İletişim dilinin 4-5 yaş çocuklarının sosyal gelişimine etkileri

Bu araştırmada, 'Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi' değişkeninin; deneme grubu annelerin çocuklarına karşı tutum ve davranışlarına etkileri ile bu davranışların, çocukların işbirliği ve sosyal ilişkilerine ilişkin davranışları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmanın bağımsız değişkeni' Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi' değişkenidir. Bağımlı değişkenleri ise annelerin çocuklarına karşı tutum ve davranışları ile çocukların işbirliği ve sosyal ilişkilerine ilişkin davranışlarıdır. Araştırmanın örneklemi, 1995- 1996 öğretim yılında Selçuk Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Uygulama Anaokuluna devam eden 4-5 yaş çocukları ve onların anneleridir. Araştırmanın örneklemini oluşturan 30 anne tesadüfi örnekleme yolu ile seçilmiştir. Bu annelerin yine tesadüfi örnekleme yolu ile 15'i deneme, 15'i de kontrol grubuna alınmıştır. Bu araştırma gerçek deneme modelinde olup öntest-sontest kontrol gruplu araştırma deseni içinde çalışılmıştır. Annelerin çocuklarına karşı tutum ve davranışları, bu araştırma için geliştirilen 'Ebeveyn Kendi Davranışını Değerlendirme Ölçeği' ile ölçülmüştür. Çocukların işbirliği ve sosyal ilişkilerine ilişkin davranışlarını ölçmek için ise 'Davranış Derecelendirme Ölçeği' geliştirilerek uygulanmıştır. Deneme ve kontrol grubu annelerin, çocuklarına karşı tutum ve davranışlarını ölçmek üzere 'EKDDÖ', 'Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi' öncesi ön test, eğitim sonrasında son test olarak uygulanmıştır. Çocukların işbirliği ve sosyal ilişkilerle ilgili davranışlarını ölçmek için 'DDÖ' öntest ve son test olarak uygulama yoluna gidilmiştir. Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitim Programı, bu araştırma için özel olarak hazırlanmıştır. Deneme ve kontrol grubu annelere uygulanan 'EKDDÖ' alt ölçekler öntest ve son test puan ortalamaları ile çocuklara uygulanan 'DDÖ' alt ölçekler öntest-sontest puan ortalamaları ayrı ayrı sınaması ile test edilmiştir. Bu ortalamalar arasındaki farkın önemlilik düzeyi. 05 olarak kabul edilmiştir. İstatistiksel işlemler bilgisayarla yapılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular aşağıda özetlenmiştir. 1/ 'Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi' öncesinde deneme ve kontrol grubu annelerin çocuklarına karşı tutum ve davranışlarında anlamlı bir fark bulunamamıştır. 2/ 'Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi' değişkeni uygulandıktan sonra, deneme grubu annelerin çocuklarına karşı ilgi ve şefkat gösterme, amaçlara ulaşmada yardımcı olma, tutarlı disiplin, standartların belirginliği ile ilgili tutum ve davranışlarında artma olduğu görülmüştür. Koruyuculuk, fiziksel cezalandırma, başarı için baskı, ayrıcalıklardan yoksunlaştırma, duygusal cezalandırmaya ilişkin tutum ve davranışlarında ise azalma olduğu gözlenmiştir. Anne eğitiminin, annelerin çocuklarına karşı olumlu tutum ve davranış geliştirmelerinde etkili olduğu ortaya çıkmıştır. 3 / 'Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi' değişkeni uygulanmadan önce, deneme ve kontrol grubu annelerin çocuklarının işbirliği ve sosyal ilişkilerine ilişkin davranışlarında önemli bir farkın olmadığı görülmüştür. 4/ 'Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi' değişkeni uygulandıktan sonra, deneme grubu annelerin çocuklarının işbirliği ve sosyal ilişkilerle ilgili davranışlarında artma olduğu gözlenmiştir. Anne eğitiminin, çocukların işbirliği ve sosyal ilişkilerle ilgili davranışlarının olumlu gelişmesini sağlamada etkili olduğu ortaya çıkmıştır. 5/ Deneme grubu annelere uygulanan 'Anne-Çocuk İletişim Dili Eğitimi' süresince, kontrol grubu annelerin çocuklarına karşı tutum ve davranışlarında önemli bir değişmenin olmadığı görülmüştür. 6 / Kontrol grubu annelerin, çocuklarının işbirliği ve sosyal ilişkiler alt ölçekleri öntest-sontest puan ortalamaları arasında önemli sayılabilecek bir farklılaşmanın olmadığı gözlenmiştir.