Türk ve İranlı İngilizce öğretmen adaylarının kullandıkları telafuz öğrenme stratejileri ve motivasyon türlerinin belirlenmesi

Bu çalışmada Türk ve İranlı İngilizce öğretmen adaylarının motivasyon tipleri ve telaffuz öğrenme stratejileri arasındaki ilişkiyi incelenmiştir. Çalışmadaki katılımcılar 478 İngilizce öğretmen adayından (Erkek: 113, 23 .6%; Kadın, 365, 76 .4%) (Türk Erkek: 50, 25 .3%; Kadın148, 74 .7%; İranlı Erkek: 67, 22 .5%; Kadın: 217, 77 .5%) oluşmaktadır. Sariçoban & Moradi (2011) tarafından geliştirilen Motivasyon Tipleri Ölçeği, Deci ve Ryan'ın (1985) öz-belirleme teorisi esas alınarak, katılımcıların motivasyon tipleri tercihlerini belirlemek amacıyla ve İngilizce öğretmen adaylarının kullandığı telaffuz öğrenme stratejilerini ortaya çıkarmak amacıyla, Oxford (1990-1999) ve Peterson (2000) temel alınarak, Calka (2011) tarafından oluşturulan Telaffuz Öğrenme Stratejileri Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları Türk ve İranlı İngilizce öğretmen adaylarının hem içsel (M=76.37) hem de dışsal motivasyona (M=35.93) sahip öğrenciler olmakla beraber çoğunlukla içsel motivasyonu (M=76.37, Turkey: M=73.90, Iran: M=78.12) tercih ettiklerini ortaya koymuştur. Bulgular ayrıca Motivasyon Tipleri arasında istatistiksel olarak önemli bir ilişki olduğunu da göstermiştir. Farklı regülasyonlar arasında düzenli bir desen de saptanmıştır. Otonom bütünleşik, belirlenmiş, ve hatta daha az kontrollü iç yansımalı regülasyonlar içsel regülasyon ile olumlu anlamda ilişkili çıkmıştır. Yüksek kontrollü dışsal regülasyon ve amotivasyon özerk yönelimi ve daha az kontrollü içten regülasyonlarla negatif olarak ilişkili çıkmıştır. Bunların yanı sıra Türk ve İranlı öğrencilerin hepsinin telaffuz öğrenme stratejileri kullandıkları; fakat en çok da bilişötesi (M=43.67, Turkey: M=42.41, Iran: M=44.56), bilişsel (M=84.94, Turkey: M=90.29, Iran: M=82.87), ve hafıza (M=44.76, Turkey: M=46.44, Iran: M=43.57) stratejilerinden faydalandıkları ortaya çıkmıştır. Ayrıca telaffuz öğrenme stratejileri arasında önemli oranda olumlu korelasyonlara da rastlanmıştır. Motivasyon Tipleri ve Telaffuz Öğrenme Stratejileri arasındaki ilişkinin sonuçları göstermiştir ki yüksek seviyede motive olan öğrenciler daha az motive olan öğrencilere kıyasla çok daha çeşitli telaffuz öğrenme stratejileri kullanıyor. Özerk olarak motive olan öğrenciler kontrollü öğrencilerden daha fazla oranda tüm telaffuz öğrenme stratejilerini kullanmış, ve daha az içten güdümlü öğrenciler diğer yüksek seviyede kontrollü dışsal regülasyonlu arkadaşlarına oranla daha fazla telaffuz öğrenme stratejilerini kullanmıştır. Buna ek olarak, amotivasyonun gösterdiği gibi, dışsal regülasyon da tüm TÖS çeşitleri ile olumsuz bir ilişki göstermiştir. Bunun yanında, özerk regülasyonlar ve hatta kontrollü içten güdümlü regülasyonlar akademik telaffuz başarısı ile olumlu bir ilişki sergilemiştir. Dahası, yüksek kontrollü dışsal regülasyon ve amotivasyonun ATB ile aralarında önemli kuvvette olumsuz bir korelasyon kaysayısı bulunmuştur. Öte yandan, tüm telaffuz öğrenme strateji tipleri ile öğrencilerin ATB'leri arasında olumlu korelasyon katsayısı da bulunmaktadır. Bağımsız-Grup t-Testi göstermiştir ki katılımcıların MT ve TÖS kullanımı cinsiyet, uyruk, bir NESC'de ikamet ediyor olma, ve akademik telaffuz başarısı açılarından önemli oranda farklılık sergilemiş, fakat bir NESC'de ikamet süresi yönünden bir farklılık arz etmemiştir. ANOVA sonuçlarına göre yüksek, orta ve düşük başarılı öğrenciler arasında farklı motivasyon tipleri ve telaffuz öğrenme stratejileri kullanımı ile ilgili olarak önemli bir farklılık gözlemlenmiştir. Çoklu Regresyon sonuçları da özerk yönelim ve içsel motivasyonun İngilizce öğretmen adaylarının telaffuz başarısının en kuvvetli yordayıcıları olduğunu ortaya çıkarmıştır. ATB düzeyini en yüksek oranda yordayan faktörün bilişötesi stratejiler olmasıyla birlikte bilişötesi, hafıza ve bilişsel stratejiler de katılımcıların ATB düzeyinin önemli yordayıcılarından olmuştur. Araştırmanın bulgularının temelinde özerk yönelimli regülasyonların ve hatta daha az kontrollü içten güdümlü regülasyonun İngilizce öğretmen adaylarının ATB seviyesi üzerinde olumlu bir etkisi olduğu, fakat yüksek kontrollü dışsal regülasyon ve amotivasyonun ATB üzerinde olumsuz bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Öğrenciler daha yüksek özerklik sahibi oldukça telaffuz başarıları da o oranda artmıştır. Çalışmanın sonuçları MT ve TÖS değişkenlerinin akademik telaffuz başarısındaki etkinin öneminin altını çizmiştir. Bu bulgular öğretmen eğitimi programlarında yer alan okul, öğretmen, okutman, ve müfredat geliştiricilere ikinci dil öğrenenlerin dil öğrenme motivasyonunu arttırması ve programlarını onlara telaffuz öğrenme stratejileriyle alıştırma yapma farkındalığı kazandırarak tasarlaması ve uygulaması ve gerçek hayatta yetenek ve becerilerinden yararlanmalarını sağlama yolunda ışık tutacaktır.