Yetiştirme yurdunda ve ailesi yanında kalan 14-18 yaş grubundaki gençlerin cinsiyet rolü kimlikleri ile moral gelişimlerinin bazı değişkenlere göre incelenmesi

Yetiştirme yurtlarxnda ve ailesi yanında kalan ve on- dört-onsekiz yaş grubundaki gençlerin cinsiyet rolü kimlikleri ve moral gelişimlerinin incelenmesi çalışmanın amacını oluşturmuştur. Bu konuda ülkemizde yapılan bir araştırmanın bulunmaması da bu çalışmanın planlanmasına neden olmuştur. Araştırma örneklemi 160'ı yetiştirme yurdunda kalan, 340' ı ailesi yanında yaşayan genç olmak üzere toplam 500 gençten oluşmuştur, örnekleme seçilen gençlere BEM Cinsiyet Rolü Envanteri ile Değerlerin Belirlenmesi Testi uygulanmıştır. Yetiştirme yurdunda kalan gençler ile ailesi yanında kalan gençlerin cinsiyet rolü kimlikleri ile moral gelişimleri bazı değişkenlere göre incelenmiş, grupların cinsiyet rolü kimlikleri ve moral gelişimleri arasında fark olup olmadığı araştırılmıştır. Yetiştirme yurdunda kalan gençlerin cinsiyet, yaş, öğrenim durumu değişkenleri ile cinsiyet rolü kimlikleri arasındaki ilişkinin anlamlı olmadığı (P > 0 .05), kuruma geliş yaşları ile cinsiyet rolü kimlikleri arasındaki ilişkinin anlamlı olduğu saptanmıştır (P < 0 .05). Ailesi yanında kalan gençlerin cinsiyet, yaş, annenin ve babanın öğrenim düzeyi, kardeş sayısı ve kardeş sırası değişkenleri ile cinsiyet rolü kimlikleri arasındaki ilişkinin anlamlı olmadığı saptanmıştır (P > 0.05). 207 Yetiştirme yurdunda kalan gençlerin cinsiyet, yaş, öğrenim durumu ve kuruma geliş yaşlarının moral gelişim evreleri üzerine etkili olmadığı saptanmıştır (P > 0 .05). Ailesi yanında kalan gençlerin cinsiyet, yaş, annenin ve babanın öğrenim düzeyi, kardeş sayısı ve kardeş sırası değişkenlerinin moral gelişim evreleri üzerinde etkili olmadığı saptanmıştır (P > 0 .05). Yetiştirme yurdunda kalan gençlerin moral gelişim evre puanları ile ailesi yanında kalan gençlerin moral gelişim evre puanları arasındaki farkındanlamlı olmadığı saptanmıştır (p > 0 .05). Yetiştirme yurdunda kalan gençlerin ve ailesi yanında kalan gençlerin cinsiyet rolü kimlikleri arasındaki farkındanlamlı olduğu saptanmıştır (P < 0 .05). Yetiştirme yurdunda kalan gençlerin cinsiyet rolü kimlikleri ile moral gelişimleri arasındaki ilişkinin anlamlı olmadığı saptanmıştır (P > 0 .05). Ailesi yanında kalan gençlerin cinsiyet rolü kimlikleri ile moral gelişimleri arasındaki ilişkinin anlamlı olmadığı saptanmıştır (P > 0 .05). Araştırma sonuçlarına göre belirsiz cinsiyet rolü özellikleri ve karşıt cinsin özelliklerini taşıyan bireylerin oranının yüksek olduğu saptanmıştır. Bu nedenle çocukların 208 cinsiyet rolü çatışmalarına düşmemeleri için ebevyenler çocuklarını kız-erkek farkı gözetmeksizin yetiştirmeli, geleneksel kalıplarla ilgili baskılardan ve otoriter tutumdan kaçınmalı, cinsiyetlerine göre değil yetenek ve becerileri ne göre eğitim almalarını sağlamalıdırlar. Çocuk ve gençlerin moral gelişimlerinin ileri evrelere kadar çıkabilmesi için moral eğitim çocuklara sadece belli değerlerin aktarılması ile değil bireylerin ayrı ayrı bir üst evre doğrultusunda güdülenmesi yolu ile gerçekleştirilmelidir. Aile ortamından uzakta kurumlarda yetişen çocukların cinsiyet rolü kimlikleri ve moral gelişimlerinin sağlıklı olabilmesi için kurumlarda çocuklarla yakından ilgilenebilecek her iki cinsten yetişkin modellere ihtiyaçları vardır. Bu bakımdan koruyucu aile ve evlat edinme gibi öz ailenin yerini alabilecek bakım şekilleri yaygınlaştırılmalı, kurumlar aileye benzer küçük gruplar şeklinde düzenlenmelidir.