Ergenlik ve genç yetişkinlik döneminde romantik yakınlığı başlatmada algılanan kontrol

VE GENÇ YETİŞKİNŞLİK DÖNEMİNDE ROMANTİK YAKINLIĞIBAŞLATMADA ALGILANAN KONTROLEryılmaz, Ali Yüksek Lisans, Eğitim Bilimleri Bölümü Tez Danışmanı: Yrd. Doç. Dr. Müge ArtarEylül 2004, 97 + Sayfa Bu araştırma, romantik yakınlığı başlatmada algılanan kontrolünergenlik ve genç yetişkinlik dönemlerine göre incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, romantik yakınlığı başlatmada algılanan kontrolölçekleri toplam puanlarının ve alt boyutlarının cinsiyete ve yaşa göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği ve kontrol inançlarını yordayan faktörlerin neler olduğu belirlenmiştir. Araştırma grubunu, Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde yer alan Çankaya İlçesine bağlı Kurtuluş Lisesi, Cumhuriyet Lisesi, Sokulu Mehmet Paşa Lisesi, Atatürk Lisesi ve Ayrancı Ticaret Meslek Lisesi son sınıf öğrencilerinden oluşan 280 ergen ile Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü tezsiz yüksek lisans öğrencilerinden oluşan toplam 186 genç yetişkin oluşturmuştur. Araştırma grubuna araştırmacı tarafından geliştirilen ? Romantik Yakınlığı Başlatmada Algılanan Kontrol? ölçekleri uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 10.5 programı ile çözümlenmiştir. Kontrol inançları yordayıcılarını belirlemek amacıyla aşamalı regresyon analizi yöntemi kullanılmıştır. ivRomantik yakınlığı başlatmada algılanan kontrol ölçekleri faktör ve toplam puanlarının cinsiyet ve yaşa göre anlamlı farklılık gösterip göstermediği 2 2 MANOVA yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırmada, Sözel Tepki, Davranışsal Tepki, EspriliOlma ve Karşılıklı Yakınlığın ergen kontrol inançlarını yordayan önemli faktörler olduğu; Romantik İlişkiyi Neyin Başlattığını Bilme, Özbilgi ve FizikselYakınlığın ise genç yetişkin kontrol inançlarını yordayan önemli faktörler olduğu bulunmuştur. Araştırma bulgularına göre, göre erkek ergenlerin kadınlara göre ölçek toplam puanı ve kontrol inançları, sözel yakınlık, karşılıklı yakınlık, davranışsalyakınlık, esprili olma boyutlarında daha olumlu puanlara sahip oldukları görülmüştür. Bununla beraber ergenler için romantik yakınlığı başlatmadakialgılanan kontrol üzerinde yaşın etkisi, yaş ve cinsiyetin ortak etkisi anlamlı bulunmamıştır. Özetle ergenler için, romantik yakınlığı başlatmadaki algılanan kontrol üzerinde cinsiyet önemli bir faktördür. Araştırma sonucuna göre erkek genç yetişkinlerin, kadınlara oranla ölçek toplam puanı ile sözel yakınlık ve fiziksel yakınlık boyutlarında daha olumlupuanlara sahip oldukları görülmüştür. Öte yandan, her iki cinsiyet açısından 25 yaş diliminde bulunan genç yetişkinlerin 22 yaş diliminde bulunan genç yetişkinlere oranla ölçek toplam puanı ile kontrol inançları boyutunda daha olumlu puanlara sahip oldukları görülmüştür. Ayrıca genç yetişkinler için romantik yakınlığı başlatmada algılanan kontrol ölçeği toplam ve faktör puanları üzerinde cinsiyet ve yaşın ortak etkisinin bulunmadığı belirlenmiştir. Ergenlerden farklı olarak, genç yetişkinler için romantik yakınlığıbaşlatmadaki algılanan kontrol üzerinde yaş önemli bir faktör olmuştur. vErgen ve genç yetişkin kontrol inançları yordayıcılarının birbirinden farklı olduğu bulunmuştur. Bu farklılığa bakarak ergenlerin romantik ilişkinin niteliğinikeşfetme sürecini yaşadıkları ve genç yetişkinlerin ise keşfetme sürecini tamamlayarak romantik ilişkilere yöneldikleri düşünülmüştür. Araştırmada literatür ışığında elde edilen bulgular tartışılmış ve birtakım önerilerde bulunulmuştur. vi