Çağdaş kent yaşamında mekan çözümlemeleri

İçinde yaşadığımız çağ, ekonomik, kültürel ve teknolojik olarak büyük dönüşümlerin yaşandığı bir dönemdir. Son on yıllar içinde daha önce hiç görülmemiş sıklıkta teknolojik devrimler olmuş, yaşam standartlarında büyük değişiklikler görülmeye başlanmıştır. Bütün bu devrimsel dönüşümlerin ilk sinyalleri kente yerleşilmesiyle birlikte başlamıştır denilebilir. Bugün, de yine bu dönüşümlerin etkilerini gündelik yaşantılarında en fazla hisseden de kentli bireylerdir. Kentlinin nesnel dünyayı algılayışı görsel bir karmaşayla sınırlanmıştır. Görsel kanalları kullanarak bireylere ulaşan sayısız veri içinde, kentlilerin gerçekliği algılamaları güçleşmiştir. Hem madden hem de bilgi akışı anlamında bir hızlanma içinde bireyler çok önemli adaptasyon problemleriyle yüz yüze gelmiştirler. Bireyler artık kendilerini içinde yaşadıkları ortamda konumlandırmakta ve ona adapte olmakta güçlük çekmektedirler. Bu güçlük kentli bireylerin yaşamlarında artık alışageldikleri bir sorun olarak onlarla birlikte yaşamaktadır. Kurallarına göre içinde yaşadığımız ekonomik sistem bizi belirli bir döngü içerisine sürüklemiş ve bütün dayatmalarıyla, bizi psikolojik açmazlar içinde kendimize yabancılaştığımız bir ortamda yaşamaya mecbur bırakmıştır. Bu bağlamda her bölümde ele alman konulardan söz etmek gerekirse, birinci bölüm olan giriş bölümünde tezin geneli için açıklayıcı olması açısından mekan kavramı ele alınmıştır. İkinci bölüm gündelik yaşam döngüleri üzerinedir. Günümüzdeki ekonomik işleyiş içinde mekansal pratiklerin oluşumları ile ilgilidir. Kent yaşamı bireyi bir mekansal tekrara, rutine sürüklemiştir. Sistemin işleyişi ise bir takım ekonomik süreçlere bağlı olarak kentli bireylerin yaşam koşullarını etkiler. Bu döngünün ise bir takım duygusal etkileri söz konusudur. Üçüncü bölüm ise yoğunluk, bu gündelik kent pratiğinin önemli bir yönü üzerindedir. Tüketim, reklam sektörüne bağlı olarak bir olgudur. Görsel kanalları kullanarak kentli bireyin gündelik döngüsüne yer eden tüketim, günümüzün görüntü bolluğuna da en önemli katkıyı yapar. Dördüncü bölüm bu imaj bolluğu ile ilgilidir. Çağın teknolojikIll gelişmelerinin sunduğu görsel alternatifler bu bölümde eleştirel bir yaklaşımla değerlendirilmektedir. Televizyon gibi gösteri araçtan yanında günümüzdeki simülasyon araçlarının gelişimi de aynı zamanda bir gerçeklik sorgulamasını da beraberlerinde getirmişlerdir. Beşinci bölüm yine gündelik yaşamda sürekli yaşadığımız bir olay üzerinedir. Hız, artık kentli için sıradan bir olgudur. Fiziksel anlamda mesafeleri eritici özelliğinin de ötesinde, artık görüntü ve bilgi aktarım hızı ve değişim hızından da söz etmek olasıdır. Altıncı bölüm kentsel mekanın sunduğu bir başka yeni olgu üzerinedir. Ölçek olarak adlandırılan bu kavram, fiziksel boyutları ve algısal kısıtlamalarıyla kentli bireyin çevresindeki nesnel verileri algılamasındaki zorluklarla ilgilidir. Bu anlamda kentli, kenti genel olarak kavramakta zorlandığının belki farkında bile değildir. Yedinci bölümde bütün bu sorunlarla birlikte kenti temsil etmekte kullanılan haritaların yetersizliğinden söz edilmektedir. Kullanılan gösterge ve ara yüzeylerin bir kez daha gerçeği ne ölçüde yansıttığı sorgulanmaktadır. Ya da yeni sanal gerçeklerin nasıl oluşturuldukları. Sekizinci bölüm sözü edilen bireylerin zihinsel mekanlarında yer alan bir iç ve dış mekan gerilimi üzerinedir. Bireyler mahremiyetlerini buldukları özel kullanım alanlarını ne ölçüde dış mekanın istilasından, onun görüntülerinin müdahalesinden kurtarabilmektedirler sorusu burada gündeme getirilmiştir. Dokuzuncu bölümde ise bütün bu sorunlardan sıyrılmanın bir yolu olarak nesnel dünyaya dönüş söyleminden söz edilmektedir. Çevremizi algılamayı başarmanın, ilk önce sorunları fark etmemize, sonra da onlardan kurtulmamıza yardımcı olacak bir durak noktası sağlayacağı iddia edilmektedir. Nesnel dünyanın detayları ve fiziksel varlığımız aracılığıyla zihinsel karmaşadan uzaklaşmamızın mümkün olduğundan söz edilmektedir.