Mali tablolar analiz tekniklerini kullanarak yönetim performansının değerlendirilmesi: Bir banka uygulaması

Araştırmanın birinci bölümünde mali tablolar ve mali analiz kısmında; muhasebe uygulamalarına büyük ölçüde yön veren ve bir düzen getiren muhasebe temel kavramlarına Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği Sıra No 1'de yer aldığı şekliyle; yer verilmiştir. Mali tablo kavramı, mali tabloları hazırlamada temel amaçlar ve mali tabloların düzenlenmesi konuları incelenmiştir. Mali tablolar kısmında; bilanço, gelir tablosu, satışların maliyeti tablosu, fon akım tablosu, nakit akım tablosu, kar dağıtım tablosu ve öz kaynaklar değişim tablosu konuları incelenmiştir. Mali analiz kısmında ise; mali analizin ön koşulları, mali analize etki eden faktörler, ekonomik faktörlerin etkisi, işletme ile ilgili faktörler, işletme yönetimi İle İlgili faktörler, tek düzen muhasebe sistemi, mali tablo analizini kimler kullanır, işletme yönetimi ve finans fonksiyonu, finansman süreci, mali analizin kapsamı ve amacı, mali analizin başarı koşulları, mali tabloların sınırları konuları incelenmiştir. Mali analiz türlerinden analizin yapılma amacı açısından mali analiz türleri olarak; yönetim analizi, kredi analizi, yatırım analizi, içerik açısından mali analiz türleri olarak; statik analiz, dinamik analiz, analizi yapacak kişi açısından mali analiz türleri olarak; dış analiz, iç analiz konuları incelenmiştir. İkinci bölümde mali analiz teknikleri kısmında; karşılaştırmalı analiz, yüzde metodu ile analiz, eğilim yüzdeleri analizi, oranlar analizi konuları ele alınmıştır. Oranlar ile analiz türlerinde likidite oranları olarak; likidite oran, cari oran, nakit oranı incelenmiştir. Likidite oranları olarak; stokların işletme sermayesine oranı, net işletme sermayesinin faaliyetlerden sağlanan fonlara oranı, faaliyet sonucu yaratılan fonların kısa vadeli yabancı kaynaklara oranı incelenmiştir. Mali yapı oranları olarak; yabancı kaynak oranı, öz kaynak oranı, yabancı kaynakların öz kaynaklara oranı, kısa vadeli yabancı kaynak oranı, uzun vadeli yabancı kaynak oranı, yabancı kaynaklar vade yapısı oranına ve mali yapı ve yükümlülükleri karşılama yeterliliği oranlarından; ticari borç devir hızı, ticari borçların ortalama ödeme süresi, duran varlıkların öz kaynaklara oranı, duran varlıkların devamlı sermayeye oranı, maddi duran varlıkların öz kaynaklara oranı, maddi duran varlıkların uzun vadeli yabancı kaynaklara oranı, banka kredilerinin aktif toplamına oranı incelenmiştir. Varlık kullanım oranları olarak; alacak devir hızı, alacakların ortalama tahsil süresi, stok devir hızı, stok devir süresi, aktif devir hızı, varlık kullanımı ile ilgili diğer oranlar, brüt işletme sermayesi devir hızı, net işletme sermayesi devir hızı, duran varlık devir hızı, maddi duran varlık devir hızı ve öz kaynak devir hızı incelenmiştir. Karlılık oranları olarak özkaynaklar üzerinden karlılık oranları; dönem net karının özkaynaklara oranı, dönem karının özkaynaklara oranı, satışlar üzerinden karlılık oranları olarak; brüt satış karı oranı, faaliyet karı oranılarıi, olağan kar oranı, dönem karı oranı, dönem net karı oranı, varlıklar üzerinden karlılık oranları ve aktif karlılık oranı incelenmiştir. DuPont analizi ve kar analizi İle İlgili diğer oranlardan; satışların maliyeti oranı, finansman giderlerini karşılama oranı, finansman giderlerinden önceki karın özkaynaklara oranı, finansman giderlerinden önceki karın pasif toplamına oranı, borç taksitlerini karşılama oranı ve sabit ödemeleri karşılama oranı incelenmiştir. Borsa performans oranlarından; fiyat kazanç oranı, piyasa değeri defter değeri oranı, hisse senedi başına kar oranı, borsa performansına yönelik diğer oranlar hisse başına dağıtilacak kar payı, kar dağıtım oranı, temettü verimi ve hisse başına verim konuları incelenmiştir. Üçüncü bölümde bankalarda yönetim analizi kısmında; bankacılık tarihi, banka ve işlevleri, bankaların organizasyon yapısı, bankacılık faaliyetleri, mevduat türleri, bazı bankacılık terimleri ve anlamları, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu ve basitleştirilmiş banka bilançosu konuları incelenmiştir. Bankacılıkta riskler olarak; kredi riski, likidite riski, piyasaya ilişkin likidite riski, yatırım riski, faaliyet riski, döviz kuru, yabancı para riski, faiz oranı riski, transfer riski, politik risk, piyasa riski, işlemin sonuçlandırılmaması riski, işlemin sonuçlandırılması öncesi oluşan risk, hile, dolandırıcılık, yolsuzluk riski, yönetim riski, mevzuata ilişkin yetersiz bilgi riski, düzenlemelere uymama riski, itibar riski ve işletmenin risk düzeyi konuları incelenmiştir. Bankalarda performansı analizi, üst düzey yöneticilerde aranan nitelikler ve bankalarda başarısızlık nedenleri konulara ele alınarak, bankalarda başarısızlık nedenleri olarak; başarısız yönetim şekilleri, teknik bilgi yetersizliği, tutkulu yönetim, kozmetik, makyajcı yönetim, dürüst olmayan yönetim, yönetim yetersizliği ve hataları, denetim etkinliği konuları incelenmiştir. Performans ölçüleri ve performans değerlendirme amaçlarına, bankalarda yönetim başarısının ölçülmesinin önemi ve banka yönetim başarısını mali analiz teknikleri ile ölçmeye yönelik model çalışmasında; zamana dayalı ölçmede; karşılaştırmalı analiz, eğilim yüzdeleri analizi, sektör ortalamaları ile ölçmede; yüzde metodu ile analiz ve oranlar ile analizi teknikleri kullanımı öngörülmüştür. . Dördüncü bölümde bir banka uygulaması kısmında; özel bir bankanın 2014, 2015 ve 2016 yılları bilançoları ve gelir tabloları, 2014, 2015 ve 2016 yılları özet finansal göstergeleri ve bankacılık sektöründe uygulanmakta olan sermaye yeterlilik rasyosu konuları incelenmiştir. Bir bankanın temel mali tablolarını zamana dayalı ölçmede karşılaştırmalı analiz tekniği uygulamasına ve eğilim yüzdeleri analiz tekniği uygulamasına, eğilim yüzdeleri analiz tekniği uygulaması- 1. yöntem, eğilim yüzdeleri analizi uygulaması - 2. yöntem, özel bir bankanın temel mali tanlaolarını sektör ortalamalari ile ölçme uygulamasında; yüzde metodu ile analiz uygulaması, oranlar analizi, Türkiye'de bankacılık sistemi Aralık 2014, 2015 ve 2016 rasyoları ile özel bir bankanın rasyoları karşılaştırılması uygulamaları yapılmıştır. İşletme yönetimi açısından analizde anlamlı göstergeler kısmında; aktif karlılık oranı, özkaynak karlılık oranı, yaratılan ekonomik katma değer, net faiz marjı, toplam giderler / toplam gelir oranı, tahsilde gecikmiş krediler / toplam kredi oranı, faaliyet giderleri / toplam varlık oranı ve likidite oranları uygulamalarına yer verilmiştir.