Başarılı şirket birleşmelerinin sonuçları: Sigorta aracılık şirketi örneği

İki veya daha fazla kişi arasında ticaret yapmak ve kar elde etmek amacıyla kurulan ortaklıklara şirket denir. Şirketlerle ilgili kuruluş ve uygulamayla alakalı hususlar Türk Ticaret Kanununda, şirketlerin vergi karşısındaki durumları ise vergi kanunlarında belirlenmiştir. Kamuyu ilgilendiren tüm yasalar gerçek kişi ve kuruluşların yanında tüzel kişi olan şirketleri de kapsamaktadır. Hukukumuzda şirketler gerçek kişi ve sermaye şirketleri olarak ele alınmaktadır. Birleşme konusu ağırlıklı olarak sermaye şirketlerinin ve özellikle de anonim şirketlerle, limited şirketlerin ilgi alanınan girmektedir. Şirket ortakları, esas sermaye miktarı, kuruluş sözleşmesi gibi faktörler şirketlerin ortak unsurlarıdır. Şirket birleşmelerinin olabilmesi için irade beyanı, birleşmeye uygun bir ortam ve yasal uygunluk önemli koşullardır. Şirket birleşmelerinde katılma, devralma ve satın alma yöntemleri kullanılmaktadır. Bu birleşmeler teknik olarak bağlı oldukları sektöre ve sektöre bağlı yan sektörleri kapsayacak şekilde uygulanmaktadır. Literatürde bu tarz birleşmeler yatay, dikey, aynı merkezli ve karma birleşme olarak ele alınmaktadır. Hukuki birleşme çeşitleri ve uluslararası şirket birleşmeleri de bu konunun farklı boyutlarını oluşturmaktadır. Şirket birleşmelerinde yasal çerçevenin bilinmesi önemlidir. Şirket birleşmelerinde yasal çerçeve Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu, Rekabetin Korunması Hakkındaki Kanun ve Vergi Kanunları ile belirlenmiştir. Şirket birleşmelerini gerekli kılan sebepler birleşme konusunun önemli bir aşamasıdır. Şirket Birleşmeleri zamanla bir bilgi birikimin ve tekniklerin oluşmasını sağlamıştır. Şirket birleşmelerinde ölçek ekonomilerinden, yüksek teknolojiden yararlanmak gereklidir. Ayrıca şirketin kendi içinde büyümeye çalışması, ürün çeşitlendirmesi yapması önemlidir. Birleşmede yetenekli yönetime sahip olunması, otoritelerin bu birleşmeyi olumlu karşılaması, birleşmenin şirketin piyasa değerini ve saygınlığını artırması birleşmenin olumlu sonuçlarıdır. Şirketlerin birleşmeleri beraberinde kapasitenin artmasını ve bir sinerjinin ortaya çıkmasını sağlaması açısından olumlu sonuçlardır. Şirket Birleşmeleri uzun bir süreci içine almaktadır. Bu süreçte şirket çalışanlarının psikolojisinin bilinmesi ve ona göre önlemler alınması da bir aşamadır. Bundan sonraki aşamalar teknik niteliktedir. Şirket birleşmeleri hazırlık aşaması ve uygulama aşaması diye iki ana bölümde gerçekleşmektedir. Hazırlık aşaması ve uygulama aşamasını yürütecek uzman grubun oluşturulması birinci aşamadır. Bu aşamadan sonra sürecin aşamalarının yöntimi de teknik bir sorundur. Hazırlık aşamasından sonra yapılan her çalışma bir aşamayı ifade eder. Sektör analizi, birleşilecek karşı firmanın tespiti, aday firmaların elenmesi, kalan firmaların tekrar analiz edilmesi birleşme sürecinin başlamasından önceki safhalardır. Birleşme safhasında ise birleşilecek firmanın değerlendirilmesi ve bu değerlendirmede uygulanacak yöntemlerin tespiti önemlidir. Şirket birleşmesi gerçekleştikten sonra ise birleşen şirketler arasında uyumun sağlanması ve riskin yönetilmesi gerekir. Şirket birleşmelerinin maddi yönü yanında psikolojik ve moral değerler de önem taşımaktadır. Şirket birleşmelerinde hazırlık ve uygulama aşamalarına paralel olarak iletişimin kurulması, tarafların belirlenmesi, hazırlık aşaması ile ilgili ön çalışmalar, ilk görüşmelerin başlaması ve niyet mektubunun hazırlanması, şirket birleşmelerinde değerleme kriterlerinin belirlenmesi eş zamanlı olarak yürütülen çalışmalardır. Şirket birleşmesinin sonuçlanması ile birlikte başlayan engtegrasyon evresinde birleşme raporu ve dönemsel bilançoların hazırlaması da gerekir. Şirket birleşmelerinde yasal sürecin bitirilmesinde en önemli rolü oynayan faktörlerden biri de bilirkişi raporlarıdır. Şirket birleşmeleri sözleşmenin tamamlanması, ticaret mahkemesinin birleşme kararını onaylaması ve ticaret sicil kayıtlarının yayınlanması ile son bulmaktadır. Şirketlerin birleşmeleri ile ilgili uygulamada sigorta aracılık hizmetleri sektöründe faaliyet gösteren iki firmanın devralma yoluyla birleşmesi ele alınmıştır. Bu uygulama hazırlanırken, sigorta sektörünün dünyadaki ve Türkiye'deki durumuna da özetle dokunulmuştur.