Uluslararası pazarlama karması stratejilerinin ve Porter'ın Elmas modeli boyutlarının ihracatçı firmaların performanslarıyla ilişkisinin belirlenmesine yönelik bir araştırma

Küreselleşme çağında rekabetçi baskılar arttıkça, ihracatçı firmalar açısından yurt dışı pazarlarda satılacak ürün ve hizmetler için etkin stratejiler oluşturulması önemli hale gelmiştir. Rekabetin artmasıyla birlikte, ihracatın stratejik faydaları ekonomik yönler kadar önem kazanmakta ve dolayısıyla pazarlama karması stratejileri, firma performansının kritik bir belirleyicisi olarak öne çıkmaktadır. İhracat firmalarının uluslararası pazarda avantajlı konumda yer alması için yerel koşullar önemli olmakta ve rekabet uluslararası olsa da rekabet avantajının kaynağı yerel koşullardan geçmektedir. Uluslararası pazarda başarılı olmak isteyen ve yüksek ihracat performansı hedefleyen ihracatçı firmaların ulusal rekabet gücü olarak ifade edilen ve Porter elmas modelinde yer alan boyutları değerlendirerek hareket etmeleri önemlidir. Yeni ekonomik düzende dijital teknolojilerin benimsenmesi hızlı bir şekilde ilerlemeye devam etmekte ve firmalar hızla dönüşmeye çalışmaktadır. Dönüşümün etkisiyle yeni iş modellerinin ve iş yapış şekillerinin ortaya çıktığı bu süreçte firmaların uluslararası pazardaki başarısı ve rekabet üstünlüğü için uluslararası pazarlama karması stratejilerini gözden geçirmeleri önemlidir. Dönüşüm sürecinde dijital dönüşüm uygulamalarının kullanılması ve dijital gelişmişliğin artması daha iyi bir rekabetçi konumlandırmaya ve daha iyi bir firma performansına yol açacaktır. Bu çalışmada uluslararası pazarlama karması stratejilerinin ve Porter Elmas modeli boyutlarının ihracat performansı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Porter elmas modeli boyutlarından hükümet ve şans ile dijital dönüşümün bu ilişkilerdeki düzenleyici rolünün araştırılması çalışmanın diğer amacıdır. Veri toplama aracı olarak online ve yüz yüze anket kullanılmıştır. İhracat firma yöneticisi katılımcılara ulaşmada Türkiye İhracatçılar Meclisi tarafından sağlanan e-mail listeleri kullanılmıştır. Örneklem yöntemi olarak yargısal örnekleme tercih edilmiş ve 520 katılımcıya ait veri elde edilmiştir. Veri analizlerinde SPSS 21 ve AMOS 21 paket programları kullanılmış ve araştırma modeline yönelik hipotezler yapısall eşitlik modeliyle test edilmiştir. Çalışma sonucunda uluslararası pazarlama karması stratejilerinden ürün, fiyat, dağıtım ve tutundurmanın ihracat performansı üzerinde etkisi olduğu, dijital dönüşüm, şans faktörü ve hükümetin bu ilişkide düzenleyici role sahip olduğu belirlenmiştir. Porter Elmas modeli boyutlarından sadece faktör koşullarının ihracat performansı üzerinde etkisi bulunmazken, diğer boyutların ihracat performansı üzerinde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Dijital dönüşümün, firma stratejisi, yapısı ve rekabetin, ilgili ve destekleyici endüstrilerin ve faktör koşullarının ihracat performansına etkisinde düzenleyici rolü olduğu, hükümetin ilgili ve destekleyici sektörler ve faktör koşullarının ihracat performansına etkisinde düzenleyici rolü olduğu, şans faktörünün de talep koşulları ve faktör koşullarının ihracat performansına etkisinde düzenleyici rolü olduğu belirlenmiştir.