Türkiye'de 2005-2017 yılları arasında izlenen eğitim politikalarının ilkokul hayat bilgisi dersi öğretim programlarına yansımalarının değerlendirilmesi

Ailede başlayıp okul çağında devam eden bir süreç olan eğitimden istenengetirilerin elde edilmesi ve bu getirilerin kalıcılığının sağlayabilmesi için eğitim programların düzenlenmesi ve gerektiğinde güncellenmesi çok önemlidir. Okul sistemi içinde öğrencinin hayata dair ilk bilgileri aldığı, istenen yönde değer ve tutumlarkazandığı, Hayat Bilgisi dersi, gelecek nesillerin sağlıklı bir şekilde yetiştirilmesi açısından önemli bir derstir. Bu araştırmada, Türkiye'de 2005- 2017 yılları arasında izlenen eğitim politikalarının İlkokul Hayat Bilgisi dersi öğretim programlarına yansımalarının analiz edilmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi tekniklerinden doküman incelemesi ve politika analizi teknikleri kullanılmıştır. Bu açıdan, öncelikle literatüre dayalı olarak bir analiz çerçevesi oluşturulmuş, daha sonra Milli Eğitim Şuralarında alınan tavsiye kararlarının Beş Yıllık Kalkınma Planları ve Hükümet Programlarında yer bulan eğitim yaklaşımı ve politikalarının, 2005, 2015 ve 2017 Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programlarına yansımaları analiz edilmeye çalışılmıştır. Araştırma, zaman kesiti olarak, 2005- 2017 yılları arasıyla ve bağlam olarak,2005, 2015 ve 2017 Hayat Bilgisi Dersi Öğretim Programları ile bu programlar öncesiyayınlanan, Milli Eğitim Şuralarında alınan kararlar, Beş Yıllık Kalkınma Planları ve Hükümet Programları ile sınırlıdır. Araştırma kapsamında elde edilen bulgulara dayalı olarak elde edilen sonuçlarüzerinden, ülkemizde eğitim politikalarının oluşturulmasının siyasi müdahalelere açık bir alan olduğu, bundan dolayı, adeta yap-boz tahtasına dönen eğitim sistemimizdesüreklilik sağlanamadığı söylenebilir. Sık sık program değişikliğine gidilmesi, eğitim sistemimizin önemli sorunlarından biri olarak dile getirilebilir. Araştırmanın sonuçları daha spesifik olarak ele alındığında, Milli Eğitim Şuraları, Beş Yıllık Kalkınma Planları ve Hükümet Programlarında yer bulan politikyaklaşımların, öğretim programlarında yer alan ilkelere, amaçlara, vizyona, kişiselniteliklere, öğrencilere kazandırılacak becerilere ve değerlere yansımalarının oldukça fazla olduğu görülmüştür. Öğretim programlarının, alınan kararlarla uyumlu bir biçimdeöğrenci merkezli eğitimi ve öğrenmeyi önemseyen, öğrencilerin bilgi teknoloji kullanma becerilerinin ve özyönetim becerilerinin artırılmasına ağırlık veren, çocukların değer eğitiminin özellikle 'inilli ve manevi' değerlerinin geliştirilmesine ilişkin vurguların yoğunlukta olduğu bir yaklaşımla hazırlandığı görülmektedir. Ayrıca, Milli Eğitim Şuraları, Beş Yıllık Kalkınma Planları ve Hükümet Programlarında yer bulan politik yaklaşımlara bakıldığında, 2000'li yıllardan itibaren Atatürkçülük ve Cumhuriyet ile ilgili değini ve vurguların giderek azalmasına paralel olarak, öğretim programlarında yer alma durumlarının da zayıfladığı görülmektedir. Eğitim programları belirlenirken eğitimle ilgili tüm tarafların görüş ve önerileri dikkate alınmalı, toplumun ve bireylerin ihtiyaçları göz önünde bulundurulmalıdır. Programların, eğitimin temel bileşenlerinden bağımsız olarak planlanması, eğitsel amaçlara ulaşılmasının önünde bir engeldir; ancak sistematik olarak bir bütün halindegeliştirilen programlar, amacına ulaşabilir. Bir başka açıdan, programların, bilimsel, demokratik ve evrensel standartlara göre yapılması büyük önem taşımaktadır. Programların geliştirilme ve yenilenme süreçlerinde üniversitelerin, eğitim örgütlerinin ve diğer toplumsal kesimlerin düşünceleri alınmalıdır.