Birinci basamağa başvuran 18-49 yaş arasındaki kadınların üreme sağlığı ihtiyaçlarının tespiti

Birinci Basamağa Başvuran 18-49 Yaş Arasındaki Kadınların Üreme Sağlığı İhtiyaçlarının Tespiti Giriş ve Amaç: DSÖ'nün tanımına göre üreme sağlığı; üreme sistemi, işlevleri ve süreci ile ilgili sadece hastalık ve sakatlığın olmaması değil, tüm bunlara ilişkin fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik halinin olmasıdır. Aile planlaması hizmetleri, etkin ana sağlığı hizmetleri, genital yol enfeksiyonları ve cinsel yolla bulaşan hastalıkların önlenmesi ve kontrolü gibi konular toplumların kalkınma hedeflerinden biri olan üreme sağlığının içindedir ve kapsamlı yaklaşımı benimseyen aile hekimliği uygulaması içerisinde oldukça önemli bir yere sahiptir. Kadınların üreme sağlığı ihtiyaçlarının belirlenmesi sağlık hizmeti sunanlar ve politika yapıcılar için önceliklerin belirlenmesi ve ihtiyaçların karşılanması için bir fırsat oluşturur. Böylece 'kadınların güçlendirilmesi' konusunda adım atılmasını sağlar. Bu araştırmanın amacı, Marmara Üniversitesi Tuzla Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne kaydolan kadınların üreme sağlığı ihtiyaçlarının belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Yeni açılan Marmara Üniversitesi Tuzla EASM'ye 5 Eylül 2016 - 5 Aralık 2016 tarihleri arasında ilk kez başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 18-49 yaş kadınlar çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik özellikler ile üreme sağlığı ihtiyaçlarını değerlendiren araştırıcılar tarafından yüz yüze uygulanan bir anket ile üreme sağlığı ve hakları ile ilgili bilgi sorularını içeren kendi kendilerine doldurdukları bir anket uygulanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 16.0 programında yapılmış, frekans hesaplamaları yapılmış ve istatistiksel anlamlılık açısından ki-kare ve Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya 292 kadın katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 33 ,19 5,37'dir. Katılımcıların ortalama eğitim süresi 9,96 3, 8 yıldır ve %77,4'ü ev hanımıdır. Kadınların %97,3'ü evlidir ve ilk gebelik yaş ortalaması 23 1,25'dir. Gebelik sayısı ortancası 2'dir (iqr 2 -3). Katılımcıların %4,4'si ilk gebeliğini 18 yaş altında yaşamıştır. Son gebeliğinde takiplerini ASM'de yaptıranların oranı %63,9'dur (n=175). Yedi kadın (%2,6) son gebeliğinde herhangi bir takip yaptırmamıştır. Kadınların %24,3'ü en az bir kez isteği dışında gebelik yaşamış, %2,9'u istemli olarak gebeliğini sonlandırmış, 4 kişi de kendi kendine düşük yapmaya çalışmıştır. Katılımcıların %69,5'i aile planlaması yöntemi kullanmaktadır ve %30,9'u bunu ASM'den temin etmektedir. Katılımcıların yalnızca %17,8'i aile planlaması ile ilgili danışmanlık aldığını ifade etmiştir. Son bir yıl içinde katılımcıların %47,1'i jinekolojik muayene olmuş ve %20,3'ü Pap-smear yaptırmıştır ve yaş, gebelik ve çocuk sayısı arttıkça servikal kanser taraması yaptırma durumu artmaktadır. Katılımcıların çoğu aile planlaması yöntemi kullanmak için eş onayı gerektiğini düşünmektedir ve 10. Haftaya kadar gebeliğin isteğe bağlı sonlandırılabileceğini bilen kadın oranı oldukça düşüktür. Eğitim süresi, gelir ve ilk evlenme yaşı arttıkça üreme haklarını bilme oranı artmaktadır. Sonuç: Bulgularımız, kadınların üreme sağlığı ihtiyaçlarının öncelikle aile planlaması, servikal kanser taraması ve üreme hakları konularında bilgilenme olduğunu düşündürmektedir. EASM'de sunulan üreme sağlığı hizmetlerinin duyurulması ve başta üreme hakları konusunda eğitimlerin planlanması bölgemizdeki kadınların üreme sağlığı açısından güçlendirilmesini sağlayabilir.