turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kocaeli'nde konut, işyeri ve okullarda uçucu organik bileşiklerin belirlenmesi

Bu çalışmada, Kocaeli'de farklı bölgelerde ve farklı mikro çevrelerde yaz ve kış mevsimlerinde iç ve dış ortamlarda aktif ve pasif örnekleme ve ölçüm teknikleri kullanılarak uçucu organik bileşiklerin konsantrasyonları belirlenmiştir. Ayrıca, iç ortamda ölçülen konsantrasyonlarla maruziyet arasındaki ilişkiyi kurabilmek için, kişisel örnekleyiciler kullanılarak kişisel maruziyet düzeyleri de belirlenmiştir. Genellikle kişisel maruziyet konsantrasyonları içortam konsantrasyonlarından yüksek bulunmuştur. Her 2 mevsimde de toluen ev, ofis, okullarda UOB kirlilik düzeylerine en çok katkıda bulunan bileşik olurken onu etilbenzen, m, p-ksilen, stiren, nonan, hegzan, benzen, o ksilen ve heptan bileşikleri takip etmiştir. Trafiğin belirteci olan bileşikler kentsel alanlarda daha yüksek bulunurken petrokimyanın belirteci olan hegzan ve heptan bileşikleri endüstrinin yoğun olduğu alanlarda daha yüksek bulunmuştur. Çalışma sonucunda, seçilen kirleticilerin yaz ve kış mevsimlerindeki konsantrasyonları ve kişi/içortam, içortam/dış ortam ve kişi/dış ortam arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Kişi/iç ortam UOB oranları 1'e yakınken içortam/dış ortam ve kişi/dışortam UOB oranları 2 civarında olması iç ortam UOB kaynaklarının baskın olduğunun ve dış ortam kirleticilerinin iç ortam konsantrasyonları üzerinde etkili olduğuna işaret etmektedirKişisel maruziyet konsantrasyonları kullanılarak 1-) Ev, Ofis ve Okullar, 2-) Kentsel, Endüstriyel, Endüstri ve Trafikten Uzak Alanlar ve 3-) Sigara Kullanan ve Kullanmayan kişilerden oluşan gruplar için incelenen uçucu organik kirleticilerden kaynaklanan sağlık riski değerlendirmesi yapılmıştır. İçortam, dış ortam ve kişisel maruziyet kirlilik düzeylerine etki ederek hava kalitesine olumsuz yönde katkıda bulunan kirletici kaynakların belirlenmesi amacıyla çok değişkenli istatistik analiz yöntemlerinden biri olan Pozitif Matris Faktörizasyonu reseptör modelleme tekniği kullanılmıştır. Model sonucunda incelenen UOB'lerin en önemli emisyon kaynakları trafik, endüstri ve sigara kullanımı olarak saptanmıştır.
Farklı özellikte deniz sularından entegre ters ozmoz sistemi ile içme suyu eldesi

Dünya üzerinde 1 milyarın üzerinde insan temiz içme suyuna sahip değildir. Ayrıca 2, 3 milyar insan yani dünya nüfusunun %41'i su eksikliği olan yerlerde yaşamaktadır. Bunun yanında ülkemizde kişi başına yıllık 1.600 m3 kullanılabilir su düşmektedir. Bu miktara göre Türkiye su stresi olan ülke sınıfındadır. Bu değerlere göre dünyada ve ülkemizde alternatif su kaynaklarının bulunması şarttır. Bu kaynakların başında da deniz suyunun ve yeraltı sularının arıtılarak içilebilir duruma getirilmesi en iyi alternatiftir. Bu suların arıtılmasında kullanılan en iyi yöntem de ters ozmoz sistemidir. Ters ozmoz çok yüksek tuzluluk içeren suları bile arıtabilen mükemmel bir teknolojidir. Bu çalışmada da bu sistemler ile ilgili geniş bilgi verilmiştir. Çalışmada kullanılan ters ozmoz sistemi bir seyahat gemisinde bulunmakta olup, günlük su arıtma kapasitesi 30 m3'dür. Sistem üzerinde kum filtresi, kartuş filtre, dört adet membran modül ve sertleştirme filtresi bulunmaktadır. Çalışma kapsamında Karadeniz, Ege denizi ve Akdeniz'den kıyıya yakın ve açıklardan numuneler alınmış, bu numunelerin analizleri yapılmıştır. Çalışma sonucunda numune sonuçları birbiriyle karşılaştırılmış ve kapsamlı bir maliyet analizi yapılmıştır.
Elektrodiyaliz yöntemi ile arıtılmış tekstil endüstrisi atıksularında akut toksisite seviyesinin belirlenmesi

Ülkemizin en önemli sektörlerinden biri olan ve en değişken atıksu karakterizasyonuna sahip tekstil atıksuları, toksik etkileri yüzünden sucul ekosistemlere deşarjında büyük problemler yaratmaktadır. Kullanım alanları sınırlı olan bu atıksulara, Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği'nde belirlenen parametrelerin yanı sıra, akut toksisite testlerinin de yapılması, suyun yeniden kullanılabilirliği için elzemdir. Bu çalışmada ana amaç; farklı arıtım proseslerine tabi tutulmuş tekstil endüstrisi atıksularının, Bipolar Membran Elektrodiyaliz ile arıtım öncesi ve sonrasındaki akut toksisite seviyelerinin belirlenmesidir. Bu amaçla, biyolüminesans özellikli bir bakteri olan Vibrio fischeri ile yapılan akut toksisite testinden yararlanılmıştır. Ayrıca bu metodun; halen kullanılan balık biyodeneyi ve kullanım kolaylığı nedeni ile tercih edilen Daphnia magna akut toksisite testlerine karşı; süre, maliyet ve test sonuçlarının avantajlı yanlarının ortaya konulmasına çalışılmıştır. Çalışmada, farklı arıtım metotları sonrasında akut toksisite seviyesinin belirlenmesi amacıyla, renk giderimi de göz önüne alınarak, 8 farklı tekstil atıksuyu setleri düzenlenmiştir. Ancak çalışmada ilk olarak, renkli atıksulardaki akut toksisitede, renk etkisinin öneminin ortaya konulması gerekmiştir. Bu amaçla, toksik ve toksik olmayan olduğu bilinen malzemelerle oluşturulan boya setleri, çalışmada kullanılan tüm akut toksisite metotlarına uygulanmıştır. Özellikle renkli numunede konsantrasyonun, toksisitede anahtar rolü üstlendiği belirlenmiştir. Çalışmada düzenlenen tüm setler akut toksisite sonuçlarına göre irdelendiğinde, atıksu karakterizasyonuna bağlı olarak Elektrodiyaliz çıkış suyu akut toksisitesinin önemli bir fark gösterdiği tespit edilmiştir. ED ile arıtıma tabi tutulduktan sonra Set 2, 4, 6 ve 7'de; akut toksisite açısından iyileşme görülmüş ancak toksisite açısından sonuç değişmemiştir. Hatta bazı setlerde (Set 5 ve 8) ED çıkış suyunun, giriş suyuna göre; daha toksik olduğu tespit edilmiştir. Toksik olmayan ve ölçülen diğer fizikokimyasal parametrelere ait verilerin de yorumlanması ile arıtılmış olduğu bilinen bazı atıksuların, ED ile arıtıma tabi tutulduğunda toksisite özelliğinin değişmeyebileceği belirlenmiştir (Set 3). Bu çalışma sonucunda, diğer arıtım teknolojileri sonuna eklenen ED ile uygun deşarj kriterleri sağlanıyor olsa bile; çıkış suyunun toksik etkisinin belirlenmesinde mutlaka biyolojik kriterlerin de uygulanması gerektiği önerilmiştir.
ASSESSMENT AND IN SILICO MODELLING OF THE TOXICITY OF SELECTED EMERGING POLLUTANTS TO CHLORELLA VULGARIS

Pestisitler, ilaçlar, fitalatlar ve fenol ve anilin türevleri gibi yeni ortaya çıkan kirleticilerin çevreye salınması sucul çevre açısından yıkıcı tehdit oluşturmaktadır. Registration, Evaluation, Authorization and Restriction of CHemicals regülasyonu risk belirleme amaçları için alg toksisite verileri gerektirmektedir. Kantitatif Yapı-Toksisite İlişkileri eksik verileri tamamlamada kabul edilir araçlardır. Bu nedenle, toksisite verisi olmayan kimyasalların alg üzerindeki toksik etkilerinin deneysel ve bilgisayarla modelleme yoluyla çalışılması çok değerli bilgi sağlayacaktır. Bu çalışma ile elde edilecek bilgi sucul ekosistemlerin korunmasına bilimsel bir taban oluşturacaktır. Bu çalışmada, nitro, kloro, metoksi ve metil eklenmiş fenol ve anilin türevlerinin Chlorella vulgaris'e olan etkileri 96 saatlik alg toksisite deneyleriyle belirlenmiştir. Toksisite modellemesi için bu verinin daha önceden laboratuvarımızdan raporlanmış veri ile birleştirilmesi tek kaynaktan yüksek kalitede alg toksisite verisini mümkün kılmıştır. Sonrasında, akut toksisite ve düşük toksik etki konsantrasyonlarının tahmini için modeller geliştirilmiş ve OECD ilkelerine dayanılarak doğrulanmıştır. Alg-alg ve alg-silli toksisite verileri kullanılarak türler arası modeller de geliştirilmiştir. Geliştirilen modeller, iyi tahmin edilebilirlik gösterdi. Bu modeller, uygulanabilirlik alanı dahilinde, test edilmemiş fenollerin ve anilinlerin C. vulgaris üzerindeki toksisitesini değerlendirmek için yüksek bir potansiyele sahiptir.
Tuz Gölü tuzlalarındaki ağır metal değişimi

Bu çalışmada, dünyanın nadir doğal kaynaklarından biri olan ve ülkemiz tuz ihtiyacının % 73'ünü karşılayan Tuz Gölü'nün, tuz üretimi yapılan tuzlalarındaki ağır metal miktarlarının tespiti üzerinde çalışılmıştır. Tuz Gölü'nden tuz üretimi TEKEL tarafından, gölün batısındakiYavşan Tuzlasından, kuzeydoğusundaki Kaldırım Tuzlasındanve doğusundaki Kayacık Tuzlasından yapılmaktadır. Tuz Gölü bugün büyük bir tehdit altındadır. Tuz Gölü'ndeki sorunlar, Konya Ovası sulama sularını drene etmek amacıyla DSİ Genel Müdürlüğünce 1974 yılında 185 km. uzunluğundaki Ana Tahliye Kanalının devreye girmesiyle birlikte başlamıştır. Kanala sonradan, yapılış amacının dışında Konya İlinden kaynaklanan evsel ve endüstriyel nitelikli atıksuların da deşarj edilmesiyle, göldeki kirlenme artmaya ve tuz üretiminigiderek düşürmeye başlamıştır. Bu çalışmada, tuzlalardan tuzlu su, tuz ve tuz tabakasının altındakikillerden numuneler alınmıştır. Alınan numuneler Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü laboratuarlarında AAS cihazında analiz edilmişlerdir. Analizlerde Cu, Cd, Ni, Co, Hg, As, Mn, Pb, Se, Cr, Fe, Al konsantrasyonları tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir. Analizlerde kil numunelerde yüksek değerler bulunmuş olmasına rağmen, tuznumunelerdeki konsantrasyon değerleri daha düşük olup tehlike arz edecek boyutlarda değildir.
Biological color treatment of pulp and paper industry effluents

öz KAĞIT VE SELÜLOZ ENDÜSTRİSİ ATIKSULARINDA BİYOLOJİK METODLA RENK ARITIMI Bilgiç, Hatice Yüksek Lisans, Çevre Mühendisliği Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Celal F. Gökçay Yardımcı Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Nesrin Hasırcı Nisan 1997, 109 sayfa Bu çalışmada, selüloz hammaddesi olarak kendirin kullanıldığı SEKA Kastamonu Kağıt ve Selüloz Fabrikası'nda ortaya çıkan ağartma prosesi- alkali kanalı atıksularında, bir beyaz-çürükçül mantar olan Phanerochaete chrysosporium ile renk giderimi araştırılmıştır. Klorlu organik bileşikler içeren atıksuların koyu rengi, önce kesikli reaktörde daha sonra da sürekli reaktörde arıtılmaya çalışılmıştır. Kesikli reaktördeki deneyler sırasında, optimum renk giderimini sağlayacak üreme koşullan hem askıda, hem tutuklanmış mantar biokütlesi kullanılarak araştırılmıştır. Kesikli reaktörde yapılan çalışmalar, 10 g/L glikoz ve 2.2 mM azot ortamında, yaklaşık 3 günlük bir sürede % 90 renk arıtımının mümkün olduğunu göstermiştir. Kullanılan glikoz, daha ucuz bir kaynak olan asetat eklenerek azaltılmaya çalışıldığında % 60 renk giderimi elde edilmiştir. Deneysel sonuçlar, Phanerochaete chrysosporium'un kesikli reaktördeki renk giderimi sırasında büyük molekül ağırlıklı bileşikleri daha küçük moleküllere indirgediğini göstermektedir. Laboratuar ölçeğindeki sürekli kolon-reaktör, azot kaynağı yeterli (2.2 mM) ya da yetersiz besi yerleri sırayla verilerek çalıştırılmıştır. Phanerochaete chrysosporium'un kesikli reaktöre karşıt olarak, azot kaynağı yeterli ortamda rengi arıtmak yerine konsantre ettiği gözlenmiştir.
Waste inventory for a refrigerator manufacturing plant

Dünyadaki birçok ülkede ve Türkiye'de ev aletleri üretimi, özellikle buzdolapları üretimi, ekonomide önemli bir paya sahiptir. Ancak, üretim sırasında oluşan atıklar, yönetilmesi gereken bir sorun oluşturmaktadır. Bu sebeple, üretimden kaynaklanan atıkların belirlenmesi ve bu atıklar bazlı çevresel performanslarının değerlendirilmesi önem taşımaktadır. Bu tezde, Türkiye'deki bir buzdolabı üretim tesisinin üretim süreçleri incelenmiştir. Bu süreçlerden kaynaklanan tehlikeli, tehlikesiz ve ambalaj atıkları, bir buzdolabı üretim tesisi için atık envanteri yapmak üzere belirlenmiştir. Saha çalışmaları ve 5 yıllık üretimi kapsayan verilere dayanan envanter çalışmasına göre, toplam atık miktarının %75,3'ünün tehlikesiz atık olduğu hesaplanmıştır. Toplam atık miktarının %23,9'u ambalaj atığı ve geri kalan %0,8'i tehlikeli atıktır. Buzdolabı üretim alanı için yapılan kütle denge çalışması, buzdolabı üretimi için sisteme giren 1 kg malzeme/yarı mamul için 0,0445 kg atık oluştuğunu ortaya çıkarmıştır. Ek olarak, tehlikesiz atıkların önemli bir kısmını oluşturan hurdaların ana kaynaklarının, sırasıyla montaj hatları, mekanik prosesleri ve boyahane proseslerinden kaynaklandığı belirlenmiştir. Buzdolabı üretim tesisinin atık geri dönüşüm oranı ve atık oluşum yoğunluğunu kapsayan çevresel performansı, sektörün önde gelen diğer beyaz eşya üreticilerinin beyan ettiği değerler ile karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Tesiste çevresel performansı arttırabilecek Mevcut En İyi Tekniklerin alternatifleri önerilmiştir. Bu çalışma, üretim süreçleri ve proses atık akımları bakımından genel buzdolabı üretimini temsil eden bir buzdolabı tesisinde yürütüldüğünden, çalışmanın sonuçları diğer buzdolabı üreticileri tarafından da kullanılabilir.
Membran distilasyonla deniz suyu arıtımında farklı sistem tasarımlarının kıyaslamalı ekonomik analizi

Bu çalışmada, saha ölçekli TO ve MD deniz suyu arıtma tesislerinin sahada uygulanabilirliği hakkında net bir fikir vermesi açısından ekonomik analizleri yapılmıştır. Bunun için TO prosesi tek ve çift kademe olmak üzere iki farklı senaryo için simüle edilmiştir. MD prosesi ise üç farklı ısı geri kazanım uygulaması, dört farklı ısıtma seçeneği ve iki farklı MD kademesi olmak üzere yirmi dört farklı senaryo için tasarlanmıştır. Farklı MD sistem tasarımlarında tesis kapasitesinin, yaz ve kış şartlarının ve elektrik fiyatının su arıtma maliyetine olan etkileri araştırılmıştır. Isı geri kazanımlı MD senaryoları için işletme maliyet bileşenlerinin su arıtma maliyetine katkıları ortaya çıkarılmıştır. MD ve TO saha ölçek tesislerinin ayrıntılı ekonomik performansları yıllık işletme maliyeti, yatırım maliyeti, toplam yatırım maliyeti, toplam kazanımlar, net bugün ki değer, desalinasyon maliyeti, geri ödeme süresi ve F/M oranı üzerinden kıyaslanmıştır. Isı geri kazanımlı MD tesisi için membran fiyatı ve akısının su arıtma maliyetine olan etkisini araştırılmıştır. Eşdeğer CO2 salınımına dayalı olarak değişen karbon vergisi değerlerinde MD ve TO tesisleri için karbon maliyetleri hesaplanmıştır. Atık ısı ile ısıtmalı dahili ısı geri kazanımlı MD senaryoları hem karbon maliyetsiz hem de karbon maliyetli durumlarda TO prosesinden daha ekonomik çözüm vermiştir. Doğalgaz ve linyit ile ısıtmalı dahili ısı geri kazanımlı çift kademe MD tesisinin sırasıyla karbon vergisinin 20,5 ve 18,2 $/ton CO2-e'nin üzerinde olduğu durumda TO tesisine tercih edilebileceği tespit edilmiştir.
Metal endüstrisinde asit ve asit durulama proses atıksularının geri dönüşümü

Metal madeni ve metal yüzey işlemleri endüstrileri metalleri makine parçaları, cihazlar ve diğer endüstrilerin ihtiyaç duyduğu metal ekipmanların yapımı sağlayan sektörlerdir. İstenen metal ekipmana göre endüstriyel üretimde çok farklı metal prosesleri kullanılmaktadır. Özellikle metal yüzey işlemleri sırasında yüksek miktarda su kullanılmaktadır. Su kıtlığı ve atıksu ve tehlikeli atıkların bertarafı için ortaya çıkan yüksek arıtma maliyetleri nedeniyle çevre politikaları asit-alkali likörlerin geri kazanılması ve su ihtiyacının karşılanmasında atıksuların geri dönüşümü gibi yeni su kaynaklarının oluşturulması konularında yoğunlaşmıştır. Metal yüzey işlemleri sırasında kullanılan sülfürik asitten dolayı atıksu içindeki sülfat konsantrasyonu yüksektir. Sıkılaşan deşarj standartları nedeniyle sülfat konsantrasyonunun düşürülmesi veya sülfat arıtımı gerekmektedir. BaCl 2 ile koagülasyon metal endüstrisi atıksularında sülfat giderimi için kullanılan temel arıtma metodudur. Ba2+ tehlikeli kimyasal olduğundan dolayı BaCl 2 koagülasyonu sonucu oluşan tehlikeli çamur ayrı bir çevre problemine sebep olmaktadır. Sonuç olarak metal endüstrisinde atıksu arıtma maliyetleri 10-16, 8 TL/m 3 (2.60-4. 5 $ / m3) gibi yüksek seviyelerde olmaktadır. Türkiye'de yaşanan su sıkıntısı nedeniyle su maliyetleri 11 TL/m 3 (2.94 $) değerine yükselmiştir. Metal endüstrisinde birim maliyetleri yüksek H2SO 4 ve NaOH kimyasalları aynı zamanda metal endüstrisi üretim sistemlerinin temel giderleri durumundadır. Bundan dolayı atıksu arıtımının ve geri dönüşümünün yanında asit-baz geri kazanımın da ele alınması gerekmektedir. Yukarıda bahsedilen sorunlardan dolayı bu çalışmada elektrodiyaliz prosesi farklı koşullar altında metal madeni ve metal yüzey işlem endüstrilerinde asit solüsyonlarının geri kazanılması için kullanılmıştır. Bu metodun uygulanması ile söz konusu endüstrilerde, asit-baz kazanımı, sülfat kontrolü ve atıksu geri kullanımının birlikte gerçekleştirilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada bir alüminyum yüzey işlem endüstrisi seçilerek ED ile geri dönüşümün endüstri için kar-zarar analizi yapılmıştır.
Color removal from textile industry wastewater by adsorption process using natural zeolite

Doğal zealitler adsorban olarak atıksudan ağır metal gideriminde, atık gazdan koku ve SO2 gideriminde yaygın olarak kullanılmaktadır. Adsorpsiyon prosesi atıksudan renk giderimi yöntemlerinden birisidir. Adsorpsiyon prosesi ile renk gideriminde en çok kullanılan adsorban aktif karbondur. Fakat, aktif karbonun elde edilmesi zor ve çok pahalıdır. Bu çalışmada, Bigadiç'de bulunan klinoptilolit zeoliti adsorban olarak kullanılarak, tekstil endüstrisi atıksuyundan renk giderimi incelenmiştir. Deneysel çalışmalarda, doğal zeolitler aktive edilmeden kullanılmıştır. Adsorpsiyon izotermleri, renk giderim verimleri ve adsorpsiyon kapasitesi elde edilmiştir. Deneylerde kullanılan renkli atıksu tekstil endüstrisi çıkış suyudur.
Characterization of PCBs, PAHs and organaochlorine pesticides in the atmosphere of Bolu and source apportoinment: Gas to particle, soil to particle, soil to gas exchanges

Bu çalışmada, yüksek hacimli hava örnekleyicisi kullanılarak 120 adet partikül madde cam elyaf filtre üzerine ve gaz fazı kirleticiler poliüretan köpük üzerine toplanmıştır. Örnekleyici, A. İ. B. Ü., Bolu rektörlük binasının üzerine kurulmuştur. Atmış adet günlük örnek yaz sezonunda 25 Haziran ile 23 Ağustos 2007 tarihleri arasında ve kış sezonunda 13 Aralık 2007 ile 10 Şubat 2008 tarihleri arasında toplanmıştır. Toprak örnekleri 0,5 cm derinlikten alınmıştır. PUF ve GFF örneklerinin ekstraksiyonu sokslet düzeneği ile yapılmıştır ve toprak örneklerine de ultrasonik ektraksiyon uygulanmıştır. Ekstraksiyonu yapılan örnekler optimize edilen Florisil ve Alumina adsorbsiyon kolonundan geçirilmiştir. PCB'ler ve PAH'lar gaz kromatografisi-kütle spektroskopisi ile belirlenmiştir ve OCP'ler ise gaz-kromatografisi-elektron yakalama dedektörü ile belirlenmiştir. PCB, OCP ve PAH'ların belirlenmesi için metodun validasyonu yapılmıştır. OCP bileşiklerinin büyük bir bölümünün derişimi kış aylarında belirgin bir artış göstermektedir. Genellikle, OCP'lerin derişimi rüzgar, tarımsal faaliyetlerin yoğun yapıldığı sektörlerden estiğinde daha fazla bulunmuştur. OCP bileşiklerinin derişimi, dünyanın diğer tarımsal ve kırsal bölgelerinden daha yüksek bulunmuştur. Kış dönemi PAH derişimleri belirgin bir şekilde yaz döneminden yüksek bulunmuştur. Kış mevsimi PAH derişimleri literatürdeki diğer kırsal alanlardaki derişimlerden fazla olmasına rağmen, yaz mevsimi derişimleri karşılaştırılabilir seviyedir. Örnekleme alanında evsel ısınma, trafik, asfalt üretimi ve anız yangınları PAH'ların önemli kaynaklarındandır. PCB'lerin toplam derişimi kış mevsiminde fazladır. Her iki mevsimde gaz fazı derişimleri partikül fazından daha yüksektir. Yedi-sekiz klorlu bifenillerin derişimleri literatür değerlerinden yüksek olmasına rağmen diğerleri karşılaştırılabilir seviyededir. Yerel kaynakların yanı sıra uzun mesafe taşınımın PCB derişimleri üzerinde etkisi vardır. Gaz fazında, düşük molekül ağırlıklı kalıcı organik bileşiklerin derişimleri genellikle yüksek olan kalıcı organik bileşiklerden daha fazladır. Toprak KOK bileşiklerinin bütün türleri için alıcı bir ortamdır.
Investigation of waste stabilization potential of a medium aged solid waste in a biorector landfill

Katı atık üretimi insan hayatının vazgeçilmez bir sonucudur. Büyük bir artış gösteren katı atık üretimi depolama sahaları ve özellikle biyoreaktör depolama alanları kullanımını kaçınılmaz kılmıştır. Çalışmalar, evsel katı atıkların aerobik ve/veya anaerobik ortamdaki depolama sahası içerisindeki nem ihtivasının kontrolü ve arttılması ile kolayca ayrışabildiğini göstermiştir. Yapılan bazı çalışmalar, biyoreaktör depolama sahalarının biyogazın geri kazanımında uygunluğunu ve maliyet açısından da verimliliğini arttırdığını ve bunun sonucunda da kaçak emisyonlarının azaltıldığını göstermiştir. Bu özellik de, enerji geri kazanımı projeleri için biyoreaktörlerin faydalı bir şekilde kullanımı için fırsat sağlamaktadır. En çok kullanılan metod ise biyoreaktör depolama sahalarını oluşturan ve atık ayrışmasını arttıran sızıntı suyunun geri devridir. Bu çalışmanın amacı, depolama sahalarından alınan stabilize olmuş atığın ayrışma evrelerinin Retrofit Biyoreaktör kapsamında incelenmesidir. Stabilizasyona uğramış olan atığın kalan ayrışma potansiyelinin incelenmesi ile atık depolama sahalarının rehabililtasyonunn geliştirilmesi hakkında önemli bir bilgiye ulaşılması açısından önemlidir. Depolama sahasından alınan belirli bir ayrışma evresinde olan atığın işletilmesi, atık içerisindeki atık ayrışma fazlarının özelliklerinin biyoreaktör kapsamındaki işleyişinin anlaşılması açısından önemlidir. Bu çalışma mevcut konvansiyonel sahaların biyoreaktör olarak işletilmesi ve vahşi depoların rehabilitasyonu açısından önemlidir.
Farklı tekerrür periyodlarının maliyet üzerine etkisinin CBS ortamında incelenmesi

Bu çalışmanın temel amacı, Coğrafi Bilgi Sistemlerinden Kent Bilgi Sisteminde altyapı faaliyetlerinde uygulama alanı olan yağmur suyu şebeke analizinin örnek bir GIS yazılımında nasıl yapılacağını sunmak olup, şebeke boyutlandırılmasında göz önünde bulundurulan önemli faktörlerden farklı tekerrür periyodlarının maliyet üzerine etkisinin CBS ortamında incelenmesidir. Bu kapsamda, yararlanılan yazılımında grafik ortam ile grafik olmayan ortama ait bilgilerin ilişiklendirilmesi, veri tabanı bileşenlerinin tanımlanması yapılarak yazılımın eksiklerini belirlenmiş ve henüz Türkiye'de yeni yerleşmeye başlayan bu bilgi sistemiyle ilgilenecek olan altyapı kuruluşlarına yardımcı olmak, katkıda bulunmak açısından önerilerde bulunulmuştur. Yapılan bu çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm; konunun girişini teşkil etmekte olup, çalışmanın amacını özetlemektedir. İkinci bölüm Coğrafi Bilgi Sistemleri'nin -genel bir ön bilgi sunmak bakımından- tanımı, tarihçesi, önemi v. b gibi kavramsal temel bilgileri içermektedir. Üçüncü bölüm İSKİ Genel Müdürlüğü'nde faaliyetlerini sürdüren GIS bölümündeki örnek bir yağmur suyu şebeke CBS yazılımının incelenmesini ve İSKİ'nin onayladığı ' Ömerli ve Elmalı Koruma Projesi ' kapsamındaki yağmur suyu projelerinin verilerini kullanarak; yağmur suyu boyutlandırmaşının temelini teşkil eden farklı süre-şiddet-verim eğrilerinin yazılıma nasıl aktarıldığını ve kullanılan veri tabanı tiplerinin tanıtımını kapsamaktadır. Dördüncü bölümde farklı tekerrür sürelerine göre boyutlandırılmış olan bölgelerin sonucunda elde edilen maliyet analizlerinin değerlendirmesi yer almaktadır. Son bölüm olan beşinci bölümde de sonuçlar ve öneriler sunulmaya çalışılmıştır. IX
Türkiye'de tıbbi atık yönetimi ve Nevşehir ilindeki uygulamaları

Tıbbi atıkların yönetimi ve bertarafı hem çevre hem de insan sağlığı açısından çok önemlidir. Bu çalışmanın amacı Türkiye de tıbbi atıklarla ilgili çeşitli illerdeki uygulamaların tıbbi atık bertaraf yöntemlerinin ve Nevşehir ilinde tıbbi atık yönetiminin incelenerek, problemlerin tespit edilmesi ve çözüm bulunmasıdır. Bu çerçevede, şimdiye kadar yapılan araştırma ve yayınlar gözden geçirilmiş, Türkiye de tıbbi atıklara yönelik mevzuat incelenerek Nevşehir ilindeki mevcut durumun araştırılarak tespit edilmesi amaçlanmıştır. Nevşehir İlinde 1 adet Tıbbi Atık Sterilizasyon Tesisi bulunmaktadır. Tesis 2012 yılında faaliyete başlamıştır. Sağlık Kuruluşlarından kaynaklanan tıbbi atıklar lisanslı araçlarla taşınarak bertaraf edilmek üzere tesise götürülmektedir. Oluşan tıbbi atıkların beyanı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı online. cevre. gov. tr adresinden yapılmakta olup; beyan edilen tıbbi atık miktarında her geçen yıl artış görülmüştür. Nevşehir İlinde 2013 yılında tıbbi atık bildirimi yapan sağlık kuruluşu sayısı 8 iken 2015 yılında bu sayı 65'e yükselmiştir. Sterilizasyon Tesisinde 2013 yılında 143. 729 kg tıbbi atık bertaraf edilirken 2015 yılında bu rakam 204. 994 kg ulaşmıştır. İki yıl içerisinde % 42 lik bir artış sağlanmıştır. Bu artışın sebebi sağlık kuruluşlarının tıbbi atıkların bertarafı konusunda bilinçlenmeleri ve Ulusal Atık Taşıma Formu kullanmalarıdır.