Ergenlerde çevrimiçi oyun bağımlılığı ile somatizasyon bozukluğu ve zihin kuramı arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı; ergenlerde çevrimiçi oyun bağımlılığı alt faktörleri ile somatizasyon bozukluğu ve zihin kuramı arasında bir ilişki olup olmadığını tespit etmek ve bu ilişkiyi cinsiyet, yaş, internette kalma süresi gibi bağımsız değişkenlere göre incelemektir. Yöntem: Araştırma; çevrimiçi oyun oynayan 14-18 yaş arası 333 ergen üzerinde yapılmıştır. Çalışma Nisan 2015- Mayıs 2015 tarihleri arasında Şanlıurfa İl Milli Eğitim Müdürlüğünün izni ile liselerde gerçekleştirilmiştir. Yapılan araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi uygulanmıştır. Çevrimiçi oyun oynama sıklığının belirlenmesi için 'çevrimiçi oyun bağımlılığı ', 'somatizasyon' süreçlerinin değerlendirilmesi için 'çocuk somatizasyon envanteri (ÇSE 24)' zihin kuramı aktivasyonlarının görülmesi amacıyla 'gözlerden zihin okuma ' ölçekleri ve kişisel bilgi formu uygulanmış, elde edilen sonuçlar karşılaştırılmıştır. Çalışmada verilerin analizi SPSS 16.0 ile programı ile yapılmış ve %95 güvenirlik düzeyinde çalışılmıştır. Veriler ile herhangi bir istatistiki işleme geçilmeden önce bir yanlışlık barındırıp barındırmadıkları ve araştırmanın amacı ile belirlenen sınırlar içinde olup olmadıkları kontrol edilmiştir. Çalışma kapsamında; ÇOB ve alt faktörleri ile GZO ölçeğinden elde edilen puanların ilişki düzeylerinin ve söz konusu ölçek puanlarının demografik ve oyun oynama alışkanlıklarına göre anlamlı farklılık gösterme durumunun analiz edilmesinde parametrik ve non-parametrik test teknikleri kullanılmıştır. İlişki analizi için pearson korelasyon testi kullanılırken farklılık analizi için bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Bulgular: Ergenlerin yaşı ortalaması 15,8 1, 2 olarak bulunmuştur. İnternette en çok 'facebook' ağında (%26,7) vakit geçirdikleri ve 2. dereceden önemli olan etkinliğin oyun oynamak (%13,8) olduğu tespit edilmiştir. Ergenlerin yaş değişkenleri açısından ÇOB, SOMA, GZO puanları arasında herhangi bir ilişki bulunamamıştır (p>.05). Cinsiyet değişkeni açısından bakıldığında ise: ÇOB (t(330)=1, 95 ve Kız=55, 36 - Erkek=59,63, p<.05) ve SOMA (t(330)=2, 90 ve Kız=17, 51 - Erkek=12,90, p<.05) puanları farklılık gösterdiği görülmüştür. Ergenlerin ÇOB puanı ile SOMA puanı arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır (r Çevrimiçi Oyun Bağımlılığı Somatizasyon=. 148 ve p<.05). Ergenlerde ÇOB ile GZOT puanları arasında negatif yönlü bir ilişki saptanmıştır (r Çevrimiçi Oyun Bağımlılığı Gözlerden Z. O.=-. 137 ve p<.05). GZOT puanı ile SOMA puanı arasında herhangi bir ilişkiye rastlanmamıştır (p>.05). Ergenlerin seçtiği çevrimiçi oyun türü, SOMA puanlarını etkilemezken (p>.05); ÇOB (t(331)=3, 23 ve savaş oyunu evet =61, 40 - savaş oyunu hayır=54,41, p<.05) ile GZOT (t(331)=2, 50 ve savaş oyunu evet=18, 38 - savaş oyunu hayır=19, 50 p<.05) puanlarını etkilediği görülmüştür. Sonuç: Yapılan araştırma sonucu: ÇOB ile somatik yakınmalar ve kendi ile başkalarının duygularının farkında olma arasında bir ilişki olduğunu, bu ilişkinin cinsiyet, kimliğini gizleme durumu ve seçilen oyun türüne göre değişebileceğini ortaya koymuştur. ÇOB genel olarak yaşamı etkileyen faktörleri ele alması, zihin kuramının duyguları anlama ve anlamlandırma açısından önemli olması, SOMA yaşam fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilme durumu nedeniyle; ergenlerin çevrimiçi oyun oynama alışkanlıklarının daha ileriki dönemlerde çeşitli psikolojik ve psikiyatrik problemlere ortam oluşturabileceği düşünülmüştür.