Depresyon ve anksiyete tanısı almış çocuklar ile kontrol grubunun anne-babalarının bağlanma stillerine göre evlilik uyumlarının incelenmesi

Bu çalışmanın amacı bağlanma stillerine göre evlilik uyumunu depresyon ve anksiyete tanısı alan çocuk ve ergenlerin anne-babalarında ve hiçbir psikiyatrik tanı almamış olan çocuk ve ergenlerin anne babalarının belirlemektir. Ayrıca, ailelerindepresyon, anksiyete düzeylerin, problem çözme becerilerinin, ilişki yükleme biçimlerininbağlanma stillerine göre evlilik ilişkilerini anlamaya yardımcı olacağı düşünülmüştür. Depresyon ve anksiyete tanısı alan ve hiçbir psikiyatrik tanı almamış çocukların anne babalarının bağlanma stillerine göre evlilik uyumlarını karşılaştırmak için yaşları 27 ile arasında değişen toplam 90 çiftle çalışılmıştır. Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Anabilim Dalı'na başvurup depresyon ve anksiyete tanısı almış çocukların anne-babalarından (çalışma grubu n=45) oluşan çalışma grubu, Uludağ Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları ABD Genel Polikliniğine başvurup hiçbir psikiyatrik tanısı olmayan çocukların anne babalarıyla karşılaştırılmıştır. Gönüllülüğe dairAydınlatılmış Onam'lar yazılı olarak alındıktan sonra tüm katılımcılara Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri, Evlilik Uyum Ölçeği, İlişki Yükleme Ölçeği Problem Çözme Envanteri, Beck Depresyon Ölçeği, Durumluluk ve Süreklilik Kaygı Ölçeği ve ayrıca bu çalışma için tasarlanmış olan yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Üniversite Etik Kurulu çalışmayıonaylamıştır. Elde edilen veriler istatistik paket programı SPSS 13.0 kullanılarak değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilenler bulgular şunlardır:A- Çalışma grubu ile kontrol grubunun karşılaştırılması;- Flört ederek evlenenlerin sayısı kontrol grubunda çalışma grubuna göre daha fazladır (p<0,05).- Kontrol grubundaki anne babalar, çalışma grubundaki anne babalara göre eşleriniduygusal olarak daha fazla yakın hissetmektedirler (p<0,05).- Kontrol grubundaki anne babalar, çalışma grubuna göre evliliklerini daha fazla doyum sağlayıcı olarak değerlendirmektedirler (p<0,05).- Kontrol grubundaki anne babalar, çalışma grubuna göre eşlerinin ideallerindeki eşe daha uygun olduğunu belirtmişlerdir (p<0,05). VI- Kontrol grubundaki anne babalar, çalışma grubuna göre eşlerinin kendilerini fiziksel olarak daha fazla çekici bulduğunu belirtmişlerdir (p<0,05).- Kontrol grubundaki annelerde çalışma grubundaki anneler göre güvenli bağlanma stili daha fazladır (p<0,05); diğer yandan çalışma grubundaki annelerde ise korkulu bağlanma stili daha fazladır (p<0,05).- Depresyon, durumluk anksiyete ve süreklilik anksiyetesi, çalışma grubunda kontrol grubuna göre daha fazladır (p<0,05). B- 90 çiftte bağlanma stillerinin korelasyonu - Güvenli bağlanma stiline sahip anne babaların evlilik uyumu saplantılı, korkuluveya kayıtsız bağlanma stiline sahip anne babalara göre daha yüksektir. (p<0,05).- Korkulu veya saplantılı bağlanma stillerine sahip anne babalar, ilişkidekiolumsuzlukları güvenli veya kayıtsız bağlanma stillerine sahip anne babalara göreeşlerine daha fazla yüklemektedirler (p<0,05).- Korkulu bağlanma stiline sahip anne babaların problem çözme becerileri saplantılı, güvenli veya kayıtsız bağlanma stiline sahip anne babalara göre daha az etkilidir.(p<0,05).- Güvenli bağlanma stiline sahip anne babaların depresyon puanı saplantılı, korkuluveya kayıtsız bağlanma stiline sahip anne babalara göre daha düşüktür (p<0,05).- Güvenli bağlanma stiline sahip anne babaların durumluk ve süreklik anksiyetesisaplantılı, korkulu veya kayıtsız bağlanma stiline sahip anne babalara göre daha düşüktür (p<0,05).- Cinsiyete göre bakıldığında ise, kadınlarda depresyon, anksiyete ve evliliktekiolumsuzlukları eşe yükleme eğiliminin daha fazla (p<0,05) ve problem çözme becerilerinin erkeklerden daha iyi (p<0,05) olduğu görülmektedir. Kontrol grubundaki anne babaların eşlerine karşı daha fazla olumlu algıları olmasına rağmen evlilik uyumu açısından gruplar arasında fark bulunmaması şaşırtıcıdır. Bu durum, katılımcıların bilerek veya bilmeyerek evlilik ilişkilerini yanlış değerlendirmelerinden veyaçalışmada kullanılan test yöntemlerinin evlilik uyumunu belirlemede yetersiz kalmasındankaynaklanıyor olabilir. Ayrıca kontrol grubundaki anne-babalarda görülen 'eşe karşı olumlu atıflar'ın, bu bireylerin çocuklarında depresyon ve anksiyete bozukluğuna karşı koruyucu olup olamayacağı tartışılabilir. Bağlanma stillerinin, evlilik uyumu, depresyon, anksiyete, problem çözme becerisi ile korelasyonu literatürle uyumlu bulunmuştur. Sonuç olarak; çocukların sağlıklı gelişimi için uygun ortamı sunabilmek amacıyla, anne-baba-çocuk ilişkisini ve anne babaların kendi aralarındaki ilişkiyi daha iyi anlamaya;ayrıca olumsuz anne-baba-çocuk ilişkisinin risk faktörlerini belirlemeye ihtiyaç vardır. Bu bilgiler, alanda önleyici çalışmalara yön vermelidir.