Finansal kiralamanın finans sektöründeki yeri ve iktisat leasing A. Ş. uygulaması

Son yıllarda hızla gelişen ve değişen ekonomik koşullar, piyasaları yeni finansman kaynakları aramaya, mevcut finansman kaynaklarını da geliştirmeye zorlamıştır. Günümüzde, gerçekleştirilmeye çalışılan çok büyük çaplı yatırımlar, yatırımları finanse edecek kuruluşları oldukça ağır mali yükler altına sokmaktadır. Genellikle özsermaye ve çoğunlukla da orta ve uzun vadeli kredilerle finanse edilen yatırımların maliyetleri oldukça artmaktadır. Firmanın kendi özsermayesinin tamamını kullanması, bu sermayesini alternatif yatırım alanlarında değerlendirememesi sonucunu doğurmaktadır. Kredi kullanarak yapılan yatırımların da kredi faizlerinin çok yüksek olması, ödemelerin esnek olmaması, ipotek v. b. teminatlara dayanması gibi dezavantajları da bulunmaktadır. Mevcut finansman olanaklarının yatırımları karşılamaya yeterince cevap vermemesi sonucunda yeni bir finansman tekniği olan 'Leasing ' gündeme gelmiştir. Yeni olarak değerlendirilmesine rağmen, aslında finansal kiralama benzeri uygulamaların tarihte Finikeliler tarafindan gerçekleştirildiğini görmekteyiz. 'Leasing' diğer adıyla 'Finansal Kiralama', oldukça yüksek maliyetlerdeki makine, teçhizat v. b. gerekli yatırım mallarını, bu yatırım mallarını satın almaya gücü yetmeyen firmalar adına alarak, bu firmalara uzun vadede kiralayan bir tekniktir. Malın mülkiyeti kiralama dönemi sonuna kadar kiralama şirketinde kalmakta, bu dönem sonunda kiracıya çok düşük bir fiyatla satışı gerçekleştirilmektedir. Böyle bir teknikle maliyet yüksekliği nedeni ile yatırım yapamayan kuruluşlar desteklenmekte ve yatırımlara canlılık getirilmektedir. Finansal Kiralama ile diğer kiralama yöntemleri arasında farklar vardır. Bunlardan en önemlisi kiraya konu malın bakımı ve muhafazasının esas itibarıyla mal sahibinin ve tüm riskinin de kiracının sorumluluğunda bulunmasıdır. Finansal Kiralama işlemini, basit bir kiralama işlemi veya bir ticaret aracı olarak görmemek gerekir. Aksine oldukça karmaşık unsurlar içermektedir. Bu nedenle finansal kiralama kuruluşları birer ticaret şirketi değil, finansman kuruluşlarıdır. Bu da, finansal kiralamanın anlaşılması açısından önem taşımaktadır. Ele alınan bu çalışmada, finansal kiralama tekniğinin, Türkiye'de oldukça az tanınmış olması göz önüne alınarak, konunun tarihsel gelişiminden başlanılarak, hakkında detaylı bilgiler, uygulama alanları, ülke ekonomisine katkısı, alternatif kaynaklar ile arasındaki ilişkisi. yurtiçi ve uluslarası finansal kiralamanın genel durumu verilmiştir. Son olarak da ülkemizdeki finansal kiralama şirketlerinden bir örnek inceleyerek, bu şirketin gelişimi verilmiş ve bunun ışığında bu şirket bazında, sektörle ilgili bir örnekleme gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın bölümlerini aşağıdaki şekilde özetlemek mümkündür. Birinci bölümde Finansal Kiralama'nın temel kavramları ve tarihçesi hakkında kısaca bilgi verilmiştir, ikinci bölümde ise, çeşitleri hakkında bilgi verilerek, farklı şekillerde çeşitli ihtiyaçlara cevap verme teknikleri incelenmiştir. Bu bölüm özellikle farklı sektörlerde faaliyet gösteren kuruluşların yatırım ihtiyaçlarının, finansal kiralamanın alternatif şekilleri ile karşılanabileceğini ortaya koymaktadır. Üçüncü bölümde, Finansal Kiralamanın kiracı ve kiraya veren şirketler açısından avantajları, dezavantajları ve finansman imkanının olumlu ve olumsuz yönleri açıklanmıştır. Dördüncü bölümde ise, yurtiçi ve sınırlar arası finansal kiralamanın genel bir incelenmesi ve ayrıca ülke ekonomisine etkileri, sağladığı makro düzeyde faydalar ele alınarak, ortaya konmuştur. Beşinci bölümde ise, sektörde faaliyet gösteren İktisat Leasing örnek olarak seçilmiş, 1995 ve 1996 yıllarına ait mali tabloları incelenerek, bilanço kalemleri ve bunların yıllar itibari ile aşamaları ve ayrıca şirketin hizmetleri ve dolayısıyla finansal kiralamanın örnek firma bazındaki gelişimi ortaya konmuştur.