Coğrafya öğretiminde 4MAT öğretim sisteminin lise coğrafya derslerindeki başarı ve tutumlar üzerine etkisi

Bu çalışmanın amacı, 4MAT Öğretim Modeli'nin lise 1. sınıf coğrafya dersi iklim ünitesinin öğretiminde öğrencilerin coğrafyaya yönelik tutum ve başarılan üzerindeki etkisini araştırmaktır. Aynı zamanda, öğrencilerin öğrenme stili özellikleri ile iklim ünitesi başarı puanlan ve coğrafyaya yönelik tutum puanlan arasındaki ilişki saptanmaya çalışılmıştır. Araştırma, tarama ve deneysel desende olmak üzere iki boyutta gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın tarama boyutuna ilişkin verileri toplamak için Coğrafya Tutum Ölçeği, Ankara Lisesi 1. sınıf öğrencilerinden 87. kişiye; Öğrenme Stillerine Dayalı Öğretimi Belirleme Ölçeği, Ankara merkez ilçe sınırlan içerisinde kalan sekiz resmi genel lisede öğrenim gören 500 öğrenciye uygulanmıştır. Veri analizi için frekans, yüzde ve aritmetik ortalama kullanılmıştır. Öğrencilerin yaklaşık %75'inin coğrafya dersine yönelik olumlu bir tutum içerisinde oldukları görülmüştür. Coğrafya öğretmenlerinin öğrencilerin öğrenme stillerine uygun öğretimi ara sıra düzeyinde yaptıkları belirlenmiştir. Deney grubu öğrencilerinin %42.7'sinin Analitik Öğrenen, %25.8'inin İmgesel Öğrenen, %23.6'sının Sağ Duyulu Öğrenen ve %7.9'unun Dinamik Öğrenen olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın deneysel boyutu, 168 lise 1. sınıf öğrencisi üzerinde uygulanmıştır. 89 öğrenciden oluşan deney grubuna 8 hafta (16 ders saati) boyunca coğrafya dersi iklim ünitesi, 4MAT Öğretim Modeline dayalı olarak öğretilmiş; 79 öğrenciden oluşan kontrol grubu öğrencilerine ise aynı ünite ders kitabına dayalı geleneksel öğretim yöntemleri kullanılarak öğretilmiştir. Öğrencilere program öncesinde ve sonrasında coğrafya tutum ölçeği ve iklim ünitesi basan testi öntest- son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca, öğrencilerin Öğrenme stillerini belirlemek için Kolb'ün Öğrenme Stili Envanteri uygulanmıştır. Verilerin analizi için t-testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve Çift Yönlü Varyans Analizi uygulanmıştır. Araştırmada, deney grubu öğrencilerinin sahip oldukları öğrenme stillerinin cinsiyete göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiş, sonuçta öncelikli öğrenmeII stillerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin öncelikli öğrenme stillerinin de cinsiyete göre farklılaşmadığı ortaya çıkmıştır. Deney grubu öğrencilerinin coğrafya dersine yönelik tutumlarına ilişkin görüşlerinin öncelikli öğrenme stillerine göre farklılaşmadığı belirlenmiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin ise coğrafya dersine yönelik tutumlarına ilişkin görüşlerinin öncelikli öğrenme stillerine göre anlamlı bir farklılık (p<.05) gösterdiği görülmüştür. Bu farklılığın I. tip öğrenenler ile II. tip öğrenenler arasında olduğu ve I. tip öğrenenler lehine olduğu belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubu öğrencilerinin coğrafya dersi iklim ünitesi son test başarı puanlarının öğrencilerin öğrenme stili tercihlerine göre değişmediği ortaya çıkmıştır. Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve son test toplam iklim ünitesi testi başarı puanlan arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğrencilerin iklim ünitesi başarıları ile ilgili olarak, öntest-sontest ortalama basan puanlan arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. İki ayrı öğretim modelinin uygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin iklim ünitesi testine ait basan puanlarının deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yani farklı işlem gruplarında olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin iklim ünitesi testi basan düzeyleri üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı (p<.001) olduğu belirlenmiştir. Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve son test toplam coğrafya tutum puanlan arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Öğrencilerin coğrafya dersine yönelik tutumları ile ilgili olarak öntest-sontest ortalama tutum puanlan arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Farklı işlem gruplarında olma ile farklı zamanlardaki ölçümü gösteren faktörlerin öğrencilerin coğrafya dersine yönelik tutumları üzerindeki ortak etkisi anlamlı (p<.001) bulunmuştur. in