Panik bozukluğu tanısı olan yetişkin bireylerde benlik saygısı ile anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Panik atak ve anksiyete bozuklukları, benlik saygısı ve sosyal görünüş kaygısı üzerine etki edebilen klinik durumlardır. Benlik saygısının yüksek olması yaşam kalitesinin yükselmesini sağlarken diğer taraftan panik atak ve anksiyeteye karşı önleyici bir faktör olmaktadır. Bu çalışmada erişkinlerde görülen panik atak ve benlik saygısı düzeylerinin anksiyete derecesi arasında nasıl ve ne düzeyde bir ilişki olduğunun incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma 2017 yılının ocak ve mayıs ayları içerisinde Türkiyenin çeşitli illerinde yaşayan, İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi Hastanesi, İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakultesi Hastanesine gelen 30-50 yaş aralığında olan panik bozukluk teshisi almış hastaların 30-50 yaş aralığında erişkin olgular üzerinde yapılmıştır. Çalışmada tesadüfi örnekleme yöntemine göre seçilen 250 kişi katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formunun yanı sıra Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Anksiyete Bozukluğu Şiddet Ölçeği, ve Beck Anksiyete Ölçekleri anketleri kullanılmıştır. Betimsel ve ilişkisel tarama modelinin analizinde SPSS 23.0 programından yararlanılmıştır. Araştırmada, verilerin çözümlenmesinde frekans, yüzdelik, aritmetik ortalama, standart sapma, min-max değerler, t-testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson Kolerasyon, Kolmogrov Smirnov testi ve Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Çalışmaya katılan yetişkinlerin yaş ortalaması 35 ,33 5,41 yıl olurken, bunların %51,6'sı kadın ve %48,4'ü erkekti. Ayrıca çalışmadaki katılımcıların %54'ü evli olurken, %62'sinin bir iş sahibi olduğu ve %35,2'sinin lise mezunu olduğu saptandı. İç tutarlık katsayısı olarak alfa değeri Benlik Saygısı Ölçeğinde 0 ,717, Beck Anksiyete Ölçeğinde ortalama 0,897 ve Panik Bozukluk Ölçeğinde ortalama 0,752 olarak bulundu. Beck Anksiyete Ölçeğine ait puan ortalamaları araştırmaya katılan yetişkinlerin yaş durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gösterirken Panik bozukluk ölçeğinde yaş ile anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Benlik saygısı, Hayalperestlik ve Psikosomatik belirtiler ortalaması yetişkinlerin yaşlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir. Ayrıca Benlik saygısı, Eleştiriye Duyarlılık, Hayalperestlik, Tartışmaya katılabilme derecesi ve Psikosomatik belirtiler ortalaması yetişkinlerin cinsiyetine göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir. Bu alt boyutların ortalama puanı kadınlarda daha yüksek olduğu saptanmıştır. Panik bozukluk ölçeğine ait puan ortalamaları araştırmaya katılan yetişkinlerin öğrenim durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermiştir. Bunun yanı sıra Eleştiriye Duyarlılık, Depresif duygulanım, Kişilerarası ilişkilerde tehdit hissetme, Tartışmaya katılabilme derecesi ve Psikosomatik belirtiler ortalaması yetişkinlerin öğrenim durumuna göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir. Medeni durum ile Panik bozukluk ve beck anksiyete alt puan ortalamaları ile medeni durum arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiştir fakat Psişik izolasyon, Tartışmaya katılabilme derecesi ve Eleştiriye Duyarlılık yetişkinlerin medeni durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir. Ayrıca Rosenberg benlik saygısı ölçek alt boyutlarından Kendilik kavramının sürekliliği, Hayalperestlik, Tartışmaya katılabilme derecesi ve Eleştiriye Duyarlılık yetişkinlerin çalışma durumlarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermiştir. Çalışmanın sonucunda, Panik Bozukluk, Rosenberg Benlik Saygısı Envanteri ve Beck Anksiyete arasında anlamlı ve kuvvetli ilişkiler bulunduğu, Rosenberg Benlik Saygısı Envanterinin alt boyutlarından olan Tartışmalara katılabilme derecesi ile Beck Anksiyete arasındaki olumsuz yönde ve anlamlı olmasına karşın daha zayıf bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca düşük benlik saygısının, panik atak ve anksiyete bozukluklarının kadınlarda daha çok görüldüğü gözlemlenmiştir. Bu sonuçların literatürle uyumlu olarak anksiyete bozuklukları ile düşük benlik saygısı ve panik atak bozuklukların birlikteliğini destekler nitelikte olduğu görülmüştür.