1923 - 1950 yılları arasında Türk resim sanatının günümüz resim sanatı eğitimine etkisi ve ortaöğretim kurumlarındaki resim derslerine yansıması

Türk Resim Sanatı tarihsel süreç içinde toplumsal gelişim ile birlikte sürekli değişim ve etkileşim içinde olmuştur. Belirli dönemlerde belirli eğilimler ortaya çıkmış, yeni görüşler ve sanat eğitimi üzerinde bu görüşlerin yansımaları ve etkileri oluşmuştur. 1923 -1950 döneminde Cumhuriyetin kuruluşundan sonraki süreçte, sanat eğitimi üzerine birçok deneme modelleri oluşturulmuş, bu deneme modelleri ile sanat ve toplumu bütünleştirme yoluna gidilmiştir. Türk Resim Sanatı alanında birçok olumlu gelişme süreçleri yaşanmıştır. İzlenen bu süreçleri geçmişşten günümüze etkilerini sürdürmüştür.1923- 1950 yılları arasındaki dönemde Türk Resim Sanatının dönemin özellikleri içindeki gelişiminin, sanat eğitimi veren kurumlar üzerindeki etkisinin; Günümüz resim sanatı eğitimi veren ortaöğretim kurumlarındaki resim derslerine yansımasının karşılaştırmalı olarak ilişkisi amaçlanmıştır. Bir toplumun gelişmişlik düzeyini gösteren, o toplumdaki kültür ve sanatın gelişimi paralellik göstermektedir. Sanat ve resim sanatı toplumların uygarlık düzeyine ulaşmasında önemli bir etkendir. Sanat kavramı birçok estetikçi, sanat felsefecisi ve sanat tarihçileri tarafından farklı görüşlerle tanımlanmıştır.1923- 1950 yılları arasında tüm alanlarda olduğu gibi sanat ve kültür alanında da büyük adımlar atılmıştır. Devlet eliyle sanatçı ve sanat eğitimi veren kurumlar desteklenmiş, güzel sanatlara toplumun aydınlanmasında işlevsel bir görev de yüklenmiştir. Sanat ve resim sanatı yolu ile halkın kendi kültürel kimliğinin kavratılması hedeflenmiştir.1923- 1950 Cumhuriyetin kuruluşundan itibaren çeşitli girişimlerde bulunulmuş ulu önder Atatürk'ün sanat felsefesi doğrultusunda sanat eğitimi veren kurum ve oluşumlar desteklenmiştir. Milli Eğitim Şuralarında resim ve Resim-İş dersleri ele alınmış, eğitim programları içinde yer verilmiştir. Resim-İş dersleri orta eğitim kurumları müfredat programında ayrıntılı olarak ele alınmış, bireyin sanat ve kültür yoluyla eğitilerek kendi öz benliğini kavramış kültürü ve sanatıyla bütünleşmiş bireyler yetiştirilmesi hedeflenmiştir. Cumhuriyet öncesi 1914'de resim sanatı alanında Çallı kuşağı diye bilinen ve yurt dışında eğitim gören gençler çeşitli girişimlerde bulunmuşlardır. Bu girişimler Cumhuriyetin kurulması ile hızlanmış, sanat ve sanatçı desteklenmiştir. Birçok kurum çağdaş eğitim sistemiyle yeniden düzenlenmiştir. Resim sanatı alanındaki katı kurallar yıkılmaya başlamıştır. Örneğin sadece erkeklere eğitim veren Sanayi-i Nefise Mektebi'nde yasak olan 'Nü' resim çalışmaları serbestlik kazanmıştır. Yine kızların sanat eğitimindeki kısıtlamaları ortandan kaldırılmış, İnas Sanayi-i Nefise Mektebi kurulmuş, karma eğitime geçilmiştir. Resim sanatı adına, Osmanlı Ressamlar Cemiyeti kurulmuştur. Bu oluşumu takip eden çeşitli cemiyetler kurulmuş, ilk sanat gazetesi olan Osmanlı Ressamlar Cemiyeti Mecmuası çıkarılmıştır. Çeşitli sergiler ve sanat atölyeleri açılmıştır. Türk Kurtuluş Savaşının ruhunu yansıtan, Şişli atölyesi kurulmuş, dönemin önemli sanat etkinliği olan, Galatasaray sergileri uzun süre devamlılığını korumuştur.1923- 1950 döneminden Cumhuriyetin kurulması ile birlikte sanat ve kültür çalışmaları büyük bir özveri ile devlet tarafından desteklenmiş; Türkiye Cumhuriyetinin kuruyucusu, ulu önder Atatürk'ün direktifleriyle önemli adımlar atılmıştır. Cumhuriyetin ilk on beş yılında Resim sanatı adına önemli projeler gerçekleştirilmiştir. Yurdun çeşitli illerinde sergi salonları açılarak, Resim sanatı, İstanbul ve Ankara'nın dışına taşınmış, İnkılap ve Yurt Sergileri düzenlenmiş, devlet erkanı, bilhassa bu sergilerin açılışında bulunmuş ve tablolar satın alarak sanat ve sanatçıyı desteklerken kendi resim sanatını oluşturmuştur. Milli Kültürünü, öz kimliği içinde çağdaş medeniyetler seviyesine ulaştırma ve ileriki kuşaklara aktarma hedefini Sanat ve Kültür yoluyla gerçekleştirmiştir. İleriki yıllarda Halkevleri ve Köy Enstitüleriyle bütünleşen Resim Sanatı doğu ve batı, köylü-kentli ayrımını kaldırmada bir yol olarak seçilmiştir. Bu kurumlarda verilen eğitim ve açılan sergilerle sanatçı ve aydınlar yurdun dört bir tarafına giderek halk ile buluşmuşlardır. Sanatçılar ve aydınlar Anadolu yaşamıyla tanışmış ve Anadolu'nun verimli topraklarında öz kaynağından beslenerek yöresel motiflerle, Türk Resim Sanatına özgün eserler kazandırmışlardır. Sanat ve sanatçıya özgür doğal ortamlar sağlanmıştır. Yurt gezileri doğrultusunda Anadolu'nun çeşitli illerine gönderilen sanatçılar yurdun, Milli ve yöresel kimliği ile halkı aydınlattıkları gibi bu topraklarda yeşeren, renklerle kendilerini özgün resim dili ile ifade etmişlerdir. Sanatçıya kendini ifade etme olanağı sağlanmış. Bu doğrultuda sanatçının eleştirel ve yanlış devlet politikaları karşısında karşı duruş sergilemelerine olanak tanınmıştır. Batıdaki resim sanatı alanındaki gelişmeleri savunan sanatçı gruplarının yanı sıra, bu gruplara karşı olan düşüncelerde gelişmiştir. Örneğin 'd ' grubu kendilerini yetiştiren akademi hocalarını geleneksel tarzını eleştirerek batıdaki gelişen kübist kavramını savunurken, yeniler toplumsal gerçekçiliği öne çıkararak sanatın toplum gerçekleriyle var olabileceğini savunmuşlardır. Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun yetiştirdiği öğrencilerin kurduğu 'On'lar' grubu ise sanatın; Anadolu'nun derinliklerinde, öz kaynaklarında saklı olduğunu savunmuş, resim sanatını doğu ve batı sentezi içinde harmanlayarak yeni bir üslup dile getirmişlerdir. Atatürk Cumhuriyeti kurmadan önce Türk Milli Eğitimin hedeflerini belirlemiş ve Cumhuriyeti kurduktan sonra bu yolda önemli reformlar gerçekleştirmiştir. Tevhid-i Tedrisat(Öğretim Birliği 1924 ), Harf Devrimi(1928), karma eğitim gibi önemli devrimlerle eğitimin laikleşmesi sağlanmıştır. Anadolu'nun en ücra köşesine kadar İlke ve Devrimlerinin benimsenmesi için çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Sanat ve resim sanatı eğitim alanında yapılan çalışmalarla bütünleşmesi için önemli adımlar atılmış, resim bölümlerinde eğitim verecek olan başarılı öğrenciler devlet bursu ile yurt dışına gönderilmiştir. Eğitimlerini tamamlayarak yurda dönen eğitimciler, çeşitli kurumlarda görev almış, bu alanda eğitim verecek ortaöğretim kurumlarına öğretmen yetiştirecek üniversitelerde resim bölümlerinin açılmasını sağlamışlardır. Bu eğitimciler yönetici olarak üst düzeyde görev almış, ilköğretim, ortaöğretim ve liselerde uygulanacak eğitim programlarında aktif rol almış, Türk Resim Sanatına yön vermişlerdir.