Bosna Hersek´te ortaöğretim düzeyinde coğrafya eğitimi

Dünyanın küresel bir köy haline geldiği günümüzde coğrafya bilimi sahip olduğu üstün teknoloji araç ve metotlarla hayatın birçok alanıyla ilgili insanlığa çok büyük kolaylıklar sunmaktadır. Kaynakların kullanımından kaynaklanan her türlü problemin çözümü için lazım olan bilgi, günümüzde coğrafya bilimi sayesinde oluşmaktadır. Fakat coğrafya bilimi maalesef Bosna Hersek'te gelişmiş ülkelerdeki gibi algılanmamakta ve bu bilimden gerektiği kadar faydalanılamamaktadır. Bu durumun oluşmasında Bosna hersek'teki güncel sorunlar karşısında mevcut coğrafya biliminin yeterince istifadeye açılamamış olması ve daha da önemlisi ülkenin etnik yapısından ve hassasiyetinden dolayı coğrafya eğitimindeki milliyetçilik etkisinden kurtulamamış olmasının etkisi büyük olmuştur. Dolayısıyla Bosna Hersek'te üç ayrı etnik yapı olduğu için her bir yapı coğrafya eğitimini kendisine göre anlattığı için bir birlik sağlanamamaktadır. Coğrafya eğitiminin ülkedeki tüm ihtiyaçları karşılayacak duruma gelebilmesi için öğretim programlarından ders kitaplarına, araç-gereçlerden ders anlatım metotlarına, üniversite giriş sisteminden öğretmen yetiştirme programlarına, coğrafya ilmine yardımcı sivil toplum örgütlerinden resmi kuruluşlara kadar tüm sistemin baştan sona elden geçirilmesi ve yeniden şekillendirilmesi gerekmektedir. Tabi ki böyle bir reforma girişmeden önce gelişmiş devletlerin eğitim sistemini, eğitim tarihini, yaşamış olduğu problemleri, bu problemlerin üstesinden nasıl geldiğini ve coğrafya eğitimini incelemek, bu ülkelerin eğitim sistemleri ile mukayese etmek, karşılıklı artı ve eksilerini belirleyip ondan sonra ne yapacaklarına karar verilmesi daha isabetli olacaktır. Yani sistemi yenilemek gerekir derken nitekim dünyanın en iyi ülkesi bile olsa başka bir topluma ait elbiseyi olduğu gibi Bosna Hersek'e giydirmek değil, gelişmiş ülkelerin ve Bosna Hersek'in eğitim sisteminin artı ve eksisini belirleyip en uygun modeli oluşturmanın gerekliliği üzerinde durmaktayız. Gelişmiş ülkelerin çoğunda eğitim sistemlerindeki yetki ve mesuliyet eyalet ve bölgelere devredilmişken Bosna hersek'te birden fazla yönetimin ve etnik yapının olmasına bağlı olarak yetki ve mesuliyet merkezle kantonlar arasında paylaştırılmıştır. Çünkü ülke birden fazla etnik kimliklerden oluşan bir devlet yapısına sahip olduğu için merkezi yönetim kolay olmamaktadır. Dolayısıyla eğitimle ilgili birçok problem etnik karmaşa nedeniyle çözümlenememekte veya geç çözümlenmektedirGelişmiş ülkelerin çoğunda olduğu gibi Avrupa'nın merkezinde yer alan Bosna Hersek'te de modern eğitim müfredatı işlenmektedir. Coğrafya eğitiminde genel fiziki coğrafya konuları ağırlıklı olarak fen veya doğa bilimleri kapsamında öğretilmekte ve bu dersler, fiziki ortam, araç-gereçler, ders kitapları vs. açılardan gelişmiş ülkelerde olduğu gibi daha elverişli imkanlar içerisinde verilmektedir. Ancak Bosna Hersek'in etnik kimliği ve kantonlardan oluşan yapısı nedeni ile genel eğitim sistemindeki siyasi algılardan dolayı coğrafya eğitimi Türkiye 'dekinin aksine bir coğrafya dersi olarak algılanmaktan öte tarih dersi gibi ülkeyi yücelten milli bir hava oluşturduğu ve algılandığı için öğretmen ve öğrenciler tarafından ilgi ve hassasiyetle takip edilmektedir. Bu çalışmada öncelikle Bosna Hersek'teki ortaöğretim eğitim sistemi ve coğrafya eğitimi, mülakat, gözlem, istatistik, literatür tarama gibi birçok araştırma yöntemi kullanılarak tüm yönleri ile araştırılmış sonra bu ülkenin sistemi detaylıca incelenmiştir. Çalışmanın sonunda Bosna Hersek'te nelerin yapılıp nelerin yapılmaması gerektiğini ihtiva eden bilgiler sonuç ve öneriler kısmında dile getirilmiş, bu sorunları aşmada birinci dereceden yetkili ve sorumlular başta olmak bütün ilgililerin takdirine sunulmuştur.