Türkiye'de siyasal yozlaşma

insanlar hayatlarını kolaylaştırmak ve öngörülebilir riskleri azaltmak için tarihsel süreç boyunca, iyi ve etkin işleyen bir sistem yani devleti kurma çabası içinde olmuşlardır. Toplum adına karar veren, uygulayan devletin yapısı, her toplum için farklı şekillerde gerçekleşmiştir. Devlet işlerini düzenleme ve yürütme faaliyetlerine ise siyaset denilmektedir. Devletin başında bulunan yöneticiler ve siyasetçiler bu faaliyetleri yerine getirirken bozulmalara ve yozlaşmaya neden olabilmektedirler. Siyasal süreçte meydana gelen bozulmalara ise siyasal hastalıklar denilmektedir. Zamanı ve coğrafyası olmayan yozlaşma, kamusal alanda 'kamu aleyhine' özel çıkar sağlama sürecini ifade eder. Yozlaşma tarihin her döneminde görüldüğü gibi bütün toplumlarda yaşanabilen bir olgudur. Günümüzde ise yozlaşma genellikle az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerde yaygınlık göstermektedir. Siyasal yozlaşma, siyasal karar alma sürecinin oluşumu ve işleyişinde başlıca dört aşamada ortaya çıkar. Seçim, yasama, yürütme ve yargı aşamasında olmak üzere dört aşamada ortaya çıktığı görülmektedir. Siyasal yozlaşmanın rüşvet, zimmet, adam kayırmacılık, patronaj, hizmet kayırmacılığı, oy ticareti, lobicilik, rant kollama, kamu sırlarını sızdırma ve siyasal dalavere gibi belirtileri bulunmaktadır. Türkiye'de çok partili döneme geçildiğinden bu yana görülen siyasal yozlaşma, 1980'den sonra artış trendine girmiş, günümüzde ise yaygınlık kazanmıştır. Türkiye'de bugün siyasal hayatımız tam bir yozlaşma içindedir. Cumhuriyet tarihimiz boyunca anayasamızın belli zamanlarda değiştirilmesi ise yozlaşmayı önleyememiştir. Türkiye'deki siyasal hayatın yozlaşmasında Siyasal Partiler Kanunu ve seçim sistemi önemli rol oynamaktadır. Siyasal partilerde lider otoritesi hakim olmakta, milletvekili seçimleri ise halkın tercihleri doğrultusunda değil liderlerin tercihleri yönünde gerçekleşmektedir. 118 Ülkemizde toplumsal etik değerlerin bozulması; mevcut demokratik sistemin katılımcı bir şekilde işletilmemesi ve demokratik sistem içinde denetim mekanizmasının geliştirilmemesi, siyasal yozlaşmanın temel nedenlerini oluşturmaktadır. Türkiye'de devletin, toplumun ve demokrasinin yozlaşmasına rağmen sorunun çözümlenmesi yolunda yeterli düzeyde yönetsel, hukuksal ve kurumsal önlem alınmamaktadır. Yeterli siyasal ve toplumsal irade altında yozlaşmanın önlenmesi mümkün iken, konu, bilimsel ve siyasal zeminlerde yeterli ölçüde incelenmemekte, tartışılmamaktadır. Uzun yıllar yozlaşma ortamında yaşayan toplumda, telafisi mümkün olmayan sosyal yaralar açılmakta, devlete olan güven sarsılmakta, umutsuz, karamsar bir psikolojik çöküş süreci yaşanmaktadır. Türkiye'de yozlaşmayı önlemek ve ortadan kaldırmak için bir an önce demokratik sistem içinde, mevcut katılım ve denetim mekanizmalarını güçlendirmek zorundadır. Mevcut Siyasi Partiler Kanunu, seçim sistemi, ihale kanunu, teşvik politikası, anayasa, personel rejimi, ücret sistemi, devletin muhasebe sistemi, memurların ve milletvekillerinin yasal koruyuculukları, yargı sistemi gibi aksaklık görülen bütün unsurların yeniden gözden geçirilmesi hayati önem taşımaktadır. Haksızlık ve yolsuzluklar karşısında susmayan bir toplum ile yüksek vasıflara sahip dürüst siyasetçiler, yozlaşma yaşayan toplumları, bulundukları bataklıktan çıkarabilirler. Siyasal yozlaşma insanın var olduğu zamandan günümüze kadar görülmüş ve yaşanmıştır. Bundan sonra da muhakkak tüm toplumlarda görülen bir olgu olacak, toplumlarda, siyasal çevrelerde ve bilim adamları tarafından daima tartışılacak, zaman ve mekana bağlı olmayan bir olgudur.