The Alternative service methods in municipalities

1970'li yıllardan itibaren ülkemizde yoğunlaşan köyden kente göç olgusu hızlı ve çarpık kentleşmeyi de beraberinde getirmiştir. Çarpık kentleşme sonucu olarak da özellikle İstanbul, Ankara, Izmir, Adana, Diyarbakır gibi metropoliten yerleşim biçimi olma özelliği kazanan büyük şehirlerde önü alınamaz problemleri beraberinde getirmiştir. Çalışmamızda bu problemlerin çözümü için belediyelerin kullandığı ve kullanılması bizce gerekli olan kamu hizmeti yöntemleri üzerinde durulmuştur. Günümüzde tüm etkileriyle yaşanan hızlı kentsel büyüme süreci, yerel hizmetlere yönelik talepte büyük bir artış ve çeşitlenmeyi beraberinde getirmektedir. Bu gelişmeler, mahalli idarelerde yeni ve dinamik bir yönetim anlayışını getirmekte ve bu çerçevede, insana yönelik, daha yaratıcı, esnek ve rasyonel yönetsel yapılar ve tekniklerin geliştirilmesine olan gereksinimi ortaya çıkarmaktadır. Bu kapsamda, mahalli idarenin geliştirilmesini hedefleyen kurumsal düzenlemelerin önemli bir boyutunu, kentsel hizmetlerin sunulması konusundaki alışagelmiş yaklaşımların yeniden gözden geçirilmesi oluşturmaktadır. Mahalli İdareler, bu yandan hizmet sunumunda etkinlik ve verimliliği artırmak, öte yandan halkın yönetime ve hizmet sunum sürecine katılmasını özendirmek amacıyla, kentsel hizmetleri doğrudan kendileri sağlayacak biçimde sağlayacak biçimde teşkilatlanmak yerine, bu hizmetlerin giderek daha büyük bir bölümünü alternatif hizmet sunma yöntemleri çerçevesinde üretmeye başlamışlardır. Çalışmamızda, bu belediyelerin hizmet yürütme yöntemleri ve politikaları İstanbul Büyükşehir Belediyesi dikkate alınmak suretiyle, teorik ve uygulama yönünde incelenmeye çalışılmıştır. Bu yapılırken, özellikle Türkçe kaynaklardan, çeşitli kuruluşların bu konu hakkında yayınladıklan raporlardan ve çeşitli kaynak eserlerden faydalanılmıştır. Bu çalışmada, mahalli yöneticilere ve mahalli yönetim alanında çalışanlara, beldelerine ve hemşehrilerine hizmet sunarken, izleyebilecekleri farklı yöntemler konusunda bir çerçeve çizmektir. Bu çerçeve, alternatif hizmet sunma konusundaki bir takım ilginç yöntemlerinden farklılaşma eğilimi gösteren seçeneklere dayandırılmıştır. Çalışmada, kentsel hizmet sunumunda farklı yöntemler uygulanmasına yol açan kararların ardından da yatan gerçeklere dikkat çekilmesi amaçlanmıştır. Yine bu çalışmada, bir yandan kamu hizmetlerine olduğu ve yerine getirilmesi yöntemleri; diğer yandan, belediyelerin kamu hizmetleri içindeki yeri ve hizmet sunma yöntemleri üzerinde durulmuştur. Son bölümde de İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin sorunlarının çözümüne ilişkin temel yaklaşımlar ve izlenecek alternatif hizmet yöntemlerine ilişkin değerlendirmeler üzerinde durulmuştur. Belediyelerin yürüttükleri hizmetler çok çeşitli olduğu için kullandıkları hizmet yöntemlerinin de çok farklı olması doğaldır. Belediyeler, hizmetlerin yürütülmesinde kurum dışı hizmet yöntemlerine daha çok önem vermeli ve gönüllü kuruluşlarla işbirliğini geliştirmelidirler. Artık kamu yönetimi, belediye hizmetlerinin halka tek aktörlü işleyen bir yapı değil, gönüllü kuruluşlarmda piyasa kurallarım öne çıkardığı çok aktörlü bir yönetişim biçimine dönüştüğü bir yönetim biçime dönüşmüştür. Bu yapılırken de belediyelerin kamusal sorumlulukları daima göz önünde bulundurulmuştur.