Üniversite öğrencilerinde vücut algısı ile yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi

Vücut algısıyla ilgili olarak son yüzyılda başlamış olan psikoloji alanındakiaraştırmalar, eğitim, sağlık gibi alanlarda da yaygınlaşmıştır. Bunun önemli nedenlerinden biri, kişinin kendi vücuduna dair olumsuz bir algı geliştirmesininbütün hayatını olumsuz etkileme olasılığını da beraberinde getirmesidir (Arslangiray,2013). Bireyin vücut algısının yaşamındaki birçok alanı etkileme olasılığı göz önüne alındığında, bu algının yaşam doyumunu da etkileyen önemli bir faktör olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle yapılan bu araştırmada, üniversite öğrencilerinde vücut algısı ile yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi ve bazı sosyodemografik değişkenler açısından yorumlanması amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini 2017- 2018 Eğitim-Öğretim yılı güz döneminde İstanbul ilinde bulunan Üsküdar Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Psikoloji bölümünde öğrenim gören lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmaya175'i kadın ve 116'sı erkek olmak üzere toplam 291 öğrenci dahil edilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında Vücut Algısı Ölçeği, Yaşam Doyumu Ölçeği ve Demografik Bilgi Formu kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen verilerin normallik analizi yapıldıktan sonra VAÖ' ye ait verilerin normal dağılım göstermesi, YDÖ' ye ait verilerin normal dağılmaması sebebi ile, SPSS 23.0 paket programı kullanılarak vücut algısı ölçeği için t-testi ve anova, yaşam doyum ölçeği için mann-whitney-u ve Kruskal Wallis-hanalizi tekniklerinden faydalanılmıştır. Sonuçların yorumlanmasında ise 0.05 anlamlılık düzeyi temel alınmıştır. Bulgular, katılımcıların vücut algısı puanları ile öğrenim gördükleri sınıf düzeyi, anne baba eğitim düzeyi, kardeş sayısı, ailenin kaçıncı çocuğu olduğu, ailenin algılanan ekonomik durumu ve ilişki durumu puanları arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı yönündedir. Yaşam doyumu puanları ile anne eğitim düzeyi, kardeş sayısı, ailenin kaçıncı çocuğu olduğu, ilişki durumu veegzersiz/ spor yapma durumu puanları arasında da anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Vücut algısı puanları ile cinsiyet değişkeni arasında anlamlı düzeyde bir farklılık saptanmıştır (p<0,05). Kadınların vücut algısı puanları erkeklere oranla daha yüksektir. Bu durum kadınların erkeklere göre vücut algılarının daha olumsuz olduğunu göstermektedir. Vücut algısı düzeyi ile düzenli egzersiz/ spor yapma durumları arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0,05). Egzersiz/ spor yapmayanların ve egzersiz/ spor yapıp sonrasında bırakanların vücut algısı düzeyleri spor yapanlara oranla daha yüksektir. Bu sonuç, düzenli spor yapan bireylerin vücut algısının spor yapıp sonrasında bırakan bireylerden ve spor yapmayan bireylerin vücut algısından daha pozitif olduğunu göstermektedir. Yaşam doyumu düzeyi ile cinsiyet arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0,05). Kız öğrencilerin yaşam doyumu erkek öğrencilere göre daha yüksektir. Yaşam doyum düzeyleri ile baba eğitim düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık vardır (p<0,05). Babasının eğitim düzeyi üniversite olan öğrencilerin yaşam doyum düzeyleri diğerlerine göre daha yüksektir. Yaşam doyum düzeyleri ile ailenin ekonomik durumu arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0,05). Ekonomik durumu iyi olan öğrencilerin yaşam doyum düzeyleri ekonomik durumu orta olan öğrencilere göre daha yüksektir. Vücut algısı puanları ile yaşam doyumu puanları arasında ise düşük düzeyde (r=0,150) ve negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p<0,05). Vücut algısı puanlarınartması olumsuz vücut algısını gösterirken, yaşam doyumu ölçeğinden alınan puanların artması bireyin yaşam doyumunun yüksek olduğunu göstermektedir. Araştırmanın ana hipotezi doğrultusunda, bireylerin bedenleri hakkındaki duyguları ve düşüncelerinin yaşam doyumları üzerinde etkili bir role sahip olduğu belirlenmiştir.