Türkiye ve Azerbaycan toplumlarında aile tutumunun bireyin kendi kişilikleriyle ilgili ara inançlarını nasıl etkilediğinin incelenmesi

Amaç: Mevcut çalışma, Türk ve Azerbaycan toplumlarında aile işlevlerinin, aile tutumlarının bireyin ara inançlarını nasıl etkilediğini incelemektir. Elde edilen bulgulara dayanarak bu toplumlardaki kişilerin aile yapılarının bu kişilerin kendi kişilikleriyle ilgili ara inançları üzerinde ne gibi bir etkisi olduğunu ve kültürler arası var olan farklı ve benzer tarafları açığa çıkarmayı amaçlamaktadır. Aile yapısı ve kültürün insanın kişiliğine etkisi gözle görülecek boyuttadır. Ancak literatürde bu konuda çok az çalışma bulunmaktadır. Bu çalışma ile literatüre yardımcı olunmasına yönelik veriler elde edilmeye çalışılmıştır. Yöntem: Çalışma, 100 Türk ve 100 Azeri olmakla sağlıklı, hiçbir mental bozukluğu olmayan, 20-55 yaş aralığında toplam 200 bireyden oluşmaktadır. Örnekleme, araştırmacı tarafından demografik formun yanı sıra Aile Değerlendirme Ölçeği ve Kişilik İnanç Ölçeği uygulanmıştır. Bulgular: İlk önce Kişilik İnanç Ölçeği Azeri ve Türk toplumunda demografik değişkenlere göre değerlendirilmiş, bu ölçeğe göre her iki toplumda anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Azeri toplumunda cinsiyet, öğrenim düzeyi ve aile türü değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunmuş, ama yaş ve medeni durum değişkenine göre hiçbir anlamlı farklılık bulunmamıştır. Türk toplumunda da cinsiyet, öğrenim düzeyi ve aile türü değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunmuş, lakin yaş ve medeni durum değişkenine göre hiçbir anlamlı farklılık bulunmamıştır. Azeri erkerleri ve kadınları, Türk erkekleri ve kadınları ile Kişilik İnanç Ölçeğine göre karşılaştırılmış ve erkekler arasında hiçbir anlamlı farklılık bulunmazken, kadınlar arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. İkinci olarak Aile Değerlendirme Ölçeğinin sonuçları her iki ülke arasında karşılaştırılmış ve iki toplum arasında hiçbir anlamlı farklılık bulunmamıştır. Demografik değişenlere göre karşılaştırıldığında ise anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Azeri toplumunda cinsiyet, öğrenim düzeyi ve aile türü değişkenine göre anlamlı farklılıklar bulunurken, yaş ve medeni duruma göre hiçbir anlmalı farklılık bulunmamıştır. Türk toplumunda ise cinsiyet ve öğrenim düzeyi göre anlamlı farklılıklar bulunurken, yaş, medeni durum ve aile türüne göre hiçbir anlamlı farklılık bulunmamıştır. Azeri erkerleri ve kadınları, Türk erkekleri ve kadınları ile Aile Değerlendirme Ölçeğine göre karşılaştırılmış ve ne erkekler ne de kadınlar arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Pearson Korelasyon analizinde Kilişik İnanç Ölçeği ve Aile Değerlendirme Ölçeğinin sonuçları değerlendirilmiş ve bu iki ölçeğin alt boyutları arasında hem pozitif hem de negatif yönde korelasyonların olduğu saptanmıştır. Sonuç: Azeri ve Türk toplumunda aile yapısı ile kişilik inancı arasındaki ilişki incelenmiş, ve bu iki değişenin birbirini etkilediği sonucuna varılmıştır. Azeri ve Türk toplumunda kişilik inanç ölçeğini kişinin cinsiyyeti, öğrenim düzeyi ve aile türü etkilemektedir. Her iki toplumda Aile Değerlendirme Ölçeği incelernmiş ve bazı sonuşlara ulaşılmıştır. Azeri toplumunda Aile Değerlendirme Ölçeğini etkileyen demografik faktörler cinsiyet ve aile türüdür. Türk toplumunda ise cinsiyet ve öğrenim düzeyidir.