Bullying behaviors as organizational political tactics

Bireyler, örgütler ve toplumlar üzerindeki olumsuz etkilerinin anlaşılmasıyla birlikte yıldırma günümüzün popular araştırma konuları arasına girmiştir. Araştırmacılar yıldırma davranışlarının karmaşık yapısını anlayabilmek ve etkili önleme ve müdahale yöntemleri uygulayabilmek için yıldırma davranışlarının öncellerinin ve ilişkili olduğu kavramların ortaya konulması gerektiğini vurgulamaktadırlar. Yıldırmanın bu davranışı gösteren kişi tarafından zaman zaman rasyonel bir davranış veya kasıtlı bir strateji olarak uygulanabildiği bilinmektedir. Yıldırma davranışları başkalarının performansını olumsuz yönde etkilemek, örgütten ayrılmalarını sağlamak veya davranışlarını manipüle etmek amacıyla yapılabilmektedir. Diğer bir deyişle, bazı durumlarda yıldırma davranışları kişilerin bilinçli olarak, kendi çıkarlarına hizmet etmek için gösterdiği politik taktikler olarak düşünülebilir. Yıldırma davranışlarının bazı durumlarda örgütsel politika kavramı içinde incelenebilineceği bilinmekle birlikte, bu iki kavram arasındaki ilişkiyi araştıran çalışmaların limitli olduğu görülmektedir. Bu nedenle, yıldırma davranışları ve örgütsel politika ilişkisine dair henüz cevaplanmamış pek çok soru bulunmaktadır. Bu doğrultuda, çalışma kapsamında yıldırma davranışları politik taktikler olarak incelenmiş ve ne derece etkilli politik taktikler olarak algılandıkları araştırılmıştır. Ayrıca, yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve Makyavelizm gibi bireysel faktörlerin bu algıya etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın kapsamında, yıldırma davranışlarının örgütsel politika dışındaki diğer potansiyel öncelleri üzerinde de durulmuştur. Veri toplamada anket yöntemi kullanılmıştır. Veriler 2 ayrı örneklemden toplanmıştır. Yatay düzeyde yıldırma davranışlarının araştırıldığı anket formunu 238, dikey düzeydeki yıldırma davranışlarının araştırıldığı anket formunu 217 kişi cevaplamıştır. Yıldırma davranışlarının ölçümünde Leyman (1996) tarafından geliştirilen sınıflamaya dayanarak hazırlanan yazılı senaryolar kulanılmıştır. Makyavelizm ise Mach-IV ölçeği kullanılarak ölçülmüştür. Araştırmanın sonucunda, yıldırma davranışlarının kişilerin örgütsel kararları kendi çıkarlarına hizmet edebilecek şekilde etkilemede kullandığı etkili politik taktikler olarak görüldüğü belirlenmiştir. Ayrıca, yıldırma davranışlarının algılanan etkililik düzeyinin etkilenmek istenen karar türüne göre de değişikilik gösterdiği bulunmuştur. Bireysel özelliklerin bu algıya olan etkisine bakıldığında, yaş ve eğitim durumunun istatistiksel olarak anlamlı bir etkisinin bulunmadığı, ancak cinsiyetin bu algıyı istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilediği ortaya konmuştur. Bu doğrultuda, kadınların yıldırma davranışlarını erkeklere göre daha etkili politik taktikler olarak algıladığı ve bu farkın tüm karar alanlarında gözlendiği belirlenmiştir. Ayrıca, Makyavelist oryantasyonu düşük olan katılımcıların da, yüksek olanlara göre yıldırma davranışlarını daha etkili politik taktikler olarak algıladıkları görülmüştür. Yıldırma davranışlarının politik olmayan diğer faktörlerle ilişkisi araştırıldığında, farklı yıldırma davranışlarının farklı nedenlerle ilişkilendirildiği, ancak yönetimin ilgisizliği maddesinin en çok ilgili bulunan faktör olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları yıldırma davranışlarının etkili politik taktikler olarak algılandığını ortaya koyarak yıldırma konusundaki teorilere farklı bir bakış açısı getirmiştir. Araştırma bulguları iş yaşamında yöneticilere yıldırma konusunda etkili müdahale ve koruma yöntemleri geliştirme ve uygulama konusunda önemli ipuçları sağlamaktadır. Ayrıca, bulguların lider ve yönetici yetiştirme ve geliştirme programlarında ele alınması, bu konuya dair farkındalığın artmasını sağlayacaktır.