Yetişkin kadın ve erkeklerin arkadaş ilişkilerindeki farklılıkların pozitif psikoterapi'nin birincil-ikincil yetenekler kavramları bağlamında incelenmesi: Karma bir araştırma

Bu çalışmada, temel olarak yetişkin kadın ve erkeklerin arkadaş ilişkilerindeki farklılıkları, Pozitif Psikoterapi'nin kişilerarası ilişkilerdeki somut gerçekleri ortaya koymak adına kavramlaştırdığı birincil ve ikincil yetenekler bağlamında incelemek amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra kişilerin en yakın arkadaşlarıyla hangi demografik değişkenler açısından benzerlik gösterdiği ve McGill Arkadaşlık Anketi'nin alt boyutlarında kadın ve erkeklerin nasıl farklılaştığı gibi alt amaçlara da ulaşılmak istenmiştir. Bu amaçlar doğrultusunda, araştırma nicel ve nitel metodların bir arada kullanılması ile karakterize edilen karma yöntemler araştırma modelinin yakınsak paralel deseni üzerine yapılandırılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ilişki tarama metodundan, nitel boyutunda ise fenomenolojik desenden yararlanılmıştır. Araştırmanın nicel aşamasında yaşları 18 65 arasında değişen 536 kadın, 464 erkek olmak üzere toplamda 1000 katılımcı yer alırken; araştırmanın nitel aşamasında yaşları 25 62 arasında değişen 10 kadın, 10 erkek olmak üzere toplamda 20 yetişkin birey örneklemi oluşturmaktadır. Araştırmanın nicel aşamasında veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından oluşturulan ''Kişisel Bilgi Formu'', ''Birincil- İkincil Yetenekler Arkadaşlık Formu'' ve aynı zamanda ''McGill Arkadaşlık Anketi'' kullanılmıştır. Araştırmanın nitel aşamasında ise yetişkin kadın ve erkeklerin arkadaş ilişkileri ile ilgili derinlemesine fikir sahibi olmak adına araştırmacı tarafından hazırlanan ''Görüşme Soru Listesi'' yarı yapılandırılmış bireysel görüşmelerde katılımcılara uygulanmıştır. Verilerin analizinde; araştırmanın nicel aşamasında, SPSS- 22 paket programından yararlanılmış ve araştırmanın nicel amaçları doğrultusunda çapraz tablolar, Kay-Kare Testi ve T-test teknikleri uygulanmıştır. Araştırmanın nitel aşamasında ise veri analizi yaparken MaxQDA Versiyon 2018 bilgisayar programından yararlanılmıştır. Araştırmanın nitel ve nicel bulguları karma araştırma yönteminin yakınsak paralel desenine uygun olacak şekilde tartışma bölümünde bir araya getirilerek kıyaslanmış ve yorumlanmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizi sonucunda; kadın ve erkeklerin en yakın arkadaşları ile cinsiyet, romantik ilişki durumu, kardeş sayısı ve doğum sırası değişkenlerinde benzer oldukları, McGill Arkadaşlık Anketi'nin tüm alt boyutlarında kadınların aldıkları puanların erkeklere oranla daha yüksek olduğu bulunmuştur. Aynı zamanda kadınların Pozitif Psikoterapi'nin Birincil Yetenekleri'nden olan sevgi, sabır, zaman, ilişki-temas, güven yeteneklerinde; İkincil Yetenekleri'nden olan güvenirlik, nezaket, dürüstlük, sadakat ve adalet yeteneklerinde aldıkları puanların erkeklere oranla daha yüksek olduğu bulunmuştur. Erkeklerin ise Pozitif Psikoterapi'nin Birincil Yetenekleri'nden olan cinsellikte ve İkincil Yetenekleri'nden olan tutumluluk, çalışkanlık-başarı ve itaatkarlık yeteneklerinde aldıkları puanların kadınlara oranla daha yüksek olduğu bulunmuştur. Kadın ve erkek katılımcıların Birincil Yetenekler'den olan model alma, umut, inanç-din, şüphe, kesinlik, bütünlük ve İkincil Yetenekler'den olan dakiklik, düzenlilik ve temizlik yeteneklerinde farklılaşmadıkları bulunmuştur. Araştırmanın nitel verilerinin analizi sonucunda ise; kadın ve erkek katılımcıların demografik değişkenler, alt boyutlar ve yeteneklerde birbirlerinden nasıl farklılaştıklarına ilişkin bulgulara ulaşılmıştır. Sonuç olarak, Pozitif Psikoterapi'nin Birincil Yetenekleri'nden sevgi, bütünlük, zaman, sabır, model amacı ve ilişki temas yeteneklerinin; İkincil Yetenekleri'nden ise güvenirlik, dürüstlük, nezaket, sadakat, adalet ve itaatkarlık yeteneklerinin kadın ve erkeklerin arkadaş ilişkileri arasındaki farklılıkları ortaya koymak adına daha önemli yetenekler olduğu sonucuna varılmıştır.