Öğrencilerin pedagojik formasyon eğitimi sertifika programı yeterliklerinin belirlenmesi ve akademisyenlerin pedagojik formasyon eğitimi sertifika programına yönelik görüşleri

Bu çalışmanın amacı Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programındaki öğrencilerin pedagojik yeterliklerini ve akademisyenlerin Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına yönelik görüşlerini belirlemektir. Araştırma örneklemini 2014- 2015 eğitim-öğretim yılında Balıkesir Üniversitesinde Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına katılan 319 öğrenci ve Balıkesir Üniversitesinde görev yapan 17 akademisyen oluşturmaktadır. Araştırmada Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına katılan öğrencilerin yeterliklerini belirlemek için veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 'Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı Öğretmen Yeterlikleri Ölçeği' kullanılmıştır. Ayrıca araştırmada akademisyenlerin Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programının Değerlendirilmesine yönelik görüşlerini belirlemek için yine araştırmacı tarafından geliştirilen 'Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programının Değerlendirilmesine Yönelik Görüşme Formu' diğer bir veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde tek yönlü varyans analizi, bağımsız gruplar t-testi, korelasyon analizi, betimsel analizden faydalanılmıştır. Öğretmen adaylarının Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı yeterlikleri cinsiyet, mezun olunan/olunacak bölüm, iş deneyimi ve yeterlik alanları boyutlarında ilişkili olmasına göre değişip değişmediği araştırılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmen adaylarının yeterlik düzeylerinin Süreç, Değerlendirme, Planlama, Gelişim, Değerler ve Materyal olmak üzere altı faktörde toplandığı görülmektedir. Ayrıca yapılan analizlerde öğretmen adaylarının Pedagojik Formasyon Eğitimi Yeterliklerinin cinsiyete, mezun oldukları/olacakları bölüme, iş deneyimine göre farklılaşmadığı ve öğretmen adaylarının Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı yeterlikleri ile ilgili görüşlerinin yeterlik alanları boyutlarında ilişkisinin tüm boyutlarda genelde pozitif yönde ve orta düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. On yedi akademisyen ile yapılan görüşmelerden elde edilen araştırma sonuçlara göre farklı fakülte mezunlarına verilen Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programı ile ilgili olarak akademisyenler; eğitim fakültelerinin öneminin azalması, eğitim fakülteleri öğrencilerinin motivasyonlarının düşmesi, süreç boyunca kazanılması gereken bilgi ve becerilerin kısa sürede kazandırılamaması gibi nedenlerle çoğunlukla olumsuz görüş belirtmişlerdir. Öğrencilere verilen pedagojik formasyon eğitiminin iki eğitim-öğretim döneminde verilmesine ilişkin olarak ise akademisyenlerin çoğu; öğretmenlik mesleğinin kısa sürede alınan formasyon dersleri ile değil, uzun vadede kazandırılan becerilerden oluştuğu belirtilerek olumsuz görüş bildirmişlerdir. Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programının öğretmenlik becerilerini kazandırma niteliği açısından; programın öğretmenlik becerilerine yönelik bilgileri kazandırdığı ancak öğrencilerin zorunluluk sebebi ile derslere katılması ve tam anlamıyla bu mesleği kabullenmemeleri gibi nedenlerle öğretmenlik becerilerinin uygulamaya dönük boyutlarının kazandırılamadığı görüşlerinde akademisyenlerin aynı fikirde oldukları tespit edilmiştir. Akademisyenler; Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programının olumlu yönlerini; farklı fakülte mezunlarına farklı bir iş kolu açılması, gerçekten öğretmenlik yeteneğine sahip olup eğitim fakültesine giremeyen kişilerin mesleğe kazandırılabilmesi, daha önceki yıllarda uygulanan formasyonsuz atamaların önüne geçilmesi, öğrencilerin program süresince farklı bakış açıları geliştirmeleri şeklinde ifade etmişlerdir. Akademisyenler programın olumsuz yönlerini ise; programın süresinin yetersiz olması, öğrencilerin uygulama boyutuna ait kazanımları yeterince edinememesi, öğrencilerin gittikleri okul ya da fakültelerde yeterli danışmanlık alamaması, alanında uzman öğretim elemanı yetersizliği, formasyon gruplarının sınıf mevcutlarının fazla olması, formasyon gruplarının ortalamalarının düşük olması ve buna bağlı olarak bilgi ve becerileri algılayamamaları şeklinde belirtmişlerdir. Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika Programına ait akademisyen önerileri ise şöyledir: formasyon eğitiminin yıllara yayılarak verilecek şekilde programın düzenlenmesi, Milli Eğitim Bakanlığı ile uygulamaya dönük boyutlarda daha iç içe çalışmaların yapılması, öğrencilerle uygulamaya dönük daha fazla çalışma yapılması, programın Türkiye şartlarında ihtiyaç duyulan branşlarda ve öğretmen ihtiyacı kadar kişiye verilmesi ve son olarak da her fakültenin bir amacı olduğu ve her fakültenin kendi meslek elemanını yetiştirecek şekilde tüm fakülte programlarında köklü bir yapılandırmanın yapılması gerektiğidir.