İsmet İnönü'nün eğitim felsefesi

Araştırmanın amacı, İsmet İnönü'nün konuşmaları ve yazdığı eserleri ışığında somutlaşan eğitim felsefesini ortaya koymaktır. Böyle bir çaba, Türkiye eğitim sisteminin her bir parçasında görev yapan uygulamacılara da ''bir felsefesi olmak'' bakımından olumlu yansıyabilir. Bu araştırma, İsmet İnönü'nün eğitim felsefesinin anlaşılması suretiyle, Türkiye'nin eğitim felsefesinin süreç olarak anlaşılmasına, şekillenmesine ve bilimselleşmesine de katkı sağlayabilir. Bu çalışmada nitel araştırma desenlerinden 'kuram oluşturma' yaklaşımı kullanılmıştır. Araştırmada kuram oluşturma yaklaşımına uygun olarak, bir eğitim felsefesinin taşıması gereken olmazsa olmaz boyutlar bağlamında İsmet İnönü'nün konuşmalarını ve yazdıklarını içeren kaynaklar taranmış, elde edilen verilerden yola çıkılarak İnönü'nün eğitim felsefesinin ne olabileceğine yönelik bir yapı oluşturulmuştur. Buna göre çalışmanın ürünü olarak meydana gelen eğitim felsefesi, İsmet İnönü'nün konuşmalarını ve yazdıklarını içeren kaynaklardan toplanan verilere göre şekillenmiştir. Araştırmanın evrenini, ''İsmet İnönü'nün konuşmaları ve yazdığı eserleri ışığında somutlaşan eğitim felsefesi nedir?'' probleminin tümüne ya da herhangi bir boyutuna cevap olabilecek, İnönü'nün konuşmalarından ve yazdıklarından oluşan dokümanlar ; örneklemi ise kuram oluşturma stratejisi ile yapılan araştırmalarda kullanılan 'kuramsal örnekleme' yaklaşımına dayalı olarak oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında 'belgesel tarama' tekniği kullanılmıştır. Araştırmadaki veriler; Toprakçı, Buldur, Bozpolat, Dağdeviren ve Eren (2013) tarafından yürütülen 'Türkiye'nin Ulusal Eğitim ve Yükseköğretim Felsefesi' adlı bir çalışmada kullanmak üzere hazırlanan, özet ve ayrıntılı eğitim felsefesi akımları tablolarının da kullanılmasıyla oluşturulan 'Eğitim Felsefesi Saptama Araçları' adı verilen biri özet diğerleri ayrıntılı saptama araçları olmak kaydıyla 7 araç yoluyla toplanmıştır. 'Eğitim Felsefesi Saptama Araçları' ölçütünde İsmet İnönü'nün eserleri incelenmiştir. Bunun için öncelikle bir eğitim felsefesinde olması gereken özellikleri belirleyen altı temel soruya cevap niteliği taşıyabilecek ifadeler söz konusu eserlerde aranmıştır. Sonra bulunan cevaplar söz konusu sorular altında kümelenmiştir. Öncelikle, her bir soru altında bulunan ifadelerde sıklıkla geçen kelimeler bulunmuştur. Sonra, probleme yanıt vermek için, felsefi sorular altında kümelenen ifadeler, eğitim felsefesi akımları ışığında, gözden geçirilmiş ve hangi akıma ait iseler akımın içine yerleştirilmişlerdir. Böylelikle her bir eğitim felsefesi sorusu bağlamında İsmet İnönü'nün eğitime ilişkin görüşünün hangi eğitim felsefesi içinde olduğu ortaya çıkarılmıştır. Daha sonra, her bir soruya cevap olan tespitler her akım için ayrı ayrı toplanarak o akımın altı sorusu altında sayısallaştırılmış böylece o akımın hangi sorusuna kaç ifade verildiği belgelenmiştir. En son olarak ise her bir akımın bütün sorularına verilen cevaplar toplanarak İsmet İnönü'nün ağırlıklı eğitim felsefesi bulunmuştur. Araştırmada 'geçerlik ve güvenirliği' sağlamak için; veriler nesnel bir yaklaşımla toplanıp işlenmiş ve danışman tarafından ''teyit edilmiştir'', bu yol ile ''inandırıcılık'' sağlanmıştır. Araştırmanın her safhasında danışman, bulgu ve sonuçları sürekli olarak birbirleri ile karşılaştırıp, yorumlayarak ''derinlik odaklı veri toplama mekanizmasını'' kullanmıştır. Ayrıca çalışmada kullanılacak İnönü'nün konuşmalarının ve yazdığı eserlerin tespit edilmesi için İsmet İnönü hakkında çalışmalar yapan Şerafettin Turan ve Mustafa Gazalcı'dan da görüş alınmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar şunlardır: İsmet İnönü'nün konuşmalarında ve yazdığı eserlerde, eğitim felsefesini ortaya çıkaran sorulara cevap olan ifadelerde sıkça geçen kelimeler; ''vatandaş'' ve ''inillet'' tir. İsmet İnönü'nün eğitim felsefesini ortaya çıkaran soruların her birine ayrı ayrı olmak üzere verilen cevaplar ışığında somutlaşan eğitim felsefesi şöyledir: 1. İnönü'nün eğitimin amaçları bağlamında ön plana çıkan eğitim felsefesi 'Esasicilik'tir.2. İnönü'nün, eğitimin içeriği bağlamında, ön plana çıkan eğitim felsefesi, 'Esasicilik'tir.3. İnönü'nün, eğitimin yöntemi bağlamında, ön plana çıkan eğitim felsefesi 'Esasicilik'tir. 4. Eğitimin yeri bağlamında ön plana çıkan eğitim felsefesi 'Esasicilik'tir. 5. Eğitimin miktar ve zamanı bağlamında ön plana çıkan eğitim felsefesi 'Esasicilik'tir. 6. Eğitimin kimlere kimlerle bağlamında ön plana çıkan eğitim felsefesi 'Esasicilik'tir. Bu araştırmanın sonuçlarına bakıldığında, İsmet İnönü'nün eğitim felsefesinin 'Esasicilik' olduğu ortaya çıkmaktadır.