turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kronik bel ağrısı olan kadın hastaların ruhsal dünyalarının değerlendirilmesi

Bu çalışmanın genel amacı kronik bel ağrısı olan kadın hastaların ruhsal dünyalarının incelenmesidir. Dünyada ve ülkemizde ağrı şikayeti ile ilgili olarak psikodinamik yaklaşım ile yürütülmüş çalışmaların sayıca çok az olması dikkati çekmektedir. Bu çalışma dayandığı teorik temeller, özellikle psikanalitik kavramlar ve kullanılan projektif yöntem açısından Türkiye'de daha önce yapılmamış bir çalışmadır. Çalışmanın yan amacı ise kronik bel ağrısının psikosomatik yönünü klinikte yaygın olarak kullanılan ve objektif bir ölçüm materyali olan Toronto Aleksitimi Skalası- 20 (TAS-20) ile değerlendirerek Rorschach Testi bulgularını desteklemektir. Araştırma grubuna kronik bel ağrısı olan 30 kadın alınmıştır. Kontrol grubu kronik bel ağrısı bulunan kadın hastalar ile yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyi açısından eşit özellikleri karşılayan kronik bel ağrısı bulunmayan 30 kadından oluşmaktadır. Kontrol grubu uygun örnekleme yolu ile elde edilmiştir. Katılımcılara sırası ile Demografik Bilgi ve Bilgilendirilmiş Onam Formu, Beck Depresyon Envanteri, Toronto Aleksitimi Skalası- 20 (TAS-20) ve Rorschach Testi uygulanmıştır. Çalışmamızın verileri değerlendirildiğinde kronik bel ağrısı bulunan ve bulunmayan kadınlar arasında Rorschach Testi yanıt kategorilerinden araştırma grubundaki katılımcıların daha fazla F yanıtı, Anatomi yanıtı, F yanıt yüzdesi, şok ve red tepkileri, şok ve red tepkilerinin 7. ve 9. kartlarda yoğunlaşması hipotezlerinin doğrulandığı görülmüştür. İki grup arasında C ' , Bl, E, K ve C yanıt kategorilerinde ise anlamlı farklılık ortaya çıkmamıştır. İki grup arasında TAS- 20 toplam puanı ve bu skalanın alt ölçeği olan Faktör 1 puanı açısından anlamlı farklılık bulunurken; diğer alt ölçekler olan Faktör 2 ve Faktör 3 puanları arasında gruplar arasında farklılaşma olmamıştır.
Kendini sabotaj ve başarı yönelimlerinin öz-anlayış açısından incelenmesi

Bu araştırmada üniversite öğrencilerinin kendini sabotaj düzeyleri ve başarı yönelimleri ile öz-anlayış düzeyleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 2018- 2019 eğitim öğretim yılında Konya'da öğrenim gören üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma grubu 411 kız 108 erkek olmak üzere toplam 519 kişiden oluşmaktadır. Araştırmada 'Kişisel Bilgi Formu', uyarlaması Deniz, Kesici ve Sümer (2008) tarafından yapılan 'Öz-Anlayış Ölçeği', Akın (2012) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 'Kendini Sabotaj Ölçeği' ve Akın (2006) tarafından geliştirilen 'Başarı Yönelimleri Ölçeği' veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama araçlarından elde edilen veriler SPSS 20.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada öz-anlayış, başarı yönelimleri ve kendini sabotaj arasındaki ilişki düzeyini belirlemek amacıyla Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Tekniği uygulanmıştır. Araştırmada öz-anlayış ve başarı yönelimlerinin kendini sabotaja ilişkin varyansı ne kadar yordadığını ortaya koymak için çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar incelendiğinde üniversite öğrencilerinin öz-anlayış puanlarının artmasıyla başarı yönelimleri ölçeğinin alt boyutlarından öğrenme-yaklaşma değişkeni puanları artmakta, kendini sabotaj ve başarı yönelimleri ölçeğinin diğer alt boyutları olan öğrenme-kaçınma, performans-yaklaşma ve performans-kaçınma puanları düşmektedir. Elde edilen bulgulara göre üniversite öğrencilerinin kendini sabotaj puanlarının artmasıyla öğrenme-yaklaşma değişkeni puanları azalmakta, öğrenme-kaçınma, performans-yaklaşma ve performans-kaçınma puanları düşmektedir. Öz-anlayış; kendini sabotaj, öğrenme-yaklaşma, öğrenme-kaçınma, performans-yaklaşma ve performans-kaçınmanın önemli bir yordayıcısı olarak bulunmuştur. Anahtar kavramlar: Kendini Sabotaj, Başarı Yönelimleri, Öz-Anlayış.
Çocukluk dönemi bağlanma stilleriyle yetişkinlik dönemi iletişim becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bireyin hayata başladığı andan itibaren kurduğu etkileşimler yaşamı boyunca nasıl bir birey olacağında etkin rol oynar. Bebeğin ihtiyacı olduğu anda özellikle anne veya bakım veren ebeveyni tarafından nasıl tepki ile karşılandığı oldukça önemlidir. Çünkü bu etkileşim hayatı algılama biçiminde önemli rol oynar. Bu araştırmada 'Çocukluk Dönemi Bağlanma Stillerinin Yetişkin İletişimine Etkisi'' incelenmiştir. Cinsiyet, medeni durum, anne ve babanın eğitim düzeyi ile iletişim uyum düzeyi arasındaki ilişki detaylarıyla ele alınmıştır. Bağlanma stillerinin iletişim şekline etkisine bakılmıştır. Araştırmada bağlanma stilleri ile ilgili veriler Brennan ve arkadaşları tarafından 1998 yılında geliştirilen'Yakın İlişkilerde Yaşantılar Ölçeği'' kullanılarak toplanmıştır. Bireyler arası iletişim şeklini saptamak için ise Ersanlı ve Balcı'nın 1998 yılında geliştirdiği'İletişim Becerileri Envanteri'' kullanılmıştır. Araştırmaya 22-45 yaş arasında 213 kadın, 111 erkek olmak üzere toplam 324 lisans mezunu birey katılmıştır. Bu araştırma sonucunda, bağlanma stili ile iletişim şekli arasında bir ilişki olduğu ortaya konmuştur. Çocukluk döneminde oluşan bağlanma stillerinin, bireylerin yetişkinlik dönemlerinde kurduğu ilişkilerde de önemli rolü olduğunu gösteren birçok çalışma bulunmaktadır. Bağlanma kuramına bakıldığında, bağlanma ilişkilerinde ebeveynlere ya da bakım verenlere karşılık hissedilen özellikle güvenlik duygusunun, çocuğun etrafını keşfetmesi ya da yaşam deneyimleri sırasında ortaya çıkabilecek belirsizlik, tehdit gibi durumlardan kendisini koruyarak yatıştırabileceği güvenlik üssü görevi gördüğü görülmektedir. Bu açıdan bakıldığında bağlanma stillerinin bireyin kendisine has birçok olguyu etkilediği ortaya konulmuştur. Yetişkinlerin bağlanma stilleri ile iletişim becerileri arasındaki ilişkiye baktığımızda, kaygılı bağlanma ve kaçınmacı bağlanma ile zihinsel beceriler arasında negatif yönlü bir ilişki varken, güvenli bağlanma ile zihinsel beceriler arasında ise pozitif yönlü bir ilişkinin olduğu görülmektedir. Araştırmaya göre çocukluk dönemi güvensiz bağlanma stilleri ve problem çözme becerilerindeki zayıflık kişinin özel, sosyal ve iş yaşamında problemlere yol açmaktadır. Çocukluk dönemi bağlanma stili ile temelde ilişkili olan yetişkinlik dönemi ilişkilerdeki davranışlar üzerinden iletişim şeklinin açıklanması bu araştırmanın en önemli çıktılarındandır. Çocukluk dönemi bağlanma stili, yetişkinlik döneminde oluşacak özel-iş hayatındaki tutumları, yakın ilişkileri ve kendilik algısı ile ilgili birçok veriye ulaşılmayı sağlayabilmektedir.
Yatırım modeline dayalı evlilik öncesi ilişki sürdürme becerileri psiko-eğitim grubunun ilişki istikrarına etkisinin incelenmesi

Bu araştırmada yatırım modeline dayalı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen ilişki sürdürme becerileri psiko-eğitim programının romantik ilişkisi olan üniversite öğrencilerinin ilişki istikrarlarına olan etkisi incelenmiştir. Araştırma 2015- 2016 öğretim yılında Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi'nde öğrenimini sürdüren ve çalışmaya katılmaya gönüllü olarak başvuran üniversite öğrencileri ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada öntest-sontest-izleme kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, programa dahil edilen 18 kişi deney grubunda ve 18 kişi de kontrol grubunda olmak üzere toplam 36 kişilik öğrenci grubu oluşturmaktadır. Araştırmada deney grubuna dahil olan öğrencilere Yatırım Modeli'ne (Rusbult,1980) dayalı olarak tanımlanmış ilişki sürdürme mekanizmalarını (Rusbult, Drigotas ve Verette, 1994) temel alan sekiz oturumluk bir psiko-eğitim programı uygulanırken kontrol grubu herhangi bir uygulamaya dahil edilmemiştir. Deney grubuna uygulanan programda üçü davranışsal ve üçü bilişsel olarak tanımlanmış toplam altı ilişki sürdürme mekanizması, her biri bir oturumun konusu olmak üzere aktarılmış ve uygulamaya yönelik örnek ve egzersizlere zenginleştirilmiştir. Uygulanan programın etkililiğini araştırmak amacıyla İlişki İstikrarı Ölçeği (Rusbult, Martz ve Agnew, 1998), Çift Uyum Ölçeği (Spainer, 1976) ve Çok boyutlu İlişki Ölçeği Ölçeği (Snell, Schicke ve Arbeiter, 2002) kullanılmış ve bu ölçümler program öncesinde, program sonrasında ve program bitimden üç ay sonra deney ve kontrol grubuna uygulanmıştır. Araştırmanın nitel ölçümleri ise katılımcıların her oturum sonrasında oturumdaki kazanımlarını değerlendirdikleri Oturum Sonu Süreç Değerlendirme Formu (Kivlighan ve Goldfine, 1991) ve program bitiminde genel değerlendirme yaptıkları Grup Sürecinin Genel Değerlendirilmesi Formu (DeLucia-Waack, 2006) kullanılarak elde edilmiştir. Elde edilen bulgular, ilişki sürdürme becerileri psiko-eğitim programının katılımcıların ilişki doyumu düzeylerinin, ilişkiye yaptıkları yatırım düzeylerinin ve genel ilişki istikrarının artmasında; bununla birlikte çift uyumunun, ilişkideki kendi tutumlarının önemini vurgulayan içsel kontrol algısının yükselmesinde ve ilişkide dış faktörlerin etkisini vurgulayan dışsal kontrol algısının azalmasında etkili olduğunu ortaya koymuştur. Üç aylık izleme ölçümleri ise bu etkilerin sürdüğünü, ek olarak katılımcıların cazip alternatiflerle ilgili algılarının da değiştiğini ve mevcut ilişkisi dışındaki seçenekleri daha olumsuz algılamaya başladıklarını göstermiştir. Bu bulgular, evlilik öncesindeki üniversite öğrencilerinin ilişki sürdürme becerileri psiko-eğitim programından ilişki istikrarı ve çiftçiyi oluşunun iyileştirilmesi ve ilişkide sorumluluk algısı kazanması bakımından etkili olduğunu ortaya koyar niteliktedir.
Logoterapi yönelimli grupla psikolojik danışmanın sosyal fobi üzerindeki etkisi

Bu çalışmanın temel amacı Logoterapi yönelimli grupla psikolojik danışma uygulamasının Sosyal Anksiyete'yi azaltmadaki etkisini test etmektir. Araştırma bağımsız değişken ile bağımlı değişken arasındaki neden-sonuç ilişkisini belirlemeye yönelik olduğundan deneysel yöntemle gerçekleştirilmiştir. Araştırma Öntest-Sontest Kontrol Gruplu Desen ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma Sosyal Anksiyete düzeyi yüksek olan 16 üniversite öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Anksiyete düzeyi yüksek olan 16 gönüllü öğrenci, her grupta 8'er kişi olmak şartıyla iki gruba bölünmüştür. Bu gruplardan hangisinin deney hangisinin kontrol grubu olacağına karar vermeden önce, her iki gruptaki denekler Sosyal anksiyete düzeyi, cinsiyet, sosyo-ekonomik düzey, yerleşim birimi, başarı düzeyi, daha önce psikolojik yardım alıp almama durumu ve gönüllü olma faktörleri açısından benzer hale getirilmiştir. Bu işlemden sonra hangi grubun deney, hangi grubun kontrol olacağına tesadüfi olarak karar verilmiştir. Araştırmaya katılan üniversite öğrencilerinin 9'u kız, 7'si erkektir. Öğrencilerin 6'si Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik, 5'i Sınıf Öğretmenliği, 3'ü Sosyal Bilgiler Öğretmenliği,1'i Türkçe Öğretmenliği, 1'i Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Bölümü öğrencisidir. Öğrencilerin 15'i orta, 1'i düşük sosyo-ekonomik düzeye sahiptir. Öğrencilerin 4'ü köy-kasaba, 3'ü ilçe, 5'i il ve 4'ü büyük şehirde yaşamaktadır. Öğrencilerin 8'i hayatta ve akademik açıdan kendilerini yeterli görürken, 8'i yetersiz olarak adlandırmaktadır. Sadece bir öğrenci daha önce üniversitenin ilgili bölümü öğrencileri tarafından sağlanan psikolojik destekten yararlanmış, diğer 15 öğrencinin yaşadıkları ilk psikolojik danışma deneyimidir. Her öğrenci ile işlem öncesinde bireysel görüşmeler yapılarak grup yaşantısı sürecine hazırlanmıştır. Araştırmada veriler Demografik Bilgi Formu, Olumsuz Değerlendirilme Korkusu Ölçeği ve Sosyal Anksiyete Ölçeği yardımı ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler hazır bir istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre:1)Logoterapi yönelimli grupla psikolojik danışma uygulamasının Sosyal Anksiyete düzeyini düşürmede etkili olduğu bulunmuştur.2)Logoterapi yönelimli grupla psikolojik danışma uygulamasının Olumsuz Değerlendirilme Korkusu düzeyini düşürmede etkili olduğu bulunmuştur.3)Logoterapi yönelimli grupla psikolojik danışma uygulamasının Sosyal Kaçınma düzeyini düşürmede etkili olduğu bulunmuştur.4)Logoterapi yönelimli grupla psikolojik danışma uygulamasının Kritize Edilme Kaygısı düzeyini düşürmede etkili olduğu bulunmuştur.5)Logoterapi yönelimli grupla psikolojik danışma uygulamasının Değersizlik duygusu düzeyini düşürmede etkili olduğu bulunmuştur.
Modified systematic desensitization combined with the self-instructional technique

1960'lı yılların ortalarından bu yana insan davranışının mekanizmaları daha çok bilişsel süreçlerle açıklanmaktadır. Bu eğilim tedavi yöntemlerinde de kendini göstermiş ve sıkça kullanılan salt davranış terapilerine, bilişsel terapi teknikleri eklenerek bu yöntemler de 'bilişsel-davranış terapileri' adı altın da toplanmıştır. Albert Bandura'nın 'self-efficacy' teorisi bu bilişsel akımın çarpıcı örneklerinden biridir. Bu teoriye göre bir tedavi yönteminin ne kadar etkili olduğu, kişinin problemiyle başa çıkmaya yönelik yeterlilik duygusu ve inancını ne kadar arttırabildiği ile doğru orantılıdır. Bandura bu doğrultuda, tedavi esnasında somut performansın etkili olduğunu vurgulamakta ancak canlandırma tekniğinin etkisine ilişkin herhangi bir varsayım öne sürmemektedir. Diğer tarafta yapılan tedavi çalışmaları ise 'canlandırma tekniğinin de kişinin problemiyle başa çıkmasında etkili bir yöntem olabildiğini göstermektedir. Bu bulgular doğrultusunda, kişinin problemiyle başa çıkmaya yönelik yeterlilik duygusu ve inancını geliştirmeyi hedef alan ve canlandırma tekniğinin kullanıldığı 'sistematik duyarsızlaştırma' seanslarının tedavi başarısını arttırması beklenmektedir. Bu çalışmanın ana amacı üniversite öğrencilerinin 'sınav kaygısı' tedavisinde, 'uyarlanmış sistematik duyarsızlaştırma' tekniği ile 'klasik sistematik duyarsızlaştırma' tekniğini tedavisel başarı farklılıkları açısından karşılaştırmaktadır. 'Uyarlanmış sistematik duyarsızlaştırma' tekniğinin, kişinin problemiyle başa çıkmaya yönelik yeterlilik duygusu algısını (40 item lik bir envanterle ölçülen) 'klasik sistematik duyarsızlaştırma' tekniğine oranla daha fazla arttıracağı ve sınav kaygısını (sı nav kaygısı envanteri, ve 'endişe', 'duygulanım' ve 'gerilim' alt ölçekleri, durumluk kaygı envanteri, ve kendi kaygı değerlendirmesi ile ölçülen) daha fazla düşüreceği, dolayısıyla performansı da daha fazla artıracağı beklenmektedir. Önerilen 'uyarlanmış sistematik duyarsızlaştırma' tedavi yönteminde 'klasik sistematik duyarsızlaştırma' tekniğine ek olarak her bir denek için ayrı ayrı hazırlanmış olan ve problemiyle başa çıkmaya yönelik 'yapıcı cümleler' kullanılmıştır. Çalışma süresince iki deneysel gruba, sözü edilen iki farklı tedavi yöntemi uygulanmış ve değerlendirmeler sonucunda her iki grubda tedavi öncesine oranla sınav kaygısında anlamlı bir düşüş ve yeterlilik duygusu algılarında anlamlı bir yükselme saptanmış ancak gruplar arasında tedavilerin etkililiği açısından anlamlı bir farklılık bulunamamıştır.
Üniversite öğrencilerinde belirsizliğe tahammülsüzlük, endişe ve bilişsel sınav kaygısı

Bu tezde, üniversite öğrencilerinin belirsizliğe tahammülsüzlük, endişe ve bilişsel sınav kaygısı düzeylerinin birbirleriyle olan ilişkisi araştırılmış ve mevcut demografik farklılıklar test edilmiştir. Çalışmada verilerin toplanmasında Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği, Bilişsel Sınav Kaygısı Ölçeği ve Penn State Endişe Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız örneklem t-tesi, ANOVA ve korelasyon analizi gibi yöntemlerden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre hem belirsizliğe tahammülsüzlük hem de sınav kaygısı, cinsiyete göre anlamlı bir şekilde farklılaşmıştır. Kız öğrencilerin belirsizliğe tahammülsüzlük ve sınav kaygısı düzeyleri erkek öğrencilere göre daha yüksek bulunmuştur. Bunun yanı sıra öğrencilerin belirsizliğe tahammülsüzlükleri, yaş, mezun oldukları lise türü, anne-baba eğitimleri ve gelirlerine göre anlamlı bir şekilde farklılık göstermemektedir. Bunlara ilave olarak öğrencilerin sınav kaygıları kaçıncı sınıfta olduklarına, üniversite giriş sınavı başarı sıralarına ve anne ya da babalarının eğitim seviyelerine göre farklılık göstermektedir. Öte yandan yaş, gelir ve barınma tercihleri gibi değişkenler yönünden öğrencilerin sınav kaygıları anlamlı bir şekilde farklılaşmamıştır. Bu bulguların yanı sıra sınav kaygısı, belirsizliğe tahammülsüzlük ve endişe arasında güçlü ve pozitif yönlü bir korelasyonun varlığı ispatlanmıştır. Bir başka ifadeyle, yüksek belirsizliğe tahammülsüzlük ve/veya endişenin, yüksek sınav kaygısına sebep olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Suça sürüklenen çocuklar ile suça sürüklenmeyen çocukların algıladıkları anne ve baba tutumları, bağlanma stilleri ve benlik algılarının incelenmesi

Bu çalışmada 12-18 yaş grubu suça sürüklenen çocuklar ile aynı yaş grubu suça sürüklenmeyen çocukların algıladıkları anne ve baba tutumları, ebeveyne bağlanma stilleri ve benlik algıları incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Diyarbakır ve Şanlıurfa ilinde bulunan 102 suça sürüklenen çocuk ile 108 ortaöğretim kurumuna devam eden çocuk oluşturmuştur. Araştırmada çocukların algıladıkları anne ve baba tutumlarını ölçmek için 'Çocuk Yetiştirme Stilleri Ölçeği', bağlanma stillerini ölçmek amacıyla 'Ebeveyn ve Arkadaşlara Bağlanma Envanteri', benlik algılarını ölçmek amacıyla ise 'Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ' ve araştırmacı tarafından hazırlanan 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Bu çalışmada elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 23 paket programı ile analiz edilmiştir. Sayısal değişkenlerin normal dağılımdan gelme durumları araştırılırken birim sayıları nedeniyle Kolmogorov-Smirnov yararlanılmıştır. Çalışmadaki değişkenler normal dağılmadığı için parametrik olmayan istatistiksel yöntemlerden yararlanılmıştır. Bağımsız sayısal değişkenler arasındaki ilişki Spearman's Rho Korelasyon Katsayısı ile incelenmiştir. İki bağımsız grup arasındaki farklılıklar incelenirken Mann Whitney U Testinden yararlanılmıştır. İkiden fazla bağımsız grup arasındaki farklılık ise Kruskal Wallis Testi analizi ile incelenmiştir. İki bağımsız kategorik değişken arasındaki ilişki Ki-Kare Testi analizi ile test edilmiştir. Sonuçlar yorumlanırken anlamlılık düzeyi olarak 0,05 kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, suça sürüklenen çocuklar ile suça sürüklenmeyen çocukların anne ve baba tutumları, bağlanma stilleri ve benlik saygısı puanı açısından anlamlı farklılıklar vardır.
Antecedents of better performing teams: Test of perceived team job crafting model

Bu çalışmada, iş gerekleri ve kaynakları modeline dayanarak takım performansı ile takımın iş karakteristikleri, kişilik özellikleri ve kişilerarası güven arasındaki ilişki test edilmiştir. Aynı zamanda, takımın iş şekillendirmesi ve iş tutkunluğunun bu ilişkideki sıralı aracılık rolü test edilmiştir. Bu çalışma, Türkiye'nin farklı bölgelerinde, üretim ve servis işi yapan farklı meslek gruplarından 39'u takım lideri 147 kişi ve 46 takımla yapılan anketler aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre, proaktif kişilik öncülü dışında kalan tüm öncüller için takım performansı ile pozitif korelasyon tespit edilmiş olup ve bu ilişkiye takımın iş şekillendirmesi ve iş tutkunluğu sıralı aracılık etmiştir. Çalışmanın sonuçları tartışılmış, sınırlılıkları belirtilmiş ve gelecekteki çalışmalar için öneriler yapılmıştır.
Şehit ailelerinin yas, duygulanım şiddeti sosyal bozulma ve PTSB düzeyleri ile sosyo- demografik değişkenler arasındaki ilişkininin incelenmesi: Tarsus örneği

Savaş ve terör olayları sonucunda ve görevi başında travmatik bir şekilde yaşamını yitirenler şehit sayılmaktadır. Bu araştırmada Mersin ili Tarsus ilçesinde ikamet eden 51 şehidin anne, baba, kardeş, eş ve çocuklarının yaşadıkları travma sonrası yaşanan durumlar incelenmiştir. Amacı ise şehit yakınlarının söz konusu yas sürecini nasıl geçirdikleri, onların duygulanım şiddeti, sosyal bozulma ve PTSB düzeylerinin, sosyo-demografik değişkenlerle olan ilişkilerini tespit etmektir. Araştırmanın bir diğer amacı ise bu alanda daha kapsamlı çalışmalara zemin oluşturmaktır. Bu çalışmanın önemi ise şehit ailelerinin yaşadığı travmayı bilimsel bir şekilde ortaya koyma arzusunda yatmaktadır. Nicel bir desene sahip olan bu araştırmanın evreni Mersin ili şehit yakınlarıdır. Örneklemi ise Tarsus ve köylerinde ikamet eden 97 şehit yakınından oluşmaktadır. Veriler 'Yas Ölçeği', 'Duygulanım Şiddeti ve Sosyal Bozulma Ölçeği' ve 'PTSB ' ile toplanmıştır. Verilerin analizinde parametrik ve non-parametrik testler kullanılmıştır. Elde edilen bulguların analiz sonuçlarına göre şehit ailelerinin yas, duygulanım şiddeti, sosyal bozulma ve PTSB düzeyleri cinsiyet, sosyal destek alıp almama ve antidepresan kullanıp ve kullanmama durumuna göre farklılık arz etmektedir. Kadınların yas, duygulanım şiddeti ve sosyal bozulma ile PTSB düzeyleri erkeklerden anlamlı düzeyde farklılık göstermektedir. Şehit ailelerinin yaşadığı travmatik yas düzeyi normal kayıp yas düzeyi ortalamasından yüksektir. Şehit yakınlarının yas, Duygulanım şiddeti ve sosyal bozulma ile PTSB düzeylerinin yaş, eğitim durumu, ekonomik durum ve yas süresi arasında anlamlılık ifade edecek düzeyde ilişkiler tesbit edilememiştir. Bunlardan sadece PTSB düzeyi ile yaş arasında anlamlı düzeyde bir ilişki tesbit edilmiştir. Şehit yakınlarının yas, duygulanım şiddeti ve sosyal bozulma ile PTSB düzeyleri ile medyada yayınlanan savaş ve terör haberleri arasında güçlü bir ilşkinin varlığı belirlenmiştir. Ayrıca gelir düzeyi ile yas süresi, sosyal bozulma ile eğitim durumu arasındaki ilişkiler de anlamlıdır.
Kanser ve kanser hastalarına ilişkin tutumların incelenmesi

Bu çalışmada temel olarak İzmir ve İstanbul'da yaşamakta olan kişilerin kanser ve kanser hastalarına ilişkin tutumlarının incelenmesi ve sağlık motivasyonu gibi etkili olabileceği düşünülen çeşitli faktörlerin ele alınması amaçlanmıştır. Araştırmanın yöntemi alan araştırmasıdır. Çalışmanın amaçları doğrultusunda hazırlanmış anket formu araştırmacının, katılımcıların tamamıyla yüz yüze görüşmesi yoluyla uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemi 145 kadın ve 130 erkek olmak üzere toplam 275 kişiden oluşmaktadır. Elde edilen bulgular, katılımcıların yaklaşık %75'inin kanser olma düşüncesinden korktuğunu, %47'sinin kanseri ölüm olarak gördüğünü göstermiştir. Kanser çağrışımlarına bakıldığında katılımcılara en yüksek sıklıkla ölümü çağrıştırdığı gözlemlenmiştir. Kanserin nedenleri arasında, en yüksek sıklıkta stres-sıkıntı, sigara kullanımı belirtilmiştir. Bunları takip eden cevaplar genetik faktörler, dengesiz-sağlıksız beslenme, alkol kullanımı olmuştur. Katılımcılar, günümüzde kanserin kısmen tedavi edilebilir; gelecekte ise tedavi edilebilir olduğunu düşünmekte; kanser tedavisinde daha çok psikososyal faktörlerin etkililiğine vurgu yapmaktadırlar. Kadın katılımcıların kanserin önlenebilirliği konusunda daha olumsuz tutumlara sahip oldukları ve gelecekte bir gün kanser olma olasılığından daha yüksek oranda endişe duydukları görülmüştür. Anne-baba-kız/erkek kardeşten biri ya da bir kaçı kanser hastası olan katılımcıların, bu hastalığın kendilerinde de olma olasılığından daha fazla endişe duydukları görülmüştür. Eğitim düzeyinin kanser hastalığını inkar edilmesi ve kanserin çaresi ve tedavisine ilişkin tutumlar üzerinde de etkili olduğu görülmüştür. Sağlık motivasyonu davranış alt boyutunun, kanser olmaktan endişe duyma ile pozitif yönde, kanserin önlenebilirliği ile negatif yönde ilişkisi olduğu ortaya konmuştur. Kanser hastasına ilişkin suçlamanın varlığı belirlenmiştir. Kansere ilişkin genel tutumlar olumsuzlaştıkça, tedavi edilebilirliğine ilişkin tutumların da olumsuzlaştı saptanmıştır.