Batı resim sanatını bilimsel doğruluk ölçütündeki tarihsel fark üzerinden ele almak

Batı resim sanatının bilimsel aşamalar ile ilişkisini irdelemeye yönelik oluşturulan bu tez çalışmasında, bilgi'nin 'eski bilim' ve 'yeni bilim' adı altında sınıflandırılabilen yöntemlerle nasıl elde edilmeye çalışıldığına öncelikle yer verilmiş; bunun ardından, bahsi geçen yöntemlerin birbirinden farklı olan doğruluk ölçütlerinin, Batı resim sanatında görülen evrelerle ne tür bir ilişkisinin bulunduğuna değinerek devam edilmiştir. Üç bölümden meydana gelen bu çalışmanın ilk bölümünde, Batı resim sanatının bilimsel arka planı üzerinde durulduğu söylenebilir. Bu bağlamda, ilk bölümün ilk yarısında, 'olgu' teriminin geleneksel ve modern düşünce biçimlerinde karşıladığı anlamlara değinilmiş ve olgulara yönelik geleneksel savlar üzerinde öncelikle durulmuştur. Bahsi geçen bu savlar; Dünya'nın gerçek olmadığı, evren'in merkezinde yer aldığı, düz olduğu vb. teoriler olup, Platon, Aristoteles ve Eukleides'in düşünce dizgelerine değinmeyi gerektirmiştir. İlk bölümün ikinci yarısında, olgulara yönelik geleneksel savların ya da bilimin eski düzeyinin, Rönesans ve sonrasında, deneysel yaklaşımlarla aşılmaya başladığı gösterilmiştir. Ortaçağ döneminden sonraki bu bilimsel düzeyin anlatımı için, Copernicus, Kepler, Galileo vb. bilim insanlarının bilimsel çabalarına ve dönemin teknolojik ilerlemelerine değinmeye çalışılmıştır. Bölüm, bilimsel doğruluk ölçütünün modern dönemde ne olduğuna yer vererek sonlandırılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümü, modern döneme doğru kaydedilmiş olan bilimsel başarıların, resim sanatı üzerinde söz konusu olan ve günümüze değin süren etkilerine yönelik bir anlatımdır denilebilir. Bu bağlamda, ikinci bölümün ilk yarısında, Rönesans biliminin deneysel eğilimi ve resim sanatının perspektif kurallarına uygun biçim anlayışı arasında bir ilişkinin kurulabileceği görüşü, seçilmiş resim örnekleri üzerinden desteklenmeye çalışılmıştır. Bunun yanı sıra, Rönesans resim sanatının dinsel içeriklerinin -yeni biçimsel düzenlemelerle devam etmiş olsa da- olgusal içeriklere doğru evrildiği, yine aynı yöntemle gösterilmeye çalışılmıştır. İkinci bölümün ikinci yarısında, 19. yüzyılın realist sanatçıları tarafından ortaya konmuş ve sanatta devrimin habercisi olmuş olan resimlerin, bu çalışma açısından önemi belirtilmiştir. Bu bağlamda söylenecek olursa, realist sanatçılar, eski bilimin öngördüğü gibi ezeli ve ebedi türünden değil, yeni bilim anlayışına uygun olarak, şimdi ve burada olan bir gerçeklik inancı doğrultusunda, her an gözlemi yapılabilecek durumlarla ilgili görsel anlatımlar üzerinde yoğunlaşmışlardır. Aynı yüzyılın ikinci yarısında, sanat 'modernizm' evresine girmiştir. Bu evrede, Rönesans'tan itibaren gerçekleşen bilimsel ilerlemeler sonucunda değişen dünya algısı, özelde resim sanatı ve genelde sanat dünyası üzerinde köklü değişimleri beraberinde getirmiştir. Çalışmada, sanatın bu evresi ile ilgili anlatım, Fransız ressam Duchamp tarafından ortaya konmuş olan uygulamalar çerçevesinde belirmiştir. Çünkü, sanat alanında temsili uygulamaların yerini düşünsel bağlamların almasında, Duchamp'ın belirgin bir etkisinin olduğu kabul edilebilir. Bunun yanı sıra, Duchamp tarafından, 20. yüzyılın ilk yarısında ortaya konmuş sanatsal uygulamaların, aynı yüzyılın ikinci yarısında -postmodern dönemde- ortaya konmuş olan uygulamalar üzerindeki etkisinin oldukça belirgin olduğu söylenebilir. Çalışmanın ikinci bölümü, bu yönde bir anlatımla sonlandırılmıştır. Tez çalışmasının 'Uygulama' adını taşıyan üçüncü ve son bölümü, günümüz sanat alanındaki imkanların olanak sağladığı kişisel üretimlere yer vermek amacıyla oluşturulmuştur. Bu üretimlerin, sanatın Rönesans'tan sonraki bilimsel ilerlemelerle ilgisi bulunan evreleri üzerinden açıklanabileceği de düşünülebilir.