Yerel hizmetlerin yürütülmesinde özelleştirme eğilimleri

- VIII - yasalarla yüklenen görevleri, İmar ve Bayındırlık, Sağlık ve Sosyal Yardım, Çevre, Eğitim, Tarım, Orman, Kültür, Ekonomi ve Ticari alanlarda toplanmaktadır. Ülkemizde Belediyeler iki biçimde yapılandırılmıştır. Birinci sistem, 1580 Sayılı Yasaya göre etkinlik sürdüren belediyeler, diğerleri ise 3030 sayılı yasaya göre etkinlik sürdüren büyükşehir belediyeleridir. 1580 Sayılı Belediye Yasası 1930 yılında çıkarılmış ve belediyelerin yönetim yapısını ve görevlerini belirlemiştir. Buna göre 'Belediye, beldenin ve belde sakinlerinin mahalli mahiyette müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tanzim ve tasfiye ile mükellef hükmi bir şahsiyettir'. Türkiye'de belediyelerin genel niteliği, 'Belediye Yasası' ve 1982 Anayasasının ilgili hükümleri dikkate alınarak şu biçimde belirtilmiştir. Belediye tüzel kişiliğe sahiptir; Görevleri genel olarak yöre halkının yerel ve ortak nitelikteki gereksinimlerini karşılamaktadır. Karar organları yasada gösterilen seçmenler tarafından seçimle belirlenir. Yetki ve görevleri yasa ile düzenlenir; Hak, yetki ve imtiyazları vardır; Özel bütçeye sahiptir; Merkezi yönetim ile yasal olarak düzenlenmiş ilişkileri söz konusudur. Belediyelerin üç organı bulunmaktadır. Bunlar, 'Belediye Meclisi', 'Belediye Encümeni', 'Belediye Başkanı'u/x. Meclis üyeleri ve belediye başkanı beş yılda bir yapılan yerel seçimlerle belirlenir. Meclisteki üyelerin sayısı, beldenin nüfus durumuna göre değişmektedir. Meclis, belediyenin karar organıdır. Encümen ise, belediyenin ilgili müdürlüklerinden oluşmakta yasama ve yürütme organı olarak görev yapmaktadır. Belediye başkanı, belediyenin yürütme organıdır.-XII pazar ve çarşı, sulama tesisi, eğitim etkinlikleri yapmak da isteğe bağlı görevlerdir. Salma, imece, resim, harç, hasılat, asker ailelerine yardım ve bakaya köyün gelirlerini oluşturmaktadır. Ancak, yıllar önce saptanan ve çok düşük düzeyde bulunan bu gelirler köyün görevlerini yerine getirebilmek için yetersiz kalmaktadır. Günümüzde devletin işlevleri önceki dönemlere göre daha hızlı değişmekte ve gelişmektedir. Devlet yeni bazı işlevler üstlenirken var olan işlevlerinin bir kısmını özel sektöre devretmektedir. Böylelikle belirli hizmetlerde kamu ve özel sektör işbirliği giderek artmaktadır. 1970'li yılların sonuna doğru kamu kurumlarının aşırı biçimde büyümesinden kaynaklanan olumsuzlukları gidermek amacıyla başta ABD olmak üzere diğer sanayileşmiş ülkelerde, özelleştirme olarak bilinen politikalar önem kazanmıştır. Özelleştirme, ekonomik ve yönetsel alanda kamu kurumlarında görülen sorunların çözümüne önemli katkılar sağladığı için gerek ekonomide devletçi, gerekse liberal ülkelerde özelleştirmeye sempati ile bakılmaktadır. Ülkemizde özelleştirme uygulamaları önceden beri bilinen hizmet üretim ve dağıtım yöntemidir. Ancak, hükümet programlarında yer alarak bir devlet politikası haline gelmesi 1983 yılından sonra gerçekleşmiştir. Belediyeler hizmetleri doğrudan yürütmek yerine, söz konusu hizmetleri özel sektör kuruluşlarına ihale ile yaptırmayı tercih etmektedirler. Böylelikle belediyelerde bürokratik yapının büyümesi önlenmiş, zamanda, ekonomi ve insan gücünde ve istihdam ölçülerinde ekonomiklik sağlanmıştır.- VIII - yasalarla yüklenen görevleri, İmar ve Bayındırlık, Sağlık ve Sosyal Yardım, Çevre, Eğitim, Tarım, Orman, Kültür, Ekonomi ve Ticari alanlarda toplanmaktadır. Ülkemizde Belediyeler iki biçimde yapılandırılmıştır. Birinci sistem, 1580 Sayılı Yasaya göre etkinlik sürdüren belediyeler, diğerleri ise 3030 sayılı yasaya göre etkinlik sürdüren büyükşehir belediyeleridir. 1580 Sayılı Belediye Yasası 1930 yılında çıkarılmış ve belediyelerin yönetim yapısını ve görevlerini belirlemiştir. Buna göre 'Belediye, beldenin ve belde sakinlerinin mahalli mahiyette müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tanzim ve tasfiye ile mükellef hükmi bir şahsiyettir'. Türkiye'de belediyelerin genel niteliği, 'Belediye Yasası' ve 1982 Anayasasının ilgili hükümleri dikkate alınarak şu biçimde belirtilmiştir. Belediye tüzel kişiliğe sahiptir; Görevleri genel olarak yöre halkının yerel ve ortak nitelikteki gereksinimlerini karşılamaktadır. Karar organları yasada gösterilen seçmenler tarafından seçimle belirlenir. Yetki ve görevleri yasa ile düzenlenir; Hak, yetki ve imtiyazları vardır; Özel bütçeye sahiptir; Merkezi yönetim ile yasal olarak düzenlenmiş ilişkileri söz konusudur. Belediyelerin üç organı bulunmaktadır. Bunlar, 'Belediye Meclisi', 'Belediye Encümeni', 'Belediye Başkanı'u/x. Meclis üyeleri ve belediye başkanı beş yılda bir yapılan yerel seçimlerle belirlenir. Meclisteki üyelerin sayısı, beldenin nüfus durumuna göre değişmektedir. Meclis, belediyenin karar organıdır. Encümen ise, belediyenin ilgili müdürlüklerinden oluşmakta yasama ve yürütme organı olarak görev yapmaktadır. Belediye başkanı, belediyenin yürütme organıdır.-XII pazar ve çarşı, sulama tesisi, eğitim etkinlikleri yapmak da isteğe bağlı görevlerdir. Salma, imece, resim, harç, hasılat, asker ailelerine yardım ve bakaya köyün gelirlerini oluşturmaktadır. Ancak, yıllar önce saptanan ve çok düşük düzeyde bulunan bu gelirler köyün görevlerini yerine getirebilmek için yetersiz kalmaktadır. Günümüzde devletin işlevleri önceki dönemlere göre daha hızlı değişmekte ve gelişmektedir. Devlet yeni bazı işlevler üstlenirken var olan işlevlerinin bir kısmını özel sektöre devretmektedir. Böylelikle belirli hizmetlerde kamu ve özel sektör işbirliği giderek artmaktadır. 1970'li yılların sonuna doğru kamu kurumlarının aşırı biçimde büyümesinden kaynaklanan olumsuzlukları gidermek amacıyla başta ABD olmak üzere diğer sanayileşmiş ülkelerde, özelleştirme olarak bilinen politikalar önem kazanmıştır. Özelleştirme, ekonomik ve yönetsel alanda kamu kurumlarında görülen sorunların çözümüne önemli katkılar sağladığı için gerek ekonomide devletçi, gerekse liberal ülkelerde özelleştirmeye sempati ile bakılmaktadır. Ülkemizde özelleştirme uygulamaları önceden beri bilinen hizmet üretim ve dağıtım yöntemidir. Ancak, hükümet programlarında yer alarak bir devlet politikası haline gelmesi 1983 yılından sonra gerçekleşmiştir. Belediyeler hizmetleri doğrudan yürütmek yerine, söz konusu hizmetleri özel sektör kuruluşlarına ihale ile yaptırmayı tercih etmektedirler. Böylelikle belediyelerde bürokratik yapının büyümesi önlenmiş, zamanda, ekonomi ve insan gücünde ve istihdam ölçülerinde ekonomiklik sağlanmıştır.-IX- Belediyelerin görevleri, Belediye Yasasının 15. maddesinde 76 kalemle sayılmıştır. Yasanın 16. maddesi, bu görevleri gelir esasına göre zorunlu ya da isteğe bağlı olması hallerini düzenlemiştir. İşlevsel bir sınıflama ile genelleştirilirse belediyelerin görevleri, 'fiziki', 'koruyucu', 'sosyal', 'düzenleyici' ve 'toplu taşım' olarak beş grupta toplanabilir. Fiziki görevler, imar planları yapım ve uygulaması, barınma, beslenme, alışveriş ve dinlenme gereksinimlerinin giderilmesi için gerekli bina ve tesis yapımıdır. Bunlar, sosyal tesisler, cadde, alan, garaj, pazar yeri, su ve kanalizasyon hizmetlerinden oluşur. Koruyucu görevler, çevre temizliği, gıda kontrolü, halkın can ve mal güvenliğini sağlayıcı hizmetlerdir. Sosyal hizmetler, yaşlı, kimsesiz, çocuk ve yoksulların korunması, kütüphane, hastahane, hamam ve halk plajları açılması gibi hizmetlerdir. Düzenleyici görevler, yapılaşmaya izin vermek, alışveriş ve konaklama tesislerinin fiyatlarını saptamak, tüketicileri korumak, bu amaçla pazarlar ve fırınlar açmak. Toplu taşım, kentleşme ile genişleyen kent alanı içindeki semtler arasında toplu taşım araçları çalıştırmak ve işletmekle görevlidirler. Belediyelerin gelirleri türlü kaynaklardan elde edilmektedir. Bunları, 'paylar', 'devlet yardımları', 'yerel gelirler' olmak üzere üç grupta toplamak olasıdır.- VIII - yasalarla yüklenen görevleri, İmar ve Bayındırlık, Sağlık ve Sosyal Yardım, Çevre, Eğitim, Tarım, Orman, Kültür, Ekonomi ve Ticari alanlarda toplanmaktadır. Ülkemizde Belediyeler iki biçimde yapılandırılmıştır. Birinci sistem, 1580 Sayılı Yasaya göre etkinlik sürdüren belediyeler, diğerleri ise 3030 sayılı yasaya göre etkinlik sürdüren büyükşehir belediyeleridir. 1580 Sayılı Belediye Yasası 1930 yılında çıkarılmış ve belediyelerin yönetim yapısını ve görevlerini belirlemiştir. Buna göre 'Belediye, beldenin ve belde sakinlerinin mahalli mahiyette müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tanzim ve tasfiye ile mükellef hükmi bir şahsiyettir'. Türkiye'de belediyelerin genel niteliği, 'Belediye Yasası' ve 1982 Anayasasının ilgili hükümleri dikkate alınarak şu biçimde belirtilmiştir. Belediye tüzel kişiliğe sahiptir; Görevleri genel olarak yöre halkının yerel ve ortak nitelikteki gereksinimlerini karşılamaktadır. Karar organları yasada gösterilen seçmenler tarafından seçimle belirlenir. Yetki ve görevleri yasa ile düzenlenir; Hak, yetki ve imtiyazları vardır; Özel bütçeye sahiptir; Merkezi yönetim ile yasal olarak düzenlenmiş ilişkileri söz konusudur. Belediyelerin üç organı bulunmaktadır. Bunlar, 'Belediye Meclisi', 'Belediye Encümeni', 'Belediye Başkanı'u/x. Meclis üyeleri ve belediye başkanı beş yılda bir yapılan yerel seçimlerle belirlenir. Meclisteki üyelerin sayısı, beldenin nüfus durumuna göre değişmektedir. Meclis, belediyenin karar organıdır. Encümen ise, belediyenin ilgili müdürlüklerinden oluşmakta yasama ve yürütme organı olarak görev yapmaktadır. Belediye başkanı, belediyenin yürütme organıdır.-IX- Belediyelerin görevleri, Belediye Yasasının 15. maddesinde 76 kalemle sayılmıştır. Yasanın 16. maddesi, bu görevleri gelir esasına göre zorunlu ya da isteğe bağlı olması hallerini düzenlemiştir. İşlevsel bir sınıflama ile genelleştirilirse belediyelerin görevleri, 'fiziki', 'koruyucu', 'sosyal', 'düzenleyici' ve 'toplu taşım' olarak beş grupta toplanabilir. Fiziki görevler, imar planları yapım ve uygulaması, barınma, beslenme, alışveriş ve dinlenme gereksinimlerinin giderilmesi için gerekli bina ve tesis yapımıdır. Bunlar, sosyal tesisler, cadde, alan, garaj, pazar yeri, su ve kanalizasyon hizmetlerinden oluşur. Koruyucu görevler, çevre temizliği, gıda kontrolü, halkın can ve mal güvenliğini sağlayıcı hizmetlerdir. Sosyal hizmetler, yaşlı, kimsesiz, çocuk ve yoksulların korunması, kütüphane, hastahane, hamam ve halk plajları açılması gibi hizmetlerdir. Düzenleyici görevler, yapılaşmaya izin vermek, alışveriş ve konaklama tesislerinin fiyatlarını saptamak, tüketicileri korumak, bu amaçla pazarlar ve fırınlar açmak. Toplu taşım, kentleşme ile genişleyen kent alanı içindeki semtler arasında toplu taşım araçları çalıştırmak ve işletmekle görevlidirler. Belediyelerin gelirleri türlü kaynaklardan elde edilmektedir. Bunları, 'paylar', 'devlet yardımları', 'yerel gelirler' olmak üzere üç grupta toplamak olasıdır.- VIII - yasalarla yüklenen görevleri, İmar ve Bayındırlık, Sağlık ve Sosyal Yardım, Çevre, Eğitim, Tarım, Orman, Kültür, Ekonomi ve Ticari alanlarda toplanmaktadır. Ülkemizde Belediyeler iki biçimde yapılandırılmıştır. Birinci sistem, 1580 Sayılı Yasaya göre etkinlik sürdüren belediyeler, diğerleri ise 3030 sayılı yasaya göre etkinlik sürdüren büyükşehir belediyeleridir. 1580 Sayılı Belediye Yasası 1930 yılında çıkarılmış ve belediyelerin yönetim yapısını ve görevlerini belirlemiştir. Buna göre 'Belediye, beldenin ve belde sakinlerinin mahalli mahiyette müşterek ve medeni ihtiyaçlarını tanzim ve tasfiye ile mükellef hükmi bir şahsiyettir'. Türkiye'de belediyelerin genel niteliği, 'Belediye Yasası' ve 1982 Anayasasının ilgili hükümleri dikkate alınarak şu biçimde belirtilmiştir. Belediye tüzel kişiliğe sahiptir; Görevleri genel olarak yöre halkının yerel ve ortak nitelikteki gereksinimlerini karşılamaktadır. Karar organları yasada gösterilen seçmenler tarafından seçimle belirlenir. Yetki ve görevleri yasa ile düzenlenir; Hak, yetki ve imtiyazları vardır; Özel bütçeye sahiptir; Merkezi yönetim ile yasal olarak düzenlenmiş ilişkileri söz konusudur. Belediyelerin üç organı bulunmaktadır. Bunlar, 'Belediye Meclisi', 'Belediye Encümeni', 'Belediye Başkanı'u/x. Meclis üyeleri ve belediye başkanı beş yılda bir yapılan yerel seçimlerle belirlenir. Meclisteki üyelerin sayısı, beldenin nüfus durumuna göre değişmektedir. Meclis, belediyenin karar organıdır. Encümen ise, belediyenin ilgili müdürlüklerinden oluşmakta yasama ve yürütme organı olarak görev yapmaktadır. Belediye başkanı, belediyenin yürütme organıdır.