turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Korku duygusunun beyinde zaman algısı süreçlerine etkisi ve İMRG'de büyük sinyal değişimlerini düzelten yöntemlerin karşılaştırılması

Zaman algısı hassasiyetinin korkulu yüzler gibi duygusal uyaranlardan etkilendiği bilinmektedir. Tehditkar uyaranın zaman algısına etkisi görev tipi ve deneyde kullanılan süre aralığı gibi birçok etkene bağlıdır. Bu çalışmada sağlıklı kontrollerde (N = 26) iki seçenekli bir zaman algısı görevi kullanılarak, duygunun zaman algısı üzerindeki etkisi işlevsel Manyetik Rezonans Görüntüleme ile değerlendirildi. Yüzde sinyal değişimlerinin zamanla nasıl değiştiğini görmek için aktif bölgelerde Finite Impulse Response analizi gerçekleştirildi. Ayrıca bağlantısallığın seçilen bölgeler arasında nasıl değiştiğini görmek için PPI analizi yapıldı. Zaman algısının sağ lateralize frontoparyetal ağı aktive ettiği görülürken, yüz ayırt etme görevinin ise amigdala ve fuziform yüz alanında aktivasyona yol açtığı görülmüştür. Yüz ifadesi farkının hiçbir vokseli aktive etmediği görüldü. Diğer yandan yüzde sinyal değişimi zaman serileri amigdala ve FFA'nın korkulu ve nötr yüzlerin ikisinde de aktif olduğunu göstermiştir. Son olarak amigdala ve FFA bölgelerinin middle frontal girus ile bağlantısallığının görev durumu ile değiştiği görülmüştür. Bu da prefrontal-amigdala bağlantısallığının yüz işleme ve zaman algısının bütünleşmesinde önemi olabileceğini göstermektedir. Kafa hareketleri görev iMRG'de önemli gürültü kaynaklarından biridir. Hareket regresyon yöntemleri bu sorunları azaltmak için kullanılmasına rağmen, ani hareketlerin yarattığı büyük sinyal değişimlerine karşı etkili değillerdir. Buna yakın zamanda hareket sansürleme yöntemleri çözüm olarak önerilmiştir. Ani sinyal değişimi problemini istatistiki olarak ele alan daha eski bir çalışmada (Diedrichsen ve Shadmehr 2005) kullandıkları yöntemi Robust Weighted Linear Regression Method olarak adlandırmışlardır. Bu tez çalışmasında, RWLS yönteminin performansı hareket sansürleme yöntemlerinin performansı ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırmalar ön işlemesi tamamlanmış CNP verisi üzerinde yapılmış ve RWLS yönteminin daha yüksek oranda aktif voksele ve daha yüksek sinyal gürültü oranına ulaştığı görülmüştür.
Temel psikolojik ihtiyaç irrasyonel inanışlarının çocuklarda depresyon ve anne baba desteği ile ilişkisi

Bu araştırmada temel psikolojik ihtiyaç irrasyonel inanışlarının çocuklarda depresyon ve anne baba desteğinin ilişkisi incelenmiştir. Örneklem Aydın ilinin Köşk ilçesinde yaşayan 9-14 yaş arası 107 kız, 85 erkekten oluşmaktadır. Araştırma çocuk ve erken dönem ergenlik çağı çocuklarındaki depresyon, temel psikolojik ihtiyaçlar ve temel psikolojik ihtiyaçların karşılanmamasına yönelik bu dönemdeki çocuğun geliştirdiği irrasyonel inanışlarla ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Temel psikolojik ihtiyaç irrasyonel inanışlarının çocuklarda depresyon ve anne baba desteği ile ilgili yapılan araştırmaların ülkemizde eksik olması nedeniyle literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmanın verileri SPSS 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın değişkenleri arasında korelasyon analizi, regresyon analizi, F testi, t test, normallik analizi uygulanmıştır. Anne baba toplam temel psikolojik ihtiyaçları ile çocuklarda depresyon arasında zayıf, negatif yönde anlamlı bir ilişki, ADÖB toplam ile çocuklarda depresyon arasında zayıf, pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu bulgulanmıştır. Anne ve babadan temel psikolojik ihtiyaçların ve bu ihtiyaçlara yönelik irrasyonel inanışlarının bireylerde oluşabilecek depresyon gibi ruhsal problemler ilişkisinin incelenmesi ruh sağlığı ile ilgili bu alanda çalışanlara katkı sağlayacağı düşünülmektedir. İzin almakta yaşanan sınırlılıklardan dolayı sonraki yapılacak araştırmalarda örneklem genişletilebilir.
Doğuştan görme engelli ergenlerin (12-18 yaş) öz kavramı ve stresle baş etme tarzlarının araştırılması

Bu tez çalışmasının amacı, görme engelli ergenlerin öz kavramı ve stresle baş etme tarzlarının ne derece geliştiğinin incelemektir. Genel olarak engelli bireyler toplumun strese en açık gruplarından birisidir. Engelli bireyler içinde en fazla zorluk yaşayan guruplardan birisi de görme engellilerdir. Bu insanlar engelli olmalarından dolayı özel ve kamusal alanlarda birçok sorunla karşı karşıya kalmaktadırlar. Hem fiziksel hem çevresel hem de toplumsal zorluklarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Toplumdan dışlanma, ayırımcılık ve toplumsal önyargılar gibi psikososyal stres etkenlerle baş etmeleri gerekmektedir. Peki, bu bireyler stresle nasıl ve ne düzeyde baş etmekte, stresle baş etmek için hangi mekanizmaları kullanmaktadırlar? Çevreyi tanıma ve anlamlandırmada görme yetisi büyük öneme sahiptir. Bu çalışmada görme engelli bireylerin öz kavramının ne derece geliştiği ele alınmak istenmiştir. Bu çalışma doğuştan görme engelli ergenlerle (12- 18 yaş) yürütülmüştür. İstanbul'daki Türkan Sabancı Görme Engelliler Ortaokulu, Veysel Verdal Görme Engelliler İlköğretim Okulu ve Altı Nokta Körler Vakfı'nda uygulanmıştır. 57 erkek ve 47 kız olmak üzere toplamda 104 ergenle yapılmıştır. Yaptığım bu araştırma sonucunda, bireylerin cinsiyetine, özel eğitim almama durumlarına, sosyal destek veren akraba/dost olup olmama durumuna, yetiştirilme biçimine ve göz doktoruna gidilme zamanına göre, öz kavramının gelişimi açısından anlamlı bir fark görülmektedir. Ayrıca görme engelli grubumuzun yetiştirilme biçimine, kronik fiziksel hastalık olup olmama durumuna ve sosyal destek veren akraba/dost olup/olmama durumuna göre stresle başa çıkma tarzlarında anlamlı bir farklılık görülmektedir.
Akran Zorbalığı grupları arasında sosyometrik statü, yanlızlık ve akademik başarı durumlarının incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı zorba, kurban, zorba/kurban ve karışmayan olmak üzere dört akran zorbalığı grubunu belirlemek ve bu grupları sosyometrik statü, yalnızlık ve akademik başarı açısından karşılaştırmaktır. Akran zorbalığı gruplarını belirleyebilmek amacıyla 'Akran Zorbalığı Kurbanlarını Belirleme Ölçeği' temel alınarak 'Akran Zorbalarını Belirleme Ölçeği' oluşturulmuştur. Ayrıca akran zorbalığı grupları cinsiyete göre de değerlendirilmiş, kız ve erkek öğrencilerin birbirlerine karşı akran zorbalığı gösterme ve akran zorbalığına maruz kalma oranları ele alınmıştır. Araştırmaya 5. ve 6. sınıfa devam eden 718 kız ve erkek öğrenci katılmıştır. Çocuklara 'Sosyal Doyum Ölçeği', 'Sosyometrik Statü Ölçeği', 'Akran Zorbalığı Kurbanlarını Belirleme Ölçeği' ve 'Akran Zorbalarını Belirleme Ölçeği' uygulanmıştır. Zorba ve zorba/kurban çocukları belirleyebilmek amacıyla, Akran Zorbalığı Kurbanlarını Belirleme Ölçeği temel alınarak Akran Zorbalarını Belirleme Ölçeği oluşturulmuştur. Yapılan faktör analizi ile Akran Zorbalığı Kurbanlarını Belirleme Ölçeğiyle benzer şekilde terör, açık saldırı, alay, ilişkisel saldırı ve kişisel eşyalara saldırı faktörleri belirlenmiş, geçerlik ve güvenirlik analizleri sonucunda tatminkar sonuçlar elde edilmiştir. Akran zorbalığı grupları sosyometrik statü açısından karşılaştırıldıklarında kurban çocuklar, ihmal edilmiş statüye göre daha fazla reddedilmiş statüde, zorba/kurban çocuklar tüm diğer sosyometrik statü gruplarına göre reddedilmiş statüde, karışmayan çocuklar ise diğer sosyometrik statü gruplarına göre daha fazla popüler ve ortalama statüde yer almışlardır. Bu bulgulara destek amacıyla akran zorbalığı grupları akran kabulü ve akran reddi açısından da karşılaştırılmışlardır. Buna göre zorba/kurban çocukların, tüm diğer akran zorbalığı gruplarına göre daha fazla oranda akranları tarafından reddedildikleri bulunmuştur. Akran zorbalığı grupları yalnızlık açısından değerlendirildiklerinde ise kurban ve zorba/kurbanIll çocukların zorba ve karışmayan çocuklara göre daha yalnız oldukları bulunmuştur. Akademik başarıya ilişkin karşılaştırmalar sonucunda zorba/kurban çocukların tüm diğer akran zorbalığı gruplarına göre daha düşük akademik başarıya sahip oldukları görülmüştür. Erkek çocukların, kız çocuklara göre daha fazla oranda akran zorbalığı gösterdikleri bulunmuştur. Akran zorbalığına maruz kalma ve akran zorbalığı gösterme oranları, cinsiyetler arasında uygulanışları açısından karşılaştırıldıklarında ise kız öğrencilerin genellikle her iki cinsiyet tarafından, erkek öğrencilerin ise yine erkekler tarafından akran zorbalığına maruz kaldıkları görülmüştür. Akran zorbalığı göstermeye ilişkin değerlendirilmeler sonucunda erkek Öğrencilerin genellikle yine erkeklere karşı akran zorbalığı gösterdikleri bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular, diğer araştırma bulguları çerçevesinde ve gelecekteki araştırmalar için sunulan önerilerle birlikte tartışılmıştır.
Türkçe duygusal yeme ölçeği geliştirilmesi, geçerlilik ve güvenirliği çalışması

Amaç: Çalışmanın amacı bireylerde görülebilen yeme ve duygu ilişkisini belirlemek için bir ölçek geliştirmektir. Çalışmada kullanılan ölçek ilk kez bir ödev konusu olarak Sinem Bilgen tarafından geliştirilmiş ve geçerlilik ve güvenirlik çalışması 96 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada ölçeğe kilo, boy ve vücut kitle indeksi de eklenmiştir. Yöntem: Ölçek 30 maddeden oluşan likert tipi bir ölçektir. Herhangi bir yeme bozukluğu teşhisi olan kişiler çalışmaya dahil edilmemiştir. Araştırma kriterini karşılayan 887 kişi çalışmaya dahil edilmiş ve ölçek üç aşamada incelenmiştir. Birinci aşama 427 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Birinci aşama sonundaki faktör analizlerinde ölçek için dört alt faktör belirlenmiştir. İkinci aşamada ölçeğin geçerliliğini incelemek amacıyla Türkçe geçerlilik ve güvenirliği yapılmış Duygusal İştah Anketi, Üç Faktörlü Beslenme Anketi ve Hisleri Besleme Duygusal Yeme Ölçekleri 150 katılımcıya uygulanmıştır. Ölçeğin güvenirliğini saptamak amacı ile bir ay sonra test-tekrar-test aşamasında Türkçe Duygusal Yeme Ölçeği 310 katılımcıya yeniden uygulanmıştır. Bulgular: Duygusal Yeme Ölçeği'nin iç tutarlılığı Cronbach's Alfa birinci aşamada r=0,960, ikinci aşamada r=0,962, üçüncü aşamada r=0, 959 olarak bulunmuştur. DYÖ'nin geçerliliği açıklayıcı faktör analizi ile denenmiştir. Öz değeri 1'den büyük olan 4 faktör oluşmuştur. 1. Gerginlik Durumlarında Yeme faktörü toplam varyansın %23,204'ünü, 2. Olumsuz Duygularla Başa Çıkabilmek İçin Yeme faktörü %23,098'ini, 3. Kendini Kontrol Edebilme faktörü %9,546'sını ve 4. Uyaran Karşısında Kontrol faktörü %7,8'ini açıklamaktadır. Ölçekteki maddelerin faktör yük değerleri 0,33 ile 0,80 arasında değişmektedir. Sonuç: Üç aşama sonucunda da tekrarlanan analizler ve verilerle Duygusal Yeme Ölçeği'nin bireylerde duygusal yeme davranışını belirlemede geçerli ve güvenilir bir araç olduğuna karar verilmiştir.
Dikkat eksikliği/hiperaktivite bozukluğu tanısı alan çocuk ve ergenlerin dikkat eksikliği/hiperaktivite alt tiplerine göre bilgisayar tabanlı nöropsikolojik bir test bataryası olan cnsvs sonuçlarının incelenmesi

Bu çalışmada Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanısı alan çocuk ve ergenlere, bilgisayar tabanlı test bataryası uygulanarak DSM-IV kriterlerine göre sınıflandırılan DEHB alt tiplerinin kendi aralarındaki yürütücü işlev farklılıkları araştırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, İzmir ilinde bir çocuk-ergen psikiyatri kliniğine ilk kez başvuran ve çocuk-ergen alanında uzman bir psikiyatrist tarafından yapılan görüşme sonucunda ilk kez DEHB tanısı alan, 8-15 yaşları arasındaki 100 çocuk ve ergen oluşturmuştur. Tüm görüşmelerde: Sosyodemografik Veri Formu, Yıkıcı Davranış Bozukluklarını Tarama ve Değerlendirme Ölçeği ve psikiyatrik eş tanıları belirlemek amacıyla Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi kullanılmıştır. DEHB etiyolojisini belirlemeye yönelik yapılan çalışmalar, yürütücü işlev bozukluklarının, etiyolojide önemli bir rolü olduğunu göstermiştir. Uygulanan test bataryasının alt test puanlarına göre, DEHB alt tipleri kendi aralarında değerlendirildiğinde, dikkat eksikliği alt grubunun bileşik alt gruba göre daha iyi performans gösterdiği görülmüştür. Ebeveynlere uygulanan ölçek sonuçlarının da test sonuçlarını destekler nitelikte olduğu görülmüştür.
Gevşeme eğitiminin malign olmayan kronik ağrılı hastaların ağrı algılarına etkisi

Bu araştırmada aşamalı kas gevşetme eğitiminin, kronik malign olmayan ağrılı hastaların ağrı, kaygı ve depresyon düzeylerine olan etkisi incelenmiştir. Araştırmaya katılımcılar, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Algoloji Bilim Dalı'na kronik malign olmayan ağrı nedeniyle başvuran hastalardan seçilmiştir. Deney ve kontrol grupları, seçkisiz yolla çalışmaya dahil edildi. Baş ağrısı yakınması ile başvuran denekler çalışmaya alınmamıştır. Depresyon tanısı alan, bilinen bir psikiyatrik bozukluğa bağlı olarak ilaç kullanan denekler çalışma dışında bırakılması amacıyla hastalar, Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri kliniğine yönlendirilmiştir ve değerlendirmeler sonucunda psikiyatrik problemi olmayan denekler gönüllülük ilkesi doğrultusunda çalışmaya alınmıştır. Çalışmaya en az ilköğretim eğitimi almış kişiler dahil edilmiştir. Kontrol grubuna ise ağrı tedavi protokolünde birinci basamak tedavi uygulanan olgular dahil edilerek; anksiyete, kaygı ve uyku üzerine etkili ilaç alanlar algoloji hekimlerine sorularak çalışma dışında bırakılmıştır. Çalışma grubunu 50 kadın, 17 erkek olmak üzere 67 kişi oluşturmuştur. Seçkisiz yöntemle katılımcılar üç gruba ayrılmışlardır. Araştırmada öntest-sontest kontrol gruplu model kullanılmıştır. Deneklere öntestte ağrının görsel olarak ölçümü amacıyla Görsel Analog Skalası Ölçeği, depresyonda görülen, duygusal, somatik, bilişsel ve motivasyona dayalı belirtilerin derecesini belirlemek amacıyla geliştirilen Beck Depresyon Envanteri (Beck, Rush, Shaw ve Emer, 1979) ile normal ve normal olmayan bireylerdeki durumluk ve sürekli kaygı düzeylerinin ölçülmesi amacıyla da Spielberger ve Gorsuch tarafından geliştirilen ve Öner ve Le Compte (1985) tarafından adapte edilen Durumluk ve Sürekli Kaygı Envanteri kullanılmıştır. Ölçümlerin öntest- son test değerlerinin karşılaştırılmasında bağımlı gruplarda T testi kullanıldı. Grupların sayısal ölçümlerinin genel karşılaştırılmasında Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular incelendiğinde ilaç tedavisinin, gevşeme tedavisinin ve iki tedavinin birlikte uygulanmasının deneklerin ağrı algılarında önemli düzeyde azalmaya neden oldukları saptanmıştır. İki yöntemin birlikte uygulanmasının görsel ağrı düzeylerinde daha fazla düşme sağladığı, diğer bir ifade ile ağrı algılarını azaltmada çok daha etkin olduğu belirlendi. Gevşeme eğitimi ile stres azaltılmış ve beraberinde kas ağrısında da önemli düzeyde azalma belirlenmiştir.
In search for arousal procrastination: active procrastination and its relations with sensation seeking, need for cognition and cyberslacking

Aktif erteleme, günümüzde yeni ve oldukça araştırılan bir kavramdır. Son 10 yıldır, ertelemenin olumlu bir formunun olup olmadığı tartışılmaktadır. Bu çalışmada ise Türkiye'deki üniversite öğrencileri arasında ertelemenin olumlu formu, Aktif Erteleme Ölçeği'nin uyarlaması yapılarak bulunmaya çalışılmıştır. Aktif ertelemeninuyarılmaya dayalı kişilik kavramları olan heyecan arayışı, düşüme ihtiyacı ve dışadönüklük ile ilişkili olabileceği önceki araştırmalarda tartışılmıştır. Bunun yanında siber aylaklık da günümüzde oldukça araştırılan ve erteleme davranışı ile ilişkisi olduğu bilinen bir kavramdır. Bu nedenle ikinci araştırmada aktif ertelemenin heyecan arayışı, düşünme ihtiyacı, dışadönüklük ve siber aylaklık ile ilişkileri araştırılmıştır. İlk araştırmaya 200 üniversite öğrencisi katılmıştır. Bunların %78.5'i kadın,%22'si erkek öğrencilerdir. Öğrenciler, 18-28 yaşları arasındadır ve yaş ortalaması 21 olarak bulunmuştur. Aktif Erteleme Ölçeğinin geçerliliği için Tuckman Erteleme Ölçeği, Karar Vermeyi Erteleme Ölçeği, Sıfata Dayalı Kişilik Özellikleri Ölçeği, Zaman Yönetimi Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Sonuçlar, faktör analizinin geçerliliğini göstermiştir ve ölçeğin Türkçe formunun original halindeki gibi dört faktör olduğu bulunmuştur. Bunlar, sonuçtantatmin, baskı tercihi, kasıtlı erteleme kararı ve son teslim tarihine yetişmealtölçekleridir. Cronbach alfa skorları dört alt ölçeğin de geçerliliğini göstermiştir ve sonuçlara göre Aktif Erteleme Ölçeği, Tuckman Erteleme Ölçeği (r=-.19, p<.05) ve Karar Vermeyi Erteleme Ölçeği (r=-.23, p<.01) ile negative korelasyon, GPA (r=.28, p<.01) ve zaman tutumları (r=.32. p<.01) ile pozitif korelasyon göstermiştir. İkinci çalışmada 138 üniversite öğrencisi bulunmaktadır. Bunların %63.2'sikadın, %36.8'I erkektir. Yaş aralıkları 19-30 arası olup ortalama yaş 21'dir. Bu çalışmada, Tuckman Erteleme Ölçeği, Sıfatlara Dayalı Kişilik Ölçeği, Düşünme İhtiyacı Ölçeği, Kısa Heyecan Arayışı Ölçeği 8 ve Siber Aylaklık Ölçeği kullanılmıştır. İkinci çalışma sonucunda, aktif ertelemenin uyarılmaya dayalı kişilik özellikleri olan heyecan arayışı, düşünme ihtiyacı ve dışadönüklük ile anlamlı bir korelasyon göstermediğini bulunmuştur (p>.05). Aktfi erteleme, sorumluluk (r=.21, p<.05) ile pozitif korelasyon, pasif erteleme (r=-.28, p<.01), duygusal dengesizlik (r=-.21, p<.01), ve arama siber aylaklık alt ölçeği (r=-.28, p<.01) ile negativekorelasyon göstermiştir. Bu çalışma, Türkiye'de aktif erteleme ile ilgili ilk çalışmadır. Ölçeğin Türkçe formunun Türk kültüründe aktif ertelemeyi araştırmak adına kullanışlı bir ölçekolacağı düşünülmektedir.
Ergenlerde ahlaki uzaklaşma ile riskli davranışlar ve empati yeteneği arasındaki ilişkinin incelenmesi

ERGENLERDE AHLAKİ UZAKLAŞMA İLE RİSKLİ DAVRANIŞLAR VE EMPATİ YETENEĞİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ Bu araştırma, lise öğrencilerinde ahlaki uzaklaşma ile riskli davranışlar ve empati yeteneği arasındaki ilişkiyi inceleyen bir çalışmadır. Çalışma grubu, Denizli'nin Merkezefendi ilçesinde bulunan 2016- 2017 öğretim yılı güz döneminde lise son sınıfta öğrenim gören ve yaşları 17, 18 ve 19 olan 243'ü (%61,5) kadın, 152'si (%38,5) erkek olmak üzere toplam 395 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada öğrencilerin toplum tarafından onaylanmayan davranışlar karşısında oluşan olumsuz duygulardan kurtulmak için sosyal ve bilişsel olarak başvurduğu yolları belirlemek için 'Ahlaki Uzaklaşma Ölçeği', ergenlik döneminde çok sık karşılaşılan riskli davranışları saptamak için 'Kuraldışı Davranış Ölçeği' ve empatik eğilimlerinin ortaya çıkarmak için 'Empatik Eğilim Ölçeği' kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen veriler SPSS 22.0 programında analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Mann Whitney ve Kruskal Wallis ve Spearman korelasyon testleri uygulanmıştır. Sonuçlara göre ahlaki uzaklaşma ve riskli davranışlar erkeklerde daha fazla görülmüştür. Ahlaki uzaklaşma arttıkça riskli davranışlarda artış olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçlar literatürle tutarlıdır. Riskli davranışlar ile empatik eğilim ve ahlaki uzaklaşma ile empatik eğilim arasında anlamlı pozitif yönlü bir ilişki olduğu saptandı. Literatürde bu konuda yapılan çalışmalar ile elde edilen bulgular arasında anlamlı bir farklılık saptanmıştır. Yapılan bu çalışmada örneklemin geniş kitlelerle yapılma ihtiyacının olması ve ergenlerin olumsuz yargılanma endişesiyle yanıtlama şekillerinin bu doğrultuda gerçekleşmiş olabileceği göz önünde bulundurularak literatürden farklı bulgular elde edildiği düşünülmektedir.
Şizofrenide motivasyonel bozukluğun elektrofizyolojik ve nöropsikolojik yöntemlerle incelenmesi: Kilo alımı ve sigara kullanımı ile ilişkisi

Amaç: Striatal fonksiyon bozukluğunun şizofreni patofizyolojisinde önemli olduğu düşünülmektedir. Hastaların da hoşlanma aşamasında herhangi bir sıkıntı çekmedikleri amaisteme aşamasında zorluklar yaşadığı bildirilmektedir. Şizofreni hastalarının yeme ve sigara kullanımı miktarları da artış gösterdiğinden ödül mekanizmasıyla incelenmesi önem kazanmaktadır. Bu çalışmada, şizofreni hastalarında motivasyon ve ödül konusu hemnöropsikolojik hem de elektrofizyolojik yöntemlerle incelenmiştir. Bigisayar ortamındaorbitofrontal korteksi aktive eden testler ve EEG ile şizofreni hastalarının motivasyonelişlevlerinin sağlıklılara göre bozuk olduğu ve bunun da sosyal biliş ve nörobilişsel işlevler ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya, Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları polikliniğine başvuran 60 şizofreni hastası ile 30 sağlıklı kontrol çalışma grubuna dahil edilmiştir. Katılımcılara motivasyon ve ödülü değerlendiren testler verilmiştir. Sosyal bilişideğerlendiren testler, nörobilişsel testler ile negatif ve pozitif bulguları, beklentisel ve tamamlayıcı anhedoniyi değerlendiren klinik görüşmeler ve anhedoniyi ölçen anketler ileözbildirim anketleri uygulanmıştır. EEG sırasında ise katılımcılara motivasyonu değerlendiren bir deney uygulanmıştır. Bulgular: Şizofreni hastaları ile sağlıklı kontroller arasında motivasyonu değerlendirendeneyler ile elektrofizyolojik açıdan istatiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur. Ayrıca şizofreni hastalarının Para Teşvikinin Gecikmesi Görevinde ödül koşulunda P300 ortalama genliklerinindaha artmış olduğu, teşvik edici ipuçlarına ise sağlıklı kontrollerden daha düşük CNV değerleri ile yanıt verdikleri bulunmuştur. Kilo alımı ve sigara kullanımı ile bu değişkenler arasında anlamlı bir ilişki saptanamamıştır. Sonuç: Araştırmamızın sonucunda şizofreni hastalarının sağlıklı kontrollerle karşılaştırıldığında motivasyonel bozukluk gösterdikleri görülmüştür. Yapılan elektrofizyolojikincelemeler sonucunda da hastaların sağlıklılardan farklı yanıt verdikleri saptanmıştır. Yine, nöropsikolojik açıdan ve anhedoni özelinde değerlendirildiğinde de hastaların daha kötü performans gösterdikleri bulunmuştur. Kilo alımı ve sigara kullanımının elektrofizyolojikbulgularla ve motivasyonu değerlendiren deneyler sonuçlarına bakıldığında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişkiye rastlanılmamıştır. Şizofrenide motivasyonel bozukluğun, nörobilimselçalışmalarla ileri düzeyde ve detaylı şekilde incelenmesine gerek duyulmaktadır.
İleostomi ve kolostomi ameliyatı olan hastaların depresyon anksiyete ve cinsel işlev bozukluk düzeylerinin saptanması

Araştırmamızda İleostomi ve Kolostomi ameliyatı geçiren hastalarda depresyon anksiyete ve cinsel işlev bozukluk düzeyleri saptanmış ve elde edilen veriler istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Çalışmaya, İleostomi ve Kolostomi ameliyatı geçiren 50 hasta ile örneklem grubu oluşturulmuştur. Katılımcılardan çalışmaya katılmaya gönüllü olanlara Bilgilendirilmiş Onam formu, Sosyo-Demografik Veri Formu, Beck Depresyon Ölçeği, Beck Anksiyete Ölçeği, Yaşam Kalitesi Formu, Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçegi, Golombok-Rust Cinsel Doyum Ölçegi, Beden Algısı Ölçegi-Vücut Kişi İlişkisi Testi uygulanmış ve ayrıca 50 kişilik sağlıklı kontrol grubuna da yukarıdaki testler uygulanarak bu iki grubun karşılaştırılması sağlanmıştır. Araştırmaya katılanların sonuçları incelendiğinde hasta grubunun %84'ünün, kontrol grubunun ise %76'sının cinsel işlev bozukluğu olduğu, hasta grubun %94'ünde, kontrol grubunun ise %72'sinde orta düzey anksiyete belirtisi olduğu, hasta grubunun %48'i, kontrol grubunun %36'sının depresif belirtiler gösterdiği, hasta grubun %32'sinde, kontrol grubun %30'unda seyrek sıklıkta cinsel ilişkide bulundukları, hasta grubun %16'sının, kontrol grubunun %34'ünün özsaygısının düşük olduğu, hasta grubunun %82'si fiziksel sağlık durumlarının kötü olduğunu, kontrol grubunun ise %28'inin fiziksel sağlığının kötü olduğunu, hasta grubunda bulunanların %80'i, kontrol grubunda bulunanların %48'i ruhsal sağlığının kötü olduğu gözlenmiştir.