İnsan kaynakları yönetiminin değerlendirilmesi ve örgütsel etkinlik ilişkisi: 500 büyük firma üzerinde bir çalışma

İçinde yaşadığımız rekabetçi koşullarda İnsan Kaynaklan Yönetiminden beklenen, örgütün performansına katkı sağlaması için bazı temel sorunları anlaması ve çözmesidir. İnsan kaynaklan yönetiminin organizasyon amaçlarına katkı sağlaması için, organizasyonun hedef ve stratejileri ile uyumluluk arz etmesi gerekir. Dolayısıyla, insan kaynaklan yönetimi periyodik değerlendirmelere tabi tutularak organizasyon hedefleri ve stratejileri ile uyumu doğrultusunda yöneticilere geri bildirim sağlamalıdır. Bu çalışmanın amacı, büyük ölçekli işletmelerde İnsan Kaynaklan Yönetiminin değerlendirmesini yaparak örgütsel etkinlikle ilişkisini saptamaktır. Çalışma için veriler, Türkiye'deki 500 büyük firmanın insan kaynaklan yöneticilerinden elde edilmiştir. Firmalardaki insan kaynaklan departmanı yöneticilerinden, insan kaynaklan departmanının örgüt amaçlarına katkıları, örgütsel etkinlik ve örgüt performansı ile ilgili sorulardan oluşan anketi doldurmalan istenmiştir. Aynca, bazı firmaların insan kaynaklan yöneticileri ile de yüz yüze görüşmeler yapılarak veriler elde edilmiştir. Anket sorularına verilen cevaplar 'SPSS for Windows' istatistik paket programı kullanılarak hem tanımlayıcı hem de non-parametrik yöntemler aracılığı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulardan aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmaya katılan firmaların insan kaynaklan departmanlanmn faaliyetleri arasında en yoğun işlevsel alanlar ücret ve maaş, işe alma-yerleştirme ve personel eğitimi gelmektedir. Firmaların kendileri haricindeki profesyonelIV kuruluşlardan aldıktan hizmetler ise eğitim, işçi sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin konulardır.. insan kaynaklan yönetiminin örgüt politikalarının belirlenmesine, öneri düzeyinde katkı sağlamakta olup, işletmenin kan, satış hacmi ve yatınmlanna önemli sayılabilecek bir katkısı bulunmamaktadır.. Bütün firmalar kurum misyonu, stratejisi ve insan kaynaklan yönetimi stratejilerinin mevcut olduğunu bildirmelerine rağmen, misyon ve stratejilerini uygulama programı ve projeleri ile destekleyenlerin oram %56'dır. Genellikle bütün firmalar, ücret ve yan ödemeler, personel eğitimi ve gelişimi ile personel temini ve seçimi konularında yazılı politikalara sahiptirler.. İnsan Kaynaklarının sistematik biçimde değerlendirilmesinde kullanılan kriterler arasında, eğitilen personel sayısı, hedeflerin gerçekleştirilmesi ve diğer yöneticilerden alınan değerlemeler başta gelen kriterlerdir. İnsan kaynaklan departmanının başansını belirleyen faktörler ise yetenekli personel bulundurma, etkin bilgi işleme ve kontrol sistemi, işletme standartlarının oluşturulması ve kullanılması olarak ortaya çıkmaktadır.. İşletmenin kannı ve başansını belirleyen yedi faktör arasında, insan kaynaklan yönetiminin başansı, bir faktör olarak 6. sırada yer almaktadır. Çalışma bulgulan şu önerilere destek vermektedir İnsan kaynaklan yönetiminin değerlendirilmesi, genelde işletme faaliyetlerinin değerlendirilmesinde önemli bir unsur olarak görülmelidir. Değerlendirme sonuçlan hem örgüt içi hem de örgüt dışı paydaşlara sunulacak raporlarda yer almalıdır. Aynca, bütün işletmeler bilgi sistemleri geliştirme gayretlerinde, insan kaynaklan faaliyetlerine ait bir alt bilgi sistemi oluşturmayı göz ardı etmemelidir. İnsan kaynaklan fonksiyonu ile ilgili bilimsel çalışmalarda ise insan kaynaklarının örgüt başarısına nasıl daha fazla katkı sağlayacağına ilişkin çalışmalara öncelik verilmelidir.