turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Romantik çiftlerde öznel partner affediciliğininilişki istikrarına etkisi

Bu araştırmanın amacı romantik çiftlerde öznel partner affediciliği ile ilişki istikrarı değişkenleri arasındaki ilişkinin ikili bağlamda incelenmesidir. Örneklem grubu belirlenirken ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmış, en az 6 aylık romantik ilişki içerisinde olan, 18-30 yaş grubundaki 116 çiftten (n=232) veri toplanmıştır. Araştırmada bağımsız değişkenlerin bireyin kendisinin ve partnerinin bağımlı değişkeni üzerindeki etkisini inceleyebilmek amacıyla Aktör Partner Karşılıklı Bağımlı Model kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Öznel Partner Affedicilik Ölçeği ve İlişki İstikrarı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre bireylerin partnerleri tarafından affedildiklerini hissetme puanlarının artması kendilerinin ve partnerlerinin ilişki doyumlarını artırmaktadır. Seçeneklerin niteliğini değerlendirme ve öznel partner affediciliği arasındaki APKM sonuçları bireylerin affedildiklerini hissetme puanları arttıkça partnerlerinin seçeneklerin niteliğini değerlendirme puanlarının azaldığını göstermektedir. İlişki yatırımı ve öznel partner affediciliği APKM sonuçları ise bireylerin affedildiklerini hissetme puanları arttıkça partnerlerinin ilişki yatırım puanlarının arttığını göstermektedir. Bulgular ışığında araştırmacılara ve uygulayıcılara önerilerde bulunulmuştur.
Sanal kimlik ve spiritüel iyi oluşun üniversite öğrencilerinin narsistik eğilimlerini yordayıcılığı

Bu çalışmanın amacı üniversite öğrencilerinin narsistik eğilimlerinin, sanal kimlikleri ve spiritüel iyi oluş durumları bağlamında incelenmesidir. Çalışmada ayrıca üniversite öğrencilerinin narsistik eğilimleri, spiritüel iyi oluşları ve sanal kimlikleri; cinsiyet, yaş, öğrenim gördükleri lise türü, algıladıkları aile gelir durumu ve arkadaşlık kurmada güçlük çekip çekmedikleri değişkenlerine göre de incelenmiştir. Sanal kimlik değişkeninin daha iyi anlaşılabilmesi için, bu değişkenin doğasına uygun olarak internet ve sosyal paylaşım ağları ile ilişkili değişkenler araştırmaya dahil edilmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma örneklemi tabakalı ve kolayda örnekleme yöntemlerinden oluşmuş çok aşamalı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Araştırmanın verileri Marmara Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim görmekte olan 671'i kadın, 271'i erkek toplam 942 öğrenci üzerinden toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu ve Ekşi (2016) tarafından Türkçe'ye uyarlanan Narsisizm Ölçeği Kısa Form ile araştırmacı tarafından Türkiye kültürüne uygun olarak geliştirilen Spiritüel İyi Oluş Ölçeği ve Sanal Kimlik Ölçeği kullanılmıştır. Veriler; Açımlayıcı Faktör Analizi, Doğrulayıcı Faktör Analizi, Pearson Korelasyon Katsayısı, Yapısal Eşitlik Modeli, Bağımsız Grup t Testi Tekniği, Tek Yönlü Varyans Analizi Tekniği ve Scheffe HSD testi ile analiz edilmiştir. Araştırmada, narsistik eğilimin sanal kimlik ile pozitif ilişkili, spiritüel iyi oluş ile ise negatif ilişkili olduğu bulunmuştur. Yapısal eşitlik modeline göre sanal kimlik ve spiritüel iyi oluş üniversite öğrencilerinin narsistik eğilimlerini yordamaktadır. Araştırma erkek öğrencilerin sanal kimlik ve narsistik eğilimlerinin, kadın öğrencilerin ise spiritüel iyi oluşlarının daha yüksek olduğunu; imam hatip lisesinden mezun olmuş öğrencilerin spiritüel iyi oluşlarının daha yüksek olduğunu ve arkadaşlık kurmakta güçlük çekmeyen öğrencilerin büyüklenmeci narsistik eğilimlerinin yüksek iken kırılgan narsistik eğilimlerinin düşük olduğunu ortaya koymuştur. Bununla birlikte yaş ve ailenin algılanan gelir durumu değişkenlerinin ayırt edici değişkenler olmadıkları bulgularına ulaşılmıştır. Araştırma üniversite öğrencilerinin narsistik eğilimlerini, spiritüel iyi oluş ve sanal kimlikleri bağlamında değerlendiren ilk araştırma olması nedeniyle alan yazına anlamlı katkı sağlamaktadır.
İşitme engelli çocukların annelerinin stres düzeyini ve evlilik doyumlarını yordayan değişkenlerin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı işitme engelli çocuğu olan annelerin stres düzeylerini ve evliliklerindeki çift doyumunu çocukta bulunan davranış problemleri, annenin psikolojik sağlamlığı ve demografik değişkenler açısından incelemektir. Araştırmanın örneklemini 6-12 yaş arası işitme engelli çocuğu olan 187 anne oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak 'Kişisel Bilgi Formu', 'Çift Uyum Ölçeği', 'Problem Davranış Ölçeği-Anne-Baba Formu', 'Psikolojik Sağlamlık Ölçeği ' ve 'Ebeveyn Stres İndeksi ' kullanılmıştır. Araştırma verilerinin istatistiksel değerlendirilmesi sonucu ebeveyn stresinin çocuğun cinsiyeti, çocuğun iletişim becerisi ve başka özel gereksinimli çocuğa sahip olma durumuna göre farklılaştığı; ekonomik gelir, eğitim düzeyi, çocuğun yaşı, çocuğun tanı alma yaşı, işitme cihazı kullanımı, çocuğun ek engeli olup olmama durumu, iletişim kurma şekli ve işitme kaybı derecesine göre farklılaşmadığı bulunmuştur. Psikolojik sağlamlık ve ebeveyn stresi arasında negatif ilişki olduğu, ebeveyn stresi ve çift uyumu arasında negatif bir ilişki olduğu bulunmuştur. Annenin stresi ve çocuğun problem davranışları arasında ise pozitif korelasyon bulunmuştur. Araştırma bulguları ilgili alanyazın bağlamında tartışılarak uygulama ve ileri araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.
Evli olan ve olmayan bireylerde karar verme stratejisinin psikolojik dayanıklılık üzerine etkisi

Aile kavramı toplumların devamını sağlamak için gerekli olan bir kavramdır. Bu durumun yanı sıra evli olan ve olmayan bireyler arasında yoğun farklar bulunmaktadır. Evlilik alınacak olan kararların birçoğunu etkilemektedir. Karar verme stratejisi ise hayatın her alanında önemli olan herkesin kaçınılmaz olarak gerçekleştirdiği bir eylemdir. Bu çalışmada evli olan ve olmayan bireylerin karar verme stratejisinin psikolojik dayanıklılık üzerine olan etkisi araştırılmıştır. Çalışmaya 139 kadın ve 101 erkek olmak üzere toplam 240 kişi alınmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, Ego Sağlamlığı Ölçeği ve Karar Stratejileri Ölçeği kullanılmıştır. Çalışma sonucunda psikolojik dayanıklılık ile karar verme stratejisinin 4 alt boyutu arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Psikolojik dayanıklılığın cinsiyete göre anlamlı şekilde değişiklik gösterdiği; buna göre erkeklerin kadınlara nazaran psikolojik anlamda daha dayanıklı oldukları görülmüştür. Medeni duruma göre psikolojik sağlamlık ve mantıklı karar verme stratejisi açısından anlamlı bir ilişki bulunamazken; bekar olanların evli olanlara göre kararsız, içtepkisel ve bağımlı karar verme stratejisini daha fazla kullandıkları bulunmuştur. Ruh sağlığını çok iyi olarak değerlendiren bireylerin ise psikolojik açıdan en dayanıklı kişiler olduğu bulunmuştur.
Küçük ve orta ölçekli işletmelerde çalışan yöneticilerin stresle başa çıkma stretejilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi

Bu araştırmada, küçük ve orta ölçekli işletmelerde çalışan yöneticilerin stresle başa çıkma stratejilerinin cinsiyet, yaş, eğitim durumu, gelir düzeyi, medeni durum, işletme ölçeği ve algılanan iş doyum durumu değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi, 2003- 2004 yıllarında Denizli ilinin Organize Sanayi Bölgesi'nde bulunan küçük ve orta ölçekli işletmelerde çalışan ve rastlantısal olarak seçilmiş toplam 247 yöneticiden oluşmuştur. Araştırmanın verileri, Stresle Başa Çıkma Stratejileri Ölçeği ve araştırmanın bağımsız değişkenlerini içeren Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla toplanmıştır. Stresle başa çıkma stratejilerinin yaşa, eğitim düzeyine, gelir düzeyine ve algılanan iş doyum durumuna göre farklılaşıp farklılaşmadığının istatistiksel analizi için Tek-Yönlü- Varyans Analizi tekniği uygulanmıştır. Ayrıca, bu stratejilerin cinsiyet, medeni durum ve işletmenin ölçek derecesine göre farklılaşıp farklılaşmadığının istatistiksel analizi için t-testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, KOBİ'lerde çalışan yöneticilerin stresle başa çıkma stratejilerinin genel olarak gelir düzeylerine ve eğitim düzeylerine göre değiştiğini ortaya koymuştur. Ayrıca yöneticilerin, problem çözme ve kaçınma stratejilerinin cinsiyet ve yaş değişkenlerine göre farklılaştığı bulunmuştur. KOBİ'lerde çalışan yöneticilerin kaçınma stratejilerinin eğitim ve medeni durumları ile işletme ölçeği değişkenlerine göre fark gösterdiği de bulunmuştur.
Üniversite öğrencilerinde ebeveyne duygusal erişilebilirliğin kendilik değeri ve kişilerarası yetkinliğe etkisinin incelenmesi

Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinde ebeveyne duygusal erişilebilirliğin kendilik değeri ve kişilerarası yetkinliğe etkisinin incelenmesi hedeflenmiştir. Bu hedefe yönelik olarak; ebeveyne duygusal erişilebilirliğin; kendilik değeri ve kişilerarası yetkinliği yordayıp yordamadığının; ebeveyne duygusal erişilebilirlik, kendilik değeri ve kişilerarası yetkinliğin bazı demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçlar doğrultusunda, yordayıcı korelasyonel modele dayalı ilişkisel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemini Marmara Üniversitesi'ne bağlı çeşitli fakültelerde eğitimine devam eden 329 kadın (%76,0) ve 117 (%24,0) erkek toplam 446 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Ebeveyne Duygusal Erişilebilirlik Ölçeği, Rosenberg Kendilik Değeri Ölçeği ve Kişilerarası Yetkinlik Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizleri gerçekleştirilip tablolar halinde sunulmuştur. Analizlerde araştırmanın sürekli değişkenleri arasında ilişki bulunup bulunmadığı Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Analizi; ebeveyne duygusal erişilebilirliğin kendilik değeri ve kişilerarası yetkinlik düzeylerini yordayıp yordamadığı basit doğrusal regresyon analizi; ebeveyne duygusal erişilebilirlik, kendilik değeri ve kişilerarası yetkinliğin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığı Bağımsız Gruplar T-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi ve Kruskal Wallis-H Testi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; ebeveyne duygusal erişilebilirlik kendilik değeri ve kişilerarası yetkinliği yordamaktadır. Ayrıca kişilerarası yetkinliğin alt boyutları olan ilişki başlatma, duygusal destek, etki bırakma ve çatışma yönetimini de yordadığı görülmüştür. Ek olarak araştırma sonucunda üniversite öğrencilerinin ebeveyne duygusal erişilebilirlik, kendilik değeri ve kişilerarası yetkinlik puanlarının çeşitli demografik özelliklere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir.
Sıla özleminin psikolojik etkilerinde koşullu öz-değerin düzenleyici rolü

Literatürde sıla özleminin olumsuz psikolojik etkilerine değinilmiş ancak kişinin öz-değer seviyesini belirleyen alanların bu ilişkide bir etkisinin olup olmadığına bakılmamıştır. Bu çalışmanın amacı sıla özleminin depresyon, somatizasyon ve psikolojik iyi oluş üzerindeki etkisinde koşullu öz-değerin düzenleyici rolünü belirlemektir. Her bir koşullu öz-değer alanın düzenleyici olarak rolüne bakılmış sonuçlar tartışılmıştır. Alanyazın çalışmaları içsel koşullu öz-değerin olumlu, dışsal koşullu öz-değerin ise olumsuz duygularla ilişkili olduğunu göstermektedir. Bununla birlikte yapılan analizler sonucunda koşullu öz-değerin aracı bir ilişkide yordayıcı değişken olabileceğine karar verilmiş ve aracı değişken analizi yapılmıştır. İçsel ve dışsal koşullu öz-değerin yordayıcı değişken olarak rolüne bakılmıştır. Aynı zamanda güvensiz bağlanma stillerinin de aracı bir etkide yordayıcı değişken olabileceklerine karar verilmiş ve güvensiz bağlanma stillerinin yordayıcı olduğu aracı değişken analizi yapılmıştır. Örneklem Hacettepe Üniversitesinde öğrenim gören yaş ortalaması 19 olan 292 birinci sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Katılımcılardan Demografik Bilgi Formu, Utretch Sıla Özlemi Ölçeği, Koşullu Öz-değer Ölçeği, CES-Depresyon Ölçeği, Hasta Sağlık Ölçeği (PHQ-15), Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II, Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş olmak üzere 8 farklı ölçek doldurmaları istenmiştir. Analizler için Process analizi (Hayes, 2017) model 1, 3 ve 4 kullanılmıştır. Sonuçlar sıla özleminin depresyon ve somatizasyonla pozitif, psikolojik iyi oluş ile negatif ilişki içerisinde olduğunu göstermiştir. Dışsal koşullu öz-değer psikolojik iyi oluş ile sıla özlemi arasında düzenleyici rol oynarken; dışsal koşullu öz-değer ve cinsiyetin somatizasyon ve sıla özlemi arasında ortak düzenleyici rol oynadığı görülmüştür. Aracı değişken analizinin sonuçları da literatür bulgularını destekler yöndedir. Koşullu öz-değer sıla özleminin aracı olduğu ilişkide somatik semptomları ve psikolojik iyi oluşu yordamaktadır. Elde edilen sonuçlarına göre içsel koşullu öz-değerin psikolojik iyi oluşla, dışsal koşullu öz-değerin ise somatik semptomlarla ilişki olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda bazı içsel ve dışsal koşullu öz-değer alanlarının da anlamlı yordayıcı olduğu görülmüştür. Güvensiz bağlanma stillerine ilişkin yapılan aracı değişken analizinde de anlamlı sonuçları elde edilmiştir. Sonuçlar ilgili literatür ışığında tartışılmış ve ileride yapılacak çalışmalar için öneride bulunulmuştur.
Obsesif kompulsif belirtilerin yordayıcıları olarak obsesif inançlar, girici düşünceleri yorumlamada yanlılık ve stresle başa çıkma yollarının bilişsel model çerçevesinde incelenmesi

Bu çalışmada obsesif inançlar, girici düşünceleri yorumlama yanlılığı ve stresle başa çıkma yollarının depresyon ve sürekli kaygı kontrol edildiğinde obsesif kompulsif belirtileri ve alt tiplerini yordama güçleri incelenmiştir. Bu amaçla öncelikle, çeşitli obsesif inanç alanlarım bir araya getiren Obsesif İnançlar Ölçeği ile düşünceleri yorumlama yanlılıklarım ölçen Girici Düşünceleri Yorumlama Envanteri'nin Türkçe'ye uyarlaması, geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Geçerlik ve güvenirlik çalışmasının yapıldığı ön çalışma örneklemi Hacettepe Üniversitesi'nin çeşitli bölümlerinde okuyan 209 üniversite öğrencisinden, ana çalışma örneklemi ise 204 öğrenciden oluşmaktadır. Ön çalışma örneklemindeki öğrencilere Obsesif İnançlar Ölçeği, Girici Düşünceleri Yorumlama Envanteri ve Maudsley Obsesif Kompulsif Soru Listesi uygulanmıştır. Ana çalışma örneklemine ise bu ölçeklere ek olarak Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri ve Sürekli Kaygı Envanteri uygulanmıştır. Yapılan analizlerde OİÖ ve GDYE'nin toplam puan ve alt ölçek puanlarının iç tutarlılıklarının tatmin edici düzeyde olduğu görülmüştür. OİÖ'ne uygulanan faktör analizinde 4 faktör elde edilmiştir: düşünce/davranış kaynaşması, mükemmelliyetçilik, sorumluluk algısı ve tehlike algısı. GDYE'ne uygulanan faktör analizinde ise sorumluluk algısı, düşünce/davranış kaynaşması ve düşünce kontrolü olmak üzere üç faktöre ulaşılmıştır. Yapılan regresyon analizlerine göre ise sahip olunan genel obsesif inançlar, tehlike algısına ilişkin inançlar ve stresle başa çıkma yollarından çaresiz/kendini suçlayıcı yaklaşımın genel obsesif kompulsif belirtilerin yordayıcıları olduğu bulunmuştur. Ancak, obsesif kompulsif belirtilerin alt tiplerinin yordayıcılarının farklılaştığı görülmüştür. OİÖ toplamı ve sorumlulukla ilgili yorumlama yanlılığının temizlik/titizlik alt tipini; tehlike algısı, girici düşünceleri olumsuz yorumlama, çaresiz/kendini suçlayıcı yaklaşım ve kendine güvensiz yaklaşımın obsesif düşünce alt tipini; tehlike algısı ve çaresiz/kendini suçlayıcı yaklaşımın kontrol/yavaşlık alt tipini yordadığı bulunmuştur. Bu sonuçlar, genel obsesif kompulsif belirtiler ile alt tiplerinin ortaya çıkmasında ve sürmesinde etkili olabilecek değişkenlerin farklı olabileceğini düşündürmektedir. Çalışmanın bulguları ilgili literatürün ışığında tartışılmıştır.
Narsisizm, alçakgönüllülük ve dindarlık ilişkisi

Bu çalışma narsisizm, alçakgönüllülük ve dindarlık arasındaki ilişkiyi ele almaktadır. Bu bağlamda narsisizm ve alçakgönüllülük, narsisizm ve dindarlık, alçakgönüllülük ve dindarlık arasındaki ilişki ve son olarak dindarlığın yordayıcı etkisi narsisizm ve alçakgönüllülük arasındaki ilişkide üzerinde incelenmektedir. Öncelikle narsisizm, alçakgönüllülük ve dindarlığa dair teorik alt yapı incelenmiş ve kavramsal çerçeve oluşturulmuş; ardından elde edilen tecrübi verilerin istatistiksel analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, Narsistik Hayranlık ve Rekabet Ölçeği, Alçakgönüllülük Ölçeği, Dindarlık Ölçeği ve İçsel Dini Motivasyon Ölçeğinden oluşan bir anket formu kullanılmıştır. Araştırma verileri ise tesadüfi örneklem yoluyla seçilmiş Türkiye'nin 80 ilinden 18-65 yaş aralığındaki 2557 katılımcıdan elde edilmiştir. Araştırma bulguları, narsisizm ile alçakgönüllülük, narsisizm ile dindarlık ve narsisizm ile içsel dini motivasyon arasında negatif yönlü anlamlı düzeyde istatistiki ilişkiler olduğunu göstermiştir. Bunun yanında alçakgönüllülülük ile dindarlık ve içsel dini motivasyon arasında pozitif yönlü anlamlı düzeyde istatistiki ilişkiler olduğu görülmüştür. Dindarlık ve içsel dini motivasyonun narsisizm ve alçakgönüllülüğü anlamlı derecede yordadığı ve narsisizm ile alçakgönüllülük arasındaki ilişki üzerinde dindarlık ve içsel dini motivasyonun aracı ve düzenleyici role sahip olduğu tespit edilmiştir.
Evli çiftlerde aleksitimi, stresle başaçıkma tarzları, duygu tanıma ve ayırt etmenin evlilik uyumuyla ilişkisinin incelenmesi

Bu araştırmada evli çiftlerin aleksitimi düzeyleri, stresle başa çıkma tarzları ve duygu tanıma ve ayırt etme düzeylerinin evlilik uyumuyla ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma Kayseri ve civarında yaşayan 132 çiftin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya katılan bireyler 22 62 yaş aralığında ve en az lise mezunudur. Araştırmada verilerin toplanması, analizi ve yorumlanmasında betimsel tarama modeli araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya katılan çiftlere Evlilikte Uyum Ölçeği, Yirmi Maddelik Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ 20), Stresle Başaçıkma Tarzları Ölçeği, Yüzden Dışavuran Duyguların Tanınması, Yüzden Dışavuran Duyguların Ayırt Edilmesi Ölçekleri ve Kişisel Bilgi Formu uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre; EUÖ puanı erkeklerde kadınlardan anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Bireylerin EUÖ puanları ile eşlerinin EUÖ puanları arasında pozitif ilişki saptanmıştır. Bireylerin EUÖ puanı ile çocuk sayısı arasında negatif ilişki bulunmuştur. Bireylerin EUÖ puanları ile SBTÖ puanlarından; kendine güvenli yaklaşım ve sosyal desteğe başvurma arasında pozitif ilişki, çaresiz yaklaşım ve boyun eğici yaklaşım arasında negatif ilişki saptanmıştır. TAÖ duyguları tanımada zorluk ve TAÖ toplam puanı ile EUÖ puanları arasında negatif ilişki bulunmuştur. Bireylerin EUÖ puanları ile eşlerinin TAÖ duyguları tanımada güçlük puanları arasında negatif ilişki bulunmuştur. Bunlara ek olarak bulgular; kadınlarda evlenmeden önceki görüşme süresi, TAÖ duyguları tanımada güçlük puanı, SBTÖ çaresiz yaklaşım ve SBTÖ sosyal desteğe başvurma puanları ve eşin EUÖ puanının; erkeklerde SBTÖ kendine güvenli yaklaşım puanı, TAÖ duygu tanımada güçlük puanı, TAÖ dışa dönük düşünme puanları ve eşin EUÖ puanının evlilik uyumunu anlamlı olarak yordadığını göstermiştir. Sonuç olarak aleksitimi düzeyi, stresle başa çıkma tarzları ve eşin evlilik uyum puanının bireyin evlilik uyumuyla ilişkili olduğu ve evlilik uyumunu anlamlı şekilde yordadığı gösterilmiştir. Evlilik danışmanlığı uygulamalarında bu hususların dikkate alınması önemlidir ve başarıyı artırabilir.
Yetiştirme yurdunda yaşayan ergenlerde kimlik statülerinin incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı yetiştirme yurdunda yaşayan gençlerle aileleri yanında yaşayan gençleri kimlik gelişimi ve model alma süreci açısından karşılaştırmaktır. Bu amaçla Hatay Erkek ve Kız Yetiştirme Yurdunda yaşayan gençlerle, bu gençlerin devam ettikleri okullara giden ve aileleri yanında yaşayan 13-18 yaşlan arasındaki 123 erkek 117 kız olmak üzere toplam 240 ergen araştırma örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada başlıca veri toplama araçları olarak, 'Benlik Kimliği Statüleri Ölçeği' ve 'Algılanan Benzerlik Ölçeği' kullanılmıştır (Eryüksel ve Varan, 1999; Dökmen, 1997). BKSÖ'den ve ABÖ'den elde edilen verilere uygulanan istatistiksel analiz sonuçları, yetiştirme yurdunda ve ailesinin yanında yaşayan gençler arasmda en sık rastlanan kimlik statüsünün kararsız kimlik statüsü olduğunu göstermiştir. Beri yandan yetiştirme yurdunda yaşayan gençler arasmda en sık rastlanan ikinci statü, kargaşalı kimlik statüsü iken, ailesi yanında yaşayan gençler arasında en sık rastlanan ikinci statü erken bağlanmış kimlik statüsü olmuştur. Yetiştirme yurdunda ve ailesinin yanında yaşayan gençlerin kimlik statülerine dağılımının yaş ve cinsiyet değişkenleri açısından incelenmesi sonucunda, farklı yaş gruplarındaki kız ve erkeklerin kimlik statülerine dağılımının benzer olduğu görülmüştür. Ancak artan yaşla birlikte gençlerin başarılı kimlik statüsüne dağılımında bir artış olduğu izlenmiştir. Yetiştirme yurdunda yaşayan gençlerle aileleri arasmda yaşayan gençlerin model alma sürecini irdeleyen analiz sonuçlan ise, yetiştirme yurdunda yaşayan gençlerin çoğunlukla kendilerine medyadan birini model aldığım, aileleri yanında yaşayan gençlerin ise daha çok ailelerinden birini model aldıklannı göstermiştir. Buna ek olarak ailelerinin yanında yaşayan gençler, yetiştirme yurdunda yaşayan gençlere göre ana-babalanyla kendileri arasında daha fazla benzerlik algıladıklanm belirtmişlerdir. Yetiştirme yurdunda yaşayan gençler ise şayet ana veya babalan öldüğü için yurda verilmişlerse, ana-babalan tarafından terkedilenlere göre, onlarla daha fazla benzerlik algılamışlardır.
Cinsiyetleri ve denetim odakları farklı lise öğrencilerinin uyum alanları ve yöntemlerinin incelenmesi

Bu araştırmada, cinsiyetleri farklı içsel ve dışsal denetimli lise öğrencilerinin aile ilişkileri, sosyal ilişkiler ve coşkusal dengeliliği kapsayan uyum alanları ile uyma, gerçeğe uyum, duygusal durum ve liderlik özelliklerini kapsayan uyum yöntemleri puan ortalamaları arasındaki farklar incelenmiştir. Araştırmanın bağımlı değişkeni, olan uyum alanları ve uyum yöntemlerini ölçmek için H. Rerdie ve W. Layton (1957) tarafından geliştirilen ve Özoğlu (1980) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 'Minnesota Psikolojik Danışma Envanteri' kullanılmıştır. Bağımsız, değişkenler denetim odağı ve cinsiyettir. Denetim odağını ölçmek için ise Nowicki-Strickland (1973) tarafından geliştirilen ve Türkçe'ye Yeşilyaprak (1988) tarafından uyarlanan 'Nowicki- Strickland Denetim Odağı Ölçeği' kullanılmıştır. Bu çalışma Ankara ili Belediye sınırları içinde bulunan Ellinci Yıl, Kalaba ve İncirli liselerinin son sınıflarına devam edan 331 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda denetim odağı içsel ve dışsal olan kız ve erkek öğrenciler sınıflanmış uyum alanları ve uyum yöntemleri puan ortalamaları karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırılmalarda denetim odağı içselİÜ ve dışsal olan kız ve erkeklerin uyum alanları ve uyum yöntemleri puan ortalamaları tek yönlü varyans analizi ile çözümlenmiş, gözlenen farklar t-testi ile kontrol edilmiştir. Manidarlık düzeyi. 05 olarak saptanımıştır. Araştırma sonuçlarına göre, denetinm odağının içsel olmasının uyum alanları ve uyum yöntemlerini olumlu yönde; dışsal olmasının ise uyum alanları ve uyum yöntemlerini olumsuz yönde etkilediği bulunmuştur. Bunun yanı sıra denetim odağı içsel olan kız ve erkeklerin uyum alanları ve uyum yöntemleri ile dışsal denetimli kız ve erkeklerin uyum alanları ve uyum yöntemleri arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır.