Değişik kaynaklardan yetişen ilköğretim müfettişlerinin rehberlik rollerinin değerlendirilmesi

Çağdaş eğitim olgusu, eğitim amaçlarının modern yaklaşımlarla gerçekleştirilmesi, eğitimde yeni biçimlenmeler ve hedeflere ulaşmada değişik tekniklerin uygulanması ile gerçekleşir. Eğitim sisteminde teftiş ve dolayısıyle değerlendirme en önemli süreçlerin başında gelmektedir. Öğrenme-öğretme süreci sonunda alman ürünün eğitim amaçlarına uygun olması gerekir. Eğitim süreci değerlendirilmezse onu kontrol edemeyiz ve izlenmeyen bir süreç de denetim allına alınamaz. Değerlendirme ve teftiş sonuçlarına göre hem sürecin çalışması, hem de ürünün kalitesi kontrol edilir. Süreçteki değişme ve yenileşmeler değerlendirme ve teftiş sonucuna göre yapılır. Okulların programlarında belirtilen amaç ve davranışların gerçekleşip gerçekleşmediği, amaçlara uygun bir eğitimin yapılıp yapılmadığını belirlemek, eğitim ve öğretimin amaçlarına ulaşabilmek için gerekli düzenlemeleri yapmak eğitimde teftişin amacıdır. Teftişin amaçlarından birisi de eğitim sürecini geliştirmeye yönelmesidir. Bu amacım gerçekleştirebilmek için çağdaş teftişin tanılama, değerlendirme ve geliştirme işlevlerini içermesi gerekmektedir. Bu işlevlerini yerine getirirken rehberlik hizmetlerini sunması da müfettişlerden beklenen görevdir. Çünkü, mesleki ve sosyal alanda yardım almayan, güdülenmeyen, eğitim alanındaki yeniliklerden haberi olmayan, insancıl ilişkilerini geliştiremeyen ve demokratik bir ortam içinde çalışamayan öğretmenlerden basan beklemek de söz konusu olamaz. Bu nedenle, bu ve benzer konulan kapsayan rehberlik etkinliklerinin müfettişlerce gerçekleştirilmesi eğitim sürecinin başarısın da olumlu yönde etkiler. Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilköğretim kurumların teftiş etmekle görevli ilköğretim müfettişlerinin teftişin yanı sıra, inceleme-soruşturma, mesleki yardım ve rehberlik etmek de görevleri arasındadır. Yönetmelikle verilen bu görevlerin dışında birey ve çevre beklentilerinin karşılıklı etkileşimleri ilköğretim müfettişlerinin değişik roller üstlenmesini ve bunlar gerçekleştirmesi gereğini ortaya çıkarmaktadır. Görev anlayışlar davranış biçimleri, kişisel özellikler ve teftiş öğeleri esas alınarak yapılan rol gruplamalar ilköğretim müfettişlerinin liderlik, yöneticilik, eğiticilik, araştırma ve soruşturma, rehberlik rolleri üstlendiği görülmektedir. XHalen görevde olan ilköğretim müfettişlerinin bir bölümü, eğitim enstitülerinin eğitim bölümü mezunudur. Diğerleri ise ilkokul öğretmenliği deneyimi olan, eğitim enstitülerinin değişik bölümlerinden mezun olduktan sonra Milli Eğitim Bakanlığı'nın açtığı kursları tamamlayanlardan oluşmaktadır. Bu araştırmanın problemi, Bursa İli merkezinde görevli sınıf öğretmenleri, farklı kaynaklardan yetişen ilköğretim müfettişlerinin rehberlik rollerini nasıl değerlendirdiğidir. Araştırmanın evrenini 1993- 1994 eğitim-öğretim yılında Bursa İli merkez ilçelerinde görev yapan sınıf öğretmenleri, örneklemini ise Altıparmak Fethi Açançiçek, Osmangazi, Barbaros, İhsan Dikmen IV, Namazgah, Fertur, Ahmet Hamdi Tanpınar, Dr. Necla Yazıcıoğlu, Mehmet Akif Ersoy, Esenevler, Demirtaşpaşa ve İstiklal İlköğretim okullarında görevli sınıf öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmanın bulgularına göre, farklı kaynaklardan yetişen ilköğretim müfettişlerinin rehberlik rollerini gerçekleştirmeleri bakımından anlamlı bir fark bulunmamış ayrıca, her iki grup müfettişin de rehberlik etkinliklerini 'hiç' ve 'çok az' düzeyde gerçekleştirdikleri belirlenmiştir. Karşılıklı güven ve gönüllü çalışmaların temelini oluşturduğu, demokratik ve insancıl ilişkileri ön planda tutan çağdaş rehberlik etkinliklerinin müfettişlerce üst düzeyde gerçekleştirilebilmesi için araştırmada; müfettişlerin hizmet öncesi ve hizmet içi eğitimlerine önem verilmeli, bu programların rehberliği de içerecek şekilde düzenlenmesi, ilköğretim müfettişlerinin iş yükü azaltılarak rehberlik etkinliklerinde bulunacak müfettişlerin üzerlerinden soruşturma görevleri alınarak rehberliğin özüne aykırı bu durumun ortadan kaldırılması gibi önerilere yer verilmiştir. XI