Erbil şehrinin nüfus coğrafyası

Erbil, Irak'ın kuzeydoğusunda yer alan önemli kentlerdendir. Erbil'in güneyinde Süleymaniye ve Kerkük, batısında Musul ve kuzeyinde Türkiye, doğusunda İran sının bulunmaktadır. Karasal iklim şartlarının egemen olduğu Erbil, bir plato üzerinde kurulmuştur. Batısında Orta Mezopotamya ovalan, doğusunda ise Zağros dağlannın kuzey uzantılan yer alır. Erbil tarihi dönemlerde de önemli bir yerleşim birimi olarak belirtilmektedir. Günümüzde de bu önemini korumaktadır. Irak'ta ve Erbil'de ilk nüfus sayımı 1927 yılında yapılmıştır. Sonraki sayımlar da 10 yılda bir tekrarlanmıştır. Sonuçlan açısından en güvenilir sayım 1957'de yapılaradır. Son sayım Irak'ta 1997'de yapılmış, fakat Kuzey Irak ve Erbil'i kapsamamıştır.. Erbil'in nüfusu, 1837'de 4500- 5000 iken 1919'da 14500 olmuştur. 1957 yılında 39913 olan nüfus 1977'de 193588, 1984'te 240008'e ulaşmıştır. Artış oranlan da göçler nedeniyle dalgalanma göstermektedir. 1957'de %o 39, 1977'de %o 96 ve 1984'te %o 35'tir. Şehirde 1947'de mahalle sayısı 9 iken 1987'de 43 olmuştur. Erbil'de nüfus artışı, ölüm ve doğum arasındaki dengelerden ziyade göçlerden kaynaklanmıştır. Şehre gelen göçler genelde kuzey illerden gelmiştir. Bunun nedeni ise Irak'ta ve özellikle Erbil'de kurt örgütlerin hükümete karşı sürdürdükleri çatışmalar ve yarattıkları istikrarsızlıktır. Siyasi özelliklerin bölgede ve özellikle Erbil şehrinde büyük rolü vardır. Bu rol, yerleşmelerin kimliği üzerinde ve nüfusun coğrafi dağılışında etkin olmuştur. Bu da, stratejik açıdan önemli yerler ortaya çıkarmıştır. 1987 yılında, Irak hükümeti sürgün ve baskı politikalannı arttırmıştır. Körfez savaşından sonra yaşanan olumsuz durumlar ve Birleşmiş Milletler tarafından oluşturulan güvenlik kuşağı (36 Kuzey Enlemi), aynca Irak hükümetinin tehlikesinden bölge nüfusunu korumak için Türkiye'nin güneyindeki İncirlik Hava Üssünden kalkan Amerikan ve İngiliz savaş uçaklannın sürekli denetimine tabii tutulmasına yol açmıştır. Erbil'de erkek nüfusu, kadın nüfusundan daima fazladır. Bunun nedeni, Erbil şehrinin iş olanaklan bakımından çevresine göre gelişmiş olması ve dışandan işçi göçü almasıdır. Kültürel yapıya bağlı olarak da çalışmak üzere gelenlerin çoğunluğu erkektir. VII Erbil'de 6-12 yaşındaki çocukların eğitim ve öğretimini kapsayan ilköğretim, kız ve erkek tüm vatandaşlar için zorunludur. Irak'ta ilköğretim altı (6) yaşmdan başlar. Öğretimin kademeleri, altı (6) yıl ilkokul, üç (3) yıl ortaokul ve üç (3) yıl da lise öğretimi şeklindedir. Erbil şehrinde 1984- 1985 eğitim ve öğretim yılında okulların sayısı 215 iken 1998- 1999 eğitim ve öğretim yılında 287'ye varmıştır. Aynı yıllar içerisinde (1984-1985) öğrenci sayısı 80.474 iken, 1998- 1999 yılı içerisinde 139122'dir. Öğretmen sayısı, 3400 iken 7652'ye ulaşmıştır. 1998- 1999 öğretim yılı istatistiklerine göre her 10 öğretmene 55 öğrenci düşmektedir. 1957'de Erbil'de nüfus 9 mahallede toplanmaktadır. Aynı yılda nüfus sayımına göre Kale nüfusu şehrin nüfusunun % 9.3 'ünü kapsamakta ve kale içindeki yerleşim alanı üç mahalleden oluşmaktadır. . Bu yılda Müstafi Mahallesi nüfus bakımından birinci sırada yer almaktadır. Bunun nedeni ise şehrin alt yapısı diğer mahallelerden daha iyidir. 1995- 1999 yılı arasında nüfus dağılışı ise Erbil şehrinin mahalle grupları 11'e ayrılmaktadır. Bu gruplar arasında mahallelerde kendi arasında farklı şekilde ayrılmaktadır. Birinci grupta nüfus sayısı 1995 yılında 39456 iken 1999 yılında ise 61780'dir. 6. gruptaki üç mahallede merkeze yakındır.