Kişilik organizasyonları envanteri'nin Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Bu araştırmanın amaçları, Kişilik Organizasyonları Envanterinin Türkiye uyarlamasının hazırlanarak kişilik organizasyonlarını tanılamaya yönelik objektif bir testin literatüre kazandırılması ve eksen II tanılarını yordama gücüne yönelik örnek bir çalışma yapılmasıdır. Uyarlama çalışmasının örneklem grubunu İstanbul Kültür Üniversitesi mensubu 280'i kadın (%66.9) ve 138'i erkek (%33) olmak üzere toplam 418 öğrenci ve öğretim üyesi oluşturmuştur. Test tekrar test güvenirliği için ise 42 kişilik üniversite öğrencisi grubu ile çalışılmıştır. Yapılan analizlerde Kişilik Organizasyonları Envanteri alt ölçekleri Cronbach alfa katsayıları, 0,77 - 0,84 arasında bulunmuştur. Envanter iç tutarlılık analizinde, Cronbach alfa ve Spearman Brown katsayı sonuçları 0,906 ve 0,801 olmuştur. Test tekrar test analizinde elde edilen tutarlılık katsayıları, primitif savunmalar, kimlik difüzyonu ve gerçeklik testi alt ölçekleri için sırasıyla 0,935 0,847 ve 0,847 olarak bulunmuştur. Temel bileşenler analizinde yapılan oblimin döndürme sonuçlarına göre, psikoterapi veya psikiyatri başvurusu olmayan grup üzerinde özdeğeri 1'in üzerinde toplam varyansın %40'ını açıklayan üç faktör elde edilirken; klinik başvuru bildiren grup üzerinde yapılan analiz sonuçlarına göre ise özdeğeri 1'in üzerinde toplam varyansın %48.6'sını açıklayan üç faktör elde edilmiştir. Yakınsak geçerlik kapsamında; şizotipiyi ölçümlemek adına kullanılacak ölçek takımı 98, normatif öz kavram, sosyal istenirlik, psikolojik durum ve duygulanım ölçümleri adına kullanılan ölçek takımları 320 kişiye verilmiştir. Ölçekler karışık sırada farklı takımlar halinde yanıtlanmak üzere örneklem gruplarına sunulmuştur. Yakınsak geçerlik analizlerinden elde edilen katsayılar -0,19 ile 0,62 arasında değişmiştir. Ayırt edici geçerlik analizinde, envanter puan ortalamalarının psikiyatri veya psikoterapi başvurusu olan grubun lehine anlamlı seviyede yüksek olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak elde edilen tüm bulgular Kişilik Organizasyonu Envanteri'nin güvenilir ve geçerli bir envanter olduğunu göstermiştir. Araştırmanın ikinci kısmında, Kişilik Organizasyonları Envanteri, eksen II tanılarını yordama gücü ölçümlenerek güçlendirilmiştir. Çalışmanın örneklemini, 365'i kadın (%87,7) ve 51'i erkek (%12,3) olmak üzere toplam 416 kişi oluşturmuştur. Bu aşamada kullanılan Coolidge Eksen II Plus tanı envanteri ve KOREN alt ölçekleri arasında anlamlı seviyede, yüksek korelasyonlar elde edilmiştir. Literatür ile uyumlu olarak regresyon analizi sonuçları, KOREN alt ölçeklerinin eksen II tanılarını anlamlı olarak yordayabildiğini göstermiştir. Daha net bir şekilde ifade etmek gerekirse, primitif savunmalar ve kimlik difüzyonu alt ölçeklerinin A, B ve C kümesi kişilik bozukluklarını yordayabildiği ancak, gerçeklik testi alt ölçeğinin antisosyal KB hariç, B kümesi kişilik bozukluklarını anlamlı olarak yordayamadığı bulunmuştur. Sonuçlar ayrıca, gerçeklik testi alt ölçeğinin, C kümesi kişilik bozukluklarından obsesif kompülsif KB, çekingen KB ve bağımlı KB üzerinde ve de A kümesi kişilik bozukluklarından şizoid KB üzerinde yodayıcı gücünün olmadığını ortaya koymuştur. Gerçeklik testi alt ölçeğinin A kümesi kişilik bozukluklarından sadece paranoid ve şizotipal kişilik bozukluklarını anlamlı olarak yordayabildiği görülmüştür. Söz konusu sonuçlar da literatür bulguları ile uyumludur. Tüm analiz sonuçları, eksen II tanılarının kişilik organizasyonlarının hangi yelpazesinde yer aldığına dair kanıları desteklemiştir.