Üniversite öğrencilerinin kişilik ve mizaç özelliklerinin aşka ilişkin tutumlarına etkilerinin incelenmesi

Bu çalışmada kişilik ve mizaç özelliklerinin aşka ilişkin tutumlar ile ilişkisi ve bu değişkenlerin sosyodemografik verilere göre anlamlı olarak farklılık gösterip göstermediği incelenmiştir. Bu araştırma ilişkisel tarama modeline dayalı betimsel bir çalışmadır. Bu araştırma 2016/ 2017 öğretim yılı içerisinde İstanbul ilinde bulunan Galatasaray Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, İstinye Üniversitesi, Üsküdar Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul Gelişim Üniversitesi, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi, İstanbul Yeniyüzyıl Üniversitesi, İstanbul Ticaret Üniversitesi, Nişantaşı Üniversitesi ve Marmara Üniversitesinin çeşitli bölümlerinde okuyan ve karşı cinsle duygusal ilişki deneyimi olan 431 erkek, 679 kadın olmak üzere toplam 1105 lisans öğrencisi ile yapılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Eysenck Kişilik Anketi-Kısa Form, TEMS-A Mizaç Ölçeği, LAS Aşka İlişkin Tutumlar Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Eysenck Kişilik Anketi-Kısa Form 24 madde, TEMPS-A Mizaç Ölçeği 100 madde ve LAS Aşka İlişkin Tutumlar Ölçeği 24 maddeden oluşmaktadır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS 21.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. İlişki hipotezleri için pearson momentler çarpımı korelasyonu testi yapılmıştır. Kadın ve erkekler arasındaki farkın tespiti için bağımsız örneklem t-testi kullanılmıştır. Araştırmada verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgular şu şekilde özetlenebilir: Bireylerin nevrotik kişilik özelliği tutkulu ve sahiplenici aşk biçimlerini, dışa dönük kişilik özelliği ise tutkulu aşk biçimini yordamaktadır. Psikotisizm kişilik boyutu, tutkulu aşk, sahiplenici aşk, özgeci aşk, arkadaşça aşk ve mantıklı aşk biçimlerini biçimlerini yordamaktadır. Bireylerin hipertimik mizaç özelliği, tutkulu, oyun gibi, arkadaşça ve mantıklı aşk biçimlerini, depresif mizaç özelliği tutkulu aşk biçimini, siklotimik mizaç özelliği ise, tutkulu aşk, oyun gibi, mantıklı ve sahiplenici aşk biçimlerini yordamaktadır. Anksiyöz mizaç özelliği, mantıklı, sahiplenici ve özgeci aşk biçimlerini, İrritabl mizaç özelliği ise, tutkulu aşk, oyun gibi aşk, mantıklı aşk, sahiplenici aşk ve özgeci aşk biçimlerini yordamaktadır. Bireylerin kişilik ve mizaç özellikleri arasındaki ilişkiye baktığımızda ise nevrotik kişilik özelliği ile hipertimik mizaç arasında negatif yönlü, depresif, siklotimik, anksiyöz ve irritabl mizaç arasında pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Dışadönük kişilik ile hipertimik mizaç arasında pozitif yönde, depresif, siklotimik ve anksiyöz mizaç arasında ise negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Psikotisizm ile depresif mizaç arasında negatif yönlü, hipertimik, siklotimik ve irritabl mizaç arasında ise pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Kişilik ve mizaç özellikleri cinsiyete göre değerlendirildiğinde; kadınlar nörotisizm ve dışadönüklük boyutundan, erkekler ise psikotisizm boyutundan daha yüksek puan almıştır. Hipertimik ve irritabl mizaç boyutundan erkekler, depresif, siklotimik ve anksiyöz mizaç boyutundan kadınlar daha yüksek puan almıştır. Aşk biçimleri cinsiyete göre değerlendirildiğinde ise; erkeklerin oyun gibi ve özgeci aşk boyutundan, kadınlar ise mantıklı ve sahiplenici aşk boyutundan daha yüksek puan almıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlar ilgili literatür ışığında tartışılmış ve yorumlanmıştır. Ayrıca araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.