Detecting emotions during the application of skin conductance and heart rate measurement techniques

Duygular uzun zamandır insan davranışları, motivasyon, biliş ve dikkat gibi süreçler üzerinde etkili olan faktörler olarak tanınmaktadırlar. Birçok deneysel çalışmanın da işaret ettiği gibi bilişsel süreçlerin önemli bir parçasını oluşturmaktadırlar. Duyguların bilişsel süreçlerdeki rolünü anlamaya yönelik oldukça büyük bir ilgi olmasına karşın duyguların fizyolojik ölçümünü sağlayacak deneysel tekniklerle ilgili önemli kısıtlamalar var. Bu araştırma, duyguların çeşitli psiko-fizik deneyleriyle araştırılmasını amaçlamaktadır. Duyguların ölçülmesi için deri iletkenliği ve kalp atışı ölçümü gibi fizyolojik teknikler kullanılmıştır. Bu araştırmanın öncelikli amacı, kurulan deneysel düzenek ile resim gösterimi esnasında deneklerin duygusal olarak etkilendiğinin ortaya konulmasıdır. Bu araştırmanın diğer bir amacı duygu ölçümüyle ilgili tekniklerin uygulanmasına bir giriş yapılması ve duyguların sübjektif etkileri üzerinde çalışmayı planlayan diğer araştırmacılar/araştırmalar için kullanılabilirliğinin gösterilmesidir. Diğer bir deyişle, bu çalışmanın amacı bahsedilen teknikleri ve yöntemleri kullanarak duygusal etkilenimin olduğunu göstermek ve tecrübe edilen duyguların karakterize edilebilmesidir. Birçok çalışmada kullanılan fizyolojik ekipman oldukça pahalıdır ve bunların uygulanması kolay değildir. Bu çalışmanın bir özelliği oldukça düşük maliyetli, sıklıkla kullanılan ve invasif olmayan bir aracın, elektro-dermal aktivite ölçüm cihazının kullanılmasıdır. Bu ölçüm sempatik sinir sistemini etkileyen duygu-içerikli bir aktivitenin oluşturulması sırasında kayıt alınarak yapılmıştır. Bu araştırmanın önemli bir kısmında MATLAB yazılımı üzerinden veri eldesi ve analizi yapılmıştır. EDA ve HR verileriyle sunulan olaylar listesi veri eldesi ile birleştirilmiştir; olay bazlı analiz gerçekleştirerek deneyin farklı aşamalarında duygusal sonuçların olup olmadığını gözlemlenmiştir. Bu tez projesi Boğaziçi Üniversitesi'nin Biyomedikal Mühendisliği Laboratuvarı'nın olanakları kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Duygulanımı yüksek ve düşük resimler sunduğum her bir denek için deri iletkenliği ve kalp atış ölçümü alınmıştır. Altı saniyelik resim gösterimleri sırasında deneklerden sunulan resimler hakkında düşünmeleri istendi. Bu çalışmada kullanılan bir diğer yöntem, duyguların psikolojik olarak ölçülmesine yarayan fizyolojik metotlara göre sübjektif ve daha az hassas olarak kabul edilen Bireysel Değerlendirme Ölçümleri oldu. Fizyolojik ölçümlere iyi bir tamamlayıcı oldu. Bu iki yöntemin duyguların uyandırma ve değerlik boyutlarının deneysel olarak gözlemlenmesine karşın yaşanan bireysel etkinin ortaya konulmasında bazı sınırlamalarla karşılaşıldı. Bu çalışmanın sonuçları, bu deneysel araçların güvenilir birer cihaz olarak psikofizik araştırmalarında ve belki de nöroekonomi ve nöroetik araştırmalarında da kullanılabileceğini ortaya koymuştur. Başka bir deyişle, duygulanım içerikli resim gösterimi deri iletkenliği ve kalp atışı üzerinde etki yaparak katılımcının uyandırma ve değerlik boyutlarında değişimine sebep olduğunu ortaya konmuştur fakat bu fizyolojik verilerle tecrübe edilen duygunun karakterize ve kategorize edilmesi mümkün olmamıştır.