Evli kadınların evlilik doyumları, romantik kıskançlık durumları ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada, evli kadınların evlilik doyumu, romantik kıskançlık durumları ve kaygı düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. İlişkisel tarama modellerinden nedensel karşılaştırma tarama modeline uygun olarak düzenlenen araştırmada ayrıca evli kadınların evlilik doyumları ve evlilik doyumu alt boyutları ile romantik kıskançlık durumları ve romantik kıskançlık alt boyutları, kaygı düzeyleri ile demografik değişkenlerden yaş, gelir düzeyi, eğitim durumu, eşin eğitim durumu, meslek, eşin mesleği, evlilik süresi, çocuk sayısı, evlilik şekli, psikolojik desteğe duyulan ihtiyaç durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 2018 yılı İstanbul ili Anadolu yakasında ikamet eden 302 evli kadından (n=302) oluşmaktadır. Araştırmada; Evlilik Doyum Ölçeği, Romantik Kıskançlık Ölçeği, Durumluk/Sürekli Kaygı Envanteri ve demografik bilgileri elde etmek amacıyla araştırmacı tarafından oluşturulmuş Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Toplanan verilerin hepsi SPSS 20.0 istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmada tek yönlü varyans analizi ve anlamlı fark bulunduğu durumda ise hangi gruplar arasında fark olduğunu bulmak üzere uygulanan post-hoc Scheffe ile normallik varsayımı sağlamayanlarda Kruskal-Wallis ve anlamlı fark bulunduğu durumda ise hangi gruplar arasında fark olduğunu bulmak üzere Mann-Whitney U testleri uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda yaş, gelir düzeyi, eğitim durumu, eşin eğitim durumu, meslek, eşin mesleği, evlilik süresi, çocuk sayısı, evlilik şekli, psikolojik desteğe ihtiyaç duyma değişkenleri ile evlilik doyumu ve evlilik doyumu alt boyutları; yaş, evlilik süresi, çocuk sayısı, psikolojik desteğe ihtiyaç duyma değişkenleri ile romantik kıskançlık durumları ve romantik kıskançlık alt boyutları; yaş, gelir düzeyi, eğitim durumu, eşin eğitim durumu, meslek, evlilik süresi, çocuk sayısı, psikolojik desteğe ihtiyaç duyma değişkenleri ile durumluk ve sürekli kaygı düzeyleri arasında anlamlı fark bulunmaktadır. 30 yaş ve altındaki kadınların diğer gruplardaki kadınlardan evlilik uyumu, yakınlık ve ilişki mutluluklarının daha yüksek, durumluk kaygı düzeylerinin ise daha düşük olduğu görülmektedir. 41 yaş ve üzeri kadınların ise kıskançlıkla baş etme becerilerinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Gelir durumu ortanın üstü ve yüksek olanların evlilik uyumu, ilişki mutluluğu, çatışma ve öfke ile baş etme becerilerinin daha yüksek olduğu, kaygı düzeylerinin daha düşük olduğu görülmektedir. Üniversite mezunu olan kadınların ilişki mutluluklarının daha fazla olduğu, ilköğretim mezunu olanların ise kaygı düzeylerinin daha fazla olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Eşleri üniversite mezunu olan kadınların ilişki mutluluğu ve evlilik uyumlarının daha yüksek olduğu, öfke ile daha iyi başa çıktıkları görülmüştür. Eşi ilköğretim mezunu olan kadınların da kaygı düzeylerinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. İşçi olan kadınların ilişki mutluluğunun ve ilişkilerinde öfke ile başa çıkma becerilerinin daha düşük olduğu görülmektedir. İşçi kadınların durumluk kaygılarının diğerlerine göre daha yüksek olduğu görülmektedir. 0-5 yıldır evli olan kadınların evlilik uyumu, ilişki mutluluğu ve yakınlık düzeylerinin, kıskançlıkla beş etme düzeylerinin daha yüksek olduğu görülmektedir. 0-5 yıldır evli olan kadınların diğerlerine göre kaygı düzeylerinin daha az olduğu görülmektedir. Çocuğu olmayan kadınların evlilik uyumu, ilişki mutluluğu, yakınlıkları daha fazla, üç ve daha fazla çocuğu olanların kaygı düzeylerinin daha yüksek, kıskançlık tetikleyicilerinden etkilenmelerinin daha düşük olduğu görülmüştür. Aile tanıştırması ile evlenen kadınların ilişkilerinde öfke ile baş etme düzeylerinin daha düşük olduğu görülmektedir. Psikolojik desteğe ihtiyaç duyanların evlilik doyumlarının düşük, romantik kıskançlık durumlarının ve kaygı düzeylerinin yüksek olduğu görülmektedir. Kıskançlığın etkileri ve kıskançlık nedenleri ise herhangi bir demografik değişkene göre farklılaşmamaktadır. Pearson korelasyon katsayıları sonucunda evlilik doyumları ve evlilik doyumu alt boyutları arttıkça kaygının, romantik kıskançlık ve romantik kıskançlığın alt boyutlarından ilişkili olanların azaldığı anlaşılmaktadır. Yani kaygı ve romantik kıskançlık arttığında evlilik doyumunun azaldığı görülmektedir. Ayrıca evli kadınların kaygı düzeyleri arttıkça romantik kıskançlık ve romantik kıskançlığın alt boyutlarından ilişkili olanların da arttığı anlaşılmaktadır. Bu da artan kaygı ile romantik kıskançlığın da yükseldiğini göstermektedir. Kıskançlık tetikleyicileri ve kıskançlık etkilerinin kaygı ve evlilik doyumu ile ilişkisi olmadığı görülmektedir.