Sürekli kaygının yordayıcıları olarak belirsizliğe tahammülsüzlük, endişe ile ilgili inançlar ve kontrol odağının incelenmesi ile yaşam doyumunun araştırılması

Bu araştırmanın amacı, kaygının yordayıcısı olarak belirsizliğe tahammülsüzlük, endişe ile ilgili inançlar ve kontrol odağının durumluk ve sürekli kaygı ile yaşam doyumuna olan etkilerini araştırmaktır. Ayrıca sürekli ve durumluk kaygının yaşam doyumuna etkileri de araştırılmaktadır. Araştırmada tarama modeli kullanılmış ve bireylerin içinde oldukları durumun araştırması yapılmıştır. Araştırmanın evreni İstanbul İlinde yaşayan sürekli kaygı sorunu olan bireylerdir. Araştırmanın örneklem grubu ise İstanbul İlinde faaliyet gösteren bir terapi merkezine tedavi amaçlı gelen bireylerden oluşan 46 kişiden seçilmiştir. Çalışmaya konu olan anketler, 'Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği', 'Belirsizliğe Tahammülsüzlük Ölçeği', 'Endişe İle İlgili Olumlu İnançlar', 'Endişenin Sonuçları Ölçeği ve 'Kontrol Odağı Ölçeği'dir. Araştırmada öncelikle literatür taraması yapılmıştır. Literatür taramasından sonra araştırma bulgularına ulaşmak için anketlere verilen cevaplar SPSS 17. Programına yüklenmiş ve istatistiki analiz yapılmıştır. Ölçeklere geçerlilik ve güvenilirlik testleri yapılmıştır. Verilerin normal dağılıma uygun olup olmadığını ortaya koyabilmek amacıyla Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk testleri ile verilerin normal dağılıma uygun olmadığı tespit edilmiş ve parametrik olmayan testlerin yapılmasına karar verilmiştir. İkili karşılaştırmalar için Mann Whitney U Testi ve ikiden fazla grup için Kruskal Wallis Tek Yönlü Varyans testi yapılmıştır. Analizde değişkenler arası ilişkilerin ölçülmesi için Pearson Korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre cinsiyet, medeni durum yaş durumu, eğitim durumu, gelir durumu ve çocuk sayısı değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Yapılan korelasyon testleri ile değişkenler arasındaki ilişkilerin yönü ve düzeyi tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre durumluk kaygının %69, 75 oranında Sürekli Kaygı, Endişenin Olumlu Sonuçları ve Bireysel Sorumluluk değişkeni ile açıklanabileceği bilimsel düzeyde anlamlı bulunmuştur. Sürekli kaygının yordayıcısı olarak sadece durumluk kaygının %25 oranında açıkladığı ve yaşam doyumunun da Durumluk Kaygı değişkeni ile %8,5 oranında açıklandığı bilimsel düzeyde anlamlı bulunmuştur. Araştırmanın sonuçlarına göre kadınların erkeklere göre geleceği bilmemenin vermiş olduğu rahatsızlık düzeyi yüksek bulunmuş ve erkeklerin ise endişelenmenin tehlikeli sonuçları önleyeceği algısı yüksek tespit edilmiştir. Evli bireylerin bekar bireylere göre iç kontrol odaklı oldukları, yaş durumu düştükçe kaygı durumunun arttığı tespit edilmiştir. Eğitim eviyesi düşük olan bireyler kaygı düzeyleri eğitim seviyesi yüksek olanlara daha fazladır. Ayrıca gelir seviyesi düştükçe kaygı ve yaşam doyumu düzeyi azalmakta çocuğu olan bireylerin çocuğu olmayan bireylere göre belirsizliği daha faz stres ve üzüntü verici olduğuna ilişkin algıları yüksektir. Çalışmada, sürekli ve durumluk kaygı ve yaşam doyumu çalışmalarının derinlikli analiz tekniklerine göre yüz yüze yapılacak araştırmalar ile genişletilmesi toplumun bütün kesimlerini kapsayacak şekilde çalışmaların yapılması önerileri geliştirilmiştir.