turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Tescilli markanın kullanılma yüklentisi

Marka, işletmeler arasında rekabette gittikçe artan bir öneme sahiptir. Bugün yatırımcıları risk üstlenmekteki ikna edici unsurlardan biri de yatırım alanındaki markanın gücüdür. Ekonomik ve ticari hayatta bu denli öneme sahip olan markanın korunması konusu da buna paralel olarak artan bir öneme sahiptir. Ancak markanın korunması açısından belli şartların gündeme gelmesi de kaçınılmaz olmuştur. Bu şartlardan en önemlisi de işletmeyi diğer işletmelerden ayırt etmede kullanılan tescil edilmiş bir markayı kullanılma yüklentisidir. Tescilli markanın kullanılma yüklentisi 556 sayılı Markaların Korunması Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararname'nin 14. maddesi hükmünde ifadesini bulmuştur. Söz konusu maddenin birinci fıkrasında markanın, tescil tarihinden itibaren beş yıl içinde, haklı bir neden olmadan kullanılmaması veya bu kullanıma beş yıllık bir süre için kesintisiz ara verilmesi halinde, markanın iptal edileceği belirtilmiştir. Ancak bu maddenin amacının marka sahibine markasını ara vermeden sürekli kullanma zorunluluğu yüklemek olduğu düşünülmemelidir. Başka bir deyişle kararname koyucu tescilli marka sahibine markasını maddede belirtilen süreden kısa bir süre olmak kaydıyla kullanmaması halinde markasının korunacağını taahhüt ederek beş yıllık bir hoşgörü süresi vermektedir. Böylece marka sahibi, söz konusu hoşgörü süresi sayesinde markasının hukuki güvenceye sahip olacağına inanarak ticari ve ekonomik hayatta markadan elde etmeyi umduğu maddi ve manevi çıkarları elde edebilmektedir. Buna ek olarak marka sahibi, kararnamenin 14. maddesinin 2. fıkrasında 4 bent halinde sayılan markayı kullanma hallerinden birini yerine getirmek kaydıyla markasını kullandığı kabul edilerek hukuki korumanın sınırları genişletilmektedir. Marka sahibi markasını aynen kullanmaya zorlanmayarak, kararnamede sayılan hallerden birini yerine getirmek kaydıyla markasını kullandığı kabul edilmekte ve kullanım yüklentisi yerine getirilmiş olmaktadır. Ancak söz konusu beş yıllık sürenin geçirilmesi halinde marka sahibi bir takım yaptırımlarla karşılaşmaktadır. Bu husus kararnamenin 42. maddesinin 1. fıkrasının bendinde ifadesini bulmaktadır. Bu maddeye göre kararnamenin 14. maddesinde belirtilen kullanım yüklentisine uyulmaması halinde marka iptal edilecektir. Ancak, 5 yılın dolması ile davanın açıldığı tarih arasında ciddi biçimde kullanma hükümsüzlük nedeni sayılmamaktadır. Ayrıca dava açılacağı düşünülerek kullanma gerçekleşmiş ise, mahkeme davanın açılmasından önceki üç ay içerisinde gerçekleşen kullanmayı dikkate almayacaktır. Bu nedenle çalışmamızda önemli bir yere sahip olan markanın kullanılma yüklentisi incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken ulusal kapsamda kullanma ile yetinilmeyip uluslararası kapsamda markanın kullanma yüklentisinin yerine getirilmesi hususu da incelemeye tabi tutulmuştur.
The nature of the relationship between top management support, effective project management and success level of ERP projects: The case of pharmaceutical sector in Turkey

Kurumsal kaynak planlaması sistemlerinin implementasyonu 1990'h yıllardan beri, özellikle gelişmiş ülkelerde, giderek artan bir öneme sahiptir. Bu çalışmanın temel amacı çok uluslu ilaç şirketlerinin Türkiye'deki işletmelerinde, üst yönetim desteği, etkin proje yönetimi ve ERP implementasyon projesinin basan seviyesi arasındaki ilişkiyi incelemektir. ERP projelerindeki ana organizasyonel faktörleri incelemek için tasarlanan bu çalışma, Türkiye'de bu alanda öncü olma özelliğine sahiptir. İlaç sektörü, ERP sistemlerinin sıklıkla uyarlandığı başlıca sektörlerden birisi olması nedeniyle, araştırma için gerekli veri, Türkiye'de faaliyet gösteren ve SAP, Oracle, PeopleSoft ve Baan ERP sistemlerinden birinin implementasyonunu tamamlamış, 9 çok uluslu ilaç şirketinden toplanmıştır. Bu şirketlerde ERP implementasyon projelerinde görev almış toplam 45 birey bu çalışmanın örneklemi içinde yer almıştır. Bu çalışmada uygulanan istatiksel analizlerin sonuçlarına göre iyi donanımlı çalışanların projelerde yer almalarını sağlamak ve ERP projelerini şirket içerisinde gelişen dirençlere karşı desteklemek, ERP implementasyon projelerinin basan seviyesindeki değişikliğe en fazla etki eden değişkenlerdir. Üst yönetimin projeye doğrudan katılımı ve proje yönetimini anlaşmazlıkların çözümlenmesinde desteklemesi etkin proje yönetimine en güçlü etkiyi yapmaktadır. Buna ek olarak, etkin proje yönetiminin iki önemli elemanı etkin iletişimin kurulması ve proje şampiyonun varlığı, ERP projelerin basan seviyesindeki değişikliğin üçte ikisini açıklamakta olup modern yönetim tekniMerinin uygulanması ile ilgili olarak dikkat çekmektedir. Bu çalışma, çok uluslu ilaç şirketlerinin Türkiye'deki işletmelerinde gerçekleştirilen ERP implementasyon projelerinin, üst yönetimin implementasyon müddetince sürdürülebilir destek sağlaması ve proje yöneticilerinin implementasyona proje şampiyonu olarak katılmalan durumunda, daha başanlı olduğunu göstermiştir. IX
İnsan kaynakları yönetiminde psikoteknik testler ve bir araştırma

Bu çalışmanın amacı, personel seçim ve değerlendirme süreçlerinde kullanılan psikoteknik testlerin bir çeşidi olan kişilik testlerinin uygulamasına yer vermektir. Bu doğrultuda beş faktör kişilik modelinin bir uygulaması gerçekleştirilmiştir. Beş faktör kişilik özelliklerinden dışa dönüklük, sorumluluk, yumuşak başlılık, duygusal denge ve gelişime açıklık boyutlarının ele alınan demografik değişkenler açısından farklılık gösterip göstermediği çalışma kapsamında ele alınmıştır. Tez genel olarak üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde personel seçme ve değerlendirme süreci açıklanmıştır. İkinci bölümde ise psikoteknik testler ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Ayrıca uygulamada kullanılacak olan beş faktör kişilik modeli testi ve kişiliğin bir parçası olarak davranışı inceleyen sosyal stil testi hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölüm ise uygulamayı içermektedir. Çalışmada kullanılan veriler, Denizli'de tekstil sektöründe yer alan bir işletmeden elde edilmiştir. Veriler anket yoluyla toplanmış ve SPSS 17.0 yazılımı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, çalışanların duygusal denge boyutunun işletmedeki hizmet sürelerine göre farklılık gösterdiği görülmüştür ve çalışanların gelişime açıklık boyutu mavi ya da beyaz yaka olmalarına göre farklılık göstermektedir. Ayrıca gelişime açıklık boyutuyla eğitim düzeyi; çalışma süresi, eğitim düzeyi; aylık gelir ikili etkileriyle ve eğitim düzeyi; çalışma süresi; aylık gelir üçlü etkisi arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sonuç olarak, araştırmada önerilen bazı hipotezlerin anlamlı olduğu görülmüş ve çalışma personel seçim ve değerlendirme süreçlerinde demografik değişkenlerin kişilik üzerindeki etkisini incelemesi açısından anlamlı sonuçlar ortaya koymuştur.
Örgütsel çatışma ve rol çatışmasına ilişkin Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakultesi Araştırma Hastanelerinde bir uygulama

Günümüzde çatışma kavramı, örgütlerin kaçınılması imkansız bir niteliği olarak karşımıza çıkmaktadır. Çatışmanın çeşitli yazarlar tarafından yapılmış değişik tanımları bulunmakla birlikte, davranış bilimciler tarafından kabul edilen ortak özellik taraflar arasında bir uyuşmazlığın olmasıdır. Çatışmalar iyi yönetildikleri takdirde, bireylerin yaratıcılıklarını güçlendirmek, tarafsız kalanların düşüncelerini açıklamalarım sağlamak, iletişimi arttırmak, bireylerin ilgilerini yeni alanlara yöneltmek ve yeni ve üstün fikirlerin ortaya çıkmasını sağlamak suretiyle işlevsel sonuçlar doğurabilecekleri gibi, işgörenlerin ruh sağlıklarının bozulması, örgüt amaçlarından sapmalara iyi yönetilmediklerinde ve zaman israfina yol açarak örgüt etkinlik ve verimliliğini de düşürebilir. Bu nedenle çatışma yönetimi, yalnızca çatışmanın nedenlerinin ortaya çıkarılması, önlenmesi ve çözümlenmesinden ibaret değildir. Çatışmanın bazı işlevsel sonuçlarından yararlanılması için teşvik edilmesi de önem taşımaktadır. Çalışmamız, teorik ve amprik olmak üzere iki kısımdan meydana gelmektedir. Teorik kısımda çatışma yönetimi konusu incelenmiştir. Amprik bölümde ise C. Ü. Tıp Fakültesi Hastanesi klinik bölümlerinde çalışan araştırma görevlisi doktorlar ve hemşirelerin karşı karşıya kaldıkları rol çatışmalarım ortaya koymak amacıyla bir saha araştırması yapılmıştır. Bireylerin karşılaştıkları rol çatışmalarının sebepleri belirlendikten sonra hazırlanan ankete verilen cevaplar doğrultusunda değerlendirmeler yapılmış ve bazı önerilerde bulunulmuştur. 199
Kamu hastaneleri ile özel hastanelerin etkinliğini etkileyen faktörler

Bu çalışmanın amacı, Ankara ilindeki kamu hastaneleri ile özel hastanelerin etkinlik düzeylerini, hastane etkinliklerinin zaman içindeki değişimini ve bu değişimin nedenini tespit ederek hastane etkinliğine etkisi olabilecek faktörleri incelemektir. Araştırmada, Ankara ilinde faaliyet gösteren 27 kamu hastanesi, 13 özel hastane olmak üzere 40 hastanenin verileri esas alınmıştır. Bu çalışmada etkinlik düzeylerini ölçmek için Veri Zarflama Analizi, etkinliğin zaman içinde değişiminin değerlendirilmesi için Malmquist Toplam Faktör Verimliliği Endeksi, etkinliğe etki eden faktörlerin incelenmesi için Tobit Model kullanılmıştır. Çalışma sonucunda 2015 yılı itibariyle hastanelerin %58'inin saf teknik etkin, %25'inin toplam etkin çalıştığı, zaman içinde etkinliklerin iki dönemde azaldığı, üç dönemde arttığı görülmüş, ortalama kalış günü ve yatan hasta oranının etkinlik skorlarını negatif; yatak doluluk oranı, yatak/hekim oranı ve yatak/hemşire oranının etkinlik skorlarını pozitif yönde etkilediği sonucuna varılmıştır.
Firma değeri tesbiti ve yönetimi: Örnek bir halka arz uygulaması

Bir şirket için kamu kesimiyle olan finansal irtibat başlangıçta halka arz yoluyla elde edilecek bir iş avantajı, sermayeye erişimdir. Ayrıca, halka arz da sermayenin geri ödenmesi gerekmez ve ani iniş ve çıkışların haricindeki kyıp ya da kazançlar bir tarafa dividant ödemeleri dışında bir faiz ücreti içermez. Halka arzda, şirkete yatırımda bulunanların aradığı tek ödül, şirkete olan yatırımlarının temettüler ve şirket değerinin yüksek olması ile takdir edilmesidir. Bir halka arz ile sağlanan sermaye derhal yatırıma yönlenmesinin yanı sıra, halka arz edilen bir işletme, yeni hisse senedi teklifleri veya kamu borcu teklifleri yoluyla gelecekteki ihtiyaçlar için sermaye elde etmeyi daha kolaylaştırabilir. Bir halka arzın bir avantajı, işletmenin kurucularına ve girişim sermayesi yatırımcılarına erken yatırımları için para kazanma fırsatı vermesidir. Özkaynak hisseleri halka arzın bir parçası olarak, özel bir teklifte veya halka arzdan bir süre sonra açık pazarda satılabilir. Bununla birlikte halka arzın başarıılı olması isteniyorsa doğru bir hisse başı halka arz fiyatı tesbit etmek önem arz etmektedir. Bu çalışmada halka arz fiyatının tesbitinde mali tablolar kullanılarak bir halka arz uygulaması yapılmıştır.
Türkiye'de bireysel bankacılık hizmetleri eğitiminin müşteri davranışlarına etkisi

Bireysel bankacılık, bankaların doğrudan doğruya kişilere yönelik sundukları bankacılık hizmetleridir. Finans sektöründe rekabetin yoğun yaşandığı alanlardan biri olarak, ürün yelpazesinde ve işlevselliğinde bireysel bankacılık, her geçen gün yeni oluşumlarla karşımıza çıkmaktadır. Bireysel bankacılık ürün ve hizmetleri, başta kredi kartları ve tüketici kredileri olmak üzere, satış noktasından elektronik fon transfer hizmetleri, ATM'ler, telefon bankacılığı, ev / ofis bankacılığı, wap bankacılığı ve giderek önemini artıran internet bankacılığından oluşan hizmetlerdir. Bu hizmetlerin bireyler tarafından etkin bir şekilde kullanılabilmesi, hem bireye hem de bankacılık sektörüne büyük yarar sağlayacaktır. Bankaların kendilerini tanıtmaya ve müşterilerini tanımaya yönelik çalışmalar halkla ilişkiler kapsamında yapılan çalışmalardır. Bankaların rekabet gücünü artırmaları, daha fazla tanınabilmeleri ve ürünlerini pazarlayabilmeleri için bireysel bankacılık eğitimine ve halkla ilişkilere önem vermesi gereklidir. Bireysel bankacılık hizmetleri eğitiminin, bu hizmetlerin kullanımına etkisini tespit etmek için anket çalışması yapılmıştır. Bu çalışma ile banka müşterisinin ve banka çalışanının bireysel bankacılık alanındaki eğitim düzeyleri öğrenilmeye çalışılmıştır. Araştırma, bireysel bankacılık hizmetleri alanında müşterilerin eğitilmesinin, bu hizmetlerin kullanım oranlarını yükselteceğini göstermiştir. Sonuç olarak; bankalar, bireylerin istek, öneri ve eleştrileri doğrultusunda hizmetler geliştirmek, bu hizmetlerden nasıl yararlanılacağı konusunda insanları bilgilendirmek ve bu hizmetlerin yaygın bir şekilde kullanılmasını sağlamak için çalışmalar yapmalıdırlar. Bu sayede bankalar, rekabet ortamından payını alabilecek ve karlılığını artırabilecektir.
İşletmelerde verimlilik eksenli performans değerlendirmesi ve bir uygulama

Küreselleşme sonucunda, işletmelerin yoğun rekabet koşulları içerisinde varlıklarını sürdürebilmeleri etkin ve verimli bir biçimde faaliyet göstermelerini zorunlu kılmaktadır. Verimlilik; gerek işletmeler, gerekse ülkenin ekonomik kalkınma ve gelişmesi bakımından çok boyutlu bir kavram niteliği taşımaktadır. Verimliliğin en önemli boyutunu insan oluşturmaktadır. Verimliliği sağlayabilmek ve rekabet edebilmek, işletmedeki işgörenlerin niteliğine ve etkin kullanılmasına bağlıdır. Bu durum, insan kaynaklarını günümüzde işletmelerin en önemli sermayesi konumuna getirmiştir. İşletme yönetimi, bu sermayeyi en etkin ve verimli bir şekilde kullanmak zorundadır. Günümüzde modern işletmeler, bu zorunluluğun bilincinde olarak, işgörenlere, insan kaynakları yönetiminin sorumluluğunda performans değerlendirmesi uygulamaktadırlar. Performans değerlendirmesi, işgöreni etkili kullanma, geliştirme dolayısıyla işgücü verimliliğini arttırma amacına yönelik bir uygulamadır. Ayrıca yönetime bir dizi yönetsel kararın alınması içinde yardımcı olmaktadır. Performans değerlendirmesinden beklenen amaçların gerçekleştirilmesi objektif, tutarlı ve düzenli yapılabilmesine bağlıdır. İyi yönetilmeyen bir performans değerlendirme sistemi işgörenlerin verimliliğini ve morallerini olumsuz yönde etkiler. Performans değerlendirmesi önemi nedeniyle çalışmamızın konusunu oluşturmuştur. Performans değerlendirme süreci, amaçları, yararları, yöntemler ve konu ile ilgili diğer kavramlar çalışma içerisinde geniş olarak yer almıştır.
Google Trends arama hacim endeksi ve Borsa İstanbul ilişkisi: BIST 100 örneği

Günümüzde bilgi edinmenin en kolay yöntemi internet aramaları olmuştur. Ömrünün büyük bölümünde bilgisayar, akıllı telefon veya internet kullanmamış bireyler için bile bunların yokluğu düşünülemez bir hal almıştır. İnsanlar akıllarına gelen her türlü soruyu birbirlerine sormak yerine arama motorlarına sorar hale gelmiştir. Bu aramaların arkalarında bıraktıkları izleri kayıt eden şirketlerin veri tabanlarında veri yığınları oluşmaktadır. Araştırmacılar bu verileri kullanarak gelecekle ilgili tahmin yöntemleri geliştirmişlerdir. Google Trends, belirlenmiş bir terim veya terimlerin arama sorgularının hacmini ve bu arama hacimlerinin zaman içinde nasıl değiştiğine ilişkin bilgiyi halka açık bir şekilde yayınlayan Google şirketine ait bir platformdur. Hizmet yayın hayatına 2004 yılında başlamıştır. Yayınlanmasının ardından birçok akademik araştırmaya konu olmuştur. En çok ekonomi alanındaki çalışmalarda gelecek tahmini yapmak için kullanılmıştır. Grip salgını, seyahat rakamları, ev satışları, otomobil satışları, enflasyon rakamları, faiz oranı, pay fiyatı ve birçok ekonomik göstergenin tahmini gibi konular üzerinde çalışmalar yapılmıştır. Türkiye'de bu konuda yapılan çalışmaların az oluşu konu tercihinde motivasyon olmuştur. Bu çalışmada 2012- 2017 döneminde Google Trends platformundan elde edilen arama hacim endeksi verileri ile Türkiye pay piyasası BIST 100 endeks getirisi ve işlem hacmi arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu ilişkiyi incelemek için önce serilerin durağanlıkları sınanmıştır. Daha sonra Johansen eşbütünleşme testi uygulanmıştır. Seriler arasında uzun dönem ilişkisi tespit edilmiştir. Son olarak Granger nedensellik analizi yöntemi kullanılmış ve BİST 100 işlem hacmi ile Google Trends arama hacim verisi arasında çift yönlü ilişki saptanmıştır. Yapılan analizlerin ardından Google Trends'ten elde edilen arama hacim verileri kullanılarak oluşturulan modele göre hisse senedi alım satım simülasyonu yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, kullandığımız algoritma ile BIST 100 endeksi üzerinde yapılan 'AL-SAT' işlemlerine göre 2012:11-2017: 11 beş yıllık dönem sonunda %389,6'lık bir getiri elde edilirken, aynı dönem içinde BİST 100 endeksi 'AL-BEKLET' stratejisi ile yalnızca %155,2'lik bir getiri elde edilmiştir.
Yönetici tipleri ve iç müşteri tatmini bir süpermarket zinciri uygulaması

Bir ülkenin ekonomik bakımdan gelişmişlik düzeyini gösteren ölçütlerden biri, o ülkenin ticaretine yön veren pazarlama kurumlarının yapılan ve bu kurumların pazarlama faaliyetlerini yerine getirme dereceleridir. Ülkemizde son yıllarda gözlenen ekonomik ve sosyal gelişmelere paralel olarak yaşanan hızlı şehirleşme ve bunun sonucu büyük şehirlerdeki nüfus artışı, tüketicinin satın alma alışkanlıklarındaki değişiklikler ve çevre çıkarlarının ön plana çıkması gibi hususlar pazarlama kurumlarından biri olan perakendeciliğin gelişimini hızlandırmıştır. Hizmet endüstrisinde özellikle perakendecilik sektöründe çalışanların davranışlarını etkileyen en önemli faktörlerden birisi de çalışanların işlerinden aldıkları tatmindir. İş tatmininin varlığı, işgörenlerde örgütsel bağlılığın artmasından stresin azalmasına kadar birçok olumlu katkılar yapmakta ve genel olarak yapılan işin kalitesini arttırmaktadır. Araştırmanın amacı Türkiye'de hizmet işletmelerinde profesyonel olmayan işlerde çalışanların iş tatminleri üzerinde etkili olan farklı yönetici tiplerinin ve kişisel özelliklerin belirlenmesidir. Yapılan bu çalışmada ilk önce yönetim ve yönetici tipleri üzerinde durulmuş, iş tatmini anlatıldıktan sonra perakendecilik sektörüne değinilmiştir. Yönetici tiplerinin iş tatminine etkisi ülkemizin önde gelen uluslararası zincir mağazalarından birinde yapılan uygulamada elde edilen bulgular ışığında yorumlanmıştır. X
Tekstil işletmelerinin yurt dışında üretim tesisi kurma kararlarının stratejik performansa etkisi

Tekstil sektörü Türkiye ekonomisinin lokomotiflerinden birisi olarak kabul edilmektedir. Sektörün bölgesel ve küresel anlamda rekabet avantajı sağlamak amacıyla strateji geliştirme çalışmaları kapsamında güncel uygulama alanlarından biri de uluslararası pazara giriş stratejisidir. Bu stratejiyi çok sayıda Türkiye merkezli tekstil işletmesi uygulamış ve yurtdışında üretim tesisleri kurmuştur. Ortak girişim, uluslararası birleşme, satın alma veya doğrudan yatırım yöntemleri ile kurulan üretim tesisleri sayesinde elde edilen rekabet avantajı ile uluslararası piyasada söz sahibi olmak amaçlanmıştır. Birçok işletme bu avantajdan yararlanmak için araştırmalarını sürdürmektedir. Bu çalışmanın amacı yurtdışında üretim tesisi kurmayı hedefleyen işletmelere uygun ülke ve kurulacak tesisin performansı konularında yol göstermektir. Çalışmada Türkiye merkezli işletmeler tarafından yurtdışında üretim tesisi kurulmuş ülkelerin iplik, kumaş ve konfeksiyon tesisleri bazında incelemeler yapılarak bu ülkelere yönelik uygunluk sıralaması yapılmıştır. Ayrıca yurtdışında tesis kurmuş işletmelerin katkısı ile yurt dışına üretim tesisi kurmanın işletme performansına etkisi araştırılmıştır. Bu çerçevede, ülkelere ilişkin kriterlerle ilgili veriler ülke resmi sayfaları ve uluslararası raporlardan elde edilmiştir. Verilere TOPSIS yöntemi uygulanarak değerlendirilmiş ve ülkeler uygunluk sırasına göre derecelendirilmiştir. Yurtdışında üretim tesisi bulunan işletmelerin yöneticileri ile görüşmeler yapılarak ankete katılımları sağlanmıştır. Verilerin çoklu regresyon analizi ile değerlendirilmesi ile yurtdışı üretim tesisinin işletme performansına ne derece etkisi olduğu ortaya konulmuştur. En uygun ülkenin belirlenmesi için TOPSIS ile verilerin değerlendirilmesi sonucu iplik, kumaş ve konfeksiyon iş kollarının tamamı için en ideal ülkenin Özbekistan olduğu ortaya çıkmıştır. Mevcut tesislere bakıldığında iplik sektörü ve kumaş iş kollarında en fazla yatırımın zaten Özbekistan'da olduğu görülmektedir. Konfeksiyon işkolunda ise Özbekistan 13'er fabrikanın bulunduğu Bulgaristan ve Mısır'ın ardından 12 üretim tesisi ile 3. sırada yer almaktadır. Bütün olarak düşünüldüğünde yurt dışına üretim tesisi kurmak isteyen işletmelerin Özbekistan'ı ilk tercih olarak görmesi doğru olacaktır. Performans etki boyutu değerlendirildiğinde, yurtdışında üretim tesisi kurulması durumunda yönetici eğilimlerinin, üretim yapısının ve pazarlama yapısının performansa etkisi olmadığı ortaya çıkmıştır. Mali yapının işletme performansına olumsuz etkisi olduğu ve bu boyutla ilgili kararların yurtdışı işletmeye bırakılmaması, kararların Türkiye'den verilmesi önerilmektedir. Stratejik yapının ile ilgili kararlar karlılık ve yatırım geri dönüşe; yapısall durumun karlılık, yatırım geri dönüş ve satış miktarı üzerine ve işletme kültürünün işletme yönetimi üzerine olumlu etkisi olduğu ortaya çıkmıştır. Bütün olarak düşünüldüğünde bu kararların işletme performansına olumlu katkısı olacağından işletmeler tarafından kullanılması önerilmektedir.
Bankacılık sisteminde döviz pozisyonu yönetimi

11 YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ BANKACILIK SİSTEMİNDE DÖVİZ POZİSYONU YÖNETİMİ İlhan ŞAHİN Uluslararası İktisat Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temmuz 2002 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Erol KUTLU Bankacılık sektörü Türk finansal sisteminin çok önemli parçasını oluşturmakta ve Para ve döviz piyasalarında işlemlerin büyük bir kısmı bankalar tarafından gerçekleştirilmektedir. Türkiye'de 1980 sonrası dönemde, rekabete açık ekonominin ilke ve esaslarının yerleştirilmesi, dış ticaretin serbestleştirilmesi, makro ve mikro fiyatların belirlenmesinde idari kararlar yerine büyük ölçüde piyasa güçlerinin ikame edilmesi ve yurtiçi mali piyasaların yeniden yapılandırılması ve geliştirilmesi yönünde önemli adımlar atılmıştır. Bu sürecin en önemli tamamlayıcısı olarak uluslararası sermaye hareketleri, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki 32 Sayılı Karar ile tamamen serbest bırakılmıştır. Bu politikaların etkisi, 1980'li yıllarda bankacılık sektörüne yasal, kurumsal ve yapısall değişiklikler olarak yansımıştır. Yapılan düzenlemeler ile finansal enstrümanların çeşitliliği ve bankaların işlemleri artmıştır. Kambiyo politikalarının liberalleşmesi ile döviz kuru riski ve döviz pozisyonu yönetimi Türk bankacılık sisteminde yerini almıştır. Kasım- 2000 ve Şubat- 2001 dönemlerinde yaşanan finansal krizler de 'Döviz Pozisyonu Yönetimi'ne gerekli önemin verilmesi zorunluluğunu göstermiştir. Döviz pozisyonu bir bankanın bilançosunda dövizli aktifleri ile pasifleri arasındaki fark olarak tanımlanır. 1980'den sonra kur ve faiz riskinin yönetimi için futures, forward, options ve swap'a benzer birçok finansal teknik ve enstrüman geliştirilmiştir. Bu çerçevede Türkiye'de döviz piyasasının gelişmesini desteklemek amacıyla IMKB Vadeli İşlemler Piyasası 15 Ağustos 2001 tarihinde faaliyetine başlamıştır. Bu çalışmanın amacı bankacılık sisteminde döviz pozisyonu yönetimini analiz etmek ve tüm yönleriyle tanıtmaktır. Türkiye'de döviz pozisyonu yönetimi ve vadeli işlemler piyasalarının normal işlerliğinde faaliyet gösterebilmeleri için ekonomik istikrarın sağlanması ve kronik olan yüksek enflasyonun düşürülmesi gerekmektedir.