Bursa'da Kızık köylerinin kırsal turizm potansiyelinin belirlenmesi ve bu potansiyelin kentsel rekreasyon açısından değerlendirilmesi

Küreselleşme, teknolojide meydana gelen değişmelere bağlı olarak ekonomik ve toplumsal yaşamdaki etkisini arttırmaktadır. Bugün dünyadaki en önemli sorunlardan biri hızlı kentleşme ve aşırı yapılaşmadır. Bu durum var olan doğal alanları ortadan kaldırmaktadır. Toplumsal yaşamdaki bu değişim uzun süreçte insan hayatını fiziksel ve psikolojik boyutta etkilemektedir. Bu nedenle günlük yaşam tarzından uzaklaşmak isteyen insanlar yılın belli bir döneminde kısa süreli ya da günübirlik fiziksel aktivitelere katılarak kendisini psikolojik yönde yenileyebileceği kırsal mekanlara yönelmektedir. Böylece konum olarak şehir merkezlerine yakın doğal ve tarihi dokusu ile potansiyel rekreasyon alanı olan kırsal mekanlar, turizm merkezi olarak değer kazanmaktadır. Bursa'daki Kızık köyleri çalışma alanımızı oluşturmaktadır. Kırsal turizm kapsamında ele aldığımız köylerden Fidyekızık ve Değirmenlikızık yerleşimleri kent merkezine yakınlığından dolayı zaman içinde aşırı yapılaşma ve yoğun nüfuslanma sonucu kırsal özelliklerini yitirmiştir. Bu nedenle bu köyler çalışma alanımızın dışında bırakılmıştır. Zengin tarihi geçmişşi ve doğal güzellikleri ile kırsallığını hala koruyabilen Cumalıkızık, Hamamlıkızık ve Derekızık köyleri araştırma sahamızı oluşturmaktadır. Araştırmadaki temel amacımız ise Kızık köylerinin kırsal turizm potansiyelini belirlemek ve bu köylerdeki potansiyeli kentsel rekreasyon açısından değerlendirmektir. Bu amaçla alakalı bilgi toplama aşamasında ilgili kurumlardan elde edilen belgeler, literatür taraması ve alan araştırması yapılmıştır. Araştırma evreni, bu köylere gelen ziyaretçiler ve bu köylerde yaşayan yerel halk ile esnaftır. Araştırmada ziyaretçiler, yerel halk ve esnaf olmak üzere üç analiz birimi bulunmaktadır. Ziyaretçilere yüz yüze görüşme tekniği ve rastgele örnekleme göre, yerel halka ve esnafa ise yüz yüze görüşme tekniği ile anket uygulanmıştır. Araştırma 470 kişi ile gerçekleştirilen karma desenli bir araştırmadır. Birinci elden sağlanan veriler SPSS 21 programı ile analiz edilerek değerlendirilmiştir. Ayrıca SWOT analizi yapılarak çalışma alanımıza konu olan Kızık köylerinin turizm potansiyeli ortaya çıkartılmaya çalışılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre kızık köylerinde turizm olanaklarının istenilen düzeyde değerlendirilmediği ve var olan potansiyelin alternatif rekreasyonel etkinlikler ile geliştirilebileceğidir. Özellikle Derekızık ve Hamamlıkızık köylerinde Küreklidere Şelalesi'ne yönelik yürüyüş parkurları, Derekızık ve Cumalıkızık tarım alanlarında hobi bahçeleri, köylerden Uludağ eteklerine doğru gerçekleştirilecek atlı gezintiler ile bisiklet turları, çeşitli yörelere ait haftaların düzenlenmesi ve köylerde yetiştirilen yerel ürünlere ait festivallerin yapılması ziyaretçilerin ifade ettiği rekreasyonel faaliyetlerdendir. Köylerdeki hizmet alanlarının çeşitlendirilmesi, köylere yönelik tanıtım ve reklamın arttırılması kırsal turizmin geliştirilmesi için öncelikli olarak yapılması gerekenlerdir. Doğal ve bozulmamış çevre yapısı, tarihi ve kültürel değerleri, geleneksel mimari ankete katılan esnafa göre ziyaretçileri çeken en temel unsurlardır. Ancak ziyaretçileri ağırlama ve hizmet sunma açısından köylerinin yetersiz kaldığını belirten köy esnafı, kızık köylerinde yeni yatırım planları olduğunu ifade etmektedir. Anket sonuçlarına göre özellikle Cumalıkızık'ta planlanan yatırımların, konaklamaya ve ev pansiyonculuğuna yönelik olduğu görülmektedir. Derekızık'ta ise doğal çevrenin çekiciliği günübirlik turizmi ortaya çıkarmıştır. Esnafın tamamı ağırlıklı olarak hafta sonu gelen ziyaretçilerin tüm haftaya yayılmasını istemektedir. Ziyaretçi sayısının arttırılması için öncelikli olarak reklam ve tanıtım yapılmalı ve beraberinde hizmet alanları çeşitlendirilmelidir. Köy esnafı giderek azalan tarım ve hayvancılığa karşı turizmi alternatif ekonomik faaliyet ve geçim kaynağı olarak görmektedir. Bu nedenle köy esnafı sahip oldukları bahçelerde kamp yapmak için arazi kiralamak, bungalov evler yapmak, bahçe turizmini geliştirmeyi istemektedir. Turizmin önemli bir sektör olarak gelişmeye başladığı kızık köylerinde yerel halk ve esnaf, günübirlik olan ziyaretlerin kısa süreli turizme dönüştürülmesi gerektiğini düşünmektedir. Özellikle ziyaretçilerin sayısının artması ve haftanın hergününe yayılması var olan değerlerin korunmasına imkan sağlamaktadır. Köy halkı ve esnaf çekiciliği olan değerlere daha çok özen göstermeye başlamıştır. Turizmi, ekonomik kaygılarını azaltıcı faaliyet olarak görmekte olan yerel halk teşvik çalışmalarının destekçisi olmaktadır. Kızık köylerinde kırsal turizmin gelişmesi, bu köylerin kalkınmasını da sağlayacaktır. Bu sayede ekonomik ve sosyal gelişme sağlanacak ve bu tür sorunların çözümüne katkıda bulunacaktır.