Öğretmen lisesi öğrencilerinin benlik algısı ile mesleki benlik algısı arasındaki bağdaşım

SONUÇ, ÖNERİLER ÖZET Araştırmanın amacı, öğretmen lisesi öğrencilerinin benlik ve mesleki benlik kavramları arasındaki bağdaşım düzeyini saptamaktır. Araştırma evreni Hasanoğlan Atatürk Öğretmen Lisesi öğrencileridir. Araştırma kapsamına lise I. ve III. sınıflarından 50'şer öğrenci tesadüfi yöntemle seçilmiştir, araştırmanın tüm verileri, bu 100 öğrenciden sağlanmıştır. Araştırma kapsamına giren okul öğrencilerinin çoğunu, kırsal bölgelerden gelen ve bulundukları yerde bir ast öğrenim olanağı bulamayanlar oluşturmaktadır. Genel ve kırsal kesimdeki ilkokul öğretmenlerinin çocukları öğretmen kontenjanından, devlet parasız yatılı sınavını kazanan başarılı öğrenciler ve bulundukları yerde bir üst öğrenim görme olanağı bulunmayan çocuklar paralı yatılı olarak gelmektedirler. Bu çocuklar öğreti menlik mesleğine ilgi duymuş olabilirler, çünkü öğretmenlik toplumda yaygın olarak bilinen bir meslektir. Öğretmen lisesi öğrencilerinin benlik ve mesleki benlik kavramları arasındaki bağdaşımın araştırıldığı bu çalışmada, 1- Ölçme aracı olarak sıfat listeleri kullanılmıştır. Ölçme araçlarının güvenirlik çalışması yine aynı okulda yapılmıştır. 2- Sıfat listesini oluşturabilmek için son sınıf öğrencileri- ne;'Öğretmenlerinizi sıfatlarla anlatınız'denilmiştir. Bu açık-33- uçlu soruyla elde edilen bilgilerden bir sıfat listesi oluşturulmuştur. Bu sıfatların içinde olumsuz olanlar atılmış, yalnız olumlu sıfatlar kullanılmıştır. Elde edilen 61 sıfat 20 kişilik bir öğrenci gurubuna verilmiş; bu öğrencilerin benlik ve mesleki benlikleri arasındaki ilişki Pearson Momentler Çırpımı Korelasyon Katsayısı ile hesaplanmıştır. Elde edilen r değerlerinin anlamlı olup olmadıklarını saptamak için her r değeri için testi uygulanmıştır. Anlamsız olarak kabul edilen 21 sıfat atılarak, 40 sıfat listeye alınmıştır. Geliştirilen sıfat listesi öğrencilere iki ayrı yönergeyle verilmiştir. Birinci yönergede öğrencilerden sıfat listesini kendilerine uygunluk derecelerine göre işaretlemeleri istenmiştir. Bir hafta sonra ikinci yönergede öğretmenlik mesleği için bu sıfat listesini derecelemeleri istenmiştir. Veriler elde edildikten sonra, her iki sınıf öğrencilerinin benlik ve mesleki benlik kavramları arasındaki bağdaşıma Kappa Katsayısı ile test edilmiştir. Her iki sınıftaki öğrencilerin de benlik kavramlarının mesleki benlik kavramları ile bağdaşım içinde olduğu görülmüştür. Aynı yöntemle öğretmenlik mesleğini tercih edenlerle etmeyenlerin de benlik ve mesleki benlik kavramlarının bağdaşım içinde olduğu bulunmuştur. I. ve III. sınıf öğrencileri karşılaştırıldığında, bağdaşım düzeylerinin farklı olduğu bulunmuştur. III. sınıf öğrencilerinin öğrenim yılları arttığından ve öğretmenlik mesleği ile ilgili daha fazla ders aldıklarından; bağdaşım düzeyi yüksek çıkmıştır. Aynı çalışmada Öğretmenlik-34- mesleğini tercih edenlerin benlik ve mesleki benlik kavramlarının bağdaşım düzeyi, tercih etmeyenlerinkinden daha yüksek bulunmuştur. Bu fark, sıfatlara yüklenen değerlerin her iyi insanda bulunması gereken özellikler oluşundan kaynaklanıyor olabilir. III. sınıf öğrencilerinin benlik ve mesleki benlik kavramı bağdaşık olmasına rağmen, 50 kişilik öğrenci grubunda 13 öğrenci öğretmenlik mesleğini hiç tercih etmiyeceğini belirtmiştir. İlk sırada tercih edenlerin sayısı da oldukça azdır. Bu durum, meslek seçimlerinde benlik ve mesleki benlik kavramının uygunluğu dışında başka faktörlerin de etkili olduğunu ortaya koymaktadır.