Türkiye'nin jeoekonomik stratejilerinde Gürcistan'ın yeri

Türkiye'nin Gürcistan ile ilişkileri ve Türkiye'nin takip etmesi gereken politikaların ortaya konulabilmesi için, bugün Gürcistan'da mevcut olan karmaşık ve sorunlarla dolu siyasi, askeri, ekonomik ve jeopolitik yapının genel hatlarıyla da olsabilinmesi faydalı olacaktır. Geçmişin kısaca ortaya konulması bugün mevcut sorunların daha kolay anlaşılmasını sağlayacaktır. Kuzeydoğusunda Dağıstan, güneydoğusunda Azerbaycan, güneyinde Türkiye ve Ermenistan ile komşu olan Gürcistan'ın içinde Abhazya, Acara ve Güney Osetya özerk bölgeleri bulunmaktadır. Ayrıca bünyesinde başka azınlıklarıda bulunduran Gürcistan, Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra 9 Nisan 1991'de istiklalini kazanmıştır. Gürcistan; ekonomik işleyiş bakımından eski Sovyet Cumhuriyetlerine bağlı olması, dış borçlar, eski teknoloji, enerji darboğazı, yüksek enflasyon, işsizlik gibi nedenlerden dolayı zor günler yaşamaktadır. Halkın temel ihtiyaçlarınınkarşılanmasından güçlükler çekilmektedir. Ekonomik sıkıntılara bağlı olarak ortaya çıkan yolsuzluklar ülkenin sosyal yapısını olumsuz yönde etkilemekte, ülke ekonomisini zedelemektedir. Ekonomik yetmezlikler karşısında halk büyük çaptakanun dışı para kazanma ve harcama eğilimindedir. Dış politikası, tüm komşularıylabarış ve dostluğa, egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı esasına dayananGürcistan'ın genel politik eğiliminin Batı toplumu ve kurumlarıyla bütünleşmekolduğu söylenebilir. Gürcistan, RF'nu kendi istikrar ve bağımsızlığına karşı en büyük tehdit olarak görmektedir. Kafkaslar ve Gürcistan'ın bağımsızlık ve istikrarın tehdit eden RF'nu dengeleyebilmek maksadıyla Türkiye-ABD ve Almanya gibi önde gelen Batılı ülkelerin yanı sıra, topluluk olarak AK, NATO, AGİT, AB ve diğer kuruluşlarla yakın ilişkiler kurmaktır. Türkiye, Gürcistan için; hem Batı'ya açılan bir kapı ve ekonomik gelişmesine katkıda bulunabilecek önemli bir ekonomik güç, hem de RF'nun nüfuzunu dengeleyebilecek bir komşudur. Bu nedenle, Gürcistan yönetimi, Türkiye ile ilişkilere büyük önem vermektedir. Bu önemin bir yansıması olarak, Türk-Gürcüsiyasi ilişkileri en üst seviyede pürüzsüz bir şekilde devam etmektedir. Gürcistan, ülkemiz açısından stratejik önemi haizdir. Türkiye'nin Orta Asya veKafkaslar'a yönelik vizyonunda Gürcistan anahtar konumundadır. ÖncelikleGürcistan, Kafkasya ve Orta Asya'ya açılan ulaştırma ve ticari yollarınmerkezindedir. Bu bölgelere yönelik ekonomik ve ticari faaliyetlerimizdeGürcistan'ın gerek coğrafyası, gerek siyasi ilişkilerdeki yakınlığının önemli etkileri vardır ve olmaya da devam edecektir. Türkiye ile Gürcistan arasındaki ekonomik ilişkiler öncelikli olarak ülkemizin stratejik çıkarları açısından değerlendirilmektedir. Türkiye ile Gürcistan arasındaki ekonomik ilişkiler henüz kendi dinamiklerinikazanamamış olup, mevcut potansiyelinin oldukça gerisinde seyretmektedir. Söz konusu çalışmamda temel hedef, bölgelerin ve coğrafyanın dış politikadakive ekonomideki önemini göz önünde bulundurarak Gürcistan'ın Türkiye için nasıl bir önem taşıdığının incelenmesi olacaktır. Gürcistan, Türkiye'nin komşusu olduğu, üzerinde sürekli konuşulan, farklı önemler atfedilen, hayati konumda görülen, büyükfırsatların olduğu öne sürülen, herkesin farklı görüşlere sahip olduğu bir ülkedir. Bu çerçevede çalışmamın hedefi; bu ülkenin iç dinamiklerini de göz önünde bulundurarak, ancak daha çok bölgesel konumunu, Türkiye ile ilişkilerini ve Türkiye'nin bölgeye yönelik politikalarını ayrıntılarıyla ele almaktır. Bu doğrultuda;Gürcistan'ın Türkiye için ne ifade ettiği, Türkiye'nin bu ülkeye yönelik olarak nelerhayal ettiği, neler bulduğu ve neler planlandığı araştırılacak, ülkeye yönelik Türk dış politikasının ne olduğu ve bu dış politikaya bağlı olarak hangi araçların ve yöntemlerin kullanıldığı, dış politika içinde bu bölge ile ilişkilerin nasıl bir konuma sahip olduğu ve ülkedeki güçlerin nasıl dengelendiği ve Türkiye'nin bu bölgeyleilgilenen ülkeler ile ilişkilerinde nasıl bir yaklaşım izlediği tartışılacaktır. Türkiye'nin Gürcistan'a yönelik politikasının temel hedeflerini, bölge ülkeleri arasında bağımsızlığa, toprak bütünlüğüne ve iç işlerine karışmama ilkesine saygılı, eşitlik ve iyi komşuluk ilişkilerine dayanan dostane ilişkiler kurulması ve dostça ilişkilerin ortak çıkarlara hizmet eden çok taraflı bir işbirliğine dönüştürülmesi teşkil etmektedir. Gürcistan'ın başta etnik dokusu olmak üzere siyasal, sosyal, ekonomik ve kültürel yapısı incelendiğinde, bu politikanın bölgemiz gerçeklerine de uygun düştüğü gözlenmektedir.