Bilgi verici psikolojik danışma ve didaktik bilgi verme programlarının down sendromlu bebeği olan anne-babaların umutsuzluk, gereksinim ve eş ilişkisi düzeylerine etkisi

Bu araştırmada, bilgi verici psikolojik danışma programının ve didaktik bilgi verme programının Down Sendromlu bebeği olan anne-babaların umutsuzluk, aile gereksinimleri ve eş ilişkisi düzeyleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırmaya, 0-3 yaşları arasında Down Sendromlu bebeği olan 30 anne-baba yani 60 kişi katılmıştır. Bilgi verici psikolojik danışma programına ve didaktik bilgi verme programına, gönüllü olarak katılmak isteyen anne-babalar, kontrol grubuna ise çeşitli nedenlerle sürekli olarak bu sürece katılamayacağını ifade eden anne-babalar alınmıştır. Her grupta 10 bebeğin anne-babası olmak üzere 20'şer kişi bulunmuştur. Araştırmanın uygulama süresi on hafta olarak planlanmış, bu sürenin başında ve sonunda gruplara (2 deney ve 1 kontrol grubu) 'Beck Umutsuzluk ölçeği', 'Aile Gereksinimlerini Belirleme Aracı', 'Birtchnell Eş Değerlendirme Ölçeği' ve araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan 'Aile Bilgi Formu' verilmiştir. Böylece bilgi verici psikolojik danışma programı ile didaktik bilgi verme programının anne-babaların umutsuzluk, gereksinim ve eş ilişkileri üzerindeki etkileri ölçülmeye çalışılmıştır. Araştırma boyunca bilgi verici psikolojik danışma grubuna katılan anne-babalara haftada bir gün iki saat süreyle, Down Sendromlu bireylerin özellikleri, anne-baba eğitimi, yararlanabilecekleri servisler, ilişki kurabilecekleri kişi/kurumlar hakkında detaylı bilgi verilmiş ve duygu, düşünce ve deneyimlerini paylaşabilmeleri sağlanmıştır. Buna karşılık, didaktik bilgi verme programına katılan anne-babalara haftada bir gün bir saat süreyle sadece Down Sendromlu bireylerin özellikleri, anne-baba eğitimi, yararlanabilecekleri servisler ve ilişki kurabilecekleri kişi/kurumlar hakkında detaylı bilgi verilmiştir, iki deney grubuna da her toplantının başında, o hafta konuşulacak olan konunun yazılı özeti dağıtılmıştır. Kontrol grubuna ise öntest ve son test uygulaması dışında herhangi bir işlem yapılmamıştır. Araştırmada elde edilen verilere, 3 x2'lik Split Plot desene uygun olarak iki faktörlü tekrarlanmış ölçümler için ANOVA uygulanmıştır. Gözenekler arası karşılaştırmalar ise Tukey HSD testi ile yapılmıştır. ANOVA uygulaması öncesinde, grupların homojen olup olmadıkları Cochran C testi ile test edilmiştir. Bu analizler sonucunda, gruplar her bir ölçme aracına göre ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, uygulanan bilgi verici psikolojik danışma programı ile didaktik bilgi verme programının, anne-babaların umutsuzluk ve gereksinim düzeylerini azaltmakta, eş ilişkilerini ise olumlu yönde geliştirmekte farklı oranlarda etkili olduğunu ortaya koymuştur. Kontrol grubunda ise söz konusu parametrelerde anlamlı bir değişiklik olmadığı görülmüştür. Ayrıca bulgular toplam puanlar ve alt ölçekler açısından ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Beck Umutsuzluk Ölçeğinin toplam puanları ile ilgili denence desteklenmesine karşın, 'gelecek ile ilgili duygular ve beklentiler', 'motivasyon kaybı' ve 'umut' alt ölçekleri ile ilgili deneceler desteklenmemiştir. Aile Gereksinimlerini Belirleme Aracının toplam puanları ile ilgili denece ve 'bilgi gereksinimi', 'duygusal destek gereksinimi', 'çocuğun durumunu başkalarına açıklama' alt ölçekleri ile ilgili denenceler desteklenmiş, ancak 'genel servisler', 'maddi gereksinimler', 'aile gereksinimleri' alt ölçekleri ile ilgili denenceler desteklenmemiştir. Birtchnell Eş Değerlendirme Ölçeği ise yapısı nedeniyle toplam puanlar açısından incelenememiştir. Bununla birlikte 'bağımlılık', 'kopukluk', 'kontrolcülük' ve 'güvenilebilirlik' ile ilgili denencelerin desteklendiği görülmüştür.