Stratejik planlama ve stratejik yönetimin Türk kamu yönetiminde uygulanabilirliği

Hızla değişen dünyamızda bu değişimden kaynaklanan bir belirsizlik ortamı oluşmuştur. Tüm örgütler bu değişimin yaratacağı avantaj ve dezavantaj lan önceden kestirerek varlıklarım sürdürme ve geliştirebilme amacındadırlar. Değişimin bu denli yoğun yaşandığı günümüzde sadece sabit veriler ve tahminlere dayalı planların hazırlanması yeterli olmamaktadır. Örgütler umulmayan gelişmelere de uyum sağlayabilecek, ani ihtiyaç ve beklentileri karşılayabilecek esneklikte plan ve stratejileri oluşturmak durumundadırlar. Ellerindeki kaynaklar ile ulaşmak istedikleri amaçlar arasında rasyonel bir uyum ortamı sağlaması gereken örgütler, bunu ancak stratejik planlama ve stratejik yönetim ile gerçekleştirebilirler. Stratejiye sahip olmayan örgütler amaçlarını net olarak belirleyemez, amaçlan saptamak için gerekli vizyonu oluşturamaz. Böyle olunca da oluşan yeni şartlan gereği gibi değerlendiremez, çünkü kendilerine yol gösterecek olan planlamayı gerekli şekilde yapmamışlardır. Bu tür örgütler gelişmelerin gerisinde kalarak sürekli reaktif bir tavır geliştirir ve artan rekabet ortamında diğer örgütlerin gerisinde kalarak yok olmaya mahkum olurlar. Stratejik planlamanın yapılmadığı örgütlerde elde bulunan kaynaklar etkin ve verimli bir şekilde kullanılamazlar, çünkü ellerindeki kaynaklan ve çevresel şartlan iyi analiz edecek şekilde derin bir planlama yapmamışlardır. Bu tür örgütler çevrelerinde oluşan firsatlan göremedikleri gibi, kendileri için oluşan tehditleri de farkedemez ve içinde bulunduklan sektörde etkin bir rekabet gücüne sahip olamazlar. Stratejik planlama ve stratejik yönetim anlayışından yoksun olan örgütler, günlük kararlarla yönetilen ve ani değişikliklere karşı önceden tedbir almayan bir tarzda yönetildiklerinden çevrelerinde oluşan en ufak dalgalanmalardan ve tehlikelerden kolaylıkla ve büyük ölçüde etkilenirler. Stratejik yönetim ve stratejik planlama anlayışı özel sektörde olduğu gibi kamu kesiminde de yerini almalıdır. Kamu yararına hizmet verme zorunluluğu olan devlet, hitap ettiği kitlenin büyüklüğü ve çeşitliliği nedeniyle stratejik yönetim ve planlama anlayışım belki özel sektörden de fazla uygulamak zorundadır. Kamu kesiminin bünyesinde barındırdığı çalışan sayısının fazla olması ve geçmişşten gününümüze kadar oluşmuş olan köklü bürokratik yapısı, ani değişimlere uyumIll sağlamaya engel teşkil eden, yenilik yapmayı zorlaştıran bir haldedir. Bu bakımdan stratejik planlama ve yönetim anlayışının önemi kamu kesimi için daha da artmaktadır. Kamu kesiminde stratejik planlama çok dikkatli bir şekilde hazırlanmalı, hantal yapısı göz önüne alınarak ani gelişmelere uyum sağlamayı kolaylaştıracak alternatif stratejiler önceden belirlenmelidir. Stratejik planlama ve yönetim anlayışının uygulanabilmesi için örgütsel yapıda var olması gereken esnekliğin kamu kesiminde de oluşturulabilmesi gerekmektedir. Örgütsel yapının esnek olmasını engelleyen faktörlerin dikkatle ele alınması, bu esnek yapıya ulaşmayı sağlayacak düzenleme ve gerekiyorsa yeniden yapılanmanın gerçekleştirilmesi bir zorunluluk olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmada stratejik yönetim ve stratejik planlama anlayışının hem kamu hem de özel kesimde uygulanmasının bir zorunluluk olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, Türk Kamu Kesiminde, özellikle planlı kalkınma döneminin başlangıcından günümüze kadar yapılan çalışmalar ele alınarak değerlendirilmiştir. Ayrıca Türk Kamu Kesiminde var olan sorunlar ele alınarak bu sorunlar nedeniyle oluşan yapının stratejik planlama ve yönetim anlayışının gereği gibi uygulanmasını engellediği ortaya konulmaya çalışılmış; bu tıkanıklığı giderecek yeniden yapılanma çalışmaları üzerinde durulmuştur. Bunun yanı sıra Türk Kamu Yönetimi ile Amerikan Kamu Yönetiminde yapılan çalışmalar karşılaştırılarak ülkemizde stratejik planlama ve yönetim anlayışının uygulanmasını sağlayacak düzenlemelerle ilgili öneriler ortaya konulmuştur.