Tek ebeveynli olan ve olmayan ergenlerin atılganlık düzeyleri ile benlik saygılarının incelenmesi: İstanbul ili Sancaktepe örneği

Araştırmanın amacı, tek ebeveynli olan ve olmayan ergenlerin atılganlık düzeyleri ile benlik saygılarının incelemektir. Bu doğrultuda araştırmamız boşanma, ayrılık ve ebeveyn kaybı gibi nedenlerle tek ebeveyni ile yaşamak zorunda kalan öğrenciler ile tam ve bütünlüğünü koruyan ailede yaşayan öğrencilerin, atılganlık düzeylerinin ve benlik saygılarının farklılaşıp farklılaşmadığını, aralarındaki ilişkilerin ne düzeyde olduğunu belirlemeyi ve farklılaşmayı-ilişkileri belirleyen nedenleri bulgulamak hedeflenmiştir. Araştırma, 2012- 2013 Eğitim-Öğretim yılında İstanbul ili Sancaktepe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı 15 farklı ortaokulda 6. 7. ve 8. sınıfta öğrenim gören 435 öğrenci üzerinde yürütülmüştür. Bu öğrencilerin 251'i kız, 184'ü ise erkektir. Öğrencilerin 223'ü tek ebeveynli, 212'si ise ebeveyn birlikteliği devam eden öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmada, öğrencilerin benlik ve benlik saygılarını ölçmek için Piers-Harris (1964)'in Benlik Kavramı Ölçeği, öğrencilerin atılganlık düzeylerini ölçmek için ise Topukçu (1982)'nun Atılganlık Envanteri, demografik özellikler için ise araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Piers-Harris Benlik Kavramı Ölçeği 80 maddeden oluşmakta ve 6 alt boyutu bulunmaktadır. Bu alt boyutlar; Mutluluk-Doyum, Kaygı, Popülarite-Sosyal beğeni- Gözde olma, Davranış ve Uyma-Konformite, Fiziksel görünüm, Zihinsel ve Okul Durumudur. Topukçu (1982)'nun Atılganlık envanteri ise 45 maddeden oluşmakta ve alt boyutları bulunmamaktadır. Araştırmadan elde edilen veriler, SPSS 15.0 programı kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Araştırmada demografik değişkenlerin yüzde ve frekans dağılımları çıkarılmış, verilerin normalliği denetlenerek buna uygun parametrik ve non-parametrik analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırmada non-parametrik analiz tekniklerinden Kruskal Wallis-H testi kullanılmış, farklılığın anlamlı bulunması durumunda ise farklılıkların hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek amacıyla Mann Whitney U testi uygulanmıştır. Yine normal dağılım göstermeyen grupların farklılığını belirlemede de Mann Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırmada parametrik analiz tekniklerinden ise Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmış, farkın anlamlı çıkması durumunda ise farklılıkların hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek için Post-hoc tekniklerinden LSD ve Tamhane's T2 Testi tercih edilmiştir. Yine farklılıkları belirlemek amacıyla parametrik analiz tekniklerinden biri olan Bağımsız Gruplar T Testi kullanılmıştır. Gruplar arasındaki ilişkileri belirlemede ise Pearson Çarpım Momentler Korelasyon analiz tekniği kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları değerlendirildiğinde, Benlik Ölçeği alt boyutları ile Atılganlık Envanteri toplam puanları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla yapılan Pearson Çarpım Moment Korelasyon Analizi sonucunda; Benlik Ölçeği mutluluk ve doyum, kaygı, popülarite, konformite, fiziksel görünüm, zihinsel ve okul durumu alt boyut puanları ile atılganlık envanteri toplam puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca Benlik Ölçeği toplam puanları ile Atılganlık Envanteri toplam puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunmuştur.