Nevrotik ve psikotik hastalar ile normallerin yüz ifadelerini tanıma becerileri

Yüz ifadelerinin incelenmesi insanlar arası iletişimi anlamada önemli bir etkeni oluşturmaktadır. Bu araştırma yüz ifadelerinin, eğitim ve cinsiyet değişkenleri de göz önüne alınarak psikiyatrik hastalar ve normal denekler de nasıl değerlendirildiğini incelemek amacı ile yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi normal, nevrotik ve psikotik olmak üzere üç gruptan oluşmuştur. Bu gruplar da eğitim düzeylerine, ve cinsiyetlerine göre alt sınıflara ayrılmıştır. Psikiyatrik tanı ve kontrol gruplarının her birinde 40 'ar denek olmak üzere toplam 120 denek ile çalışılmıştır. Araştırmanın yürütülmesi, 31 duygusal yüz ifadesini içeren kartlardan oluşan 'Temel Duygu İfadeleri' alt skalasının bireysel olarak uygulanması ve değerlendirilmesi ile yapılmıştır. Psikiyatrik tanı ve kontrol gruplarının eğitim ve cinsiyete göre aldıkları ortalama puanlar 3x2x 2 seçkisiz grup deseninde uygun bir varyans analizi ile değerlendirilmiştir. Söz konusu varyans analizinde anlamlı çıkan sonuçlara Tukey testi uygulanmıştır. Araştırmanın ilk amacı; normal, nevrotik ve psikotik gruplar arasında yüz ifadelerini tanıma becerisi 64 açısından fark olup olmadığını incelemekti. Sonuçlar; üç grup. arasında anlamlı bir fark olduğunu ve bu farkın psikotik grubun yüz ifadelerini tanımada en başarısız grup olmasından kaynaklandığını göstermiştir. Normal ve nevrotik gruplar arasında ise anlamlı bir başarı farkı olmadığı görülmüştür. Araştırmanın ikinci amacı; kadın ve erkek denekler arasında yüz ifadelerini tanıma becerisi açısından fark olup olmadığını incelemekti. Sonuçlar; cinsiyet değişkeninin yüz ifadelerini tanıma başarısı üzerinde her - hangi bir fark yaratmadığını göstermiştir. Araştırmanın üçüncü amacı; yüksek ve düşük eğitim düzeyindeki kişiler arasında yüz ifadelerini tanıma becerisi açısından fark olup olmadığını incelemekti. Sonuçlar; gruplar ve eğitim düzeyleri arasında başarı farkı olduğunu göstermiştir. Yüksek eğitim düzeyinde yüz ifadelerini tanıma başarısının, düşük eğitim düzeyindekilere kıyasla daha yüksek düzeyde olduğu görülmüştür. Araştırmanın dördüncü amacı; gruplarda yüz ifadelerini tanıma becerisi açısından cinsiyete ve eğitim düze - yine bağlı farklılıkların olup olmadığını incelemekti. Sonuçlar; gruplar ve eğitim düzeyleri arasında anlamlı bir etkileşim olduğunu ancak, cinsiyet ve gruplar arasında benzer bir etkileşimin olmadığını göstermiştir. Gözlenen anlamlı etkileşimin incelenmesi sonucunda, yüksek eğitim düzeyinde psikotik grubun en az başarılı grup olduğu, normal 65 ve nevrotik gruplar arasında ise başarı farkı olmadığı gözlenmiştir. Düşük eğitim düzeyinde ise normal grup, nevrotik ve psikotik gruplara göre anlamlı bir başarı farkı göstermemiştir. Nevrotik grup ise psikotik gruptan yüksek başarı göstermiştir. Her grup kendi içinde eğitim düzeyleri açısından karşılaştırıldığında normal grupta, yüksek eğitimin yüz ifadelerini tanıma becerilerini artırdığı gözlenmiştir. Ancak nevrotik ve psikotik gruplarda eğitim düzeyinin bu başarıyı etkilemediği saptanmıştır. Araştırmanın bulguları çalışmanın değişik bölümlerinde tartışılmış, gelecek araştırmalar için eleştiri ve öneriler getirilmiştir.