Sınıf öğretmenlerinin disleksiye yönelik bilgi ve tutumlarının incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, sınıf öğretmenlerinin disleksiye yönelik bilgi düzeylerinin ve tutumlarının incelenmesidir. Araştırma tarama desenlerinden kesitsel tarama deseni üzerine kurgulanmıştır. Araştırmanın çalışma evrenini 2018- 2019 eğitim-öğretim yılında Tokat merkezdeki ve ilçelerdeki ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise çalışma evrenini kapsayacak şekilde Tokat merkez ve ilçelerdeki okullardan random örnekleme yolu ile seçilmiş 141'i kadın ve 204'ü erkek olan toplam 345 sınıf öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Gwernan-Jones ve Burden (2009) tarafından geliştirilmiş olan Disleksi Tutum Anketi kullanılmıştır. Veri toplama aracı üç bölümden oluşmaktadır. Anketin birinci bölümünde araştırma kapsamına alınan öğretmenlerin tanıtıcı ve mesleki özelliklerinin belirlenmesi amacıyla hazırlanan Kişisel bilgi formu yer almaktadır. Kişisel bilgi formunda öğretmenlerin, cinsiyetine ve eğitim düzeyine ilişkin değişkenlere yer verilmiştir. Anketin ikinci bölümünde ise disleksiye yönelik tutumları belirlenmesi amacıyla Disklesi Tutum Anketi bulunmaktadır. Bu bölüm beşlik likert formunda olup: 'Kesinlikle Katılıyorum', 'Katılıyorum', 'Kararsızım', 'Katılmıyorum' ve 'Kesinlikle Katılmıyorum' seklinde düzenlenmiştir. Üçüncü bölümde ise katılımcıların disleksiye yönelik bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla disleksiye ilişkin çoktan seçmeli iki ifade, sekiz doğru-yanlış tanımlı ifade yer almaktadır. Bunun ile birlikte katılımcılardan Disleksi, Diskalkuli, Özel Öğrenme Güçlü, Disapraksi, Dikkat Eksikliği - Hiperaktivite kavramlarının tanımlanması istendiği kapalı uçlu sorulara yer verilmiştir. Anket dağıtılmadan önce öğretmenler araştırmanın amacı ve önemi hakkında bilgilendirilmişlerdir. Okullar tek tek dolaşılıp öğretmenlere ulaşılmaya çalışılmış ve anket bu okullardaki istekli öğretmenlere uygulanmıştır. Katılımcılardan sözlü onam alınmıştır. Anketin doldurulması ortalama 5 ile 10 dk arası zaman almıştır. Araştırmada 354 öğretmene ulaşılmış ve %2,54 (9 kişi) örnekleme hatası ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan anket 2018- 2019 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler Statistical Package for Social Science 21 istatistiksel veri analizi programı ile analiz edilmiştir. Nicel verilerin çözümlenmesinde cinsiyete göre bir farklılaşma olup olmadığına bakmak için Ki-Kare analizi yapılmıştır. Araştırmada yer alan nitel verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Nitel verilere kodlar verilerek frekanslar incelenmiştir. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin disleksiye yönelik tutumlarında yaşa göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakıldığında Madde 1, Madde 2, Madde 8, Madde 11, Madde 14, Madde 17 ve Madde 18 haricinde anlamlı bir farklılık olmadığı, cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığına bakıldığında ise ankette yer alan Madde 1, Madde 11 ve Madde 15 haricinde anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin disleksiye yönelik bilgi düzeylerinde ise cinsiyete göre bir farklılaşma olmadığı tespit edilmiştir. Nitel verilerin analizine bakıldığında ise katılımcıların hemen hemen yarısının özel öğrenme güçlüklerine dair herhangi bir cevap vermediği görülmüştür. Yanlış cevap verenlerle birlikte hesaplama yapıldığında sınıf öğretmenlerinin büyük çoğunluğunun özel öğrenme güçlüklerine dair bilgi sahibi olmadıkları çıkarımı yapılabilir.