Therapists' perception of silence during psychotherapy sessions

Bu çalışmanın amacı Türkiye'de yaşayan ve çalışmakta olan terapistlerin psikoterapi süreçlerindeki sessizlik algısını araştırmak ve bu algının terapistlerin kişisel ve profesyonel özellikleriyle ilişkisini incelemektir. Bu çerçevede terapistlerin sessizlik algısı ile demografik ve profesyonel bazı özellikleri ve sessizlik karşısındaki karşı aktarım deneyimleri ile ilişkisi araştırılmıştır. Araştırma internet üzerinden bir anket çalışması ile yürütülmüştür. Türkiye'de psikoterapi alanına çalışan 129 terapist bu araştırmaya katılmıştır. Terapistlerin hem seans içinde hem de dışında sessizlik algısını ölçmeye yönelik Terapistler için Sessizlik Algısı Ölçeği tasarlanmış ve bu araştırmada kullanılmıştır. Sessiz bir danışana karşı deneyimlenen karşı aktarım deneyimlerini ölçmeye yönelik olarak da Betan et al. (2005) tarafından geliştirilmiş Karşı Aktarım Ölçeği kullanılmıştır. Bu araştırmanın spesifik bir hipotezi yoktur. Ancak, literatüre bağlı olarak, terapistlerin sessizlik algısının değişken olduğu ve olumsuz anlamlar yüklenen sessizlik algısının yine negatif karşı aktarım deneyimleriyle, olumlu algılanan sessizlik ile de daha pozitif karşı aktarım deneyimleriyle ilgisi olacağı düşünülmüştür. Bu çalışmanın birinci kısmının sonuçlarına göre, SPQ-T terapistlerin sessizlik algısını ölçen, güvenilir ve hem negatif hem de pozitif anlamlar içeren tutarlı bir faktör yapısına ait bir araçtır. Faktörler, Sıkıntı / Olumsuzluk, Endişe / Sonlandırma İhtiyacı, Değer Atfetme, Kendiyle Alakalı olarak tanımlanmıştır. Benzer şekilde, sonuçlar Karşı Aktarım Ölçeğinin Türkçe versiyonun da karşı aktarım deneyimlerini ölçebilen güvenilir bir araç olduğunu göstermiştir. Bu Ölçek için de 7 faktör tespit edilmiştir: Yetersiz / Kopuk, Aşırı bağlı / Korumacı, Düşmanca / Kötü muamele edilen, Erotik / Cinsel Çekim, Boğulmuş, Endişeli / Korkutucu ve Özel. Bu çalışmanın ikinci kısmında terapistlerin sessizlik algısı, karşı aktarım deneyimleri ile demografik ve profesyonel özellikleri arasındaki ilişkiler araştırılmıştır. Araştırılan özellikler Yaş, Eğitim Durumu, Teorik Yönelim, Çalışılan Kurum, Danışan Popülasyonu, Haftalık Danışan Sayısı, Deneyim Düzeyi ve Çalışılan Problem Sayısıdır. Araştırma sonuçları, Kendiyle Alakalı haricindeki tüm sessizlik algısı faktörleri ve tüm Karşı Aktarım faktörlerinin, yaş ve deneyim arttıkça düştüğünü göstermiştir. BA mezunu olan ve Sadece Çocuk ve Ergen ile çalışan terapistlerin tüm Sessizlik Algısı ve Karşı Aktarım faktörlerinin kendi alanlarındaki diğerlerine göre daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, İç görü odaklı teorik yönelimli terapistlerin tüm Karşı Aktarım faktörlerinin de diğerlerine göre daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Araştırma sonuçları, Sadece Çocuk ve Ergen ile çalışan terapistlerin Sadece Yetişkin veya Karışık Popülasyonla çalışan terapistlere göre sessiz danışanları ile Endişe / Sonlandırma İhtiyacı duydukları ve Boğulmuş hissettiklerini göstermektedir. Sonuçlar ayrıca, Doktora mezunu terapistlerin BA mezunu olanlara göre, deneyim düzeyi kontrol edildiğinde de, sessiz danışanlarına karşı daha az Endişeli / Korkutucu hissettiklerini, İç görü odaklı teorik yönelimli terapistlerin de diğer teorik yönelimli terapistlere göre daha Aşırı bağlı / Korumacı hissettiklerini göstermektedir. Terapistlerin sessizlik algısı ile sessiz danışanlarına karşı hissettikleri karşı aktarım deneyimleri arasındaki ilişkiye bakıldığında, iki sonuç gözlemlenmiştir. İlk olarak, negatif anlam içeren Sessizlik Algısı faktörleri Sıkıntı / Olumsuzluk, Endişe / Sonlandırma İhtiyacı, ile Kendiyle Alakalı faktörü, negatif tepkiler içeren Karşı Aktarım faktörleri Yetersiz / Kopuk, Düşmanca / Kötü muamele edilen ve Endişeli / Korkutucu ile Özel faktörleri arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. İkinci olarak, Değer Atfetme sessizlik faktörünün sadece Aşırı bağlı / Korumacı Karşı Aktarım faktörü ile anlamlı ve pozitif ilişkilendiği gözlemlenmiştir. Bu faktörün hem sessizliğe karşı pozitif bir anlam yüklerken bazen azla değer de atfedebileceği düşünülmüş ve bulunan sonuçların bu düşünceyi doğrular olduğu görülmektedir. Anlamlı bulunan bu ilişkiler değerlendirildiğinde, terapistlerin sessizlik algısı ile deneyim düzeyi, teorik yönelimleri ve danışan popülasyonu gibi profesyonel özelliklerinin sessiz danışanlarına karşı hissedebilecekleri karşı aktarım deneyimlerini öngörebileceği düşünülmüştür. Bu çalışmanın üçüncü kısmı bu öngörülebilirliği araştırmaya yönelik regresyon analizlerini içermektedir. Bu analizlerin sonuçlarına göre, Sessizlik Algısı faktörü Endişe / Sonlandırma İhtiyacı, Karşı Aktarım faktörleri Yetersiz / Kopuk, ve Endişeli / Korkutucu için belirleyicidir. Benzer şekilde, Sessizlik Algısı faktörüYetersiz / Kopuk, Karşı Aktarım faktörleri Boğulmuş ve Aşırı bağlı / Korumacı için belirleyicidir. İç görü odaklı teorik yönelimli terapist olmak sadece Karşı Aktarım faktörü Aşırı bağlı / Korumacı için belirleyicidir. Terapistlerin deneyim düzeyi ile Sessizlik Algısı faktörü Kendiyle Alakalı, Karşı Aktarım faktörü Endişeli / Korkutucu için belirleyici bulunmuştur. Çalışılan problem sayısı ile Sadece Çocuk ve Ergen ile çalışmak Karşı Aktarım faktörü Boğulmuş için belirleyici bulunmuştur. Terapistlerin seans dışındaki sessizlik algısını ölçmeye yönelik olan Günlük Sessizlik Algısı hiçbir Karşı Aktarım faktörü için belirleyici bulunmamıştır. Araştırmanın bulguları teorik ve klinik açıdan tartışılmış, gelecek araştırmalar için öneriler sunulmuştur.