Kadın ve kariyer: Bolu'da üst düzey kadın çalışanlar üzerine bir araştırma

Kadın ve Kariyer: Bolu'da Üst Düzey Kadın Çalışanlar Üzerine Bir Araştırma Erkanlı, Hülya Yüksek Lisans, İşletme Bölümü Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. Gamze YÜCESAN-ÖZDEMİR Bu çalışma, Türkiye'de, son yıllarda, organizasyonlarda yer alan kadın yöneticilerin karşılaştıktan sorunları, yönetsel niteliklerindeki farklılıklarını, organizasyonların ve organizasyonlarda yer alan kadın ve erkek çalışanların kadın yöneticileri nasıl değerlendirdiklerini ve tüm bunlar ekseninde kadın çalışanların kariyer gelişim süreçlerinin nasıl gerçekleştiğini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma, 'Kadın ve Kariyer' konusuna ilişkin, kavramsal ve kuramsal bir altyapı oluşturarak, konunun, Türkiye perspektifinin incelenmesine ve karanlıkta kalanların aydınlatılmasına katkıda bulunmayı hedeflemektedir. Bu amaçla, Bolu ilinde, beş işletmede gerçekleştirilen araştırmada, niteliksel yöntemler çerçevesinde, gözlem, derinlemesine görüşme ve anket yöntemlerinden faydalanılmıştır. Anket çalışması, erkek üst düzey çalışanların ve kadın üst düzey çalışanların bakış açılarını, bir arada, ortaya koyabilme ve tek bir bakış açısının sınırlılıklarından kurtulabilme amacıyla, kadın ve erkek üst düzey çalışanlara uygulanmıştır. Kadın üst düzey çalışanların, kariyer gelişim süreçlerinde, işe alınma aşamasında, eğitimde, performans değerlendirme ve ücretlendirme politikalarında, organizasyon içi güç edinimi ve güç kullanımında, yönetsel nitelikler ve liderlik tarzlarında ne gibi farklılıkların olduğu ve bunların nedenleri, erkek ve kadın çalışanların bakış açılarıyla değerlendirilmiştir. İlk olarak, bu çalışma, kadın çalışanlar için, organizasyon içi 'kariyer' gelişiminin ve organizasyon dışı 'kadın' olarak sürdürülen hayatın birbirinden bağımsız gelişmediğini göstermektedir. Kadın çalışanların organizasyon dışında sahip oldukları geleneksel roller, bu roller temelinde kadına atfedilen değerler ve ataerkil örüntüler, kadın çalışanların organizasyon dışındaki hayatım tanımlayan unsurlar olup, organizasyon içi kariyer gelişimine de etki etmektedir. Bu durum, organizasyonların toplumsal yapıdan bağımsız varolmadıklarını ve toplumsal cinsiyet rollerinin, organizasyon duvarları arkasında ortadan kalkmadığım göstermektedir. ikinci olarak, bu çalışma, son yıllarda organizasyonlarda, kadın çalışanlara karşı daha ılımlı bir yaklaşımın olmasının, erkek çalışanların bu konuda değişen ve gelişen bakış açılarıyla paralellik oluşturduğunun altını çizmektedir. Ancak, erkek üst düzey çalışanlar, kadın çalışanlara karşı, olumlu bir yaklaşıma sahip olmakla beraber, vtoplumsal ve kültürel örüntülerin etkisi altında önyargılara da sahiptirler. Bu durum, kadın üst düzey çalışanlar için, imkan ve imkansızlıkların aynı düzlemde yer aldığının bir göstergesidir. Son olarak, bu çalışmada, kadın çalışanlarların kariyer gelişiminin, erkek çalışanlardan farklı bir seyir izlemekte olduğu ve kadın çalışanların 'görünmez' engellerle karşılaşmakta olduğu vurgulanmıştır. Ancak, bu konuda dikkat çeken en önemli nokta, kadınların bu durumu zaman içerisinde haklı bulma ve kabullenme eğiliminde olduğudur. Bu durum, kadınların bir takım engellerin ve eşitsizliklerin farkında olarak, bunlarla mücadele etmek yerine, onları kabullendiklerinin bir göstergesidir. Bu kabullenilmiş gerçeklikler, bilinç düzeyine çıkmaz ise, uygulamalarda karşılaşılan eşitsizliklerin devam etmesi ve sorunların çözümsüz kalması kaçınılmazdır. vı