Değişik yaş gruplarındaki ergenlerin kimlik gelişimi sırasında okula-iş yaşantısına ve boş zamanlarını değerlendirmeye ilişkin görüşlerindeki farklılıklar

YARGI VE ÖNERİLER ÖZET Bu araştırma, değişik yaş gruplarındaki ergenlerin kimlik gelişimi sırasında; okula, is yaşantısına ve boş zamanlarım değerlendirmeye ilişkin görüşlerinde yaş, cinsiyet ve okul türüne bağlı farklılıklar olup olmadığını saptamak amacı ile yapılmıştır. Araştırma; 1997- 1998 öğretim yılında Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı Özel Tun Siper Lisesi, Fatih Lisesi, Tophane Endüstri Meslek Lisesi ve Bursa Ticaret Lisesi öğrencilerinden tesadüfi örneklem yöntemi ile lise hazırlık veya lise 1 düzeyindeki ergenler ile lise son sınıf düzeyinde olan 80 kız, 80 erkek toplam 160 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Araştırmada Groningen Kimlik Gelişimi ölçeği kullanılmıştır. Kimlik ststülerinin ortalama değerlerle belirlenmesi için hazırlanan tablo kullanılmıştır. Araştırmanın amacına uygun olduğu düşünülerek çoklu grup karşılaştırmalarında tek yönlü varyans analizi ve Student-Newman-Keuls çoklu karşılaştırma testi, 2'li karşılaştırmalarda t Testi uygulanmıştır. Sonuçlar tablo halinde gösterilmiştir. İncelenen durumlarda görülen ortalama puan farklarının anlamlı olup olmadığına ilişkin kararlarda. 05 güven düzeyi esas alınmıştır. Değişik yaş gruplarındaki ergenlerin kimlik gelişimi sırasında, okula-iş yaşantısına ve boş zamanlarını değerlendirmeye ilişkin görüşlerinde yaş, cinsiyet ve okul türüne bağlı farklılıklar olup olmadığını saptamak amacı ile yapılmış olan bu araştırmaya ilişkin elde edilen başlıca bulgular şu şekilde sıralanabilir: 83 1. Farklı yaş gruplarındaki ergenlerin (14- 16 ve 17 -19) okul-iş yaşantısı-boş zamanlarını değerlendirme alanında kimlik statülerini kazanmalarında kız ergenlerin araştırma puanlarında anlamlı fark yoktur. 2. Farklı yaş gruplarındaki ergenlerin (14- 16 ve 17 -19) okul-iş yaşantısı-boş zamanlarını değerlendirme alamnda kimlik statülerini kazanmalarında erkek ergenlerin araştırma puanlarında anlamlı fark yoktur. 3. Farklı yaş gruplarındaki (14- 16 ve 17 -19) ergenlerin okul-iş yaşantısı-boş zamanlarını değerlendirme alamnda kimlik statülerim kazanmalarında kız ergenlerin karar puanlarında farklılık yoktur. 4. Farklı yaş gruplarındaki (14- 16 ve 17 -19) ergenlerin okul-iş yaşantısı-boş zamanlarını değerlendirme alamnda kimlik statülerini kazanmalarında erkek ergenlerin karar puanlarında Ticaret Lisesindeki (14-16) yaş grubu lehinde anlamlı fark bulunmuştur. 5. (14-16) yaş grubunda, aynı okula devam eden erkek ve kız ergenlerin, okul-iş yaşantısı-boş zamanlarını değerlendirme alamnda kimlik statülerini kazanmalarında araştırmada anlamlı fark bulunmamıştır. 6. (14-16) yaş grubunda, aym okula devam eden erkek ve kız ergenlerin, okul-iş yaşantısı-boş zamanlarını değerlendirme alamnda kimlik statülerini kazanmalarında karar puanlan arasında Ticaret Lisesindeki erkek öğrencilerin lehine anlamlı bir fark bulunmuştur. 7. (17-19) yaş grubunda, aynı okula devam eden erkek ve kız ergenlerin, okul-iş yaşantısı ve boş zamanlarını değerlendirme alamnda kimlik statülerim kazanmalarında araştırma puanlan arasında anlamlı fark yoktur. 84 8. (17-19) yaş grubunda, aynı okula devam eden erkek ve kız ergenlerin, okul-iş yaşantısı ve boş zamanlarını değerlendirme alanında kimlik statülerini kazanmalarında karar puanlan arasında anlamlı fark bulunmamıştır. 9. (14-16) yaş grubundaki farklı okula devam eden kız ergenlerin, okul-iş yaşantısı ve boş zamanlarını değerlendirme alanında kimlik statülerini kazanmalarında araştırmada anlamlı fark bulunmamıştır. 10. (14-16) yaş grubunda farklı okula devam eden erkek ergenlerin, okul-iş yaşantısı ve boş zamanlarını değerlendirme alanında kimlik statülerini kazanmalarında araştırmada anlamlı fark bulunmamıştır. 11 .(14-16) yaş grubundaki farklı okula devam eden kız ergenlerin, okul-iş yaşantısı-boş zamanlarını değerlendirme alanında kimlik statülerini kazanmalarında kararlılıkta anlamlı fark bulunmamıştır. 12. (14-16) yaş grubunda farklı okula devam eden erkek ergenlerin, okul-iş yaşantısı ve boş zamanlarını değerlendirme alanında kimlik statülerini kazanmalarında kararlılıkta anlamlı bir fark bulunmamıştır. 13. (17-19) yaş grubunda farklı okula devam eden kız ergenlerin, okul-iş yaşantısı ve boş zamanlarım değerlendirme alanında kimlik statülerini kazanmalarında araştırmada anlamlı fark bulunmamıştır. 14. (17-19) yaş grubunda farklı okula devam eden erkek ergenlerin, okul-iş yaşantısı-boş zamanlarını değerlendirme alanında kimlik statülerini kazanmalarında araştırmada anlamlı fark bulunmamıştır. 15. (17-19) yaş grubunda farklı okula devam eden kız ergenlerin, okul-iş yaşantısı ve boş zamanlarını değerlendirme alanında kimlik statülerini kazanmalarında kararlılıkta Özel Tunç Siper Lisesi ve Tophane Endüstri 85 Meslek Lisesi arasında Özel Tunç Siper Lisesi lehine anlamlı fark bulunmuştur. 16. (17-19) yaş grubunda farklı okula devam eden erkek ergenlerin, okul-iş yaşantısı-boş zamanlarını değerlendirme alamnda kimlik statülerini kazanmalarında kararlılıkta anlamlı fark bulunmamıştır. YARGI Araştırmada okul-iş yaşantısı-boş zamanlan değerlendirme alanında erkek ergenlerin kararlarında yaşa bağlı farklılık olduğu ; Ticaret Lisesinin (14-16) yaş grubundaki erkek ergenlerin daha çok karar süreci içinde oldukları bulunmuştur. Cinsiyet açısından da (14-16) yaş grubundaki Ticaret Lisesine devam eden erkek ergenlerin daha fazla kararlılık yaşadığı görülmüştür. Okul alamnda kimlik gelişiminde okul türüne bağlı farklılaşma (17-19) yaş grubundaki Özel Tunç Siper Lisesi ile Tophane Endüstri Meslek Lisesinde saptanmıştır. Bu sonuca göre ; Özel Tunç Siper Lisesinin (17-19) yaş grubundaki kız ergenlerindeki kararlılık Tophane Endüstri Meslek Lisesine devam eden aynı grubunki kız ergenlerden daha fazladır. Yaş ve Cinsiyete bağlı bulguları değerlendirdiğimizde her iki değişkende de (14-16) yaş grubundaki erkek ergenlerin karar puanı farklılıkları karşımıza çıkmaktadır. Bu da gösteriyor ki, erkek ergenler daha ergenliğin başlarında karar sürecini kız ergenlerden daha fazla yaşıyor. Bunun en önemli nedenlerinden birini ' acele ettirilmiş çocuk' kavramı ile açıklayabiliriz. Günümüz ailelerinin tutumlarının eğitim-öğretim yapısının ve kitle iletişim araçlarının çocukların ve gençlerin zamanından önce yetişkinliğe girmeleri, dil, düşünce, duygu ve davranışlarında daha hızlı büyümeleri için yaptıkları baskı bu kavramı ortaya çıkarmıştır. Bundan dolayı, ergenliğin sonlarında daha güçlü olması beklenen kararlılık (14-16) yaş arasında da yaşanmaktadır. Bunun yam sıra anlamlı farkın Ticaret Lisesi erkeklerinin (14-16) yaş grubunda çıkmasında, bu