turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Father-son interaction and construction of idealized masculinities in Turkey

Çeşitli maskülinite tiplerinin oluşumu, toplumsal cinsiyet çalışmalarında diğer konulara nazaran daha yeni bir alandır. Hegemonik maskülinitenin özellikleri, değişken dinamiklere sahip olması sebebiyle analiz ihtiyacı asla bitmeyen cinsiyet ilişkileri konseptinde, çoğunlukla sosyal inşacı bir bakış açısıyla incelenmektedir. Bu tezin amacı, genç yetişkin Türk erkeklerinin baba-oğul ilişkisi dinamiklerini ve idealize maskülinite kurulumlarını analiz etmektir. Aralarındaki bağlantıdan ötürü, Türk toplumunda erkek olmanın sosyokültürel parametreleri konusu, baba-oğul ilişkileri parametreleri ve ideal maskülinite konularıyla beraber incelenecektir. Bu ailesel ikilide, idealize edilmiş maskülinitelerin temelinde yatan fikirler ve prensiplerin aktarımı konusu, Türkiye'deki idealize edilmiş maskülinitelerin kurulumunda baba-oğul ilişkisinin önemini ortaya çıkarmaktadır. Yaşları 21 ve 27 arasında değişen, 24 erkekle, her biri bir saat veya daha fazla olmak üzere derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerden elde edilen nitel verilere bağlı olarak, baba-oğul ilişkisinin, genç yetişkin Türk erkeklerinin ortak maskülen ideallerinin kurulumunda etkin bir kaynak olduğu savunulmaktadır. Buna ek olarak, söz konusu ilişkinin yapısının değiştiği, geleneksel formlardan, daha kompleks ve esnek bir duruma evrildiği öne sürülmektedir.
Rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğrencilerinin ait olma ile varoluşsal kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğrencilerinin ait olma ile varoluşsal kaygı düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın modeli, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli olarak tasarlanmıştır. Örneklemini İstanbul ilinde devlet ve vakıf üniversitelerinin dahil edildiği küme örnekleme kullanılarak oluşturmuştur. Bunun sonucunda Marmara üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul Kültür Üniversitesi, Bahçeşehir Üniversitesi, İstanbul Aydın Üniversitesi rehberlik ve psikolojik danışmanlık bölümünde eğitim gören 705 öğrenciye ulaşılmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak Ersanlı ve Koçyiğit (2013) tarafında geliştirilen Ait Olma Ölçeği, Yıkılmaz (2016) tarafından geliştirilen varoluşsal kaygılar ölçeği ile Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmada betimsel analizler, Kruskal Wallis-H testi, bağımsız gruplar T testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson çarpım Moment korelasyon analizi ve basit standart regresyon analizi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler bilgisayar ortamında 'SPSS for Windows 15.0' programında çözümlenmiş, manidarlıklar minimum p<.05 düzeyinde sınanmış, diğer manidarlık düzeyleri ayrıca belirtilmiş ve bulgular araştırmanın amaçlarına uygun olarak tablolar halinde sunulmuştur. Araştırma sonucunda; rehberlik ve psikolojik danışmanlık öğrencilerinin ait olma ile varoluşsal kaygı düzeyleri toplam puanı ve alt boyutları arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Yapılan regresyon analizleri sonucunda anlamsızlık kaygısı alt boyutu ait olma toplam puanının %21'ini açıklamaktadır. Ölüm kaygısı alt boyutu ait olma toplam puanının %2'sini açıklamaktadır. Özgürlük kaygısı alt boyutu ait olma toplam puanının %7'sini açıklamaktadır. Yalıtılmışlık kaygısı alt boyutu ait olma toplam puanının %25'ünü açıklamaktadır. Varoluşsal kaygı ölçeği toplam puanı ait olma toplam puanının %28'ni açıklamaktadır.
Şema aktarımı: Erken dönem uyum bozucu şemaların gelişimi açısından anne, baba ve çocuğun birlikte değerlendirilmesi

Bu çalışmanın temel amacı, anne ve babaların erken dönem uyum bozucu şemalarının, çocuklarının erken dönem uyum bozucu şemaları aracılığıyla depresyon ve kaygı düzeylerini yordayıp yordamadığı incelemektir. Ayrıca, ergenlerin anne ve babalarıyla kurdukları özdeşim düzeyinin anne ve babalarının erken dönem uyum bozucu şemaları ile kendi erken dönem uyum bozucu şemaları arasındaki ilişkide düzenleyici-aracı etkisinin olup olmadığı test edilmiştir. Araştırmanın örneklemini, psikiyatrik ya da psikolojik bir sorun ile çocuk ve ergen kliniğine başvurmuş 13-18 yaş arası (Ort. = 15 .53, SS = 1 .36) 119 ergen (81 kız, 38 erkek) ve onların anne (N = 107) ve babaları (N = 69) oluşturmaktadır. Ergen katılımcılara, Çocukluk Çağı Örselenme Yaşantıları Ölçeği, Young Şema Ölçeği Kısa Form 3 (YŞÖ-KF3), Anne-Baba Özdeşim Kurma Ölçeği, Çocuklar için Depresyon Ölçeği ve Speilberg Durumluk Sürekli Kaygı Envanteri uygulanırken; anne ve babalara Çocukluk Çağı Örselenme Yaşantıları Ölçeği ve Young Şema Ölçeği Kısa Form 3 (YŞÖ-KF3) uygulanmıştır. Araştırmada öne sürülen hipotezler doğrultusunda aracı ve düzenleyici-aracı analizler yürütülmüştür. Analiz sonuçları, annelerin zedelenmiş sınırlar-aşırı standartlar ve kopukluk şema alanları, ergenlerin kopukluk şema alanı aracılığıyla ergenlerin depresyon ve kaygı düzeylerini yordadığını göstermiştir. Benzer şekilde, babaların kopukluk şema alanı, ergenlerin kopukluk şema alanı aracılığıyla depresyon ve kaygı düzeylerini yordamaktadır. Ayrıca, ergenlerin anneleriyle özdeşim kurma düzeyinin, annelerin zedelenmiş sınırlar-aşırı standartlar şema alanı ile ergenlerin kopukluk şema alanı arasındaki ilişkide anlamlı düzenleyici-aracı etkisi olduğu bulunmuştur. Bu çalışma, ergenlerin erken dönem uyum bozucu şemalarının oluşmasında, anne ve babaların şemalarının ve ergenlerin özdeşim kurma düzeylerinin rolünü göstermesi açısından alanyazına önemli katkılar sağlayacaktır.
Transformational and transactional leadership styles as predictors of trust in leader and perceived leadership effectiveness: Moderating role of affect intensity

Bu çalışmanın temel amacı, dönüştürücü ve etkileşimli liderlik stilleri ile lidere güven ve liderlik etkililiği arasındaki ilişkileri ve bu ilişkilerde duygu durumu yoğunluğunun düzenleyici rolünü araştırmaktır. Liderlik 'bir kişinin, diğerlerinin düşüncelerini, tutumlarını ve davranışlarını etkilediği bir süreç' olarak tanımlanmıştır (Mills, 2005, s.11). Duygudurumu yoğunluğu, bireylerin duygularını yaşama gücüne/yoğunluğuna işaret etmektedir. Bu çalışmada, özellikle dönüştürücü liderlik stilinin, çalışanların hem liderlerine olan güvenini hem de algılanan liderlik etkililiğini yordayacağı; liderin duygu durumu yoğunluğunun, liderlik stilleri ile lidere güven ve algılanan liderlik etkililiği arasındaki ilişkiyi düzenleyeceği hipotez edilmiştir. Çalışmanın örneklemi, çalışanlardan (N = 494) ve onların birinci derece amirlerinden (N = 98) oluşmaktadır. Çalışmada, algılanan dönüştürücü liderlik stilinin, hem lidere güven hem de liderlik etkililiği algılarını yordadığı, algılanan etkileşimli liderlik stilinin ise bu bağımlı değişkenler üzerinde bir etkisinin olmadığı bulunmuştur. Liderin duygu durumu yoğunluğunun, algılanan liderlik stili ile bağımlı değişkenler arasındaki ilişkide anlamlı bir düzenleyici etkisi bulunmamıştır. Diğer yandan, liderin duygu durumu yoğunluğunun, öz bildirime dayalı etkileşimli liderlik stili-algılanan liderlik etkililiği ilişkisinde düzenleyici bir rolü olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, çalışanın kendi duygu durumu yoğunluğu ve kültürel eğilimi, liderlik stili-algılanan liderlik etkililiği ilişkisinde düzenleyici değişken olarak bulunmuştur. Çalışma bulguları, çalışmanın sınırlılıkları ve katkıları ile birlikte tartışılmıştır.
Sosyal fobik olan ve olmayan bireyler arasındaki kişilerarası şema farklılıkları

Bu araştırmada, sosyal fobik olan (20 kişi) ve olmayan (40 kişi) bireylerin kişilerarası şema farklılıklarının araştırılması amaçlanmıştır. Sosyal fobi tanısı almış olan örneklem grubu, Ankara Numune Hastahanesi ve Ankara Sosyal Sigortalar Hastahanesi'nde yapılan psikolojik tetkikler sonucunda ve Ankara'da özel muayenehaneleri olan, uzman psikologlara başvurmuş ve sosyal fobi tanısı almış olan kişilerden oluşturulmuştur. Sosyal fobi tanısı almamış olan örneklem grubu ise, sosyal fobik gruptaki deneklerle, yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve sosyo-ekonomik düzey özellikleri açısından eşleştirilerek oluşturulmuştur. Araştırmanın amacına yönelik olarak, sosyal fobik olan ve olmayan bireylerin ayırdedilmesi için Sosyal Fobi Ölçeği ve Sosyal Etkileşimde Anksiyete Ölçeği kullanılmıştır. Sosyal fobik olan ve olmayan bireylerin bu araştırma açısından önemli olabilecek özelliklerinin eşleştirilmesine yönelik olarak, araştırmacı tarafından geliştirilmiş bir bilgi toplama formu kullanılmıştır. Deneklerin kişilerarası şemalarının değerlendirilmesi amacıyla, Hill ve Safran' m (1990) hazırlamış oldukları Kişilerarası Şemalar Ölçeği kullanılmıştır. Bulgulara göre, kişilerarası döngünün boyutları açısından, sosyal fobik bireyler, sosyal fobi tanısı almamış bireylere göre, baskınlık boyutunda daha az tamamlama tepkileri beklerlerken; düşmanlık boyutlarında anlamlı düzeyde daha fazla tamamlama tepkileri beklemektedirler. Sosyal fobik bireylerin baskınlık boyutunda daha az tamamlama tepkileri beklemelerinin, ilişkinin kontrolünü ele geçiremeyeceklerine ilişkin bir bilişe işaret ettiği düşünülmektedir. Bununla birlikte sosyal fobik bireylerin düşmanlık boyutunda daha fazla tamamlama tepküeri beklemelerinin, bu boyuttaki tamamlama ile ilgili olarak, katı şemalarına ipucu niteliğinde olduğu düşünülmektedir. Kişilerarası durumlarda beklenen tepkilerin istcnirlik düzeyleri açısından ise, pasiflik, dostluk ve düşmanlık boyutlarında iki grup arasında anlamlı fark olduğu gözlenmiştir. Sosyal fobik bireyler, sosyal fobi tanısı almamış gruba göre, pasiflik, dostluk ve düşmanlık boyutlarında bekledikleri tepkileri daha az istenir olarak değerlendirmişlerdir. Bu bulguların, KŞÖ'ndeki istcnirlik düzeyi ile psikopatoloji arasında ortaya konmuş olan ilişkiyi destekler nitelikte olduğu düşünülmektedir. Psikopatolojilerde beklenen kişilerarası tepkilerin tamamlama özellikleri olmadığından bunların, kaygıyı arttıracağı çıkarsanmaktadır. Kaygıyı arttran beklentilerin ise, istcnirlik düzeylerinin düşük olacağı düşünülmektedir. IV Ayrıca, grup içi farklara yönelik olarak; düşmanlık boyutunda, pasiflik boyutunda istenirlik, dostluk boyutunda isten iri ik ve düşmanlık boyutunda istenirlik düzeyleri açılarından baba ve arkadaş değerlendirmelerinin anlamlı düzeyde farklılaştığı gözlenmiştir. Grup içi düzeydeki bu bulguların, baba-erkil kültürlerdeki kişilerarası ilişki özellikleriyle bağlantılandınlabileceği düşünülmektedir.
The role of attachment styles and shame-proneness on relational models

Bu çalışma, utancın ilişkiler arasındaki rolüne dikkat çekerek, bağlanma stilleri, utanç eğilimi ve İlişki Modellerini kullanma eğilimi arasındaki ilişkileri araştırmayı amaçlamaktadır. Her üç teoriye de bireysel gelişimsel psikoloji ve ilişkisel benlik üzerinden yaklaşılmıştır. Araştırmaya yaşları 18 ile 30 arasında değişen 386 genç yetişkin katılmıştır, katılımcıların çoğu Bilgi Üniversitesi öğrencisidir. Anket paketi bilgilendirilmiş onam formu ile birlikte verilmiştir. Bağlanma stilleri İlişki Ölçekleri Anketi ile, utanç eğilimi Bireysel Duygulanım Anketi ile, ilişki modelleri kullanımı ise İlişki Biçimleri Anketi'nin gözden geçirilmiş bir versiyonu kullanılarak ölçülmüştür. Güvenli bağlanan kişilerin utanç eğilimleri artsa da Komünal Paylaşımı tercih edeceklerini öne süren hipotez doğrulanmıştır ve buna ek olarak, utanç eğilimleri arttıkça Komünal Paylaşım kullanımlarının daha da arttığı gözlemlenmiştir. Bağlanma stilleri ile utanç eğilimi arasındaki ilişkiler ile ilgili öne sürülen hipotezler de beklenen doğrultuda çıkmıştır: Güvenli bağlanan katılımcıların utanç eğilimi skorlarının güvensiz bağlananlara göre daha düşük seviyede olduğu, güvensiz bağlananlar arasında ise 'saplantılı' ve 'korkulu' bağlanan katılımcıların utanç deneyimini daha sık yaşadıkları bulunmuştur. Son olarak, utanç ve suçluluk eğiliminin her ikisi de düşük olan katılımcıların bağlandıkları ilişkilerde daha güvenli hissetikleri bulunmuş, ilgili hipotez desteklenmiştir. Ek olarak, utanç eğilimi seviyesi arttıkça Yetke Sıralaması, Eşitlik Eşlemesi ve Piyasa Değeri ilişki modelleri kullanımının anlamlı derecede arttığı bulunmuştur. Aynı zamanda utanç ve suçluluk eğiliminin Yetke Sıralaması ve Piyasa Değeri kullanımı ile pozitif ilişkili olduğu bulunmuştur. Bu çalışma ile, ilişkilerin İlişki Modelleri açısından nasıl yaşantılandığı düşünüldüğünde, bağlanma stilleri ve ne kadar sık utanç deneyimi yaşandığı hakkında anlamlı bilgilere ulaşılabileceği bulunmuştur. Bulgular tartışılmış, ileri araştırmalar için öneriler sunulmuştur.
The role of non-diatonic chords in perception of harmony

Napolitan ve dominant akorları ile ikincil dominant ve onun diyatonik esligiarasında bulunan müzik teorik ilişkilerin algısal olarak gerçek olup olmadıgıproblemi akoru hazırlama yöntemi ile incelenmistir. Birinci deneyde akor yürüyüsleri Shepard sesi ile çalınmıs ve Napoliten akorundan sonra dominant için beklenti hem müzisyen ve hem de müzisyen olmayan Türk katılımcılardangözlemlenmistir. kinci deneyde akor yürüyüsleri piyano sesi ile çalınmıs veNapoliten akorundan sonra dominant için beklenti sadece Avrupalı müzisyenlerdengözlenmis, müzisyen olmayan Avrupalı katılımcılardan gözlemlenememistir. Üçüncü deneyde uyaranlar Shepard sesi ile çalınmıssa da müzisyen olmayan Türk katılımcılardan akora hazırlanma etkisi gözlemlenememistir. Bu nedenle kültürel farklılıkların birinci ve ikinci deneyin sonuçlarına etkisini anlamak için yeniçalısmalar yapılmalıdır. Dördüncü, besinci ve altıncı deneylerde ikincil dominant ve onun diyatonik esligi arasındaki müzik teorik iliskinin algısal olarak gerçek olup olmadıgı müzisyen olmayan Türk katılımcılarla incelenmistir. Dördüncü deneydeikincil dominant içeren akor yürüyüsleri Shepard sesleri ile çalınmıs ve yürüyüsler2ye 2 sıra karıstırma algoritması ile karıstırılmıstır. Besinci deney dördüncü deneyinaynıdır; tek farrk besinci deneyde uyaranlar piyano sesi ile çalınmıstır. Altıncı deneyde besinci deneyin aynıdır; tek fark altıncı deneyde 4de4 sıra karıstırma algoritmasıkullanılmıstır. Dördüncü, besinci ve altıncı deneylerde ikincil dominant içerenyürüyüslerin akorlarının sıralarını karıstırmanın akora hazırlanma üzerine etkisigözlemlenememistir. Bu nedenle müzisyen olmayan Türklerin ikincil dominant ve onun diyatonik esligi arasındaki iliskiyi algılamadıgı sonucuna varılmıstır. Bütün bunlara ek olarak, bu tezde yapılan yapay sinir agları modelleri göstermistir kiagların bir müzikal çevreye dayalı olarak kendi kendini örgütlemesi ile gerçeklesenistatistiki ögrenme için önceki çalısmaların sorgulanabilir varsayımlarına dayanmaksart degildir.
Kültürel farklılıkların belirsizliğe karşı tutuma etkisi

Bu çalışmada Kültürel Farklılıkların Belirsizliğe Karşı Tutuma Etkisi'ni araştırmak amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki 3 üniversiteden yabancı uyruklu öğrenciler, KKTC vatandaşı öğrenciler ve Türkiye'den okumaya giden öğrencilerle birlikte Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nde okuyan toplam 1230 öğrencinin katılımıyla anket uygulamaları yapılmıştır. Kişisel Bilgi Formu ve Belirsizliğe Karşı Tutum ölçeği kullanılarak elde edilen verilerin analizi ile araştırmanın denenceleri test edilmiştir. Bulgular üniversite öğrencilerinin belirsizliğe karşı tutumlarının cinsiyete göre anlamlı olarak değiştiğini göstermektedir. Yabancı uyruklu öğrencilerin belirsizliğe karşı tutum puanları ortalamaları Türk ve Türk kökenli üniversite öğrencilerine göre oldukça düşüktür. Öğrencilerin dini inançlarına ve okudukları bölümlere göre testler yapılmıştır. Bu sonuçlar Müslüman öğrencilerin diğer inançlara sahip öğrencilere göre daha fazla belirsizlik yaşadığını göstermektedir. Okudukları bölümlere göre yapılan değerlendirmede ise Güzel Sanatlarda okuyan öğrenciler diğer bölümlerde okuyan öğrencilerden daha az belirsizlik yaşadığı sonucuna ulaşılmıştır. İlgili bulgular çeşitli araştırmaların sonuçlarıyla birlikte tartışılmıştır. En sonunda da bu konuda çalışma yapacak psikolojik danışmanlara ve diğer araştırmacılara yardımcı olmak amacıyla önerilere yer verilmiştir.
Quantification of the effect of symmetry in face perception

Yüz algısı üzerine yapılan birçok çalışmada simetri önemli bir nokta olmuştur. Literatürde yüzün simetrisi ve yüzlerle ilgili öznel yargıların ilişkisi halentartışmaya açıktır. Bu çalışmada çeşitli dijital işlemler ve bir animasyon yöntemi kullanılarak doğal görünen fakat değişik simetri düzeylerinde olan resimlerden bir veritabanı oluşturulmuştur. Amaç, ölçülen simetri, algılanan simetri ve bir öznelyargı arasındaki ilintiyi araştırmaktır. ODTÜ-Yüz Veritabanındakiresimler beş simetri sınıfına ayrılırlar; bu sınıflar üç seviye simetriye ve de sağ ve sol ayrımı olacak şekilde simetrilerin yönüne göre ayrılmıştır. Orijinal resimlerde ayrıca sınır işaretleri kullanılarak asimetri ölçümü yapılmıştır. Bütünsel yüz algılama kuramlarına dayanarak yüz asimetrisini ölçmek için yeni bir de method tanıtmaktayız: Entropi ölçümü. Birinci ve ikincideneylerde resimler sırasıyla çekicilik ve algılanan simetriye görenotlandırılmışlardır. Sonuçlara göre sınır işaretlerine dayalı ölçümler algılanansimetriyi açıklamaya yeterli değildir; fakat yüzlerin simetrisindeki dikeydalgalanma azaldıkça o yüzün aldığı çekicilik puanlarının arttığı saptanmıştır. Bundan başka, simetri sınıflarının farklılıklarının hem çekicilik hem de algılanan simetri notlarına yansıdığı görülmüştür. Önceki araştırmalara benzer olarak simetrik yüzlerin daha çekici bulunduğu gösterilmiştir. Çekicilik yüzün sağ veya sol tarafına göre değişik algılanmazken, simetri algısı için bu farkın önemli olduğu bulunmuştur. Son olarak, entropi değerlerinin algılanan simetri ve çekicilik ile bağıntılı olduğu bulunmuş, ve entropiye dayanan ölçümlerin öznelyüz algısı çalışmaları için daha açıklayıcı bir teknik olduğu gösterilmiştir.
12-22 yaş grubundaki gençlerde çok yönlü algılanan sosyal destek ölçeğinin güvenirlik ve geçerlik araştırması

Bu araştırmada Çok yönlü Algılanan Sosyal Destek Ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik algılarından 12-22 yaş grubunda toplam 960 normal genç üzerinde yapılmıştır. ÇASDÖ'nün geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılan örneklerde yaş, cinsiyet ve sosyo-kültürel düzey değişkenleri göz önünde bulundurularak oluşturulmuştur. Her yaş ve yaş grubunda kız-erkek sayısı eşit tutulmaya çalışılmış ve alt, orta ve üst sosyo-kültürel düzeyin iyi temsil edilmesine dikkat edilmiştir. Çalışmalar sırasında yapılan test tekrar test güvenirliği iç tutarlılık, yapı geçerliliği ve faktör analizi sonucunda ÇASDÖ'nün sosyal desteği geçerli ve güvenilir olarak ölçen bir araç olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonucunda, yaşlar ve ergenlik evrelerine göre oluşturulmuş yaş grupları arasında algılanan sosyal destek arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Ayrıca, sosyo-kültürel düzey ve yaş değişkenlerinin algılanan sosyal desteği etkilediği de saptanmıştır. Çekirdek ve geniş ailelerinde kardeş sayısı ve doğum sırasının algılanan sosyal desteği etkileyip etkilemediği araştırılmış ve çekirdek ailede etkili iken geniş ailelerde etkili olmadığı belirlenmiştir. Yaş gruplarına göre, sosyal desteğin en çok hangi kaynaktan algılandığı araştırılmış, 12-14 ve 18-22 den en fazla desteğin aileden, 15-17 yaş grubunda diğer önemli kişiden 78 algılandığı görülmüştür. Cinsiyete göre bakıldığında, kızlar ve erkekler arasında destek kaynakları arasında fark bulunmamıştır. ÇASDÖ'nün Aile, Arkadaş ve diğer önemli kişi alt ölçekleri ile depresyon, Anksiyete, benlik saygısı arasında da ters yönde bir ilişki saptanmıştır. Yatılı ve yatılı olmayan grup, ÇASDÖ'nün alt ölçekleri açısından karşılaştırılmış, yalnızca aile alt ölçeğinde istatistik olarak anlamlı fark bulunmuştur. Arkadaş ve diğer önemli kişi alt ölçekleri arasında fark bulunmamıştır.
Yatarak tedavi gören alkol ve madde kullanım bozukluğu tanısı almış hastalarda stresle başa çıkma becerilerinin relaps ile ilişkisinin incelenmesi

Bu çalışma, alkol ve madde kullanım bozukluğu tanısı almış yatarak tedavi gören hastaların, stresle başa çıkma becerilerinin relaps ile arasındaki ilişkiyi ve nedenlerini bulmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın hipotezi yatarak tedavi gören alkol ve madde kullanım bozukluğu tanısı almış hastaların bağımlılık düzeyine göre kullandıkları başa çıkma stratejileri ile relaps olma olasılıkları arasında bir ilişki vardır şeklindedir. Araştırmanın örneklemini, NP İstanbul Beyin Hastanesi AMATEM Birimi ve Çorlu Devlet Hastanesi AMATEM biriminde yatarak tedavi gören alkol ve madde kullanım bozukluğu tanılı 60 hasta oluşturmuştur. Örneklem grubuna sırasıyla, demografik bilgi formu, BAPİ, Stresle Başa Çıkma Stratejileri Formu, Relaps Öngörme Formu ve Örneklem Ulaşım Formu uygulanmıştır. Hastaların, aşerme şiddetleri, maddeyi tekrar kullanma olasılıkları, bağımlılık düzeyleri ve relaps süreleri birbirleriyle ilişkili bulunmuş olup hipotezi destekler niteliktedir. Hastalar, öngörüldüğü üzere pasif stresle başa biçimlerini kullanmaktadır. Hastalar, akılcı ve etkin şekilde stresle aktif başa çıkma biçimlerini kullanmadıklarından ötürü relaps sürelerinin kısa olması, bu araştırmanın önemli bir çıktısıdır. Bunların yanında bir de aşerme şiddetinin ve bağımlılık düzeyinin de yüksek seyretmesi relaps süresinin kısalmasına neden olmakta ve dolayısıyla hastalar tekrar bu döngüye girmektedirler. Madde kullanımı yoluyla şiddetli stresin ortaya çıkmasını ve kendi kendine tedaviyi önlemek için, risk altındaki gruplara stres önleme, değiştirme, başa çıkma stratejileri ve özgüven konularının özellikle klinisyenler tarafından öğretilmesi büyük önem arz etmektedir.
Üstbilişler ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide yaşantısal kaçınma stratejilerinin aracı rolünün incelenmesi

Bu çalışma üstbilişler, yaşantısal kaçınma ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamıştır. Kişilerin özellikle içsel olumsuz deneyimlerden uzaklaşma çabasına karşılık gelen yaşantısal kaçınma, farklı kaçınma stratejilerini kapsamaktadır. Bu stratejilerin değerlendirilebilmesi için, bu çalışmada ilk olarak Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Ölçeği (Multidimensional Experiential Avoidance Questionnaire; Gamez, Chmielewski, Kotov, Ruggero ve Watson, 2011) Türkçe'ye uyarlanmış ve 18-40 yaş aralığındaki 407 katılımcıdan oluşan, klinik olmayan bir örneklemde ölçeğin psikometrik özellikleri incelenmiştir. Bu uyarlama için Demografik Bilgi Formu, Kabul ve Eylem Ölçeği-II, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Pozitif ve Negatif Duygu Ölçeği ile Bilişsel Duygusal Farkındalık Ölçeği kullanılmıştır. İlk çalışmanın bulguları, Türkçe Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermiştir. İkinci çalışmada üstbilişlerin ve yaşantısal kaçınma stratejilerinin psikolojik belirtilerle ilişkisi incelenmiştir. 18-40 yaş aralığında 564 katılımcı ile yürütülen bu çalışmada Demografik Bilgi Formu, Üstbiliş Ölçeği-30, Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Ölçeği, Durumsal-Sürekli Kaygı Envanteri-Sürekli Kaygı Formu, Penn State Endişe Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri kullanılmıştır. İkinci çalışmanın bulguları, üstbilişlerin ve yaşantısal kaçınma stratejilerinin psikolojik belirtilerle pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Ayrıca, yaşantısal kaçınma stratejilerinin psikolojik belirtileri üstbilişlerin ötesinde yordadığı görülmüştür. Son olarak, üstbilişler ve psikolojik belirtiler arasındaki ilişkide farklı yaşantısal kaçınma stratejilerinin aracı rolünün olduğu bulunmuştur. Çalışmanın bulguları ilgili alanyazın ile birlikte değerlendirilmiş; çalışmanın klinik alana katkıları sunulmuş ve gelecek çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.