Çocuğun ana-babası tarafından fiziksel istismarı ve ihmali

SONUÇ VE ÖNERİLER ÖZET Bu araştırma, alt, orta ve üst sosyo-ekonomik düzeydeki anne-babaların ilkokul çağındaki çocuklarını fiziksel yönden istismar ve ihmal etmeleri ile sosyo-ekonomik düzeyleri arasındaki ilişkileri saptamak amacıyla yapılan bir çalışmadır. Bu araştırmada gerekli verilerin toplanabilmesi için, örneklem, Ankara İli Merkez İlçelerindeki ilkokul ve ilköğretim okullarından seçilmiştir. Okulların bulundukları semtlerin sosyo-ekonomik düzey değişkeni ölçüt olarak kabul edilerek alt sosyo-ekonomik düzeyi temsilen Yenimahalle Afet İnan İlköğretim Okulunun 4 ve 5. sınıflarından ikişer şube (107 öğrenci) ; orta sosyo-ekonomik düzeyi temsilen Çankaya Seyranbağları İlköğretim Okulunun 4 ve 5. sınıflarından ikişer şube (107 öğrenci) ve üst sosyo-ekonomik düzeyi temsilen de Çankaya Özel Büyük Kolej İlk Kısmının 4 ve 5. sınıflarından ikişer şube (103 öğrenci) seçilmiştir. Okulların ve sınıfların seçilme işlemi 'seçkisiz yöntem' ile yapılmıştır. Verilerin toplanmasında, araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formu dört alt bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, çocuklara ilişkin kişisel bilgiler, ikinci bölümde, anne ile ilişkiler, üçüncü bölümde, baba ile ilişkiler ve dördüncü bölümde ise fiziksel istismar durumlarına ilişkin bilgileri toplamak amacıyla oluşturulmuş sorular yer almaktadır. Görüşme formu, her üç okulda da bizzat araştırmacı ve yardımcı araştırmacılar tarafından öğrencilerle tek tek görüşülerek uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde bilgisayardan yararlanılmıştır. Bu işlem için SPSS bilgisayar paket programı kullanılmıştır. Bu kapsamda, çocukların kimlik bilgileri ve birden fazla seçeneğin işaretlenebileceği maddelere ait verilerin çözümlenmesinde frekans ve yüzdeler hesaplanmıştır. Çocukların sosyo-ekonomik düzey değişkenine göre, çocuk istismarı boyutunda anne-baba ile ilişiler ve fiziksel ceza konusundaki mevcut durum ve görüşlerini saptamak amacıyla da kay-kare çözümlemesi yapılmıştır. Elde edilen bulgular, aşağıda özetlenmiştir. 1. Çocukların Anne-Babalarına İlişkin Kişisel Bilgiler Alt, orta ve üst sosyo-ekonomik düzey olmak üzere, üç grupta ele alınan çocukların anne-babalarının eğitimleri, yaşları, çalıştıkları işleri ve aylık kazançlarına ilişkin bilgiler elde edilmiştir. Elde edilen bulgulardan üst sosyo-ekonomik düzeydeki anne-babaların daha çok yüksekokul mezunu oldukları, orta sosyo-ekonomik düzeydeki annelerin ilkokul, babaların ise lise mezunu oldukları, alt sosyo-ekonomik düzeydeki anne-babaların ise daha çok ilkokul mezunu oldukları bulunmuştur. Üst sosyo-ekonoraik düzeydeki anne-babaların daha çok 36-40 yaşları arasında oldukları, orta sosyo-ekonomik düzeydeki annelerin 31-35 yaşları arasında, babaların ise 36-40 yaşları arasında oldukları, alt sosyo-ekonomik düzeydeki annelerin 30 yaş ve daha altında, babaların ise 36-40 yaşları arasında oldukları bulunmuştur. Her üç sosyo-ekonomik düzeydeki annelerin en çok ev hanımı olduğu, sosyo-ekonomik düzeydeki artışla bu oranın azaldığı ve çalışma oranlarının arttığı; üst ve orta sosyo-ekonomik düzeydeki babaların ise en çok serbest iş yaptıkları, alt sosyo-ekonomik düzeydeki babaların ise işçi olarak çalıştıkları bulunmuştur. Üst sosyo-ekonomik düzeydeki annelerin aylık ortalama 7.500.000-12.500. 000 TL arasında; babaların ise 17.50Q. 000 TL ve üzerinde kazandıkları; orta ve alt sosyo-ekonomik düzeydeki anne ve babaların 2.500.000-7.500. 000 TL arasında kazandıkları bulunmuştur. 2. Çocukların Sosyo-Ekonomik Düzeylerine Göre Anne Ve Baba İle İlişkileri Ve Fiziksel İstismara İlişkin Bilgiler Alt, orta ve üst sosyo-ekonomik düzeydeki çocukların hastalanmaları durumunda annelerinin çok ilgilendiği, üzgün olduklarında neye üzüldüklerini her zaman annelerinin sordukları, elbiselerinde sökük olduğunda her zaman annelerinin ilgilendikleri, derslerine ellerinden geldiğince annelerinin yardım ettikleri, arkadaşlarının çoğunu annelerinin tanıdığı ve annelerin çocuklarına karşı en çok sevecen, sevgi dolu davranışlar içerisinde oldukları bulunmuştur. Yine aynı şekilde çocukların hastalanmaları durumunda babalarının çok ilgilendiği, üzgün olduklarında neye üzüldüklerini her zaman babalarının sordukları, elbise ve ayakkabılarının eskimesi durumunda babalarının her zaman yenisini almaya çalıştıkları, derslerine ellerinden geldiğince babalarının yardım ettikleri, arkadaşlarının birkaçını babalarının tanıdığı ve babaların çocuklarına karşı en çok sevecen, sevgi dolu davranışlar içerisinde oldukları da saptanmıştır. Son olarak, her üç sosyo-ekonomik düzeydeki çocukları en çok annelerinin dövdükleri, haftada ortalama en çok bir kez dövüldükleri, dövülürken genellikle engelleyen bir kişinin olduğu bulunmuştur. Çocuk başkaları tarafından dövüldüğü zaman yine annenin en çok engelleyen kişi olduğu saptanmıştır. Dövüldüklerinde morarma ve yer alanmanın çok az olduğu, en çok söz dinlemediklerinde dövüldükleri, dövülürken en çok tokat kullanıldığı ve evde kabahat işlediklerinde ana-babaları tarafından en çok azarlanarak cezalandırıldıkları da bulunmuştur.