HIV/AIDS'e yönelik psiko-eğitim programının üniversiteye yeni başlayan ergenlerin HIV/AIDS'e yönelik tutumlarına etkisi

Bu araştırma, üniversiteye yeni başlayan öğrencilerin HIV/AIDS'e ilişkin tutumlarını olumlu yönde arttırmaya yönelik olarak araştırmacı tarafından hazırlanan HIV/AIDS'e Yönelik Psiko-Eğitim Programı'nın etkililiğini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırma, 2004- 2005 öğretim yılı Güz döneminde, Hacettepe Üniversitesi, Beytepe Kampusunda, üniversiteye yeni başlayan gönüllü öğrenciler ile yürütülmüştür. Araştırmada bir deney bir de kontrol grubu yer almıştır. Deney grubuna, araştırmacı tarafından geliştirilen, sekiz haftalık HIV/AIDS'e Yönelik Psiko-Eğitim Programı uygulanmış; kontrol grubu ile herhangi bir etkinlik yapılmamıştır. Deney grubunda 21, kontrol grubunda ise 23 öğrenci yer almıştır. Araştırmada, HIV/AIDS'e Yönelik Psiko-Eğitim Programı'nın etkililiğini ortaya koymak amacıyla, araştırmacı tarafından geliştirilen HIV/AIDS durum Envanteri kullanılmıştır. HATE, programın uygulanmasından önce, hemen sonra ve yaklaşık sekiz hafta sonra ön-test, son-test ve izleme testi olarak uygulanmış ve deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin tutumlarında değişiklik olup olmadığı incelenmiştir. HATE, HIV/AIDS'li Kişilerden Kaçınma, Cinsel Kalıp Yargılar ve Cinsel Risk Alma alt boyutlarından oluşan, dörtlü Likert tipi bir ölçme aracıdır. HATE'nin geçerliği faktör analizi ve iç ölçüt geçerliği çalışmalarıyla sağlanmış; güvenirliği ise Cronbach a ve test-tekrar test güvenirlikleri ile belirlenmiştir. HATE'nin a güvenirlik katsayısı 0,79 olup, alt boyutların güvenirlik katsayıları da sırasıyla 0 ,74; 0,70 ve 0,72 olarak hesaplanmıştır. HATE'nin test-tekrar test güvenirlik katsayıları ise alt boyutlar için sırasıyla 0 ,77; 0,80 ve 0,73 olarak bulunmuştur. Araştırma verilerinin analizinde, karışık ölçümler için iki yönlü varyans analizinden yararlanılmıştır. Analiz sonucunda, (1) öğrencilerin HIV/AIDS'e ilişkin tutum puanlan ortalamasının, ön-test, son-test, izleme-testi ayrımı yapılmaksızın farklılık gösterdiği (F]_42=18,36, p<0,00) ve bu farklılığın deney grubundaki öğrenciler lehine olduğu; (2)VII öğrencilerin ön-test, son-test ve izleme-testlerinden elde edilen HIV/AIDS'e ilişkin tutum puanlan ortalamasının, deney ve kontrol grubu ayrımı yapılmaksızın farklı olduğu (F2-84=13,28, p<0,00) ve bu farklılığın ön-testten alınan puanların ortalamasının son testten ve izleme-testinden alınan puanların ortalamasından düşük olması nedeniyle kaynaklandığı; (3) deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin HIV/AIDS'e ilişkin tutumlarının zamana bağlı olarak farklılık gösterdiği (F2-84~7,05, p<0,00) ve deney grubu son-test tutum puanlan ortalaması ile (t42= 4,21 ; p< 0 ,00) izleme testindeki tutum puanlan ortalamasının (t42~ 4,72 ; p<0,00) kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Analizler sonucunda, deney ve kontrol gruplarının tutum puanlarının ön-testte farklı olmadığı, fakat deneysel işlem sonrasında, deney grubunun tutum puanlannda önemli bir artış olduğu ve bu artışın izleme testlerinde sürdüğü bulunmuştur. Elde edilen bulgular, HIV/AIDS'e Yönelik Psiko-Eğitim Programı'nın, üniversiteye yeni başlayan öğrencilerin, HIV/AIDS'e yönelik tutumlanm değiştirmede etkili olduğunu göstermektedir.