir. Harfler çok dar, çok geniş olmamalı, alt ve üst uzantıların eşit olmasına dikkat edilmeli, kelimeler arasında yeterli aralıklar bırakılmalıdır. Ayrıca yazı temiz olmalı ve kağıda iyi yerleştirilmelidir, c-) Yazı hızlı yazılabilmelidir. Programlarda gösterilen yazılar, kolay ve hızlı yazmaya elverişli ve güç kıvrımlardan, süslerden arıtılmış yazılardır. Yazıda hız, çağımız yaşamının istediği becerilerdendir. Onun için, öğrenciler hızlı yazı yazabilme becerisine sahip olmalıdırlar. Yaptığım araştırmalara göre yazıda hız, satır ortasında artmaktadır. Bundan dolayı uzun satırlarda daha çok hız sağlanmaktadır. Rahat oturmak, kalemin rahat tutulabilecek boyda ve kalınlıkta olması da yazıda hıza artıran etmenlerdir. Ulus olarak güzel yazı yazmak, hatta günlük el yazısı kullanma özelliğimizi de kaybettiğimizi ne yazık ki açıkça görmekteyiz. Yeni nesil el yazısı bilmemekte, kullanmamakta, artık okullarda da yazı eğitimine yeteri kadar önem verilmemektedir. Genel olarak bugünün öğretmenleri de artık güzel yazı bilmemekte, el yazısı kullanmamaktadırlar. Dünya ulusları için yüzümüzü kızartan bu üzücü tabloyu daha fazla sürdürmeden acil çözümler, köklü değişikler ve yeni yöntemler arama süreci her gün biraz daha geçmektedir. Sekiz yıllık ilköğretim okulları programında ve öğretmen yetiştiren eğitim kurumlarında gerekli önlemler alınarak, özellikle el yazısı eğitimine başlanmalıdır.