Türkiye'deki kültür rotalarının kültürel mirasın korunmasına katkısı; Karia Yolu örneği

Kültür rotası kavramının Avrupa'da fikirsel tohumların oluşumu Avrupa Konseyinin 1960 yıllarındaki çalışmalarına kadar geriye gitmektedir. En başından itibaren Avrupa'daki kültür rotaları baskın bir biçimde Avrupa'nın ortak mirası ve Avrupalılığın inşası vurgulaması yapılmıştır. Bu amaçlardan daha önemlisi ortak kültür bilincinin oluşturulması, geçmişşin bir konsept halinde anlaşılması, somut ve somut olmayan kültür varlıklarının korunması ve yaşatılması ve rotalar üzerindeki tüm kültür varlıklarının birlikte değerinin yükseltilmesi ile turizm hareketliliğinin kırsala da yayılması teşvik edilmiştir. Türkiye, kültür rotası oluşturmak için derin, zengin ve bölgeden bölgeye değişen somut ve somut olmayan kültürel çeşitliliği ve doğal zenginlikleri ile çok elverişli bir konumdadır. Kültür rotalarının güçlü bir yanı da kültürel öğelerini bir çatı altında bireysel değerlerini koruyacak şekilde tutan ve birlikte değerlerini yükselten projeler olmasıdır. Bunun sonucu olarak kültür rotalarından beklenen kültürel bilinçlenme, bir bölgeyi ve içindeki tüm mirası birleştirme, farkındalık yaratma ve korunmasına katkı sağlamadır. Kültürün korunması kavramı, Türkiye'de rotaların oluşturma sebebi değil sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Ancak buna rağmen kültür rotaları, kültürel mirasın korunmasında yerelde ve genelde önemli bir farkındalık aracına dönüşmüştür. Yerelin kültürüne ilgi duyan ziyaretçinin bakış açısı yerelin etrafını saran ve onun hayatının bir parçası olan bu kültürün değerini anlamasında ve korumasında farkındalık yaratması kültür rotasının önemli katkıları arasında sayılabilir. Karia Yolu Kültür Rotası Muğla ve Aydın gibi iki önemli turizm merkezlerini kapsayan Türkiye'nin en uzun yürüyüş rotasıdır (820km). Hem Muğla hem de Aydın özellikle kültür ve kıyı turizmi ile ön plandadırlar. Zira daha çok kıyılarda ve antik kentler etrafında sınırlanan turizm anlayışı Karia Yolu Kültür Rotasının 1 /3'ü bölgenin iç kısmından geçmesiyle odağını kıyıdan iç bölgelere çevirmiştir. Rota bugün 7 ilçe, 67 köyden geçmektedir. Bu yönüyle Karia Yolu Kültür Rotası önemli bir kırsal turizm projesidir. Bu hali ile Karia Yolu, bir kültür rotasının en büyük amaçlarından olan kırsal kalkınma için avantaj sunmaktadır. Çalışma nitel araştırma yaklaşımlarından durum çalışmasına uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda ilgili literatür taranmış, gözlem ve katılımcı gözlem yoluyla, birincil ve ikincil veriler elde edilmiştir. Sonuç olarak 'Karia Yolu Kültür Rotası' Türkiye'deki önemli ekoturizm projelerinden biri haline gelmiştir. Bununla birlikte yolun tanınırlığı her geçen yıl artmakta ve böylelikle bulunduğu coğrafyanın kültürel mirasının korunmasında da büyük bir misyon üstlenmektedir. Bu kapsamda yolun kendisi alandaki işaretleme ve belgeleme çalışmalarıyla somut mirasın korunmasına katkı sunarken, yol üzerindeki kültürel varlıkların deneyimlenmesi ve yerel halkın bu konuda kazandığı farkındalık ise somut olmayan kültürel miras bilinci bağlamında önem arz etmektedir. Bununla birlikte yaşanan tüm bu olumlu yanlara rağmen hem somut hem de somut olmayan mirasın kalıcı biçimlerde korunması için Türkiye'deki diğer rotalar gibi Karia Yolu Kültür Rotasının da tescil yolunun önü açılmalı ve rotaların korunması ile ilgili kanun düzenlemelerinin yapılması elzemdir. Bu bağlamda Karia yolu kültür yolu rotasının somut miras değeri olarak kendisinin korunduğu yerde somut ve somut olmayan kültürü korumaya yönelik yapacağı katkı da aşikardır.