turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
'Obsesif kompulsif bozukluk tanısı almış hastalarda yaşam kalitesi, romantik ilişki doyumu ve ilişki niteliğinin arasındaki ilişkinin incelenmesi'

Giriş: Bu çalışmada obsesif kompulsif bozukluk tanısı almış bireylerin yaşam kalitesi düzeyleri ile romantik ilişki doyumu ve ilişki niteliği düzeyleri arasındaki ilişkinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Method: Araştırmanın örneklemini Eskişehir ve Hatay'da yaşayan ve kolayda yöntemle seçilmiş olan 49 evli ya da romantik ilişkisi olan obsesif kompulsif bozukluk tanısı almış hastalar oluşturmaktadır. Katılımcıların 15'i erkek, 34'ükadındır. Çalışmada veri toplama aracı olarak 'Demografik Bilgi Formu', 'Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalite Ölçeği-Kısa Formu', 'İlişki İstikrarı Ölçeği ve 'İlişki Niteliği Ölçeği' kullanılmıştır. İlişkisel tarama modeline uygun olarak yürütülen çalışmada elde edilen verilerin normal dağılıma uygunluğunun analiz edilmesi için Shapiro-Wilk testi ve histogram grafiklerinden yararlanılmıştır. Obsesif-kompulsif bireylerin yaşam kalitesi, romantik ilişki doyumu doyumu ve ilişki niteliği düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla Spearman'ın Sıra Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Ayrıca katılımcıların yaşam kalitesi, romantik ilişki doyumu ve ilişki niteliği düzeylerinin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla Mann Whitney U testi ve parametrik olmayan tek yönlü varyans analizi yöntemi olan Kruskal Wallis H testi tekniği kullanılmıştır. BBulgular: Yapılan analizler sonucunda obsesif kompulsif bozukluk tanısı almış hastaların yaşam kalitesi ve romantik ilişki düzeylerinin biraz düşük, ilişki niteliği düzeylerinin ise orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Ayrıca katılımcıların yaşam kalitesi düzeyleri ile romantik ilişki doyumu ve ilişki niteliği düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Öte yandan katılımcıların yaşam kalitesi düzeylerinin yaşlarına ve eğitim düzeylerine göre; romantik ilişki doyumu düzeylerinin cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, ve çalışma durumuna göre; ilişki niteliği düzeylerinin ise yaş ve eğitim düzeyine göre farklılaştığı saptanmıştır. Sonuç: Çalışma sonucunda obsesif kompulsif tanısı almış bireylerin yaşam kaliteleri ile romantik ilişki doyumları ile ilişki nitelikleri arasında ilişki olduğu ve ilişki doyumu ve kalitelerinin yaşam kalitelerini etkilediği görülmüştür.
An Evaluation study of a basic disaster awereness training program

Temel Afet Eğitimi Programı Değerlendirme Çalışması Meltem Aydoğdu Bu çalışmada, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü tarafından yürütülen ABCD Temel Afet Bilinci eğitim programının etkileri, sonuçlan ve sonuçlar üzerinde etkili olan faktörler incelenmiştir. Bu amaçla, deney grubunu oluşturan ve ABCD eğitimine katılmış 59 öğretmene, eğitim öncesinde, depreme karşı önlemlerle ilgili tutumlarını, depremlerle ilgili deneyimlerini ve sürekli kaygı düzeylerini ölçmeyi amaçlayan anket ve ölçek verilmiştir. Aynı gruba, eğitimin bitiminde, öğrenme düzeylerini ölçmeyi amaçlayan bilgi testi ve eğitimle ilgili memnuniyetlerini ölçmeyi amaçlayan anket verilmiştir. Deney grubundaki öğretmenlerle, eğitimden dört ay sonra mülakatlar için ve aldıkları önlemleri belirlemek amacıyla, tekrar görüşülmüştür. Kontrol grubu A, 29 öğretmenden oluşmaktaydı. Kontrol grubunun bilgi testi puanları ve depreme karşı hazırlıkla ilgili aldıkaları önlemlerin sayısı deney grubunun sonuçlan ile karşılaştırıldığında; deney grubunun bilgi testi sonuçlarının kontrol grubuna oranla daha yüksek olduğu ve deney grubunun depreme karşı hazırlıklı olmak için sayıca daha fazla önlem aldığı bulunmuştur. Kontrol grubu B, bilgi testinin geçerliliğini ölçmek için, farklı eğitim düzeylerinden gelen 37 kişiden oluşmuştu. Kontrol grubu B'nin test puanları deney grubundan düşüktü ve testte başarılı olmak için konuyla ilgili bilgiye sahip olmak gerektiğini ortaya koyuyordu. Sonuçları etkileyen faktörlere baktığımızda, hiçbir bağımsız değişkenin, eğitim sonrası alınan önlemleri açıklamakta başarılı olmadığını görmekteyiz. Eğitim öncesi alınan önlemleri açıklamakta ise, STAI skorları ve eğilimden önce başka bir seminere katılmış olmak etkilidir. STAI skorları düşük olan ve eğitimden önce başka bir seminere katılmış olan öğretmenlerin, eğitim öncesinde aldıkları önlem sayısının daha fazla olduğu bulunmuştur. Eğitim öncesi ve sonrası arasında alınan önlem sayısı farkını açıklamakta, katılımcıların depremle ilgili daha önceki deneyimlerinin vıetkili olduğu görülmektedir. Depremle ilgili deneyimi daha fazla olan katılımcıların, diğerlerine oranla eğitim öncesi ve sonrası aldıkları önlemlerin sayıca farkı daha düşüktür. Genel olarak baktığımızda, ABCD eğitimi, katılımcıların bilgi düzeyini ve aldıkları önlemleri arttırmak konusunda başarılı bir programdır.
Kanser hastası olan kişilerin bağlanma stillerine göre psikolojik dayanıklılıklarının incelenmesi

Bu araştırmada, kanser hastası bireylerde psikolojik dayanıklılık ile bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amaç edinilmiştir. Söz konusu amaç kapsamında İstanbul'da yaşamını sürdürmekte olan, kanser hastası olan ve sağlık kuruluşlarından tedavi desteği alan kişiler içerisinden rastgele örneklem metoduyla seçilmiş toplam 101 bireyin araştırmaya dahil edilmesi sağlanmıştır. Çalışmada veri toplama kısmında yararlanılan envanterler; İlişki Ölçekleri Anketi ve Yetişkinler İçin Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği ve araştırmacı tarafından üretilmiş Demografik Bilgi Formudur. Çalışma kapsamında derlenmiş olan verilerin analizi SPSS 23.00 programıyla yapılmıştır. Çalışmadan elde edilmiş genel bulgular ışığında; saplantılı, kayıtsız-kaçınmacı ve korkulu-kaçınmacı bağlanma ile psikolojik dayanıklılık arasında ters yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Bununla birlikte, güvenli bağlanma ile psikolojik dayanıklılığın pozitif yönlü ve anlamlı bir korelasyon sağladığı tespit edilen bir diğer bulgudur.
The role of response competition in retrieval-induced forgetting

Bir öğeyi hatırlamak, bu öğenin daha sonraki bir hafıza testinde hatırlanma olasılığını arttırır. Ancak, öğe ile ilgili ama hatırlanmamış başka öğeler bu hatırlama işleminden fayda görmez hatta zarar görür. Bu olguya, yani hedeflenen öğenin hatırlanmasına bağlı olarak hedefte olmayan ama ilgili öğelerin sonraki hafıza testlerinde hatırlanmamasına, 'hatırlama yollu unutma' denir (Anderson, Bjork ve Bjork, 1994). Bu olguya neyin yol açtığı hususunda geniş tartışmalar yapılmaktadır. Ket vurma görüşüne göre hatırlatıcı işaret ile hedef öğe arasında bağ tekrarlanan hatırlama esnasında kuvvetlenir, bu güçlenen bağ da hedefte olmayan rakip öğenin sonraki hafıza testlerinde hatırlanmasında güçlüğe sebep olur (örn., Raaijmakers ve Jakab, 2012; Raaijmakers ve Jakab, 2013). Baskılama görüşüne göre ise hatırlama esnasında hedefte olmayan rakip öğeler aktif olarak baskılanır, tekrarlanan baskılama da sonraki hafıza testlerinde rakip öğelerin hatırlanmasında güçlüğe yol açar (Anderson ve ark., 1994; Anderson ve Spellman, 1995). Baskılama görüşünün temel varsayımı öğeler arasında rekabet olduğudur. Biz bu çalışmada rekabeti farklı yöntemlerle manipüle ettik, böylelikle rekabetin hatırlama yollu unutma üzerinde etkisini inceledik. İlk deneyde, kategori-öğe eşliklerini öğretme aşamasında aynı kategori üyelerini art arda göstererek, hedef ve rakip öğelerin bütünleşmesini sağladık. İkinci deneyde, hem hedef hem de rakip öğe için geçerli olabilecek hatırlatıcı işaret kullanarak hedef ve rakip rekabetini arttırdık. Baskılama görüşünün varsayımları doğrultusunda rekabetin azaldığı durumlarda hatırlamaya bağlı unutmanın yok olduğunu, rekabetin körüklendiği hallerde bu olgunun arttığını bulduk.
A validitity study of the modified checklist for autism in toddlers on a Turkish sample

çalışma 'Değiştirilmiş Erken Çocukluk Dönemi Otizm Tarama Ölçeği'ningeçerliğini saptamayı amaçlamıştır. Dört farklı gruptan oluşan 80 çocuk; normal gelişim gösteren çocuklar, Down Sendromlu çocuklar, otizm şüphesi olan çocuklar ve otizm tanısı almış çocuklar, Değiştirilmiş Erken Çocukluk Dönemi Otizm Tarama Ölçeği, Erken Çocukluk Dönemi Otizm Tarama Ölçeği, DSM-IV-TR Otistik Bozukluk Kriterleri ve AGTEüzerinden değerlendirilmiştir. Araştırmada ortaya çıkan önemli bir sonuç Değiştirilmiş Erken Çocukluk Dönemi Otizm Tarama Ölçeği'nin otistik çocukları otistik olmayan çocuklardanayırabildiğini göstermiştir. Değiştirilmiş Erken Çocukluk Dönemi Otizm Tarama Ölçeğiotizm tanısı almış ve otizm şüphesi olan çocukları başarıyla belirleyebilmiştir. Ancak otistik olmayan çocuğu otistik olarak sınıflama oranının da yüksek olduğu görülmüştür. Bunaölçeğin iki kriterinden birinin (23 maddenin herhangi üçü) yol açtığı tespit edilmiştir. Ölçeğin diğer kriterinin (6 kritik maddeden ikisi) otistik olan ve olmayan çocukları ayırmada daha başarılı olduğu ortaya çıkmıştır. Bu altı kritik maddeye ek olarak 6. maddenin Değiştirilmiş Erken Çocukluk Dönemi Otizm Tarama Ölçeği'nin duyarlılığını arttırdığı belirlenmiştir. Bu bilgiler ışığında, erken yaştaki çocukların daha sağlıklı bir biçimde taranabilmesi için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Gençlerin sosyal sorumluluk çalışmalarına gönüllü katılımlarıyla algılanan ebeveyn tutumları, motivasyon ve iyi oluş arasındakiilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada gençlerin sosyal sorumluluk çalışmalarına gönüllü katılımıyla algılanan ebeveyn tutumları, motivasyon ve iyi oluş arasındaki ilişkinin saptanması amaçlanmış, çalışma ilişkisel tarama modeliyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Türkiye'de yaşayan 18-30 yaş arasındaki gençler oluşturmaktadır. Örneklem seçkisiz örnekleme metoduyla belirlenmiş Türkiye'nin 7 coğrafi bölgesinden katılan 1220 gençten oluşmaktadır. Verilen toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu, Dirik, Yorulmaz ve Karancı (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği-Çocuk Formu, Şaklar (2015) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Gönüllü Fonksiyonları Envanteri ve Demirci, Ekşi, Dinçer ve Kardaş (2017) tarafından Tükçe'ye uyarlanan PERMA İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilerek, yüzde, frekans, ortalama puan, standart sapma gibi değerler ve yapılan Bağımsız Gruplar t Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi, Post-Hoc tekniklerinden LSD analizi, Pearson Çarpım Moment Korelasyonu, Nokta Çift Serili Korelasyon, Çoklu Regresyon ve Moderatör Etki Analizi sonuçları tablolar halinde sunulmuştur. Araştırmanın sonucunda; - Gönüllü katılımı ile algılanan ebeveyn tutumları arasında anlamlı bir ilişki olmadığı, - Gönüllü katılım ile gönüllülük motivasyonları ve iyi oluş arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu, - Gönüllü katılımın ne kadar zaman devam edeceğinin; algılanan ebeveyn tutumu ve gönüllülük fonksiyonları toplam puanı ile anlamlı ilişkisinin olmadığı, gönüllülükfonksiyonlarının alt boyutlarından değer, anlama ve geliştirme motivasyonlarıyla ve PERMA iyi oluş ile pozitif anlamlı ilişkili olduğu, - Algılanan ebeveyn tutumlarından duygusal sıcak anne ve baba alt boyutları ile gönüllülük motivasyonları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu, aşırı koruyucu ve reddedici ebeveyn tutumları ile gönüllülük motivasyonları arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı, Algılanan ebeveyn tutumlarından duygusal sıcak anne ve baba alt boyutları ile PERMA iyi oluş arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu, aşırı koruyucu ve reddedici ebeveyn tutumları ile PERMA iyi oluş arasında negatif yönde anlamlı bir ilişkinin olduğu, - Algılanan ebeveyn tutumları alt boyutlarından duygusal sıcak anne, aşırı koruyucuanne, duygusal sıcak baba tutumları, gönüllülük motivasyonları ve haftalıkgönüllülük süresinin PERMA iyi oluşu anlamlı bir şekilde yordadığı (%21,2),- Haftalık gönüllülük süresinin, gönüllülük motivasyonu ve PERMA iyi oluş ilişkisi üzerindeki moderatör etkisinin yordama gücünü %2 yükselttiği belirlenmiştir.
Tecavüz suçlularında ve çocuk cinsel istismarcılarında suç analizi

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de cinsel suçlulara yönelik suçlu profilleme ve risk değerlendirmesi yapılabilmesi için suçlu, suç ve mağdur özellikleri incelemektir. Araştırmada hükümlüler hakkında bilgi toplayabilmek için araştırmacı tarafından geliştirilen cinsel suçlular için görüşme formu, tecavüze ve çocuk cinsel istismarına yönelik bilişsel çarpıtmalar soru formları ve kişilik bozukluklarından psikopatinin tespiti için de Levenson Psikopati Ölçegi kullanılmıştır. Araştırma kapsamında, Ankara L1 ve L2 Tipi, İstanbul Ümraniye T Tipi, Çankırı, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Adıyaman, Malatya, Elazığ ve Mersin E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumlarında 18-65 yaş aralığında toplam 263 erkek hükümlüye ve karşılaştırma grubu olarak hiç suç işlememiş 18-65 yaş aralığında 100 erkek bireye görüşme formu ve ölçek uygulanmıştır. Araştırmada suç türü değişkenlerine göre ayrılan gruplar ile karşılaştırma grubunun söz konusu ölçek puan ortalamaları arasındaki farklılığın önemli olup olmadığını göstermek için bağımsız gruplar t testi; bağımsız değişkenler ile bağımlı değişken arasındaki ilişkiyi belirlemek için ise Kay-Kare Testi yapılmıştır. Bulgulara göre, çocukluğunda cinsel istismar mağduru olmuş olma durumu ile daha sonra çocuk cinsel istismarcısı olma arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Çocukluğunda yetişkin bir erkek tarafından cinsel istismar mağduru olmuş olma durumu ile daha sonra erkek çocukları cinsel istismar mağduru etme durumu arasında istismarcısının cinsiyeti ile mağdurunun cinsiyeti arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Çocukluğunda cinsel istismar mağduru olduğu yaş ile daha sonra cinsel istismar ettiği çocukların yaşı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Alkol ve uyuşturucu kullanımı açısından cinsel suçlular ile hiç suç işlememiş kişiler arasında fark olduğu bulunmuştur. Suç zamanında alkollü olma ve uyuşturucu almış olma açısından cinsel suçlular arasında farklılık bulunmamıştır. Suç zamanında mağdurun alkollü olması ve uyuşturucu almış olması açısından cinsel suç türlerine göre değişen mağdurlar arasında fark olduğu bulunmuştur. Cinsel suçlular ile hiç suç işlememiş bireylerin cinsel suçlara yönelik bilişsel çarpıtma ölçek puanları arasında fark olduğu bulunmuştur. Cinsel suçlular arasında birincil ve ikincil psikopati ölçek puanları açısından anlamlı bir fark bulunamazken, cinsel suçlular ile hiç suç işlememiş bireyler arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Araştırmanın sonuçları alanyazındaki ilgili çalışmalar ışığında tartışılmıştır.
Çocuklarda görsel sıralı bellek ve yaş gruplarındaki gelişimi

Bu araştırmada 3-1 1 yaşları arasında toplam 210 çocukta sıra belleğinin gelişimi incelenmektedir. Uyaran olarak, görsel ve sözel maddelerden oluşan diziler kullanılmıştır. Bu diziler arasında da, çocukların tanışıklık dereceleri farklı olan uyaranlar bulunmaktadır. Ayrıca her çocuğa WISC-R testinin 'sayı dizisi' alt testindeki sayı dizileri, düz ve tersine tekrar testleri uygulanmıştır. Sayı dizilerini tekrarlama başarılarıyla sözel ve görsel uyaranları doğru sırada hatırlama başarılan arasındaki ilişkiler incelenmiştir. İşlem belleğinin kapasitesini tahmin olarak da WISC-R tersine doğru sayı dizilerini tekrarlamak başarısı ele alınmıştır. Görsel malzeme, çizim olarak verilen ve günlük yaşamda anlamlı olmayan, çocukların tanışık olmadıkları çizimlerden seçilmiştir. Bu amaçla Illinois Test of Psycholinguistic Abilities' bataryasının alt testlerinden biri olan 'görsel sıralı bellek bölümü kullanılmıştır. Resimler ise, yine çizim halinde fakat günlük yaşamda karşılaşılan sahneleri betimlemektedir. Okul malzemesi veya çocukların kullandıkları resimli kitaplardan seçilmişlerdir. Sözcükler ise isim, sıfat ve eylem bildiren 5'er maddeden oluşan, sık kullanılan sözcüklerden oluşan diziler biçimindedir. Çocuklara sözel olarak söylenmiş ve aynı sırada tekrarlamaları istenmiştir. Bulgular, doğru sırada hatırlanan her madde için bir puan verilerek, kategori puanları ve kullanılan tüm uyaranlar içinde toplam puanlar oluşturularak, yaşlara, cinsiyetlere ve uyaran türlerine göre analiz edilmiştir. Çocukların hatırlayabildikleri toplam madde sayısı, ilk ve son konumda hatırlayabildikleri madde sayıları ayrı ayrı hesaplanarak yaşlarına göre analiz edilmiştir. Bulgular, yaşa bağlı değişmelerin özellikle tanışıklık düzeyi düşük bulunan malzemede daha düzenli artışlar olarak gözlenebildiğini ortaya çıkarmaktadır. İşlem belleği kapasitesinin tahminleriyle, sıralı hatırlama arasında da anlamlı korelasyonlar bulunmaktadır.
Obsesif Kompulsif Bozukluğun çok yönlü dünya görüşü modelinin klinik örneklem ile incelenmesi

Bu araştırmanın amacı Obsesif Kompulsif Bozukluğun ortaya çıkması ve sürmesinde bilişsel-duyuşsal yatkınlık alanlarından Dünyaya İlişkin Varsayım alanlarının rolünün klinik örneklem ile incelenmesidir. Bireyin kendisine ve dış dünyaya dair algısından oluşan dünyaya ilişkin varsayım alanlarının Obsesif Kompulsif Bozukluk semptomları ile ilişkisini Obsesif Kompulsif Çalışma Grubu tarafından tanımlanan obsesif-kompulsif bilişlerden ayrı olarak anlamlı bir biçimde öngördüğü son dönem bilişsel teoriler tarafından ele alınmaktadır. Bu araştırmada, dünyaya ilişkin varsayım alanlarına ait kavramların OKB ile ilişkili biliş ve semptomlar ile ilişkisi incelenmiştir. Çalışmanın örneklemi uygun örneklem yöntemiyle seçilen OKB tanısı almış 180 kişiden oluşmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Padua Envanteri-Washington Eyalet Üniversitesi Revizyonu, Obsesif İnançlar Ölçeği- 44 ve Dünyaya İlişkin Varsayımlar Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmış; analizlerde ise Pearson Korelasyon Analizi ve Tek Yönlü Varyans Analizi uygulanmıştır. Araştırmanın sonucunda dünyaya ilişkin varsayım alanlarından kendilik değeri ve kontrol obsesif kompulsif bilişlerle anlamlı düzeyde negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Bu araştırmada kendilik değeri ve kontrol OKB semptom alanlarından zarar verme ve kontrol etme ile negatif yönde ilişkili bulunmuştur. Çalışmanın sonuçları ilgili yazın çerçevesinde tartışılmıştır.
Ergenlerde problemli internet kullanım davranışları ile yakın sosyal çevre sorunları ve içe / dışa yönelim sorunları arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Bu çalışmada, ergenlerin problemli internet kullanım davranışları ile yakın sosyal çevre sorunları ve içe yönelim / dışa yönelim sorunları arasındaki ilişkileri kapsayan farklı yapısall modeller önerilmiş ve bu modellerden değişkenler arasındaki ilişkileri açıklayan en iyi modeli belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma, Eskişehir'de bulunan, farklı türden 16 ortaöğretim kurumunda öğrenim gören 882 (Kız:457, Erkek:425) öğrencinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Ölçme aracı olarak, Problemli İnternet Kullanımı Ölçeği, Çok Boyutlu Ergen Değerlendirme Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri ve Riskli Davranışları Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada yapısall eşitlik modeli analizleri, bootstrapping işlemi ve cinsiyet değişkenine göre ölçme değişmezliği analizi yapılmıştır. İstatistiksel olarak en iyi değer veren modelin, ergenlerde problemli internet kullanımı ile içe yönelim / dışa yönelim sorunları arasındaki ilişkide yakın sosyal çevre sorunlarının kısmi aracı rolünün bulunduğunu belirten model olduğu saptanmıştır. Bu modele göre, problemli internet kullanımının ergenlerin okul, aile ve arkadaş ilişkilerini kapsayan yakın sosyal çevresiyle sorunların oluşmasına yol açtığı, bunun sonucunda ise ergenlerde içe yönelim ve dışa yönelim sorunlarının oluştuğu belirlenmiştir. Bulgular, ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılarak, aracı değişken olan yakın sosyal çevre ilişkilerinin geliştirilmesi bağlamında, psikolojik danışmanlara, ebeveynlere, eğitimcilere öneriler sunularak, gelecekte yapılacak olan araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Petrol arama işçilerinde nikotin bağımlılığının ruhsal belirtiler ve algılanan stresle ilişkisi

Bu çalışmada sigara içen petrol arama işçilerinin psikolojik belirtiler ve algılanan stres düzeylerinin sigara içmeyen işçilerle karşılaştırılması; sigara içen işçilerin psikolojik belirti ve algılanan stres düzeylerinin nikotin bağımlılık düzeylerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmaya katılan 106 kişiye sosyodemografik özellikleri belirlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan sosyodemografik veri formu, ruhsal belirtileri belirlemek amacıyla Ruhsal Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R), algılanan stres düzeylerini belirlemek amacıyla Algılanan Stres Ölçeği ve sigara içtiğini belirten kişilere nikotin bağımlılık düzeyini belirlemek amacıyla Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi uygulanmıştır. Sigara kullanımının psikolojik belirtiler üzerine etkisi incelendiğinde, sigara içen ve bırakan kişilerin SCL-90-R somatizasyon ve ek skala alt ölçek puanlarının sigara içmeyenlerden yüksek olduğu bulunmuştur. Algılanan stresle ilgili yapılan ölçüm sonucu, her ne kadar sigara içmeyenlerin ölçek puan ortalamaları daha yüksek olsa da, sigara kullanımının algılanan stres düzeyleri üzerinde herhangi bir etkisi olmadığı bulunmuştur. Bu çalışmada sigara içen katılımcıların büyük çoğunluğu düşük düzeyde nikotin bağımlısıdır. Nikotin bağımlılığının psikolojik belirtilerle ilişkisi değerlendirildiğinde ise kişilerarası duyarlılık ve paranoid düşüncelerin bağımlılıkla pozitif yönlü, zayıf ilişkisi olduğu bulunmuştur. Orta düzey nikotin bağımlıları SCL-90-R ölçeğinde, pek çok psikolojik belirti açısından, düşük ve yüksek düzey bağımlılardan, daha yüksek puanlar almışlardır. Katılımcıların nikotin bağımlılık düzeyleri ile algılanan stres düzeyleri arasında ise herhangi bir ilişki saptanmamıştır.
Sosyal bilimlerin davranış kuramları ile dini ilimlerin amel nazariyelerinin karşılaştırılması

Hem sosyal bilimler hem de dini ilimlerde insan davranışının merkezi bir öneme sahip olduğunu görüyoruz. Ancak sosyal bilimler ve bilhassa davranış bilimleri, davranışın altında yatan psikolojik ve sosyal sebepleri araştırırken; dini ilimler, amelleri hem dünyevi hem de uhrevi sonuçları bakımından değerlendirmekte, Allah'ın sonsuz ve sınırsız iradesiyle insanın dini ve ahlaki sorumluluğu arasında bir denge kurmaya çalışmaktadırlar. Davranış bilimleri deskriptif bir karaktere sahipken, dini ilimlerin normatif yönü ağır basmaktadır. Dini ilimlerin amel tasavvurunun, sosyal bilimlerinkinden daha kapsamlı olduğunu söyleyebiliriz. Sosyal bilimler, davranışı yalnızca dünyevi ve fiziki sebep ve sonuçlarıyla değerlendirirken; dini ilimler, insan davranışını dünyevi, metafiziksel ve uhrevi sebep ve sonuçlarıyla birlikte değerlendirmektedir. İnsan davranışları ile ilgili determinizm-iradecilik dikotomisi, gerek sosyal bilimlerde gerekse dini ilimlerde teorik kamplaşmalara sebep olmuştur. Sosyal bilimlerde, pozitivist-natüralist sosyal bilim anlayışının determinist kampta; söz konusu anlayışa tepki olarak doğan yorumlayıcı-inşacı perspektifin ise iradeci kampta yer aldığını rahatlıkla ifade edebiliriz. Sosyal bilimler ile dini ilimlerin din tasavvuru arasında önemli farklılıklar mevcuttur. Dini ilimler, tanrının dünyaya, vahiy ve ilahi takdir yoluyla müdahale ettiğini ve her şeyin onun yaratmasıyla meydana geldiğini vurgularken; sosyal bilimler, genellikle, dini ve tüm sosyal hadiseleri, beşeri ya da tabii bir fenomen olarak açıklamaktadırlar. Bununla birlikte yorumcu ekol, dünya ile ilgili kişiye özel yorumlamalarda bulunma imkanı sunduğu için, sosyal bağlam ile dini içerik arasında katı bir sebep-sonuç ilişkisi kuran natüralist teoriye oranla, dini inançla daha kolay uyum sağlamaktadır. Özellikle; dinin kökeni hakkındaki pozitivist, indirgemeci, evrimci ve spekülatif kabullere ve gerçekliğin doğasına dair yansıtmacı teorilere prim vermeyen; dini tecrübeyi içeriden yani dindarın bakış açısından anlamayı ve açıklamayı esas alan din fenomenolojisi; dini analiz etmek için daha verimli bir metodoloji ortaya koymaktadır.