Üniversite öğrencileri ve üniversiteden mezun olan bireylerin sosyal sermaye düzeylerinin benlik biçimleri ve çeşitli değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırma, toplam 590 kişiden oluşan bir grup üzerinde yürütülmüştür. Grubun %65.3'i kadın (n=385), %34.6'sı (n=205) erkektir. Araştırma grubunda yer alan bireyler, üniversite mezunu veya öğrencisidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Stratejik güven ölçeği, Genelleştirilmiş güven ölçeği, Kurumsal güven ölçeği, Ortak değerler ölçeği Grup aidiyeti ölçeği, Benlik Yapıları ölçeği kullanılmıştır. Kişisel bilgiler ve en çok güvenilen kurum ile ilgili veriler de ayrı bir form ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, regresyon analizi ve t testi ile analiz edilmiştirSosyal sermayenin batının bireyci kültürlerinde geçerli bir olgu olduğu iddiası vardır. Türk toplumunda bu olgunun var olup olmadığını incelemek amacı ile sosyal sermaye alan yazınından hareketle stratejik güven, genelleştirilmiş güven, kurumsal güven, ortak değerler ve grup aidiyeti ölçekleri geliştirilmiştir. Kağıtçıbaşı'na göre Türk toplumunda bireylerin benlik yapıları hem bireyci hem toplulukçu kültürlerin her ikisinden de öğeler taşıyan özerk-ilişkisel benlik biçimindedirler. Türk toplumunda sosyal sermaye olgusunun durumunu belirlemek için Kağıtçıbaşı'nın geliştirdiği ilişkisel benlik, özerk benlik, özerk-ilişkisel benliğin, stratejik güven, genelleştirilmiş güven, kurumsal güven, ortak değerler ve grup aidiyetini yordayıp yordamadığına bakılmıştır. Sosyal sermaye, alan yazınında, üniversite eğitimi ile yakından ilişkili bir kavramdır. Bireyler arasındaki sosyal sermaye oluşumuna üniversite eğitimi doğrudan etkide bulunmaktadır. Bundan dolayı üniversite öğrencileri ve üniversiteden mezun olan 590 kişilik bir çalışma grubu üzerinde benlik biçimlerin okul ve bölüm türünün, en güvenilen kurumun, cinsiyetin, sosyal sermayeyi yordayıp yordamadığı adımsal regresyon analizi ile incelenmiştir. Sonuçta sosyal sermayenin en önemli özelliği olan genelleştirilmiş güven ve kurumsal güvenin çalışma grubu içinde düşük olduğu, stratejik güvenin yüksek olduğu bulunmuştur. Stratejik güveni ortak değerler, grup aidiyeti, ilişkisel benlik biçimi, cinsiyet, genelleştirilmiş güven, yasalara ve siyasi partilere güvenin 0,05 düzeyinde anlamlı bir yordayıcısı olduğu bulunmuştur. Araştırma grubunun genelleştirilmiş güven düzeyinin düşük olduğu bulunmuştur. Genelleştirilmiş güven ile benlik biçimleri arasında bir ilişki bulunamamıştır. Genelleştirilmiş güveni kurumlara güven, stratejik güven, yasalar, halk, meclis, siyasi partilere güvenin yüksekliği, bölüm ve okul türünün anlamlı bir şekilde yordadığı bulunmuştur. Araştırma grubunun kurumsal güven düzeyi düşük bulunmuştur. Kurumlara güveni genelleştirilmiş güven, yasalar, meclis, orduya güvenin yüksekliği, cinsiyet, özerk-ilişkisel benlik biçimi, üye olunan dernek sayısının anlamlı bir şekilde yordadığı bulunmuştur. Araştırma grubunun ortak değerler ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları yüksektir. Ortak değerlerin yordayıcıları arasında yapılan adımsal regresyon analizi sonucuna göre, stratejik güven, grup aidiyeti, yaş, ilişkisel benlik biçimi, üniversiteye güvenin yüksekliği, ortak değerlerin 0,05 düzeyinde anlamlı birer yordayıcısı olduğu görülmektedirAraştırma grubunun grup aidiyeti ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları yüksektir. Grup aidiyeti ile yordayıcıları arasında yapılan faktör analizi sonuçlarına göre; stratejik güven, kurumsal güven, ortak değerler, sivil toplum örgütleri, özerk-ilişkisel benlik biçimi, YÖK, yaş, hükümet ve din görevlilerine güvenin yüksekliğinin grup aidiyetinin 0,05 düzeyinde anlamlı birer yordayıcısı olduğu görülmektedir. Araştırma sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde, sosyal sermayenin Türk toplumunda kısmen ya da farklı bir biçimde var olduğuna işaret etmektedir.