Yaralanmalarda ruhsal muayenenin kullanımı

Bu çalışma, Türkiye'deki yer alanma olgularında ruhsal muayene kullanımının olup olmadığını tespit edebilmek, uygulanmıyorsa bunun önemine yer vermek, uygulanıyorsa var olan eksiklikleri tespit edebilmek ve yeni yasa ile birlikte gelişmelerin tespitinin bir bilimsel çalışma ile somut bir şekilde ortaya koyabilmek amacıyla yapılmıştır. Bu amaçla hazırlanan bilgi formu ile İstanbul ilini kapsayan dört adliyenin ceza mahkemelerinde bulunan vücut dokunulmazlığı, işkence, cinsel saldırı, aile içi şiddet, kaza ile ilgili dosyalarının içinde yer alan adli raporlar incelenmiştirDört farklı adliyeden rastgele yöntemi ile seçilen dosyaların suç türlerine göre dağılıma bakıldığında taranan 390 dosyada en fazla vücut dokunulmazlığı'na karşı suçların geldiği bu suç türüne ise en fazla erkeklerin maruz kaldığı görülmüştür. Cinsiyete göre yaş dağılımına bakıldığında olguların 3 /4'nün erkeklerin oluşturduğu ve 4 /5'nin 18 yaş üstünde oldukları görülmektedir. Çocuk olgularının 20'si kız çocuğu, 31'i erkek çocuktur. Çocukların en fazla cinsel istismar sucuna maruz kaldıkları görülmüştür. Toplam dosyada %60 oranında fiziksel muayene yapıldığı, cinsel saldırı ve işkence suçlarında, vücut dokunulmazlığına karşı işlenen suçlara göre daha fazla fiziksel muayene yapıldığı görülmüştür. Genel toplamda %2 oranında fiziksel durum öyküsü alındığı, %1 oranında ruhsal durum öyküsü alındığı %8 oranında olay öyküsü alındığı tespit edilmiştirOlguların ruhsal muayene durumu değerlendirildiğinde Toplam olguların %96'sında (374 olgu) ruhsal muayene yapılmadığı %4'ünde oranında (16 olgu) ruhsal muayene yapıldığı tespit edilerek bu sonucun ortaya atılan hipotezi destekler nitelikte olduğu görülmüştür. Travma olgusunda ruhsal yapı değerlendirirken herhangi bir standart bir uygulama olmadığı, bu değerlendirmelerde Adli Tıp uzmanlarının toplam olguların 7'sinde klinik gözlemlere dayandırılarak 'mağdurun genel anksiyete durumları' ile ilgili görüş bildirdikleri, bu raporların hiçbirinde psikiyatrik konsültasyon yapılmadığı tespit edilmiştir. Ruhsal muayeneyi yapan ruh sağlığı uzmanlarının hiçbirinin standart ölçüm araçları kullanarak değerlendirme yapılmadığı, muayenelerde travmayı ölçmeye yönelik araçların kullanılmadığı tespit edilmiştirAdli muayenenin amacı tıbbi kanıtların ortaya çıkararak yargı sürecinin doğru şekilde yönlendirilmesidir. Bunun için yapılması zorunlu olan ayrıntılı, eksiksiz muayene yapılması, standart adli muayene raporu hazırlanması, özellikle travmatik olaylarda ruhsal muayenenin de dikkate alınması gerekmektedir. Yapılan adli görüşme güvenli bir ortamda ve yeterli zaman içinde yapılmalıdır. Görüşmede etkin dinleme, titiz iletişim, saygı, empati ve dürüstlük ile hastanın güveni kazanılmalıdır, insanın bilgiden önemli olduğu farkındalığının bulunması önemlidirÖzellikle travmatik olayla ilgisi olduğu düşünülen her olgunun semptomları dikkate alınmalı ve ruhsal muayenelerde travmayı ölçemeye yönelik testlerin uygulanma alanının yaygınlaştırılması gerekmektedir. Psikolojik delilin önemli bir delil olduğu gerçeği unutulmamalı ve adli olgularla çalışan tüm meslek gruplarının adli olguya yaklaşım ve değerlendirme sürecinde gereken özeni göstermeleri gerekmektedir.