İş stresinin kadının evlilik hayatına etkisi

Bu çalışmada da evli kadınların çalışma değişkenine bağlı olarak genel yaşamlarında tecrübe ettikleri stres düzeyinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Başka bir deyişle, bu araştırmayla kadınların iş hayatlarında yaşamış oldukları sorunların gündelik hayatlarının nasıl etkilendiği araştırmak amaçlanmıştır. Çalışmada temel olarak bir literatür taramasıyla iş stresi kavramı ve kadınların iş hayatındaki konumlarına paralel olarak bu süreçte karşılaştıkları sorunlar ele alınmaktadır. Çalışmanın son bölümünde ise konunun pratikteki sonuçlarının incelenmesi adına, gönüllü katılımcılar aracılığıyla gerçekleştirilen bir anket çalışmasına dayalı olarak elde edilen veriler ile sonuçlar değerlendirilmektedir. Çalışmanın evrenini oluşturmak üzere; İstanbul'da ikamet eden, en az lise ve üzerinde eğitim düzeyine mazhar, toplamda 150 kişi rastgele olarak seçilmiştir. Çalışan ve çalışmayan olarak ayrılmış olan bu katılımcıların hepsi evlidir. Çalışma ve çalışmama durumuna göre 2 gruba ayrılan bireylerin, 80'i çalışan, 70'i ise çalışmayan kadınlardan oluşmaktadır. Çalışan kadınlar normal (08.00-17.00) veya vardiya düzeninde çalışmakta olup, kamu sektöründe veya özel sektörde çalışmaktadırlar. Araştırmada elde edilen veriler 'SPSS for Windows 22.0' programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemleri olarak sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanılmıştır. Gruplu değişkenler arasındaki ilişki ki-kare analizi ile test edilmiştir. İki bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında t-testi, ikiden fazla bağımsız grup arasında niceliksel sürekli verilerin karşılaştırılmasında Tek yönlü Anova testi kullanılmıştır. Anova testi sonrasında farklılıkları belirlemek üzere tamamlayıcı post-hoc analizi olarak Scheffe testi kullanılmıştır. Araştırmanın sürekli değişkenleri arasında pearson korelasyon ve regresyon analizi uygulanmıştır. Bu tez çalışmasının anket bölümünde dikkati çeken iki önemli sonuca erişilmiştir. İlk olarak kadınların iş yaşantılarında yaşamış oldukları sorunların doğrudan doğruya hayatlarına olan olumsuz etkisidir. Kadınlar, işleri ile evleri arasında çatışma içerisinde olmalarına sebebiyet verecek bir durum yaşadıklarında bu durum, iş yaşantılarından ziyade aile yaşantılarına zarar vermektedir. İkinci olan önemli nokta iş stresinin kadınların işteki ortamlarından ziyade kendilerinin özel yaşantısına olan olumsuz etkileridir. Buna göre kadınlar iş ortamında stres unsurlarıyla karşılaştıkları süre zarfında bu durum onları mutlak olarak, doğrudan doğruya özel hayatlarının bu durumdan olumsuz etkilenmesine sevk etmektedir. Kadınların üzerinde iş hayatında var olan mevcut baskının üzerine eklenen diğer iş ile ilgili sorunlar, nihai olarak kadınların bu süreçten son derece olumsuz etkilenmelerine sebebiyet vermektedir. Fakat bu olumsuz etkilenme durumu sadece iş ortamıyla ile sınırlı kalmamakta, aynı zamanda kadınların ev hayatlarındaki sorumluluk da fark yaratmaktadır. Konuya genel olarak bakıldığında, kadınlar iş hayatında kendilerine bir yer edinseler de bu yer yeterince kalıcı olmamakta ve toplumun sürekli olarak yaratmış olduğu baskı kadınların iş hayatında yoğun bir stres ile mücadele etmesine sebebiyet vermektedir. Her ne kadar kadınların iş hayatı içerisinde tutunma konusunda zorunlulukları bulunsa da toplumun yaratmış olduğu baskı, kadınların, iş stresi ile birlikte sürece yabancılaşmalarına sebebiyet vermektedir (Sankır, 2010: 14). Öte yandan evlilikler açısından bakıldığında kadınların çalışıyor olmaları, eşleri tarafından yeterince olumlu bir şekilde değerlendirilmemekte ve yarattıkları/yaratabilecekleri baskı, kadının iş stresini tetiklemektedir. Ayrıca bu süreç eşlerin ayrılığına kadar uzanabilmektedir. Bu durum yine kadının iş stresine doğrudan etki edebilmekte ve onun başarısızlığını körüklemektedir (Yeşilorman, 2001: 275).