Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri-2 (MMPI-2)'nin geçerlik, klinik ve içerik ölçeklerinin test-tekrar test güvenilirliği ve depresyon ve anksiyete içerik ölçeklerinin ölçütle bağlantılı geçerliği

Bir kişilik envanterinin kliniklerde ya da araştırmalarda kullanılabilmesi için standardizasyon, geçerlik ve güvenirlik çalışmalarının yapılması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, standardizasyonu tamamlanmış, ancak verileri henüz yayınlanmamış olan MMPI-2, Depresyon ve Anksiyete içerik ölçeklerinin ölçütle bağlantılı geçerliği ve MMPI-2'nin üç geçerlik, on klinik ve on beş içerik ölçeğinin Test Tekrar Test güvenirliğini araştırmaktır. Bu amaç çerçevesinde, veriler MMPI- 2 soru kitapçığı, Demografik Bilgi Formu, Beck Depresyon Envanteri, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri ile toplanmıştır. Urneklem grubunu; psikiyatrik yardım görmemiş ya da yardım başvurusunda bulunmamış, 17-30 yaşları arasında üniversite öğrencisi 54 kadın ve 26 erkek oluşturmaktadır. Bu çalışmada veriler dört aşamada analiz edilmiştir, ilk olarak tüm MMPI- 2 geçerlik, klinik ve içerik ölçeklerinin ortalama ve standart kaymaları hesaplanmıştır. Bu analizler sırasında, ölçeklerin ham puanlarının T puanına dönüştürülmüş standart puanları kullanılmıştır, ikinci aşamada, MMPI- 2 Depresyon ve Anksiyete içerik ölçeklerinin ölçütle bağlantılı geçerlikleri Pearson Momentler Korelasyon tekniği kullanılarak hesaplanmıştır. Üçüncü aşamada, MMPI- 2 Depresyon ve Anksiyete içerik ölçeklerinin, BDE ve Stai- 2 108 ölçüt değişkenlerini yordama gücü Hiyerarşik Regresyon Analiz tekniği kullanılarak hesaplanmıştır. Dördüncü aşamada, Pearson Momentler Korelasyon tekniği kullanılarak, MMPI- 2 içerik ölçeklerinin içsel geçerliği ve MMPI- 2 geçerlik, klinik ve içerik ölçeklerinin Test Tekrar Test güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Güvenirlik işlemleri MMPI- 2 ölçeklerinin ham puanlar ile yürütülürken; geçerlik işlemleri MMPI- 2 ölçeklerinin T puanları ve ölçüt değişkenlerin ham puanlan ile sürdürülmüştür. Yapılan analizler sonucunda; MMPI- 2 geçerlik, klinik ve içerik ölçek ortalamalarının kadın ve erkek örnekleminde oldukça benzer olduğu ve ortalamaların 50 T puanına yakın olduğu görülmektedir. Bu bulgu, orijinal MMPl'ın bazı ölçeklerinde gözlenen, Türk normlarının Amerikan normlarından daha yüksek olması bulgusunun, MMPI- 2 ölçekleri için söz konusu olmadığını göstermektedir. MMPI- 2 Depresyon ve Anksiyete içerik ölçeklerinin ölçütle bağlantılı geçerliklerini belirlemek amacıyla Pearson Momentler Korelasyon tekniği kullanılmıştır. Bu analiz sonucunda; MMPI- 2 Depresyon ve Anksiyete içerik ölçekleri ile BDE, Stai- 1 ve Stai- 2 ölçüt değişkenleri arasında saptanan yüksek korelasyonlar, MMPI- 2 Depresyon ve anksiyete içerik ölçeklerinin Türk üniversite örnekleminde, ölçütle bağlantılı geçerlik kriterlerinin karşılandığını göstermektedir. Bu bulgular, Amerikan örnekleminde elde edilen sonuçları desteklemekle birlikte, Türk örnekleminde oluşan korelasyonların daha yüksek olduğunu göstermektedir. 109 Yapılan Hiyerarşik Regresyon analizi sonucunda, erkeklerde MMPI- 2 Depresyon içerik ölçeğinin BDE ölçüt değişkenini; Anksiyete içerik ölçeğinin Stai- 2 ölçüt değişkenini tek başına anlamlı yordadıkları saptanmıştır. Kadın örneklem grubunda MMPI- 2 Depresyon içerik ölçeğinin, BDE ölçüt değişkeninde yaptığı katkının istatistiksel olarak anlamlı olduğu ancak, Anksiyete içerik ölçeğinin, Stai- 2 ölçüt değişkenindeki katkısının Wrk, Sod ve Obs içerik ölçekleri kadar anlamlı olmadığı ve Anksiyete içerik ölçeğinin Stai- 2 ölçüt değişkenini tek başına yordamadığı belirlenmiştir. MMPI- 2 içerik ölçeklerinin içsel geçerliğini belirlemek amacıyla hesaplanan Pearson Momentler Korelasyon tekniği ile; içerik ve klinik ölçekler arasında yüksek korelasyonların olduğu saptanmıştır. Bu korelasyonlar, Türk üniversite örnekleminde, MMPI- 2 içerik ölçeklerinin, içsel geçerlik ölçütünü karşıladığını göstermektedir. MMPI- 2 geçerlik, klinik ve içerik ölçeklerinin Test Tekrar Test güvenirliklerini belirlemek için hesaplanan Pearson Momentler Korelasyon tekniği ile; erkek örnekleminde Pd (r=.34) klinik ölçeği haricindeki tüm geçerlik, klinik ve içerik ölçeklerin kadın ve erkek örneklemindeki korelasyon katsayılarının istatistiksel olarak anlamlı ve yüksek olduğu saptanmıştır. Bu güvenirlik katsayılarının Amerikan örnekleminde oluşan güvenirlik katsayılarına çok yakın olduğu görülmektedir. Türk üniversite örnekleminde saptanan bu 110 güvenirlik katsayıları, MMPI- 2 geçerlik, klinik ve içerik ölçeklerinin test tekrar test güvenirliğinin yüksek olduğunu göstermektedir. Yukarıda özetlenen bulgular, MMPI-2'nin geçerlik, klinik ve içerik ölçeklerinin ülkemizdeki klinik uygulamalarda ve araştırmalarda rahatlıkla kullanılabileceğinin kanıtıdır 111