Motivasyonel görüşme tekniğine dayalı psiko-eğitim programının lise öğrencilerinin çevrimiçi oyun bağımlılığı düzeylerine etkisi

Oyun bağımlılığı her geçen gün artan bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Oyunların birçok eğitsel aktivitelerde kullanılmasına ve çocukların gelişiminde çok önemli bir yerinin olmasına rağmen, oyunlarda da bağımlılığın bir davranış olarak ortaya çıkması çeşitli problemleri beraberinde getirmektedir. Aşırı oyun oynama ve bağımlılık; obsesif ve agresif davranışlar, şiddet belirtileri, kişilik değişimleri, duyguların azalması, hareket eksikliğinden kaynaklı sağlık problemleri, antisosyal davranışlar, özgür düşünce ve istek kaybı, öğretmen ve arkadaşlarıyla tartışma eğilimi, akademik başarıda düşüş, artan kaygı düzeyi gibi durumlara yol açmaktadır. Oyun bağımlılığını azaltmaya yönelik farklı yöntemler bulunmaktadır. Motivasyonel Görüşme Tekniği de bunlardan birisi olarak ele alınabilir. Motivasyonel Görüşme, danışanların ambivalanslarını keşfedip çözümlemelerine yardımcı olacak ve davranış değişiklikleri meydana getirecek direktif ve danışan merkezli bir yaklaşımdır. Özellikle alkol ve madde bağımlılığı çalışmalarında çok olumlu sonuçlar veren kısa süreli bir psikoterapi yaklaşımı olan Motivasyonel Görüşme Tekniği özellikle son zamanlarda her konuda etkileri bilimsel çalışmalarla ispatlanan bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada Motivasyonel Görüşme Tekniğine dayalı geliştirilen psiko-eğitim programının lise öğrencilerinin çevrimiçi oyun bağımlılığı düzeylerine etkisi test edilmiştir. Araştırmanın örneklemi sekizer öğrenciden oluşan riskli deney grubu, riskli kontrol grubu ile düşük riskli deney grubu ve düşük riskli kontrol grubu olmak üzere 32 kişiden oluşmaktadır. Deney ve kontrol grupların oluşturulmasında kişisel bilgi formlarından ve çevrimiçi oyun bağımlılığı ölçeğinden yararlanılmıştır. Gruplarının kendi içerisinde riskli ve az riskli olarak gruplandırılmasında Çevrimiçi Oyun Bağımlılığı Ölçeği toplam puan ortalamaları dikkate alınmıştır. Ön-test, son-test ve izleme testlerinde Çevrimiçi Oyun Bağımlılığı Ölçeği kullanılmıştır. Deney ve kontrol gruplarındaki öğrencilerin çevrimiçi oyun bağımlılığından aldıkları ön test puanları, son test puanları ve izleme testi puanları arasındaki farkın anlamlılığını test etmek için Mann Whitney-U Testi kullanılmıştır. Her iki deney gruplarındaki öğrencilere uygulanan programın etkinliğini belirleyebilmek amacıyla ölçeklerden aldıkları ön test ve son test, son test ve izleme testi puanları arasındaki farkın anlamlılığını test etmek için Friedman İki Yönlü ANOVA ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Düşük riskli grupta ön-test ve son-test puanlarıyla başarı ve ekonomik kazanç alt boyutlarında ön-test ve son-test puan ortalamaları arasındaki farkın anlamlı olduğu bulunmuştur (p<.05). Son-test puan ortalamaları ön test puan ortalamalarına göre anlamlı düzeyde daha düşüktür. Riskli grupta ise istatistiksel olarak anlamlı bir düşüş görülmemiştir. Bu bağlamda Motivasyonel Görüşme Tekniğinin düşük riskli gruplarda toplam puan ortalamaları ile ekonomik kazanç ve başarı alt boyutlarında etkili olduğu (p<.05), aksaklıklar alt boyutunda ise etkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>.05), yüksek riskli gruplardaki sonuçların ise, sadece aksaklık alt boyutu puan ortalamalarında düşüşler olmasına rağmen istatistiksel olarak anlamlı olmadığı (p>.05) bulunmuştur. Elde edilen bulgular alan yazın ışığında tartışılarak bazı önerilerde bulunulmuştur.