Ergenlerde problemli internet kullanımı ile empatik eğilim, beden algısı ve akılcı olmayan inançlar arasındaki ilişkinin incelenmesi

Teknolojide yaşanan hızlı gelişmeler ile beraber internet insan yaşamında vazgeçilmez bir noktaya gelmiştir. Eğitimden eğlenceye, alışverişten iletişime kadar birçok amaca hizmet eden internet, aşırı ve sık kullanıldığında insan yaşamında çeşitli sorunlara sebep olabilmektedir. Özellikle uzun süreli ve bilinçsiz internet kullanımı, bireyin günlük yaşamında iletişim sorunlarına neden olabilmektedir. Ayrıca günlük yaşamlarında iletişim problemi yaşayan bireylerin bu durum ile baş edebilmek adına daha fazla internet kullanımına yönelebileceği düşünülmektedir. İnternetin insan yaşamı üzerindeki bir başka etkisinin ise içerisinde barındığı bedene yönelik belirli ve kusursuz imajların insanların kendi bedenine yönelik düşüncelerini etkileyebilecek olmasıdır. Ayrıca kendi bedenini kabul etmekte zorlanan, beden memnuniyeti düşük bireylerin sosyal ortamlara girmek istemeyerek internet üzerinden sosyalleşme ihtiyacını karşılayabileceği düşünülmektedir. Son olarak internetin insanların olaylara bakış açılarını, inanç ve değer yargılarını etkileyebileceği ve bunun bir sonucu olarak akılcı olmayan inançlar geliştirebileceği düşünülmektedir. Bu araştırma ile problemli internet kullanımı ile empatik eğilim, beden algısı ve akılcı olmayan inançlar arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlanmaktadır. Bu araştırma ergenlerde problemli internet kullanımı ile empatik eğilim, beden algısı ve akılcı olmayan inançlar arasındaki ilişkiyi ele almasından ötürü ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu İstanbul ili Sancaktepe ilçesinde ortaöğretime devam eden 457 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışma grubu 3 ortaöğretim kurumundan uygun örnekleme yoluyla oluşturulmuştur. Çalışma grubuna hızlı ve kolay bir şekilde ulaşılacak olmasından ötürü uygun örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Araştırmada veriler, Kişisel Bilgi Formu, Problemli İnternet Kullanım Ölçeği, Empatik Eğilim Ölçeği, Vücut Algısı Ölçeği ve Akılcı Olmayan İnanç Ölçeği-Ergen Formu ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 22 programında analiz edilmiştir. Araştırma amacı doğrultusunda Bağımsız Grup T Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, LSD testi, Pearson Çarpım Momentler Korelasyon Katsayısı ve Regresyon Analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar bilişsel empati düzeyi ve bireylerin bedenlerine yönelik duyduğu memnuniyetin problemli internet kullanımı üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Elde edilen bu bulguya göre bilişsel empati düzeyi ve beden memnuniyeti azaldıkça problemli internet kullanımı artmaktadır. Araştırmanın başka bir bulgusu ise internet ortamında kendilerini daha rahat ifade eden bireylerin empatik eğilimleri ve beden memnuniyetlerinin azaldığıdır. Ayrıca aşırı internet kullanımının beden algısı üzerinde negatif yönde etkisi olduğu saptanmıştır. Kadınlar erkeklere kıyasla daha fazla internet kullanırken erkekler ise kadınlara göre internette kendilerini daha rahat ifade ettiği bulgulanmıştır. Kadınların bilişsel empati ve duygusal empati düzeyleri erkeklere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmıştır. Erkeklerin beden memnuniyetinin kadınlardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. 18 yaşındaki ergenler bilişsel empati düzeyleri 15, 16, 17 yaş grubundaki ergenlerden anlamlı düzeyde yüksek olduğu sonucu elde edilmiştir. Annesi üniversite veya yüksek lisans mezunu olan ergenlerin empatik eğilim düzeyleri annesi ilkokul, ortaokul ve lise mezunu olan ergenlerden daha düşük olduğu bulgulanmıştır. Araştırmaya katılan ergenlerin akılcı olmayan inanç düzeylerinin cinsiyete göre anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulguya göre kadınların akılcı olmayan inançların erkeklerden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar literatür ile karşılaştırılarak tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.