Sağlık sektöründe performans yönetimi: Sağlık Bakanlığı'na bağlı hastaneler örneği

Yeni kurumsal ekonomi hareketi, işletmecilik anlayışı, şeffaflık, hesap verebilirlik ve hizmette yerellik gibi teorik arka planın yanı sıra, ekonomik ve toplumsal gelişmeler ile küreselleşmenin de etkisiyle 1970'lerde ortaya çıkan Yeni Kamu Yönetimi anlayışı ile; kamu hizmetleri yeniden tanımlanmış, siyaset-yönetim ilişkileri ile kamusal sorumluluk ve denetim anlayışı yeniden düzenlenmiş, kamu sektöründe sonuç odaklı yönetim anlayışı önem kazanmış, kamu yönetiminin örgüt yapısında ve yönetim anlayışında önemli değişiklikler hayata geçirilmiştir. Özellikle kamu yararını göz ardı ettiği hususu başta olmak üzere getirilen bir takım eleştirilere rağmen, halihazırda yeni kamu yönetimi anlayışının etkisini sürdürdüğünü söylemek mümkündür. Yeni kamu yönetim anlayışı ile birlikte öncelikle özel sektörde uygulanan ve daha sonra kamu sektörüne transfer olan modellerden biri de Performans Yönetimidir. Etkin, verimli, ekonomik hizmet sunumunun yanı sıra vatandaşların beklenti ve taleplerinin karşılanmasında, kalite, şeffaflık, hesap verebilirlik ve adalet ilkelerinin hakim kılınmasında performans yönetiminin önemi ve etkisi kabul edilmektedir. Son 30 yılda hayata geçirilen kamu yönetimi reformlarında, performans yönetimi önemli bir araç olarak karşımıza çıkmaktadır. Bununla birlikte; performans yönetiminin insan kaynakları, yönetim ve etik değerler başta olmak üzere bazı alanlarda bir takım problemleri doğasında barındırdığı gözden kaçırılmamalıdır. Yeni kamu yönetimi anlayışının ve performans yönetimi uygulamalarının etkilediği alanlardan biri de sağlık sektörüdür. Küresel gelişmelere paralel olarak Türkiye'de de sağlık hizmetlerinde yeni kamu yönetimi anlayışının ve performans yönetimi uygulamalarının etkileri görülmektedir. Nitekim bu araştırmanın problemi, Sağlık Bakanlığı hastanelerinde uygulanan Performans Yönetimi Modeli hakkında sağlık yöneticilerinin, sağlık personelinin ve vatandaşların tutum ve düşüncelerini belirlemek olarak ifade edilebilir. Bu bağlamda araştırmanın amaçlarını şu şekilde ifade etmek mümkündür:a) Sağlık yöneticileri ve sağlık personelinin yeni kamu yönetimi anlayışı ve performans yönetimi uygulamalarını benimseyip benimsemediklerini tespit etmek, b) Sağlık Bakanlığı hastanelerinde uygulanan performans yönetimi modelinin sağlık yöneticileri, sağlık personeli ve vatandaşlar tarafından nasıl algılandığını ve değerlendirildiğini tespit etmek. Bu çalışmada yeni kamu yönetimi ve performans yönetimi teorik olarak incelenmiştir. Konu ile ilgili olarak Sağlık Bakanlığı'na bağlı 6 hastanede uygulamalı araştırma yapılmıştır. Yapılan uygulama sonucunda elde edilen veriler korelasyon analizi, regresyon analizi, anova testi ve t-testine tabi tutulmuş ve sonuçlar yorumlanmıştır. Yapılan analizlerin sonucunda; sağlık yöneticilerinin ve sağlık personelinin yeni kamu yönetimi anlayışı ve performans yönetimi uygulamalarını benimseme düzeyleri ile Sağlık Bakanlığı Performans Yönetimi Modelini kabul düzeyleri arasında olumlu yönde bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca vatandaşların sağlık hizmetlerinden memnuniyet düzeyleri ile Sağlık Bakanlığı Performans Yönetimi Modeli arasında olumlu yönde bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak; yeni kamu yönetimi anlayışı ve performans yönetimi uygulamaları kapsamında hayata geçirilen Sağlık Bakanlığı Performans Yönetimi Modelinin yöneticiler ve çalışanlar tarafından benimsendiği görülmektedir. Ayrıca Sağlık Bakanlığı Performans Yönetimi Modeli ile sağlık hizmetlerinde vatandaş memnuniyetinin arttığı sonucuna varılmıştır.