turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kalkınmada öncelikli illerin ekonomik etkinliklerinin veri zarflama analizi yöntemi ile değerlendirilmesi

Bu çalışmada 1995- 2000 yılları arasındaki dönemde Kalkınmada Öncelikli Yöreler kapsamında bulunan illerin ekonomilerinin etkin olup olmadığı incelenmektedir. İller bazında kamu yatırım gerçekleşmelerinin, teşvik belgeli yatırımların, toplam banka kredilerinin girdi olarak; GSYİH, teşviklerle yaratılan istihdam, açılan işyeri sayısı ve dış ticaret dengesinin ise çıktı olarak belirlendiği bu çalışmada, illerin oluşturduğu homojen yapıdan yola çıkılarak parametresiz bir etkinlik ölçüm metodu olan Veri Zarflama Analizi kullanılmıştır. VZA modellerinden çalışmaya en uygun olan Süper Aylak Tabanlı Model'in kullanıldığı çalışma DEA Solver Pro 4.1. lisanslı bilgisayar yazılımı ile analiz edilmiştir. 1995- 2000 yılları arasında, her bir yıl için göreceli olarak etkin olan il sayılarının etkin olmayan il sayılarından az olduğu tespit edilirken, 1996 yılının yıllar arasında en fazla etkin il yaratan ve yıllar itibariyle ortalama etkinlik değerleri eğrisinin zirve noktası olan yıl olduğu belirlenmiştir. Hükümetlerce uygulanan kalkınmada öncelikli il politikalarının, illerin ekonomilerini destekleyen ve rekabetçi yapılarına katkıda bulunan politikalar olarak yürürlükte olması beklenmektedir.
Bilişim sektöründeki firmaların örgütsel tasarımlama yaklaşımı çerçevesinde yenilik yapma eğilimleri

Bu çalışma Türkiye'de bilişim sektöründe faaliyet gösteren mekanik yapıdaki firmaların, örgütsel tasarımlama yaklaşımı çerçevesinde yenilik temelli olarak nasıl evrildiklerini anlamak üzere hazırlanmıştır. Bu yüzden örgütün yapısına ait biçimselleşme, merkezileşme, uzmanlaşma ve büyüklük dereceleriyle yenilik arasındaki ilişki incelenmiş ve bunların birbirleriyle olan etkilerine bakılmıştır. Niceliksel ve niteliksel yöntemlerin birlikte kullanıldığı alan araştırması sonuçlarına göre, bilişim sektöründeki firmaların yenilik yapma eğilimlerinin sadece uzmanlaşmaya ve profesyonelleşmeye bağlı olarak gerçekleşebileceği söylenebilir. Bu türden firmaların merkezileşme ve biçimselleşme derecelerinin yenilikle anlamlı yönde bir ilişki içerisinde olmadığı görülmüştür. Eşdeyişle, bilişim sektöründeki mekanik yapıdaki firmalar, biçimselleşme ve merkezileşme derecelerine bağlı olarak yenilik yapmamaktadırlar.
Farmers' awareness of emerging technologies: An inquiry into application of blockchain technology in cocoa bean food supply chain in Ghana

Kakao üretimi, gıda güvenliği ve ekonomisine yönelik kritik rolü ile bilinir. Tıpkı diğer mahsuller gibi, kakao da gelir üretir ve insanların çoğuna doğrudan veya dolaylı istihdam sunar. Kakao çekirdeklerinin ikinci lider üreticisi olan Gana, IMF tarafından Dünya Ekonomik Görünümü'nde 2019 dünyanın en hızlı büyüyen ekonomisi olarak seçildi. Bununla birlikte, kakao işindeki anahtar devler Gana, blockchain gibi yeni teknolojilerin uygulanması endişe duyduğunda geride kalıyor. Bu araştırma, şeffaflığı ve izlenebilirliği artırmak için çiftçilerin farkındalığını ve kakao tedarik zincirlerinde gelişen teknolojilerin kullanımını inceledi. Bu çalışmanın temel amacı, kakao çekirdeği gıda tedarik zincirinde blockchain uygulama teknolojisinin etkisini belirlemektir. Bu süreçte çalışma, kakao çiftçilerinin gelişmekte olan teknolojilerin varlığından ve blockchain teknolojisinin kakao üretiminde etik olmayan sorunların ele alınmasına nasıl katkıda bulunduğundan haberdar olduklarını değerlendirdi. Bu hedeflere ulaşmak için, ilgili çeşitli kaynaklardan ikincil bir veri kaynağı analiz edilmiştir. CBFSC'de blockchain teknolojisi uygulamasını araştırmak için hem nicel hem de nitel yöntemlerin kombinasyonu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular, kakao çekirdekleri çiftçilerinin gelişmekte olan teknolojilerden haberdar olduklarını ortaya koymuştur. Araştırma ayrıca blockchain teknolojisinin kakao çekirdeği gıda tedarik zincirlerinde oldukça etkili olduğunu ve saydamlık ve izlenebilirlik yoluyla kakao çekirdeği tedarik zincirindeki yaygın etik dışı faaliyetlerin azaltılmasına olumlu katkıda bulunduğunu buldu.
Örgütsel güveni etkileyen faktörler: Cinsiyetin ve medeni durumun etkisine yönelik bir meta analiz çalışması

Bu araştırma cinsiyet ve medeni durumunun örgütsel güvene etkisini belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Araştırma meta analiz yöntemine uygun olacak şekilde yürütülmüştür. Araştırmanın cinsiyet ve örgütsel güvenle ilgili kısmında 54 çalışma araştırmaya dahil edilmiş ve 27456 kişilik bir örnekleme; medeni durum ve örgütsel güvenle ilgili kısmında 17 çalışma araştırmaya dahil edilmiş ve 9230 kişilik bir örnekleme ulaşılmıştır. Cinsiyet ve örgütsel güvene dair meta analiz çalışmasında yayın türü, eğitim kademesi, bölge gibi moderatörler yer almıştır. Araştırmanın sonucunda cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir sonuç ortaya çıkmadığı ortaya çıkmıştır. Moderatör değişkenler açısından ise yayın türüne bakıldığında makale grubunda erkek katılımcılar lehine bir sonuç çıktığı, eğitim kademesine bakıldığında ilkokul, üniversite ve karma gruplarında yine erkek katılımcılar lehine bir sonuç çıktığı, bölgelere göre bakıldığında Akdeniz, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu gruplarında erkek katılımcılar lehine bir sonuç çıktığı görülmüştür. Yine çalışmada yer alan medeni durum ve örgütsel güvene dair meta analiz çalışmasının sonuçlarına bakıldığında evli katılımcılar lehine anlamlı bir sonuç ortaya çıkmıştır. Moderatör değişkenler açısından ise yayın türünde tez grubunda evli katılımcılar lehine bir sonuç çıktığı görülmüştür.
Teknik tekstil endüstrileri: nonwoven kumaş örneği ve Gaziantep'in durumu

'Teknik tekstiller' kavramı ilk ortaya çıktığında sadece endüstriyel amaçlı tekstil malzemeleri için kullanılan bir ifade iken şu an geniş bir sektörü temsil eden bir kavrama dönüşmüştür. 130 milyar $'lık bir piyasa ve yüksek bir katma değer ile birçok ülke ve yatırımcının tercih ettiği bir sektör haline gelmiştir. Yıllar geçtikçe, teknolojinin de gelişimiyle, teknik tekstil üretiminde ve uygulama alanlarında büyük çapta artma olmuş; çok farklı özelliklere sahip lifler üretilmeye başlanmıştır. Teknik tekstiller, önceleri askeri ve sportif giysilerde kullanılmış; sonraları moda tasarımcılarının bu malzemeleri koleksiyonlarına taşımalarıyla, yüksek teknolojik tekstiller, günlük giysilere de adapte edilmeye başlanmıştır. 90'lı yıllardan sonra elektronik ürünlerin giysilerimize entegre edilmesiyle birlikte teknik tekstil üretimi yeni bir boyut kazanmıştır. Endüstriyel tekstil malzemesi üreticileri, moda tasarımcıları, tekstil sanatçıları ve bilim adamlarına kadar alanında uzman birçok kişinin katılımıyla teknik/akıllı malzemeler alanında yeni ürünler ortaya konmaktadır. Bu çalışmada, teknik tekstil piyasasının genişliği ve üretim açısından önde yer alan ülkelerdeki durumunun ne aşamada olduğu, gelecekte piyasanın ulaşacağı seviye ve ülkemizdeki durum hakkında veriler bir araya getirilerek sektörün genel bir bakış açısı ile değerlendirme imkanı sunmaya çalışılmıştır. İlk olarak teknik tekstil kavramları açıklanmış, daha sonra teknik tekstil sınıflamaları üzerinde durulmuştur. Dünya genelinde trend bir sektör haline gelen bu alanda genel durum ve ülkemizin durumu ortaya konmaya çalışılmış, iktisadi açıdan piyasa yapısı analiz edilmeye çalışılmış, yoğunlaşma ve Herfindal ve Hirschman endeksleri uygulanarak sektör yapısı hakkında daha net veriler ortaya konmuştur. Gaziantep'teki firmalar üzerinde yapılan bu endüstri yapısı değerlendirmesinden sonra firmaların mevcut durumlarını değerlendirmek için Swot analizi yapılmıştır.
Belediyelerde stratejik planlama uygulamaları üzerine bir araştırma 'Küçükçekmece Belediyesi örneği'

Dünyada yaşanan gelişim ve değişim süreci sonrasında Yeni Kamu Yönetimi Anlayışı olarak adlandırılan bir sürece başlanmıştır. Stratejik planlama kavramı bu süreçte kamu kurumları için yenilikçi ve etkin bir yapı oluşmasında katkıda bulunacak araçlardan biri olarak gündeme gelmiştir. Birtakım yasal düzenlemelerle kurumlara zorunlu olarak getirilen stratejik planlama kurumsal anlamda gelişmeyi ve etkinliği oldukça ileri düzeye taşımıştır. Ayrıca ülkemizde yaşanan ekonomik krizler, siyasi sorunlar ve bürokrasinin aşırı hantallaşması sonucu yaşanan kamu maliyesinde ve personel sisteminde yaşanan kriz, stratejik planlama çalışmalarına zemin hazırlamıştır. Türkiye'de yeni kamu yönetimi düşünce ekseninde, kamu yönetimi ve dolayısıyla yerel yönetimlere yönelik güçlendirme çabaları 2002 yılından sonra hızlanmıştır. Bu doğrultuda, stratejik planlama uygulamasının yasal altyapısını 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu oluşturmaktadır. Kanun, stratejik yönetim ve performans esaslı bütçeleme sistemi üzerine önemli yenilikler getirmiştir. 2003 yılından beri yapılan reformlar ile stratejik planlama olgusu kamu idarelerinde ve dolayısı ile yerel yönetimlerde her ne kadar içselleştirilmesi sağlanmaya çalışılsa da; uygulamada birçok sorun ile karşı karşıya kalınmıştır. Belediyelerde Stratejik Planlama ve uygulamalarını konu eden ve örnek ilçe konu edinen bu çalışmada öncelikli olarak yerel yönetim sistemi içindeki belediyeler sınıflandırılmış, büyükşehir belediye sistemi ele alınmış ve belediyelerde stratejik planlama, amacı, yasal dayanakları, uygulamadaki faydaları ve zorlukları, stratejik planlama süreci detaylı olarak incelenmiştir. Bu doğrultuda stratejik planlama uygulamalarının yasal düzenlemeler ile birlikte getirdiği değişimin ve gelişimin İstanbul'da Küçükçekmece Belediyesi 2015- 2019 Stratejik Planı örneğinde ele alınması hedeflenmiştir. Küçükçekmece Belediyesi' stratejik plan değerlendirilmesi yapıldıktan sonra farklı bir çalışma örneği olarak Kanada'nın Ontoria bölgesindeki London kentinin 2015- 2019 Stratejik Planı ele alınmıştır. Ülkemizde ve Avrupa'da oluşturulan Stratejik Planların birbirleriyle benzerlik taşıması ve amacına ulaşması zor ya da mümkün olmayan hedefler barındırması nedeniyle temelde sağlam adımlarla hazırlanan teknik bir stratejik plan çalışması incelenmek istenmiştir. Bu anlamda ulaşım, şehircilik ve toplumsal refah anlamında prensiplerini belirleyen ve ödün vermemek adına sistemli ve planlı çalışma anlayışını benimseyen kültürel mirasına sahip çıkma konusunda değer oluşturan bir belediye olarak London Belediyesi seçilmiştir. Nihai olarak; Küçükçekmece Belediyesi'nde 2015- 2019 dönemi için hazırlanan ve uygulanmakta olan stratejik planlamanın aşamalarının belirlenen amaç ve hedeflere ulaşmadaki rolü ve kurumsal anlamda kattığı değer değerlendirilmeye çalışılmıştır. Küçükçekmece Belediyesi'nde mevcut durumunun betimlenmesi ile birlikte Stratejik Yönetim Şefliği ve Birim Temsilcileri ekibi ile yapılan yüz yüze görüşmelerden elde edilen bulgulara yer verilmiştir.
İnternet reklamlarının satın alama davranışları üzerindeki etkileri ve bir uygulama

Küreselleşmenin getirmiş olduğu unsurlardan internettir. Günümüzde internet olmaksızın insanların deyim yerindeyse adım atamadıklarını söyleyebiliriz. İnternetin sağladığı avantajlar oldukça fazladır. Fakat bizi ilgilendiren kısım internet alışverişidir. İnternet, Klasik medyalarla karşılaştırıldığında daha düşük maliyet, rekabet aracı, esnek, interaktif, bilgilendirici, zaman tasarrufu ve direkt hedef kitlesine ulaşımına imkan sağlamaktadır. Son yıllarda internette reklamların yayılması güçlü bir iletişimin oluşmasına neden olmaktadır. Firmaların ürün ve hizmetlerinin tanıtılması ve satışları için önemli bir araçtır. Bu tezde, internet reklamlarının satın alma davranışı üzerindeki etkisi incelenmiştir ve anket yoluyla elde edilen veriler spss 16 program yoluyla değerlendirilmiştir. Bu tez 29 sorudan ve toplam 1 ana ve 5 alt hipotezden oluşturulmuştur. Betimsel istatistik ve One Semple Kolmogro, person, Friedman testi yöntemleri kullanılmaktadır.
Duygusal emek davranışlarının sağlık çalışanlarında iş sonuçlarına etkileri

Duygu gösterimlerini örgüt tarafından belirlenen standartlara uygun hale getirme sürecinde çalışanlarca harcanan çaba olarak tanımlanan duygusal emek kavramı, müşterilerle birebir iletişim halinde olan sağlık çalışanlarında çok daha önemlidir. Bu araştırmada, sağlık çalışanlarında duygusal emek kavramının, iş sonuçlarına etkileri araştırılmıştır. Bu amaca bağlı olarak, öncelikle duygusal emek kavramının öncülleri araştırma kapsamına alınmıştır. Bu kapsamda, müşteri etkileşim beklentileri, denetleyici desteği, iş arkadaşları desteği ve duygusal emek sergileme kuralları araştırılmıştır. Duygusal emek kavramının, iş sonuçlarına etkileri araştırmasında ise mesleğe duygusal bağlılık, mesleği bırakma niyeti, tükenmişlik düzeyleri ve müşteri hizmetleri performansı üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde öncelikle duygusal emek kavramı üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde duygusal emek kavramının öncülleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde duygusal emek kavramının alt boyutları irdelenmiştir. Dördüncü bölümde, duygusal emek davranışlarının sonuçları kapsamında, tükenmişlik, mesleğe duygusal bağlılık, mesleği bırakma niyeti ve müşteri hizmetleri performansı değişkenleri incelenmiştir. Beşinci bölümde ise araştırma bölümü yer almaktadır. Anketimiz Konya ilinde sağlık sektöründe hizmet sunan Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi, Konya Numune Hastanesi, Meram Eğitim Araştırma Hastanesi ve Akşehir Devlet Hastanesinde görev yapan toplam 353 sağlık çalışanı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonucunda duygusal emek öncüllerinden müşteri etkileşim beklentileri, denetleyici desteği ve iş arkadaşları desteği, duygusal emek davranışı üzerinde pozitif yönde etkiye sahip bulunmuştur. Duygusal emek sergileme kurallarının duygusal emek davranışı üzerinde anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir. Araştırmanın temel hipotezi, duygusal emek davranışlarının iş sonuçlarına etkilerinin incelenmesi üzerine kurulmuştur. Bu kapsamda ilk iş sonucu değişkeni, tükenmişlik sendromu incelenmiştir. Duygusal emek, tükenmişlik üzerinde negatif yönde etkili bulunmuştur. İş sonuçlarından diğer değişkenler, meslekten ayrılma niyeti, mesleğe duygusal bağlılık ve müşteri hizmet performansı değişkenleridir. Buna göre, duygusal emek, meslekten ayrılma niyeti ve mesleğe duygusal bağlılık üzerinde negatif, müşteri hizmet performansı üzerinde pozitif yönde etkiye sahip bulunmuştur. Değişkenlere ilişkin alt boyutlar ve diğer demografik değişkenlere ilişkin farklılıklar araştırmada tartışılmaktadır.
Çevre korumada biliş ve tutum: Eskişehir Organize Sanayi çalışanlarına yönelik Uygulama

Danışman: Prof. Dr. Nuray GİRGİNERİnsanoğlunun doğal ortamı olan çevre ile ilgili sorunlar, ilk çağlardan bugüne mevcuttur. İnsan eliyle yapılan kirlilik ve tahribat, doğal ortamı yok olma boyutuna getirmiştir. İnsanoğlunun çevreye karşı duyarlı ve bilinçli davranışlar içinde olması, yapılan yanlışların bizlere ileride çevre bilincini oluşturup davranış olarak sergilemesi ve günlük davranışlarının çevre üzerinde yaratacağı etkiler hakkında bilgi sahibi olması için çevre eğitimin gereklidir. Çevre ve sorunları, araştırmacılar tarafından da yoğun şekilde çalışılan bir alandır. Literatürdeki çevre ve sorunlarına yönelik çalışmalarda daha çok öğrencilerin ve öğretmenlerin çevreye yönelik farkındalıkları ve tutumları incelenmiş, yetişkin bireyler olarak çalışma hayatında yer alanlara yönelik özellikle çevre ve sorunları hakkındaki biliş düzeylerinin incelendiği herhangi bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu araştırmada çalışanlarının çevre konusundaki mevcut bilgi ve bilinç düzeyleri incelenerek insanların çevre koruma konusunda farkındalık sahibi olmaları ve gelecek kuşaklara daha yaşanabilir bir çevre bırakabilmek için çözüm önerileri geliştirmek amaçlanmıştır. Bu çerçevede literatürden alınan ve araştırmanın amacına uygun olarak geliştirilen bilinç düzeyi ölçeği ve bilgi düzeyi soruları Eskişehir Organize Sanayi Bölgesi'nde görev yapan 524 çalışana uygulanmıştır. Çalışanların çevre korumaya yönelik algılarının gruplandırılması amacıyla 25 maddeden oluşan BDÖ, Açıklayıcı Faktör Analizine tabi tutulmuştur. AFA ile elde edilen 5 faktörün çok boyutlu bir yapısall model oluşturup oluşturmadığı Doğrulayıcı Faktör Analizi ile incelenmiştir. Yapısal geçerliliği belirlenen model, çeşitli demografik özelliklere göre farklılıklarının belirlenmesi amacıyla karşılaştırma analizlerine tabi tutulmuştur. Verilerin analizleri sonucunda; yaş değişkeni itibariyle bireysel sorumluluk bilinci boyutunda, genel çevre problemleri hakkında farkındalık ve çevre sorunlarının farkındalığına yönelik tutum boyutlarında tecrübeli çalışanların algılarının pozitif yönde daha yüksek olduğu görülmüştür. Eğitim düzeyi açısından ise bireysel sorumluluk bilinci ve çevre sorunlarının farkındalığına yönelik tutum boyutlarında lise mezunlarının lisans mezunlarına kıyasla algılarının daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışma sonucunda çalışanların bilgi düzeylerin iyi olmasına karşın bilinç düzeyinin genç yaştaki çalışanlarda daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Çalışanların çevre konusunda sahip olduğu bilgi düzeylerinin incelendiği çalışmadan elde edilen bulguların gerek çalışanlar gerekse diğer bireyler tarafından değerlendirilmesinin, toplumda olumlu değişim ve iyileştirmelerin oluşumuna katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Otel işletmelerinde müşteri şikayetlerinin değerlendirilmesi, hizmet kalitesi algısı ve müşteri sadakati üzerine etkisi

Otel işletmelerinin müşteri şikayetlerinin değerlendirilmesinde başarılı olması, sundukları ürünlerin kalitesi açısından oldukça önemlidir. Günümüzde ürün çeşitliliğinin yanı sıra, hizmet ve düzenlemelerde de çeşitlenme görülmektedir. Bu durum rekabeti artırırken işletmelerin hizmet ve kalite gibi müşteri memnuniyetini artıracak ve sadık müşteriler kazandıracak rekabet araçlarına önem vermelerine yol açmaktadır. Günümüzde bir otel işletmesinin rekabette ön plana çıkmasını sağlayacak en önemli unsurların başında müşteri şikayetlerinin etkin ve hızlı bir şekilde çözülmesi, kaliteli hizmetler sunmak ve sadakati artırıcı düzenlemeler yapmak gelmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde şikayet kavramı, şikayet süreci ve düzeyleri, şikayet eden müşterilerin özellikleri, şikayetçi tipleri, şikayet toplama yöntemleri ve şikayet yönetimi konusuna ilişkin bilgi aktarılmıştır. İkinci bölümde, hizmet kalitesi ve sadakat kavramları üzerinde durulmuş ve bu kavramların arasındaki ilişkiden bahsedilmiştir. Çalışmanın uygulama kısmında ise, İstanbul'da bir otel işletmesinde konaklayan yerli müşterilerden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Müşteri şikayetlerinin değerlendirilmesinin hizmet kalitesi ve müşteri sadakatine etkisini ölçmek amacıyla veri toplama yöntemlerinden anket tekniğinden yararlanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, müşterilerin şikayetleri otel yönetimi tarafından doğru ve zamanında değerlendirildiğinde ve personelin şikayetleri dinlemesi ve çözümü hakkında bilgi vermesi müşterilerin işletme ile ilgili görüşlerini olumlu yönde değiştirmektedir. Müşterilerin şikayetlerin dikkate alınmasına bağlı hizmet kalitesi algıları da olumlu yönde değişmekte yani müşterilerin gözünde otelin sunduğu hizmetlerin kalitesi artmakta ve bu müşterilerin şikayetlerinin dikkate alınmasına bağlı olarak otele karşı sadakatleri de artmaktadır. Müşteri şikayetlerinin değerlendirilmesinin hem hizmet kalitesine algısını hem de müşteri sadakati konularında pozitif etkileşim olduğu katılımcı grubun araştırma sorularına verdikleri cevaplardan tespit edilmiştir. Ancak bu etkinin sadakat boyutunda daha yüksek olduğu görülmektedir.
Örgütsel tutumların çalışan davranışına etkisinin incelenmesine ve analizine yönelik bir çalışma

Bu doktora tezi temel olarak örgütsel tutumlar arasındaki karşılıklı ilişkileri ve bu ilişkilerin çalışan davranışlanna muhtemel etkilerini incelemektedir, örgütsel tutumlar üç başlık altında incelenmektedir; işe ilgi, iş tatmini ve kuruma bağlılık. İşe ilgi, çalışmanın kişinin hayatındaki önem derecesi olarak tanımlanmaktadır. Bazı kişiler, çalışmayı hayatlannın önemli bir parçası olarak görürken, diğerleri için çalışmak çok anlamsız gelebilir, işe ilgi, tutumun bilişsel yönü ile iüşkilendirilmektedir. Diğer taraftan, iş tatmini, kişinin işinden aldığı zevk olarak tanımlanmaktadır. Farklı çalışanlann işlerinden çeşitli beklentileri söz konusudur... ve çeşitli işler beklentileri farklı düzeylerde karşılamaktadırlar. Bu nedenle bazı çalışanlar işlerinden tatmin sağlarken, diğerleri üstlendikleri görevlerden tatminsizlik duyarlar, iş tatmini, tutumlann duygusal yönü ile ilişkilendirilmektedir. örgütsel tutumlann üçüncü kavramı olan kuruma bağlılık çalışanlann işverene ya da kurumun kendisine sadakatini ifade etmektedir. Meyer ve Ailen Kuruma bağlılığı üç boyutta tanımlamaktadır. İlk boyut olan duygusal bağlılık çalışanlann kurumun hedeflerini duygusal olarak benimsemelerini ifade etmektedir. İkinci boyut olan kronik bağlılık kişilerin işlerinden aynlmalan halinde karşı karşıya kalacaktan somut ve soyut maliyetler ile ilişkilendirilmektedir. Üçüncü boyut, normatif bağlılık, çalışanlann kendilerinin kurumda kalmaya zorunlu hissetmelerine neden olan sorumluluk duygusuna bağlanmaktadır. Bir bütün olarak kuruma bağlılık ise, tutumlann davranışsal yönü ile ilişkilendirilmektedir.
Teknoloji ve Emek: Türkiye'de otomobil sektörü

Bu tezde, kapitalist dünyada 1980'li yılların ortalarından itibaren hızla yaygınlaşan Japon tarzı esnek üretim modelinin eleştirel bir incelemesi yapılmaya çalışılmıştır. Tezin birinci bölümünde, esnek üretimi, ait olduğu kapitalist üretim ilişkileri bağlamından kopuk bir tarzda ele alan ve esas olarak bir 'olumlu yenilikler katalogu' biçiminde sunan yaklaşımların genel olarak birbirleriyle Örtüşen savları özetlenmektedir. İkinci bölümde Japon modelinin teknik ve organizasyonel boyutları ayrıntılı bir şekilde incelenmektedir. Bu bölümün bulguları, esnek üretim organizasyonunun, işletme yazınında ileri sürülenlerin aksine, çalışanların vasıf düzeylerini yükseltmediğini; üretim ve emek sürecinin 'rasyonelleştirilmesine' dönük Taylorist pratikleri derinleştirdiğini; iş yoğunluğunu ve çalışma temposunu artırdığını ve emeğin denetiminde işçilerin kendilerini de devreye sokan yeni mekanizmalar geliştirdiğini ortaya koymaktadır. Emek sürecinin salt teknik bir süreç olarak çözümlenemeyeceği, zira üretim noktasında kurulan ilişkilerde, teknik/organizasyonel faktörler kadar, üretim noktasını çevreleyen ve/veya onunla içice geçmişş toplumsal, iktisadi ve siyasal faktörlerin de rol oynadığı varsayımıyla, üçüncü bölümde, Japon sermayedarlarının emek süreci denetiminde ulaştığı 'başarı'ya, şirket güdümlü sendikalar, 'esnek' iş yasaları ve öznel kriterlere dayalı performans değerlendirme sistemi ışığında açıklama getirilmektedir. 131 Türkiye'de esnek imalat organizasyonlarının ortaya çıktığı 1990 'lan önceleyen tarihsel konjonktürün kısa bir tasviri ile başlayan dördüncü bölümde ise, Japon tarzı esnek üretimin Türkiye'deki örneklerinden biri olarak, Japon menşeli bir otomobil fabrikasında yapılan saha çalışmasının bulguları sunulmaktadır. Bulgular, genel olarak, incelenen esnek imalat örneğinin işçileri daha vasıflı hale getiren bir dinamik içermediğini; iş yoğunluğunun ve esnek çalışma düzeninin işçilerin başlıca rahatsızlık kaynakları arasında yer aldığım ve işçilerin, ekip çalışmasını ve iş rotasyonunu kendilerine yönelik daha fazla çalıştırma ve baskı uygulama mekanizmaları olarak gördüklerini ortaya koymaktadır. 132