Klinik psikoloji yüksek lisans öğrencilerinde kişilerarası ilişki tarzı ile danışmanlık öz-yeterliği ve problem çözme becerisi arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Bir psikolojik danışmanın danışana etkili bir şekilde hizmet verebilmesi birçok davranış ve beceriye aynı anda sahip olmayı gerektirir. Danışmanlık öz-yeterliği ve problem çözme becerileri de bu kapsamda psikolojik danışmanlarda olması beklenen, oturumların daha etkili yönetilmesini sağlayan niteliklerdir. Bu çalışmada, psikolojik danışmanların kişilerarası ilişki tarzları ile danışmanlık öz-yeterlik düzeyleri ve problem çözme becerileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmanın örneklemini 126 klinik psikoloji yüksek lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Katılımcıların 102'si (%81) kadın ve 24'ü (%19) erkektir. Çalışmada katılımcıların kişilerarası ilişki tarzlarını belirlemek için 'Kişilerarası İlişki Tarzları Ölçeği', danışmanlık öz-yeterlik seviyelerini belirlemek için 'Psikolojik Danışmanlık Öz-Yeterlik Ölçeği' ve problem çözme becerilerini belirlemek için 'Problem Çözme Envanteri' kullanılmıştır. Ayrıca, katılımcıların demografik bilgilerini temin etmek maksadıyla 'Sosyodemografik Veri Formu'ndan istifade edilmiştir. İlgili anketler ile toplanan bilgiler Sosyal Bilimler İçin İstatistik Paket Programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kişilerarası ilişki tarzları ile danışmanlık öz-yeterliği ve problem çözme becerisi arasındaki ilişkiyi açıklamak maksadıyla Pearson Momentler Çarpım Korelasyon Analizleri ve Çoklu Regresyon Analizleri tatbik edilmiştir. Analiz sonuçları, besleyici ilişki tarzının psikolojik danışmanlık öz-yeterliği ile pozitif yönde, zehirleyici ilişki tarzının ise negatif yönde ilişkili olduğunu ve her iki alt boyutun da psikolojik danışmanlık öz-yeterliğini anlamlı seviyede yordadığını göstermiştir. Ayrıca, Bağımsız Örneklem T Testi ile, besleyici ilişki tarzına sahip psikolojik danışmanların öz-yeterlik seviyelerinin, zehirleyici ilişki tarzına sahip psikolojik danışmanların öz-yeterlik seviyelerinden anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği ve daha yüksek olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Besleyici ilişki tarzının, psikolojik danışmanlık öz-yeterliğinin alt boyutları olan yardım becerileri öz-yeterliği, oturum yönetmeye ilişkin öz-yeterlik ve psikolojik danışma sürecindeki zorluklara ilişkin öz-yeterliğin tamamı ile pozitif yönde ilişkili olduğu ve tamamını anlamlı seviyede yordadığı görülmüştür. Zehirleyici ilişki tarzının ise bu alt boyutlardan yardım becerileri öz-yeterliği ve oturum yönetmeye ilişkin öz-yeterlik ile negatif yönde ilişkili olduğu ve bu alt boyutları anlamlı seviyede yordadığı bulgusunda ulaşılmıştır. Zehirleyici ilişki tarzı ile psikolojik danışma sürecindeki zorluklara ilişkin öz-yeterlik arasında anlamlı bir ilişkiye rastlanmamıştır. Aynı şekilde kişilerarası ilişki tarzları ile problem çözme becerisi arasında da anlamlı seviyede bir ilişki tespit edilememiştir. Demografik veriler ile yapılan testler sonucunda kadın psikolojik danışmanların erkeklere göre kişilerarası ilişkilerinde daha olumlu tarz kullandıkları görülmüş; araştırmanın diğer değişkenleri açısından bir farklılaşma tespit edilmemiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ilgili literatür ışığında yorumlanmış ve gelecekte yapılacak müteakip araştırmalara ilişkin öneriler geliştirilmiştir.