Business reengineering in theory and practice: A case study

Son yıllarda firmalar, hızlı değişen global piyasa şartlarıyla birlikte yoğun rekabet içerisinde bulunuyorlar. Piyasadaki değişiklikler ve teknolojinin ilerlemesi, organizasyonları ve iş yapma yollarını değiştirmeye zorlamaktadır. Kurumlan uzun vadede başarılı kılan ürünler değil üretim ve yönetim süreçlerinin başarısı ve üstünlüğüdür. Son yıllarda, firmaların performanslarım artırmak ve değişen piyasa şartlarım yakalamalarım sağlayacak bazı programlar ortaya atılmıştır. Ancak ekonomi çevremizdeki değişmeler çok hızlı olmasına karşın bu programlar tedrici gelişmeleri esas almaktaydılar. Değişim mühendisliği modern organizasyonların hızlı değişim ihtiyaçlarım karşılamak üzere ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın ilk ve teorik olan kısmında değişim mühendisliğinin detaylı bir analizi yapılacaktır. Değişim mühendisliği sürece yönelik ve müşteri odaklı bakış açısı ve maliyet, kalite, hizmet ve hız gibi çağımızın en önemli performans ölçülerinde çarpıcı gelişmeler yapma hedefleriyle işletme süreçlerinin ve organizasyonunun temelden yeniden düşünülmesi ve radikal bir şekilde yeniden tasarlanmasıdır. Tezin ilk kısmında, değişimin gerekliliği ile beraber, değişim mühendisliğinin farklı açılardan yapılan tanımlarına ve açıklamalarına yer verilmiştir. Değişim mühendisliği iş çevrelerinde henüz yeni ve olgunluğa ulaşmamış bir kavram olduğundan dolayı, ortaya çıkışından bu zamana kadar kendi içinde anlam değişmeleri tezin ilerleyen bölümlerinde bahsedilmiştir. İlk önceleri sadece iş süreçlerine odaklanan bir kavram iken zamanla organizasyonun tümü ve stratejileri de içine alacak şekilde genişlemiştir. Değişim mühendisliği köklü ve radikal bir değişimi hedef aldığından, riski yüksektir. Reengineering projelerinin % 70'i uygun biçimde yürütülmediğinden başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Bu bağlamda, reengineering projelerinin prensiplerini, olumlu ve olumsuz etkileyen faktörlerin çok iyi bilinmesi gereğine binaen ilerleyen bölümlerde bu hususlara da değinilmiştir. Bu bölümden sonra değişimin yaşanılmasıve yapılan değişikliklerin firmaya getirdiği yenilikler incelenmiştir. Organizasyonlarda bakış açısı fonksiyonel birimlerden iş süreçlerine kayacak, görevler aktivitelere değil süreçlere dayalı olacak, organizasyon yapısı hiyerarşikten yalına kayacak, amirler yönetici kimliğinden liderlik kimliğine bürünecekler. Reengineering uygulamaları içerisinde çok önemli bir yere sahip olan bilgi teknolojileri de ilerleyen bölümde incelenmiştir. Ancak bilgi teknolojilerini reengineering projelerinde temel katalizör olmasından başka bir gözle bakmamak gerekmektedir. Zira eskiden var olan iş süreçlerini otomasyondan geçirmek hiçbir yarar sağlamayacaktır. Reengineering projelerini itina ile planlamanın önemi şüphe götürmez, bu maksatla bazı danışmanlık şirketleri tarafından oluşturulan bazi güvenilir metodolojiler, tezin teorik kısmının son bölümünde irdelenmiştir. Tezin son kısmında, bir reengineering örnek olay uygulaması gerçekleştirilmiştir. Bu maksatla tekstil sektörü içerisinden, ismine Firma X dediğim bir firma seçilmiştir. Reengineering uygulamalının yıllar süreceği göz önüne alınarak, projenin tamamı değil, stratejik analiz içeren ilk kısmı uygulanmıştır. Bütün reengineering projeleri firmanın stratejik yapısının analizi ile başlar. Zira firmanın yapısı, kültürü, hedefleri uygulanacak olan proje ile uyumlu olmalıdır. Bu bağlamda firmanın stratejik yapısı uygulanacak olan projeyi yönlendirecek mahiyettedir. Firma X için stratejik durum tesbiti yapıldıktan sonra, uygun bir reengineering projesi için yapılması düşünülen değişiklikler ve öneriler tezin son kısmında sunulmuştur.