3-6 yaş çocukların sosyal beceri düzeyleri ile annelerinin çocuk yetiştirme tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Giriş:0- 6 yaş okul öncesi dönemdeki yaşantılar ve deneyimler, bireyin kişiliğinin temel yapı taşlarını oluşturur, sosyal ve duygusal süreçlerinin gelişiminde oldukça önem arz eder ve bireyin bağımsızlığını kazanmaya başladığı 3 yaştan itibaren sosyalleşmenin de içinde barındığı etkileşimlerden oluşmaktadır. Bu etkileşimler, toplumun en küçük yapı taşı olan ailede başlar ve birincil dereceden bakım verenin tutum ve davranışları bu etkileşimlerin birinci basamağını oluşturarak çocuğun sosyal ve duygusal becerisini etkiler. Ebeveynin çocuk yetiştirme tutumu çocuk ve ebeveyn arasındaki etkileşimde önemli bir role sahiptir. Uyum ve davranış problemi yaşayan çocuklarda, bu problemleri etkileyen faktörlerden biri sosyal beceri eksikliğidir. Okul öncesi dönemde bu tür problem yaşayan çocuklar, yetişkinlik döneminde de davranış ve uyum problemlerine sahip olabilirler ve bu problemler psikolojik ve ruhsal sorunlara yol açmaktadır. Bu sebeplerden dolayı, sağlıklı bir 0-6 yaş dönemi için sosyal beceri eğitiminin ve onu etkileyen temel faktörlerden biri olan birincil bakım verenin tutumlarının önemsenmesi, gelecek yaşantıları açısından çok önemlidir. Çalışmamız, eğitim ve danışmanlık alanlarında gereken tedbirlerin alınması açısından, literatüre destek olacak niteliktedir. Amaç: Bu araştırmada, 3-6 yaş çocukların sosyal beceri düzeyleri ile annelerinin yetiştirme tutumu ve ailenin demografik değişkenleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini İstanbul il merkezinin Bağcılar, Bahçelievler ve Güngören ilçesinde yaşayan 3-6 yaş çocuğa sahip anneler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise İstanbul il merkezinin Bağcılar, Bahçelievler ve Güngören ilçesinde yaşayan 3-6 yaş çocuğa sahip 395 anne oluşturmaktadır. Örneklem kartopu örnekleme yöntemi ile rastlantısal olarak seçilen ve tüm sorulara eksiksiz yanıt veren katılımcılardan oluşmaktadır. Araştırmada Demografik Bilgi Formu, Okul Öncesi Sosyal Beceri Değerlendirme Ölçeği - Anne Baba Formu ve Ebeveyn Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Toplanan ölçeklerden elde edilen veriler bilgisayara girilmiş ve bu demografik bilgi formu ve ölçek puanları ile elde edilen verilerin Bilgisayar İstatistik Programı 22 ,0'da analiz değerlendirmesi yapılmıştır. Bulgular: Çocuğun sosyal becerileri ile annenin çocuk yetiştirme tutumu arasındaki ilişkiler incelendiğinde, demokratik tutum ve sosyal beceri düzeyi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunurken, otoriter tutum ve sosyal beceri düzeyi arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çocukların başlangıç becerileri ile arkadaşlık becerileri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunurken, duyguları yönetme becerileri annelerinin demokratik tutumu ile pozitif yönde, annelerinin otoriter tutumu ile de negatif yönde anlamlı bir ilişki göstermiştir. Demografik değişkenlerdeki farklılıklar incelendiğinde, ebeveyn tutumlarında annenin eğitim seviyesine göre anlamlı farklılık vardır. Çocukların toplam sosyal beceri düzeyleri ve alt boyutlarında, annelerinin eğitim durumuna, ailenin gelir seviyesine, çocuğun doğum sırasına, çocuğun cinsiyetine, kardeş sayısına ve herhangi bir eğitime katılma durumuna göre anlamlı farklılıklar bulgulanmıştır.