Marka kimliği ve logo tasarımı; global markalar ve logo tasarımlarının evrimine ilişkin marka kimliği bağlamında tarihsel analiz

Marka, geçmişşten günümüze kadar uzanan, tüketici ve örgütler açısından sosyo-ekonomik sistemin vazgeçilmez bir parçasıdır. Geçmişte insanlar bir takım temel ihtiyaçlarını 'Takas Sistemi' ile gerçekleştirdiği belirlenmektedir. Tarih süresince gelişen ve değişen üretim sistemleri pazar ortamında rekabeti meydana çıkarır. Böylece markalamanın kökenini oluşturan 'Damgalama' işlemi doğar. Damgalama, marka kimliği yaratımının görünen yüzü olan görsel kimlik tarafını yansıtan logo tasarımlarının temelini oluşturur. Günümüzde marka kimliği, örgütlerin tüketici ile iletişim kurmasını sağlaması açısından büyük önem arz etmektedir. Markalar, varlıklarını uzun yıllar boyunca sürdürebilir olmak ve pazardaki yerini korumak adına marka kimliği bileşenleri olan değer, imaj, kişilik ve sadakat kavramlarını güncel tutar. Marka kişiliği, örgütlerin ürün ve hizmetlerindeki anlayış tarzlarını tüketiciye yansıtırken, marka değeri, marka imajı ve marka sadakati gibi kavramlar tüketicinin memnuniyetine bağlı olarak geliştirilebilen kavramlardır. Bu bağlamda bakıldığında markalar, tüketici nezdinde akılda kalıcı, hatırlanır ve bilinir bir isim olmak için; örgütler gerek değer gerek imaj çalışmaları yaparak kurum kimliğinin tüketici zihninde yer edinmesini sağlar. Bu aşamada görsel unsur olan logolar karşımıza çıkmaktadır. İnsanlar için görsel hafıza sözel içeriklere nazaran daha etkili bir iletişim aracıdır. Marka kimliğinin hatırlanır ve bilinirliğini sağlaması açısından bakıldığında logo tasarımları, basit, özgün ve kolay anlaşılabilir olmalıdır. Logolar marka kimliğini ve kişiliğini içermekte ve tüketicinin ilk görüşte marka hakkında bilgi edinebilmesini sağlayacak niteliktedir. Geçmişten bu yana tasarım anlayışı dönemsel olarak değişim yaşayarak günümüze ulaşmıştır. Bu bağlamda logo tasarımları, tarih boyunca yaşanan teknoloji temelli değişimler, sanat akımları, sosyal ve politik yeniden yapılanmalar esas alınarak güncellenme ihtiyacı duyar. Tez içeriğinde marka ve logo kavramlarının tarihsel süreç boyunca taşıdıkları anlam ve günümüzdeki anlamı detaylandırılarak incelenmektedir. Aynı zamanda günümüz logo tasarımlarının başarı göstergelerini belirleyen kavramlar detaylandırılarak açıklanmış olup, global markalar dikkate alınarak, logo tasarımlarında yaşanan evrimler tarihsel süreçte marka kimliği itibarıyla incelenmektedir. İncelenen örneklerde örgütlere ait kuruluş tarihindeki logolar ve güncel logolar arasındaki farka bakıldığında, günümüze taşınan logolarda ciddi anlamda sadeleştirme ve yalınlık izlenebilmektedir. Analiz kısmında ise 1992 yılında isim değişikliğine uğrayan UEFA Şampiyonlar Ligi kapsamında şampiyonluk yaşamış, global açıdan popülariteye sahip olduğu belirlenen beş futbol kulübünün; Ajax F. C., Olympique de Marseille, Inter Milan, Liverpool F. C. ve Juventus F. C. futbol kulüplerinin marka kimliği ve logo tasarımı evrimleri içerik analizi yöntemi ile incelenmektedir. Bulgular doğrultusunda, logolarda yaşanan değişimlerin hem dönemsel tasarım anlayışına uyum sağlama hem kurum kimliği içerisinde yaşananlar değişimler hem de kurumlara ait ürünlerin üzerinde logo tasarım şekillerinin baskı tekniklerinde zorlanması gibi sebeplerle güncellenmeye ihtiyaç duyduğu belirlenmektedir. Güncellenen ve günümüze ulaşan logo tasarımlarına bakıldığında ise, logoların sade, özgün, uygulanabilir, akılda kalıcı ve basit nitelikteki özelliklere sahip olması gerektiği bilgisine ulaşılmaktadır.