Migren cerrahisine başvuran hastalarda anksiyete, depresyon, yaşam kalitesini değerlendirme çalışması

Giriş: Migren, ataklarla ilerleyen ve günlerce süren, genellikle tek taraflı yerleşimi olan, zonklayıcı özellikte, şiddetli ve baş hareketi ile artış gösteren, bireyin günlük aktivitelerini olumsuz etkileyen kronik bir baş ağrısıdır. Migrenli bireylerde anksiyete depresyonun daha fazla, yaşam kalitesinin ise daha düşük olduğu çeşitli çalışmalarla gösterilmiştir. Migren tedavisinde atak tedavisi ve koruyucu tedavi yöntemleri kullanılmakta olup son yıllarda migren şiddeti ve sıklığı çok yoğun hastalarda alternatif bir yöntem olarak migren cerrahisi her geçen gün artmaktadır. Bireylerin yaşamsal aktivitelerinde karşılaştıkları güçlük, engel ve çatışma durumlarına çözüm bulamadıklarında ortaya anksiyete, depresyon benzeri psikopatolojik hastalıklar çıkabilmektedir. Beraberinde yaşam kalitesinde ciddi olumsuz değişiklikler de yaşanabilmektedir. Migren hastalığına sahip bireylerin bu sorunları nedeniyle çeşitli tedavi yöntemlerine başvurdukları bilinmektedir. Migren hastalığıyla ilgili çok çeşitli tedavi yöntemleri olmakta olup en belirgin olan son yıllardaki cerrahi uygulamalardır. Migren cerrahisi migrenli hastaların tercih ettiği bir tedavi yöntemi olarak kullanılmaya başlanmıştır. Araştırmamızda, bu yönteme başvuran migrenli hastaların özelikle diğer migrenli hastalara göre yaşam kalitelerinde ciddi olumsuzluklar yaşayıp yaşamadığına, depresyon ve anksiyetelerinde ise diğer migren sorunu yaşayan, cerrahi uygulama düşünmeyen hastalara göre belirgin olumsuzluklar olup olmadığına bakılmıştır. Amaç: Migren cerrahisine başvuran hastalardaki anksiyete, depresyon, yaşam kalitesi etkisinin, diğer migrenli hastalara göre bir farkının bulunup bulunmadığı araştırılmaktadır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, migren cerrahisine başvuran hastaların anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesini değerlendirmek amacıyla kesitsel araştırma modeli kullanılarak yapılmıştır. 35'şer kişiden oluşan migren cerrahisine başvuran, başvurmayan ve migren sorunu bulunmayan 3 ayrı gruptan oluşan araştırmanın örneklemi toplamda 105 kişiliktir ve homojendir. Çalışmada Sosyodemografik Veri Formu, Beck Depresyon Envanteri, Beck Anksiyete Ölçeği ve Mf07- 01 Çalışması Yaşam Kalitesi (Sf36) Formu kullanılmıştır. Kullanılan ölçme aracıyla elde edilen veriler, alt amaçlara uygun istatistiksel tekniklerle analiz edilmiştir. Katılımcılara uygulanan ölçeklerden elde edilen veriler kodlanarak, SPSS 11,5 windows paket programı kullanılarak bilgisayar ortamına aktarılmış ve istatistiksel işlemlere tabi tutulmuştur. Bulgular: Migren cerrahisine başvuran katılımcıların depresyon puanları (20, 230 10 ,514), migreni olup migren cerrahisine başvurmayan katılımcıların depresyon puanlarından (13, 140 9 ,795) yüksek bulunmuştur. Migren cerrahisine başvuran katılımcıların anksiyete puanları (19, 910 11 ,620), migren sorunu olmayan katılımcıların anksiyete puanlarından (11, 060 10 ,960) yüksek bulunmuştur. Migrenli olup migren cerrahisine başvurmayan katılımcıların fiziksel rol puanları (48, 571 41 ,983), migren cerrahisi başvuran katılımcıların fiziksel rol puanlarından (20, 000 36 ,279) yüksek bulunmuştur. Araştırmaya katılanların bedensel ağrı puanları ortalamalarının grup değişkenine göre anlamlı farklılıkların kaynaklarını belirlemek amacıyla tamamlayıcı post-hoc analizi yapılmıştır. Migren cerrahisine başvuran katılımcıların bedensel ağrı puanları (56, 629 17 ,862), migren sorunu olmayan katılımcıların bedensel ağrı puanlarından (31, 057 25 ,545) yüksek bulunmuştur. Migren sorunu olmayan katılımcıların duygusal rol puanları (57, 143 44 ,700), migren cerrahisine başvuran katılımcıların duygusal rol puanlarından (22, 857 35 ,948) yüksek bulunmuştur. Sonuç: Migren cerrahisine başvuran kişilerin depresyon ve anksiyeteleri daha fazla, yaşam kalitesi puanları daha düşük bulunmuştur. Bu grubun migreni olan ve cerrahiye başvurmayan gruptan daha farklı bir grup olduğu, psikopatoloji sıklığı açısından özellikle daha dikkatle ele alınması gereken bir grup olduğu gözlenmiştir. Bu alanda dünyada ve ülkemizde yeterince araştırma olmaması nedeniyle bizim çalışmamızda karşılaştırma yapılamamıştır. Bu alanın daha büyük gruplarla ve daha fazla değişkeni ve psikopatoloji sıklığını da içeren çalışmalara ihtiyaç vardır. Çalışmalarda da sözü edilen psikolojik değişkenler ile ilgili daha fazla araştırma yapılması, sağlık psikolojisi alanına önemli katkılar sağlayacaktır.