Van gölü güneydoğusu ve yakın çevresi kıyı kullanımı

Van Gölü su seviyesini 987 yılından itibaren sürekli olarak yükselmeye başlamış, ı 995 yılında ortalama seviyenin iki metre kadar üzerine çıkarak ı 650 m. kotunu aşmıştır. Bu durumda göl seviyesine yakın yükseltilerdeki arazinin her türlü kullarınm artan bir şekilde engellenıniş, özel ve kamuya ait arazi ve binalar kullanılamaz hale gelmiştir. Bu bakımdan bu konu dünyanın diğer ülkelerinde de yaşandığı için bugün üzerinde yoğun bir şekilde çalışılan ve sebebi kesin olarak açıklanınayan meseleler arsındadır. Yine yaratığı çevre sorunlanyla önem arz etmektedir. Van Gölü'nün ortalama deniz seviyesindeki yüksekliği 1646 metre iken 3502 km2'lik bir su yüzeyine sahipti. Bu su seviyesinile, göl, 576 milyar km3 su içermekteydi. Dünyanın en büyük soda gölü olup 607xıo9m 3 hacmiyle dünyada dördüncü sırayı alır. Nemrut Dağı parazit konilerinden çıkan volkanik lavlar ve diğer volkanik malzemeler Muş ve Van Gölü havzalan arasına yığılarak bu sahayı yükseltmiş ve burayı kapalı havza haline getirmiştir. Bölgedeki volkanlar aktif oldukları için her devrede morfolojiyi etkilemişlerdir. Kesin olınarııakla beraber araştırma sahanıızm güney sınırlarını teşkil eden Bitlismasifinin Permiyen'e ait olduğu ve Türkiye'nin en eski kütlesi olduğu belirtilmiştir. Alporojenik hareketleri ile Masifin metamorfizmaya uğradığı fakat etkili birmetamorfizmadan ziyade deformasyonlara uğradığı belirtilıııiştir. Kıyıdaki alüvyonlarınise, neojen formasyonların kıyılarda birikmesi ile başlayan killi depolann üzerindeKuatemer tortullarının birikmesi sonucu gerçekleşmiştir. Doğu Anadolu Fay hattının etkisinde olan saharııız devamlı olarak faylarıntesiriyle gerçekleşen depremler ve volkanizmalardan etkilenıııiş ve bunun sonucundamluviyal arnİller canlanarak yapıyı façetalar halinde yarmaya ve aşındırmaya başlamıştır. Aktif bir deprem sahası olma özelliğini halen korınnaktadır. Jeolojik tarihçesinde bütün tektonik faaliyetlerden etkilendiği gibi Kuatemer- de yaşanan iklim değişiklikleri de direk su seviyesinin değişmesine etki etmiştir. Akarsular bu dönemde de canlanarak aşındırma ve biriktirme faaliyetlerini arttırmıştır. Sahamızdaki taraçalar bozulmaya uğramalanna rağınen her 10 metrede bir taraçalarınolduğu görülmektedir. Van Gölü su seviyesinin yükselme sebebi iklimdeki değişikliklere bağlandığı için, iklim detaylı bir şekilde incelenıııiş ve eski verilerle yakın döneme ait veriler bir aradaverilerek karşılaştınlmış ilk olarak sıcaklık, yağış, nem ve buharlaşma parametrelerininVanGölü sahasındaki dağılınn incelenıııiş ve bu parametrelerin su seviyesinile olan ilişkileri üzerinde durulmuştıır. Yapılan inceleme sonucunda göle giren su ile kapalı havza olan gölden buharlaşma ile Çıkan su hesaplandığında, buharlaşmada bir azaımanınolduğu ve göle gelen toplam girdi, buharlaşma ile dengelenınemiş ve aradaki hacimfarkı bugünkü su seviyesinde artışa neden olduğu tespit edilmiştir. Bunun tektonik hareketler, güneş lekeleri ve diğer nedenlerle bir ilişkisi olmadığı açıklanınıştır. Verimli kahverengi ve alüvyon topraklara sahip alanımızln, toprak özeııikleri ayrı ayrı açıklanarak toprak iklim ilişkisi belirtilmiş ve tarımdaki önemine değinilmiş. Bununla beraber faaliyeti devam eden sulama projelerinin toprak verimi üzerindeki etkisine ve doğabilecek zararlara dikkat çekilmiştir. Son bölümde de Van Gölü'nün özeııikleri belirtilerek su seviyesinin meteorolojikfaktörlerde yaşanan değişikliklerden kaynaklandığını ve çözümünün ancak bilimsel çalışmalarla mümkün olabileceği belirtilmiştir. Su seviyesinin yükselmesiyle beraberkıyıda yaşanan değişiklikleri, verdiği zararlan ve çözüm önerileri ile beraber ayrı ayrı belirtilmiştir. Yeni kıyı faaliyetlerinin nasıl olacağı önerileri ile sunulmuştur.