Yatırım projelerinin hazırlanması değerlendirilmesi ve bir altyapı yatırım projesi uygulaması

Bir ülkenin gelişmişlik düzeyinden bahsederken sıklıkla kullanılan ölçütlerden birisi de o ülkede gerçekleştirilen yatırım toplamıdır. Mal ve hizmet üretmenin en temel şartı üretim tesislerin kurulması ve işletilmesidir. Bu faaliyetin realize edilebilmesi ise o ülkedeki fon ve kaynakların yatırıma kanalize edilmesi ile mümkündür. Ülke kaynaklarının yatırıma dönüştürülmesi, sürdürülebilir kalkınmanın temel özelliğidir. Genelde ülke ve toplumların özelde ise kişilerin ihtiyaçları sınırsız iken bu ihtiyaçları karşılayacak kaynaklar sınırlılık arz etmektedir. Bu nedenle elde bulunan kıt kaynaklarla sonsuz ihtiyaçların karşılanması her zaman mümkün olmamaktadır. Kaynakların optimum kullanımı, en yüksek faydayı sağlayacak yatırım alternatifine kaynakların yönlendirilmesi son derece önem kazanmaktadır. Bu noktada, her yatırım alternatifi için kullanacağı kaynak ve karşılığında üreteceği katma değeri ortaya koyan bir çalışma yapılması gerekmektedir. Bu çalışmalar ülkemizde fizibilite etüdü olarak anılmaktadır. Bir fizibilite etüdü, Ekonomik Analizi, Teknik Analiz ve Finasal Analiz olmak üzere üç ana bölüm üzerinde oluşur. Bu analizler neticesinden projenin uygunluğu ya da yapılabilirliği ortaya konur ve Projenin kabul veya red kararı fizibilite raporundan elde edilen sonuçlar neticesinde verilir. Bu nedenle projecilikte hayati bir önemi vardır. Pazar Analizi, projenin içinde yer alacağı pazarın yapışım ve çevrenin durumunu, işleyişini, ürüne gösterecekleri reaksiyonu ve olası etkileri önceden belirlemek amacı ile gerekli veri ve bilgileri toplayıp işlemeyi ve böylece ürünün pazarlanabilirlik derecesini belirlemeyi kapsar. Özetlersek Pazar analizinin temel amacı, proje ürünün yönlendirdiği pazarı tanımlamak, belirlemek ve sayısallaştırmaktır. Teknik Analizde ise, projenin teknik olarak yapılabilirliği incelenir. Projenin gerçekleştirilmesinde kullanılacak teknolojiler, varsa alternatif teknolojiler, imalat metodlan, üretim süreci, organizasyon yapılan, işgücünün belirlenmesi, teknik tasarımlar, üretim tesislerinin hazırlanması ve termin planlan bu bölümde ele alınan konulardır. Finansal Analiz ise, genel olarak projeye ilişkin nakit giriş ve çıkışlan ışığında gerekli finansal kaynakların ihtiyacını, bunların nereden ve nasıl karşılanacağını belirleyerek proje önerisinin ekonomik açıdan arzu edilebilirlik derecesini ve potansiyel bir tesis olarak faaliyetlerini ya da işleyişini devam ettirip ettiremeyeceğini değerlendirmeyi amaçlar. IXBir yatırım projesinin değerlendirilmesi, birisi projenin karlılık düzeyinin belirlendiği ekonomik değerlendirme, diğeri projenin bir işletme olarak işlerlik derecesinin belirlendiği finansal değerlendirme olmak üzere iki aşamada yapılır. Ekonomik değerlendirme, bir yatırım projesine bağlanan kaynakların sağlayacağı karlılık düzeyim belirlemek ve buna bağlı olarak projenin kabul ya da reddedilmesini veya alternatif yatırım projelerinin karşılaştınlmasım amaçlar. Finansal değerlendirmede ise, karlılık analizleri sonucunda karlılığı belirlenen projenin belirlenen finansman yapısı ile faaliyetlerini düzgün biçimde yürütüp yürütemiyeceği konusunda değerlendirmeyi amaçlar. Bu değerlendirmede ekonomik değerlendirmeden farklı olarak kaynakların nasıl temin edileceği geliş yeri ve zamanı değerlendirme kapsamındadır. Nakit akımında olası bir gecikme işletmeyi riske edebilmektedir. Bu proje kapsamında Birinci bölümde, yatırım ve proje ile ilgili kavram ve ifadeler açıklandı. İkinci bölümde ise yatırım projelerinin hazırlanmasında takip edilecek aşamalar ve yapılacak çalışmaların genel hatları belirlendikten sonra üçüncü bölümde, ekonomik analiz kapsamında yapılacak çalışmalar, dördüncü bölümde teknik analiz aşaması ve beşinci bölümde ise finansal analiz çalışmaları detaylandınlmıştır. Altıncı kısımda ise, yatırım projelerinin değerlendirilmesinde kullanılan yöntem ve kriterler belirlenerek, yedinci bölümde proje değerlendirmede risk analizi konusu açıklanmıştır. Son bölümde ise, altyapı yatırımlarına yönelik bir örnek fizibilite uygulaması hazırlanmıştır.