Alt ve üst sosyoekonomik düzeydeki ailelerin aile işlevlerinin, anne-çocuk ilşkilerinin aile işlevlerinin anne-çocuk ilişkilerine etkisinin incelenmesi

araştırma ; alt ve üst sosyoekonomik düzeydeki 6 yaş grubunda çocuğa sahip ailelerin aile işlevlerini, anne-çocuk ilişkilerini ve aile işlevlerinin anne-çocukilişkilerine etkilerini incelemek amacı ile yapılmıştır. Araştırmanın örneklemi, 2000 yılıDevlet statistik Enstitüsü, Ankara ili Çankaya ve Keçiören merkez ilçeleri nüfus bilgileri ve Ankara l Milli Eğitim Müdürlüğü Resmi lköğretim Okulları Ana sınıfları öğrenci sayıları dikkate alınarak, evrenden rastgele örnekleme yöntemi ile belirlenen 11 lköğretimokulunun anasınıfı öğrencileri ve annelerinden oluşmuştur. Alt sosyoekonomik düzeyden 169 ve üst sosyoekonomik düzeyden 221 olmak üzere, toplam 390 çocuk ve annesiaraştırma kapsamına alınmıştır. Araştırmada veri toplama araçları olarak, ailelerin demografik bilgilerini elde etmek amacıyla Kişisel Bilgi Formu ; aile işlevlerini ölçmek amacı ile Aile Değerlendirme Ölçeği ve anne-çocuk ilişkilerini ölçmek amacıyla ise Aile-Çocuk lişkileriÖlçeği-Anne Formu kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizi S. P. S. S. istatistik programı ile yapılmıştır. Ailelerin demografik bilgileri yüzde ve frekans dağılımları ile verilmiş ; aile işlevleri ve anne-çocuk ilişkilerinin belirlenen bağımsız değişkenlerle ilişkileri, çift yönlü varyans analizi ile ; aile işlevleri ve anne-çocukilişkileri etkileşimi ise Korelasyon tekniği ile test edilmiştir. Gruplar arasında anlamlı farklar bulunduğunda, farkı yaratan grubun hangisi olduğu Scheffe Testi ile belirlenmiştir. Aile işlevleri ve anne-çocuk ilişkilerinde, sosyoekonomik düzeyin belirleyici bir etken olduğu, sosyoekonomik düzey grupları arasında aile işlevleri ve anne-çocukilişkileri açısından anlamlı farklılıkların olduğu bulunmuştur ( p < 0 .05). Aile işlevlerinin sosyoekonomik düzey grupları arasında anlamlı derecede farklılıklar gösterdiği ; Aile Değerlendirme Ölçeği iletişim, roller, duygusal tepki verebilme, davranış kontrolü ve genel fonksiyonlar boyutları açısından üst sosyoekonomik düzeydeki ailelerin ; problem çözme ve gereken ilgiyi gösterme boyutları açısından ise alt sosyoekonomik düzeydeki ailelerin daha sağlıksız işlevler gösterdikleri belirlenmiştir ( p < 0 .05). Aile işlevleri arasında ; annelerin yaşları, hane halkı büyüklüğü, ev tipleri, çocuk sayıları, çocukların cinsiyetleri, anne - baba evlenme yaşları ve evlilik sürelerine göre anlamlı farklar bulunmazken ( p > 0.05 ) ; babaların yaşları, anne ve babaların öğrenim durumları ve evlenme biçimlerine göre anlamlı farkların olduğu saptanmıştır ( p < 0 .05). Anne-çocuk ilişkileri açısından, alt sosyoekonomik düzeydeki annelerin tüm boyutlarda üst sosyoekonomik düzeydeki annelere göre anlamlı derecede sağlıksızlıkgösterdikleri ( p < 0.05 ) ; annelerin yaşları, meslek grupları ve çocukların cinsiyetlerininanne-çocuk ilişkilerini etkilemediği ( p > 0.05 ) ; annelerin öğrenim durumları, aile tipleri ve çocuk sayılarının anne-çocuk ilişkilerini anlamlı derecede etkilediği bulunmuştur ( p < 0 .05). Aile işlevlerinin anne-çocuk ilişkilerine etkisi incelendiğinde, iletişim ve sıcaklık ve sevgi etkileşiminin bulunmaması dışında, her boyutta anlamlı etkileşimin olduğu ve bu etkileşimin bazı boyutlar açısından pozitif, bazıları açısından ise negatif olduğu saptanmıştır ( p < 0 .05).