Takım çalışmasına yönelik şema benzeşmeleri, takım iklimi, demografik değişkenler ve takım performansı

Günümüzde takım temelli örgütlerin sayısında hızlı bir artış olduğu görülmektedir, özellikle, ülkemizde hem satış ve pazarlama alanında hem de proje çalışmalarında son yıllarda takımlar halinde yapılanmalar söz konusudur. Takımlara yönelik araştırmaların sayısı dünyada hızla artmakla birlikte ülkemizde bu yönde oldukça sınırlı sayıda araştırma vardır. Bu amaçla bu çalışmada, takım iklimi ile takım üyelerinin takım çalışmasına yönelik şema benzeşmeleri ve demografik özellikleri ile takım performansları arasındaki ilişki araştırılmıştır. Araştırmanın örneklem grubunu, gıda sektöründe meşrubat satışı yapan bir örgüt ile sağlık sektöründe ilaç satışı yapan iki örgütün toplam 21 takımının 114 çalışanı oluşturmuştur. Bunlardan 93 tanesi erkek, 21 tanesi kadındır. Araştırmanın amacı doğrultusunda, takım iklimi, daha önce Türkçe'ye adaptasyonu yapılmış olan 'Takım iklimi Envanteri' ile, şema benzeşmesi ise takım üyelerinin takım çalışmasına yönelik kişisel tanımlamalarına içerik analizi yapılarak ölçülmüştür. Takım üyelerinin şema benzeşmesinin ve takım ikliminin takımlar arasında farklılık gösterip göstermediğini incelemek için tek yönlü varyans analizleri uygulanmıştır. Bunun sonucunda, hem takım üyelerinin şema benzeşmeleri hem de takım iklimine yönelik takımlar arası farklar anlamlı bulunmuştur. Araştırmada yer alan takımlarda şema benzeşmesinin fazla ya da az olmasının, takım iklimi algılan açısından farklılık yaratıp yaratmadığını incelemek için verilere tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Uygulama sonucunda, şema benzeşmesinin takım içerisinde fazla ya da az olması açısından araştırmada yer alan takımlar, takım ikliminin algılanan değer ve vizyon boyutları dışında kalan tüm alt boyutları farklılık göstermiştir. Bunların yanı sıra, takım performansının takım iklimine yönelik algılar üzerinde etki yapıp yapmadığını incelemek için araştırmada incelenen takımlar, geçen bir yıllık dönemde, satış kotalarını tutturup tutturamamalarına bağlı olarak iki gruba ayrıştırılmış ve daha sonra verilere t-test uygulanmıştır. Uygulama sonucunda, takım performansının takım ikliminin alt boyutlarından yalnızca katılımcı güvenlik üzerinde etki yaptığı görülmüştür. Ill Takım üyelerinin demografik özelliklerine göre takım ikliminin farklılık gösterip göstermediğini incelemek için deneklerin demografik özellikleri açısından takım içerisindeki dağılımları dikkate alınmış ve takımlar, cinsiyet ve eğitim düzeyi değişkenleri hariç tüm değişkenler açısından dengeli dağılıma sahip takımlar ve dengesiz dağılıma sahip takımlar olmak üzere iki gruba ayrıştırılmışlardır. Cinsiyet ve eğitim düzeyi değişkenleri açısından ise ayrıştırma homojen takımlar ve heterojen takımlar biçiminde yapılmıştır. Daha sonra verilere tek yönlü varyans analizleri uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, homojen ya da dengeli dağılıma sahip takımlarda yer alan deneklerin takım iklimine yönelik algılarının, heterojen ya da dengesiz dağılıma sahip takımlarda yer alan deneklere kıyasla, daha olumlu yönde olduğu görülmüştür. Takım büyüklüğü değişkenini değerlendirmek üzere ise, takımlar, büyük takımlar ve küçük takımlar olmak üzere iki gruba ayrıştırılmışlardır. Daha sonra verilere tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Uygulama sonucunda, yalnızca katılımcı güvenlik ile yeniliklerin desteklenmesi boyutları açısından, küçük takımlarda yer alan deneklerin takım iklimine yönelik algılarının, büyük takımlarda yer alan deneklere kıyasla daha olumlu yönde olduğu görülmüştür. Tüm bu analizlerin yanı sıra, takım ikliminin örgütler arasında farklılık gösterip göstermediğine de bakılmıştır. Bu amaçla, yine, tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Yapılan uygulama sonucu, takım iklimi açısından örgütler arası fark anlamlı bulunmuştur. Bu bulgunun yanı sıra, bazı örgütlerdeki takımlar arasında farklı iklimler görülürken, bazılarında takımların birbirlerinden farklı birer iklime sahip olmadıkları ortaya çıkmıştır. Elde edilen sonuçlar, literatürdeki benzeri araştırmaların sonuçlarıyla karşılaştırılarak tartışılmıştır.