Annelerin ve çocukların eşler arasındaki çatışmayı algılamaları ile çocukların uyum davranışları arasındaki ilişkiler

Bu araştırmanın temel amacı annelerin algıladığı çatışma ile erken ergenlik dönemindeki kız ve erkeklerin uyum problemleri arasındaki ilişkide çocuğun algıladığı çatışmanın boyutlarının ne derece rol oynadığım incelemektir. Bu amaç doğrultusunda annenin eğitimi düzeyi, çocuğun yaşı ve annenin algıladığı çatışmanın kızların ve erkeklerin uyum davranışlarını ne ölçüde yordadığı ve bu ilişkide kızların ve erkeklerin algıladığı çatışmanın alt boyutlarının aracı ve düzenleyici değişken olarak rol oynayıp oynamadığı incelenmiştir. Araştırmanın örneklem grubunu, 154'ü kız, 131'i erkek olmak üzere 6., 7. ve 8. sınıflarda öğrenim gören toplam 285 çocuk ve bu çocukların anneleri oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olan Kişisel Bilgi Formu, O'Leary-Porter Evlilik Çatışması Ölçeği anneler tarafından, 11-18 Yaş Grubu Gençler için Kendini Değerlendirme Ölçeği ve Çocukların Algıladığı Evlilik Çatışması Ölçeği ise çocuklar tarafından değerlendirilmiştir. Ayrıca çalışmamızda O'Leary-Porter Evlilik Çatışması Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirliği sınanmıştır. Araştırmamızda, ilk olarak annenin algıladığı çatışma ile çocukların algıladığı çatışmanın alt boyutları ve çocukların uyum davranışları arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bulgular hem kız hem de erkek çocukların annelerinin algıladığı çatışma ile çocukların algıladıkları çatışmanın özellikleri, tehdit ve kendilerini suçlamaları arasında olumlu yönde bir ilişki olduğunu göstermiştir. Ayrıca araştırma bulguları çocukların algıladığı çatışmanın farklı boyutlarının, farklı uyum problemleri ile ilişkili olduğunu ve cinsiyete göre farklılaştığım göstermiştir. Araştırmamızda çocuklarının algıladığı çatışmanın özelliklerinin sadece kız çocuklarının içe yönelim, dışa yönelim ve toplam problemlerini anlamlı olarak yordadığı belirlenmiştir. Ayrıca çocukların algıladıkları çatışmanın bir diğer boyutu olan tehdidin kız ve erkek çocuklarının içe yönelim ve toplam problemlerini, çocukların kendilerini suçlamalarının ise kız çocuklarının dışa yönelim ve toplam problem, erkek çocuklarının ise içe yönelim, dışa yönelim ve toplam problemlerini anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. Ayrıca çalışmamızda demografik değişkenlerin çocukların uyum davranışlarıyla ilişkisi incelenmiş olup sonuçlar kızlarda annenin eğitim düzeyinin yalnızca dışa yönelim problemlerini, yaşın ise sadece kız çocuklarının içe yönelim, dışa yönelim ve toplam problemlerini anlamlı düzeyde yordadığını göstermiştir. Araştırmamızın bir diğer amacı doğrultusunda yapılan analizler sonucunda, kızlarda, içe yönelim problemlerinde çatışmanın özellikleri ve tehdidin; dışa yönelim problemlerinde çatışmanın özellikleri ve kendini suçlamanın; toplam problemde ise çatışmanın özellikleri, tehdit ve kendini suçlamanın, erkeklerde ise içe yönelim problemlerinde tehdit ve kendini suçlamanın; dışa yönelim problemlerinde sadece kendini suçlamanın ve toplam problemde tehdit ve kendini suçlamanın aracı değişken olarak rol oynadığı bulunmuştur. Ayrıca kız öğrencilerin içe yönelim problemlerinde çatışmanın özellikleri ve kendini suçlama; dışa yönelim ve toplam problemlerinde kendini suçlama, erkek öğrencilerin sadece içe yönelim problemlerinde kendini suçlamanın düzenleyici değişken olarak rol oynadığı görülmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ilgili literatürdeki araştırma sonuçlarıyla karşılaştırılmış ve tartışılmıştır.