Türk Hukukunda garanti markası ve TSE'nin garanti markası niteliği

Küreselleşmeyle birlikte ticari hayatta markalar hem üreticiler hem de mal ve hizmetleri kullananlar açısından büyük bir önem kazanmıştır. Markalar, işletmelerin birbiriyle daha kaliteli ve belli standartlara sahip ürün satabilmek için rekabet halinde olduğu bir dönemde tüketiciler için iyi, güvenli mal ve hizmetleri bu özellikleri taşımayan diğer ürünlerden ayırt etmekte belirleyici bir unsurdur. Markaların bu özelliğini taşıyan markaçeşidi ise garanti markası olup ülkemizde en bilinen tanınmış garanti markası TSE markasıdır. Garanti markası, 556 sayılı Markaların Korunması Hakkındaki Kanun Hükmünde Kararnamenin 8. ve 54. maddelerinde düzenlenmiştir. 54. maddede marka sahibininkontrolü altında birçok işletme tarafından o işletmelerin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi menşelerini ve kalitesini garanti etmeye yarayan işaret olarak tanımlanmıştır. AynıKHK'nın 56. maddesinde bir garanti markasının tescil başvurusu ile birlikte markanın kullanılma usul ve şeklini gösterir bir teknik yönetmeliğin verilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiştir. Böylece asıl marka sahibinden garanti markasını kullanmak isteyen kuruluşlar, garanti markasının tescili için Türk Patent Enstitüsü'ne başvurusunda garanti markası Teknikyönetmeliğini de sunmak zorundadır. Öte yandan garanti markası, teknik yönetmeliğine aykırıkullanıldığında 556 sayılı KHK'nin 42/f maddesinde bu durum garanti markasınınhükümsüzlük nedeni olarak gösterilmiştir. Bugün itibariyle tanınmış marka düzeyine ulaşmış TSE garanti markası, Türk Standartları Enstitüsü tarafından bu markayı mal ve hizmetlerde kullanmak isteyen gerçek ve tüzel kişilere kullandırma konusunda inhisari yetkiye sahip bir teşebbüstür. Bir garanti markası olarak TSE markası, bu markalı ürün kullanıcılarına belli standartlara sahip bu ürünlerin ortak özelliklerini, kalitesini, ürünün elde edildiği coğrafi kaynağı, mal ve hizmetlerin üretim usullerini garanti etmektedir. TSE markasını kullanmak isteyen kuruluşlar, Türk Standartları Enstitüsü ile sözleşme yaparak TSE markasını kendi ürünleri veyaambalajları üzerinde kullanabilirler. İzin alınmaksızın TSE markasının kullanımı durumunda marka sahibi Türk Standartları Enstitüsü, 556 sayılı Markalar Hakkında KHK'nin 62. ve devamı maddelerinde belirtilen talepler olarak:Marka hakkına tecavüz fiillerinin durdurulması, Tecavüzün giderilmesi ve maddi, manevi tazminat, Marka hakkına tecavüz dolayısıyla üretilmesi veya kullanılması cezayı gerektiren eşya ile bu bu eşyaları üretmeye yarayan araç, cihaz, makine gibi vasıtalara el koyulması, c bendi uyarınca el koyulan ürünler üzerinde kendisine mülkiyet hakkı tanınması, Marka hakkına tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle bu maddenin c bendine göre el koyulan ürünlerin ve araçların üzerindeki markaların silinmesiveya marka hakkına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası, Marka hakkına tecavüz eden kişi aleyhine verilen mahkeme kararının, masrafları tecavüz eden tarafından karşılanarak, ilgililere tebliğ edilmesi ve kamuya yayın yoluyla duyurulmasınıyetkili ve görevli mahkemeden isteyerek TSE markasını koruma hakkına sahiptir. Bu nedenlerle çalışmamızın esasını oluşturan garanti markası ve TSE'nin garanti markası olarak Türk hukukundaki yeri incelenmiştir. Bu inceleme yapılırken ulusal ve uluslararası kapsamda garanti markası ve TSE'nin Türk Hukukundaki yeri incelemeye tabi tutulmuştur.