Küreselleşme sürecinde Türkiye'de yerel yönetimlerin yapısal ve işlevsel dönüşümü

Bu çalışma, küreselleşme sürecinin yerel yönetimlerde yapısall ve işlevsel dönüşümlere yol açtığını ileri sürmektedir. Küreselleşme ve yerelleşme sürecindeki gelişmeler tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'deki yerel yönetimleri de etkilemektedir. Bu etkiler Türkiye'de yerel yönetimlerde yasal düzenlemelerle yansımasını bulmaktadır. Bu çerçevede çalışmanın amacı; küreselleşme süreciyle birlikte yerel yönetimlerde ortaya çıkan yapısall ve işlevsel dönüşümün analizi, bu dönüşüm sürecinin Türk yerel yönetimlerindeki etkileri ve yerel yönetimlerde yapılan reformların küresel gelişmelerle olan bağlantısıdır. Çalışmada, küreselleşme sürecinin dünya genelinde ve incelenen ülke örneklerinde ve Türkiye'de merkezi yönetimlerin yetki, görev ve işlevlerini daralttığı buna karşılık yerel yönetimleri yapısall ve işlevsel olarak güçlendirdiği ve öne çıkardığı sonucuna varılmıştır. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişmesi, kentleşmenin hızlanması ve kentlerin yapı ve işlevlerindeki değişimler, demokratikleşme ve halkın katılım olanaklarının artması, kamu hizmetlerindeki gelişmeler, yönetişim anlayışının gelişmesi, yerelleşme politikalarının yaygınlaşması, merkezi yönetim-yerel yönetim ilişkilerindeki değişim yerel yönetimlerde yapısall ve işlevsel dönüşümlere yol açmıştır. Türkiye'de yerel yönetim sistemi açısından önemli değişimleri içeren ve reform olarak değerlendirilebilecek yerel yönetim kanunlarında küreselleşme dinamiklerinin ve Avrupa Birliği etkisinin görüldüğü ve yeni kamu işletmeciliğinin izlerini taşıdığı sonucuna varılmıştır. Bu süreçte yerel yönetimlerde ortaya çıkan yapısall ve işlevsel değişimin özellikleri, boyutları olumlu ve olumsuz etkileri analiz edilmiştir. Bu analiz sonucunda ortaya çıkan yapısall ve işlevsel dönüşümün küreselleşme sürecinde yerel yönetimlerde oluşan eğilimlerle örtüştüğü sonucuna varılmıştır. Tez, giriş ve sonuç bölümleri dışında üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde küreselleşme/yerelleşme ve yerel yönetim kavramlarının teorik ve kavramsal çerçevesi ve yerelleşmenin farklı boyutları incelenmiştir. İkinci bölümde, küreselleşme sürecinde yerel yönetimlerin yapısall ve işlevsel dönüşümünü etkileyen yeni eğilimler ele alınmıştır. Küreselleşme sürecinde yerel yönetimlerin konumu, yerel yönetimleri öne çıkaran gelişmeler ve yerel yönetimlerde uygulanan modern yönetim teknikleri ele alınmıştır. İngiltere, Fransa ve ABD'de küreselleşme sürecinde yerel yönetimlerde yapılan yeniden yapılanma ve reform çalışmaları bağlamında gerçekleşen değişim ve dönüşümler ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Tezin üçüncü bölümünde küreselleşme sürecinde Türkiye'de yerel yönetimlerin yapısall ve işlevsel dönüşümü incelenmektedir. Bu bölümde Türkiye'de yerel yönetimlerin gelişim süreci, uluslararası yapılanmaların yerel yönetimlere etkileri, yerel yönetim reformları öncesi yerel yönetimlerin yapısall ve işlevsel sorunları, 1980 sonrası yerel yönetimlerde yapılan reform çalışmaları ele alınmaktadır. Son yerel yönetim yasalarının yerel yönetimler açısından ortaya koyduğu değişim ve dönüşüm süreci, il özel idareleri, belediyeler ve Büyükşehir belediyeleri açısından ele alınmakta ve yeni yasaların yerel yönetimlerin yapısında ve işlevlerinde meydana getireceği etkiler incelenmektedir.