Zaman esaslı rekabet ve temin süresinin kısaltılması

Yirminci yüzyıl boyunca işletmelerin mevcut pazar ortamında öncelikle ayakta kalabilmeleri, ardından söz konusu pazardan en büyük payı alabilmeleri için birbirlerine karşı kullandıkları gerek savunmaya yönelik, gerekse saldırıya yönelik rekabet stratejilerinin seyrine bakıldığında, ilk etapta yalnızca üretebilme kavramının, daha sonra düşük maliyetle üretebilme, ardından düşük maliyetle kaliteli üretebilme ve günümüze gelindiğinde ise düşük maliyetle, daha yüksek kalitede ve daha hızlı üretebilmenin ön plana çıktığı görülmektedir. Bu genel yapı ayrıntılı olarak incelendiğinde, 1950'li yıllardan itibaren yaklaşık her on yıllık dönemde işletmelerin kullandıkları stratejiler değişim göstermiştir. Tarihsel sıralanyla ele alındığında bu stratejilerin öğrenme eğrisi stratejisi, portföy yönetimi stratejisi, borç kullanımı stratejisi, maliyetlerin daha belirgin tanımlanmasına yönelik strateji ve yeniden yapılanma stratejisi şeklinde sıralandığı görülür. 1990'lı yıllara gelindiğinde ise işletmeler rekabet aracı olarak zamanı kullanmaya başlamışlardır. Dünya pazarlarının yirminci yüzyılın sonlarına doğru bütünleşik bir hale gelmesi, işletmelerin kendi pazarlarından dışarı açılmalarını zorunlu kılmıştır. Bu bağlamda işletmelerin söz konusu bütünleşik pazarda ayakta kalabilmek için bu pazarın her noktasındaki beklentileri karşılamak zorunda olduğu kesindir. Bu hedef ise işletmelerin bünyelerindeki ürün çeşitliliğini arttırmaları ile mümkündür. Ancak arttınlan çeşitliliğin işletme maliyetlerini arttırması neticesinde, işletmeler geleneksel üretim ve yönetim tarzı ile maliyetlerini belirli düzeyde tutamayacaklarım kavramışlar ve bu doğrultuda ortaya konan, düşük maliyetli ancak çeşitliliğe dayalı üretim arayışı öncelikle esnek operasyonların, ardından esnek fabrikaların ortaya çıkışını gerçekleştirmiştir. Esnek fabrikalar için zaman, yönetilmesi gereken en önemli kaynak olduğundan esnek imalat kavramının gündeme gelmesi ile birlikte zaman kavramı da rekabet aracı halini almıştır. Günümüzde tüketicilerin talep ettikleri mal veya hizmeti, yüksek kalitede ve düşük fiyatlı ve aynı zamanda en kısa sürede temin etme arzusu, işletmeler için zorlayıcı bir faktördür. Bu bağlamda tüketiciyi her yönden tatmin eden bir işletmenin tüketici bağımlılığı sağlama yolu ile diğer firmalar üzerinde rekabet avantajı sağlayacağı açıktır. Mevcut üretim ve hizmet yapısı içinde işletmelerin belirli düzeyde kaliteyi sağladıkları göz önüne alındığında, tüketiciye mesafe olarak değil zaman olarak yalan olan işletmelerin tüketici üzerindeki izleniminin de olumlu yönde olacağı kesindir. İşletmelerin rekabette kullandıkları bir diğer işlev olan yaratıcılık, zamana dayalı olarak yönetilmesi gereken bir diğer kritik değişkendir. Yaratıcılık kavramınm bütününe bakıldığında, işletmelerin bu işlevi rekabet silahı olarak kullanabilmeleri için sadece yeni ürün çıkartmaları yeterli değildir. Yeni ürünün pazara sunulmasının ardından gelen sürecin de sağlıklı olarak yönetilmesi gerekir. İşletmelerin yeni ürün vıgeliştirme stratejilerine bakıldığında, sahip oldukları üretim sistemleri ile benzerlikler görülür. Bu benzerlik bilginin büyüklüğü, yeni ürün geliştirme prosesi ve bu proseste yer alan elemanların yerleşimi, yeni ürün geliştirme sürecinin yönetimi, yeni ürün geliştirme sürecinde tedarikçi rolü, kalite, otomasyon gibi bileşenlerde açıkça ortaya konmaktadır. Bu durumda geleneksel tarz üretim yapan işletmelerin, yeni ürün geliştirme politikası ile zaman esaslı işletmelerin yeni ürün geliştirme politikalarının ortaya çıkardığı sonuçlar arasındaki fark, üretim sistemlerinin ortaya çıkardığı sonuçlar arasındaki fark ile bir koşutluk gösterir. Başka bir deyişle, zaman esaslı işletmelerin yeni ürün geliştirme süreci içindeki davranışları sonucunda işletme, yeni ürün geliştirme maliyetlerini düşürme, arttırılmış tasarım kalitesi gibi içsel bir takım kazanımlann yam sıra, pazarda teknoloji liderliğinin yakalanması, yeni ürünlerin daha yüksek fiyatlardan pazara sürülerek daha yüksek karların elde edilmesi, tüketici bağımlılığı sağlanması ve tüm bunların sonucu olarak pazar payım arttırılması gibi dışsal bir takım kazanımlan da elde edecektir. İşletmeler günümüzde teknolojik anlamda daha rekabete dayalı bir ortamda bulunduklarından, üretim kaynaklarının verimli bir biçimde kullanımının önemi giderek artmaya başladı. Bu noktadan hareketle işletmeler, söz konusu kaynakların en verimli biçimde kullanılarak en yüksek düzeyde fayda sağlanabilmesi için ürün tasarımının önemi üzerine eğilmeye başladılar. Daha önceki yıllarda tasarımcılar bir ürün tasarımında öncelikli olarak ürünün performansını üst düzeyde tutmayı hedeflediklerinden, ürünün üretimine yönelik kısıtlar, tasarımcı tarafından çok fazla dikkate alınmamakta idi. Ancak yeni ürün geliştirme sürecinin ileri safhalarında ortaya çıkan sorunlardan dolayı, tasarımın değişimine yönelik girişimlerin yeni ürün geliştirme maliyetlerini yükseltmesi, tasarımcının tasarım safhasında işletmenin diğer birimleriyle bilgi paylaşımında çok daha etkin bir ilişki içinde bulunması zorunluluğunu ortaya koymuştur. Bu nedenledir ki üretilebilirliğe yönelik tasarım, montaja yönelik tasarım, güvenilirliğe yönelik tasarım gibi kavramalar günden güne önem kazanmaya başlamıştır. Zaman esaslı işletmeler, geleneksel işletmelerle yapısall anlamda karşılaştırıldığında faaliyetlerinin yapılandırılma biçimleri, bilginin yaratılma biçimi ve performans ölçüm biçimleri yönünden farklılıklar gösterdikleri görülür. Bu bağlamda işletmelerin zaman esaslı hale gelebilmeleri için ilk etapta bünyelerindeki işleyişi bir takım teknikler vasıtası ile inceleyerek sorgulamaları gerekir. Bu sorgulamanın sonucu olarak işletmede gerçekleştirilen faaliyetlerden verimsiz olanlar yeniden düzenleme yolu ile iyileştirilmeli, gereksiz olanlar ise sistemden uzaklaştırılmalıdır. Bunun yam sıra işletme içindeki bügi paylaşımı sürekli olmalı ve bir geri besleme sistemi içinde işlenmelidir. Bilgi akışının çalışanlar tarafından açıkça takip edilmesi sağlanmalı ve her çalışanın gerçekleştirdiği bir faaliyetin sonucunun diğer çalışanları ne şekilde etkilediğini görmesi sağlanmalıdır. Bir diğer karakteristik olan performans ölçümünde ise kullanılması gereken araç zaman olmalıdır. Zira zaman gerçekleştirilecek olan analizleri fiziksel düzeye indirgemekle birlikte, objektif bir ölçüm kriteri mtehgini gösterecektir. Tüm bu adımların atılmasında üst yönetimin liderliği büyük önem taşımaktadır. Zira üst yönetim işletmenin zaman esaslı hale gelmesi yönünde karar veren kişi olup, bu hedefe uygun olarak vizyon oluşturma kimliğine sahiptir. İşletme çahşanlannm zaman esaslı hale gelebilme yolunda aynı yönde gitmeleri, güçlü bir vizyon aracılığı ile gerçekleşir. Ancak süreç dahilinde çalışanların eski alışkanlıkları ile birlikte, yeni düzen neticesinde ne şekilde çalışacakları hakkında yeterli bilgiye sahip olamamaları, sürecin sağlıklı ilerlemesinin önüne geçebilir. Ancak lider konumundaki kişilerin yeterince vugüçlü olmalan işletmeyi bu süreç boyunca vizyon doğrultusunda yönlendirebilir. Asıl önemli olan nokta gerekli değişimlerin gerçekleştirilmesinin ardından elde edilen başarının sürekliliğinin sağlanmasıdır. Başka bir deyişle sürekli değişimin gerçekleştirilmesi işletmeleri eski düzeylerine inmelerini engelleyen birincil faktördür. Yirmi birinci yüzyılda rekabet silahı, yirminci yüzyılın sonunda olduğu biçimde kalite ve zaman üzerinde yoğunlaşmaktadır. Zaman, kalite ve fiyat eksenlerinde aynı anda faal olan işletmelerin en azından önümüzdeki birkaç on yıllık süre içinde liderliklerini sürdürecekleri açıktır. Anlatılan tüm bu yaklaşım doğrultusunda emniyet kemeri üretimi gerçekleştiren bir işletme bünyesinde üretilen arka kol adlı ürünün temin süresinin kısaltılmasına yönelik çalışma ve çalışma neticesinde elde edilen kazanımlar çalışmanın son bölümü olan onuncu bölümünde ayrıntılarıyla ortaya konmuştur. vuı