İçel ili Merkez ilçesinin beşeri ve iktisadi coğrafyası

Araştırma alanı, Akdeniz Bölgesinde, Adana Bölümünün batısında yer almaktadır. Çukurova'nın güneybatı kısmım içine alan yöre, güneyde Akdeniz kıyılarından itibaren kuzeye doğru gittikçe yükselir ve yükselti kuzeyde Bolkar dağlan üzerinde, Konya il sınırında 3000 metreyi geçer. Bu alanının toplam yüzölçümü 1772 km2'yi bulur. Yörede nüfus hareketleri özellikle XIX. yüzyıldan itibaren hızlanmaya başlamıştır. 1935 yılında araştırma alanının nüfusu 56969 kişi iken, 1997'de 653662 kişiye ulaşmıştır. Göç hareketlerinin de etkisi ile meydana gelen aşın nüfus artışı, yörede çarpık kentleşmenin yanında sosyal, kültürel ve ekonomik problemlere neden olmaktadır. Bugün araştırma alanındaki nüfusun % 76.7' si Mersin'de, % 16 .9'u kasabalarda ve %6.4'ü köylerde yaşamaktadır. Günümüzden 8000 yıl öncesine kadar uzanan bir yerleşim tarihine sahip olan yöre, o zamandan günümüze sürekli olarak yerleşmeye sahne olmuştur. Bugün araştırma alanında 72 köy, 18 kasaba ve 1 şehir yerleşmesi bulunmaktadır. Bu yerleşmeler farklı morfolojik yapılar üzerinde yer almakta ve buna bağlı olarak ta farklı ekonomik işlevlere sahip bulunmaktadırlar. Araştırma alanının güneyinde 700- 800 metre yükseltiye kadar gerçek bir Akdeniz iklimi görülürken, kuzeye doğru yükseltinin hızla artmasına bağlı olarak Akdeniz iklimi özelliğini kaybetmekte, bir taraftan sıcaklık azalırken diğer taraftan yağış ve özellikle de kar yağışı artış göstermektedir. Araştırma alanındaki bu iklim özellikleri yöredeki beşeri ve ekonomik yaşamı büyük ölçüde etkisi altına almaktadır Araştırma alanında tarımsal faaliyetler 1830'lu yıllardan bu yana yoğunlaşarak süregelmiştir. 1 940 'lara kadar ovalık kesimde pamuk tarımı yoğun olarak yapılırken, 1950'lerden itibaren sebze tarımı ve özellikle de turfanda sebzecilik ile turunçgil tarımı büyük bir gelişme göstermiştir. 282 Araştırma alanında 40-50 yıl öncesine kadar önemli bir ekonomik uğraş alam olan küçükbaş hayvancılık ise günümüzde bu önemini büyük ölçüde kaybetmiştir. Araştırma alanında endüstriyel faaliyetlerin geçmişşi 1860'lara kadar uzanır. Yörede pamuk tarımının gelişmesi ile beraber ilk fabrikalarda kurulmaya başlanmıştır. O günden günümüze yöredeki fabrikaların sayısı, çeşitliliği ve bu fabrikalarda çalışanların sayısı hızla artmıştır. Araştırma alanında en çok işgücü istihdam eden endüstri kolu gıda endüstrisidir. Bu endüstriyi metal eşya, kimya, dokuma ve taş-toprağa dayalı endüstri takip eder. Araştırma alanındaki endüstri tesisleri Mersin-Tarsus karayolu çevresinde, verimli tarım topraklan üzerinde dağınık bir şekilde bulunmaktadır. Bazı endüstri kuruluşlarının çevreye yaptığı olumsuz etkiler dikkate alındığında bu kuruluşların yer seçiminin yanlış olduğu görülmektedir. Yoğun göç hareketleri, gelişigüzel endüstri yeri seçimi, imarsız konut alanları ve plansız yapılaşma sonucu yörede çarpık bir kentleşme olgusu görülmektedir. Kamu yararına korunması gereken deniz kıyılan ve verimli tarım topraklan yok olmakta, yeşil meyve bahçeleri ve sebze tarlaları ortadan kalkarken, doğal çevre tahrip edilmektedir. Ulaşım sistemleri ile ticaretin geliştiği araştırma alanında turizm sektörü de gelişme yolundadır. 283