Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'nda toplam kalite yönetimi anlayışına göre satınalma faaliyetleri ve bir yapısal model önerisi

YÜKSEK LİSANS TEZİ DENİZ KUVVETLERİ KOMUTANLIĞI' NDA TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ ANLAYIŞINA GÖRE SATINALMA FAALİYETLERİ VE BİR YAPISAL MODEL ÖNERİSİ Mehmet EKİN Danışman : Prof. Dr. Gültekin RODOPLU Globalleşen dünya ile rekabetin sınırlar ötesine taşınması kurumların iyi yönetilmesine duyulan ihtiyacı ön plana çıkarmıştır. Kapalı sistemlerin teker teker pozitif entropi ile yok olmaları yönetim üzerine çevrilen odaklanmanın hızım artırmıştır. Özellikle sınırsız olduğu değerlendirilen savunma harcamalarının bile genel ekonomik dengeler ile beraber değerlendirilmesi tüm ulusların gündemine girmiştir. Ülke yönetimleri rekabetin etkisiyle yaptıkları savunma harcamaları kısıntıları Silahlı Kuvvetleri yeniden yapılanmaya ve küçülmeye yöneltmiş, personel sayısı azaltılmış ve hatta bazı birimler hizmet dışına çıkarılmıştır. Küçülmeyle beraber görevlerde herhangi bir değişmenin olmaması 'Harbe Hazırlık Seviyesinin ' düşmesi riskini beraberinde getirmiştir. Bu risk ile beraber ortaya çıkan açığm daha iyi yönetimle kapatılması ihtiyacı Silahlı Kuvvetler yönetiminin de bir numaralı gündemine yerleşmiştir. Ortaya çıkan bu değişim ihtiyacı Toplam Kalite Yönetimi felsefesi ile Türk Silahlı Kuvvetleri gündemine girmiş ve buna paralel Deniz Kuvvetlerinin tüm birimlerine yönelik yöntemlerin tespitine başlanmıştır. Yapılan bu çalışmada Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Tedarik Birimleri için Toplam Kalite Yönetiminin başlıca yaklaşımları gözden geçirilmiş ve liderliğin ön planda olması nedeni ile Dr. Deming'in kalite yaklaşımı yöntemde benimsenmiştir. Müşteri tatmininin Deniz Kuvvetlerine yabancı bir kavram olduğu, kalitenin ticari ürünler ile ilgili olduğu ve dolayısıyla Silahlı Kuvvetlerle bir ilgisinin olmayacağı fikri örnekler yardımıyla çürütülmüştür. Uygulamaya konu Deniz İkmal Merkezi Komutanlığı'nda Toplam Kalite Yönetiminin gerektirdiği tüm aşamalar açık olarak belirtilerek kavramsal çerçevede ortaya çıkabilecek yaklaşım farklılıkları örnekleme ile giderilmiştir. Deniz İkmal Merkezi Komutanlığı' run tüm süreçleri büyüteç altına alınmış ve sistemin artı ve eksileriV belirlenmiştir. Müşteri tatmini için gerekli ana strateji ve bağlı alt stratejiler belirlenerek stratejik yönetimin tüm süreçlere yayılımı sağlanmıştır. Deniz İkmal Merkezi Komutanlığı 'ndaki eğitim faaliyetleri gözden geçirilerek toplam kalite yönetiminin gerektirdiği eğitim çeşitleri belirlenmiş ve eğitim planlaması yapılmıştır. Sürekli iyileştirmenin tesisi amacıyla kalite sistemi oluşturularak dokümantasyonu yapılmıştır. Kalite Sistemi Dokümantasyonu gelişen zaman içinde Deniz İkmal Merkezi Komutanlığı Kalite Konseyi onayı ile değişime açıktır. Satın alma faaliyetlerinde tedarikçilerin değerlendirilmesi için geliştirilen 'analitik hiyerarşi yöntemi' Deniz İkmal Merkezi Komutanlığı'na uyumu sağlanarak örnek bir tedarikçi seçiminin matematiksel uygulaması yapılmıştır. Toplam Kalite Yönetimi organizasyondaki herkesin bilgi ve tecrübelerini ifade edebileceği ve bunun dikkate alınacağı bir ortam oluşturmaktadır. Vizyonu temel esaslar üzerine kurulan Deniz İkmal Merkezi Komutanlığı'ndaki çalışanlar kalite çemberleri vasıtasıyla yönetimde söz sahibi olacaklardır.