turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yerel yönetimlerde demokratik katılım açısında kent konseyinin önemi ve Küçükçekmece örneği

Yerel yönetimler halkın katılımını sağlamak konusunda çok önemli bir görev üstlenmektedir. Halkın katılımının artırılması için yerel yönetimlere daha fazla önem verilmesi gerekir. Devletler, giderek yerel yönetimlere önem vermeye başlamış ve bu konuda gerekli çalışmalar içine girmişlerdir. Demokratik yerel yönetimlerin mekanizmasının işler hale gelmesi için yerelde halkın katılımını sağlayabileceği ve söz sahibi olabileceği ortamların oluşması için çaba harcamaya başlamıştır. İYerel Gündem 21'' projesi ve onun alt başlığı, oluşturulan kent konseyleri, halkın yönetime katılmasına ön ayak olacak, yerel halkın ihtiyaçlarına karşılık, halk daha da etkin hale gelecektir.
Mahalli idare birlikleri

Günümüz dünyasında insan ihtiyaçları çok çeşitlenmiş olarak çözüm beklemektedir. Devlet sunduğu kamu hizmetleri ile vatandaşlarının bu ihtiyaçlarını karşılayıp refahını sağlamaya çalışmaktadır. Kamu hizmetlerinin planlanması ve vatandaşlara sunumunda vatandaşların katılımı çok önemli kabul edilmektedir. Vatandaşların karar alma süreçlerine katılımının sağlanması yerel düzeyde kolay olmaktadır. Mahalli idare birimlerinde yönetimler halka daha yakın çalışmaktadırlar. Dolayısıyla mahalli idarelerin güçlenip gelişmesi, demokratik gelişmenin de bir göstergesi olacaktır. Mahalli müşterek ihtiyaçların karşılanması amacıyla, karar organları seçmenlerce oluşturulan mahalli idareler, ülkemizde Tanzimat Fermanı ile birlikte gelişip yaygınlaşmaya başlamıştır. İdari ve siyasi reform tasarılarının hemen hepsinde mahalli idarelerin daha da güçlendirilmesi hep dile getirilmiştir. Ülkemizde mahalli idare birimleri olarak; il özel idareleri, belediyeler ve köy kabul edilmiştir. Bunlar hakkındaki kanuni düzenlemeler uzun yıllar yürürlükte kalmıştır. 22.02. 2005 tarih ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu il özel idarelerini, 03.07. 2005 tarih ve 5395 sayılı Belediye Kanunu belediyeleri yeni baştan düzenlemiş ve birçok değişiklik getirmişlerdir. 1924 tarih ve 442 sayılı Köy Kanunu'nda henüz bir değişiklik yapılmamıştır. Mahalli idarelerin üstlendikleri görevleri yerine getirirken işbirliği yapmaları eski kanunlar döneminde de uygulama alnı bulmuştur. Böylece mahalli idareler kaynak tasarrufu sağlayarak hızlı ve verimli hizmet sunma imkanı bulmuşlardır. Bu işbirliğinin en önemli yolu ise birlik kurmadır. Kurulan birlikler, üye mahalli idarelerden ayrı kendi karar ve yürütme organları olan tüzel kişiliğe sahip bir kuruluş olarak ortaya çıkmaktadırlar. Mahalli idarelerle ilgili yapılan bu köklü değişiklerle beraber, öteden beri mülga 1580 sayılı Belediye Kanunu çerçevesinde uygulama alanı bulan mahalli idare birlikleri de ayrı bir kanunla düzenlenmiştir. 26.05. 2005 tarih ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu ile hem Anayasamızdaki hükümlere uygun, hem de Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'nda kabul edilmiş ilkelere paralel düzenlemeler yapılmıştır. Birliklerin yapısı, çeşitli açılardan tasnifi bu kanun çerçevesinde ele alınmıştır. Kanun çok önemli bir boşluğu doldurmuş olmasına rağmen, uygulamada ortaya çıkabilecek bazı sorunlara çözüm getirecek düzenlemeler yapılması kaçınılmaz görünmektedir.
Türkiye'de toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı ve bu hakkın sivil toplum kuruluşları açısından önemi

Anayasal bir hak olan toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının içeriğini ve sınırlarını ortaya koyan yasal hükümler mevcuttur. Ancak bu hakkın kullanılması bağlamında hem bireyler hem de sivil toplum kuruluşları bakımından yasal hükümlerin ne kadar işlevsel olduğu veya uygulamada çelişkili noktalar oluşturup oluşturmadığına dair sorular karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkına; T. C. Anayasası, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi ve 2911 Sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu hükümleri ile İnsan Hakları Avrupa Mahkemesi, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay ve Danıştay içtihatları perspektifinden bakılmaya çalışılmıştır. Buna ilaveten Fransa, İngiltere, Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerdeki uygulamalar ve yaklaşımlar incelenmiştir. Toplantı ve gösteri yürüyüşleri hakkının daha çok örgütlü olarak kullanılmaya müsait bir hak olması sebebiyle bu hakkın Türkiye'deki STK'lar tarafından nasıl algılandığı ve kullanıldığı analizlerle ortaya konmuştur.
İdarenin takdir yetkisinin yargısal denetimi

ANAHTAR KELİME : İdarenin Takdir yetkisi, hukuk devleti, yargısal istikrar, Kamusal faaliyetlerin giderek daha da artması neticesinde her alanın kamusal kurallarla düzenlenemez hale gelmiştir. Bu durum idareye bağlı yetkiye ilaveten takdir yetkisi tanınması ihtiyacım da beraberinde getirmiştir. İdareye takdir yetkisi ve esneklik verilmesi yoluyla ortaya çıkan sorunlar çözüme kavuşabilir, idarede etkinlik ve verimlilik sağlanabilir Ancak, bu yetkinin de bir sının olmalıdır. Takdir yetkisinin yeterli olduğu miktarda verilmesi gerekir. Aksi halde, idarede keyfilik hakkaniyete uygun ve adil olmayan kararlar artabilir. Bu nedenle yerinde ve yeterli miktarda verilen takdir yetkisi, idareyi geliştirir, idarede etkinlik ve verimlilik artar. Hukuk devletinde egemen olan ilke hukukun üstünlüğü ilkesidir. Hiçbir güç hukukun üstünde değildir. İdare hukuka uygun olarak hareket etmek zorundadır. Hukuka uygun hareket etmediğinde, idari yargı yerleri idareyi hukuka uygun hareket etmeye zorlamaktadırlar. Yargı yerleri bunu yaparken hukuk kuralları içinde kalmak zorundadır. İdare hukuku bir içtihat hukuku olduğundan mahkemeler, uygulamaları ile idare hukukunun gelişmesine katkıda bulunmaktadırlar. İdare alanında yasalaşma bazen mahkemelerin uygulamalarının yazılı hale getirilmesi şeklinde tecelli etmektedir. İdareye tanınan takdir yetkisinin muğlak ve sınırlarının çizilmesinin son derece güç, idareye takdir yetkisi tanımanın da çağdaş hukuk devletinin bir gereği olması dolayısıyla yargı yerlerine büyük görev düşmektedir. Yargı yeri, uygulamaları ile idareye örnek olmak, idareyi hukuk kuralları içinde tutmak, kendisi de hukukun içinde kalmak zorundadır. Bu sanıldığı kadar kolay değildir. Yargı kararları takdir yetkisinin denetiminde bir takım önemli ilkeler ortaya koymuştur. Takdir yetkisinin denetiminde kullanılan bu ölçü normların önemi büyüktür. Ancak, çalışmamızdan da görüleceği üzere, pozitif hukuktaki düzenlemeleri ve yargı yerlerinin koymuş olduğu bu ilkeleri esas almak suretiyle takdir yetkisinin denetimini en üst düzeyde gerçekleştiren Danıştay kararlan arasında maalesef bir birlik bulunmamaktadır. Hatta açıkça hukuka aykırı kararlar da bulunmaktadır. Bu durum yargısal istikrarsızlığa yol açabileceği gibi yargıya olan güvenin azalmasına da neden olacaktır
Demokratik toplumlarda yeni siyasal seçkinlerin konumu: 1980 sonrası Türkiye'de kamuoyu araştırmaları ve siyasal danışmanlar

Bu tez çalışması 1950'lerden sonra Amerika Birleşik Devletleri ve Kıta Avrupası'nda giderek kurumsallaşan ve siyasetin temel aktörlerinden biri haline gelen siyasal danışmanları Türkiye örneği üzerinde incelemektedir. Siyasal danışma ve bilgi toplama ile sunma etkinliklerinin giderek arttığı 1980 sonrası Türkiye'de siyasal danışmanlar, yeni bir siyaset yapma ve sunma tarzım benimsemişlerdir. Ekomik alandan edindikleri pazarlama, araştırma ve satış deneyimlerini siyasal alana kaydırarak siyasetçinin hizmetine sunan siyasal danışmanlar, önce 'bilimselleştirilmiş' siyaset anlayışı, sonra da gündelik yaşam söylemleriyle siyasal olanın krizine geçici de olsa çözümler üretmeye çalışmışlardır. Siyasal sistemin mantığına bağlı ve siyasal sistem içindeki karar verme kurallarına yabancı olmayan siyasal danışmanlar, siyasal seçkinler ile kamu arasında siyasal aracılık işlevlerini yerine getirmişlerdir. Siyasetçinin karar verirken gereksinim duyduğu bilgileri sağlayarak siyasal kararlan kamunun denetimi ve tartışmasından uzak tutan danışmanlar, 'bilimsel' yöntem ve araştırma teknikleriyle elde ettikleri uygun stratejiler aracılığıyla da siyasetçinin kamuyu ikna etmesine ve yönlenlendirmesine katkıda bulunmuşlardır. Kamuoyu araştırmacılarından, siyasal pazarlama teknisyenlerinden ve bilimsel uzmanlardan oluşan siyasal danışmanlar günümüzde kitle demokrasisinin yaşadığı krizi uzmanlıklarıyla yumuşatmaya çalışırlarken, diğer taraftan da siyasetin ve siyasetçinin profesyonellere olan bağımlılıklarını da arttırmaktadırlar. Siyasal alanda danışmanlardan ve uzmanlardan kurulu profesyonellere duyulan güvenin 281 giderek artması, kamudan beslenen siyasetçi idealinden uzaklaşılmasına ve demokrasinin seçim kampanyalarıyla şekillenen basit bir 'izlenceye' dönüştürülmesine neden olmaktadır. Türkiye'de 1980'li yıllar gerek siyasal kurumların gerekse hükümet dışı örgütlerin bilgiye başvurmalarının yaygınlaştığı bir dönemi simgelemektedir. Ancak bu yaygın bilgi edinme çabalarına rağmen siyasal danışmanlar siyasete müdahale edememişler ve siyasetin kurucu aktörlerinden biri haline gelememişlerdir. 282
Manufacturing and its transformation within the global context: The case of USA

Bu tez, imalat sanayinin küresel kapsamda ve tarihi süreçteki dönüşümünü Amerikan imalat sanayisi üzerine odaklanarak incelemektedir. Bununla birlikte insanlığın süregelen gelişiminde üretimin oynadığı rol üzerine de vurgu yapmaktadır. Aynı zamanda bu çalışma imalat sanayine, bilime ve teknolojiye yönelik kamu politikaları üzerine de bir bakış açısı vermeyi hedeflemektedir. Tez, konuyu üç farklı açıdan ele alıyor. İlk olarak, birinci sanayi devriminden bu yana imalat sanayinin geçirdiği çeşitli dönüşümleri anlatıyor. Bu kapsamda üretim tekniklerini, üretim sistemlerini, fabrika kurulumlarını ve işletme yöntemlerini değiştiren bu dönüşümler, bilim ve teknolojideki ilerlemelere bağlı olarak ortaya çıkan inovasyonlara dayalı kırılmaların sonucudur. Özellikle, inovasyon yoğunluğunun diğer zamanlara göre nispeten yüksek olduğu 1870- 1970 döneminde üretkenlikte gözle görülen istikrarlı artış inovasyon ve üretkenlik arasındaki pozitif ilişkiyi desteklemektedir. Bu bağlamda, inovasyondan kaynaklanan katma değerli üretimin, büyüme, refah ve istihdam yaratılmasında kilit faktör olarak kaldığını söylemek de mümkündür. İkinci perspektifte tez ABD'deki sanayisizleşme ve yeniden sanayileşme eğilimleri kavramlarına odaklanmaktadır. Sanayisizleşme kavramı, 1980'lerden günümüze kadar olan süreçte, neo-liberal politikaların da etkisiyle birçok imalat sanayi tesisinin kapatılarak üretimin ülke dışına, özellikle Uzak Doğuya konuşlandırma eğiliminin hızlandığı bir zamanda ortaya konulmuştur. Ancak bilhassa son on yıllık süre zarfında ABD politikalarının bir kısım sanayi üretimini yeniden ülkeye geri getirmek üzerine değişmekte olduğu ve yeniden sanayileşme kavramına odaklanıldığı gözlenmektedir. Aynı zamanda bu eğilim, yetenekli insan sermayesi, üniversiteler, AR-Ge tesisleri ve fabrikaların coğrafi yakınlık ve işbirliği içerisinde bulunduğu zaman inovasyonun mümkün olabileceği argümanıyla da tutarlıdır. Üçüncü ve son bakış açısına göre ise bu tez, üretimin daha katma değerli üretime doğru ilerleyen dönüşümüne rağmen, çelik ve alüminyum gibi temel malzeme üretiminin günümüzde Amerikan imalat endüstrisinde hala hayati bir rol oynadığını öne sürmektedir. Zamana bağlı veriler ve Amerikan otomotiv endüstrisinden gelen bilgiler bu argümanı desteklemektedir. Bu bağlamda örnek vaka olarak incelenen otomotiv sektörü, çelik, alüminyum gibi geleneksel endüstrilerle elektronik ve bilişim sektörü gibi daha modern sanayi kolları arasında bir bağ kuran, geniş çeşitliliğe sahip bir konumdadır.
İmar kirliliğine neden olma suçu (TCK m. 184)

İmar kirliliğine neden olma suçu; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu ile ilk defa ceza hukuku anlamında cezalandırılabilir bir fiil olarak düzenlenmiştir. Elbette ki imar kirliliğine neden olma fiiline vücut veren hareketler TCK'da suç olarak kabul edilmeden önce de işlenmekte idi. Fakat bu fiiller sadece kabahat şeklinde nitelendirilip çeşitli idari yaptırımlara tabi tutulmakta idi. Avrupa Birliği Hukukuna uyum çerçevesinde çevreye karşı suçların ceza hukuku yoluyla korunma altına alınması esasında yeni bir olgudur. İmar kirliliğine neden olma fiili de çevreye karşı suçlardan biri olup ceza hukuku yoluyla koruma altına alınması uygun görülmüştür. Tezimizde üzerinde durulan noktalardan bir tanesi de çevreye karşı suçlardan olan imar kirliliğine neden olma suçunun ceza hukuku yoluyla korunmasının ne derecede sağlandığı olacaktır. Tezimizin inceleme konusu olan imar kirliliğine neden olma suçu esasında içerisinde üç ayrı suçu taşımaktadır. Bunlar sırasıyla; yapı ruhsatiyesi alınmadan ya da ruhsata aykırı olarak bina yapmak veya yaptırmak, yapı ruhsatiyesi olmadan başlatılan inşaatlar dolayısıyla kurulan şantiyelere elektrik, su veya telefon bağlantısı yapılmasına müsaade etmek ve son olarak da yapı kullanma izni alınmamış binalarda herhangi bir sınai faaliyetin icrasına müsaade etmektir. Çalışmada bu fiiller ayrı ayrı incelenmiş ve yasalaşmadan önce TBMM Genel Kuruluna sunulan ilk metni ile de karşılaştırmalar yapılmıştır.
Türkiye'nin imajının geliştirilmesinde Türk Yıldızları'nın rolü

Günümüzde devletler, tanıtıma ciddi kaynaklar ayırmakta ve bu yatırımlarının karşılığını, gerek turizm gelirlerinden gerekse diplomasi arenasındaki saygınlıklarını artırmak suretiyle, misliyle kazanıma çevirebilmektedir. 'Enformasyon ve iletişim' çağı ile birlikte, artık ülkelerin tanınmışlıklarından öte, olumlu bir ülke imajına sahip olmaları daha önemli görülmektedir. Olumlu bir imaja sahip olmak Türkiye açısından da fevkalade önemlidir. Her biri ayrı bir uzmanlık ve faaliyet alanı olan siyasi, ticari, sosyo-kültürel ve turizm tanıtmasının başarıya ulaşması, öncelikle ülkemizin yurt dışındaki genel imajının oluşumu ile, kısa, orta ve uzun dönemdeki stratejik hedeflerimize ulaşmada destekleyici hatta belirleyici rol oynamaktadır. Ülke imajının geliştirilmesinde tüm tanıtma faaliyetlerinin bir bütünsellik içerisinde ele alınarak yürütülmesi ve yaratacağı toplam faydadan azami ölçüde yararlanılması gerekmektedir. Bu çalışmada örnek olarak incelenen Türk Yıldızları hava akrobasi timi, kurulduğu günden bu yana, yurt içi ve yurt dışında icra ettiği hava gösterileri ile Türk Hava Kuvvetlerinin imkan ve kabiliyetlerini sergilemekte, havacılık sevgisini aşılamakta, genel anlamda Türkiye'nin tanıtımını başarı ile yerine getirmekte, sergilediği görsel şölenin, hem Türk halkının yüreklerinde hem de yabancıların zihinlerinde yaşamasını sağlamaktadır. Sonuç olarak Türk Yıldızları, yürüttüğü faaliyetler ve birçok özel nitelikleri ile dünya çapında bir şöhret yakalamış, havacılığa az çok ilgi duyan birçok insan tarafından tanınan ve beğenilen bir kurum haline gelmiştir. Türk Yıldızları ekibi de bu gerçekten yola çıkarak, tüm gayretlerini, Türkiye'yi tanıtmak, Türk insanının neler yapabileceğini hem kendi halkımıza hem de tüm dünyaya göstermek ve bu sayede Türkiye'nin imajını geliştirmek için sarf etmektedir. Söz konusu gayretlerin pekiştirilmesi ve de geliştirilmesi 124 amacıyla, Türk Yıldızları örneğinde olduğu gibi, her türlü alanda dünyanın en iyileri arasına girecek bireyler veya kurumlar oluşturulması, Türkiye'nin imajının geliştirilmesine büyük katkılar sağlayacaktır.
Toplumsal cinsiyet perspektifinden kentsel eşitsizlik

Bu kent sosyolojisi doktora tezi; kentsel esitsizlik konusunu toplumsal cinsiyet perspektifiyle ele almaktadır. Tez, zaman cografyası yanı sıra toplumsal cinsiyet ve kentle ilgili farklı disiplinlerin katkısını da alarak; farklı kentsel gruplar için mekansal esitsizligin toplumsal cinsiyet açısından farklılık gösterdigini ortaya koymaktadır. Tezde niteliksel yaklasımlagerçeklestirilen bir saha arastırması kapsamında; toplumsal cinsiyet ilişkilerinin degisimi ile mekansal form ve süreçlerin degisimi arasındaki iliskiye dair bulgular sunulmaktadır. Kentselesitsizlik, sınıf ve toplumsal cinsiyet eksenleri ve bu eksenlerin kesisimi baglamındaincelenmektedir.
Terörizmin finansmanıyla mücadele stratejileri ve yöntemleri: PKK örneği

Günümüzde terörizmin finansmanı, terör örgütlerinin mevcudiyeti ve terör eylemlerinin sürekliliği açısından kritik bir bileşendir. Bu çalışma, terör örgütleri için finansmanın taşıdığı önemin ortaya konulmasını hedeflemektedir. Finansmanla mücadele yöntemleri, PKK özelinde incelenmiştir. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde terör, terörizm, örgüt, örgütlenme kavramları ve yönetim bilimlerindeki örgüt teorileri incelenmiştir. Ayrıca terör örgütlerinin örgütlenme modelleri, finansman ihtiyacı, kaynakları ve fon transfer yöntemleri analiz edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde terörizmin finansmanıyla mücadele yöntemleri ayrıntılı şekilde incelenmiştir. Bu bölümde öncelikle finansmanın evrimi sorunu üzerinde durulmuş, terör örgütlerinin finansman ihtiyacı ve kaynaklarındaki değişim teorik olarak açıklanmıştır. Ayrıca terörizmin finansmanıyla mücadele yaklaşımları ve önleme yöntemleri analiz edilmiştir. Avrupa Birliği'ndeki uygulamalar incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, PKK terör örgütünün kronolojik gelişimi dikkate alınarak finansman mekanizması incelenmiştir. Ayrıca, Türkiye'nin terörizmin finansmanıyla mücadele konsepti ortaya konulmuştur. 6415 sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun detaylı olarak incelenmiştir. Bu çalışmada, Türkiye'de terörizmin finansmanıyla mücadelenin, uluslararası yükümlülüklere bağlı olarak şekillendiği sonucuna varılmıştır. 6415 Sayılı Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkındaki Kanun'un yürürlüğe giriş süreci öncesi ve sonrasındaki gelişmelerin, bu görüşü teyit ettiği görülmüştür.
Türkiye'de ilçe yönetiminin idari sorunları: Acıpayam, Buldan ve Serinhisar örnekleri

lçelerin, Türk yönetim sistemi içindeki yerini ve sorunlarını belirlemek amacıyla hazırlanmış olan bu tezde, ilçenin mevcut idari yapı içindeki konumu ve sorunları ortaya konulmaktadır. lk iki bölümde yönetim ve kamu yönetimi gibi temel kavramlara yer verilerek Türkiye'deki yönetim yapısı genel olarak incelenmi tir. Üçüncü bölümde Türkiye'deki ilçe yönetimi irdelenmekte, ilçe yönetimini oluturan kaymakam, ilçe idare kurulu ve ilçe ube bakanlarının görevleri ve ilçenin mali yapısı hakkında bilgi verilmektedir. Dördüncü bölümde yeni ilçe kurulmasının gerekçeleri ve salayacaı yararlar üzerinde durularak ilçe yönetiminin verimlili i ele alınmaktadır. lçeleriilevsizletiren, verimliliini azaltan yönetsel, hukuksal, siyasal, mali sorunlar üzerinde durulmaktadır. Beinci bölümde ilçe yönetiminin idari sorunları bütün olarak ele alındıktan sonra yeni ilçe yönetiminin sahip olması gereken özellikler üzerinde durulmaktadır. Kırsal alan yönetim birimi olarak ilçe özel yönetimi kurulması ve bu birime tüzelkiilik kazandırılması önerisi incelenmektedir. Bu çerçevede, ilçelere özerk bir bütçeverilmesi ile ilevselliinin artırılması ve fonksiyonlarını yerine getirmesininsalanması önerilmektedir. Uygulama kısmında, Acıpayam, Buldan ve Serinhisar ilçelerindeki alanaratırmalarında; ilçeler ve sorunları hakkında ayrıntılı bilgi verilmektedir. Bu üç ilçenin sosyo-ekonomik gelimilik karılatırması da yapılarak özelde bu üç ilçenin, genelde Denizli'deki ilçelerin sorunları, gelimilii, etkinlii ve ilevselliitartıılmaktadır. Son bölümde Türk yönetim düzeninde ilçe üzerine genel ve özel tespitler yapılarak, hem ilçe yönetim sistemin iyiletirilmesine hem de ilçelerin idari sorunlarının hafifletilmesine katkıda bulunacak çözüm önerileri sunulmaktadır.
Bağımlılık teorisi

Beş bölümden oluşan bu Yüksek Lisans Tez'i; dünya ekonomi sistemi, uluslararası ekonomi politik, kapitalizm, geri kalmışlık ve kalkınmışlık gibi sorunların üstünde durarak sosyal bilimler literatüründe etkili olan bağımlılık teorisi'nin araştırılmasına yönelik bir analitik çalışmadır. Teori, her ne kadar iyi bilinen teorisyenlerce ortaklaşa kabul edilen temel varsayımlara sahipse de, geri kalmışlık sorunsalının çeşitli boyutlarıyla ilgili farklı bakış açıları ve görüşler vardır. Bağımlılık teorisinin hangi duruşa sahip olduğunu göstermek ve burada sıralanan Andre Gunder Frank, Samir Amin, Fernando Henrique Cardoso ve Theotonio Dos Santos gibi bağımlılık ekolü teorisyenlerinin yazılarını ve temel görüşlerini ortaya koymak için büyük çaba gösterdim. Frank ve Amin bağımlılıkla ilgili radikal yaklaşımlara sahiplerken; Cardoso, Santos ve Faletto ise ılımlı teorisyenlerdir. Bununla birlikte, bağımlılık tartışmasını sosyal bilimler literatürünün tarihsel çerçevesi içine yerleştirmeye çalıştım. Bu araştırmada, modernizasyon teorisi ve Marksist teori gibi egemen teorilere önem verdim. Bağımlılık teorisinin, modernizasyon teorisinin evrimsel gelişim görüşüne eleştiriyle yaklaştığı ortaya konmuştur. 1960'lardaki entellektüel ortam; Latin Amerika ile dünyanın diğer geri kalmış bölgelerindeki geri kalmışlığı açıklamaya çalışan modernizasyon teorisi ve Marksist teorinin yetersiz kalışı, bağımlılık teorisinin doğuşuna ve oluşumuna katkıda bulunmuştur. Bağımlılık ekolünün yazarlarının bir kısmı Ortodoks Marksist çizgideyken, bazıları da neo-Marksist anlayışa daha yakın dururlar. Bağımlılık teorisinin kurumsal ve entellektüel arka planı da öne çıkarılarak vurgulanmıştır. Özellikle Latin Amerika'daki ekonomik koşulların araştırılmasını teşvik eden Birleşmiş Milletler Latin Amerika Ekonomik Komisyonundan ve o'nun öne sürdüğü ithal ikameci kalkınma politikalarından bahsedilmiştir. Bağımlılık teorisinin temel varsayımları ve bağımlılığın tanınmış yazarlarının teorileri incelenmiştir. Sosyal bilimler literatürü çerçevesinde, bağımlılık teorisinin bir kritiği yapılmıştır. Son olarak, bağımlılık ve geri kalmışlığın üstesinden gelecek bazı ipuçları bulmaya çalıştım. 248
Türk Anayasa Hukukunda toplantı ve gösteri yürüyüşü özgürlüğü

Bu tez; Türk Anayasa Hukukunda, toplantı ve gösteri yürüyüşleri özgürlüğünün tanınması ve tarihi gelişimi ile pozitif hukukumuzdaki düzenlenişini ele almaktadır. Birden çok kişinin ortak bir yerde, belli bir amaç çerçevesinde, geçici bir süre için bir araya gelmesi olarak tanımlayabileceğimiz toplantı, ve toplantının hareketli hali olarak kabul edebileceğimiz gösteri yürüyüşleri, çoğu zaman bir düşünce ve kanaatin açıklanması ve yayılmasına hizmet eden araç özgürlüklerdendir. İlk kez 1876 Anayasası'nda, 1909 yılında yapılan değişikliklerle pozitif hukukumuza giren toplantı özgürlüğü, toplumsal yaşamın en önemli öğeleri arasında yer alır. 1924 ve 1961 Anayasalarında da yer alan toplantı özgürlüğü; 1982 Anayasası'nda oldukça ayrıntılı bir biçimde düzenlenmiştir. 1961 Anayasası döneminde idareye kanunlarla tanınan, ancak her seferinde Anayasa Mahkemesince iptal edilen 'erteleme ve yasaklama' yetkileri, 1982 Anayasası döneminde çok daha geniş ve ayrıntılı düzenlemelere konu olmuştur. Üstelik İdareye tanınan bu tür yetkiler Anayasada yer almış, böylece Anayasa Mahkemesinin 'iptal etme' olasılığı da ortadan kaldırılmıştır. İdareye tanınan geniş yetkilerin doğal bir sonucu olarak da; 1982 Anayasası ve 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununda yer alan önceden bildirimde bulunma zorunluluğu, uygulamada -fiilen- izin sistemine dönüşmüştür. Aynca; dernekler, vakıflar, sendikalar ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının kendi konu ve amaçlan dışında toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleyememesi de özgürlüğün kullanım alanını bir hayli daraltmıştır. Özgürlüğün kullanımı sırasında karşılaşılan ve çoğu zaman ölçüsüz güç kullanımı şeklinde ortaya çıkan sorunlar da adeta kanıksanmış gibidir. Sonuç olarak; toplantı ve gösteri yürüyüşleri özgürlüğünün, günümüzün çağdaş ve demokratik esaslarına uygun şekilde yeniden düzenlenmesi, kaçınılmaz bir zorunluluk olarak görünmektedir.