Coğrafya 10. sınıf doğal sistemler ünitesinde etkinlik temelli öğretimin öğrenci başarısına etkisi

Bu çalışmada, coğrafya 10. sınıf doğal sistemler ünitesinde etkinlik temelli öğretimin öğrenci başarısına etkisi incelenmiştir. Aktif öğrenme içerisinde yer alan etkinlik temelli yaklaşım genel hatlarıyla tanıtılmış, öğrenenin aktif olarak içinde bulunduğu, kalıcı öğrenmelerin sağlandığı yeni aktif öğrenme alanları oluşturulması hedeflenmiştir. Bu hedefe yönelik, etkinlik temelli yaklaşım çerçevesinde, öğrenmede kalıcılığı arttıran özgün çalışmalar ortaya çıkarılması ve bu yöntemin geleneksel yöntemlerle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Ayrıca bu yöntemle ilişkili öğrenci görüşlerinin belirlenmesi çalışmanın bir diğer yönünü oluşturmaktadır. Araştırmanın temelini oluşturan veriler nicel ve nitel ölçümlerin yer aldığı yöntemler kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmanın nicel kısmında gerçek deneysel desenler içerisinde yer alan, ön ve son test kontrol gruplu desen modeli uygulanmıştır. Yapılan etkinliklerin uygulandığı deney grubuyla, geleneksel yöntemin uygulandığı kontrol grubunun kendi içindeki ilişkileriyle birlikte aralarındaki ilişkiler karşılaştırılarak incelenmiştir. Araştırmadaki çalışma grubunu Ankara Esenevler Şehit İbrahim Ateş Anadolu Lisesi 10. Sınıfta öğrenim gören 140 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmanın uygulaması 2018- 2019 eğitim-öğretim yılının ikinci dönemi içerisinde yapılmıştır. Çalışmalar 12 ders saati olmak üzere doğal sistemler ünitesi içerisinde yer alan su kaynakları, topraklar ve bitki konularının kazanımlarını kapsayacak şekilde planlanmış ve uygulanmıştır. Etkinlik uygulamalarının yapıldığı deney grubunu oluşturan 70 öğrenci bu teknikle ders işlerken geriye kalan 70 kişilik kontrol grubuyla aynı kazanımlar geleneksel yöntemler kullanılarak işlenmiştir. Çalışmalar coğrafya öğretmeninin rehberliğinde yapılmıştır. Her bir etkinlik bir ders süresini geçmeyecek şekilde tasarlanmıştır. Harita Tamamlama, Kavram Haritası Oluşturma ve Kavram Bulma isimli üç etkinlik çalışması hazırlanmıştır. Bu etkinlikler hazırlanırken ve uygulanırken ders kitabından, ders araç gereçlerinden yararlanılmıştır. Kontrol ve deney gruplarının başarı testlerinden elde edilen verilerin karşılaştırılmasında, bağımsız gruplar için parametrik olmayan Mann Whitney-U Testi tekniği, bağımlı gruplar için ise; parametrik olmayan Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi tekniği kullanılmıştır. Ayrıca örneklem grubunu oluşturan tüm öğrencilere derslerde kullanılan öğretim yöntem ve tekniğini belirlemek için bir görüşme formu, deney grubundaki 70 öğrenciye uygulanan etkinlikler hakkındaki görüşlerini ortaya koymak için 4 sorudan oluşan Görüşme Formu uygulanmıştır. Öğrencilerin formlarda verdikleri cevaplar sınıflandırılarak frekans ve yüzdelik değerleri çıkarılmıştır. Bir de deney grubunun çalışma süreci araştırmacı tarafından gözlem formu ile izlenmiştir. Gözlem formunda 5 maddede belirlenen gözlemler iyi, orta ve zayıf olarak derecelendirilmiş, frekans ve yüzdeleri çıkarılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen nicel verilere göre çalışma öncesinde birbirine yakın başarıya sahip olan kontrol ve deney grubunun başarıları çalışma sonucunda artış göstermiştir. Fakat bu artış deney grubunda kontrol grubuna göre daha fazla gerçekleşmiştir. Araştırmanın nitel verilerinin sonuçlarına göre öğrencilerin etkinliklerden oluşan çalışmaları sevdikleri, bilgi düzeylerine olumlu yönde katkı sağladığını, Coğrafya dersinin diğer konularında da bu tür çalışmaların yapılmasını istedikleri sonucuna ulaşılmıştır.