turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
İdare Hukukunda rücu müessesesinin kamu görevlileri açısından uygulanması

Çalışmanın temel amacı rücu müessesesinin teorik temellerini ve uygulamadaki sorunları aşmak için önerilen çözüm yollarını incelemektir. Bu kapsamda çalışmanın ilk bölümünde sorumluluk hukukuna ilişkin genel bilgilere yer verilerek idarenin sorumluluğu konusundaki temel kurumlara yer verilmektedir. İkinci bölümde rücu kurumunun genel yapısı, kamu görevlisi kavramı ve idare ile kamu görevlisi arasında rücu ilişkisi doğuran kusur halleri incelenmektedir. Üçüncü bölümde ise rücu mekanizmasının işletilmesine ilişkin sorunlu konular ve idare hukuku kurallarına göre rücu mekanizmasının ne şekilde işletilmesi gerektiğine dair görüşler irdelenmektedir. İdare ile zarar gören arasındaki tazminat davası idare hukuku kurallarına göre çözümlenmektedir. Esas davanın devamı niteliğinde olan rücu davasının da idare hukuku kurallarına göre çözümlenmesi gerekmektedir. 1982 Anayasasının konuya ilişkin mevcut kuralları, kamu görevlisinin herhangi bir surette zarar görenin idareye karşı açtığı davanın tarafı olmasına izin vermemektedir. Bu nedenle kamu görevlisinin esas davanın tarafı olması neticesini verecek çözüm yollarının kabulü mümkün gözükmemektedir. Dolayısıyla mevzu hükümler karşısında idare ile kamu görevlisinin taraflarını teşkil ettiği ikinci bir davanın açılması gerekmektedir.
Türkiye'nin tarım politikası (1946-1960)

1946- 1960 döneminde Türkiye'de tarım başat sektör durumundaydı. Ülke nüfusunun yaklaşık %80'i tarımla uğraşmakta ve geçimini bu sektörden sağlamaktaydı. Tarımın kalkındırılması nüfusun büyük çoğunluğunun refahını artırmak anlamına gelmekteydi. Bu yüzden kalkınmanın tarım sektöründen başlatılması, o tarihlerde rasyonel bir politikanın gereği olarak görülmekteydi. Tarımsal kalkınmayı sağlamak amacıyla 1948 tarihinden sonra makineleşmeye hız verilmiştir. Çiftçilerin tarım makine ve aletleriyle diğer sermaye mallarını alabilmeleri için tarımsal krediler 1950'den sonra büyük oranda artırılmıştır. Yine bu dönemde makineleşmenin de etkisiyle işlenen tarım arazisinde büyük artışlar olmuştur. Traktör ile birlikte diğer tarım araçlarındaki büyük artış ve işlenen sahadaki genişleme üretimde önemli miktarlarda artışı beraberinde getirmiştir. Bu dönemde üretimde meydana gelen artış daha çok ekim alanlarındaki genişlemeden ileri gelmiştir.
Azerbaycan siyasi sistemi ve Yeni Azerbaycan Partisi

Oy hakkının tüm topluma yayılmasıyla oluşan siyasi partiler siyasi sistemin en önemli unsurlarından biridir. İki yüz yıllık geçmişşe sahip siyasi partilerin amacı iktidarı ele geçirmek ya da onun yürütülmesine katılmaktır. Siyasi partilerin özellikleri ve sınıflandırılması bağlamında siyasi sistemin incelenmesi bu tezin ana hatlarını oluşturmaktadır. Ama tezin ana konusu olarak Azerbaycan'da çok partili siyasi sistemin oluşması ve Yeni Azerbaycan Partisi'nin bu bağlamda yeri ele alınmıştır. Bu yönde burada yönetsel yapının gelişmesinde çok partili sisteme geçişin önemi, parti ve hükümet yapısı araştırılmıştır. O cümleden Azerbaycan'ın bağımsızlık kazanmasından sonraki merkeziyetçi sistemin kurulması incelenmiştir. Tezde en önemlisi Yeni Azerbaycan Partisi'nin Azerbaycan siyasi sistemi ve yönetimindeki yeri ele alınmış, Azerbaycan'ın çok partili sisteminin oluşmasında olan rolü incelenmiştir. Çalışmada partileşmenin Azerbaycan modelinin çizilmesi, Yeni Azerbaycan Partisi'nin rolünün incelenmesi, siyasal yönetimde nasıl bir dönüşüm izlediğini araştırmak amaçlanmıştır.
1980 sonrası kamu hizmeti kavramının dönüşümü üzerine bir inceleme

Bu tez, kamu hizmeti kavramının tarihsel dönüşümünü kamu yönetimi disiplini başta olmak üzere diğer bilimlerle olan ilişkisi çerçevesinde ele almış ve 1980 sonrası neo-liberalizmle birlikte ortaya çıkan yeni kamu işletmeciliği yaklaşımının ürünü kamu hizmeti yaklaşımının niteliğini değerlendirmiştir. Tezde modern kamu hizmeti kavramının ortaya çıkışı ve içinde doğduğu diğer kavramlarla ilişkisi tartışılmış, daha çok idare hukuku boyutunda tartışılan bir kavram olmasından dolayı idare hukuku içerisindeki tanımlamalarına da yer verilmiştir. İktisadi dönüşümden bağımsız olmayan kamu hizmeti kavramının 1980 sonrasındaki durumu kamu yönetimi disiplini ve devletin yeni işlevi pencerelerinden bakılarak tartışılmıştır.
Ortaöğretim kurumlarında okul güvenliği ile ilgili yaşanan sorunlar

öz Bu araştırmanın konusu genel ortaöğretim kurumlarına devam eden öğrencilerin sorunlarıdır. Genel ortaöğretim kurumlarında öğrenim görmekte olan öğrencilerin okul güvenliği hakkındaki görüşlerinin ve problemlerinin çözümü yolunda sorun alanlarının ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada okul. güvenliğine temel olabilecek yaklaşımlar, şiddet, şiddet türleri, cinsel istismar, okulların sosyal ve psikolojik durumları incelenmiştir. Araştırma tarama modelinde olup, uygulama aşamasında Antalya İlindeki genel ortaöğretim kurumlarında öğrenim görmekte olan öğrenciler araştırmanın evrenini oluşturmuştur. Araştırmada, en çok öğrenci sayısına sahip 5 genel liseden 707 10. sınıf öğrencisine anket formları sunulmuştur. Elde edilen veriler frekans, yüzde, kay-kare testi, t-testi, tek yönlü anova testi ve scheffe testleriyle SPSS kullanılarak analiz edilmiştir. Genel ortaöğretim kurumlarındaki öğrencilerin okul güvenliğine yönelik görüşleri üç temel boyutta ele alınmıştır. Birinci boyutta sorgulanan fiziksel güvenliğe, ikinci boyutta sorgulanan sosyal güvenliğe ve üçüncü boyutta sorgulanan psikolojik güvenliğe yönelik sorulan sorulara ilişkin öğrenci görüşleri olumsuz bir tablo çizmektedir. Ayrıca araştırmadan elde edilen bulgulara dayalı olarak öğrencilerin cinsiyeti, devam edilen okul ve öğrencinin fiziksel güvenlik hissi ile bazı alanlardaki görüşler bakımından farklar olduğu saptanmıştır. uı
Türkiye'deki kalkınma odaklı bölge anlayışının değişimi ve örgütlenmesi

Bu tez çalışmasının konusu, Türkiye'deki kalkınma odaklı bölge anlayışının değişimi ve örgütlenmesidir. Türkiye'deki kalkınma odaklı bölge anlayışı, gelişim ve değişim süreçlerinden geçerek örgütlenmede de değişimler ortaya çıkarmıştır. Bu kapsamda, tezin temel problemini bu gelişim ve değişim süreçlerinin incelenmesiyle örgütlenmedeki değişimlerin açıklanması oluşturmaktadır. Tez kapsamında, kalkınma odaklı bölge anlayışının değişimi ve örgütlenmesi üç bölümde incelenmektedir. Birinci bölümde, bölge, bölgecilik, kalkınma kavramlarından ve bölgeselleşme eğiliminden; bölgenin ayırıcı niteliklerini ortaya koyan dört temel eksenden; bölgeyi ve örgütlenmeyi içeren homojen, polarize ve plan bölge kavramlarından yararlanılarak sosyoekonomik ilişkiler temelinde kalkınma odaklı bölgeye ilişkin kavramsal çerçeve çizilmektedir. İkinci bölümde, Türkiye'de planlı ulusal kalkınma odaklı bölge anlayışının değişimi ve örgütlenmesi, Cumhuriyet öncesi bölge farklılıklarının oluşumundan başlayarak, Cumhuriyet'in kuruluş yılları, liberal ekonomi ekseninde gelişen bölge anlayışı, planlı ulusal kalkınma dönemine geçiş ve Devlet Planlama Teşkilatı'nın kurulmasıyla 1980'lere kadar devam eden gelişimi ile incelemektedir. Üçüncü bölümde, 1980'li yıllarda Dünya'da bölgelerin öne çıkmasıyla gelişen Türkiye'de kalkınma odaklı bölge anlayışında yeni arayışlar ve örgütlenme incelenmektedir. Bu bölümde bölge anlayışı ve örgütlenmesi, neoliberal politikalar, Avrupa Birliği politikaları ve 2018 yılının yarısından itibaren gündemde olan Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçiş olmak üzere üç değişim dönemi ile incelenmektedir. Bu değişimlerle ortaya çıkan örgütlenmenin açıklanmasına, tezin ekler kısmında sunulan şemalar katkı sağlamaktadır.
Sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıflarının yoksulluk üzerindeki etkisi ve Muş örneği

Çok boyutlu bir kavram olarak yoksulluk; zamana ve mekana göre değişebilir bir olgu olmakla birlikte, yalnız gelire ya da başka bir değişkene göre tanımlanması güç bir sosyal sorun niteliği taşımaktadır. Genel anlamda yoksulluk, insanların temel gereksinimlerinin karşılanamaması durumu olarak anlaşılabilir. Türkiye'de yoksulluğun engellenebilmesi ve toplumun refahının sağlanması yolundaki eksikliklerin giderilmesinde önemli bir görevi üstlenen Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları, yoksullara yapılan maddi ve manevi, diğer bir ifadeyle İnsani yardımlarla görevini yerine getirmeye gayret etmektedir. Muş İli, coğrafi olarak Türkiye'nin doğusunda yer alan Muş ovası kenarında kurulmuş, ekonomik olarak geri kalmış bir şehirdir. Muş İli, her ne kadar Doğu Anadolu Bölgesi Kalkınma Projesi içerisinde yer alsa da, halkın gelir düzeyinin düşük seviyede olması dolayısıyla, halkın sosyal yardım desteğine gereksinimi olduğu tespit edilmiştir. Netice itibariyle; sosyal yardımların, yoksulluk sorununa kesin çözüm olamayacağı gerçeği göz önünde tutulursa; yardım alan birey ve ailelerde geçici bir refah düzeyi oluşturması, yoksul kesimde bir 'yardım bağımlılığı'nın ortaya çıkması, bir işte çalışmasına rağmen işsiz sıfatıyla yardım alanların oranının önemli bir durum sergilemesi, eğitim düzeyinin düşük olmasının bölgedeki yoksulluğu tetiklediği, sosyal yardımların hedef kitleye ve yeterli düzeyde ulaşamadığı, dikkati çeken saptamalardır.
State and civil society in Turkey and Argentina: A comparative analysis

Benedict Pillonel'in Atatürk İlkeleri ve inkılap Tarihi Enstitüsü'ne Temmuz 2002'de Sunduğu tezin Özetidir. Başlık: Türkiye ve Arjantin'de Devlet ve Sivil Toplum: Karşılaştırmalı Analizi Bu tez, Türkiye ve Arjantin'de devlet-sivil toplum ilişkilerinin gelişme sürecindeki benzerlik ve farklılıkları inceleyen karşılaştırmalı bir çalışma. On dokuzuncu yüzyılın başından başlayan bir gelişme çizgisi değerlendirilmekle beraber, tezin asıl yoğunlaştığı dönem 1983- 2001 arası olduğundan, daha ağırlıklı olarak güncel dönem incelenmekte. Tezin teorik çerçevesini sivil toplum teorileri oluşturuyor. Bu konudaki tartışmalar, tarihsel gelişimleri içerisinde tartışıldıktan sonra, yeni-toplumcu görüşler ve globalleşme ile ortaya çıkan yeni sorunsalları da içerecek şekilde genişletildi. Bu tezin asıl olarak, iki temel sorunsalı var. İlki askeri müdahalelerin iki ülkedeki devlet-sivil toplum ilişkilerini nasıl biçimlendirdiği ve demokrasiye dönüş sürecinde, sivil toplumun önemi. Diğeri ise, demokrasiye geçtikten sonra ortaya çıkan yeni durum ve zorluklara sivil toplumun nasıl uyum sağlayıp tepki gösterdiği ve demokratik istikran sağlamaktaki rolü. Sonuç olarak, bu çalışma sivil toplum ve genel olarak sosyal hareketlerin, otoriter rejimlerden demokrasiye geçiş sürecinde devlete karşı bir denge unsuru olarak özellikle etkin olabileceklerini; ancak, demokratik bir çerçevede, sivil toplumun kendini dönüştürerek, devlet, pazar ve toplum arasındaki ilişkileri istikrara kavuşturacak bir aracı olma rolünü edinmesinin sanılandan çok daha zor bir süreç olduğunu önermekte. iv
İmar plan değişikliklerinin usul ve esasları

Günümüzde nüfusun büyük bir oranı kentlerde yaşamakta ve sosyal bilimciler tarafından bu oranın gelecekte de hızlanarak artacağı dile getirilmektedir. Kentsel yoğunluğun her geçen gün artarak devam etmesi, beraberinde düzensiz ve plansız yapılaşma, niteliksiz konut alanları, yeterli ulaşım, iletişim ve dinlenme alanlarından yoksun kentler doğurmuştur. Yeterli ulaşım, iletişim ve dinlenme alanlarından yoksunkentlerde yaşamak zorunda kalan bireyler kalıcı fiziksel ve ruhsal rahatsızlıklar yaşamakta ve bu durum bireylerin topluma aktif olarak katılımlarını zayıflatmaktadır. Toplumu oluşturan bireylerin refahı ve dolayısıyla sağlıklı bir toplum inşasının, içinde yaşanması keyifli, iyi planlanmış yaşam alanlarının varlığı ile mümkün olacağı günümüzde en çok tekrarlanan gerçeklerden olmuştur. Bu anlamda sağlıklı bir toplum inşası için özellikle kent gibi merkezi yaşam alanlarındaki yapılaşmanın belli bir planlama dahilinde gerçekleşmesi gerekmektedir. Planlamanın uygulanabilirliğinin sağlanması için ise planların kentin gerçek veri ve ihtiyaçlar ile uyumlu olması sağlanmalıdır. Ancak ne kadar çaba gösterilirse gösterilsin, belli bir ölçüde olasılıklara ve tahminlere dayanan planlamanın hedefinden sapma olabilmekte ve planlarla belirlenen hedeflere ulaşabilmek için, planlarda mümkün olduğu kadar değişiklik yapılmaması gerektiğine dair genel prensibe rağmen planlarda değişiklik yapılması zorunlu hale gelmektedir. Kısmen zorunluluk kısmen ise bireylere rant sağlamak amacıyla çok sık başvurulan bir yöntem olan ve kamu yararı ilkesinin çoğunlukla göz ardı edildiği imar plan değişiklikleri ile büyük oranda yaşanmaz hale gelen kentlerdeki yaşam daha da zorlaşacaktır. İmar plan değişiklikleri sonucunda kentsel planlamanın ilerleyen yıllarda içinden çıkılamaz bir sorun haline geleceği endişesinden hareketle imar plan değişikliği konusu incelemeye alınmıştır. İmar planlarında değişiklik yapılmasının usul ve esaslarının irdelendiği çalışmamızda, imar plan değişikliğinin hangi kriterlere bağlı kalınarak yapılacağı ve imar plan değişikliklerinde göz önünde bulundurulması gerekli hususlar incelenmeye çalışılmıştır.
5018 Sayılı Kanun'a göre yeni kamu mali yönetim sistemi

Türkiye'de 1980'li yıllarda yaşanan ekonomik krizler sonucunda kamu yönetiminde reform çalışmaları yapılmıştır. Bu konuyla ilgili dikkat çekici en önemli çalışma hiç kuşkusuz mali yönetimlerdeki eksiklikleri gidermek ve AB'ye uyum sağlamak amacıyla çıkartılan 5018 Sayılı Kanun'dur. Bu Kanunun çıkarılması mali yönetimin tam anlamıyla istenildiği gibi uygulanması olarak anlaşılmamalıdır. Bununla ilgili olarak insanların bilinçlendirilmesi, kurumların ise mali yönetim açısından büyük öneme sahip mali saydamlık, hesap verebilirlik, mali disiplin ve performans esaslı bütçelemeyi benimseyerek bunları hakkıyla uygulamaları gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı belirtilen ilkelerin neler olduğunun açıklanarak AB'ye uyum sağlayabilmek amacıyla bu çerçevede neler yapıldığı, ne gibi yasaların çıkarıldığı irdelenerek, önerilerde bulunmaktır. Bu çalışmada 1050 sayılı Kanun'a göre eski kamu mali yönetimi sistemi ve 5018 sayılı Kanunla değişikliğe uğrayan ve farklı bir boyut kazanan yeni kamu mali yönetim sisteminin ne olduğu, neleri getirdiği ve neleri kaldırdığı incelenirken bütçede de yaşanan gelişmeler ve değişimler değerlendirilecektir.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararları ışığında adil yargılanma hakkı

Tezin konusunu, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde vücut bulan adil yargılanma hakkı, adil yargılanma hakkının günümüzden çok önce yer aldığı tarihi belgeler, hakkın unsurları ve Türkiye'nin taraf olduğu ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önüne gelen konuyla ilgili davalar oluşturmaktadır. Tezin amacını ise, Ülkemizin de tarafı olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesindegüvence altına alınan, diğer hakların uygulanabilirliğini sağlayan, hakların sigortası olan ve bu bağlamda belki de Sözleşmenin en önemli haklarından biri olan adil yargılanma hakkının tanımlanması, unsurlarının açıklanması, Türk mevzuatında hakkın görünümleri ve nasıl korunduğu oluşturmaktadır. İnsanoğlunun büyük uğraşlar sonucu kazandığı adil yargılanma hakkı, tarihi günümüzden çok eskilere dayanan çeşitli ulusal, uluslararası belgelerde yer almakla beraber, bugün hala yoğun tartışmalara sebep olmakta, hak, bireyin değişen, gelişen, farklılaşan ihtiyaç ve beklentileri çerçevesinde hemen her gün yeniden tanımlanmakta, yorumlanmaktadır. Sözleşme'nin inceleme konusu yapılan 6. maddesinde kaleme alınan hakka ilişkin unsurların, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin çeşitli kararlarında farklı biçimlerde yorumlanması, maddede açıkça yer almamakla beraber hakkın kapsamının, güvence altına aldığı unsurların birey lehine sürekli genişlemesi buna dayanmaktadır. Bugün itibariyle aralarında Türkiye'nin de bulunduğu, Sözleşme'ye taraf pek çok devlet tarafından sıklıkla ihlal edilen ve bu sebeple çeşitli yaptırımlarla karşı karşıya kalan devlet sayısı azımsanmayacak kadar çoktur. Bu sebeple, sadece medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklarda değil, cezai uyuşmazlıklarda da uygulanma imkanı bulunan bu hakkın, devlettin hükümranlık erklerinden biri olan yargı faaliyetine ilişkin önemli unsuları ve prensipleri bünyesinde barındırdığı da düşünüldüğünde, hakka ilişkin mevcut uygulamaların ve AİHM kararlarının önemi daha net anlaşılacaktır. Çalışmada, hakkın tarihte ilk ortaya çıkışına ilişkin ulusal, uluslararası metinlere değinmenin hakkın dünden bugüne değişimini, gelişimini anlamak için yararlı olacağı kanaatiyle öncelikle anılan hakkın tarihi gelişimi açıklanmaya çalışılmış, bu bağlamda hakkınhem Türk hem de yabancı hukuksal metinlerdeki gelişimine değinilmiştir. Genelden, özele şeklinde bir yol izlemeye çalıştığımız çalışmanın ikinci bölümünde ise, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi çerçevesinde adil yargılanma hakkı irdelenmiş, fırsat bulundukça Mahkemenin konuyla ilgili içtihatlarına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Sözleşme ile sanığa tanınan asgari hakların nelerden oluştuğu açıklanmaya çalışılırken, AİHM'nin konuyla ilgili kararlarına atıfta bulunulacaktır.
Merkezi idare ile yerel yönetim arasındaki iş bölümünde sağlık hizmetleri

Son dönem sağlık hizmetleri sunumunun kamuda karşılanış şekilleri değişim süreci içine girmiştir. Günümüzde birçok ülkede hükümetler vatandaşların sağlık ihtiyaçlarını karşılamak ve çözüm üretmek için yeni kamu anlayışının hakim kılınmaya başlamasıyla hükümetler sağlık hizmetleri sunumunda yeni uygulamalar yapma ihtiyacı duydular. Bu çalışmada sağlık hizmetlerinin sunumunda, merkezi yönetim ile yerel yönetim arasındaki ilişkilere değinilerek yaşanan değişimler, yerel yönetimlerin sağlık hizmetleri sunumundan örneklere yer verilerek anlatılmaya çalışılacaktır.
Sosyal güvenlik reformu çerçevesinde sosyal güvenlik kurumu'nda özerklik

Dünyada sosyal güvenlik sistemleri günün koşul ve ihtiyaçlarına göre sürekli olarak değişime uğrayan dinamik sistemlerdir. Türk sosyal güvenlik sisteminde de kendine özgü olarak reformlar gerçekleştirilmiştir. Sosyal güvenlik reformu çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumu'nda özerkliği ele alan bu çalışma ile Sosyal Güvenlik Kurumu'nun kurumsal yapısı 5502 sayılı Kanun temelinde incelenerek idari özerkliğin sağlanıp sağlanamadığının tespitinin yapılması amaçlanmıştır. Çalışmada teorik ikincil kaynaklardan yararlanılmakla birlikte, konunun bilimsel niteliğine somut olarak katkı sağlamak için resmi istatistiki veriler de kullanılmıştır. Ayrıca reform sonrası yapılan değişiklikler çalışmaya yansıtılarak güncellik sağlanmıştır. Çalışma sonucunda devredilen sosyal güvenlik kurumlarının yerine kurulan Sosyal Güvenlik Kurumu'nda gerçek anlamda idari özerkliğin sağlanamadığı, Türk sosyal güvenlik sisteminin popülist müdahalelere açık olmaya devam ettiği sürece sistemde reforma neden olan aynı sorunlarla karşılaşmasının kaçınılmaz olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Rüşvet ekonomisi

Rüşvet, hemen hemen tüm ülkelerde az veya çok rastlanılan bir olgudur. Yolsuzluk çeşitlerinden biri olan rüşvet, kamu ve özel alanlarda yaygın bir şekilde karşılaşılan bir olaydır. Rüşvet sosyal ve iktisadi etkilere sahiptir. İktisadi açıdan incelenmedikçe kuramsal altyapı eksik kalacaktır. Rüşvet ve yolsuzluk ekonomisi son yıllarda maliye literatüründe en çok tartışılan konulardan birisidir. Bu çalışma rüşvetin kamu ekonomisi açısından değerlendirildiği bir çalışmadır. Çalışmada rüşvetin kamu ekonomisinden kaynaklanan nedenleri ve kamu ekonomisi üzerine etkileri ortaya konulmuştur. Tezin analiz kısmı İstanbul'da 1.010 kişiyle yapılan bir saha araştırmasını ve Türkiye ekonomisine ait verilerin kullanıldığı bir ekonometrik modeli kapsamaktadır. Çalışmanın sınırlandırılması adına diğer yolsuzluk çeşitleri ele alınmamıştır.
Çocuk dostu kentleşme girişimi ve Türkiye'de çocuk dostu kentler

Kent birbirinden farklı birçok grubu içinde barındıran karmaşık ve toplumsal bir sistemdir. Şüphesiz ki kentsel mekan içerisinde çocuklar asla azımsanamayacak bir çoğunluktadır. 1989 yılında imzalanan Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin de olumlu etkisiyle çocuklara uluslararası boyutta yasal haklar verilmiş, yaklaşık 190 ülke bu sözleşmeyi onaylamıştır. UNICEF GenelDirektörü Carol Bellamy bu konuda 'Bir yüzyıl, çocukların hiçbir hakka sahip olmamalarıylabaşlayıp, çocukların en güçlü kanuni araçlar yoluyla onların haklarını sadece tanımakla değilkorumakla da sonlanmaktadır.' demiştir. Birçok çocuk giderek artan küreselleşme ve teknolojinin etkisiyle geçmişş yıllara göre daha iyiimkanlara sahipken; bu çalışmada da verilerle desteklendiği gibi birçok çocuk temiz su, yiyecek, eğitim ve sağlık gibi temel gereksinimlerinin giderilmesinden dahi yoksun durumdadır. Gerek yerel ve ulusal gerek uluslararası program ve projelerle çocuğa kent içinde verilen haklar arttırılmalı, çocuk kentin diğer aktörleriyle eşit haklara sahip olmalı, çocukların taleplerine ve ihtiyaçlarına uygun imkan ve alanlar yaratılmalıdır. Her çocuk güvenli ve temiz bir çevrede büyümeyi hak etmektedir. Özellikle Türkiye gibi ulusal bir çocuk politikasından yoksun ülkelerde bunu sağlamak için yerel yönetimlere ve topluma büyük görev düşmektedir. 1996 yılında Habitat-II konferansı sonucunda alınan kararlar doğrultusunda 'kentlerin herkes için daha iyi hale getirilmesi' ve bunun uzantısı olarak da çevrenin çocuklar için daha yaşanılabilir kılınması amaçlanmıştır. Bunun için yapılan uygulamalardan en önde geleni Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin vücut bulmuş hali olarak kabul edilen Çocuk Dostu Kentleşme Girişimi'dir. Çocuk ve kent ilişkisi bağlamında ele alınan konulardan görece yeni olan Çocuk Dostu Kentleşmekavramının ele alındığı bu çalışmada çocuk dostu kentleşme girişimini ortaya çıkaran nedenlere, hedeflerine, ölçütlerine, gelişim sürecine yer verilmiş ve girişim Türkiye üzerinden örneklendirilmiştir.
İdarenin denetlenmesi ve mahalli idareler üzerindeki idari vesayet denetimi

Toplumun gündelik ihtiyaçlarıyla ilgili kamu hizmetlerini görme işlevini yerine getiren idarenin, etkin bir işleyişe sahip olması ve kamu hizmetlerinden yararlananların haklarının korunması için idare, çeşitli şekillerde denetime tabi tutulmaktadır. Merkezden yönetim idarelerinin yerinden yönetim idareleri üzerindeki denetim yetkisi olan idari vesayet, günümüzde içeriği ve sınırı bakımından bütün dünyada sancılı bir sorun olup, uzun yıllardır ülkemiz gündemini meşgul etmeye devam etmektedir. Bu çalışma ile, merkezi idarenin yerel yönetimler üzerindeki idari vesayet denetimi, yeni kamu yönetimi anlayışı çerçevesinde ve yeni yapılan yasal düzenlemeler ışığında, değişmeye başlayan görünümü ile anlatılmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda idari vesayetin bir denetim türü olması göz önünde bulundurularak, idarenin diğer denetlenme şekilleri olan; yargı denetimi, siyasi denetim, kamuoyu denetimi, hiyerarşik denetim ve ombudsman denetimi hakkında bilgi verildikten sonra, idari vesayet; tanımı, içeriği, ilişkili olduğu temel kavramlar ve diğer denetim yöntemleri ile farklılıkları ortaya konularak ele alınmıştır. İdari vesayet incelenirken, konunun daha iyi anlaşılması bakımından yerel özerklik kavramı ayrıca ele alınmıştır. Bu konular ele alınırken, ilgili kitap, makale, mevzuat, yargı kararları ve uluslararası metin ve sözleşme hükümleri incelenip tahlil edilmiştir. Merkezi idarenin yerel yönetimler üzerindeki idari vesayet denetiminin ağır bir şekilde uygulanması durumunda vesayetin, hiyerarşiye yakın bir görünüme kavuştuğu görülmektedir. Ülkemizde merkeziyetçilik geleneğinin de etkisiyle, günümüze kadar, merkezi idarenin yerel yönetimler üzerinde ağır bir vesayet denetimi uyguladığı görülmektedir. Ancak, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası antlaşmalar ve Avrupa Birliği'ne üyelik süreci ile birlikte, yerel yönetimlerle ilgili olarak yeni kabul edilen düzenlemelerde idari vesayet denetiminin hafifletilmeye başlandığı görülmektedir. Sonuç olarak, günümüzde yükselen yerelleşme ve özerklik kavramları karşısında, demokratik ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de, hukuka uygunluğu sağlamaya yönelik idari vesayet denetiminin kabul edilmesi ve yerindelik denetiminden olabildiğince uzaklaşılması gereklidir. Yapılacak düzenlemelerde, idari vesayetin tamamen kaldırılması yerine bu ilkeye uygun hareket edilmesi, idarenin bütünlüğü ilkesinin çağdaş ve demokratik değerlerle sağlanması bakımından daha uygun olacaktır.