Davranım bozukluğu tanısı alan ilköğretim öğrencilerine okullarda sunulan danışmanlık hizmetlerinin incelenmesi

Bu araştırma, psikolojik danışmanların davranım bozukluğu olan ilköğretim öğrencilerine psikolojik yardım sunarken izledikleri danışma süreci ve buna bağlı olarak, Rehberlik Araştırma Merkezi, psikiyatri servisleri, ilgili öğretmenler ve aileler ile yaptıkları işbirliğini incelemeye yönelik bir araştırmadır. Çalışma grubunu, 2004- 2005 eğitim ve öğretim yılında Adana ili merkez Seyhan ve Yüreğir ilçeleri sınırlarında bulunan 22 ilköğretim okuluna devam eden, Rehberlik Araştırma Merkezi ve sağlık kuruluşlarında, son bir yıl içinde davranım bozukluğu tanısı alan 52 ilköğretim öğrencisinin bulunduğu okullarda görev yapan 22 okul danışmanı oluşturmaktadır. Araştırma için gerekli olan veriler nitel araştırma yöntemlerinden görüşme tekniği kullanılarak toplanmıştır. Görüşme araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Verilerin içerik analizi ile çözümlenmesi sonucunda okul danışmanlarınındavranım bozukluğu olan öğrencileri ilk öğrenme kaynaklarının genellikle öğretmenler ve aileler olduğu, danışmanların bu öğrencilerin niteliksel ve niceliksel özellikleri ile ilgili yeterli bilgiye sahip olmadıkları görülmüştür. Okul danışmanları, davranım bozukluğu tanısını düşündüren ancak tanı ve tedavi amacıyla sağlık kuruluşlarından yararlanmayan çok sayıda öğrenci olduğunu dabildirmişlerdir. Ancak bu öğrencilerin sayıları hakkında net bilgiye sahip olmadıkları görülmüştür. Danışmanların, araştırmacı tarafından sağlık kuruluşlarından davranım bozukluğu tanısı aldığı tespit edilen öğrencilerin ancak 1 /3'ünü ilgili kuruluşlarayönlendirdikleri, 1 /3'ünün aileleri tarafından bu kuruluşlara götürüldüğünü bildikleri ve bu öğrencileri danışmanlık açısından izledikleri, kalan yaklaşık 1/3 ile ilgili bilgilerinin olmadığı belirlenmiştir. Danışmanlar sağlık kuruluşlarında davranım bozukluğu tanısı alan öğrencilerekonan tanıyı uygunluk açısından değerlendirirken, bu tanıların bir kısmı için uygun bir tanı olduğunu belirtmelerine karşılık bir kısmı için ise uygun bir tanı olmadığını vurgulamışlardır. Danışmanların davranım bozukluğu olan öğrencilere doğrudan sundukları hizmetlerin bireysel görüşme, gözlem ve izleme çalışmaları ve yönlendirme hizmetleri olduğu bulunmuştur. İşbirliği açısından bakıldığında; okul danışmanlarının genel olarak sağlık kuruluşları ile işbirliği yapamadıkları saptanmıştır. Okul danışmanlarının davranım bozukluğu olan öğrencilerin ailelerine yönelik;bireysel görüşme, bilgilendirme, çocukları ile ilgili sağlık kuruluşlarına yönlendirme, seminer çalışmaları ve ev ziyaretleri gibi işbirliğine dayalı hizmetler sundukları görülmüştür. Danışmanların öğretmenlerle genelde işbirliği yaptıkları ancak bu işbirliğininistenen düzeyde olmadığı bulunmuştur. Davranım bozukluğu tanısı alan öğrencilerle ilgili okul idaresi ile yapılan işbirliğinin ise danışmanlar tarafından yeterli bulunmadığı tespit edilmiştir. Danışmanların belediyeler, kültür-dil müdürlükleri, gençlik ve spor il müdürlüğü gibi kurumlardan davranım bozukluğu tanısı alan öğrencilerin yararlanmaları açısından işbirliği yapamadıkları da görülmüştür.