turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ergenlerde sosyal medya kullanım sıklığı ve özgüven düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışmada lise öğrencilerinin sosyal medya kullanım sıklığı ile özgüven düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlanmıştır. Araştırmaya 2017- 2018 yıllarında İstanbul ili Bakırköy ilçesinde, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı olan Ataköy Cumhuriyet Anadolu Lisesi'nde öğrenim gören 135'i kadın, 112'si erkek toplamda 247 öğrenci katılmıştır. Katılımcılara araştırmacı tarafından geliştirilen sosyo-demografik form, sosyal medya tutumlarının ölçülmesi için Otrar ve Argın (2015) tarafından geliştirilen ''Öğrencilerde Sosyal Medya Tutum Ölçeği'', özgüven düzeyinin belirlenmesi için ise Akın (2017) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılarak Türkçeye uyarlanan ''Özgüven Ölçeği'' kullanılmıştır. Elde edilen veriler öngörülen istatistik teknikleri kullanılarak SPSS Windows Paket Programı aracılığıyla çözümlenmiştir. Yürütülen çalışma sonucunda lise öğrencilerinin internette 4 saat ve daha fazla zaman geçiren ergenlerin paylaşma ihtiyacı alt ölçeğinden aldıkları ortalamalar internette 2-3 saat ve 1 saat ve daha az zaman geçiren ergenlerin ortalamalarından anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Baba eğitim düzeyine göre ergenlerin babaları ilköğretim ve altı düzeyde eğitimi olanların Öğretmenlerle İlişki alt ölçeğinden aldıkları ortalama puanlar babaları üniversite ve üstü düzeyde eğitimi olanların aldıkları ortalama puanlardan anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Araştırmada elde edilen bulgulara göre ergenlerin Sosyal Medya Tutumu Ölçeği Sosyal İzolasyon alt ölçeğinden aldıkları puanlarla Özgüven Ölçeğinden aldıkları toplam puanlar arasında negatif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Ergenlerin özgüven düzeyleri düştükçe sosyal izolasyonları yükselmektedir.
Bazı kişisel özellikleri ve sosyal destek algıları farklı olan ergenlerin temel psikolojik ihtiyaçları

Bu araştırmada bazı kişisel özellikleri ve sosyal destek algıları farklı 14-18 yaş aralığında bulunan ergenlerin temel psikolojik ihtiyaçlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma ilişkisel tarama modelinde betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2012- 2013 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Çekmeköy, Sancaktepe, Ümraniye ve Sultanbeyli ilçelerinde yer alan Resmi Lise ve Özel Liselere devam etmekte olan 14-18 yaş aralığındaki 9, 10 ve 11. sınıflardan uygun örneklem yöntemi ile seçilen 1155 öğrenci oluşturmuştur. Öğrencilerin sosyal destek algılarına ilişkin veriler Procidano ve Heller (1983) tarafından geliştirilen ve Güçray (1998) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 'Aile ve Arkadaştan Algılanan Sosyal Destek Ölçeği', temel psikolojik ihtiyaçlara ilişkin veriler Deci ve Ryan (2000) tarafından geliştirilen, Şahin (2007) tarafından lise öğrencilerine uyarlaması yapılan 'Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği' ve ebeveyn kontrolüne ilişkin veriler Jessor, Turbin ve Costa (2004) tarafından geliştirilen ve Siyez (2006) tarafından uyarlanan 'Ergen Sağlığı ve Gelişimi Envanteri'nin 'Ebeveyn Kontrolü' alt ölçeği ile toplanmıştır. Kişisel ve ailesel özelliklere ilişkin veriler araştırma kapsamında hazırlanan 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde iki faktörlü ANOVA, tek faktörlü ANOVA ve Bağımsız Gruplar t-Testi'nden yararlanılmıştır. Temel psikolojik ihtiyaçlara ilişkin bulgularda; ilişki ihtiyacı alt boyutunda cinsiyetler arasında farklılaşma olduğu görülmüş, kız ergenlerin ilişki ihtiyacı, erkek ergenlere göre daha fazla bulunmuştur. Aileden ve arkadaşlardan yüksek sosyal destek algılayan ergenlerin yeterlik ve özerklik ihtiyacının, düşük sosyal destek algılayan ergenlere göre daha fazla olduğu gözlenmiştir. Arkadaşlardan algılanan sosyal destek ve cinsiyet ortak etkisine bakıldığında ise, arkadaşlardan yüksek sosyal destek algılayan erkek ergenlerin yeterlik ihtiyacının, düşük sosyal destek algılayan erkek ergenlere göre; arkadaşlardan yüksek sosyal destek algılayan erkek ergenlerin özerklik ihtiyacının, yüksek sosyal destek algılayan kız ergenlere göre daha fazla olduğu görülmüştür. Bazı kişisel özelliklere göre psikolojik ihtiyaçlar da anlamlı bir farklılaşma görülmemiştir. Bununla birlikte çok kardeşi olan ergenlerin yeterlik ihtiyaçlarının, tek çocuk olan ergenlerden yüksek olduğu görülmüştür. Annesi ortaokul ve üzerinde eğitim almış olan ergenlerin özerklik ihtiyacı, annesi okuma yazma bilmeyen ergenlerden daha yüksek bulunmuştur. Yüksek ebeveyn kontrolü olan ergenlerin düşük ebeveyn kontrolü olan ergenlere göre ilişki ihtiyacının daha yüksek, özerklik ihtiyacının ise daha düşük olduğu gözlenmiştir.
The indirect effect of demand withdraw communication and the relationship between emotion regulation and marital satisfaction in newlyweds

Bu araştırmanın amacı, yeni evli çiftlerde duygu düzenleme ve evlilik doyumu ilişkisini değerlendirmektir. Bu ilişkiyi değerlendirirken de çiftler arasındaki talepetme/geri çekilme iletişim stilinin, duygu düzenleme ve evlilik doyumu arasında aracı değişken rolü incelenmektedir. Bu doğrultuda duygu düzenleme için anket verisi, talep etme geri çekilme iletişim stili için gözlem verisi analiz edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, duygu düzenlemede güçlük ile evlilik doyumu arasında negatif bir ilişki vardır. İki eşin de duygu düzenlemedeki güçlüğü kendi evlilik doyumları ile negatif yönde ilişkilidir. Dahası kadının duygu düzenlemedeki güçlüğü, erkeğin evlilik doyumu ile negatif yönde ilişkilidir. Talep etme/geri çekilme ilişkisinde sadece kadınınseçtiği konuda eşler birbirinden farklılaşmıştır, kadında talep etme erkekte ise geri çekilme iletişimi görülmüştür. Dahası erkekteki duygu düzenleme güçlüğü ile kadınıntalep etme iletişimi pozitif yönde ilişkilidir. Ancak talep/kaçınma iletişiminin duygu düzenleme ile evlilik doyumu arasında bir aracı değişken olduğu bulunmamıştır.
Lise öğrencilerinde kendine zarar verme davranışının işlevlerinin bazı değişkenler ile ilişkisinin incelenmesi

Bu çalışmada lise öğrencilerinde kendine zarar verme davranışının işlevlerinin benlik saygısı, algılanan sosyal destek ve olumlu olumsuz duygular ile yordanma düzeyi incelenmiştir. Araştırma ilişkisel tarama modeline dayalı bir araştırmadır. Araştırmanın örneklemini İzmir ili merkez ilçelerinde yer alan Ortaöğretim, Din Öğretimi, Mesleki Teknik Eğitim ve Özel Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlı liselerde öğrenim gören 9, 10, 11, ve 12. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Her bir lise türünde her sınıf düzeyinden 1 şube seçilmiş, uygulamaya gönüllü olarak katılmayı kabul eden 2375 öğrenciye uygulama yapılmış ve örneklem grubu kendine zarar verme davranışı olan toplam 1169 öğrenciden oluşmuştur. Araştırmanın verileri Kendine Zarar Verme Davranışı Değerlendirme Envanteri, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, Olumlu ve Olumsuz Yaşantı Ölçeği ve araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu uygulanarak elde edilmiştir. Araştırmanın verileri aşamalı çoklu regresyon analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Verilerin analizinde aşamalı çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre örneklemin seçildiği grupta öğrencilerin %57'sinin kendine zarar verme davranışı gösterdiği, sorgulanan on iki kendine zarar verme yönteminden en az birini kullandığı bulunmuştur. Sorgulanan on iki kendine zarar verme yöntemi arasında öğrencilerin en sık 'yaranın iyileşmesine engel olma' ve ' kendini sert bir yere çarpma veya kendine vurma' yöntemini kullandıkları görülmüştür. En az görülen kendine zarar verme davranışları ise Tehlikeli/zararlı madde içme/yutma ve Yakma olarak saptanmıştır. Kendine zarar verme davranışı olan kız ve erkek öğrenciler arasında kendine zarar verme davranışının görülme oranlarının kız öğrenciler için %4.6 - %40 arasında, erkek öğrenciler için %5.2 - %30. 8 arasında değiştiği, kız öğrencilerin kendine zarar verme oranının erkek öğrencilere göre daha fazla olduğu bulunmuştur. Kendine zarar verme davranışının sıklığının okul türlerinde farklılaşmadığı, ayrıca kendini orta sosyoekonomik düzey olarak değerlendiren öğrencilerde ve kendilerini orta düzey başarılı olarak gören öğrencilerde kendine zarar verme davranışının frekansının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Otonom işlevleri; olumsuz duygular, benlik Saygısı, aile destek ve diğer destek yordamıştır. Sosyal işlevleri ise aile destek, benlik saygısı, diğer destek ve olumsuz duygular yordamıştır. Arkadaş desteğin hem otonom hem de sosyal işlevler için yordayıcı olmadığı saptanmıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda araştırmacılara ve uygulayıcılara öneriler sunulmuştur.
Psikosomatik bozukluklar ve öz-denetim arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, psikosomatik bozukluklarla kişinin öz-denetim seviyesi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Kişilerin öncelikle psikosomatik hastalığı olup olmadığı yapılan testlerle belirlenmiş ve sonrasında öz-denetim seviyeleri ölçülmüştür. Bilindiği gibi psikosomatik hastalıkların oluşmasında pek çok faktör etkilidir. Bunlar çevresel, aile yapısı, kişilik özelliği vb. gibi etkenler olabilmektedir. Bu bağlamda kişinin öz-denetim seviyesinin psikosomatik hastalıklarla ilişkili olup olmadığı araştırma konusu olmuştur. Yapılan çalışmada psikosomatik bozukluklar genel başlık olarak ele alınmış olup; bunun sebebi ileride yapılacak olan çalışmalara temel oluşturacak verilere ulaşmaktır. Çalışmamız sonucunda elde edilecek verilerin ışığında bu alanda daha spesifik konularda farklı çalışmalar yapılabileceği düşünülmektedir. Araştırmaya Özel Emine Örnek Eğitim Kurumlarında çalışan 25-55 yaşları arasındaki 220 kişi katılmıştır. Bu katılımcıların 166'sı kadın, 57'si erkektir. Kişilerin sosyodemografik özelliklerini belirlemek için 'Demografik Bilgi Formu' kullanılmıştır. Çalışmaya katılan personelin öncelikle psikosomatik hastalığı olup olmadığı yapılmış olan testlerle belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla bireyin duygu ve heyecanlarını ne ölçüde tanıdığını ölçen 'Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20)' ve kişinin normal bedensel duyumlarını abartmasını ölçen 'Bedensel Duyumları Abartma Ölçeği ' uygulanmıştır. Bu testlerin sonucunda yapılan 'Öz-Denetim Ölçeği ' testi ile de kişinin öz-denetim seviyesinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Testler sonucunda elde edilen verilerin analizleri için kullanılmış olan program SPSS 20 .0'dir. Verilerin frekans yüzde dağılımları incelenmiş olup, testler arasındaki ilişkiler çapraz tablolar ile birleştirilerek Spearman Korelasyon ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda Toronto Alekstimi Ölçeği ile Bedensel Duyumları Abartma Ölçeği arasında anlamlı bir ilişki çıkarken, Öz-Denetim arasında ilişki çıkmamıştır. Öz-denetim ile bedensel duyumları abartma ölçeği arasında ise istatistiki açıdan anlamlı bir ilişki bulunmamıştır.
Emotion processes in schizophrenia: In relation with symptomatology and duration of illness

Bu çalışmanın amacı şizofreni hastalarının duygu süreçleriyle; algılama, hissetme, ifade etme, hastalığın pozitif ve negatif semptomları, ve hastalık süresi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmaya, Ankara Onkoloji Hastanesi Psikiyatri Kliniğinde tedavi görmüş olan 46 şizofreni hastası katılmıştır. Hastaların 23'ü on yıldan daha uzun süredir şizofreni tanısı almış olup kronik hasta olarak değerlendirilmektedir. Diğer 23 hastanın tanı süresi ise 1 ile 10 yıl arasındadır. Aynı zamanda, eğitim düzeyleri klinik gruptan farklı olmayan 23 sağlıklı katılımcı araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada, katılımcıların duygu deneyimlemelerini sağlamak amacıyla hazırlanmış dört sahne içeren bir kısa film kullanılmıştır. Katılımcıların duygu algılama ve hissetme süreçlerine ilişkin bilgi hastaların kendi ifadeleri dikkate alınarak kodlanmıştır. Duygu ifade becerileri ise, bu çalışma kapsamında duygu ifade kodlama için eğitilmiş üç psikolog tarafından değerlendirilmiştir. Şizofreni hastalarında semptom tespiti için Pozitif ve Negatif Belirtiler Ölçeği ve Calgary Deprsyon ölçeği kullanılmıştır. Kontrol grubunun herhangi bir psikopatolojik sorun yaşamadığının tespiti için ise Kısa Semptom Envanteri uygulanmış olup; herhangi bir alt testten kesme puanı üstü alan katılımcılar çalışma dışı tutuluştur. MANOVA sonuçları 10 yıldan daha uzun süredir şizofreni hastası olan grubun duygu algılamada, akut hastalardan ve kontrol grubundan daha fazla hata yaptığını ortaya çıkarmıştır. Aynı zamanda, şizofreninin pozitif semptomları ile duygu algılama süreçlerindeki hatalar arasında korelasyon bulunmuştur. Bu sonuç, halüsinasyon ve delüzyon gibi pozitif semptomların hastaların algılarında değişiklikleğe yol açtığı, bu sebeple duygu algılama süreçlerinin de bozulduğu şeklinde yorumlanmıştır. Tüm sonuçlar var olan literatür eşliğinde değerlendirilmiştir. Son olarak, duygu işlem süreçlerindeki bozulmaların daha iyi anlaşılması için, ileride yapılabilecek araştırmaların, nörolojik ve biyolojik tanı yöntemlerini kullanmalarının gerekliliği vurgulanmıştır.
Çalışan ve çalışmayan annelerin başa çıkma tutumları ve çocuk yetiştirme tutumları arasındaki farklılıkların incelenmesi

Bu çalışmanın amacı çalışan ve çalışmayan annelerin çocuk yetiştirme tutumları ve başa çıkma tutumları arasındaki farklılıkları araştırmaktır. Çalışma örneklemi 297 çalışmayan ve 790 çalışan anneden oluşmaktadır. Annelerin çocuk yetiştirme becerileri, annelerin doldurduğu PARI ile baş etme becerileri COPE ile değerlendirildi. Çalışmayan annelerin, çalışan annelerden daha fazla aşırı annelik tutumu vardı. Çalışan anneler ile çalışmayan anneler arasında problem odaklı başa çıkma tutumları açısından bir farklılık yoktu. Çalışan annelerin, çalışmayanlara göre, daha fazla aktif baş etme ve plan yapma tutumu vardı. Tersine, çalışan annelere göre, çalışmayan annelerin geri durma tutumu daha fazlaydı. Çalışmayan annelerin, çalışanlara göre, daha fazla duygu odaklı başa çıkma tutumunu kullandığı gözlendi. Çalışmayan anneler daha fazla dini baş etme stratejisini kullanırken, çalışan anneler şaka stratejisini kullandı. Çalışmayan annelerin, çalışan annelere göre, daha fazla disfonksiyonel baş etme tutumu vardı. Özellikle davranışsal boş verme ve inkar stratejileri çalışmayan annelerde, çalışanlara göre daha fazlaydı. Bu çalışmanın sonuçları, annelerin çalışıp çalışmama durumlarının, çocuk yetiştirme tutumlarına ve başa çıkma tutumlarına etkisi olduğunu düşündürmektedir. Annenin çalışma durumunun genel olarak başa çıkma becerilerine ve çocuk yetiştirme tutumlarına olumlu etkisinin olduğu ileri sürülebilinir.
The relationship of expressed emotion and psychosocial variables with the quality of life of haemodialysis patients : An analysis within the conservation of resources model

Bu çalışmada hemodiyaliz hastalarının yaşam kalitesi ve psikolojik iyilik halleri ile, dışa vuran duygu durumunun iki faktörü ve diğer psikososyal değişkenler arasındaki ilişki, Kaynakların Korunumu Modeli çerçevesinde araştırıldı. Kaynak olaraksınıflandırılan, demografik değişkenler ve hastaların hemodiyalizle ilgili bilgileriaraştırmaya dahil edildi. Çalışmaya 106 gönüllü diyaliz hastası katılmıştır. Ana çalışmadan önce, Semptom Sıkıntı Ölçeğinin, Başetme Özyeterlilik Ölçeğinin ve Algılanan Dışavuran Duygudurum Ölçeğinin psikometrik özelliklerini değerlendirmek amacıyla, 53 hastanın katıldığı, bir pilot çalışma gerçekleştirilmiştir. Pilot çalışmanın sonucu, ölçeklerin geçerlilik ve güvenilirliklerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu desteklemiştir. Ana çalışmaya, kaynak olarak kabul edilen, iyimserlik, benlik saygısı, ve algılanan sosyal desteğinölçümleri de eklenmiştir. Araştırmanın temel hipotezlerini test etmek için regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular, psikolojik iyilik durumunu, yaş, benlik saygısı, dışa vuran duygu durumunun eleştirici/düşmanca tutum faktörü ve başetme özyeterliliği değişkenlerinin; yaşam kalitesi ölçeğinin fiziksel sağlık bileşeni ise, yaş, eğitim, ikinci bir kronik hastalığın varlığı, ve baş etme özyeterliliği değişkenlerininyordadığını göstermiştir. Ayrıca, yaşam kalitesinin ruhsal sağlık bileşenini, ikinci bir kronik hastalığın varlığı, ve baş etme özyeterliliği değişkenleri; yaşam kalitesi ölçeğinin ortalamasını ise, yaş, ikinci bir kronik hastalığın varlığı, benlik saygısı, ve başetme özyeterliliği değişkenleri yordamıştır. Yaş, eğitim, ikinci bir kronik hastalığın varlığı, eleştirici/düşmanca tutum değişkenleri sonuç değişkenleri ile negatif yönde ilişki gösterirken, benlik saygısı ve baş etme özyeterliliği değişkenlerisonuç değişkenleri ile pozitif yönde ilişki göstermiştir. Başetme özyeterliliğideğişkeninin kaynaklar ve yaşam kalitesi ve psikolojik iyilik hali değişkenleri arasındaki ilişkideki aracılık rolü de araştırılmıştır. Başetme özyeterliliğideğişkeninin aracılık etkisi iki değişken için bulunmuştur. İlk olarak, hemodiyaliz tedavisi süresinin, psikolojik iyilik hali üzerine etkisine, baş etme özyeterliliğiaracılık etmiştir. İkinci olarak, baş etme özyeterliliği, ailenin gelirinin etkisini, yaşam kalitesi ölçeğinin ortalaması değişkeni üzerine taşımıştır. Araştırmanın bulguları literatür ışığında tartışıldıktan sonra, araştırmanın sınırlılıkları ve implikasyonları ve gelecekteki çalışmalar için önerilere yer verilmiştir.
The Effects of day care experience on childrens social competence and academic achievement: A langitudal study

oz OKUL ÖNESİ EĞİTİMİN ÇOCUĞUN SOSYAL YETERLİĞİNE VE AKADEMİK BAŞARISINA OLAN ETKİSİ: UZUNLAMASINA BİR ÇALIŞMA Micozkadıoğlu, İrem İkbal Yüksek Lisans, Psikoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Sibel Kazak Berument Eylül 2000, 213 sayfa Bu çalışmada hem kreş deneyimi hem de kreşteki kalite ölçüm değişkenlerinin çocukların sosyal yeterlik ve akademik başarısına olan etkisi incelenmektedir. Araştırma üç aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada, kalite değişkenlerinin çocuğun sosyal yeterliğine etkisini incelemek için kreşe devam eden 6 yaşında 101 çocuk kreş öğretmenleri ve arkadaşları tarafından değerlendirilmiştir, ikinci aşamada, aynı çocuklar ilkokul birinci sınıfın ilk döneminin sonuna kadar izlenmiş ve bu dönemdeki sosyal yeterlik ve akademik başarılan öğretmenleri değerlendirilimiştir. Üçüncü aşamada, bu örneklem kreşe hiç gitmemiş 86 kişilik başka bir örneklemle karşılaştınlmıştır. Çalışmanın üç ana hipotezini test etmek için hierarşik regresyon ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. İlk olarak, ailenin eğitim durumunu ve çocukların kreşe devam etme sürelerini kontrol ettikten sonra, kreşteki grup büyüklüğü, müfredat programının uygunluğu ve kreşe devam süresi kreşteki çocukların sosyal yeterliğini iyi alC ITfeSMĞCECTİM KURüLGfölçüde yordamıştır. Ayrıca kreşteki müfredat programının uygunluğu, çocuk başına düşen alan miktarı ve öğretmenlerin eğitim düzeyleri kreşe giden ilkokul çocuklarının akademik basanlarını da iyi ölçüde yordamıştır,. fakat ders notlan açısından, sadece annenin eğitim düzeyinin yordayıcı bir etkisi bulunmuştur, ikinci olarak ailenin eğitim durumunu ve çocukların bakım geçmişşini kontrol ettikten sonra, hem ailenin eğitim seviyesi hem de 0-3 yaş arası dönemde kreşten ziyade ev deneyiminin, çocukların ilkokuldaki sosyal yeterlik ve akademik basanlarını iyi ölçüde yordadığı saptanmıştır. Son olarak, sadece çocukların negatif etkileşimleri açısından kreş ve ilkokul dönemi arasında anlamlı bir süreklilik bulunmuştur. Çalışma limitasyonlan ve gelecekle ilgili beklentiler açısından tartışılmıştır.
Ankara Hastanesi nöroloji kliniğine başvuran psikojenik ve fizyolojik başağrılı hastalarda sürekli kaygı düzeyi ile psikolojik arazlar

Bu araştırma, psikojenik ve fizyolojik başağrı- sından şikayet eden hastalarda sürekli kaygı düzeyi ile psikolojik arazları belirlemek ve kaygı ile psikolojik a- razlar yönünden aralarında manidar bir fark olup olmadığını incelemek amacıyla yapılmıştır. Ayrıca, bu farkın cinsiyet faktöründen ne derece etkilenip etkilenmediği saptanmaya çalışılmıştır. Araştırma, Temmuz 1986 ve Şubat 1987 tarihleri arasında Ankara Hastahanesi Nöroloji Polikliniği'ne başağ- rısından şikayetle gelen hastalar ile Kulak, Burun-Boğaz polikliniğine sinüzit tedavisi için başvuran hastalar üzerinde yapılmıştır. Denekler, 20-40 yaşlarında, en az ilkokul eğitimi görmüş, fert başına düşen aylık geliri en fazla 40.000 TL tutarında olan kadın ve erkek hastalar arasından seçilmiştir. Gerilim başağrılı hastalar, psikojenik başağrılı grup, sinüzit başağrılı hastalar ise fizyolojik başağrılı grup olarak alınmışlardır. Toplam denek sayısı, her iki grupta 40'ar kişi olmak üzere 80 kişiden oluşmaktadır. Bu çalışma, survey türü bir araştırmadır. Araştırmanın değişkinleri, psikojenik ve fizyolojik başağrıları 146 ile sürekli kaygı ve psikolojik araz düzeyidir. Verilerin toplanabilmesi için deneklere Kendini Değerlendirme Envanteri ve Ruhsal Belirti Tarama Listesi uygulanmıştır. Bu envanterlerden elde edilen puanların psikojenik ve fizyolojik başağrılı hasta gruplarına ve cinsiyet faktörüne göre farklı olup olmadığı t testi ile kontrol edilmiştir. İstitistiksel işlemler sonucunda, psikojenik baş ağrılı hastalarda, sürekli kaygı ve psikolojik araz düzeyleri, fizyolojik başağrılı hastalardakinden manidar olarak daha bulunmuştur. Böylece, psikojenik başağrılı hastaların tedavisinde, psikolojik danışma ve psikoterapi hizmetlerinin ku- rumlaştırılması ve yaygınlaştırılmasının gerekli olduğu sonucuna varılmış ve bu yargıya dayalı olarak yapılmasında fayda görülen çeşitli öneriler verilmiştir.
Predictors of maternal prenatal attachment and pregnancy adaptation in women conceived via assisted reproductive techniques: A mixed method study

Bu doktora tezinin amacı, yardımcı üreme teknikleriyle oluşan gebeliklerde anne adaylarının psikolojik durumu hakkında bilgi sahibi olmaktır. Bu amaçla, üç çalışmadan oluşan karma yöntemli bir araştırma yürütülmüştür. İlk çalışmada, Ebeveynlik Motivasyonu Ölçeğinin Türkçeye uyarlama çalışması 457 anne adayıyla gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, ölçeğin güvenilir ve geçerli olduğunu; yardımcı üreme teknikleriyle gebe kalan kadınların toplam motivasyon düzeyleri ile kimlik ve sosyal baskı alt boyutları bakımından daha yüksek motivasyona sahip olduğunu göstermiştir. İkinci çalışmada, yardımcı üreme teknikleriyle gebe kalmış 185 anne adayının gebelik dönemi adaptasyonları ile gebelik dönemi bağlanma düzeylerini etkileyen psiko-sosyal etkenleri incelemek için bir dizi moderasyon analizi yapılmıştır. Sonuçlar, ilk olarak, gebelik stresi ve gebelik adaptasyonu arasındaki olumsuz ilişki üzerinde arkadaşlar tarafından algılanan sosyal desteğin tampon görevi görürken, kaygılı bağlanma stilinin ilişkiyi kuvvetlendirici etkisi olduğu göstermiştir. İkinci olarak, ebeveynlik motivasyonu ile gebelik stresinin yüksek olduğu durumlarda anne adaylarının gebelik bağlanmalarının 'aşırı korumacı' olduğu görülmüştür. Üçüncü olarak, ebeveynlik motivasyonu ile gebelik adaptasyonu arasındaki ilişkinin gebelik stresi tarafından olumsuz yönde; 'özel' bir insandan algılanan sosyal destek tarafından ise olumlu yönde biçimlendiği bulunmuştur. Son çalışmada, edilen bilgilere kapsamlı bir bakış açısı kazandırmak amacıyla, odak grup görüşmeleri yapılmış ve bu kadınların infertilite sürecinden itibaren yaşadıkları deneyimlerin anlaşılması hedeflenmiştir. Tematik analiz bulguları, üç ana üst anlam temasının oluştuğunu göstermiştir. Bunlar, (1) infertilite ve tedavi sürecine dair 'boş teneke' gibi hissetmek teması, (2) gebelik sürecine dair'ya kaybedersem? teması, (3) annelik kurgularına dair ise 'hayal kırıklığı ve umut' teması olarak adlandırılmıştır. Tezin tüm bulguları alanyazındaki kaynaklar ışığında incelenmiş; çalışmanın kuvvetli yönleri, sınırlılıkları ve klinik çıkarımları ele alınmıştır.