Dikkat toplama eğitim programının ilköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin dikkat toplama düzeyi, benlik algısı ve başarı düzeylerine etkisi

TOPLAMA EĞİTİM PROGRAMININ İLKÖĞRETİM 4. ve 5. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN DİKKAT TOPLAMA DÜZEYİ, BENLİK ALGISI VE BAŞARI DÜZEYLERİNE ETKİSİKaraduman, B. Dilek Doktora, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı Eğitim Psikolojisi Programı Tez Danışmanı : Prof. Dr. Belka ÖzdoğanAnkara, 2004 -203 sayfa Bu çalışmada, dikkat toplama eğitimi ile dikkat toplama eğitimi ve güdüleme programlarının ilköğretim 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin dikkat toplama düzeyi, benlik algısı ve başarı düzeylerine etkisi incelenmiştir. Araştırmada, ilköğretim okullarının 4. ve 5. sınıf öğrencilerinin dikkat toplama düzeylerini artırmaya yönelik yapılandırılmış bir eğitim programı hazırlanmış ve bu programın öğrencilerin, dikkat, benlik algısı ve başarı düzeyi üzerindeki etkililiğini belirlemeyi amaçlayan, deney-kontrol gruplu, ön test-son test ölçümlü 3X2 lik Split-plot desen kullanılmıştır. Araştırma, 2001- 2002 eğitim-öğretim yılında Ankara ili Mamak ilçesinde bulunan, Mehmetçik İlköğretim Okulu'nda öğrenim gören 4. ve 5. sınıf öğrencileriyle yapılmıştır. İlk olarak, bu öğrencilerin tümüne CattellUluslararası Zeka Ölçeği 2A formu uygulanmıştır. Bu ölçeğe göre, ZB a¥ 95 olarak belirlenen 105 öğrenci arasından tesadüfi olarak seçilen 96 öğrenci çalışma grubuna dahil edilmiştir. Daha sonra, öğrenciler raslantısal olarak, deney ve kontrol gruplarına atanmışlardır. Deney grubu iki farklı eğitim almak üzere ayrılmıştır. Araştırmanın başlangıcında, deney ve kontrol gruplarında yer alandeneklere, Öğrenci bilgi formu, Bourdon dikkat testi, d2 dikkat testi, 4. ve 6. sınıflara yönelik, Benlik Algısı Soru Listesi, ön test olarak uygulanarak, öğrencilerin Matematik, Fen Bilgisi, Türkçe ve Sosyal Bilgiler derslerine ait birinci dönem başarı notların aritmetik ortalaması, başarı notu olarak hesaplanmıştır. Daha sonra deney gruplarında bulunan deneklere 24 oturumdan oluşan eğitim programları uygulanmıştır. Kontrol grubu ileviherhangi bir çalışma yapılmamıştır. Eğitim programının bitiminden bir hafta sonra aynı testler, son test olarak uygulanarak, öğrencilerin ikinci dönem başarı notları alınarak grupların, dikkat toplama düzeyleri, benlik algılama ve başarı düzeyleri arasında anlamlı bir fark olup olmadığı araştırılmıştır. Grupların ön test-son test puanları üzerinden gruplar arası fark olup olmadığını belirlemek için, tek faktör üzerinde tekrarlı iki faktörlü varyans analizi uygulanmıştır. F değerinin anlamlı çıktığı testlerde Scheffe testi ile farkın kaynağı incelenmiştir. Her grubun kendi içinde ön test-son test arasıdeğişimlerinin anlamlı olup olmadığı ise, ilişkili t testi uygulanarak incelenmiştir. Grupların cinsiyet ve sınıf düzeyine göre ön testleri ve son testleri arasındaki farklılıklar ise, Mann Whitney U testi kullanılarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, dikkat toplama eğitimi ve dikkat toplama ve güdüleme eğitimi uygulamalarının, öğrencilerin dikkat toplamadüzeylerinde, akademik benlik algısı üzerinde ve okul başarısı üzerinde, konrol grubundaki öğrencilere göre, anlamlı farklılıklara neden olduğu anlaşılmaktadır. Öğrencilerin sınıf düzeyleri ve cinsiyetlerine göre ise herhangi bir farklılık bulunmamıştır.