turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Turizm sektörü çalışanlarının örgütsel adalet algıları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişki: Otel işletmelerinde bir araştırma

Bu tez çalışmasının amacı, turizm sektöründe çalışan işgörenlerin örgütsel adalet algılarının örgütsel bağlılıkları üzerine etkisinin olup olmadığını incelemek ve aralarındaki ilişkiyi tespit etmektir. Bu çerçevede otel çalışanlarının adalet algıları, bağlılık ve davranımlarının cinsiyet, yaş, çalışma süresi, unvan gibi demografik değişkenlerden etkilenip etkilenmediği ve etkilenme nedenleri bu araştırmanın kapsamı içerisinde ele alınmıştır. Çalışma genel olarak üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde örgütsel adaletle ilgili temel kavramlar kapsamında adalet kavramının alt boyutları, farklı kavramlar ile olan ilişkisi, aşamaları, sebep ve sonuçlarını gösteren kuram bilgilerine yer verilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümde örgütsel bağlılıkla ilgili teorik temel kavramlar, bağlılık türlerinin sınıflandırılması ve bağlılığı etkileyen faktörler üzerinde durulmaktadır. Üçüncü ve son bölümde ise yapılan alan çalışmasından elde edilen birincil kaynak verileri analiz edilmiş ve ilgili ölçekler ışığında değerlendirilerek yorumlanmıştır. Bu araştırmanın evrenini TRB2 bölgesinde yer alan Van ilinde bulunan 3, 4 ve 5 yıldızı bulunan 19 adet otel işletmesinde görevli çalışanlar oluşturmaktadır. Çalışmada 221 kişiye anket uygulanmıştır. Anketler birebir veya google formun uzantılarıyla uygulanmıştır. Üç ayrı bölümde sunulan anket formlarında demografik özelliklerle birlikte adalet algısı boyutları ve bağlılık düzeyi ifadeleri yer almaktadır. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 23 programından yararlanılmıştır. Sonuç olarak otel çalışanlarının yüksek adalet algısına sahip oldukları ve adalet algısı ile bağlılık düzeyleri arasında anlamlı ve pozitif bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.
Türev piyasalarda var yöntemiyle risk yönetimi

TeziMustafa CebeBu çalışmada finansal yönetim, finansal risk yönetimi ve portföy risk ölçümlerikonuları beş temel bölümde açıklanmıştır. Tezin ilk bölümü; risk kavramları, riskkaynakları, finansal pazarlara ait geniş kapsamlı bilgi ve finansal risk yönetimine ait temel yaklaşımlara yöneliktir. kinci bölüm finansal analiz yöntem ve ilkeleriniiçermektedir. Bilindiği gibi, hemen tüm finansal ifadeler ve bunların bağıntıları satış miktarlarına dayalıdır. Diğer bir tanımlama ile çoğu finansal bağıntı değişkeni, firmanın satış düzeyine bağımlılık göstermektedir. Bu nedenle, net sabit varlıkların satışlara oranı, kısa vadeli borçların satışlara oranı ve cari varlıkların satış miktarına oranı gibi oran analizleri, işletmenin finansal yapısı ve geleceğini belirlemede çok önemlidir. Üçüncü bölümde finansal türev aracı olarak, future pazarları ve fiyatlamaları, swap ve opsiyon fiyatlamaları, forward sözleşmeleri ve fiyatlamaları ve ayrıca değişikfiyatlama modelleri incelenmiştir. Forward ve future sözleşmeleri arasındaki benzerlik ve farklılıklar da bu bölümde açıklanmıştır. Modeller arasında en iyi bilinen yönteminBlack-Scholes Merton Yöntemi olduğu ve bunun özellikle gelecek sözleşmelerindehisse senedi endekslerine dayalı fiyat tahminleme işlemlerinde oldukça yeterli bir yöntem olduğu belirtilmektedir. Son iki bölümde, finansal riske ait değişkenler, risk faktörleri ve parametrelerfarklı istatistiksel yöntemlerle teorik olarak analizlenmiştir. Özel bir risk analiz yöntemi olarak VAR yöntemi ayrıntılı olarak incelenmiş ve risk değeri ile bağımsız değişkenler arasındaki geçerli olabilecek bağıntılar elde edilmiştir. Üç farklı VAR yöntemi arasında en pratik durumda olanı, varyans-kovaryans VAR yöntemi, kısa zaman dilimine dayalı fiyatlamalar ve varlıkların getirilerindeki değişimler için çok uygun nitelik göstermektedir. Diğer iki VAR yöntemi; tarihsel simülasyon VAR yöntemi ve Monte-Carlo yöntemi, istatistiksel anlamda tam değerleme işlemine göre işlev göstermektedirler. Bu karmaşıklığa ek olarak, Monte-Carlo yöntemi ayrıca şansa bağlı olarak üretilmiş sayılara gereksinim duymaktadır. VAR büyüklüklerinin belirlenmesi amacıyla kullanılan varyans-kovaryans yönteminin, tarafımızdan yazılmışFortran 90 bilgisayar programı son bölümde verilmektedir. Ayrıca benzer VARölçümleri için gerekli Mathematica 5.0 yazılımına yönelik gerekli giriş bilgileri de bu bölümde yer almaktadır. Uygulama da gerekli görülen korelasyon ve standart sapmamatrisleri ise Statistica 6.0 bilgisayar programı yardımıyla hesaplanmıştır. Değişiktürden portföy risk ölçümleri değişik örneklerle varyans-kovaryans VAR yöntemiyle incelenmiştir. Bu yönteme ek olarak, seçilen örnekler, Mathematica Bilgisayarprogramına dayalı Benninga yöntemine benzer kod kullanılarak incelenmiştir.
Tüketicilerin etnosentrik eğilimlerinin analizi ve hızlı tüketim mallarında bir uygulama

Bu çalışmanın amacı tüketici etnosentrizmi kavramını sosyal bilimler bütününde tekrar ele almak, etnosentrizme tüm tutum ve davranışları yönlendiren bir kavram gözüyle analiz eden bir teorik çerçeveden bakmak ve hızlı tüketim malları gibi farklı ürün sınıflarında uygulanabilirliğini ve sonuçlarını değerlendirmek ve belirleyebilmektir. Aynı zamanda Türkiye gibi gelişmekte olan bir ülkede uygulanılabilirliğinin ve sonuçlarının tekrar denenmiş ve ne derece geçerli olabileceği görülmek istenmiştir. Üniversite öğrencileri arasında yapılan anket çalışması sonucunda hızlı tüketim mallarına yönelik etnosentrik eğilimleri demografik faktörlere göre kısmen farklılaşmakta iken; yurt dışı deneyimi ve yabancı kültürlere bakış açısına göre ise tüketicilerin etnosentrik eğilimleri farklılaşmaktadır. Ayrıca üniversite öğrencilerinin etnosentrik eğilimleri ile hızlı tüketim mallarında yerli marka tercih ve algısı arasında pozitif yönlü doğrusal bir ilişki olduğu görülmüştür.
İnsan kaynakları yönetiminde örgütsel değişim açısından sosyal medyanın etkileri

Bu yüksek lisans tezinde anket çalışmasına dayalı olarak seçilen sağlık, eğitim, finans ve hizmet sektörlerindeki örneklem grupları esas alınmak suretiyle sosyal medyanın insan kaynakları yöneticilerini, çalışanları ve örgüte ne ölçüde etki ettiğinin araştırılması hedef alınmıştır. Literatür araştırmasında insan kaynakları yönetimi ve örgütsel değişim ile ilgili çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Fakat sosyal medyanın yönetici, çalışan ve örgüte etkilerini araştıran kısıtlı sayıda çalışma mevcuttur. Bu çalışmada veriler anket yöntemi ile toplanmıştır. Anket'te sosyo-demografik sorular ile bireyin yaş, cinsiyet v. s. belirlenirken sosyal ağ kullanma sıklığı, hangi amaçla ve hangi sosyal ağlara üye olduklarını ölçen sorular ile bireye ve örgüte sosyal medyanın etkisini ölçen 5'li likert tipinde 40 sorulu araştırma ölçeği ile içinde seçenekli sorularında bulunduğu 11 adet soru toplam da 51 soru 266 yönetici ve çalışana uygulanmıştır. Mail yoluyla ve yüz yüze görüşme sonunda toplanan veriler SPSS 20 programında değerlendirilmiştir. Sonuç olarak; yapılan bu çalışmayla sosyal medyanın insan kaynakları yöneticilerine ve çalışanlarına olumlu etkileri bulunmuştur. Dolayısıyla sosyal medya etkileşim ve paylaşımı canlı tutan bir mekanizmadır. Böylece performansı yüksek, verimli insan kaynağının örgüte sağlayacağı değişim de olumlu olacaktır.
Ekonomik gelişme açısından kaliteye yaklaşımlar

TÜRKÇE ABSTRAKT Endüstriyel alanda bütün dünyada etkili olan kalite hareketi, artık, işletme sahiplerini, yönetim açısından faaliyet gösterdikleri sektördeki işlerini yeniden yapılandırmak zorunda bırakmakta, değişim ve gelişmeye itmektedir. Bunun neticesinde ise, ister mal, ister hizmet olsun ürünün kalitesi; ilk defasında ve her defasında istenilene olan uygunluk derecesi kanıtlanmakta, hatalı üretimden kaynaklanan tekrar işleme sürecinden geçirme azalmakta, dolayısıyla üretkenlik artarken maliyet düşmektedir. Üretimi bir defada doğru gerçekleştirmek, üretim başında hatalı bir ürünü düzeltmekten daha ucuza mal olmaktadır. Bu mantık çerçevesinde kavram olarak kalite sürekli gelişmeyi hedefleyen disiplinli ve sistematik bir yaklaşım gerektirir. Kalite; bir ürün ve/veya hizmetin, o ürün ve/veya hizmetin son kullanıcısı olan müşteri tarafından tanımlanmış, ihtiyaç ve beklentilerin karşılanma derecesidir. Kalitenin esas aldığı müşteri tatmini veya memnuniyeti ürün ve/veya hizmetin sunduğu performansın mükemmellik derecesinden, üstün performans ise müşteri memnuniyeti doğrultusunda motive olmuş takım çalışmasını esas alan katılımcı bir yönetim anlayışından gelir. Bu bağlamda, Toplam Kalite Yönetimi yeni bir program olmayıp, bir yönetim felsefesidir. Her ne kadar önceleri başarısız olmuşsa da eskisi gibi olma kavramından öte buluşsal bir yönetim anlayışıdır, çünkü sürekli iyileştirme ve gelişmeyi hedef alır ve her şeyden önce uzun vadelidir. İşletme içi ve dışı problemlerin tanımlanması ve çözümüne yapısall ve disiplinli bir yaklaşım olup; bu yaklaşımın çeşitli sloganların aksine yönetimin karar alma uygulama mekanizması ile kavranmasının sağlanmasıdır. Bu yüzden organizasyon yapısında yukarıdan aşağıya; üst yönetimden alta belirlenmiş, kısa vadeden çok uzun vadeli yaklaşımları ele alan sadece kalite kontrol yöntemlerinin inisiyatifine bırakılmamış, belirlenmiş gerekliliklerin sağlanması ile desteklenmiş bir kalite anlayışı olup, şartlar karşısında anında belirlenmiş bir hareket tarzı olmanın aksine kalıcı bir çözüm ve işletme yönetimleri için bir hayat tarzıdır.
Bilgi teknolojileri ile örgüt kültürü etkileşimi: Bir araştırma

Bilginin işlenmesi, saklanması ve paylaşımını sağlayan bilgi teknolojilerinin insan hayatını her yönden etkilediği herkesçe çok açık bir şekilde görülmektedir. Sosyal, kültürel ve ekonomik yaşamın temel kurumlarından biri olan işletme örgütleri de teknolojik gelişmelerin yarattığı bahse konu değişim sürecinden nasibini almaktadır. Bilgi teknolojilerinde meydana gelen bu hızlı gelişmeler örgütlerin yapısını ve bu yapı içerisinde yer alan insanları, süreçleri, işlevleri özetle örgütsel yaşamı değişime zorlamaktadır. Bu ana fikre dayalı olarak geliştirilen araştırma modeli kapsamında çalışmanın ana hipotezi 'çalışanların bilgi teknolojilerini kullanım düzeyleri onların örgüt kültürü algılama düzeyleri üzerinde etkilidir' şeklinde ifade edilmiştir. Araştırma evrenini İstanbul Sanayi Odası'nın 2012 yılı verilerine dayalı olarak 2013 yılında açıklamış olduğu İSO- 100 listesinde yer alan ve İstanbul ilinde faaliyet gösteren işletmelerde çalışan ve beyaz yakalı olarak tabir edilen bilgi işçileri oluşturmuştur. Çalışma kapsamında ana hipotez ve bu ana hipoteze bağlı 24 alt hipotez test edilmiş, neticede BT kullanımına ait dört boyut ile örgüt kültürüne ait sekiz boyut arasında anlamlı ilişkilere ve etkilere rastlanmamıştır. Elde edilen bu sonuç bilgi teknolojilerinin performans, verimlilik, kar gibi örgütsel faktörler üzerine doğrudan etkisi bulunmadığını ileri süren çalışmaları destekler niteliktedir. Kültürel değişim ve gelişimin bir tarihsel süreç içerisinde ve yavaş şekilde gerçekleştiğini ileri süren kültürel yaklaşımları dikkate aldığımızda, çok hızlı bir değişim ve gelişim özelliği gösteren bilgi teknolojilerinin örgüt kültürünü de aynı hızda etkilemesini ve değiştirmesini beklemek, bu çalışmanın sonucunun gösterdiği gibi, çok da gerçekçi bir beklenti olmayabilir. Benzer şekilde; elde edilen bu sonuç çok farklı özellik, işlev ve kullanım alanlarını ihtiva eden bilgi teknolojilerinin tek bir 'BT' kavramı altında incelenmesinin de doğru bir yaklaşım olmayabileceğini düşündürmektedir. İlave olarak; örgüt kültürünü oluşturan dört temel faktör arasında bulunmayan bilgi teknolojilerinin, bu özelliği sebebiyle, bu temel faktörler üzerine olan etkileri vasıtasıyla örgüt kültürü üzerindeki dolaylı ve/veya aracı etkilerinin araştırılmasının daha doğru bir yaklaşım olacağı değerlendirilmektedir.
İnsan kaynakları yönetimindeki performans ölçüm ve değerlendirme sisteminin örgütsel adalet bağlamında değerlendirilmesi

Şiddetli rekabetin var olduğu günümüzde örgütlerin rekabet edebilmeleri, verimliliklerini arttırabilmeleri ve hayatta kalabilmeleri için etkili bir performans değerlendirme sistemi uygulamaları gerekmektedir. Performans değerlendirme sisteminin etkili olabilmesi de çalışanların bu sistemi nasıl algıladıkları ile doğrudan ilişkilidir. Örgütsel adalet algısı yüksek olan bir çalışanın en üst düzeyde üretkenlik göstermesi beklenir. Bu sebeple çalışmamızın ana amacı, çalışanlar nezdinde örgütsel adalet algısı ile performans arasında anlamlı bir ilişkinin olup olmadığını ortaya koymaktır. Çalışmanın amacını gerçekleştirmek için nicel araştırma yöntemlerinden anket yöntemi uygulanmıştır. Anket yöntemi neticesinde ulaşılan veriler SPSS 22 paket programı ile ölçümlenmiştir. Bu çalışma merkezi İstanbul'da bulunan nakliye, depolama, dağıtım ve inşaat gibi dört farklı sektörde faaliyet gösteren A Şirketler Grubu'nun Konya'daki inşaat sektörü çalışanları üzerinde gerçekleşmiştir. Araştırmaya 19 beyaz ve 134 mavi yaka olmak üzere toplamda 153 çalışan katılım sağlamıştır. Araştırma sonuçlarına göre örgütsel adalet algısı ile performans arasında pozitif ve orta düzeyde, örgütsel adalet algısının alt boyutlarından prosedürel ve dağıtımsal adalet algısı ile performans arasında ise pozitif ve zayıf düzeyde anlamlı ilişkilere ulaşılmıştır. Fakat etkileşimsel adalet algısı ile performans arasında çok zayıf ve pozitif bir ilişki düzeyi olsa bile istatistiksel bakımdan anlamlı bir ilişkiye rastlanılmamıştır. Ayrıca performans düzeyleri ortalamaları arasında demografik ve diğer istatistiki verilere göre çeşitli farklılıklar gözlemlenmiştir.
Occupatipnal segregation and gender wage differentials in Turkey

Türkiye'de Mesleksel Ayrımcılık ve Cinsiyet Bazlı Maaş Farklılaşması Bu çalışmada Türk işgücü piyasasında cinsiyete dayalı mesleksel ayrımcılık olup olmadığı araştırıldı. Meslek dağılımlarındaki eşitsizliğin derecesini ölçen üç ayrımcılık indeksi hesaplanarak kadın ve erkeklerin meslek dağılımlarının birbirinden farklı olduğu görüldü. 1988 Devlet İstatistik Enstitüsü Hane Halkı İşgücü Anketi verileri kullanılarak ayrıştırma metodu ile kadın ve erkek maaşları arasındaki fark meslekler arası ve meslek içi etkilere ayrıştırıldı. Maaş farklılığını açıklamada meslek içi etkilerin meslekler arası etkilerden daha önemli olduğu görüldü. Türk işgücü piyasasında mesleksel ayrımcılıktan ziyade maaş ayrımcılığı yapıldığı yönünde sonuçlar elde edildi. Anahtar- kelimeler: Mesleksel ayrımcılık, kadm işgücü, Türk işgücü piyasası, maaş farklılaşması, ayrıştırma
Tüketicilerin küresel markalara yönelik tutumlarını ve küresel marka tercihlerini etkileyen faktörler

Küresel marka sahip olduğu 'küresellik' özelliği nedeniyle bazı konularda diğer markalardan ayrılmaktadır. Ancak kavramsal açıdan küresel marka farklı ekoller tarafından farklı şekillerde tanımlanmaktadır. Akademisyenlerin bile tanımı üzerinde uzlaşı sağlayamadığı bu kavram tüketicilerin zihinlerinde ne şekilde yer almaktadır? Tüketicilerin bu markaları diğerlerinden ayırt edip edemedikleri küresel marka yazınını birçok açıdan özellikle de örneklem seçiminde etkileyebilecek bir konudur. Bu bağlamda araştırmada öncelikle tüketicilerin küresel markaları ne derece ayırt edebildikleri incelenmektedir. Sonrasında bu markalara yönelik tutumların ne yönde olduğu ve bu tutumların bu markaları tercih etme/etmeme konusunda ne derece etkili olduğu saptanmaya çalışılmaktadır. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de yaşayan 18 yaş ve üstü tüm tüketiciler oluşturmaktadır. Bu evrendeki gruptan örneklem seçiminin rassal yapılmasının zorluğu ve maliyeti araştırmanın en önemli kısıtıdır. Veri toplama tekniği ankettir. Anketlerden elde edilen veriler nicel analiz teknikleri ile analiz edilmiştir. Araştırmaya göre küresel markalara yönelik tutumlar, diğer markalara nazaran daha olumludur. Küresel markalara yönelik tutum ile küresel marka tercih istekliliği arasında pozitif bir ilişki vardır. Bu tutumları etkileyen faktörlerden bazıları ise bu markalardan beklenen fayda, küreselleşmeye yönelik tutumlar, küresel firma husumeti, tüketici etnosentrizmi, materyalizm ve dikey bireycilik olarak sıralanabilir. Ancak, tüketiciler küresel marka bilinç düzeyi düşük ve yüksek olarak sınıflandırıldığında, bulgularda bir takım farklılıklara ulaşılmıştır. Dolayısıyla, ileride yapılacak küresel marka araştırmalarında örneklem seçiminde bu husus dikkate alınmalıdır.
Basel II'nin Türk bankacılık sistemine etkileri

Uluslararası Ödemeler Bankası bünyesinde, 1974 yılında kurulan Basel Komitesi, bankacılık faaliyetleri ve bu faaliyetlerin düzenlenmesi ve denetlenmesihususunda tavsiye niteliginde metinler yayımlamaktadır. Bu metinler, uluslararası bankacılık normlarını olusturan önemli dokümanlar olarak kabul edilmektedir. Bu metinlerden en önemlileri, 1988 yılında yayımlanan Basel I ve nihai sekli verilerek 2004 yılında yayımlanan Basel II'dir. Basel II, üç yapısall blok üzerine kuruludur. Birinci yapısall blokta, bankaların maruz kaldıkları riskleri ölçmede kullanabilecekleri yaklasımlar önerilmekte ve sermaye yeterliligi tanımlanmaktadır. ikinci yapısall blok, denetim otoritesinin incelemesi sürecidir. Üçüncü yapısall blok, piyasa disiplini sağlam aya yöneliktir. Faydaları ve olumsuz etkileri ile Basel II, küresel ekonominin en önemli gündem maddelerinden biridir. Basel II'den en fazla gelismekte olan ülkelerin etkilenmesi beklenmektedir. YeniUzlası'nın baslıca olumsuz etkileri, uluslararası borçlanma ve kredi piyasaları üzerine olacaktır. Ancak, ortaya çıkacak olumsuz etkilerin sınırlı olacagını ileri süren arastırmalarda mevcuttur. Gelismekte olan bir ülke olarak Türkiye de Basel II'den fazlasıyla etkilenecektir. 2008 yılından itibaren uygulanması planlanan Uzlası'nın en önemli etkisi bankacılık sistemi üzerine olacaktır. Daha etkin bir risk yönetimi anlayısı ve sağlam bir bankacılık sistemi yaratması beklenen Basel II'nin, gelismekte olan ülkelerin borçlanma/kredi yapıları üzerinde bir takım olumsuz etkileri de olacaktır. Neticede Basel II, basta bankalar olmak üzere, tüm ekonomi açısından temelden özel çaba gerektiren yeni bir süreçtir.
Ertelenmiş vergiler ve ertelenmiş vergilerin finansal tablolara yansıtılması

Bu çalışmada ertelenmiş vergi uygulaması anlatılmış, ülkemizdeki mevcut durum incelenmiş, uygulaması konusunda bilgiler verilmiş ve finansal analizdeki önemi açıklanmaya çalışılmıştır. Ertelenmiş vergiyi doğru biçimde anlatabilmek için, öncelikle muhasebe karı ve vergiye tabi kar kavramları açıklanmıştır. Sonrasında sürekli ve geçici farkların tanımı yapılmıştır. Takip eden kısımda ertelenmiş vergi, indirilebilir ve vergilendirilebilir farklar gibi kavramlar ile birlikte Türkiye'deki vergi uygulamaları nedeniyle oluşan ertelenmiş vergiler açıklanmıştır. Vergi erteleme yöntemleri ve ertelenmiş verginin finansal analize etkisi ile çalışmanın teorik kısmı sona erdirilmiştir. Örnek uygulama ile beraber çalışmamızda teorik olarak verilen bilgilerin uygulamadaki yeri gösterilmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen sonuç, ertelenmiş vergi uygulamasınınmuhasebenin doğru bilgiler raporlama amacı doğrultusunda zorunlu olarak uygulanması gerektiğidir.
Sanayi işletmelerinde üretim kayıplarının birim maliyetler içindeki payı ve fiyat oluşumuna etkileri ve bir uygulama: Koza Teknik Yapı Gereçleri Sanayi ve Ticaret A. Ş.'de uygulama

Bu çalışmada, sanayi işletmeleri ve türleri, birim maliyeti oluşturan maliyet unsurları, üretim kayıplarının birim maliyetler içindeki payı ve fiyat oluşumuna etkileri incelenmiştir. Çalışmamızda üretim kaybı özellikle direkt hammadde ve malzemedeki miktar kaybı olarak ele alınıp, kullanılan hammadde ve malzeme ile üretimden çıkan sağlam hammadde ve malzeme miktarı arasındaki olumsuz farklar üretim kaybı olarak ele alınmıştır. Sanayi işletmelerinde karşılaşılan en önemli sorunlardan bir tanesi de bozuk mamul, kusurlu mamul, fire ve artık şeklindeki üretim kayıplarıdır. Bozuk mamuller, sanayi işletmelerinde çeşitli nedenlerden dolayı istenen kalite standartlara uygun olmayarak ortaya çıkan hatalı ürünlerdir. Bozuk mamullerin ek harcamalarla sağlam mamullere dönüştürülmesi işletme açısından ekonomik olmamaktadır. Kusurlu mamullerde istenilen kalite standartlarında üretilemeyen düşük kalitede, fiziksel, kimyasal ve teknik kusurları olan mamullerdir. Ancak kusurlu mamuller ekonomik sayılabilecek ek hammadde, işçilik ve genel üretim maliyetine katlanılması ile sağlam mamul haline getirilerek birinci ya da ikinci kalitede mamul olarak satılabilirler. Fireler, çekme, buharlaşma şeklindeki tamamen yok olan veya tamamen yok olmamakla beraber herhangi bir ekonomik değeri olmayan ve değerlendirilemeyen kayıplardır. Artıklar ise asıl mamul dışında oluşan hammadde ve yardımcı maddelerin döküntü, kırpıntı ve kalıntılardan oluşur. Üretim kayıplarını nitelik bakımından normal ve anormal kayıp olarak ayırırsak normal üretim kayıpları, üretim esnasında oluşması beklenen ve kabul edilebilir sınırlar içinde kalan kayıplardır. Anormal üretim kayıpları ise önceden tespit edilmiş normal üretim kaybı sınırlarını aşan üretim kayıplarıdır. Bozuk mamuller, kusurlu mamuller, Fireler ve artıklar normal ve anormal üretim kaybı şeklinde oluşabilirler. Üretim kayıpları işletmelerde verimliliği olumsuz yönde etkilerken mamul maliyetlerinin de yükselmesine neden olurlar. Günümüzde işletmelerin en büyük hedefleri sıfır hatalı mamuller üretmektir, böyle olunca da işletmenin verimliliği artarken, mamul maliyetleri de düşecektir.
Üretici işletmelerde iç kontrol ve iç denetim sistemlerinin değerlendirilmesi: Diyarbakır ili örneği

Üretim yapan işletmeler için iç denetim gittikçe önemli bir unsur olmaya başlamıştır. İç denetim unsuru gelişen teknoloji ve fırsatlar doğrultusunda geliştirilmeye çalışılan bir fonksiyon olmaktadır. Denetim kapsamının gelişmesi ve iç denetimin bu gelişme içerisinde vazgeçilmez bir unsur olarak yer edinmesi çalışması kaçınılmaz bir süreçtir. Üretici İşletmelerde İç Kontrol Ve İç Denetim Sistemlerinin Değerlendirilmesi: Diyarbakır İl Örneği adlı çalışma 4 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, iç denetim ve iç kontrol sistemlerinin temel bileşenlerine teorik olarak değinilmiştir. İkinci bölümde işletmelerde iç denetim sistemi ile ilgili kavramlara yer verilmiştir. Son iki bölümde ise üretim yapan işletmelerde anket çalışması yapılmış ve veriler sunulmuştur. Yapılan anket çalışmasında işletmelerin iç denetim ve iç kontrol faaliyetlerine sahip olup olmadıkları ve bu faaliyetin nasıl gerçekleştiği çalışılmıştır. İşletme yöneticilerinin iç denetim ve iç kontrol hakkındaki algıları ve bu algıların nelere göre farklılık gösterdiği ya da göstermediği araştırılmıştır. Ayrıca iç denetim faaliyetlerinin, yöneticiler ve çalışanlar arasında nasıl bir gelişme gösterdiği, iyileştirmelerin nasıl yapılacağı gibi durumlar incelenmiştir. Bu çalışmanın temel amacı, işletmelerdeki iç kontrol ve iç denetimin işletmeler açısından önemini ve gerekliliğini ortaya koymak ayrıca bu doğrultuda yapılan iyileştirmelerle işletmelerin performansının artacağını ortaya çıkarmaktadır. Diyarbakır İlinin Organize Sanayi Bölgesinde üretim yapan işletmelerde, işletme yöneticileri ve çalışanları arasında iç denetim ve iç kontrol sürecinin farkındalığını değerlendirmektir. Çalışmanın daha önce de belirtildiği gibi özgün yönü oldukça güçlü olup çalışmanın sonunda literatürdeki eksikliğin giderilmesinde büyük katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırma örneklemi olarak Diyarbakır ilinde üretim faaliyeti gösteren 280 işletme olarak belirlenmiştir. İşletmenin sadece yöneticileri ile çalışma yapılacaktır. Araştırmanın örneklemi; Basit Tesadüfi Örnekleme yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır. Diyarbakır İlindeki Organize Sanayi Bölgesinde üretim faaliyeti yapan 280 işletme göz önüne alınarak %5 güven aralığında anket yapılacak işletme sayısı 165 olarak belirlenmiştir. Araştırmada yapılacak anket sayısı Basit Tesadüfi Örnekleme yöntemi kullanılarak hesaplanacaktır. Araştırmada toplanan veriler SPSS paket programında analiz edilecektir. Verilerin test edilmesinde tanımlayıcı istatistikler ile değişkenler arasındaki ilişkiyi veya farklılığı test eden istatistik yöntemleri kullanılacaktır. Ayrıca kullanılan ölçeğin güvenirliliği, güvenilirlik analizi ile gerçekleştirilecektir. Araştırmada toplanan veriler SPSS paket programında analiz edilecektir. Verilerin test edilmesinde tanımlayıcı istatistikler ile değişkenler arasındaki ilişkiyi veya farklılığı test eden istatistik yöntemleri kullanılacaktır.