Olumlu düşünme becerileri ve başa çıkma yeterliği arasındaki ilişkinin çeşitli demografik değişkenler göz önünde bulundurularak incelenmesi

Giriş: Son yıllarda bireyin ve toplumun psikolojik sağlığı ile ilgili olarak, ağır hayat şartlarına rağmen süreçlere etkin bir uyum gösterilip gösterilememesi ile ilgili çalışmaların sayıca arttığı daha fazla göze çarpmaktadır. Günümüzde, pozitif psikolojinin altında incelenen olumlu düşünme ve başa çıkma yeterliği de bu konulardandır. Bireyin genel anlamda olumlu düşünme becerisine sahip olup olmaması ve karşılaştığı olumsuz durumlarla başa çıkma yeterliğinin düzeyi, bireyin bütün yaşamsal süreçlerinde büyük önem arz etmektedir. Bireyin olumlu düşünebildikçe zorluklarla daha etkin başa çıkma davranışları sergilemesi, karşılaştığı olumsuz durumlarla başa çıktıkça da hayata karşı olumlu düşünceler geliştireceği tahmin edilebilir. Bireylerin olumlu düşünme becerisi ve karşılaşacağı problemlerle baş etme yeterliği arasında pozitif yönlü etkileşim beklenebilir. Amaç: Olumlu düşünme becerileri ve başa çıkma yeterliği arasında bir ilişki olup olmadığı ve mevcut ise bu ilişkinin, demografik değişkenlerle birlikte incelendiğinde farklılıklardan nasıl etkilendiğini incelemek. Gereç ve Yöntem: Bu araştırmada otomotiv ve teknoloji sektörlerinde çalışan 748 iş hayatı profesyoneli arasından gönüllülük esasına dayanarak katılım sağlamış 206 çalışan üzerinde, olumlu düşünme becerileri ve başa çıkma yeterliği ölçekleri tatbik edilmiştir. İşlem sonuçları sosyodemografik verileri içerecek şekilde yapılandırılmış bir form tasarlanarak toplanmıştır. Çalışma ile elde edilen veriler sonuçlar SPSS 11,5 windows paket programı kullanılarak bilgisayara nakledilmiş ve istatistiki işlemlere tabi tutulmuştur. Sonuçlar analiz edilirken tanımlayıcı istatistiki metotlar kullanılmıştır. Ölçekler arasında anlamlı bir ilişkinin var olup olmadığı belirlemek için çıktıların karşılaştırılması ile ilgili Pearson Korelasyon katsayısı incelenmiştir. Ankete katılanların olumlu düşünme becerileri ve başa çıkma yeterliği düzeyleri arasında, gelir düzeylerine, yaşlarına ve eğitim durumlarına göre anlamlı bir farklılık olup olmadığını belirlemek için 'ANOVA' kullanılmıştır. Katılımcıların olumlu düşünme becerileri ve başa çıkma yeterliği düzeyleri arasında çalışılan pozisyon, evli ya da bekar oluşları, cinsiyetleri ve fiziki görünümleri konusundaki algılarına göre anlamlı bir farklılığın var olup olmadığını belirlemek için 't testi' kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma dahilinde anket sorularını ve kişisel bilgi formlarını yanıtlayan 149'u (%72,33) kadın ve 57'si (%27,67) erkek olmak üzere toplam 206 birey ile çalışılmıştır. Bireylerin yaş ortalaması 36,40 (18 ila 65 yaş aralığı), olduğu görülmüştür. Katılımcıların olumlu düşünme becerileri ve başa çıkma yeterliği düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemek için yapılan korelasyon analizi sonucunda anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Veriler incelendiğinde olumlu düşünme becerileri ve başa çıkma yeterliği arasında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir (r=.32, p < .01). Olumlu düşünme becerileri gelişkin bireylerin başa çıkma yeterliklerinin de gelişkin olduğu saptanmıştır. Sonuç: Olumlu düşünme becerileri ve başa çıkma yeterliği arasındaki pozitif yönlü bir ilişki mevcuttur. Olumlu düşünme beceri düzeyi yüksek olan bireyler olayları farklı şekilde algılarlar ve bu bireyler düşüncelerini denetleme ve çözüme yönlendirme güçleri sayesinde, olumsuz durumlarla başa çıkma konularında avantajlı durumdadırlar. Aynı şekilde, başa çıkma yeterliği gelişkin bireylerin de olumsuz durumlara karşı deneyimledikleri başa çıkma aktiviteleri sonucunda geliştirdikleri, potansiyelinin farkında olma, özgüven ve öz yeterlik duyguları, olumsuz durumları bir felaket olarak değil yönetilebilir durumlar olarak değerlendirmelerini sağlar. Bu bireylerin genel olarak karşılarına çıkan durumlara olumlu düşünceler geliştirdikleri sonucuna ulaşılmıştır.