turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Removal of ammonium ions by ion exchange process using natural zeolite

Doğal zeolitler iyon değiştirici olarak atıksudan amonyum gideriminde yaklaşık 30 yıldan beri kullanılmaktadır. İyon değiştirme prosesi atıksudan amonyum giderim yöntemlerinden birisidir. İyon değiştirme prosesi ile amonyum gideriminde en çok kullanılan iyon değiştirici klinoptilolit zeolitidir. Bu çalışmada, Türkiye'de bulunan doğal zeolitler kullanılarak atıksudan amonyum iyonu giderimi incelenmiştir. Deneysel çalışmalarda doğal zeolitler KC1 ve NaCl çözeltileri aktive edilip daha sonra kullanılmışlardır. Bu deneysel çalışmalarda breakthrough eğrileri ve iyon değiştirme kapasiteleri elde edilmişlerdir. Genelde sentetik atıksu kullanılmıştır. Fakat çalışmanın sonunda biyolojik olarak arıtılmış atıksu kullanılmıştır.
Malatya tekstil fabrikalarında kullanılan çeşitli boyaların atık kayısıdan elde edilen aktif karbon ile adsorpsiyonunun incelenmesi

Bu çalışmada, adsorban madde olarak, aktif karbon (Dew11Zn5), ham kil ve zeolit kullanılmıştır. Dew11Zn 5 aktif karbonu, atık kayısıdan ZnCl 2 ile kimyasalaktivasyonla hazırlanmıştır. Hekimhan-Malatya ham kil ve zeolit örnekleri bu çalışmada diğer adsorban maddeler olarak kullanılmıştır. Deneylerde kullanılan Aktif karbon (Dew11Zn5), ham kil ve zeolitin, BET yüzey alanı, gözenek hacmi, ortalama gözenek çapı gibi gözenek özellikleri, N2 adsorpsiyon izotermini temel alan t-plotmethodu ile karakterize edilmiştir. Dew11Zn5, kil ve zeolitin BET yüzey alanı sırasıyla1060, 7.61 ve 1.84 m2/g olarak tespit edilmiştir. Malatya tekstil işletmelerinde kullanılan 23 farklı boya adsorplanan madde olarak seçilmiştir. Deneyler oda sıcaklığında 25oC ve 1, 3,12 ve 24 st'tegerçekleştirilmiştir. DB2RN boyasının zeolit üzerine adsorpsiyon kinetiğinin incelenmesinde yalancı ikinci mertebe kinetik modeli kullanılmıştır. Kinetik sonuçlar, DB2RN boyasının sulu çözeltiden zeolit üzerine adsorpsiyonunun yalancı ikinci mertebe modele uyumlu olarak gerçekleştiğini göstermektedir. Ayrıca, DB2RN boyasının zeolit üzerine adsorpsiyontipi, 500 mg/L boya konsantrasyonu için fiziksel adsorpsiyon, 1000 mg/L boya konsantrasyonu için kimyasal adsorpsiyon olduğu tespit edilmiştir. Adsorpsiyon mekanizmasının açıkça değerlendirilmesi için intrapartikül difüzyon modeli kullanılmıştır. İntrapartikül difüzyon modeli sonuçları, yalnızcapartikül içine difüzyonun hız kontrol basamağı olmadığı aynı zamanda sınır tabakadifüzyonunun da adsorpsiyon hızını kontrol edebildiğini göstermektedir.
Tarımsal alanlardaki POPs miktarlarının araştırılması; Sakarya örneği

Sakarya ilçeleri tarım arazilerinden toplanan 33 toprak örneğinde organoklorlu pestisit ve polisiklik aromatik hidrokarbon analizleri GC-MS yöntemiyle yapılmıştır. En yüksek DDT bileşenleri değerlerine Karasu' da, en yüksek PAH değerlerine Geyve ve Kocaali'de ulaşılmıştır. Ortalama değerler toplam pestisitler için 46,87 ppb ve toplam PAH'lar için 53,5 ppb olarak saptanmıştır.
Kapatılmış Sızma cıva madenlerinin çevre üzerine etkilerinin incelenmesi

Yeraltından çeşitli metotlarla çıkarılan madenler, mineral atıklarıyla beraberçıkarıldığı için mineral dokusuna ulaşıncaya kadar kırma, öğütme ve eleme işlemine tabi tutulurlar. Eleklerden geçirildikten sonra silolarda depolanır. Buraya kadar tümmadenlerde aynı işlemler uygulanır. Bundan sonra zenginleştirme işlemine geçilir. Cevherin yapısına göre önce sulu sistem zenginleştirme ile mineral atıkları temizlenir. Bu işlemler sonrasında oluşan sıvı atıkların depolanması çoğu zaman su ilişkileri vetuzlanmada etkili olurlar ve tarımsal zehirli metallerin veya maden cevherini işlemede kullanılan kimyasal atıkları bulundurabilirler. Aşırı dolu sedimantasyon havuzlarıoldukça zararlı ve tehlikelidir. Bunların etkileri ile hidrostatik basınç artar ve atık barajduvarlarının çökmesi veya sızıntı olması durumunda çevrede doğrudan büyük tehlikeoluşturabilirler. Bu çalışmada, Türkiye'de işletilen ve kapatılmış olan madenlerin çevre üzerine etkilerinin tespit edilmesi amacıyla Sızma Cıva Madeninin 1993 yılında kapatıldığı günden bu yana hayvan, bitki, toprak, yer alt ve yerüstü sularındakikalıntılarını araştırarak, Türkiye'deki madencilik çalışmaları sonrası çalışmalarınçevreye etkilerinin minimuma indirgemek ile sahada yapılması gereken rekreasyon ve kapatma çalışmalarına ışık tutması hedeflenmektedir.
Farklı ulaşım araçları içinde pm2.5 konsantrasyonunun belirlenmesi ve çevresel faktörlerle ilişkisinin incelenmesi

Bu çalışmada Haziran 2016- Eylül 2017 tarihleri arasında İstanbul'da gün içinde kişilerin seyahat ederken kullandıkları beş farklı ulaşım türünde araç içinde ve dış ortamda PM2. 5 ölçümleri yapılmıştır. Kişilerin ulaşım araçları içinde maruz kaldıkları ortalama PM2. 5 konsantrasyonları belirlenmiş ve istatistiksel analiz yapılarak değerlendirilmiştir. Ulaşım araçları içinde ölçülen PM2. 5 konsantrasyonları ulaşım türüne göre farklılık göstermiştir. Ulaşım araçları içinde en yüksek ortalama PM2. 5 konsantrasyonu 76B No. lu otobüs hattında 44,5 38, 6 g/m olarak ölçülmüştür. Ulaşım araçları içinde en düşük ortalama PM2. 5 konsantrasyonu ise otomobil içerisinde cam kapalı ve klima iç hava sirkülasyonu ile çalışır durumda seyir halinde iken 7,6 5, 7 g/m olarak belirlenmiştir.
Küresel iklim değişikliğinde birleşmiş milletlerin rolü ve Kyoto dönemlerinin Türkiye'deki gelişim süreci ve uygulamaları

İklim değişikliği sorunu küreselleşmenin etkisiyle birlikte uluslararası boyut kazanan bir çevre sorunu haline gelmiştir. 1992 yılında gerçekleşen Rio Konferansı'ndan bu yana iklim değişikliği sorunu hakkında bir farkındalık yaratılmış, 1997 yılında gerçekleşen 3. Taraflar Konferansı'nda şekillenen Kyoto Protokolü'nde, Ek-I listesinde yer alan ülkelerin Kyoto I. Yükümlülük Dönemi'ni kapsayan 2008- 2012 yıl aralığı için sera gazı azaltımı kararı alınmıştır. Ancak 2012 sonrası için oluşturulacak iklim değişikliği rejiminde, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli raporlarının da belirttiği gibi yerküre ısısının 2 C ile sınırlandırılması için yeni anlaşmaya sera gazı azaltımı konusunda gelişmekte olan ülkelerin de dahil edilmesi gerçeği müzakereleri şiddetlendirmiş ve umutla beklenen 2009 Kopenhag İklim Zirvesi'nde uzlaşmaya varılamamıştır. Sonraki müzakerelerde özellikle ülkelere getireceği ekonomik maliyetler sebebiyle genel ve kapsayıcı bir anlaşma üzerinde karar birliği sağlanamamıştır. Bu çalışmada son dönemde meydana gelen gelişmeler ışığında özellikle 2015 Paris İklim Zirvesi'nin, Kyoto Protokolü II. Yükümlülük Dönemi'nin bitimini izleyen 2020 sonrası dönemi için bir anlaşmayla sonuçlanıp sonuçlanmayacağı ve Türkiye'nin iklim değişikliği müzakerelerindeki pozisyonu ve nasıl bir 'Ulusal Katkı' sağlayacağı analiz edilmiştir.
Kompozit fotokatalizörlerin azo boyar madde (BY 28) oksidasyon kinetiğinin incelenmesi

Günümüzde özellikle tekstil endüstrisi kaynaklı atıksuların oluşturduğu kirlilik çevre açısından tehlike arz etmektedir. Bunun yanında kağıt sanayisi ve mürekkep sanayisinin de eklenmesiyle karşılaşılan durum gittikçe daha da tehlikeli hale gelmektedir. Bu durumu önlemek için yeşil kimyasal prosesler kullanılarak zararsız kimyasalların doğaya deşarjını sağlamak için ve yeraltı sularına karışmasını önlemek amacıyla çeşitli yöntemler veya kombine yöntemler kullanılmaktadır. Bu yöntemler arasında her ne kadar kimyasal oksidasyon, ozonlama, biyokimyasal prosesler, adsorpsiyon, ve kimyasal çöktürme yöntemleri geliştirilmiş olsa da ortaya çıkan ikincil atıklar, oluşan yan ürünlerin toksikliği ve giderim yöntemlerinin yüksek maliyeti araştırmacıları ve sanayiyi gelişmekte olan İleri Oksidasyon Proseslerine yönlendirmiştir. Bu amaçla kullanılan heterojen ileri oksidasyon yöntemleri ışık varlığında okside etme kapasitesine sahip katalizörlerin kullanımı amaçlamaktadır. Bu katalizörler fotokatalizör olarak adlandırılmakta ve en çok TiO2'nin fotokatalitik özelliklerinden faydalanılmaktadır. TiO2 dışında fotokatalizitk özellik gösteren birkaç katalizör daha vardır. Ancak mühendislik açısından düşünüldüğünde TiO2 güçlü oksidasyon kapasitesine sahiptir, toksik değildir ve uzun süre fotostabilite gösterebilmektedir. Ayrıca yöntem külte transferinde rol oynamamakta, ortam koşullarında gerçekleşebilmekte (oksidan olarak havadaki O2 kullanımı) ve organik karbonları CO2'ye kadar mineralize edebilmektedir.
Hava kalitesinin kontrolunda debi ve nem ölçümünün yeri ve önemi

Bu Yüksek Lisans Tezi'nde, yakma işlemlerinden kaynaklanarak hava kirliliğine yol açan etken ve parametreler literatür taramasına dayanılarak derlenmiş, debi ve nem ölçüm sistemleri prosese uygulanabilirlik, prensip, yapım etkinlikleri açısından karşılaştırılmıştır. Çalışmanın deneysel bölümünde, yakma prosesine ilişkin fiziksel, termodinamik, stokiyometrik ve kimyasal etkenler göz önünde bulundurularak, gaz ve partikül biçimindeki yakma ürünleri, Tunçbilek linyit kömürünün yakıldığı bir kovalı sobada ölçülmüş, debi ve nem parametrelerinin bu ölçüm sonuçlarının değerlendirilmesindeki önemi araştırılmıştır. Ülkemizde konuya ilişkin mühendislik hizmetlerinin çok yetersiz olduğu ve debi / nem ölçümüne yeterince önem verilmediği kanısına varılmıştır.
Çevre emisyon ölçüm laboratuvarlarında iş sağlığı ve güvenliği

Dünyada ve ülkemizde meydana gelen çeşitli kazaların neticesinde ciddiye alınması gereken önemli miktarlarda maddi ve manevi kayıpların meydana gelmekte ve bu kayıplar kişisel ya da toplumsal önemli yaralar açmaktadır. Kazaların meydanagelmemesi, en aza indirilmesi veya olabilecek kazaların zararlarının azaltılabilmesi için teknik ve sosyal önlemlerin alınması gerektiği şüphesizdir. Bu itibarla;laboratuvarlarda iş güvenliği yönetimi, acil durum planlaması, kimyasallarıntehlikeleri, ilk yardım, kullanılan malzemeler ve kimyasal maddelerin güvenlikullanımı, eğitim, hijyen ve benzeri konular önem arz etmektedir. Son yıllarda sanayide ileri ülkelerde ve ülkemizde kazaların önlenmesi ve zararlarından korunmak için çeşitli yasalar, standartlar ve iş güvenliği yönetimi usulleri geliştirilmekte ve uygulanmaktadır. Bu hususlardakazaların nedenlerinin ve çevresel etkilerinin sektörel ve bilimsel olarak incelenmesi, araştırılması ve sürekli izlenmesinin bir ihtiyaç olduğu düşünülmüştür. Laboratuvarların sağlıklı yapılanmaları, doğabilecek tehlikelerin önlenmesi, çalışanların fiziksel ve ruhsal yapılarının korunması ve geliştirilmesi iş sağlığı ve iş güvenliği kavramlarına gereken önemi vermekle mümkündür. Laboratuvarlarda da diğer işyerlerinde olduğu gibi uygun çalışma şartlarının sağlanması için mevcut tehlikelerin belirlenmesi, risklerin değerlendirilmesi, önlemlerin uygulanması, gerekli kontrol ve ölçümlerin yapılması vb. konularda gerekli prosedürler oluşturmalı ve prosedürlerin uygulamaları sürdürülmelidir.
Asi havzasındaki su kalitesinin çok değişkenli istatiksel yöntemler kullanılarak değerlendirilmesi

Yüzey sularının kalitesinin korunması ve iyileştirilmesi etkili bir su yönetiminin temelini oluşturmaktadır. Etkili bir yönetim oluşturulabilmesi için ise izleme çalışmalarının sonuçlarının değerlendirilmesi ve sonuçlara bağlı politikalar üretilmesi gerekmektedir. Bu çalışmada Devlet Su İşlerinin 2004- 2014 yılları arasında Asi Nehri'nde yürüttüğü izleme çalışmalarının sonuçları kullanılarak Asi Nehri'nin su kalitesindeki mekansal ve zamansal değişimleri ve değişimlere neden olan temel etmenleri ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Asi Nehri boyunca 5 farklı istasyonda mevsimlik olarak toplanan BOD5, COD, DO, NO2, NO3, NH3, oPO4, SO42-, EC, SS, TDS, T, Na+, Mg+2, Ca+2 parametrelerine ait sonuçlar kümeleme analizi, ayrışma analizi ve faktör analizi / temel bileşenler analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Kümeleme analizi sonucunda istasyonlar su kalitesindeki benzerliklere göre az kirli alan ve kirli alan olmak üzere iki ayrı kümeye ayrılmışlardır. CA tarafından yapılan dönemsel gruplandırmada ise kurak ve yağışlı sezonlar iki ayrı dönem olarak belirlenmiştir. Ayrışma analizi sonucunda mekansal değişimde etkili olan parametreler %92, 2 doğruluk oranı ile Na+, Mg2+, Ca2+, Qanlık, BOD5, NH4 ve SS olarak; dönemsel değişimde etkili olan parametreler ise %90, 2 doğruluk oranı ile SO42-, DO ve T olarak belirlenmiştir. FA/PCA sonucunda nehirdeki temel kirlilik kaynakları mineral kirliliği, besin kirliliği, tarımsal kirlilik, organik kirlilik olarak belirlenmiştir. Kirliliğe sebep olan temel etmenler erozyon, tarımsal faaliyetler ve evsel ve endüstriyel deşarjlar olarak bulunmuştur. Ek olarak, bölgede yayılı kirliliğin daha etkin olduğu gözlemlenmiş fakat şehir merkezlerine yaklaştıkça antropojenik aktivitelere bağlı kirliliğin arttığı fark edilmiştir.
Baskılı devre kartı atıklarının pirolizi sonucu oluşan ürünlerin karakterizasyonu

Son yıllarda dikkatleri üzerine çeken en önemli atık türlerinden birisi olan elektronik atıklar ve bu atıkların içinde yer alan baskılı devre kartları bu tezin çalışma konusunu oluşturmaktadır. Atık BDK'lar, cam elyaf, alev geciktirici sentetik katkı maddeleri, kurşun ve civa gibi ağır metaller ve Br- içeriği nedeniyle uygun olmayan bertaraf yöntemleri söz konusu olduğunda, ciddi çevre sorunlarına yol açabilirler. Bu tezde, atık BDK'ların geri dönüşüm yöntemlerinden birisi olan piroliz ile değerli malzeme eldesi ve alev geciktiricilerin yapısında bulunan bir element olan Brnin katı üründe tutulması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda atık BDK'lar, bor türevleri tesisinde oluşan atık kil, hafriyat atığı ve zeolit ile birlikte piroliz edilmişlerdir. Piroliz deneyleri 500 C sıcaklık ve 30 C/dak. ısıtma hızında sabit yataklı reaktörde gerçekleştirilmiştir. Piroliz sonuçlarına göre, en yüksek sıvı ürün verimi PCB'de (%19,17), katı üründe en yüksek Br- tutma oranı PD5 (%65,88) ve PZ5'te (%56,10) sağlanmıştır.
Balıkesir içme suyu arıtma tesisi performans değerlendirilmesi ve iyileştirme önerileri

Bu çalışmada Balıkesir ilinde 2002 yılında Devlet Su İşleri tarafından Fransızlara yaptırılan günümüzde ise Balıkesir Su ve Kanalizasyon İdaresinin Yönetiminde çalışmalarına devam eden, Balıkesir İçme Suyu Arıtma Tesisinin işleyişini ve tesisin ilk kurulduğu yıllar ile günümüz arasındaki performans değerleri incelenmiştir. Tesisten 2015 yılında alınan veriler tablolaştırılmış ve çıkan sonuçlarla ölçüm yapılan değerlerin verimleri hesaplanarak hangi durumlarda verimlerin arttırılabileceği belirlenmiştir. Tesis için 2015 yılı maliyet hesabı yapılmış ve 2015 yılında kullanılan şartların nasıl iyileştirilebileceğine dair öneriler sunulmuştur.
Aksaray ilindeki jeotermal enerji kaynaklarının potansiyeli ve ısıtma sisteminde kullanımına yönelik araştırmalar

Aksaray jeotermal enerji kaynakları açısından önemli bir potansiyele sahiptir. Söz konusu kaynakların verimli kullanılması halinde dünyada ve ülkemizde bazı bölgelerde uygulandığı gibi konut ısıtması, sera ısıtması gibi farklı kullanım alanları mümkündür. Bu çalışmada, Aksaray ili sınırları içerisinde bulunan beş jeotermal enerji kaynağının jeotermometre hesaplamalarıyla rezervuar sıcaklıklarının tahmini ve sahip oldukları termal su sıcaklıklarıyla konut ısıtmasında kullanılabilirliği araştırılmıştır. Sıcak su kaynaklarının hidrokimyasal özelliklerinin belirlenmesi amacıyla pH, sıcaklık, elektriksel iletkenlik parametreleri yerinde ölçülmüş, laboratuvarda ise katyon ve anyon analizleri yapılmıştır. Alandaki jeotermal kaynakların sıcaklıkları 26 ile 72 C arasında, elektriksel iletkenlik değerleri ise 472 ile 9820 S/cm arasında değişmektedir. İyon içeriklerine göre Ilısu sondaj Na-Ca-Mg-HCO3, Ihlara sondaj Ca-Mg-Na-HCO3, Narlıgöl termal suları Ca-Na-HCO3, Tuzlusu kaynakları Na-Cl-HCO 3 ve Ziga sondaj sıcak suyu ise Na-Ca-Cl-HCO 3 tipi sular grubuna girmektedir. Termal su örneklerinin mineral doygunluk değerleri hesaplamalarına göre kalsit, dolomit minerallerine doygun, jips ve halit minerallerine ise doygun olmadıkları belirlenmiştir. Silis jeotermometresi ile yapılan hesaplamalarda Ilısu sondaj 102- 152 C, Ihlara sondaj 100- 151 C, Narlıgöl 98-148 C, Tuzlusu 41-93 C ve Ziga sondaj 48 -100 C rezervuar sıcaklıkları vermiştir. Gerçekleştirilen analizler sonucunda Aksaray'daki jeotermal enerji kaynaklarının sıcaklıklarının bölgesel konut ısıtmasında kullanıma uygun olduğu belirlenmiştir.
Temporal variation in aerosol composition at Northwestern Turkey

Türkiye - Bulgaristan sınırına 5 km uzaklıkta konuşlandırılan kırsal bir istasyonda Nisan 2006 ve Mart 2008 zaman aralığında partikül madde örnekleri günlük olarak toplanmıştır. Örneklerin element içeriği Endüktif Eşleşmiş Plazma Kütle Spektrometresi, iyon içeriği İyon Kromotografi cihazı ve siyah karbon içeriği Atelometre cihazı ile analiz edilmiştir. Böylece Türkiye'nin kuzeybatısı ve Doğu Avrupa'daki partikül maddeyi temsil eden çok parametreli bir veri seti elde edilmiştir. Sülfat, NO3- ve NH4+ iyonlarının aritmetik ortalama derişimleri sırasıyla 5.8, 2.9 ve 2.0 g m-3 iken toplam partikül madde derişimi 66 g m-3 olarak bulunmuştur. En yüksek derişimler toprak kaynaklı kirleticilerde yaz mevsiminde, insan kaynaklı kirletilerin çoğunda ise kış mevsiminde ölçülmüşür. Yerel meteorolojik faktörlerden sadece yağmurun partikül madde derişimini etkilediği tesbit edilmiştir. Türkiyenin kuzeybatısına ulaşan hava kütlelerinin hakim yönü yazın kuzeybatı, kışın ise batı-kuzeybatı sektörüdür. Hava kütleleri geliş yönleri ve rüzgar hızlarına göre beş farklı kümeye ayrılmıştır. Çoğu kirletici derişimi kümeler arasında farklılık göstermiştir. Kümeleme analizinde suda çözünebilir K'un orman yangınları belirticisi olarak kullanılmasıyla, Ukrayna ve Rusya Federasyonundaki orman yangınlarının etkisi gösterilmiştir. Partikül maddeyi etkileyen kaynakları bulmak için EPA'nın PMF modeli kullanılmış ve beş kaynak ayrıştırılmıştır. Toprak emisyonları partikül kütlesinin %41'ini oluşturarak en büyük katkıya sahiptir. Katkısı ikinci sırada yer alan uzun mesafeli kirletici emisyonları partikül kütlesinin %26 lık bir kısmını oluşturmaktadır. Trafik emisyonları %16'lık bir katkı ile dikkat çekmektedir. Deniz emisyonları ve sabit kaynaklarda yakıt yanması kaynaklı emisyonlar ise partikül kütleye sırasıyla %9 ve %8 lik bir katkıda bulunmaktadır. PMF ile ayrıştırılan kaynakların kaynak bölgeleri kaynak etki fonksiyonu yöntemi ile belirlenmiştir.
Yaş ve kuru birikim örneklemesi ve analizi ile büyükçekmece hava kalitesinin değerlendirilmesi

Bu doktora tezi çalışmasında, İstanbul'un önemli içme suyu havzalarından biri olan Büyükçekmece havza alanı yakınında bulunan Fatih Üniversitesi Yerleşkesinde 2011 yılı boyunca toplam örnekleyici ile 11 adet toplam birikim örneği, ardışık yağmur örnekleyici ile 187 adet yaş birikim örneği, ardışık yağmur örnekleyicinin kuru birikim toplama ünitesi ile de 21 adet kuru birikim örneği toplanmıştır. Toplanan birikim örneklerinin temel iyonlar, temel ve eser elementler, çok halkalı aromatik hidrokarbon'lar ile temel iyon içeriği toplamda 35 adet parametreyle açıklanmıştır. Bu tez çalışmasında öncelikle PAH'ların daha kısa sürede ve çözücü kullanılmaksızın yapılmasına olanak veren katı faz mikro özütleme yöntemi, optimize edilerek çalışmada toplanan yaş birikim örneklerindeki PAH içeriğinin tayin edilmesinde başarı ile kullanılmıştır. Toplanan yaş birikim örneklerinin hacim ağırlıklı ortalama pH ve iletkenlik değerleri sırasıyla 5,99 ve 50,5 s/cm'dir. Çalışmadaki baskın asitleyici türün SO42- ve asitliğin nötralizasyonundaki en önemli türün Ca2+ olduğu belirlenmiştir. Zenginleşme faktörleri değerlendirmesine göre Fe, Si ve Mn türlerinin en önemli kaynaklarının toprak olduğu, Cr, K, Mg, Cu, Ca, Ni, Pb ve Na türlerinin topraktan farklı bir kaynaktan zenginleştikleri sonucuna varılmıştır. Çalışmanın soğuk dönemindeki H+, NH4+, PAH'lar, SO42-, Ni, Cl-, NO3-, Na, Cr, Pb, Mg, Ca, Mn ve Cu birikimlerinin, sıcak döneme göre en az 1,4 kat daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Fe, Al, K ve Si gibi temel elementler içinse yüksek birikim değerlerine sıcak dönemde daha fazla rastlanılmıştır. Çevreye etkileri açısından türlerin çözünürlüklerine bakıldığında Al, Fe ve Si türleri en düşük çözünürlük değerlerine sahipken en yüksek çözünürlük değerleri K, Na ve Ca türleri için hesaplanmıştır. Eser elementlerden Cu, Ni ve Mn'nin çözünürlük değerleri ise % 50'nin üzerinde bulunmuştur. Ardışık birikim örneklerinde, ardışık alt olayların sayısı arttıkça türlerin birikim değerlerinde ilk olaya kıyasla ortalama % 42 ile % 75 oranında azalmalar görülmüştür. Ana bileşen analizinde belirlenen faktörlerin işaret ettiği kaynaklar önem sırasına göre, toprak kökenli (%31), insan kaynaklı faaliyetler (%29), denizel kökenli (%18) olarak sıralanmıştır.
İstanbul'da Kilyos-Karaburun arasındaki linyit işletmelerinin yarattığı çevre sorunları

İstanbul'da Kilyos -Karaburun, arasındaki Linyit İşletmelerinin Yarattığı Çevre Sorunları. İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Mühendisliği Anabilim Dalı, Orman Politikası Yüksek Lisans Programı'nda bitirme tezi olarak hazırlanan bu çalışmanın konusu, İstanbul'da Kilyos-Karaburun araBinda- linyit işletmelerinin yarattığı çevre sorunlarıdır. Tez konusu çalışma alanının kapsamlı bir şekilde tanıtılması sağlanmıştır. Dünyadaki ve Türkiye'deki enerjinin durumuna değinilmiştir. İstanbul'da ağırlıklı olarak, ısınmadan dolayı enerji ihtiyacını karşılamak amacıyla, Kilyos-Karaburun arasındaki ormanlık alanda linyit madeni üretimi yapılmaktadır. Linyit üretimi ormanlık sahalarda açık işletme yöntemi ile yapılarak karşılanmaya çalışıldığı saptanmıştır. Buna karşın sözü edilen linyit madeni işletilmesi, taşınması, dağıtılması, yakılması ve yakılma sonrası yarattığı çevre sorunları incelenmiştir. Meydana gelen çevre sorunlarının ve ormanlık sahanın bozulmasının çok boyutlu hale gelmesinin nedenleri araştırılmıştır. Bu nedenler arasında, yasal nedenler, yönetim ihmali ve siyasal nedenler dikkat çekicidir. Linyit üretimi sırasında çıkan yıllık 100 milyon ton ma- teryelin denize dökülmesi ile meydana gelen kıyı dolgu alanının yaklaşık 10 bin ha. geçtiği, kıyı şeklinin ve Türkiye'nin yüzölçümünün değiştiği anlaşılmıştır. Coğrafya kitaplarında 2 2 Türkiye'nin yüzölçümü 779. 452 km ' dir. Kıyı dolgusu ile 10 km 2 artış sağlayarak 779. 552 km olduğu saptanmıştır. 81 Bundan 'böyle üretime devam edilecek linyit işletmelerinin çevreye zararını azaltacak yasal, siyasal ve yönetimden doğan eksiklerin giderilmesi, üretimi 'bitmiş alanların kullanma yöntemlerinin planlanması ve proje alternatiflerinin arazi seçimi sağlanmıştır. Arazi kullanma seçimi için öngördüğüm çeşitli seçenekler, 'bu seçeneklere etki eden kiriter ve alt kiriterler ile seçenekler üzerindeki ağırlıkları bilgisayara yüklenmiştir. Bilgisayarda 'Duyarlılık Analiz Metodu' sonuçlarına göre yerseçimi için 'birinci sırada 'bölgenin koru ormanı, ikinci sırada ise rekreasyon etkinlikli koru ormanına dönüştürülmesi gelmektedir. Ancak İstanbul'un 'Hayat Bahçesi' olarak nitelendirdiğim 'bu alanı daha kısa sürede kazanmak ve İstanbul'un diğer orman alanlarının korunması için bir kısım sahaya vakıf üniversitesi kampusu yapılmasının yararlı olacağı varsayılmıştır. 82