turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Üretim planlamasında doğrusal programlama ve bir tekstil işletmesine uygulama

İşletmeler kıt kaynaklan en verimli şekilde kullanarak gelirlerini arttırmak amacıyla üretimi belli bir plan ve program çerçevesinde gerçekleştirmelidirler, üretim planlamasında kullanılacak olan en etkili yöntemlerden birisi olan doğrusal programlama tekniği, örnek olarak seçilen bir tekstil işlemesine uygulanmıştır. Bu çalışmada amaç bu yöntemin üretim planlaması aracı olara kullanılmasından elde edilen faydaları örnek olarak seçilen tekstil işletmesinde ortaya çıkarmaktır. Dokuz çeşit mal üreten ve üç ayrı bölümden oluşan işletmede, belli makina kısıtları altında maksimum karı veren üretim kombinasyonunun tesbiti amaçlanmıştır. çalışmanın sonunda ise işletmenin iki tip ürün üreterek en yüksek kara ulaşabileceği sonucu elde edilmiştir. işletmede ele alınan bir yıllık dönemde, 2.241. 200 metre Epengle ve 2.377. 600 metre Serj 24 ürününden üreterek toplam 2.238.900. 000 TL. kar edebileceği hesaplanmıştır. İşletmenin üretim planındaki bir takım aksaklıkların da ortaya çıkmasını sağlayan bu çalışma ile işletmeye uzun ve kısa dönemde üretim planlaması hususunda yardımcı olabilecek bazı önerilerde bulunulmuştur. 148
Küreselleşme sürecinde bilişim sistemlerinin yapısal ve işlevsel değişimi: Türkiye'de elementer sigortacılık sektörü üzerine bir araştırma

Günümüzde bilgi ve bilgi teknolojisi önemini ve etkisini her geçen gün daha fazla hissettirmektedir. Küreselleşme süreci ile birlikte değişen yeni hizmet üretimi anlayışı, bilişim teknolojileri ile bilgiyi daha hızlı ve etkin kullanan şirketlerin rekabet avantajı elde etmelerini sağlamıştır. Bilişim teknolojileri ve teknoloji yönetimi ile ilişkili gelişmeler, her ülkede olduğu gibi Türk şirketleri tarafından da takip edilen stratejik bir unsurdur. Hizmet sektöründe faaliyet gösteren elementer sigorta şirketleri, bilginin ekonomik bir değer olarak yönetilebilmesi için kendilerine uygun bilgisayar donanımları kullanmakta, yazılım ve ağ sistemleri ile sigortacılık sistemlerinin sürekliliğini sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında, Türkiye'de elementer sigortacılık sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin bilişim sistemlerinin yapısı ve bu sistemlerin işlevsel değişimi karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmada, elementer sigortacılık sektöründe bilişim teknolojilerinin kullanımı ve işletme fonksiyonları üzerindeki etkilerinin güçlü olduğu ve bu sistemleri kullanan şirketlerin, pazar payı, marka değeri ve kurumsal yönetim ilkeleri açısından avantaj elde ettikleri görülmüştür.
Weberci bürokratik organizasyon anlayışının çağdaş bir değerlendirmesi

Bu çalışmada Bürokrasi Kavramı ve yapısı ele alınmakta ve Max Weber'in formüle ettiği bürokrasi teorisi ışığında değerlendirilmektedir. Klasik Yönetim Anlayışının oluşumuna kadar bürokratların siyasal yaşamda aktif olduğu bir yapıyı anlatmak için kullanılan bürokrasi kavramı, gerçek manasıyla ele alındığında devlet olgusuyla ortaya çıkmıştır. Çalışmamızda bürokrasi kavramı ile ilgili tanımlamalara yer verilmiştir. Bürokrasinin gelişimi tarihi boyutlarıyla ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bir diğer ifadeyle bürokrasi anlayışında meydana gelen değişiklikler ele alınmıştır. Çalışmamızın amacı bürokrasi kavramının çeşitli toplumlarda nasıl anlamlandırıldığı belirlemek ve hangi unsurların modern anlamda bürokrasi terimini hızlandırdığını, organizasyon yapısının çağdaş bürokrasiyi nasıl etkilediğini ortaya koymaktadır. Netice olarak bürokrasi kavramının toplumların kültürel, ekonomik, sosyal ve siyasal yapılarına göre değişik anlamlarda ve amaçlarda kullanıldığı sonucuna varılmıştır. Bu çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde bürokrasi kavramı, ikinci bölümde organizasyon yapısı son bölümde ise e-devlet kavramı çağdaş bürokrasi bağlamında ele alınmıştır.
Örgütsel sessizliğin işgören başarımına etkisi ve bir araştırma

Bu çalışmanın amacı örgütsel sessizliğin işgören başarımı üzerinde etkili olup olmadığını araştırmaktır. İşgörenlerin kasıtlı veya kasıtsız olarak sessiz kalma davranışlarının, işgörenin başarımını nasıl etkilediği incelenmek istenmiştir. Örgütsel sessizlik, işgörenlerin çalıştıkları örgüte katkı sağlayacak bilgi, düşünce, eleştiri veya önerilerini dile getirmemeleridir. Bu davranış biçiminin birçok sebebi vardır. Eskiden bu davranış uyum olarak algılanmaktayken, bugün kasıtlı bir tepki olduğu bilinmektedir. İşgörenler konuşmadan önce fayda / maliyet analizi yaparak konuşmanın kendisine getirilerini ve olası tehlikelerini kıyaslar. Bu analiz sonucunda konuşup konuşmamaya karar verir. İşgören konuştuğunda sağlayacağı faydanın karşısında işini kaybedebileceği, terfi edememe veya statüsünün düşürüleceği, iş arkadaşları arasında dedikoducu olarak görülmesi gibi birçok kaygıyı taşır. İşgörenin bu kaygılarından dolayı konuşmamayı seçmesi, işgörenin moral, motivasyon, stres ve iş tatmini gibi başarımını etkileyen faktörleri de olumsuz etkilemektedir. Bu çalışmada kavramlar ilk iki bölümde teorik olarak ele alınmış sonraki bölümde ise ampirik çalışmalar yapılmış ve değerlendirilmiştir. Ampirik çalışma Türkiye'de 34. büyük sanayi kuruluşu olan Kardemir Aş' de yapılmıştır. Araştırmamız sonucunda örgütsel sessizlik ve işgören başarımı arasında anlamlı ve ters yönlü ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca örgütsel sessizlik üç faktöre ayrılmış ve tüm bu faktörlerle işgören başarımı arasındaki ilişki tespit edilmiştir. Örgütsel sessizliğin üç ayrı faktörde işgören başarımını anlamlı ve ters yönlü olarak etkilediği görülmüştür.
Antalya yöresindeki beş yıldızlı otel işletmelerinin işletme kültürlerinin toplam kalite yönetimine uygunluğunun değerlendirilmesi

Bu tez çalışmasında 'kalite' kavramı incelenmiş, kalite güvence sisteminden bahsedilmiş ve ağırlıklı olarak da toplam kalite yönetimine uygun işletme kültürü üzerinde durulmuştur. Bunun en önemli nedeni, toplam kalite yönetimine uygun bir işletme kültürü olmaksızın başarıya ulaşılamayacağına dair yaygın kanıdır. Bu çalışmada ayrıca, Antalya yöresindeki beş yıldızlı otel işletmelerinde var olan işletme kültürlerinin toplam kalite yönetimine uygunluğunu araştırmak amacıyla, bir özdeğerlendirme tekniği olan 'etkililik anketi' uygulanmıştır. Bu uygulama sonucunda, ankete katılan işletmelerde toplam kalite yönetimine uygun işletme kültürü bulunamamış, ancak bu yönde bazı hazırlıkların ve değişimlerin başladığı bulgulanmıştır. Sonuç olarak, bu çalışmada hizmet sektörünün önemli bir alt dalı olan konaklama tesislerinin toplam kalite kültürüne geçişi başarabilmesine katkıda bulunacak önemli öneriler geliştirilmiştir.
Sermaye yapısının belirlenmesinde dengeleme teorisi: BİST'te ampirik bir uygulama

Bu çalışmanın amacı, BIST'te yer alan ve BIST 100 Endeksinde işlem gören işletmelerin sermaye yapılarının belirlenmesinde dengeleme teorisinin geçerliliğini test etmektir. Çalışmanın birinci bölümünde sermaye yapısı kavramları, İkinci bölümünde sermaye yapısı teorileri açıklanmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde sermaye yapısını etkileyen firmaya özgü değişkenler ele alınmıştır. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise BIST 100 endeksinde bulunan işletmelerin 2009- 2016 yılları arasındaki verileri, istatistiksel bir paket programı kullanılarak panel veri analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda, BIST100'de işlem gören işletmelerin sermaye yapılarının belirlenmesinde dengeleme teorisinin kısmen geçerli olduğu ve işletmelerin sermaye yapılarını belirlerken kısmen bu teoriye göre hareket ettikleri sonucuna ulaşılmıştır.
Contest in the boundaries of corporate social responsibility: Emergence of nongovernmental systems of labour regulation in the textile and apparel industry

Bu tez, Avrupa Birliği, ABD ve Türkiye'de tekstil ve hazır giyim sektöründe çalışma koşullarına yönelik devlet dışı düzenleme sistemlerinin ortaya çıkış nedenlerini inceler. Çalışmanın amacı, Kurumsal Sosyal Sorumluluk söylemi dahilinde gelişen bu sistemlerin ortaya çıkışında etkili olan temel yapısall faktörleri, stratejileri ve özneleri belirlemek ve bu sistemlerin bir düzenleme biçimi olarak etkililiğini ve sürdürülebilirliğini değerlendirmektir. Tezde, geleneksel kurumların alıcı-güdümlü küresel değer zincirleri boyunca çalışma standartlarının ve maliyetlerinin düzenlenmesinde ve eşitlenmesinde yetersizliğinin yeni düzenleyici mekanizmalara yönelik arayışta esas rolü üstlendiği sonucuna varılmıştır. Mevcut yapısall faktörlerin sınırlamaları dahilinde birçok farklı strateji arasındaki mücadele ve uzlaşılar, alternatif mekanizmalar arasında düzenleyici otoritenin kamudan özel kuruluşlara genişletildiği devlet dışı düzenleme sistemlerinin baskın çıkmasına neden olmuştur. Ancak, her ne kadar bu sistemlerin daha kollektif biçimlere dönüşmesi üretimin organizasyonu ve mevcut düzenleyici kurumlar arasındaki bazı boşlukların doldurulmasında etkili olsa da, çalışma koşullarının ve maliyetlerinin standardizasyonu, eşitlenmesi ve genelleştirilmesi sorunlarının çözümü bakımından kapsamlarının sınırlı kalması nedeniyle devlet dışı düzenleme sistemleri bu kurumların yerini almak yerine kriz döneminde onları tamamlamak eğilimindedir.
Katma değer vergisi uygulamaları, sorunlar ve çözüm önerileri

Çalışmamızda, dünyada 150'den fazla ülkede uygulanan ve küresel vergi gelirlerinin 1 /5'ini oluşturan Katma Değer Vergisi'nin ülkemizdeki uygulanma şekli KDV teorisi yönünden değerlendirilmiş ve uygulamaya ilişkin temel sorunlar tespit edilerek bunlara çözümler önerilmiştir. KDV sistemimizin KDV teorisi ve Avrupa Birliği uygulamaları incelenerek ve ölçüt alınarak değerlendirilmesi yapıldığında, ilk temel sorun olarak, indirilemeyerek sonraki döneme devreden KDV'nin sadece iade hakkı doğuran bazı işlemler dolayısıyla iade edilebilme imkanının bulunduğu, oysa teori ve AB uygulamasında devreden KDV'nin iade alınabilmesinde bu tür bir sınırlama bulunmadığı tespit edilmiş ve sistemimizi her bir iade hakkı doğuran işlem için farklı süreçler uygulanması dolayısıyla külfetli ve karmaşık hale getiren bu yapının teoriye ve AB uygulamasına uygun şekilde değiştirilmesi önerilmiştir. İkinci temel sorun, KDV'nin indirim imkanının takvim yılı ile sınırlandırılmasının KDV teorisine uygun olmadığı ve uygulamada indirim hakkının kısıtlanmasına yol açtığı ve işlemler bazında yarattığı sorunlar ortaya konularak, indirimdeki süre kısıtlamasının zamanaşımı süresinde mümkün kılınması önerilmiştir. KDV sistemine ilişkin bu temel değişikliklerin yanında KDV uygulamalarına yönelik olarak mükellef, vergi idaresi ve yargı arasında görüş ayrılıkları yaratan ve literatürde tartışmalı olduğunu tespit ettiğimiz 13 konu başlığı ele alınmış, değerlendirilmiş ve her birine çözümler önerilmiştir. Bu başlıklar; Kanun ile yürütmeye verilen yetkilerden, indirim ve iadeye ilişkin sorunlardan ve uzun yıllardır ihtilaf konusu olan ve yaygın şekilde uygulanan konulardan oluşmaktadır. KDV sorunları ele alınırken değinilmemesi eksiklik yaratacak olan önemli bir alan denetim boyutudur. Bu bağlamda, çalşmamızda KDV'nin genel olarak denetim boyutundaki yeri ve vergi incelemelerinde KDV'ye ilişkin olarak yaygın olarak karşılaşılan sorunlar tespit edilerek çözümler önerilmiştir.
Türkiye'de 2012 yılı sosyal güvenlik prim ödemeleri ve gelir vergisi stopajı indirimi teşviklerinin istihdam üzerine etkisi

Tez çalışmasında, Türkiye'de 2012 yılı sosyal güvenlik prim ödemeleri ve gelir vergisi stopajı indirimi teşviklerinin istihdam üzerine etkisi 2008- 2016 yıllarına ait 'TÜİK Hanehalkı İşgücü Anketi Yatay Kesit Mikro Veriseti' kullanılarak analiz edilmiştir. 1 Ocak 2012 yılında Türkiye 'Yeni Yatırım Teşvik Sistemini' uygulamaya koymuş olup, bu yatırım teşvikleri dört farklı program kapsamında yürürlüğe girmiştir. Bunlar sırası ile Genel Yatırım Teşvik Tasarısı, Bölgesel Yatırım Teşvik Tasarısı, Büyük Ölçekli Yatırım Teşvik Tasarısı ve Stratejik Yatırım Teşvik Tasarısıdır. 'Sosyal Güvenlik Prim Ödemeleri' ve 'Gelir Vergisi Stopajı İndirimi' teşvikleri ilki dışında belirtilen son üç tasarı kapsamına girmektedir. Bu programlar ile yatırımların, ekonomik ve sosyal açıdan Türkiye'nin daha az gelişmiş bölgelerine yönlendirilmesi sağlanarak, bu bölgelerde istihdamın artırılması ve bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılması amaçlanmıştır. Bu programlarının sadece Türkiye'nin en az gelişmiş bölgesi olarak 2012 yılı teşvik politikasında tanımlanan 6. bölgede uygulanıyor olması, programların etki-değerlendirmesine temel oluşturan tanımlama stratejisi için büyük bir avantaj olmuştur. Böylece etki analizlerinde standart 'Farkların Farkı ' ile 'Eğilim Skoru Eşleştirme Yaklaşımını içeren Farkların Farkı ' yöntemleri uygulanmış ve 2012 yılında uygulanan bu politikaların istihdam üzerindeki etkisi ampirik olarak ortaya koyulmuştur. Sonuçlar ilgili teşviklerin istihdamı artırma noktasında pozitif etkisi olduğunu göstermiştir.
Yeni ürün geliştirme takımlarında duygusal zekanın bireysel adaptasyon performansına etkisi

Günümüz iş dünyasında işlerin en kısa süre içerisinde ve başarılı bir şekilde yerine getirilmesinde öne çıkan bir yaklaşım yeni ürün geliştirme takımlarının kullanılmasıdır. Her ne kadar yeni ürün geliştiren çalışanların yetenekleri, yeni ürün geliştirme projelerini başarısını etkilediği yönünde ilgili literatürde genel bir kanı olsa da bu yeteneklerin anlaşılması üzerine yapılan ampirik çalışmalar oldukça kısıtlıdır. Örgütsel öğrenme kuramı baz alınarak, bu çalışma yeni ürün geliştirme projelerinde duygusal zeka ile bireysel adaptasyon performansı arasındaki ilişkiyi araştırmaktadır. 256 yeni ürün geliştirme projesinden veri elde edilerek yapısall eşitlik modeli tabanlı kısmi En Küçük Kareler metodu kullanılarak bu projelerde yer alan çalışanların duygusal zekalarının onların adaptif performansları üzerinde pozitif ve anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur. Bu bulgu yeni ürün geliştirme takımlarında çalışanların etraflarında olup biteni etkin bir biçimde yorumlayabilmeleri için duygusal zekalarını kullanmaları gerektiğinin bir göstergesidir. Böylece duygusal farkındalık ve duygusal yönetimden oluşmakta olan duygusal zekanın bu çalışanların krizleri daha kolay yönetmelerine, problemleri daha yaratıcı şekilde çözümlemelerine, görevlerine dair yeni gelişmeleri daha çabuk öğrenmelerine ve etkili bir biçimde bireyler arası adaptasyon göstermelerine olanak sunduğu rahatlıkla iddia edilebilir. Bilhassa bu değişkenler arasındaki ilişki çevresel türbülansın projeyi veya görevi daha karmaşıklaştırdığı durumlarda daha da önemli bir hale gelmektedir. Sonuç olarak, firma yönetimleri özellikle yeni ürün geliştirmeden sorumlu olan çalışanların türbülansla ve karmaşıklıkla başa çıkabilmeleri ve nihayetinde hedeflerine ulaşabilmeleri için duygularından faydalanmayı teşvik etmelilerdir.
UEFA kulüplerinde bütçe sisteminin oluşturulması

19. yüzyılın sonlarına doğru ilk futbol kulüplerinin kurulmasıyla modern futbol doğmuş, kısa bir zamanda içinde hızlı bir gelişim göstererek toplumlar tarafından sevilen, evrensel bir spor dalı haline gelmiştir. Hızla gelişen modern futbol, tüm dünyada yaygın hale gelmesiyle futbol ekonomisinin gelişimini de etkilemiştir. Futbol kulüplerinin gelirlerindeki artış ve çeşitlilik, sadece bir spor dalı olarak ortaya çıkmış olan futbolu, endüstriyel bir sektör haline getirmiştir. Futbol kulüpleri, kontrolsüz bir şekilde büyüyen futbol ekonomisine ayak uydurmak, sportif ve finansal amaçlarına ulaşabilmek adına gelir ve gider dengelerini göz ardı eden, finansal sürdürülebilirliklerinin tehlike altına girdiği yüksek riskli kurumlar haline dönüşmeye başlamıştır. Avrupa futbol kulüplerini yakından takip eden UEFA, kulüpleri mali disiplin altına almak ve bozulan rekabet ortamını adil bir şekilde yeniden sağlayabilmek için 2000'li yılların başından itibaren önlemler almaya başlamıştır. UEFA gelinen bu noktada, UEFA Kulüp Lisans ve Finansal Fair Play düzenlemeleri ile Avrupa futbol kulüplerinin finansal süreçlerini izlemektedir. UEFA, Denk Hesap Şartı kuralı ile futbol kulüplerinin gelirlerinden daha fazla harcama yapmalarına izin vermeden bütçelerini kontrol altında tutmayı hedeflemektedir. Bu çalışma, Kulüp Lisans ve FFP düzenlemeleri kapsamında futbol kulüplerinin geçmişş sezonlara ait fiili verileri ve geleceğe ilişkin tahmini verilerden hareketle bütçe sistemi oluşturmak amaçlanmıştır. Bu kapsamda, çalışmanın birinci bölümünde futbolun tarihsel gelişimi, yapılanması, ekonomisi ve futbol kulüplerinin gelir ve giderleri, ikinci bölümünde UEFA Kulüp Lisans sistemi ve FFP düzenlemeleri ön plana çıkmaktadır. Denk Hesap Şartı sonucu hesaplamaları için, Trabzonspor futbol kulübü üzerinde bir uygulama yapılmıştır. Üçüncü bölümde, bir UEFA kulübünün fiili ve tahmini verilerinden hareketle, bütçeleme sürecine ilişkin detaylı bir örnek verilmiştir. Bu kapsamda, gelir ve gider bütçelerini oluşturan her bütçe hakkında bilgilendirilmeler yapıldıktan sonra, bütçe hazırlanmasına dair örnekler verilerek, futbol kulübünün gelir ve gider bütçeleri hazırlanmıştır.
Kariyer çapaları ile örgütsel sosyalleşme arasındaki ilişki: Telekomünikasyon sektöründe bir araştırma

Araştırma; telekomünikasyon sektöründe örgüt üyelerinin kariyer çapaları ile örgütsel sosyalleşme arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Örgütsel sosyalleşme, işgörenlerin grup üyeleri ve yöneticilerle karşılıklı etkileşimini sağlaması ve örgüt içinde yüksek bir performans gösterebilmesi için örgütteki norm, değer ve davranışların öğrenilmesi sürecidir. Örgütsel sosyalleşme bireyin örgüte uyumunu kolaylaştırır, kişinin kariyerinde başarılı olmasını sağlar ve işten ayrılma niyetini azaltır. Kariyer çapaları ise başarılı bir bireysel kariyer için nelerin gerektiği yolundaki temel düşünceleri içermektedir. Kariyer çapaları, bireyin kariyeri ile ilgili bütün kararları etkilemekte; yeteneğini, ihtiyaçlarını ve kişisel değer yargılarını tanımasına bağlı olarak kariyerini belirlemesine yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada, telekomünikasyon sektöründe yer alan bir işletmedeki örgütsel sosyalleşmenin işgörenlerin kariyer çapalarına olan etkisi incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre örgütsel sosyalleşmenin kariyer çapaları boyutlarından sadece yönetsel eğilimi anlamlı ve pozitif olarak etkilediği diğer kariyer çapalarını ise anlamlı etkilemediği sonucuna ulaşılmıştır.
İş organizasyonlarında müziğin bireyin davranışları üzerindeki etkisi

Bu tez araştırması müzik ve iş organizasyonlarını inceleyen disiplinler arası bir çalışmadır. Müzik hayatımızın vazgeçilmez bir parçasıdır, müzik dünya sakinleri için evrensel bir dil haline gelmiştir ve hiç kimse bu yeni dilin güçlü etkilerini inkar edememektedir. Bu çalışma var olan literatüre önemli katkılar sağlamıştır. Bu araştırma bireyin davranışı, üretkenliği, yeniliği, yaratıcılığı, maliyet verimliliğini arttırmak ve iş tatminini arttırmak için müziğin nasıl kullanılabileceğini açıklamayı amaçlamıştır. Bu çalışmanın odak noktası, müziğin iş organizasyonu ile çalışanların davranışları üzerindeki etkileridir. Müziğin duygu ve duyular üzerindeki etkisi gözlemlendiğinde, müziğin bireyin ruh halini değiştirebildiği görülmüştür. Ruh halinin değişimi doğrudan deneyimler ve duygularla ilgilidir. Bu çalışmada, müzik dinlemenin bireyin saldırganlığını azaltılması ve davranışları üzerindeki etkisi, toplumla kaynaşması, ayrıca çalışan bireylerin davranışları ve üretkenlikleri üzerindeki etkisinin tartışıldığı diğer çalışmalardan da söz edilmiş ve bazıları üzerinde durulmuştur.
Yeşil pazarlama çerçevesinde lise ve üniversite öğrencilerinin çevreye duyarlı ürünlere eğiliminin karşılaştırılması üzerine bir uygulama

Küreselleşen dünyada özellikle Sanayi Devrimi'nden bu yana yaşanan gelişmeler birçok fayda yanında sorunları da beraberinde getirmiştir. Bunlardan en önemlisi olan çevre sorunları dünya genelinde yaşanan felaketlerle günümüzde yadsınamaz bir hale gelmiştir. Sanayi Devrimi ile birlikte üretim ve tüketim algısı boyut değiştirmiş ve dünyanın kıt kaynakları çok hızlı bir şekilde tükenmeye başlamıştır. Bu durum ekolojik dengeyi bozmuş, iklim değişikliklerine yol açmıştır. Bununla birlikte yakın geçmişşte yaşanan 'Çernobil Nükleer Sızıntısı', 'Bhopal Kimyasal Sızıntısı', 'E on-Valdez Petrol Sızıntısı' gibi felaketler, devletleri ve işletmeleri çevre konusunda harekete geçmeye zorlamıştır. Toplumlar, medya kuruluşları ve gönüllü çevreci kuruluşlarının da baskısıyla devletler arası protokoller imzalanmış, işletmeler sosyal sorumluluk anlayışıyla veya yasalarla zorunlu kılındığı için çevreye duyarlı davranmaya başlamışlardır. Bütün bu gelişmeler tüketicilerin çevre bilincini geliştirmiş ve satın alma davranışlarını etkilemiştir. Bu durum 'Çevre' ve 'Yeşil' başlığı adı altında birçok kavramın doğmasına neden olmuştur. Bunlar; 'Çevreci veya Çevresel Pazarlama', 'Yeşil Pazarlama', 'Çevreci Ürün', 'Yeşil Yönetim', 'Yeşil Ürün', 'Yeşil Tedarik Zinciri' gibi kavramlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada 'Yeşil Pazarlama' kavramı açıklanmış, işletmelerin yeşil pazarlamayı tercih etme nedenlerine değinilmiş ve tüketicilerin satın alma davranışları üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Uygulama kısmında ise Hatay ve Çorum illerinde eğitim gören lise ve üniversite öğrencilerinin çevreye duyarlı ürünlere eğilimi incelenmiştir. Öğrencilere çevre bilinci ve satın alma davranışlarına yönelik sorulardan oluşan anket yöneltilmiş, elde edilen veriler SPSS 18.00 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Öğrencilerin çevre bilinci ölçülerek yeşil ürünleri tercih edip etmediği belirlenmiş ve artan eğitim seviyesinin çevreye duyarlılığa olan etkisi saptanmaya çalışılmıştır.
Genetik algoritma ile kan ve kan ürünleri tedarik zinciri ağ tasarımı: Kızılay Doğu Karadeniz bölge kan merkezi örneği

Gelişen teknoloji yardımıyla tıpta çok büyük gelişmeler yaşanmasına karşın insan için hayati bir öneme sahip olan kan ve kan ürünlerinin kendisinden başka bir alternatifi yoktur. 2005 yılında kan ürünleri tedarik hizmetinin öncelikli olarak Kızılay'a devredilmesinden bu yana Kızılay hızlı bir büyüme içerisine girmiş ve altyapısına önemli yatırımlar yapmıştır. Bu hızlı değişimle beraber Kızılay, ülke kan ihtiyacının tümünü karşılamayı hedefleyen stratejik planlar yapmaktadır. Kan ve kan ürünleri tedarik zinciri ağı, farklı işlevleri olan paydaşlardan oluşmaktadır. Kan tedariki ile ilgili izlenecek politikalar, ürün israfı ve stoksuz kalma riski ile doğrudan ilişkilidir. Dolayısıyla, kan tedarik zinciri ağındaki her paydaş, kan ve kan ürünlerini etkili ve verimli bir şekilde kullanmalıdır. Bu çalışmanın temel amacı, kan ürünleri taleplerine etkili bir şekilde cevap verecek yeni bir kan ve kan ürünleri tedarik zinciri ağ modeli tasarlamak olarak belirlenmiştir. Bir yer seçimi, tahsis ve rotalama problemi olan model; açılacak yerel kan merkezlerinin yerinin belirlenmesini, belirlenen yerel kan merkezlerine transfüzyon ve kan bağış merkezlerinin atanmasını ve bunlar arasında rotalama işleminin yapılmasını kapsamaktadır. Önerilen model, Karma Tamsayılı Doğrusal Olmayan Programlama kullanılarak geliştirilmiştir. Modelin çözümü için sezgisel bir yaklaşım olan Genetik Algoritma kullanılmıştır. Uygulama için çalışma verileri Kızılay Doğu Karadeniz Bölge Kan Merkezi ve yönlendirdiği firmalardan temin edilmiştir. Uygulama kapsamında bölge kan merkezine bağlı Trabzon, Giresun, Rize, Gümüşhane ve Artvin illeri üzerinden çalışma gerçekleştirilmiştir. Uygulama sonucunda Trabzon ilinde iki tane, Giresun ve Artvin ilinde birer tane olmak üzere toplam 4 adet yerel kan merkezi açılmıştır. Açılan yerel kan merkezlerine transfüzyon merkezleri ve kan bağış merkezleri atanmıştır. Tesisler için araç atamalarına bakıldığında, 4 tanesi Kızılay Doğu Karadeniz Bölge Kan Merkezi ile yerel kan merkezleri arasında ve 15 tanesi ise yerel kan merkezleri ile transfüzyon merkezleri ve kan bağış merkezleri arasında olmak üzere toplam 19 adet araç atanmıştır. Maliyete ilişkin bulgulara bakıldığında, yerel kan merkezi açma ve çalıştırma maliyeti 305.247, 20 TL, taşıma maliyeti 112.738, 17 TL, stok bulundurma maliyeti 13.893, 40 TL ve araç kullanım maliyeti 1.140.000, 00 TL olmak üzere toplam model maliyeti 1.571.878, 77 TL olarak bulunmuştur. Önerilen modelin Kızılay Doğu Karadeniz Bölge Kan Merkezi kan ve kan ürünleri tedarik zinciri ağ faaliyetlerinin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.