turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Maku bölgesi'nin turizm coğrafyası

Maku Bölgesi'nin Turizm Coğrafyası konulu bu çalışma bir doktora tezi olarak hazırlanmıştır. Pek çok konuda olduğu gibi turizminde en önemli kaynakları coğrafiçevreyle alakalı olanlarıdır. Çalışmada, Maku Bölgesi'nin Turistik değerleri tanıtılmaya ve turizm potansiyeli ortaya konulmaya çalışılmış olup, turizmle ilgili sorunlar ile çözüm önerileri birlikte sunulmaya gayret edilmiştir. Maku serbest ticari ve sanayi bölgesi kendine özgü doğal, sosyal ve ekonomik yapısı göz önüne alındığında, turizmin gelişmesi için önemli alternatif kaynaklara sahiptir. Gerçekten de, turizm potansiyeli ve kaynakları yönünden belli avantajlarımevcuttur. Doğal kaynaklarının ve kültürel değerlerin zenginliği en önemlileridir. Özelikle bu bölgenin tarih boyunca ticari İpek yolu üzerinde bulunması yanı sıra sınır bölgesi olması münasebetiyle komşu ülkelerle siyasi ve ekonomik ilişkileri söz konusudur.
Bir kültür coğrafyası araştırması: Teke yöresi Tahtacıları örneği

Kültür coğrafyası, beşeri coğrafyanın bir alt koludur. Bir coğrafyada yaşayan insanların, yaşadıkları bölgede karşılaştıkları coğrafi ögeleri kendi sahip oldukları kültürlerine göre anlamlandırmalarıdır. Her kültür, kendi değerleri ve değerlerini besleyen din, dil, tarih ve ekonomi gibi unsurlar ile öne çıkar. Söz konusu bu unsurların hepsi ile ve birbiri ile ilişkisi olduğu gibi coğrafya ile de yakından ilişkilidir. Pek çok unsurun farklı kültürlerde, birbirinden farklı anlamlar kazanması, o unsurların coğrafyaya göre değişkenlik göstermesinden kaynaklanır. Tarihin en eski devirlerinden itibaren insan topluluklarının hayat ve düşünme tarzlarının, sosyal aktivasyonlarının, tutum ve davranış şekillerinin yaşanılan coğrafya ile doğrudan ilişkili olduğu bilimsel bir veridir. Araştırma, dünyanın farklı bölgelerinde ortaya çıkan kültürel toplulukların meydana getirdiği kültür coğrafyalarının analiz edilmesi ilkesinden hareketle Teke Yöresi kültür coğrafyasının oluşmasına sebep olan özelliklerin tespit ve değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Bu araştırmada, verilerin tespiti aşamasında, katılım, gözlem ve mülakat yöntemleri uygulanmıştır. Bir saha araştırması olan araştırmanın konusu, Teke Yöresi'ndeki Tahtacı Köyleri'nin kültür coğrafyası açısından incelenmesidir. Araştırma sahası, Antalya'nın batı ilçelerinden Elmalı'nın Tekke ve Akçeniş; Finike'nin Gökbük, Çatallar ve Menevşelik; Kumluca'nın Toptaş, Beşikçi ve Hızırkahya Tahtacı Köyleri ile sınırlıdır. Araştırmanın kavramsal çerçevesi, Anadolu Aleviliği içinde yer alan Tahtacı Kimliğinin ortaya çıkardığı sosyo-kültürel değerleri saha araştırmasına dayalı coğrafi gözlem ve mülakatlarla ortaya koymak ve kültür coğrafyası açısından mekan-insan ilişkileri bağlamında irdelemektir. Araştırmanın en önemli bulgusu, Teke Yöresi coğrafyasındaki birçok uygulamanın diğer topluluklardakilerle benzerlik gösterdiği ve birçoğunun terk edildiği saptanmış yani aynı coğrafyada bulunmak, inanış ve uygulamalardaki farklılığı ortadan kaldırmıştır. Dini kimliklerinin etkisiyle dışa kapalı bir toplum karakteristiği sergileyen, Türkmen ve Alevilikleri genel kabul gören Tahtacıların, Tahtacı kimliğini Alevi kimliğinden üstün tuttukları, monogaminin tümüyle devam ettiği ve az da olsa egzogaminin görüldüğü tespit edilmiştir.
Salda gölü havzasının fiziki coğrafyası

117 Jüri: 1- Yrd. Doç. Dr. Mustafa GİRGİN 2. Yrd Doç. Dr. Yaşar GÖK 3. Yrd. Doç. Dr. Ünal ÖZDEMİR Salda Gölü Havzası, Akdeniz Bölgesi'nin Antalya Bölümü'nde, Burdur İl sınırları içersinde bulunan, çevresindeki havzalara göre orta büyüklükte bir havzadır. Aynı zamanda göller yöresine dahil olan havza, Salda Gölü'nün su toplama alanını kapsamakta olup, yaklaşık 260 km2'dir. Sahada, kretase yaşlı Marmaris peridotitleri, harzburgit, dunit, serpantinit ve gabro gibi formasyonların hakimiyetinin yanında, orta triyas- liyas yaşlı kireçtaşlarıda mevcuttur. Neojen sonunda tektonik hareketlerle oluşmuş, yer yer pleyistosene ait gölsel depoların bulunduğu tektonik menşeili bir depresyondur. Dağlar, tepeler, vadiler, sırtlar, aşınım yüzeyleri ve taraçalar başlıca morfolojik birimleri meydana getirir. Yıllık sıcaklık ortalaması, 1 1 C ve yıllık yağış ortalaması 582, 4 mm. olan sahada Akdeııiz-Karasal Geçiş Tipi iklim hüküm sürmektedir. Salda Gölü Havzası kapalı bir havza özelliği göstermektedir. Havzada kireçsiz orman topraklan ve kollivyal topraklar yaygın olarak görülmektedir. Karaçam başta olmak üzere, kızılcam, ardıç türleri ve kermez meşesi bitki örtüsünün genel hatlarını oluştururlar. Bu çalışmayla şimdiye kadar hakkında yeterli coğrafi çalışmanın olmadığı Salda Gölü Havzası'nın fiziki coğrafya özellikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır.
İlköğretim 6. sınıf öğrencilerinin turizm alan bilgisi ve bilinç düzeylerinin incelenmesi: Kars ili örneği

Bu çalışma, ilköğretim öğrencilerinin Kars ilinde turizmin kaynakları, güçlü ve zayıf yönleri, sosyal, çevresel, ekonomik ve kültürel etkileri konularındaki farkındalıklarının belirlenmesine yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma İlköğretim öğrencilerinin turizm alan bilgi bilinç düzeylerinin belirlenmesine yönelik öğrenci görüşlerinden hareketle ortak bir anlayış çerçevesinde olası sorunları belirlemek, eksikleri tespit etmek ve çözüm önerileri ortaya koymak açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Araştırma, Kars ili merkezindeki değişik lokasyonlarda bulunan dört okul iki yüz ilköğretim 6. Sınıf öğrencisine 30 maddelik 5'li likert türü bir ölçek uygulanarak hazırlanmıştır. Anket uygulaması sonucunda elde edilen veriler istatistiksel olarak SPSS 18 programında değerlendirilmiş ve yorumlanarak sonuçlar ortaya konmuştur. Araştırmada elde edilen veriler; genel olarak Kars ilindeki ilköğretim öğrencilerinin Kars'ın turizm potansiyelinin olduğu yönünde olup ancak eksik olan bazı durumların tamamlanmasıyla daha da iyi duruma geleceği şeklinde bulgulara ulaşılmıştır.
Bayramiç ilçesi'nin nüfus coğrafyası

Bayramiç, Marmara Bölgesi'nde Çanakkale İli'ne bağlı bir ilçedir. İlçe, Biga Yanmadası'nda, güneyden Edremit ile Ayvacık, batıdan Ezine, kuzeyden Çanakkale İl Merkezi ve Çan, doğudan Yenice ile sınırlandırılmıştır. İlçe Merkezi, Çanakkale İl Merkezi'nin 75 km güneydoğusunda ve denizden 70 m yükseltide yer alır. İlçe, M. Ö. 2000 yıllarına kadar inen yerleşim tarihine sahiptir. Bayramiç İlçesi'nde 2000 yılı itibari ile 76 köy yerleşmesi bulunmaktadır. Toplam alam 1275 km olan ilçede, 2000 Genel Nüfus Sayımı Sonuçlarına göre toplam nüfus 32314 tür. Bu sayıma göre toplam ilçe nüfusunun yaklaşık % 37'si (11988) ilçe merkezinde, % 63 ü (20326) köylerde yaşamaktadır. 1940 ve 2000 Nüfus Sayımlan karşılaştırıldığında, toplam nüfusta 2735 kişilik artış olduğu görülmektedir. Bunun yanında asıl dikkati çeken köylerden ilçe merkezine olan nüfus hareketleridir. 1940 sayım verilerine göre toplam nüfusun % 10 u ilçe merkezinde, % 90 ı köylerde yaşarken, 2000 sayım verilerine göre bu oran ilçe merkezi lehine önemli oranda artmıştır. 1940 yılında 23 olan nüfus yoğunluğu, 2000'de 25 kişidir. Geçen 60 yıllık periyotta nüfus yoğunluğu çok fazla değişmezken, nüfusun kır-kent dağılımında önemli değişiklik olmuştur. İlçe nüfusunun sayım yıllarına göre değişimi incelendiğinde, nüfus artışının düzenli olmadığı görülmektedir. İlçenin 1935 yılındaki nüfus artış hıza, Çanakkale İli ve Türkiye toplam nüfus artış hızından yüksek olduğu halde, 2000 yılında bu rakam bu değerlerin altına düşmüştür. 11 İlçenin topografyasının nüfus dağılımını etkilediği görülmektedir. İlçenin bazı bölgelerinde kırsal yerleşme sayısı daha fazla ve nüfus daha yoğunken, bazı bölgelerde yerleşmeler daha az ve nüfus daha azdır. Bayramiç İlçesi, Türkiye'de 1950'li yıllardan sonra başlayan kırdan kente göçün tipik bir örneğini oluşturmaktadır. Bu göç günümüzde de devam etmekte olup, özellikle kuru tarım ve hayvancılıkla geçimini sağlayan köylerde daha fazla görülmektedir. Bunun yanında İlçeden Çanakkale İl Merkezi'ne, diğer ilçelere ve komşu il merkezlerine de göçler yaşanmaktadır. Bu göçlerin en önemli nedeni daha iyi ekonomik şartlara sahip olma isteğidir. Bir diğer önemli neden olarak, ilçenin eğitim seviyesinin yüksek olması nedeniyle, eğitim amaçlı göçlerin yaşanması gösterilebilir.
Deveboynu geçidi ve çevresinin coğrafi özellikleri

Yüksek Lisans tezi olarak hazırlanan bu araştırmanın konusunu; Deveboynu Geçidi ve Çevresinin Coğrafi Özellikleri oluşturmaktadır. Deveboynu geçidi gerek tarihi süreçte gerekse günümüzde önemli bir ulaşım güzergahı, güvenli bir geçiş noktası ve stratejik konum olmuştur. Doğu Anadolu Bölgesi'nin Erzurum-Kars Bölümü içerisinde yer alan bu saha Erzurum İli merkezinin doğusunda bulunmaktadır. İçerisinde bir köy yerleşmesi, askeri birlikler, kara ve ulaşım sistemleriyle Bu sistemlere ait akaryakıt istasyonları ve dinlenme tesisleri yer almaktadır. Araştırma sahası batısından Erzurum Büyükşehir belediyesine ait Palandöken Semt ilçesi, güneyinde Palandöken dağlan, Kuzeyden Top dağı ve doğusunda Hamam deresi mevkileri ile sınırlıdır. Doğu Anadolu Bölgesi'nin iki önemli dağ sisteminim birbirine en çok yaklaştığı bu alanda yükselti 2200- 23 OOm kadardır. Güneye ve kuzeye gidildikçe artan yükseltiler, doğuya ve batıya doğru tedricen azalır. Karasal iklim şartlanmn hüküm sürdüğü bölge de yüksek dağ stepleri hakimdir. Bölge İki önemli akarsu havzasım ayıran su bölümü hattı özelliği de taşımaktadır.
Ortaöğretim öğrencilerinin çevre bilinci ve çevreye yönelik davranışlarının değerlendirilmesi

Ortaöğretim Öğrencilerinin Çevre Bilinci ve Çevreye Yönelik Davranışlarının Değerlendirilmesi Çevre, kısaca insanın içinde bulunduğu hayati faaliyetlerini yürüttüğü diğer canlılarla ortak paylaştığı ortamdır. Çevre kavramı yüzyıl öncesine kadar sadece insanın bulunduğu alan olarak anlaşılıyordu. Günümüzde ise bu kavram biraz daha genişlemiştir hatta dünyanın her yeri biz insanların çevresi haline gelmiştir. Daha önceki yüzyıllarda bizden uzak dünyanın herhangi bir yerinde meydana gelen olay için bizi ilgilendirmez derken günümüzde bunu söyleyemiyoruz. Dolaylıda olsa artık dünyada meydana gelen çevresel sorunlar bizi ilgilendirmeye başladı. Örneğin 1986 Ukrayna'da meydana gelen Çernobil Nükleer Santrali'nin patlamasıyla birlikte bir takım olumsuz sonuçlar ortaya çıktı. Bu patlamadan sadece Ukrayna etkilenmedi, bunun dışında Karadeniz havzasındaki birçok ülke bu olaydan etkilendi. Türkiye'de de özellikle Karadeniz bölgesi bu patlamadan etkilendi. Dünyanın herhangi bir yerinde meydana gelen çevresel sorun dünyanın tamamını ilgilendirmektedir. Bu yüzden özellikle 1950'li yıllardan sonra dünya genelinde çevre konusuna ağırlık verilmeye başlandı. Bu konuda konferanslar, sempozyumlar düzenlendi. Birleşmiş Milletler toplantılar yaptı ve çeşitli kararlar aldı. Bu kararlar doğrultusunda ülkeler eğitim politikalarını yeniden düzenledi. Çevre ile ilgili derslere ağırlık verildi. Çevre konuları daha önemli bir hal aldı. Bu çalışmada Çanakkale'deki lise öğrencilerinin çevre bilinçlerini ve çevreye karşı olan davranışları tespit edilmeye çalışılmıştır.. Araştırmanın evrenini Çanakkale il merkezindeki tüm liselerde öğrenim gören lise öğrencileri oluşturmaktadır. Örneklemini ise 2016- 2017 eğitim öğretim döneminde Çanakkale Sosyal Bilimler Lisesi, Çanakkale Anadolu Lisesi, İbrahim Bodur Anadolu Lisesi, Çanakkale Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Nedime Hanım Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Çanakkale IMBK Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören 9. ve 12. Sınıf (544) öğrencileri oluşturmaktadır. Öğrencilere çevre bilinç ölçeği ve çevre davranış ölçeği olmak üzere iki ölçek uygulanmıştır. Elde edilen anket sonuçları SPSS yardımıyla analiz edilmiştir. Daha sonra ise analizler yorumlanarak sonuçlara ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçları okul türüne, cinsiyete, ailenin gelir durumuna, sınıf seviyesine göre değerlendirdik. Okul türüne göre öğrencilerin çevre bilinçleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır ama çevreye yönelik davranışları konusunda anlamlı bir fark bulunmuştur. Analiz sonuçlarına göre Anadolu lisesinde öğrenim gören öğrencilerin meslek lisesindeki öğrencilere göre çevreye karşı olumlu davranışlarının daha gelişmiş olduğu görülmüştür. Cinsiyete göre anketler analiz edildiğinde öğrencilerin verdikleri cevaplar arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Kahramanmaraş'ın şehirsel gelişiminin tarım alanları üzerindeki etkisinin coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama ile belirlenmesi

Dünya da kent nüfusunun hızla artması, kentlerin geniş alanlara yayılmasına neden olmakta ve bir takım sorunları da beraberinde getirmektedir. Bu yayılma tarım alanları, ormanlık alanlar ve sulak alanların doğal dengesinin bozulmasına neden olmaktadır. İnsanların hayatlarının idame ettirebilmesi için gerekli olan tarım alanları giderek küçülmekte veya verimsizleşmektedir. Tarım alanları insanoğlunun temel ihtiyaçlarının karşılanması açısından son derece önemlidir. Şehir planları yapılarak tarım alanları korunmalı ve desteklemeler arttırılmalıdır. 2017 yılına göre Türkiye nüfusunun %74'ü kentlerde yaşamaktadır ve bu oran giderek artmaktadır. Kahramanmaraş ise sürekli göç almakta ve kent nüfusu artmaktadır. Sanayi faaliyetlerinin gelişmiş olması ve işgücüne duyulan ihtiyaç, kırsaldan ve başka şehirlerden göç alımını hızlandırmaktadır. Şehrin en önemli tarım alanları olan Aksu Çayı Havzası, Deliçay Havzası, Erkenez Havzası artan sanayi faaliyetleri ve yerleşmeden dolayı sürekli işgal edilmektedir. Bu durum ise söz konusu şehre yakın tarım alanlarının küçülmesine neden olmaktadır. Coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama yöntemlerinin gelişmesiyle uydu görüntüleri üzerinden görüntüler işlenmekte ve sınıflamalar oluşturulabilmektedir. Coğrafi bilgi sistemlerinde meydana gelen bu gelişmeler planlamaları kolaylaştırmak doğru analizlerin yapılmasına imkan sağlamaktadır. Bu tez çalışmasında ise Kahramanmaraş'ın kentsel gelişiminin yıllar içerisinde nasıl geliştiğini gözlemlemek, tarım alanları üzerindeki etkisini değerlendirmek ve gelecekte şehirsel gelişimin ne şekilde olacağını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır.
Buğyetü't Taleb fİ Tarih-i Haleb-ı adlı eserin tercüme ve değerlendirilmesi

Ortaçağ Tarihi, coğrafya alanında eser veren yazarlar genellikle Dünya'yı 7 bölgeye ayırmaktadır. Tarih literatüründe bu anlayış Irak ve Belh ekolü olarak yer edinmektedir. Ekollere göre anlayış oluşturan yazarlar en çok Batlamyus'un coğrafya eserinin etkisini diğer eserlerinde hissettirmektedir. İbnü'l-Adim'in kaleme aldığı Buğyetü't-Taleb fi Tarih-i Haleb eserinde Batlamyus'un anlayışı çerçevesinde oluşturulan Irak ekolüne bağlı olduğu söylenebilir. Eserin giriş kısmı hem Bağdadlı olması hem de Irak ekolüne bağlı olmasından dolayı Halep eksenli işlenmektedir. Ayrıca ifade edilen 7 bölge anlayışına göre, Halep ve çevresi Dünya'nın merkezi kabul edilen 4. Bölgede yer almaktadır. Eserin mekan anlayışını ön planda tutarak bilgi vermesi tarihin bütünlük anlayışından bağımsız olamayacağını açıkça ortaya koymaktadır. Halep ve çevresinde bulunan şehirler hakkında tarihi, coğrafik, dini, kültürel ve tabiata dair verdiği bilgiler bu görüşün en büyük kanıtıdır.
Antalya Merkez ilçelerinde sürdürülebilir turizm ve yerel halkın turizmin etkilerine yaklaşımı

Bu çalışma 'Antalya Merkez İlçelerinde Sürdürülebilir Turizm ve Yerel Halkın Turizmin Etkilerine Yaklaşımını' incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini Antalya ili merkez ilçeleri oluşturmaktadır. Bu beş ilçede toplam 464 farklı kişiye anket uygulanmıştır. Çalışmada kullanılan anket formları iki farklı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, ankete katılanların cinsiyet, yaş aralığı, meslek, gelir, eğitim ve medeni durumu gibi demografik bilgilere ilaveten katılımcıların kaç yıldır Antalya ilinde yaşadıkları ilişkin bilgiler yer almaktadır. Anket formunun ikinci bölümünde ise, katılımcıların Antalya merkez ilçelerinde sürdürülebilir turizm ve yerel halkın turizmin etkilerine yaklaşımının belirlenmesine yönelik olarak geliştirilen ifadeler yer almaktadır. Bireylerin Antalya merkez ilçelerinde sürdürülebilir turizm ve yerel halkın turizmin etkilerine yaklaşımının etkilerine ilişkin görüşlerinin cinsiyet, yaş grubu ve eğitim durumlarına göre farklılaşıp farklılaşmadığı Kruskall-Wallis testi ile sınanmıştır. Bireylerin anket formunun ikinci bölümünde yer alan ifadelere katılımlarına ilişkin verilerin normal dağılım gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla Kolmogorov-Smirnov testi uygulanmıştır. Anket formlarından elde edilen verilerin analizi, Bilgisayar üzerinde istatistik programı yardımıyla gerçekleştirilmiştir. Analizler bilgisayar ortamında paket program yardımıyla ve 0.05 anlamlılık düzeyinde test edilmiştir. Antalya halkının turist profiline yönelik beklentilerinin nitelikli turist gelmesi yönünde olduğu, Antalya'da kontrolsüz turizm büyümesinin çevresel sorunlara neden olduğu, turizm faaliyetlerinin halkın yaşam standartlarını artırdığı, Antalya'da turizm mevcut turizm politikalarının doğal kaynakların sürdürebilirliğini destekler nitelikte olmadığı analiz sonuçlarına bakılarak ifade edilebilir.
Gaziantep ve çevresinin iklim özellikleri

oz Yapılmış bulunan bu çalışmanın kapsamını kısaca özetlemek gerekirse, Gaziantep ve çevresinin iklimini tam olarak ortaya koyabilmektir. İçinde bulunduğu Güneydoğu Anadolu Bölgesinde ayrılan ve benzeyen yönlerini ortaya koymak, komşusu bulunan Akdeniz Bölgesinin hangi iklim elemanlarının burada daha etkili olduğunu vurgulamak için yapılmış olan aylık, yıllık ve günlük rasat değerlerin incelenmesidir. Araştırmada yapılan işlemler şöyledir : Öncelikle devlet meteoroloji işleri genel müdürlüğüne gidilmiş ve gerekli olan tüm veriler toplanmıştır. 1940'tan 1994'e kadar olan sıcaklık değerleri, yağış miktarları nisbi nem miktarları, rüzgar frekansları toplanmıştır. Daha sonra Gaziantep'teki Meteoroloji müdürlüğünden gerçek sıcaklık değerleri alınmıştır. Bunlar tek tek gözden geçirilmiş önce aylık ortalama değerler tespit edilmiş aylık ortalama sıcaklık grafiği çizilmiş daha sonra maksimum ve minimum sıcaklık değerlerinin ve günlük değerlerin grafikleri çizilmiştir. Sıcaklıkla ilgili son olarak sıcaklık kategorileri incelenmiştir. Yine sıcaklığın yıllar boyu nasıl bir seyir takip ettiğini görmek için grafik çizilmiştir. Gazianteb'in bir ay içindeki yağış miktarları toplanmış ve buna göre her ayın yağış miktarı belirlenmiştir. En fazla yağış alan ve en az yağış alan aylar tespit edilmiştir. Gazianteb'in sağanak yağış diyagramı çizilmiştir. Nisbi nem değerleri yine aynı yöntemle bulunmuştur. Rüzgar frekansları yönlere göre toplanmış ve hakim rüzgar yönü tespit edilmiştir. Ayrıca Rubinstein formülü uygulanmış ve buna göre rüzgar frekansları belirlenmiştir. Son olarak Gazianteb'in de iklim tasniflerindeki yerini belirtmek için Thornthwaite metodu, Köppen ve De Martonne metotları uygulanmıştır. Bunlardan elde edilen sonuçlar tezin son sayfasında belirtilmiştir ııı
Kocabaş Çayı-Kemer Deresi arasının kıyı kullanımı ve planlaması

ÖZ Kocabaş Çayı ile Kemer Deresi arasında kıyı kullanımı ve planlamasının günümüzdeki durumunu ve sahanın fiziki ve beşeri potansiyelini açıklamak amacıyla yapılan bu çalışmada araştırma sahasının genel coğrafi özellikleri ve sahadaki arazi kullanımı konusunda bilgiler verilmiş ve fiziki koşullar ile beşeri özellikler değerlendirilmeye çalışılmıştır. Konumu itibariyle tarihin ilk çağlarından beri yerleşime uygun bir alan olan araştırma sahası günümüzde son derecede temiz ve kullanıma uygun kıyılara sahiptir. Ancak iç kesimlerde doğal afetler ve beşeri faktörlerin etkisiyle fiziki ortam oldukça bozulmuştur. Sahanın iki kenarında yer alan antik kent kalıntıları, tahrip edilen orman sahaları ve bilinçsiz kullanıma maruz kalması olası kıyı şeridi kontrol altında tutulmalı, kıyı kanunlarıyla uyuşmayan uygulamaların önü gerekli önlemler alınarak kesilmelidir.
Endüstriyel mirasın korunması ve turizm açısından değerlendirilmesi: Zonguldak ili örneği

Bu çalışmada, Zonguldak İlinde bulunan endüstriyel miras alanları ve yapılarının Analitik Hiyerarşi Süreci yöntemi ile turizm açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla araştırma sahası olarak seçilen Zonguldak İlinde işlevini yitirmiş eski maden alanları ve yapıların genel özelliklerine değinilmiştir. Çalışma, altı kriter ve beş alternatif ile birlikte hiyerarşik olarak yapılandırılmıştır. Her bir kriter ve her bir kritere göre alternatiflerin ağırlık ve öncelik değerlerinin hesaplanması için ikili karşılaştırmalar matrisi oluşturulmuştur. Bu kriter ve alternatiflerin göreceli önemi, AHS yöntemi ile gerçekleştirilen bir uzman paneli (23 kişi) tarafından belirlenmiştir. Zonguldak İlinde endüstriyel miras alanlarının turizm açısından değerlendirilmesinde en önemli ve öncelik verilmesi gereken kriterler 'K2- Sosyo-Kültürel Değer', 'K1- Mimari-Sanatsal Değer' ve 'K6- Turistik Değer' olarak saptanmıştır. Alternatifler arasında ise önemli olanlar ve öncelik verilmesi gerekenler; 'A4- Sosyal Yapılar', 'A1- Taşıma ve Yükleme Sistemleri' ve bu alternatife yakın bir değer elde eden 'A2-Maden Ocakları ve Tüneller ile A2- Fabrika ve Atölyeler' olmuştur. Sonuçlar; İlde yer alan endüstriyel miras alanlarının kültürel bir zenginlik ve korunması gereken toplumsal bir bellek olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca söz konusu alanların kent kimliği ve siluetine önemli katkı sağlayan bileşenler olduğu sonucuna varılabilir. Endüstriyel miras yapılarının turistik değerinin yüksek olması ve yapıların bu amaçla değerlendirilmesi hem kent için hem de yapılar için önemli bir avantaj sağlayacaktır. Bu nedenle çalışmanın sonuçlarının, Zonguldak'ın kentsel kimliğini, toplumsal belleğini ve kömür üretim kültürünü yansıtan işlevini yitirmiş endüstriyel alanların ve yapıların gelecek nesillere aktarılarak endüstri mirası olarak koruma-kullanma pratiklerinin geliştirilmesi için paydaşlara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Besni ilçesinin beşeri ve ekonomik coğrafyası

Besni; Güneydoğu Anadolu Bölgesin Orta Fırat Bölümünde yer alan Adıyaman iline bağlı bir ilçedir. Besni doğusunda Adıyaman, kuzeyinde Tut, güneyinde Araban, batısında Gölbaşı ve güneydoğusunda Fırat Nehri ile çevrilidir. İlçenin toplam yüzölçümü 1.151 km2 ve deniz seviyesinden yüksekliği ise 930 m'dir.1883- 1926 yılları arasında Malatya sancağına bağlı bir kaza olan Besni, 1933 yılında idari açıdan Gaziantep'e, 1933 yılında çıkarılan bir kanun ile tekrardan Malatya'ya bağlanmış ve 1954 yılında ise Adıyaman iline bağlı bir ilçe olmuştur. İdari değişikliklerin sıkça yaşandığı bir yer olan çalışma alanına ait 67 köy, 62 mezra ve 35 mahalle bulunmaktadır. En eski mahallesi Çat, en yeni mahalleleri ise Erdemoğlu ve Hasan Tütün Mahalleleridir. Zaman içerisinde Mahallelerde yaşayan nüfusun sosyal, kültürel ve etnik özellikleri farklılık gösterdikçe mahallelerin isimleri ve nüfusları da değişmiştir. Çalışma alanının nüfusu 1955 yılına kadar düzenli artış göstermiş, 1960 yılında ülke geneline ve yurt dışına yapılan göçler nedeniyle nüfusta azalmalar olmuştur. 2000 yılında tekrardan nüfus artış göstererek iki katına çıkmıştır. Günümüzde toplam nüfusu 76.674 kişidir. Geçmişte çoğunlukla kırsal nüfusun ve kırsal ekonominin egemen olduğu Besni'de bugün nüfusun büyük bir kısmı şehirde yaşamaktadır. Sosyo-ekonomik nedenlere dayalı göçlerin etkisi ile nüfusun dinamik yapısı, kırsal ve şehirsel alanı birlikte değiştirmiştir. Kırsal alanda nüfus yoğunluğu azalırken, şehir merkezinde nüfus yoğunluğu artmaktadır. İlçe, Güneydoğu Torosların eteğinde kurulmuş, geçmişşi M Ö 4000 yılına dayanan zengin kültürel birikime sahip eski bir yerleşim merkezidir. Geçmişte elverişli konumu sayesinde önemli ticaret yolları üzerinde yer almıştır. Günümüzde ise değişen coğrafi şartlara bağlı olarak bu önemini büyük ölçüde yitirmiştir. Besni'de yerleşimin olduğu sahalar zemin yapısı ve topoğrafik engeller sebebiyle dar bir alana yayılması, bununla beraber hızla artan nüfus şehir gelişimini sınırlandırmaktadır. İlçede yerleşmelerin çoğunluğu toplu ve daimi yerleşmelerden oluşmaktadır. Bu yerleşmeler fiziki coğrafya unsurların etkisiyle batı yönünde büyümeye devam etmektedir. Şehir de modern yapı ile geleneksel hayat tarzını bir arada görmek mümkündür. İlçedeki yerleşmelerin hakim ekonomik faaliyeti tarımdır. Hayvancılık ise oldukça az olup, hizmet sektörü şehir merkezi dışında pek yaygın değildir. Besni'de tarımsal destekli sanayileşme son yıllarda gelişme göstermeye devam etse de bu durum şehrin gelişimine yeterli katkıyı sağlayamamaktadır. Besni'nin gelecekte hızlı ve sağlıklı gelişmesi için sanayi yatırımlarına hız verilmelidir.