Fen eğitiminde yaratıcı düşünmeye dayalı öğrenmenin öğrenme ürünlerine etkisi

Sürekli ve çok hızlı bir şekilde değişen ve gelişen dünyamızda, bilgi ve teknoloji toplumu olma yolunda atılacak her adım, toplum bireylerini yaratıcı düşünmeye zorlamaktadır. İlerleme sürecinde karşılaşılacak her bir problem için yeni çözüm yolları arama ve yeni ürünler ortaya koymada yaratıcı düşünceye gereksinim vardır, Yaratıcılık fen ile ilgili çalışmalardaki birçok bilimsel süreçte de tamamlayıcı rol oynar. Yaratıcılıklarım kullanan bireyler, aldıkları fen eğitimini, işlevsel hale getirebilirler ve böylece bilimsel bilgiler, kitaplarda bilgi yığınları oluşturmak yerine, değerli bir ürünün ortaya çıkmasında temel teşkil eder. Bu nedenledir ki; ilköğretim düzeyinden itibaren, eğitimlerinin her aşamasında, gelecekte topluma yön verecek öğrencilere, yaratıcı düşünme becerilerini kazandırmak, fen eğitiminin en önemli amaçlan arasında yer almalıdır. Bu çalışma, Gazi üniversitesi Bilimsel Araştırma ftojeleri Fonunca desteklenmiştir. IV Bu çalışmanın amacı; fen eğitiminde yaratıcı düşünceye dayalı öğrenmenin, öğretmen adaylarının, yaratıcılık, problem çözme ve öz yeterlik inanç düzeylerine etkisini incelemektir. Bu çalışmada, araştırma hipotezlerim test etmek için, üç farklı araç kullanılmıştır. Bunlar; yaratıcı düşünme yeteneğini ölçebilmek için, Torrance Yaratıcı Düşünme Testi Şekilsel Formu, problem çözme becerisini Ölçebilmek için, Mantıksal Düşünme Grup Testi, son olarak; fen öğretimine karşı öz yeterlik inanç düzeyini belirlemek için, Öğretmen Adaylarına Yönelik öz Yeterlik Ölçeğidir. Ayrıca, öğrencilerin bir kısmı ile birebir yapılan mülakatlar, nitel veri elde etmede kullanılmıştır. Araştırma, deneysel bir çalışma olup, ön test-son test kontrol gruplu desen kullanılmıştır. Araştırma, 2002- 2003 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim dalında öğrenim gören, 4. Sınıf, B ve C şubelerinde yürütülmüştür, öğretmen adaylarının özellikleri açısından, her iki grubunda denk olduğu çalışmaya, deney (n=39) ve kontrol (n=38) gruplarından toplam 77 öğrenci katılmıştır. Çalışmada, deney grubunda, yaratıcı düşünmeye dayalı bir yaklaşım izlenirken, kontrol grubunda geleneksel yaklaşım kullanılmıştır. Araştırma, ön test ve son testlerin uygulanma süreleri ile birlikte sekiz hafta sürmüştür. Araştırma hipotezlerini test etmek için, veri toplama araçlarından elde edilen niceliksel veriler ve öğretmen adayları ile yapılan mülakatlardan sağlanan niteliksel veriler kullanılmıştır. Nicel veriler, SPSS istatistik programında yer alan bağımlı ve bağımsız gruplar için t testi, frekans ve yüzde analizleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Niteliksel veriler ise; mülakatlarda yapılan kamera çekimlerinin çözümlenmesi sonucu elde edilmiş ve betimsel analiz yöntemi ile değerlendirmeye alınmıştır. Yapılan nicel ve nitel analizler sonucunda; yaratıcı düşünceye dayalı fen öğretiminin, öğretmen adaylarının;a) Yaratıcı düşünme düzeylerini arttırdığı, b) Problem çözme becerilerini geliştirdiği, c) Fen öğretimine yönelik öz yeterlik inanç düzeylerini yükselttiği, d) Fen Bilgisi Öğretmeni olma yönünde, motivasyonlarını arttırdığı sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel boyutu, nicel boyutunu destekler niteliktedir.