Yerel karar alma sürecinde gençlik meclisleri: Konya Büyükşehir Belediyesi Gençlik Meclisi üzerinden bir inceleme

Demokratik sistemlerde vatandaşların yönetime katılması, bir başka deyişle yönetim süreçlerine katılım, sistemin temel unsuru olarak karşımıza çıkmaktadır. Katılım, kamu yönetiminin karşılaştığı problemleri çözüme kavuşturmada bir taraftan alternatifleri ortaya koyması açısından ciddi bir fayda sağlamakta, öte yandan demokrasi açısından şeffaflık, etkinlik ve verimlilik unsurlarını sağlamakla kalmayıp, 'temsil edilme' duygusunu güçlendirmektedir. Katılım, toplum ile kamu örgütü arasında bir köprü ve sistemde yönetim açısından bir 'feedback' mekanizması olarak görülebilir. Ülke düzeyinde katılım, genel manada sivil toplum kuruluşları, meslek kuruluşları, sendikalar, medya aracılığıyla sağlanmaktadır. Yerel düzeyde karar alma süreçlerine katılımda Kent Konseyleri ve Büyükşehir Belediyeleri bünyesinde etkinlik ve faaliyet gösteren gençlik meclisleri de etkin ve önemli rol üstlenmektedir. Türkiye'de gençlerin özellikle yerel karar alma süreçlerine katılımı daha önceleri sivil toplum kuruluşları ve sendikaların gençlik yapılanmaları, siyasal partilerin gençlik kolları vasıtasıyla sağlanmaktayken, 5393 sayılı Belediye Kanunu ile gençlik meclislerinin kurulmasının önü açılmış ve bu mekanizmaların genç nüfus ile yerel yönetimler arasında bir 'köprü' vazifesi görmesi amaçlanmıştır. Belediye Kanunun 76. maddesine istinaden oluşturulan Kent Konseyleri Gençlik Meclislerinin ve Büyükşehir Belediyeleri bünyesinde oluşturulan Gençlik Meclislerinin bugün itibariyle yerel karar alma süreçlerine gençlerin katılımı için önemli bir işlev görmekte olduğu ifade edilebilir.'Yerel karar alma süreçlerine gençlerin katılımında gençlik meclisleri ne derecede katkıda bulunmaktadır' temel araştırma sorusu ekseninde hazırlanan çalışmada, Konya Büyükşehir Belediyesi Gençlik Meclisi örneğinden hareketle gençlerin yerel karar alma sürecine ne şekilde dahil oldukları sorusuna cevap aranmaktadır. Bu sorulara yanıt vermek için çalışmada betimleyici araştırma yönteminden ve nitel araştırma yöntemlerinden birisi olarak yarı yapılandırılmış mülakat tekniğinden yararlanılmıştır. Buradan hareketle hazırlanan çalışma kapsamında, öncelikle karar alma ve katılım kavramına yönelik kavramsal çerçeveye yer verilmektedir. Daha sonrasında, Türkiye'de yerel karar alma süreçlerine katılıma yönelik ulusal mevzuat irdelenmekte, uluslararası düzenlemeler ve özellikle Avrupa Birliği'nin bu süreçteki rolü değerlendirmeye tabi tutulmaktadır. Çalışmada, son olarak Konya Büyükşehir Belediyesi Gençlik Meclisi'nin etkinlik ve faaliyetleri incelenmiş ve inceleme sonucu elde edilen bilgi ve bulgular bu mekanizmanın etkinliği ve demokratikliği çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışmada sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda şu hususlar vurgulanabilir. Türkiye için yeni bir birim olmasına ve yerel demokrasi açısından köklü bir geçmişşi olmamasına rağmen, özellikle hitap ettiği kitle olan gençlerin bilgi ve birikim düzeyleriyle gençleri muhatap olarak almış olması nedeniyle Gençlik Meclislerinin belirli bir seviyede destek gördüğü ifade edilmelidir. Günümüz gençliğinin eğitim seviyesi ve özgüveni bu mekanizmanın başarısı için önemli bir temel oluşturmaktadır. Ancak, yerel demokrasinin gelişmesi bugünden yarına gerçekleşecek bir husus da değildir. Bireylerin alışkanlıklarının değiştirilmesi, katılım adına katlanacakları fedakarlığın seviyesi ile karşılaştırıldığı durumda Gençlik Meclislerinin tam olarak işler hale gelmesi için belli bir çalışma sürecine ihtiyaç duyulacağını da gösterir. Bu nedenle gençlerin gençlik meclisleri aracılığıyla yerel karar alma süreçlerine kısmen katılımı beklenen bir durumken, bu katılımın yoğunluğu hususu tartışmaya açık bir durumdur. Konya Büyükşehir Belediyesi Gençlik Meclisinin, gençlerin karar alma sürecine dahil edilmesinde daha etkin ve işlevsel olabilmesi için özellikle gençlere yönelik faaliyet yürüten sivil toplum kuruluşları ile işbirliği içinde hareket etmesi önem arz etmektedir.