Motivasyon, örgütsel sessizlik ve işten ayrılma niyeti üzerine bir araştırma

Günümüzdeki teknolojik gelişmeler ve hayatımıza kattığı yenilikler, bilginin yaşamın her alanında önemli bir güç haline gelmesini sağlarken, insan özelinde bakıldığı zaman dünyada demografik bir dönüşümün de yaşandığı görülüyor. Hiç kuşkusuz bu durum çalışma hayatını da etkiliyor. Dört beş kuşağın aynı anda aynı iş ikliminde bulunacağı zamanlar yaklaşırken, iş hayatının dinamikleri de yavaş yavaş değişiyor. Çalışma hayatı ağırlıklı olarak X ve Y kuşağından oluşsa da, yakın zamanda yeni bir kuşağın daha dahil olacağı görülüyor. Bu demografik değişiklik özellikle de çalışma hayatında yeni bir sınıfın oluştuğunu ve yeni bir iş etiğinin konuşulması gerektiğini gösteriyor. Bilgiyi üreten ve kullanan insan, çalışma hayatında en önemli rekabet unsuru olmaya devam ederken bireyselliğe dönüş artıyor ve çalışanlar bireysel motivasyonlarını daha fazla önemsiyor. Bu yapı, çalışma hayatındaki motivasyon algısının ve motivasyon araçlarının da değişmesine neden oluyor. Artık ayakta kalmak isteyen örgütlerin yapılanmasını da değiştirmesi gerekiyor. Çalışma hayatına yeni girecek olan kuşağı tanımak ve anlamak, onların ihtiyaçlarını görmek, motivasyonlarını sağlayacak ve arttıracak araçları belirlemek hatta yüzyıllardır kullanılan bir takım yöntemlerden vazgeçmek ve çalışma hayatına dair bazı kavramların yeniden tanımlanması gerekiyor. Örgütler, değişime hızla ayak uydurabilen, gelişime her zaman açık olan ve bilgiyi her zaman en önemli girdi olarak kullanan çalışanları kaybetmek istememektedir. Bu nedenle bu özelliklere sahip çalışanların motivasyonları hem yöneticiler hem de örgüt için önem arz etmektedir. Yöneticiler bu çalışanlardan en yüksek faydayı sağlamak için onların iş ile ilgili ya da iş ile ilgili olmayan fikirlerine değer vermektedir. Yeni fikirler, sorunlara dair üretilen yeni çözümler sürdürülebilirliği sağlamak ve verimlilik için çok önemlidir. Bu noktada örgütsel sessizlik kavramının da önemli bir tehdit olabileceği görülmektedir. Örgütsel sessizlik çalışanların motivasyonlarını etkileyebileceği gibi motivasyon düşüklüğü ve işten ayrılma niyetinin artmasına da neden olabilmektedir. Bu niyet işten ayrılma davranışı ile sonuçlanırsa örgütler de en değerli sermayesi olan çalışanı kaybetmiş olacaktır. Çalışmanın amacı doğrultusunda tasarlanan araştırma, özel bir bankanın bilişim sektöründe faaliyet gösteren teknoloji şirketinde görev yapan 250 çalışan üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın ilk iki bölümünde bahsedilen ilişkilerle ilgili teorik altyapının oluşturulmasına çalışılmıştır. İlk bölüm motivasyon, motivasyon kuramları ve özendirici araçlar, ikinci bölüm örgütsel sessizlik ve işten ayrılma niyeti hakkında genel bir perspektif kazandırmayı amaçlamaktadır. Araştırmanın son bölümünde ise motivasyon, örgütsel sessizlik ve işten ayrılma niyeti arasındaki ilişikliyi belirlemek için bir uygulama örneği bulunmaktadır. Yine son bölümde çalışanların motivasyon düzeylerinde, örgütsel sessizlik davranışlarında ve işten ayrılma niyetlerinde sosyo-demografik değişkenler bakımından bir farklılık bulunup bulunmadığı araştırılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular değerlendirilmiş ve konuya ilişkin öneriler sunulmuştur.