Yerleşim yeri - tüketim biçimleri etkileşimi üzerinde bir araştırma

Bu araştırma farklı yerleşim yerlerinde yaşayan ailelerin tüketim davranışları ve tüketim biçimlerini belirlemek amacı ile planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırma İzmir iline bağlı Torbalı ilçesi ve köylerini temsil eden 229'u köy, 173'ü ilçede yaşayan 402 aile üzerinde yapılmıştır. Araştırma kapsamına alınan ailelerde ortalama birey sayısı 4.313 + 0.056 'dır. Kadınlar ortalama 40.671 + 0 .484, erkekler 45.422 + 0.654 yaşındadırlar. Kadınların% 61 .19'u, erkeklerin % 57 .71'i ilkokul mezunudur. ilçede yaşayan kadın ve erkeklerin öğrenim düzeyi köylerde yaşayan kadın ve erkeklerden daha yüksektir. Kadınların % 82 .59'u ev kadını, erkeklerin ise % 87. 56'sı çalışmaktadır, ilçede çalışan kadınlar (% 23 .12) köylerdeki çalışan kadınlardan (% 8 .30) daha fazladır. Genel örneklemde ailelerde ortalama çocuk sayısı 2.313 + 0.056 olup, çocukların % 29. 78' i 17 -21, % 27 .53'ü 12-16 yaş grubundadır. Alışverişi önceden planlama ve piyasa araştırması yapma ilçede yaşayan aileler arasında köylerdeki ailelerden daha yaygındır. Aileler piyasada bulunan malların fiat ve kalitesini saptamak ve satın alınacak malın çeşitli tip, model ve markalarını karşılaştırmak amacıyla piyasa araştırması yapmaktadırlar. Aileler genellikle gıda maddelerini ani olarak satın almaktadırlar (% 55 .97). Ailelerin markasına önem verdikleri ürünlerin başında dayanıklı tüketim malları gelmektedir (% 56 .22). Ürünün markasına ve üzerinde etiket bulunmasına önem veren ailelerin oranı ilçede köylerden daha fazladır. Aileler en fazla gıda maddelerinin ambalajına önem vermektedirler (% 55 .47). ilçede gıda maddelerinin ambalajına önem veren ailelerin oranı % 75.72 köylerde % 40 .17'dir. Satın alınan ürünün üretim ve son kullanma tarihi ile garanti belgesi ve TSE markasına önem verme ilçede yaşayan aileler arasında köylere göre daha yaygındır. Araştırma kapsamına alman ailelerin genellikle bütçe yapma ve harcama kayıtlarını tutma alışkanlıklarının olmadığı saptanmıştır. Mevsim sonu indirimli satışlardan yararlananlar ilçede (% 33 .53) köylere göre daha fazladır (% 22 .71). Reklamı yapılan ürünleri, ailelerin yarısından fazlası bazen (% 52 .23) satın almakta, % 40 .80' i ise satın almamaktadır. Ailelerin % 31. 52'si çeşitli mal gruplarına ilişkin hiçbir reklamdan etkilenmez iken % 26. 92' si temizlik ve kişisel bakım malzemelerin, % 20. 57' si dayanıklı tüketim mallarına ilişkin reklamlardan etkilenmektedir. Araştırma kapsamına alınan ailelerin en fazla şikayetçi oldukları ürünler dayanıklı tüketim mallarıdır. Her iki yerleşim biriminde de kadınların gıda maddeleri, temizlik ve kişisel bakım malzemelerinin, satın alınma kararlarında etkili olduğu, dayanıklı tüketim mallarında genellikle eşlerin ortak kararlar aldıkları, giyim eşyalarının satın alınmasına ise en çok her bireyin kendisinin karar verdiği görülmüştür. Gıda maddelerini satın alan bireyler köylerde en fazla aile reisi, ilçede ise ev kadınıdır. Giyim eşyaları köylerde (% 28 .82) ve ilçede (% 42 .27) aile reisi ve ev kadını, dayanıklı tüketim malları köylerde aile reisi, ilçede aile reisi ve ev kadını, temizlik ve kişisel bakım malzemeleri ise köylerde ve ilçede ev kadını tarafından satın alınmaktadır. Araştırma kapsamına alman aileler süt ve süt ürünlerini, sebze ve meyve ile tahıllar ve kuru gıdaları semt pazarından, et ve et ürünlerini kasaptan, dayanıklı tüketim mallarını yetkili satıcı bayilerden, temizlik ve kişisel bakım malzemelerini süper marketten satın almaktadırlar. Tahıllar ve kuru gıdaları, temizlik ve kişisel bakım malzemeleri ile giyim eşyalarını semt pazarından satın alan aileler köylerde ilçede yaşayanlara göre daha fazla bulunmuştur. Aileler çoğunlukla alışverişlerinde peşin ödeme şeklinikullanmaktadırlar. Gazete satın alınmasına aile reisi (% 47 .01), kitap ve kırtasiye ihtiyacına her birey kendisi karar vermektedir (% 38 .56, % 37 .56). Her gün gazete satın alanlar % 40 .30'dur. ilçede ailelerin yaklaşık % 77 .46'sı, köylerde ise 40. 17'si evin dışında yemek yemektedirler. Her iki yerleşim biriminde yaşayan aileler boş zamanların da en fazla TV izlemektedirler (köy % 45 .43, ilçe %38.61). Seyahat kararları ilçede ve köylerde yaşayan ailelerde genellikle bütün aile bireyleri tarafından verilmektedir ancak kararlara demokratik katılım ilçede yaşayan ailelerde daha fazla bulunmuştur (ilçe % 52 .60, köy % 32 .94). Ayrıca tatil için belirli bir yere giden ailelerin oranının ilçe de (% 57 .80) köylerden (% 12 .24) daha fazla olduğu saptanmıştır.