Üniversite öğrencilerinde affetme, bitirilmemiş işler ve öfke

Bu araştırma üniversite öğrencilerinde affetme, bitirilmemiş işler ve sürekli öfke arasındaki ilişkilerin incelendiği betimsel bir çalışmadır. Çalışmada affetme ve sürekli öfke ile cinsiyet arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Ayrıca haksızlığa uğramışlık, engelleme, aldatılmışlık, kullanılmışlık, incinme, çaresizlik, anlaşılmamışlık, suçluluk duygularının sürekli öfkeyi yordayıp yordamadığı araştırmada ele alınan diğer bir konudur. Çalışmaya 2014- 2015 eğitim-öğretim yılında Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 107 erkek 357 kadın olmak üzere toplam 464 kişi katılmıştır. Araştırmada üniversite öğrencilerinin affetme düzeylerini belirlemek için Thompson, Snyder, Hoffman, Michael, Rasmussen ve Billings (2005) tarafından geliştirilen Heartland Affetme Ölçeği, sürekli öfkeyi belirlemek için ise Spielberger, Jacobs, Russel ve Crane (1983) tarafından geliştirilen Sürekli Öfke Ölçeği, bitirilmemiş işleri belirlemek için araştırmacı tarafından oluşturulan üç madde kullanılmıştır. Üniversite öğrencileri hakkında bilgi toplamak için de araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. KBF'de öfkenin ikincil duygu olup olmadığının yordanması için haksızlığa uğramışlık, engelleme, aldatılmışlık, kullanılmışlık, incinme, çaresizlik, anlaşılmamışlık, suçluluk duygularına 1-10 arasında puan verilmesi istenmiştir. Benzer şekilde bitirilmemiş işler değişkenini ölçmek için keşkeler, ukteler ve olumlu-olumsuz duygularının yaşanması maddelerine 1-10 arasında puan verilmesi beklenmiştir. Araştırmanın amacı çerçevesinde, affetme ve sürekli öfke arasındaki ilişkiyi belirlemek için Pearson korelasyon analizi yapılmıştır. Affetme ve sürekli öfkenin öğrencilerin cinsiyeti açısından farklılaşıp farklılaşmadığını anlamak amacıyla bağımsız örneklem t testi kullanılmıştır. Anlaşılmamışlık, kullanılmışlık, engellenme, aldatılmışlık, incinme, çaresizlik, haksızlığa uğramışlık ve suçluluk duygularının sürekli öfkeyi yordayıp yordamadığını belirlemek için hiyerarşik regresyon analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, bitirilmemiş işler değişkeninin üç madde ile ölçülemeyeceği anlaşılmıştır. Bu yüzden bitirilmemiş işler ile affetme ve sürekli öfke arasındaki ilişkiler incelenememiştir. Üniversite öğrencilerinin, toplam affetme ve affetmenin alt boyutları olan kendini affetme, başkalarını affetme, durumu affetme düzeyleri ile sürekli öfke düzeyleri cinsiyete göre farklılık göstermemiştir. Genel affetme düzeyi ve sürekli öfke arasında orta düzeyde negatif bir ilişki vardır. Başkalarını affetme ve durumu affetme alt boyutları ile sürekli öfke arasında orta düzeyde negatif bir ilişki varken, kendini affetme alt boyutu ile sürekli öfke arasında negatif yönlü düşük bir ilişki bulunmuştur. Kendini affetme, başkalarını affetme ve durumu affetme alt boyutlarından sürekli öfke ile en güçlü ilişkiye sahip olan alt boyutun başkalarını affetme olduğu belirlenmiştir. Durumu affetme sürekli öfke ile ikinci güçlü ilişki gösteren alt boyutudur. Affetme alt boyutları arasından sürekli öfke ile en düşük ilişkiyi ise kendini affetme göstermiştir. Üniversite öğrencilerinde sürekli öfkeyi yordayan değişkenler arasında haksızlığa uğramışlık, incinme, suçluluk, anlaşılmamışlık yer alırken kullanılmışlık, aldatılmışlık, engellenme ve çaresizliğin sürekli öfkeyi yordamadığı tespit edilmiştir. Sürekli öfkeyi yordamada; haksızlığa uğramışlık, incinme, suçluluk, anlaşılmamışlık duygularının toplam varyansın %50'sini açıkladığı saptanmıştır. Üniversite öğrencilerinde sürekli öfkenin en önemli yordayıcısının haksızlığa uğrama duygusu olduğu belirlenmiştir. Bulgular literatür ışığında tartışılmış, uygulayıcılara ve araştırmacılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.