Spor salonunda spor yapan bireylerde yeme farkındalığı ile ortoreksiya nervoza belirtileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırma, spor salonunda spor yapan bireylerde Yeme Farkındalığı ile Ortoreksiya Nervoza Belirtileri arasındaki ilişkiyi incelemek üzere yürütülmüştür. Yeme farkındalığı kazanan bireylerde otomatik yeme etkisi azalır ve açlık-tokluk sinyallerine göre beslenilir, böylece vücut ağırlık kontrol edilerek sağlıklı yaşam sürdürülebilmektedir. Düzenli fiziksel aktivite, yeterli ve dengeli beslenme insan sağlığı için önemli etkenlerden ikisidir. Spor yapan bireylerde sağlıklı beslenmeye olan ilgi ve dikkat fazladır. Spor yapan kişiler, Ortoreksiya Nervoza riski taşıyan gruplardan biridir. Bu nedenle araştırmanın örneklemi spor salonu olarak seçilmiştir. Araştırmanın örneklemi Adana Bilfen Sports Plaza'da 18 yaş üstü 350 spor salonunda spor yapan ve 60 spor yapmayan kişilerden oluşturulmuştur. Araştırmaya katılan kişilere kişisel bilgi formu, Yeme Farkındalığı Ölçeği- 30 (YFÖ-30) ve ORTO- 15 ölçeği uygulanmıştır. Araştırmaya katılan kişilerde spor yapan katılımcıların Ortoreksiya Nervoza belirtileri ölçeği (ORTO-15) puanı 2 ,38 0,37; spor yapmayan katılımcıların Ortoreksiya Nervoza belirtileri ölçeği (ORTO-15) puanı 2 ,41 0,40'tır. Spor yapan katılımcıların Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30) puanı 3 ,42 0,50; spor yapmayan katılımcıların Yeme Farkındalığı Ölçeği (YFÖ-30) puanı 3,36 0, 43 olarak saptanmıştır. Spor yapan katılımcıların yaşı ile besin seçimi ve yeme tutumu arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=0,22; p<0,05). Spor yapan katılımcıların sağlıklı beslenmeye ilişkin endişeler ile farkındalık (r=-0,24; p<0,05) ve yeme disiplini (r=-0,35; p<0,05) arasında negatif yönlü; sağlıklı beslenmeye ilişkin endişeler ile bilinçli beslenme (r=0,15; p<0,05) arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Spor yapan katılımcıların besin seçimi ve yeme tutumu puanları ile düşünmeden yeme (r=-0,24; p<0,05), duygusal yeme (r=-0,22; p<0,05) puanları arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Spor yapan katılımcıların besin seçimi ve değeri puanları ile düşünmeden yeme (r=0,11; p<0,05) ve enterferans (r=0,13; p<0,05) puanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Besin seçimi ve değeri puanları ile yeme disiplini (r=-0,20; p<0,05), bilinçli beslenme (r=-0,25; p<0,05), yeme farkındalığı (r=-0,12; p<0,05) puanları arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Spor yapan katılımcıların ORTO- 15 ölçeği puanları ile duygusal yeme (r=-0,16; p<0,05), yeme disiplini (r=-0,15; p<0,05) ve bilinçli beslenme (r=-0,31; p<0,05) puanları arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Spor yapmayan katılımcıların yaşı ile düşünmeden yeme davranışları arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir (r=-0,30; p<0,05). Spor yapmayan katılımcıların kilosu ile bilinçli beslenme (r=-0,15; p<0,05) puanları arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Spor yapmayan katılımcıların sağlıklı beslenmeye ilişkin endişeler puanları ile farkındalık (r=0,31; p<0,05) puanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Spor yapmayan katılımcıların besin seçimi ve yeme tutumu puanları ile farkındalık (r=0,25; p<0,05) puanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Spor yapmayan katılımcıların besin seçimi ve değeri puanları ile düşünmeden yeme (r=0,26; p<0,05), farkındalık (r=0,40; p<0,05) ve enterferans (r=0,30; p<0,05) puanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Besin seçimi ve değeri puanları ile yeme kontrolsüzlüğü (r=-0,25; p<0,05) puanları arasında negatif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Spor yapmayan katılımcıların ORTO- 15 ölçeği puanları ile farkındalık (r=0,39; p<0,05) puanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Spor yapma durumunun ORTO- 15 ve alt boyut puanlarını; YFÖ- 30 Ölçeği ve düşünmeden yeme, duygusal yeme, bilinçli beslenme, enterferans alt boyutları puanlarını etkilemediği (p>0,05) tespit edilmiştir. Spor yapmayan bireylerin ORTO- 15 ve YFÖ- 30 ölçeklerine göre Ortoreksiya Nervoza ve Yeme Farkındalığı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (r=0; p>0,05). Sonuç olarak spor yapan bireylerin ORTO- 15 ve YFÖ- 30 sonuçlarının birbirini etkilemediğine ulaşılmıştır.