Ortaokul öğretmenlerinin çocuk cinsel istismarı hakkındaki tutumları ve kararlılık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışma ortaokul öğretmenlerinin çocuk cinsel istismarı vak'alarını fark etmeye ve ilgililere bildirmeye yönelik tutumları ile bu konuda ne kadar kararlı hareket ettiklerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada hem niceliksel hem de niteliksel yöntem kullanılmıştır. Her iki yöntemin örneklem grupları istanbul ili Beylikdüzü, Büyükçekmece ve Esenyurt ilçelerinde 2014 2015 eğitim öğretim yılında görev yapan ortaokul öğretmenlerinden oluşmuştur. Genel tarama modelinin kullanıldığı niceliksel yöntem örneklem grubu; her ilçeden biri normal diğeri imam hatip olmak üzere MEB.'na bağlı birer okuldan, toplamda altı farklı okuldan basit seçkisiz örnekleme tekniğiyle seçilen 356 ortaokul öğretmeninden oluşmuştur. Araştırma verileri; araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu ile Revize Edilmiş Kararlılık Ölçeği ( Akın, A., Abacı, R., Arıcı, N., Uysal, R., ve Karademir- Uysal, Ç., 2011) ve Öğretmenlerin Çocuk İstismarını Bildirmeye Yönelik Tutum Ölçeği (Akın, A., Yıldız, B., Uysal, R., Demir, O., Kaymaz, B., Aşut, S., & Erguvan, F. M., 2013 ) aracılığı ile toplanmıştır. Veriler ; SPSS Statistics 22 paket programı aracılığı ile yüzdelik, aritmetik ortalama, standart sapma, frekans analizi, yüzdesel oranlar, Pearson korelasyon analizi, bağımsız t-testi ve ANOVA analizleri ile değerlendirilmiştir Niteliksel yöntemin uygulandığı örneklem grubunu; amaçlı örnekleme yöntemi içinde yer alan kolay ulaşılabilir durum örneklemesi tekniği ile niceliksel çalışmanın yapıldığı aynı il ve ilçelerin her birinden iki farklı normal ortaokul olmak üzere toplam 6 okuldaki 18 ortaokul öğretmeninden oluşmuştur. Araştırmacı tarafından, 7 adet açık-uçlu soru hazırlanarak katılımcı öğretmenlerle görüşülmüştür. Görüşmeler sonucunda elde edilen veriler betimsel analiz yoluyla incelenmiştir. Araştırmada, Öğretmenlerin Çocuk İstismarını Bildirmeye Yönelik Tutum Ölçeği alt boyutlarından değer alt boyutunun öğretmenlerin çocuk sahibi olmaları ile, güven alt boyutunun hem öğretmenlerin eğitim durumları hem de görev yaptıkları okul türü arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğretmenlerin kararlılık düzeyleri ile kararlılık ölçeğinin alt boyutlarından ilgi de tutarlılığın öğretmenlerin okulda üstlendikleri ek görevler arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Okul türüne göre ise kararlılık ölçeğinin ilgi de tutarlılık ve çabada ısrar alt boyutlarında imam hatip okul öğretmenleri lehine anlamlı fark görülmüştür. Öğretmenlerin cinsel istismarı bildirmeye yönelik tutumları ile kararlılık düzeyleri arasındaki ilişkiye bakıldığında; tutum düzeyleri ile değer ve yükümlülük alt boyutları arasında, değer ile kaygı ve yükümlülük ile güven alt boyutlarının kendi aralarında, kararlılık düzeyi ile çabada ısrar alt boyutu arasında, ilgi de tutarlılık ve çabada ısrar alt ölçeklerinin kendi aralarında, tutum ölçeği alt boyutlarından güvenin kararlılık ölçeğinin iki alt boyutu arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Aralarında negatif yönde ilişki bulunan ölçek ve alt boyutları şöyledir: Tutum düzeyi ile kaygı ve güven arasında, kararlılık düzeyi ile ilgi de tutarlılık alt boyutu arasında, kararlılık düzeyinin iki alt boyutu ile tutarlılık düzeyinin değer ve yükümlülük alt boyutları arasında. Niteliksel çalışmadaki sorular beş farklı temada toplanmıştır: (1) Farkındalık (2)Değer (3)Yükümlülük (4)Kaygı (5)Güven. Bulgular ilgili araştırmalar kapsamında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.