Altı yaş grubu çocuklarında başkasının bakış açısını alma yetisi üzerinde eğitici drama programının ve aile tutumlarının etkisinin incelenmesi

Araştırma, İlköğretim Okullarının Anasınıfına devam ecen 6 yaş grubu çocuklarının empatinin alt boyutu olan bakış açısı alma yeteneğinin eğitici drama yolu ile kazanılıp kazanılamayacağını ve bu yeteneğin kazanılması üzerinde aile tutumlarının etkili olup olmadığını ve ailenin çocuk yetiştirme tutumlarına göre değişip değişmediğini incelemek amacı ile yapılmıştır. Ön test- son test, deney ve kontrol gruplu deneysel desenli bu araştırmanın örneklemi 90 çocuk ve anne-babalarından oluşmaktadır. Örneklem de sosyo-ekonomik düzey DİE'nün verileri baz alınarak belirlenmiş ve alt, üst, orta olmak üzere üç sosyo-ekonomik düzeyden denekler deney ve kontrol gruplarına random yöntemi ile atanmışlardır. Her üç sosyo-ekonomik düzeyden çocuklar 15'i deney 15'i kontrol grubu olmak üzere gruplarda yer almışlardır. Deneysel grupta çocuklara, 25 drama etkinliği uygulanmış olup bu etkinliklerin içeriğinin, bakış açısı alma ile ilgisi, konuda uzman olan üç kişi tarafından değerlendirilmiş ve saptanmıştır. Deney grubundaki çocuklara 25 özel eğitici drama etkinliği, aralıklı tekrarlar, tartışma ve destek etkinlikler biçiminde uygulanırken, kontrol grubuna sadece genel eğitim etkinlikleri uygulanmıştır. Araştırmada, veri toplamak amacı ile tarafımızdan iç güvenilirliği 90 çocuğa uygulanarak cronbach alfa yöntemi ile, zamana karşı güvenilirliği 30 çocuğa 2 hafta ara ile iki kez uygulanarak test tekrar test yöntemi ile saptanmış, üç alt boyuttan oluşan bakış açısı alma yetisini ölçmek amacı ile Prof. Dr. Bekir Onur ve Ar. Gör. Tülin Şener tarafından geliştirilmiş olan Bakış Açısı Alma Testi kullanılmıştır. Ölçeğin görünüm geçerliliği uzmanlar tarafından değerlendirilmiştir Aile tutumlarını ölçmek amacı ile 5 alt boyuttan oluşan ve her boyutun güvenilirliği ve geçerliliği hesaplanmış olan E. S. Schaefer ve R. Q. Bell tarafından geliştirilmiş ve Güney Le Comple, Ayhan Le Compte ve Şenay Küçük tarafından Türkçe'ye uyarlanan Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutumu Ölçeği kullanılmıştır. Ailelerin demografik bilgilerini edinmek amacı ile de araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. III Araştırmanın deney ve kontrol gruplarından elde edilen verileri frekans, yüzde, ANOVA, t-test ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyleri. 05 ve.01 olarak kabul edilmiştir. Ölçme aracının zamana karşı dayanıklılığını ölçmek amacı ile bağımsız bir örnekleme 2 hafta ara ile test uygulamıştır. Bulgular arasında fark olmadığı ölçeğin zamana karşı duyarlı olduğu görülmüştür. Ölçeğin tüm maddelerine ve alt ölçeklerine Cronbach Alpha madde analizi yapılmış olup hiçbir madde çıkarılmasına gerek olmadığı ve uygulanmaya elverişli olduğu görülmüştür. İstatistiksel işlemler sonucunda elde edilen bulgulara göre eğitici drama etkinliklerinin çocukların bakış açısı alma becerisini olumlu yönde etkilediği ortaya çıkmıştır. Grupların başlangıçtaki homojenliğinin bilişsel, algısal, duygusal bakış açısı alma alt ölçeklerine ilişkin ön test puanları arasındaki t test sonuçlan aynı düzeyde olduklarını gösterirken uygulama sonrası deney ve kontrol grubunun puanlarının farklılaştığını görmekteyiz. Değişkenler açısından baktığımızda ise çoklu varyans analizi sonuçlarında algısal, bilişsel, duygusal bakış açısı alma alt ölçeklerinde sosyoekonomik düzey değişkeni, aile tutumları değişkeni, cinsiyet değişkeni, test durumu değişkeni olarak değerlendirilmiştir. İlgili sonuçlar bulgular ve yorum kısmında tablolaştırılarak verilmiştir. IV