turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Coğrafya öğretmenlerinin proje hazırlama ve yönetme sürecine ilişkin görüşleri

Öğrenmenin gerçekleşebilmesini sağlayan en önemli değişkenlerden birisi öğretim yöntemleridir. Bu doğrultuda son yıllarda üzerinde önemle durulan eğitim yaklaşımlarından biri de proje hazırlamadır. Kalıcı izli öğrenmeyi sağlamayı amaçlayan proje hazırlama; öğrenmenin sadece sonuç değil süreç boyutunu vurgulamakta, öğrenmeyi arzulanan ölçüde bireyselleştirmekte, öğrenme sürecinde öğrenenin aktif bir rol almasını ve öğrenme kazanımlarını bizzat kendisinin yapılandırmasını amaçlamaktadır. Proje hazırlama sayesinde öğretmen ve öğrencilere; ilgi ve yeteneğine göre çalışma imkanı verir, yaparak, yaşayarak öğrenme fırsatı sunar, disiplinler arası çalışma öğrenmeler için zemin hazırlar, yaşamla ilişkilendirilmiş öğrenme ortamı hazırlar, araştırma yöntemlerini öğrenmesini sağlar, kalıcı izli öğrenmelere imkan verir, uzun süreli beceri kazandırır, öğrenciler süreçte aktif olarak yer alır, kendi öğrenme süreçlerini kendileri planlarlar, bireysel ve grup olarak çalışma imkanı yakalayabilirler. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; araştırmaya katılan öğretmenlerin büyük çoğunluğunun proje hazırlamadığı, proje eğitimi almadığı ve öğrencilerine danışmanlık yapmadıkları, proje eğitimi alan öğretmenlerin ise proje hazırladığı ve öğrencilerine danışmanlık yaptığı yani proje yönetme sürecine katıldığı, öğretmenlerin tamamına yakını proje hazırlama konusunda eğitim alma konusunda istekli oldukları görülmektedir. Proje hazırlama öğretmenlerin, kariyerine etki ettiği, bilimsel düşüncenin gelişimine katkı sağladığı, projeden elde edilen bilgilerin daha kalıcı olduğu, zaman yönetimi ve araştırma becerilerini daha da geliştirdiği, öğrencilere ise araştırma becerileri, zaman yönetimi ve bilimsel düşünceleri geliştirdiği, planlı çalışma alışkanlığı kazandırdığı, ders başarısına olumlu katkı sağladığı görülmektedir.
Ilgaz Dağı kış turizm merkezi ziyaretçilerinin motivasyon ve memnuniyet düzeylerinin değerlendirilmesi

Dağlar, her mevsimde farklı rekreasyonel etkinliklerin yapıldığı önemli turizm alanları arasındadır. Bu etkinlikler içinde dağcılık ve kış turizmi öne çıkmaktadır. Ilgaz Dağı doğal özellikler bakımından içinde bir milli parkı barındıran dağlık bir alan olmanın yanı sıra aynı zamanda Türkiye'deki önemli kış turizmi merkezlerinden birisidir. Bu araştırmanın amacı, Ilgaz Dağı Kış Turizm Merkezi'ne gelen ziyaretçilerin motivasyonlarının ve turizmdeki memnuniyet düzeylerinin belirlenmesidir. Araştırma 'mixed method' deseni ugulanarak yapılmıştır. Alanda 2014 yılında, kış turizminin aktif olduğu dönemde tesadüfi örnekleme yöntemi ile 110 ziyaretçiye yüz yüze görüşme tekniği ile anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler analiz edilmiş ve betimsel olarak yorumlanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, gelen ziyaretçilerin %41,3'ünün Ilgaz Dağı'nı rekreasyonel amaçlarla günübirlik ziyaret ettiği, %58,7'sinin ise farklı sürelerle konaklama yaptığı belirlenmiştir. Gelenlerin %36,7'si kamu çalışanı, %28,4'ünün lisans, %35,8'inin lisansüstü eğitime sahip olduğu görülmüştür. Kış sporları için yetersiz altyapı, kayak pistinin küçük oluşu, kayak sporları dışında alanda sosyal faaliyet eksikliği katılımcıların alana ilişkin belirttiği eksikliklerdir.
Diyarbakır ilinde nüfus hareketleri

Diyarbakır ili Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Yukarı Dicle Bölümü'nde yer almaktadır. İl doğuda Batman, Muş, güneyde Mardin, batıda Urfa, Adıyaman, Malatya, kuzeyde Elazığ ve Bingöl illeri ile komşudur. Diyarbakır ilinde yüzey şekilleri oldukça sadedir. Ilıman karasal iklim egemendir. Bitki örtüsü bozkırdır. Diyarbakır, sosyoekonomik açıdan orta derecede gelişmiş bir ildir. Çalışmada Diyarbakır ilinin nüfus gelişimi, cumhuriyet öncesi ve cumhuriyet sonrası olarak iki başlıkta incelenmiştir. Çalışmaya cumhuriyet öncesi hariç, toplam 18 sayım döneminin nüfusları dahil edilmiştir. Cumhuriyet öncesi dönemde nüfusun 20 bin ile 55 bin arasında olduğu tahmin edilmektedir. Cumhuriyet sonrası ilk nüfus sayımında il nüfusu 194183 olarak tespit edilmiştir. 1927'den sonraki sayım dönemlerinde Diyarbakır nüfusunda genel anlamda bir artış olmuştur. 2018'de il nüfusu 1732396 kişi olmuştur. Çalışmada Diyarbakır ilinde yaşanan nüfusun dönemsel gelişimi ve değişimi üzerinde durulmuş, ilin sosyoekonomik yapısını yansıtan eğitim, yaş, cinsiyet yapısı ve istihdam durumu gibi özellikler anlatılmıştır. Daha sonra ilde yıllara göre yaşanan göçler ele alınmıştır. Diyarbakır ilindeki göç hareketinde alınan göçün tüm sayım yıllarında genel anlamda verilen göçten fazla olduğu tespit edilmiştir. Diyarbakır ilinde yaşanan göç hareketlerinin sayım yılları arasındaki miktar ve oranlarının 1980 yılından 2017 yılına doğru genel bir azalma eğilimine girdiği gözlemlenmiştir. İl nüfusu içinde yaşanan göç olayları ve bu göç olaylarının cinsiyet, eğitim ve yaş yapısı istatistiklerle ortaya konulmuştur. Bu bulgulara ulaşmak için Devlet İstatistik Enstitüsü, 2005 sonrasında ise DİE'nin yerine kurulan Türkiye İstatistik Kurumu'nun hazırlamış ve yayımlamış olduğu veriler kullanılarak amaca uygun olarak tablo, şekil ve haritalara aktarılarak analizlerden yararlanılmıştır. Bu şekilde elde edilen tüm veriler dağılış, nedensellik, etkileşim yaklaşımları dikkate alınarak coğrafi bakış açısıyla yorumlanmaya çalışılmıştır.
Orta öğretim coğrafya dersinde Google Earth'ün kullanımının değerlendirilmesi

Orta Öğretim Coğrafya Ders'inde 'Google Earth'ün Kullanımının Değerlendirilmesi (12. Sınıf Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler Konusu)Bu araştırma, Orta Öğretim CoğrafyaDersi'nde (12. sınıf Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler konusunu) bir öğretim materyali olarak 'Google Earth'ün kullanımını çok boyutlu olarak değerlendirmek amacı ile yapılmıştır. Belirlenen bu amaç doğrultusunda nitel araştırma yaklaşımı kapsamında özel durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Trabzon Affan Kitapcıoğlu Lisesi 12. sınıfa devam eden 20 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma 12. sınıf Küresel Ortam: Bölgeler ve Ülkeler konusu interaktif harita özelliği taşıyan, CBS tabanlı 'Google Earth' programı kullanılarak yürütülmüştür. Araştırma toplam 8 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplamak amacıyla öz yeterlilik formu, kişisel bilgi formu, yarı yapılandırılmış mülakat, video kaydı, günlük, konu başarı testi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplamak amacı ile araştırmacı tarafından geliştirilen veri toplama araçları; 'Google Earth Araç Çubukları Çalışma Yaprağı', katılımcıların bilgi iletişim teknolojileri kullanımı ve coğrafyaya yönelik ilgilerini belirlemek amacı ile 'Kişisel Bilgi Formu', konumsal görevler içeren 'Google Earth Sanal Keşif ve Görevler' formu, katılımcıların Google Earth yeterliliklerini tespit için ' Google Earth Öz Yeterlilik Formu', katılımcıların yapılan uygulama ile ilgili olarak görüşlerini almak için yarı yapılandırılmış mülakat soruları, asıl uygulamadan sonra gerçekleştirilen çoktan seçmeli sorular, haritalar ile desteklenmiş konumsal uygulamalı ve yorum sorularından oluşan 20 maddelik ' Konu Başarı Testi' kullanılmıştır. Ayrıca konumsal görevler yapılırken süreci daha iyi gözlemlemek için video kaydı kullanılmıştır. Aynı zamanda bu kayıtlar verilerin yorumlanmasında da kullanılmıştır ve ölçme araçlarının uygulanması süreci günlüklere kaydedilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilerek tablolaştırılmıştır. Verilerin yorumlanmasında video analizleri, mülakat soruları, kişisel bilgi formları kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, 'Google Earth'ün sınıf içinde kullanımında öğrenci ve alt yapıdan kaynaklanan problemlerin ortaya çıktığı belirlenmiştir. Bununla birlikte 'Google Earth' programının öğrencilerin öğrenmelerini olumlu yönde etkilediği ortaya çıkarılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında, ileride yapılabilecek bilimsel araştırmalara ve 'Google Earth' coğrafya derslerinde kullanımına yönelik öneriler sunulmuştur.
Sivaslı ilçesinde eğitim ve çevre ilişkisi

Sivaslı ilçesi, Ege Bölgesi'nin İç Batı Anadolu Bölümü'nde yer alan Uşak ilinin idari sınırları içinde bulunmaktadır. İlçe ile ilgili eğitim faaliyetleri konusunda detaylı olarak bilimsel çalışmalar yeterince yapılmamıştır. Bu amaçla Sivaslı ilçesinde eğitim çevre ilişkisi konulu tez çalışması yapılmış, eğitimin çevre ile olan ilişkisi ortaya konmuştur. Çalışmada Sivaslı'nın genel özelliklerine, kent ve kır yerleşmelerine de yer verilmiştir. Saha araştırmaları sırasında literatür taraması yanı sıra ilçe hakkında yazılan kaynaklardan da yararlanılmıştır. Ayrıca yerinde yapılmış olan gözlemlerden yararlanılarak konu hazırlanmıştır. Yapılan araştırma sonucunda topoğrafik yapının ilçenin sosyal, ekonomik ve kültürel yapısını etkilemesinin yanında eğitim hizmetlerini de etkilediği tespit edilmiştir. Yerleşmelerin ilçe merkezine olan coğrafi konumları, ekonomik özellikleri ve gelir düzeylerinin eğitim hayatı ile ilişkili olduğu bulgusuna varılmıştır.
Soya fasulyesinin Türkiye'deki üretim ve dağılımı

Dengeli beslenme için gerekli protein kaynaklan içerisinde en ucuzu soya olup, bu yönüyle önemli bir avantaja sahiptir. Protein değerine bakıldığı zaman bu açıkça görülmektedir. 1995- 96 Dünya Soya Fasulyesi üretimi yaklaşık 123 milyon ton civarında olup, yine bunun yaklaşık 8 milyon tonunu A. B. D. tek başına üretmektedir. Aynı yıllarda Türkiye'nin soya üretimi yaklaşık 81 bin tondur. Soyanın ülkemizde yeterince tanıtılıp, önemli ölçüde üretilmesi, kanımca ülkemizin lehine olacaktır. Ekim zamanı itibarıyla, ana ürün soya, Nisan ayı ortasından itibaren Mayıs ayı ortalarına kadar ekilebilir. Ana ürün soya tarımında ekim zamanı, toprak sıcaklığına göre ayarlanmalıdır. Ekim zamanı mısır tarımında olduğu gibi, toprak sıcaklığı en az 10-1 2 C olmalıdır. İkinci ürün soya ekimi, buğday hasadından sonra 10-15 gün içerisinde bitirilmelidir. Geç ekimler hiçbir şekilde Temmuz ayının 1. Haftasını geçmemelidir. İkinci ürün soya tarımında ekimin gecikmesi, verimi azalttığı gibi hasadın yağmurlu döneme kalmasına neden olur. Soyada istenilen üretime geçilebilmesi için, öncelikle alınması gereken tedbirler şunlardır: 1- Taban fiyat erken açıklanmalı 2- Ürün bedeli peşin ödenmeli 3- Pazar sorununun halledilmesi gerekir 4- Yağ fabrikaları ithal girdi kullanıyor. Sübvansiyon gerekli. 5- İşletme kredilerinin artırılması gerekir. 6- Alımlardaki kesintiler (%15'e varan oranda) üretimi olumsuz yönde etkiliyor, bunun halledilmesi gerekir. 7- Yüksek nemli tohuma alım kolaylığı sağlanmalıdır (%15 neme kadar şartsız, %1 6-1 8 neme indirimli fiyat) 8- Soya entegre tesisleri kurulmasının teşvik edilmesi gerekir. 9- Teknik bilgi akışının sağlanması gerekir. 10- Tohum bayilerinin kontrol dilmesi gerekir.
Akören ve çevresinin fiziki coğrafyası

Çalışma sahası İç Anadolu Bölgesi'ndeki Konya Bölümü'nün güneybatısında yer almaktadır. 550 km2'lik yüzölçümüne sahip olan saha 37 12' - 37 55' kuzey enlemleri ile 32 07' - 32 36' doğu boylamları arasındadır. Bu çalışma coğrafi prensipler çerçevesinde sahanın doğal ortam koşullan incelenmiş ve bunları insan yaşamı üzerine olan etkileri araştırılmıştır. Tez, Jeoloji, Paleocoğrafya ve Tektonizma, Jeomorfoloji, İklim, Hidrografya, Toprak, Doğal Bitki Örtüsü ve Araziden Faydalanmadan oluşan bölümleri içermektedir. Çalışma alanında Mesozoik'ten Kuaterner'e kadar çeşitli dönemlerde oluşmuş jeolojik formasyonlar bulunmaktadır. Bunlar içerisinde en yaygın olanı kalkerlerden oluşan Üst Kretase formasyonlarıdır. Alp orojenez kuşağına dahil olan çalışma sahası özellikle Genç Tektonik Hareketler' den büyük ölçüde etkilenmiştir. İnceleme alanında karst, fluvial ve volkan topografyasına ait jeomorfolojik şekiller bulunmaktadır. Arazi dağlık sahalar, plato sahaları aşınım yüzeyleri ve vadiler olmak üzere dört bölümde incelenmiştir. İklimi; Akdeniz iklimi ile İç Anadolu karasal iklimi arasında geçiş özelliği gösterir. Akören'in yıllık sıcaklık ortalaması 11 ,2 C yıllık, yağış tutan, 431, 1 mm'dir. Sahadaki en önemli hidrolojik birim Çarşamba Çayı'dır. Zonal ve Azonal topraklan görülen arazide bitki örtüsü orman ve steplerdir.
Kastamonu şehrinde araziden yararlanmadaki zamansal değişimin coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama yöntemleri ile incelenmesi

Bu çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama teknikleri kullanılarak Kastamonu şehrinde araziden yararlanmada meydana gelen değişimler incelenmiştir. Şehrin gelişme sürecinde araziden yararlanmada meydana gelen değişimlerin ortaya konabilmesi ve olası sorunlara çözüm önerileri sunulması tezin temel amacını oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında Kastamonu'ya ait 1985 ve 2018 yılı uydu görüntüleri şehirsel gelişimin tespiti için karşılaştırılmıştır. Uydu görüntülerinin kontrollü sınıflama yöntemiyle incelenmesi sonucunda ortaya çıkan veriler doğruluk analizinden geçirilmiştir. Sonuç verileri CBS ortamında tematik haritalara çevrilerek yorumlanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre; Kastamonu şehri araştırmanın kapsamında olan 33 yıllık süre boyunca alansal olarak genişlemiş, şehir yapısı olarak belirlenen arazi sınıfının alanı 531 hektardan 1235 hektara ulaşmıştır. Bu genişleme daha çok kuzey yönlü olarak gerçekleşmiştir. Orman sahaları önemli miktarda genişleme yaşayan bir diğer arazi sınıfıdır. Araştırma sahasında alan bakımından en fazla gerileyen arazi sınıfı ise sulanamayan tarım alanlarıdır. Tarım alanlarının önemli bir kısmının şehrin genişleme yönünde olması, zaman içerisinde bu sahalardan amacı dışında yararlanılmasına sebep olmuştur. Şehrin genişlemeye devam etmesi durumunda, özellikle tarım ve orman sahalarında gerileme yaşanması muhtemeldir. Bu durumun engellenebilmesi için imar planlarında gerekli düzenlemelerin yapılması gerekmektedir. Ayrıca Kastamonu'daki kentsel dönüşüm projelerine hız kazandırılması araziden yanlış yararlanmayı engelleyebilmek adına en öncelikli çözüm önerisi olarak düşünülmektedir.
Ankara Sancağı'nın tarihi coğrafya bakımından terleşme ve nüfusu (1871-1907)

Ankara Sancağı'nın Tarihi Coğrafya Bakımından Yerleşme ve Nüfusu (1871-1907)'nı araştırdığımız bu çalışmada konu büyük oranda dönemin birincil kaynaklarıolması açısından salnamelerden faydalanılarak ortaya konmaya çalışıldı. Farklıkütüphanelerden alınan ve bir kısmı mikrofilmler halinde olan salnameler bir araya getirildi. Daha sonra Ankara'yı gezen seyyahların notlarından ve değişik yazarlarınkitaplarından faydalanıldı. Ankara Vilayet Salnameleri'nin yayınlandığı dönem olan 1871- 1907 tarihleriarasınındaki Ankara Sancağı'nın coğrafi durumu, tamamı 28 paftadan oluşan1/100.000'lik paftaların çizimiyle ortaya konulmaya çalışıldı. Salnamedeki yerleşme ve nüfusla ilgili veriler transkrip edilerek bilgisayar ortamında sayısallaştırılan harita üzerineaktarıldı. Sancağın köyleri yerleştirilerek kazalar oluşturuldu, kazaların bir araya gelmesiyle de sancak sınırı çizildi. Çizilen bu haritadan idari bölünüş haritası, nüfusharitası ve fiziki harita oluşturuldu. Yine sancağa ait olan tüm nüfus verileri tablo ve grafikler haline getirilerek nüfusun gelişimi gösterilmeye çalışıldı.1871- 1907 yılları arasında Ankara Sancağında meydana gelen değişiklikler çok fazla olmasa da sancağın bu tarihler arasında gerek yerleşim yerlerinin sayısında gereksenüfusunda bariz bir artışın olduğu gözlendi. Bunda etkili olan sebepler ise demiryolununhizmete açılması ve ekonominin her geçen gün daha iyiye gitmesi şeklinde sayılabilir.
Elbistan şehir coğrafyası

Elbistan Şehri, Akdeniz Bölgesi'nin kuzeydoğusundaki Kahramanmaraş iline bağlı, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü'nde yer alan Elbistan ilçesinin idari merkezini oluşturmaktadır. Bu çalışmada arşiv ve arazi incelemeleri yapılarak Elbistan şehrinin kuruluş ve gelişme evreleri tarihi coğrafya perspektifi ile değerlendirilmiştir. Elbistan, Karaelbistan ile Hasankendi arasında kurulmuş, Hititlerle medenileşmiş ve 1085 yılından günümüze kadar da bugünkü yerinde sürekliliğini korumuştur. İsmi Ablasta'dan Elbistan'a dönüşmüştür. Elbistan, Dulkadir Beyliği döneminde başkent yapılmıştır. Osmanlılar Dönemi'nde göz ardı edilen Elbistan, defalarca istilaya uğramıştır. İl merkezine uzak olmasından dolayı şehir fonksiyonları gelişmiştir. 1900- 1987 arası bir kasaba görünümünde olan Elbistan, 1987 sonrası şehir morfolojisindeki planlı değişimle kent havasına bürünmüştür. Günümüzde şehirsel alanın yüzölçümü 43,5 km2'ye ulaşmıştır. Elbistan ekonomisinde tarım, ticaret, hizmet sektörü ve ulaştırma faaliyetleri ön plana çıkmaktadır. Özellikle 1985'den sonra ekonomisindeki canlanma artmıştır. Elbistan'da 88.895 kişi yaşamaktadır (2011). Elbistan Şehri, sahip olduğu tarihi mirası, coğrafi konumu, ekonomik gelişmişliği ve halkın refah düzeyi ile çevre ilçeleri etkisi altına almıştır.
III. Ur döneminde Güney Mezopotamya'nın tarihi coğrafyası

Akkad krallığı yıkıldıktan yaklaşık 50 yıl sonra bölgede hakimiyet kuran III. Ur Devleti son Sümer dönemini oluşturmaktadır. Güney Mezopotamya ile sınırlı kalmayan III. Ur devletinin sınırları Diyala bölgesine ve kuzeydeki Asur kentine, belki Elam topraklarına kadar yayılmıştır. Ur kralları hakim oldukları yerlere ensi denilen yöneticiler atamışlardır. Sümer Kral Listesine göre Ur kralları toplam 108 yıl hüküm sürmüştür. Bu kralların sonuncusu olan İbbi-Suen Elamlılara yenilince, III. Ur devleti son buldu. Arkeolojik kazılar sayesinde III. Ur dönemini aydınlatacak binlerce tablete ulaşılmıştır. Bunların pek çoğu Girsu, Nippur, Puzriş-Dagan, Umma gibi büyük kentlerden gelmektedir. Dünyanın dört bir yanına dağılmış durumda olan III. Ur yazıtlarının birçoğu bugün okunmuş ve yayınlanmış durumdadır. III. Ur dönemi kentlerinin bir kısmı ele geçirilen tabletler aracılığıyla ortaya çıkarılmıştır. Metinlerde geçen yerlerden birçoğunun yerleşimi belirsiz olmasına karşın, yeni bulgular ve araştırmalar sayesinde bunların konumu hakkında önemli gelişmeler kaydedilmektedir. Bu sebeple tezimizde, konumları kesin olarak bilinen ve belirsiz olan yerler ilgili görüşler iki ayrı grup halinde sunulmuştur. İlk grupta kentlerin nasıl keşfedildiği, coğrafyası, III. Ur dönemindeki konumları gibi konulardan bahsedilmiştir. İkinci grupta konumları bilinmeyen yerler hakkında coğrafi değerlendirmeler yapılmıştır. Ayrıca çalışmamıza görsel bir destekleyici olarak haritalar da eklenmiştir.
Kent makroformlarının mekanı kullanma verimliliklerinin fraktal boyut ile incelenmesi

Kentsel mekan, kullanıcı ve fiziksel çevrenin birbirini etkilemesi ile vücut bulur. Kentsel mekandaki bu değişimler, farklı yerleşmelerin kendilerine özgü dokular geliştirmesine neden olmaktadır. Mekandaki korunan öğeler ihtiyaçlar doğrultusunda varlıklarını sürdürürler. Değişimlerin dinamik yapısı ve bu sürece etki eden parametrelerin tanımlanması, mekanı algılama, şekillendirme ve tanımlamayı kolaylaştırmaktadır. Bu çalışmanın amacı, sürdürülebilirlik ilkesi temelinde kentsel büyüme olgusu ve bu olgunun mekansal yansıması olarak biçimlenen kentsel makroformlarının göstergeler eşliğinde fraktal boyut ve regresyon analizleri yoluyla tartışılması ve mekansal verimlilik açısından yorumlanmasıdır. Çalışma, bağlamda ulaşabilmek için belirlenen kabuller ve kısıtlılıklar çerçevesinde mekansal verimlilik analizine yönelik yöntem önerisi geliştirilmesi hedeflemektedir. Bu kapsamda, Dünyada en yoğun nüfuslu ilk 500 kent arasından rastgele seçilmiş farklı dinamiklere sahip 29 kent örneklem olarak belirlenmiş, seçilen kentlerin uydu fotoğrafları üzerinden kentleşme lekeleri üzerinden belirlenmiş fraktal boyutları ölçülmüştür. Örneklem kentler için kentsel makroformların mekansal verimliliğine etki edebileceği öngörülen karşılaştırılabilir sosyo-ekonomik göstergeler seti oluşturulmuş ve mekansal verimliliğin ölçütü kabul edilen fraktal boyut değeri ile bu göstergeler arasında anlamlı ilişki olup olmadığı çoklu doğrusal regresyon analizi ile ölçümlenmiştir. Bu çerçevede, kentsel makroformların mekansal verimliliği etkilediği varsayılan 70 bağımsız değişken arasından; kentlerin denizden yüksekliği/rakım, ülkelerin kişi başına düşen gayrı safi milli hasılaları, kentlerin kuruluş kökeni/yaşı, ülkelerin toplam alanı, ülkelerde her 1000 kişiye düşen araç sayısı, kentlerdeki arazi m birim fiyatları çoklu doğrusal regresyon yöntemi ile açıklanmaya çalışılmıştır. 18 kent için elde edilen çoklu doğrusal regresyon modelinde bağımlı değişkenin varyansının yüzde 92 ,0'ı açıklanabilmiştir. Ülke alanı, kentin yaşı, araç sahipliliği, arazi değerinin artışı mekansal verimliliği azaltmakta, kentin saçaklı gelişimini tetikleyen değişkenler olarak tespit edilmiş, kentin denizden yüksekliği ve gayrı safi milli hasıla ile mekansal verimlilik doğru orantılı bulunmuştur. Araç sahipliliği hariç, değişkenlerin tümü 0,05 düzeyinde istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur. Araç sahipliliği ise 0,06 düzeyinde anlamlıdır. Çalışmanın, sürdürülebilirlik ilkesi temelinde kentsel büyüme olgusu ve bu olgunun mekansal yansıması olarak biçimlenen kentsel makroformların göstergeler eşliğinde kentsel mekanın oranizasyonu ve gelişimini yönlendirmesi üzerinde katkıları bulunacağı düşünülmektedir. Aynı zamanda, fraktal parametrelerin gelişmekte olan ülkelerin kentsel teorileri ve planlamaları açısından yardımcı olacağı, ortaya konulacak mekansal verimlilik temelli yeni bir yöntem yaklaşımının gelecekte kentsel sistemlerin yönetimi ve kent planlama açısından da yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
Sakarya'da 17 ağustos 1999 depremi sonrasında kurulan yeni yerleşim alanları

1999 yılında Marmara Bölgesi'nde meydana gelen depremde Sakarya ili de büyük bir yıkım yaşamış ve çok sayıda insan hayatını kaybetmiştir. Geride kalanlar hem maddi olarak hem de ruhsal bakımdan büyük bir zorlukla karşı karşıya kalmışlardır. Sakarya'da 1943 ve 1967 tarihlerinde de bu şekilde büyük hasara yol açan depremler olmuştur. Bunu da göz önünde bulundurarak devlet son depremden sonra, birinci derece deprem kuşağı bölgesinde bulunanSakarya'da kalıcı önlemler almanın zorunlu olduğunu anlamıştır. Bu nedenle Sakarya'da 1999 depreminde evsiz kalan binlerce insan için Sakarya'nın merkezinden farklı ve zemin bakımından daha güvenli alanlar araştırılmış ve belirlenen bu alanlara kalıcı konutlar inşa edilmiştir. Böylece bu bölgelerde yeni yerleşim yerleri meydana gelmiştir. Bu tezde Sakarya'da 1999 depremi sonrasında kurulan yeni yerleşim yerleri incelenmiştir. Bu yerleşim yerlerinin yapısını anlayabilmek için bu inceleme yapılmadan önce ilk olarakSakarya'da nüfus ve yerleşmenin genel özelliklerinden bahsedilmiştir. Sakarya Türkiye'nin deprem olma olasılığı en yüksek illerinden biri olduğundan tezin ikinci bölümündeSakarya'nın depremselliği hakkında bilgi verilmiştir. Üçüncü bölümde ise tezin ana konusunu oluşturan deprem sonrasında Sakarya'da kurulan yeni yerleşim yerleri araştırılmıştır. Bu bölümde ilk önce yerleşim yerlerinin oluşmasındaki jeolojik ve jeomorfolojik gerekçeler ile bireysel ve kurumsal faktörler ele alınmıştır. Sonrasında kurumlar tarafından yapılanKaraman, Camili, Korucuk ve Ferizli kalıcı konutları ile bireysel tercihler sonucunda ortaya çıkan Serdivan ve Beşköprü'deki yeni yerleşmeler ele alınmıştır. Yeni yerleşim alanlarıincelenirken; anket, mülakat ve yerinde gözlem yöntemleri kullanılmıştır.
Antropojenik jeomorfolojinin iklim değişikliğine etkileri

İnsanlar yaşadıkları yeryüzünde çeşitli değişikliklere sebep olmaktadır. Nüfus arttıkça ve teknoloji ilerledikçe yeryüzünde yapılan bu değişiklikler de artmaktadır. İnsanın yeryüzünde yaptığı bu değişikliklerin yani antropojenik jeomorfolojinin etkilediği unsurlardan biri de iklimdir. Ormansızlaşma, tarım, otlatma, çölleşme, ağaçlandırma, şehirleşme, baraj yapımı vb. faaliyetlerle antropojenik jeomorfoloji iklimi etkiler. Tez hazırlanırken çok sayıda yerli ve yabancı kaynak taranmıştır ve bu çok sayıda kaynaktan toplanan bilgiler düzenlenip birleştirilerek çalışma oluşturulmuştur. Sonuç olarak antropojenik jeomorfolojinin özellikle yerel iklimler üzerinde göz ardı edilemeyecek etkileri olduğu, bu etkilerin bazen sera gazlarından kaynaklanan etkilere denk olduğu hatta onları geçebildiği görülmüştür.