Konut politikası konut reklamları ilişkisi: 1990 yılından günümüze değişen konut politikasını reklamlar üzerinden okumak

Kullanıcısı için farklı anlamlar taşıyan, barınma ve güvenlik ihtiyacını karşılayan, aidiyet hissi ile bağ kurularak 'yuva' olarak tariflenen konut, zaman içerisinde üzerine inşaa edildiği toprak ile metalaşarak, 'yatırım ve finans' aracına dönüşüm göstermiştir. Bu dönüşümün okumasının en iyi yapılabildiği alanlardan biri de ülkenin farklı politik, kültürel ve ekonomik dinamiklerini yansıtan ve biçimlendiren reklamlardır. Konuta yönelik reklamların söylemi ve imgesindeki 'konut'un dönüşümü, konut reklamlarına bakarak konuta yönelik geliştirilen politikalar üzerinde ayrıntılı okuma yapma imkanı sunmaktadır. Araştırmada, reklamları kültürel ve toplumsal olanı yansıtan bir olgu olarak değerlendiren teoriler temel alınmaktadır. Bu bağlamda, araştırma, Türkiye'de 1990 yılı sonrasından günümeze kadar olan dönemde yayınlanmış konuta dair reklamlar incelenerek dönemin konut politikasının okumasının yapılabileceği hipotezi üzerine kurulmuştur. Araştırma kapsamında 'Türkiye'de 1990 yılı sonrasında televizyon ve internet ortamında yayınlanan konut reklamları üzerinden dönemin konut politikasını okumak mümkün müdür?' temel sorusuna cevap aranmaktadır. Araştırmanın cevap aradığı alt soruları '1990 yılı sonrasında yaşanan konut politikasındaki değişimler ile konut reklamları arasında nasıl bir ilişki vardır?',' 1990 yılı sonrasında konut reklamlarında değişen söylem ve sunumunun değişen konut politikaları ile ilişkisi nasıldır?', 'Değişen konut politikası sonucunda konutun niteliği ve fonksiyonunda yaşanan dönüşümler konut reklamlarına nasıl yansımaktadır?' olarak belirlenmiştir. Araştırma sorularının cevaplanması amacıyla örneklem olarak belirlenen 50 reklam videosu içerik analizi yöntemi ile incelenmiştir. Araştırmanın hedefi 1990 yılı sonrası konut reklamlarına odaklanılarak dönemin konut politikası ile konut reklamları arasındaki ilişkiyi açığa çıkarmaktır. Çalışma konut reklamlarının değişen söylemlerinin, dönüşen sosyo-ekonomik paradigma ve dolayısıyla değişen konut politikaları ile ilişkisini kronolojik olarak ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırmanın başlangıç yılının 1990 yılı olarak belirlenme sebebi büyük ölçekli sermayenin konut piyasasında aktif rol alan bir aktör olarak yer almaya başlaması ve buna paralel olarak konuta yönelik reklamların önemli ölçüde artması ve çeşitlilik göstermesidir. Medya ve reklamlara yapılan yatırım verileri de desteklemektedir ki, son 30 yıl içinde iletişim teknolojilerindeki gelişmelerle kitle iletişim araçlarında yaşanan değişim sonucu, kitlelerle en fazla etkileşime giren reklamlar televizyon ve internet ortamında yayınlanmaktadır. Bu sebeple içerik analizi yapılması için televizyon ve internette açık kaynak olarak yayınlanmış olan konut video-reklamları arasından 50 reklam videosu örneklem olarak belirlenmiştir. Reklam videoları belirlenirken yıllara göre dengeli dağılması ve reklamı yapılan konut projesinin yatırımcılarının birbirinden farklı olmasına özen gösterilmiştir. Araştırma kapsamında 1990 yılı sonrasında, Türkiye'de, televizyonda ve internette yayınlanan konut reklamlarında yer bulan kavramları, bu kavramların metin içindeki varlığının sayıya dökümünü, anlamını ve birbiriyle ilişkisini ortaya koymak için iletişim çalışmalarında en çok tercih edilen yöntemlerden biri olan içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda 1990 yılı sonrasında yayınlanan konut reklamlarının, dönemin konut politikası temel alınarak belirlenen kategorilerin çoğunda konut politikasını doğrudan yansıttığı görülmektedir. Araştırma bağlamında konut reklamlarını incelemenin dönemin konut politikasını anlamak için bir yaklaşım metodolojisi olarak kullanılabileceğini söylemek mümkündür. Fakat unutulmamalıdır ki her dönem kendi dinamikleri ile biriciktir ve bahsedilen metodoloji, araştırma kapsamında 1990- 2018 yılları aralığındaki dönem üzerinde test edilmiştir.