turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Üniversite öğrencilerinde aile fonksiyonları, benliğin ayrımlaşması, algılanan stres, kaygı ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada üniversite öğrencilerinde, benliğin ayrımlaşma düzeyi ile aile fonksiyonlarının algılanan stres, kaygı ve depresyon düzeyini yordayıp yordamadığı belirlemek amaçlanmıştır. Bunun yanı sıra araştırmada üniversite öğrencilerinde benliğin ayrımlaşma düzeyinin, cinsiyete ve öğrenim gördükleri fakültelere göre farklılaşıp farklılaşmadığının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma üniversitede lisans eğitimine devam eden 515 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Benliğin Ayrımlaşması Envanteri, Aile Değerlendirme Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği, Beck Depresyon Envanteri ve Sürekli Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada benliğin ayrımlaşma düzeyi ile aile fonksiyonlarının algılanan stres, kaygı ve depresyon düzeyini yordayıp yordamadığı çoklu doğrusal regresyon analizi tekniği ile belirlenmiştir. Bunun yanı sıra bu araştırmada öğrencilerin benliğin ayrımlaşma düzeyinin cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığına bağımsız gruplar T testi ile, öğrencilerin benliğin ayrımlaşma düzeyinin fakültelere göre anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığına tek yönlü varyans analizi yöntemi ile bakılmıştır. Öğrencilerinin benliğin ayrımlaşması ölçeğinden ve aile değerlendirme ölçeğinin genel fonksiyonlar alt boyutundan aldıkları puanların birlikte algılanan stres puanlarını yordama düzeyleri test edildiğinde duygusal tepkisellik, duygusal kesinti, ben pozisyonu alt boyutundan alınan puanların, algılanan stres düzeyinin anlamlı yordayıcıları olduğu bulunmuştur. Benzer şekilde duygusal tepkisellik, duygusal kesinti, ben pozisyonu alt boyutlarından alınan puanların depresyon düzeyinin anlamlı yordayıcıları olduğu bulunmuştur. Ayrıca duygusal tepkisellik, duygusal kesinti, ben pozisyonu alt boyutlarından alınan puanların sürekli kaygı düzeyinin anlamlı yordayıcıları olduğu bulunmuştur. Bunların dışında kız öğrencilerin duygusal tepkisellik, duygusal kesinti ve iç içe geçme alt boyutlarından aldıkları puanlar erkeklerinkinden anlamlı derecede daha yüksekken, erkek öğrencilerin ben pozisyonu ve benliğin ayrımlaşması envanterinden aldıkları toplam puanlar anlamlı derecede kızlarınkinden daha yüksektir. Ayrıca öğrenciler öğrenim gördükleri fakültelere göre benliğin ayrımlaşma düzeyi bakımından anlamlı derecede farklılık göstermemektedirler.
Referring to entities and conveying source of information: Development of children's communicative skills

Bu tez, Türkçe konuşan çocukların iletişim becerilerinin gelişimini, çocukların göndergesel iletişim becerilerini ve dildeki kanıtsallığın ve ilgi tümceciklerinin edinimini deneysel ve derlem bazlı yaklaşımlarla inceleyerek araştırmaktadır. Birinci Bölüm'de yetişkinlerin varlıkları tasvirlerinin içerdiği bilgi vericilik düzeyini değiştirerek, bu tasvirleri duymanın çocukların kendi göndergesel anlatımlarını şekillendirme ve düzeltmelerinde nasıl bir etkisi olduğunu test ettik. Ayrıca çocukların bilişsel becerileri ile iletişimsel becerileri arasındaki ilişkiyi inceledik. Bilgi vericilik düzeyi daha yüksek olan anlatımları duyan çocuklar ilk anlatımlarında bir varlığı diğerlerinden ayırıcı şekilde anlatma becerilerinde daha büyük bir artış gösterdiler. Muğlak anlatımları düzeltme yetisinin ise çocukların bellek ve bilişsel esneklik becerileri ile ilgisi olduğu bulundu. İkinci Bölüm'de varlıklara atıfta bulunmak için kullanılan ve karmaşık dil yapıları olduğu düşünülen ilgi tümceciklerinin edinimini araştırdık. Boylamsal çocuk-bakıcı ve kesitsel akran etkileşimini kullanarak ilgi tümceciklerinin çocuk konuşmasında ortaya çıkış yaşını ve kullanılma örüntülerini çocuğa yöneltilen konuşma bağlamında ve diğer dillerle karşılaştırmalı olarak inceledik. Bulgular, ilgi tümceciklerinin derlem çalışmaları bulunan diğer dillere göre Türkçe'de daha geç ortaya çıktığını göstermektedir. Çocukların ilgi tümceciklerini kullanımı baş sözcüğün ilgi tümceciği ve ana cümle içindeki rolünün sıklık dağılımı açısından yetişkinlerin kullanımlarına oldukça benzer olsa da, çocukların üretimleri daha az karmaşık olup, bu durum kademeli bir gelişimsel sürece işaret etmektedir. Son olarak, Üçüncü Bölüm'de kanıtsallık eki mIş'ın edinimini boylamsal olarak toplanmış olan çocuk-bakıcı etkileşimini inceleyerek araştırdık. Çocuk ve bakıcı konuşmasındaki bireysel farklılıkları büyüme eğrisi analizleri kullanarak zaman içinde çizdirdik ve bakıcı konuşmasındaki farklara rağmen çocukların kanıtsallık ekini kullanma sıklıkları açısından benzer bir yörünge izlediklerini gösterdik. Çocuklar farklı kanıtsallık işlevlerinin edinimi sıralamasında bakıcı konuşmasındaki sıklıktan bağımsız olarak farklılıklar göstermişlerdir. Kanıtsallık ekinin bakıcı konuşmasındaki edimsel işlevlerinin ebeveynlerin eğitim düzeyine bağlı olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, bu tezde (1) çocukların bilişsel becerilerinin iletişim becerilerinde önemli bir rolü olduğunu, (2) çocukların dili kullanımlarının yetişkinlerin kullanımlarından kısa vadede ve uzun vadede etkilendiğini, (3) bakıcı konuşmasının ebeveyn eğitimine göre farklılık gösterdiğini ve (4) karmaşık dil yapılarının birdenbire var olmadığını ve kademeli olarak geliştiğini gösterdik.
Lise son sınıf öğrencilerinin uyum düzeylerinin belirlenmesi ve uyum sorunlarının çözümlenmesinde grup rehberliğinin etkisi

Bu araştırmanın amacı, Trabzon'un çeşitli liselerinin son sınıfında öğrenim gören yükseköğretim için özel bir dershaneye devam eden 15-18 yaşları arasındaki öğrencilerin uyum düzeylerinin belirlenmesi ve uyum sorunlarının çözümlenmesinde grup rehberliğinin etkisinin incelenmesidir. Bu çalışma Trabzon'da özel Zorlu Final Dershanesine devam eden 377 öğrenci üzerinde yapılmıştır. Araştırmada deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırma için uyum seviyeleri düşük olan gönüllü öğrencilerden iki deney grubu seçilmiştir. Birinci deney grubu sözel bölümden 10 kız ve 10 erkek öğrenci olmak üzere 20 öğrenciden ve ikinci deney grubu ise sayısal bölümden 10 kız ve 10 erkek olmak üzere 20 öğrenciden oluşturulmuştur. Buna ek olarak iki kontrol grubu seçilmiştir. Her bir kontrol grubu 10 erkek ve 10 kız olmak üzere 20 öğrenciden oluşturulmuştur. İlk olarak Özgüven tarafından geliştirilen Hacettepe Kişilik Envanteri bütün öğrencilere uygulanmış ve test sonuçlarına göre deney ve kontrol grupları seçilmiştir.. Öğrencilerin % 51 ,4'nün uyum seviyelerinin yüksek ve diğerlerinin ise düşük olduğu bulunmuştur. Düşük uyum seviyesine sahip öğrencilerin % 47'si kız % 53'ü ise erkek olarak belirlenmiştir. T-testi sonuçları genel uyum düzeylerine göre kız ve erkek öğrenciler arasında ve sözel ile sayısal bölümle arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olmadığım göstermiştir. Öğrencilerin uyum seviyelerinin belirlenmesinden sonra deneysel çalışma başlatılmıştır. Grup rehberliği programı haftada bir kez olacak şekilde ayrı ayrı 10 oturum boyunca deney gruplarına uygulanmıştır. Kontrol gruplarına hiçbir rehberlik yardımı yapılmamıştır. Deney tamamlandıktan sonra Hacettepe Kişilik Envanteri tüm gruplara tekrar uygulanmıştır. VIT-testi sonuçlan envanterin ikinci uygulaması lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların olduğunu göstermiştir. Fakat envanterin iki uygulaması arasında kontrol gruplarında anlamlı bir farklılık olmamıştır.. Analiz sonuçları ikinci uygulamaya göre deney grubları lehine deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıkların bulunduğunu göstermiştir. Bu sonuçlara göre grup rehberliği programının deney grupları üzerinde öğrencilerin uyum seviyelerini artırdığı söylenebilmiştir. Diğer bir bulgu ise sayısal deney grubundaki grup rehberliği uygulamalarının olumlu etksinin sözel gruptan daha fazla olduğu bulunmuştur. VII
Ankara Kalaba Çocuk Islahevi'nde kalan 15-18 yaş grubu ergenlerin suça yönelmelerinde ailenin etkisi üzerine karşılaştırmalı bir araştırma

Jüri: Doç. Dr. Mine MANGIR : Prof. Dr. Nurettin YILDIRAK : Doç. Dr. Sevda ULUĞTEKİN Bu araştırmada, Ankara Kalaba Çocuk Islahevinde kalan 15-18 yaş grubundaki ergenlerin suça yönelmelerine aile özelliklerinin etkisi incelenmiştir.. Ayrıca suça yönelmiş ve yönelmemiş çocuklara uygulanan ana baba tutumları arasında farklılık bulunup bulunmadığı da araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini Ankara Kalaba Çocuk Islahevinde 1991 döneminde bulunan 15-18 yaş grubunda olan hırsızlık, adam öldürme ve cinsel suçlara yönelmiş 60 denek ile Adalet Meslek Lisesinde öğrenimlerini sürdüren aynı yaş grubundaki 60 denek oluşturmuştur. Ankara Kalaba Çocuk Islahevinde bulunan hırsızlık, adam öldürme ve cinsel suçlara yönelmiş çocukların işledikleri suç türleri ile çeşitli değişkenler arasındaki ilişki Khi-Kare metoduyla belirlenmiştir. Çocukların suça yönelmesinde anne baba tutumlarının etkisi ise karşılaştırmalı olarak t testi metoduyla saptanmıştır. 11 Araştırma bulgularına göre, çocukların işledikleri suç türleri ile deneklerin doğum yeri, oturdukları yerleşim birimleri, öğrenim durumları, ıslahevinden önce çalışıp çalışmama durumu, kardeş sayısı doğum sırası, anne ve babanın eğitim durumları, anne ve babalarının meslekleri, anne ve babanın öz veya üvey olup olmama durumu, ailede hüküm giymiş kişinin bulunma durumu, ailede alkol kullanma, kumar oynama alışkanlığının olma durumu ve ailenin ekonomik durumları arasındaki ilişkilerin istatistiksel açıdan önemli olmadığı (P>0.05) ancak suçlu deneklerin anababalarının tutumları ile suçsuz deneklerin anababalarının tutumları arasındaki farkın istatistiksel açıdan önemli olduğu (P<0.05) yani suçlu çocukların ailelerinin, çocuklarına daha az sevgi ve şefkat göstermelerine karşılık çocuklara karşı daha kontrol edici ve kısıtlayıcı oldukları saptanmıştır. Kontrol grubunu oluşturan çocukların ise ailelerinin çocuklarına karşı daha fazla sevgi gösterdikleri ve daha az kısıtlayıcı ve kontol edici oldukları belirlenmiştir. Bulguların değerlendirilmesinden elde edilen sonuçlara göre yorumlar yapılmış, yararlı olabileceği düşünülen bazı öneriler sunulmuştur.
Ebeveynlik stresi ve evlilik kalitesi arasındaki ilişkide stresle çift olarak baş etmenin aracı rolünün incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı ebeveynlik stresi ve evlilik kalitesi arasındaki ilişkide stresle çift olarak baş etmenin aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu çocuk sahibi, evli bireyler oluşturmuş, analizlere 803 (%59 kadın, %41 erkek) birey dahil edilmiştir. Araştırmanın dışsal değişkeni ebeveynlik stresi; aracı değişkenleri stresle çift olarak baş etmenin alt boyutları olan duygu odaklı-problem odaklı destekleme, negatif baş etme ve duygu odaklı-problem odaklı ortak baş etmedir. İçsel değişken ise evlilik kalitesidir. Araştırmada belirlenen amaç doğrultusunda üç model oluşturulmuş, birinci modelde ebeveynlik stresi ve evlilik kalitesi arasındaki ilişkide stresle çift olarak baş etmeye yönelik bireylerin kendilerine yönelik algısı, ikinci modelde eş'e yönelik algısı, üçüncü modelde ise ortak baş etmelerine yönelik algısı test edilmiştir. Araştırmada ebeveynlik stres düzeyini belirlemek için Anne Baba Stres Ölçeği, stresle çift olarak baş etme düzeyini belirlemek için araştırma kapsamında Türkçe'ye uyarlanan Stresle Çift Olarak Baş Etme Envanteri ve evlilik kalitesini ölçmek için araştırma kapsamında Türkçe'ye uyarlanan Evlilik Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Verilerinin analizinde SPSS 20 ve AMOS 23 paket programlarından yararlanılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde ebeveynlik stresi, duygu ve problem odaklı destekleme, duygu ve problem odaklı ortak baş etme ve evlilik kalitesini negatif yönde, negatif baş etmeyi ise pozitif yönde doğrudan etkilemektedir. Stresle çift olarak baş etmenin alt boyutları ve evlilik kalitesi arasındaki doğrudan ilişkilere bakıldığında, bireyin kendine dair algısı ve eş'e dair algısı modellerinde, duygu odaklı destekleme, problem odaklı destekleme ve negatif baş etmenin evlilik kalitesi üzerinde doğrudan etkisinin bulunmadığı görülmüştür. Modeldeki bazı yolların modele anlamlı katkısı olmayabileceği düşünülerek doğrudan etkisi olmayan yolların etkileri tek tek sıfıra eşitlenerek göz ardı edilmiş, her bir işlemden sonra analiz tekrarlanmıştır. Sonuç olarak bireyin kendine dair algısı ve eş'e dair algısı modelinde duygu odaklı desteklemenin evlilik kalitesini doğrudan etkilediği görülmüştür. Ortak modelde ise duygu ve problem odaklı ortak baş etme evlilik kalitesini doğrudan etkilemektedir. Dolaylı etkilere dair bulgular incelendiğinde ise, ebeveynlik stresi ve evlilik kalitesi arasındaki ilişkide kendine dair algı ve eş'e dair algı modellerinde, duygu odaklı desteklemenin kısmi aracılık ettiği; ortak modelde ise ebeveynlik stresi ve evlilik kalitesi arasındaki ilişkide duygu odaklı ve problem odaklı ortak baş etmenin kısmi aracı etkisi olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış, araştırmacı ve uygulayıcılara bazı öneriler sunulmuştur.
Leader-member exchange and turnover intention of white-collar employees: a moderated mediation model

Lider-Üye Etkileşimi teorisine göre, çalışan ve yönetici arasındaki ilişkinin kalitesi bireysel ve örgütsel anlamda iş tatmini, iş performansı, işten ayrılma ya da örgütsel bağlılık gibi birçok sonucun yordayıcısıdır. Bu çalışmada ise lider-üye arasındaki ilişki kalitesinin işten ayrılma niyeti ile ilişkisi ve bu ilişkide işe yabancılaşmanın aracı rolü test edilmiştir. Aynı zamanda, yönetici ile kurulan ilişki ve yöneticilerin davranışlarının bazı çalışanlar için daha fazla anlam ifade edebileceği görüşü ile çalışanların negatif duygulanım seviyeleri de düzenleyici değişken olarak analizlere dahil edilmiştir. Kurumsal bir şirkette 300 beyaz yakalı çalışan ile yapılan bu çalışmanın sonuçları, çalışma hipotezlerini doğrular niteliktedir. Buna göre; yönetici ile üye arasındaki ilişki kalitesi ve yabancılaşma ayrı ayrı işten ayrılma niyetini yordamaktadır. İlave olarak, lider üye etkileşimi ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide, işe yabancılaşma aracı rol üstlenmektedir. Son olarak negatif duygulanımın derecesi hem lider üye etkileşimi işe yabancılaşma ilişkisinde hem de işe yabancılaşmanın aracı rolünde düzenleyici etkisi bulunmaktadır.
Türkiye'de iç göçün bireylerde somatizasyon, bilişsel duygu düzenleme ve başa çıkma tutumları üzerine etkisinin incelenmesi

Türkiye'de iç göçün bireylerde somatizasyon, bilişsel duygu duygu düzenleme ve başa çıkma tutumları üzerine etkisini incelemek amacıyla bu araştırmaya, 95 göç etmiş ve 99 göç etmemiş olmak üzere 194 kişi alınmıştır. Araştırmanın verileri Kişisel Bilgi Formu, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği, Başa Çıkma Tutumları Ölçeği ve Somatizasyon Ölçeği ile toplanmıştır. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre bireylerin somatizasyon düzeyleri, bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve başa çıkma tutumları göç durumuna göre bir farklılık göstermemektedir. Diğer sebeplerle göç etmiş bireylerde kabul ve kendini suçlama düzeyleri, ekonomik sebeplerle göç edenlere göre daha yüksektir. Göç etmiş kadınlar erkeklere kıyasla daha fazla zihinsel boş verme, inkar ve madde kullanımı göstermektedir. Göç etmiş kişilerde ortaokul ve altı eğitim düzeyinde olanların yararlı sosyal destek kullanımı, geri durma, madde kullanımı, kabullenme tutumları lise ve üzeri eğitim durumuna sahip olanlara göre daha yüksektir. Göç etmiş evli bireylerde zihinsel boş verme, geri durma, madde kullanımı, kabullenme, plan yapma ve olumlu yeniden değerlendirme bekar bireylere kıyasla daha yüksektir. Elli ve üzeri yaş grubuna dahil göç etmiş bireyler inkar, davranışsal olarak boş verme, kabullenme, plan yapma tutumlarını daha genç bireylere göre daha fazla kullanmaktadır. Bilişsel duygu düzenlemenin alt boyutlarından diğerlerini suçlama, olumlu yeniden değerlendirme ve olayın değerini azaltma ile başa çıkma tutumlarının alt boyutu olan soruna odaklanma ve duyguları açığa vurmanın somatizasyonu yordadığı saptanmıştır.
Riskli davranış gösteren ergenlerde, çocukluk çağı travmalarının ruhsal belirtilerle ilişkisi

Riskli davranışların oluşumunda ailesel ve çevresel faktörlerin etki ağırlığını göz önünde bulundurarak hazırlanan bu çalışmada; riskli davranış gösteren ergenlerin yaşamış oldukları çocukluk çağı travmalarının, ruhsal durumları ile ilişkisi araştırılmıştır. Araştırmanın evrenini; ailesi ve çevresi tarafından istismara uğradığı belirlenmiş ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından koruma altına alınmış, riskli davranışlar gösteren ergenler tarafından oluşturulan klinik vakalar meydana getirmektedir. Söz konusu evren arasından, Bakanlık bünyesinde hizmet vermekte olan İstanbul İl sınırlarındaki iki adet merkezde korunma bulunan 65 ergen örneklem olarak belirlenmiştir. Klinik vakaların IQ skorlarının belirlenebilmesi adına örnekleme Porteus ve Cattel zeka testleri uygulanmıştır. Bununla birlikte, vakalara Çocukluk Çağı Ruhsal Travmalar Ölçeği ve Kısa Semptom Envanteri uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre duygusal ihmal; depresyon, olumsuz benlik ve somatizasyon üzerinde anlamlı etki yaratmaktadır. Bununla birlikte, cinsel istismarın olumsuz benliğin üzerinde anlamlı bir etki yaratması da elde edilen diğer bulgusudur
Sayı Menzili Testi: 50 yaş ve üzeri Türkiye örneklemi için norm belirleme çalışması

Sayı Menzili Testi, dikkat ve çalışma belleğinin değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılan ve ileri sayı menzili ve geri sayı menzili olarak iki alt bölümden oluşan bir nöropsikolojik testtir. SMT'nin iki farklı puanlama yöntemi bulunmaktadır. Daha önce ülkemiz için toplam ileri ve geri sayı menzili puanlarının geçerlik-güvenirlik ve norm çalışması BİLNOT bataryası kapsamında yapılmıştır. Ancak, ülkemizde sıklıkla en uzun ileri/geri sayı menzili puanları kullanılmakta ve bu puan türleri için ayrıntılı norm verilerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın norm belirleme aşamasına yaş, eğitim ve cinsiyet değişkenlerine göre tabakalandırılmış 50-83 yaş aralığında 340 sağlıklı birey dahil edilmiştir. Demografik değişkenlerinin SMT puan türleri üzerindeki göreli katkıları çoklu doğrusal regresyon analiziyle değerlendirilmiş; değişkenlerin ana etkileri ve birbirleri arasındaki etkileşimler 3x3x 2 ANOVA deseniyle incelenmiştir. Yaş ve eğitim değişkenlerinin İSM, GSM ve sayı menzili toplam puanlarının varyansına anlamlı katkısı saptanmış; faktöryel ANOVA'da aynı puan türleri üzerinde ana etkileri bulunmuştur. İleri analizlerde, bu puan türlerinde tüm eğitim grupları arasında anlamlı fark bulunmuş; ancak, 50-59 ve 60-69 yaş grupları arasında hiçbir SMT alt puanı açısından fark gözlenmemiştir. Bu doğrultuda, norm değerleri bu iki yaş grubu birleştirilerek 50-69 yaş ve 70-83 yaş grupları için oluşturulmuştur. Cinsiyet değişkeninin İSM ve sayı menzili toplam puanlarının varyansını açıklamada anlamlı katkısı bulunmuş; faktöryel ANOVA'da aynı puan türleri üzerinde ana etkisi gözlenmiştir. Norm değerleri İSM, GSM ve sayı menzili toplam puanları için cinsiyete göre ayrı ayrı hazırlanmıştır. Sonuç olarak, ülkemizde sıklıkla kullanılan en uzun ileri/geri sayı menzili puanlarının 50-83 yaş aralığındaki bireyler için tabakalandırılmış norm değerleri uygulayıcı ve araştırmacıların kullanımına sunulmuştur.
Menopoza giren 45 yaş üstü evli kadınların depresyon düzeyleri, evlilik çatışmaları ve evlilikte problem çözme becerilerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı; menopoza giren 45 yaş üstü evli kadınların depresyon düzeyleri, evlilik çatışmaları ve evlilikte problem çözme becerileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, menopoza giren kadınların depresyon düzeyleri evlilik çatışmaları ve evlilikte problem çözme becerileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, İstanbul ilinde ikamet eden menopoza girmiş 45 yaş üstü evli 300 kişi oluşturmuştur. Araştırma kapsamında elde edilen veriler Sosyal Bilimler İstatistik Paket Programı ile çözümlenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı Teğin (1980) tarafından Türkçeye uyarlanan Beck Depresyon Ölçeği, Hatipoğlu (1993), tarafından evlilik çatışmalarını ölçebilmek amacıyla geliştirilen Evlilik Çatışması Ölçeği, Hünler (2002) tarafından Türkçeye uyarlanan Evlilikte Problem Çözme Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmada yer alan verilerin analizi için ANOVA kullanılırken, değişkenler arasındaki ilişkilerde Pearson Korelasyon Katsayısı hesaplanarak incelenmiştir. Verilerin analiz edilmesinde SPSS 20.0 istatistik paket programı kullanılmıştır. Araştırmanın temel sorusu doğrultusunda 45 yaş üstü evli kadınlardaki menopozda olma durumunun depresyon düzeyine, evlilik çatışmasına ve evlilikte problem çözme ile ilişkisine bakılmıştır. Sonuç aralarında herhangi bir ilişki olmadığı yönünde çıkmıştır. Yaş, eğitim düzeyi, çalışma durumu, evlenme biçimi ve ekonomik durum kontrol edildiğinde menopoz döneminde olmanın ruh sağlığını ve evlilik ilişkisini önemli ölçüde değiştirmediği ve bu durumlarla ilişkili olmadığı anlaşılmıştır. Menopozun çeşitli psikolojik belirtilerle ilişkilendirilebileceği görüşü bu araştırma sonuçlarına göre desteklenmemiştir. Araştırma sonuçlarıyla elde edilen bulguların literatürle tutarlılığı ve sonuçlar üzerinde etkili olabilecek diğer değişkenler tartışılmış ve çeşitli öneriler sunulmuştur.
İnsani hizmet profesyonellerinde iş stresinin nedenleri ve etkileri: Engelli bakım merkezleri örneği

Çalışanların çalışma yaşamına yönelik geliştirdikleri kalite algısını etkileyebilecek önemli etkenlerden birikmiş yükü ve buna bağlı olarak geliştirdikleri iş yükü algısıdır. İş yükü, gereğinden az ya da fazla olduğunda çalışanların üzerinde stres yaratmakta, yıpratmakta, çeşitli olumsuz etkiler göstermektedir. Çalışanlar, iş yaşamının içerisinde iş yükünün haricinde başka birçok zorlukla karşı karşıya kalabilmektedir. Yaşanan bu zorluklar çalışanları hem iş yaşamı hem de sosyal yaşam içerisinde zayıflatabilmekte; başarısızlık, uyumsuzluk ve doyumsuzluk yaşatabilmektedir. Bahsedilen bu zorlukların en önemlilerinden biri ise tükenmişlik olarak kabul edilmektedir. Özellikle insanlarla birebir etkileşim gerektiren ve duygusal bağlamda yoğun emek ve duygunun işin içerisinde olduğu mesleklerde fazlasıyla görülen tükenmişlik, duygusal tükenme, kişisel başarısızlık hissi ve duyarsızlaşmadan oluşan bir fenomendir. Tükenmişliğin önlenememesi halinde psikolojik, fizyolojik sonuçları olabilmekte, işten ayrılmalarla sonuçlanabilmektedir. Dolayısıyla tükenmişlik, çalışanlarda örgütten uzaklaşma, işe karşı ilgisizleşmenin bir sonucu olarak işten ayrılma niyetinin artmasında da önemli bir öncülü oluşturmaktadır. Dezavantajlı gruplarla çalışan insani hizmet alanı gerek iş yükü, gerekse tükenmişlik açısından oldukça hassas meslek gruplarından birini oluşturmaktadır. Engellilik alanı da bu hizmet alanı içerisinde üst sınır riskinde olan bir meslek grubu olarak kabul görmektedir. Türkiye'de vaka yüklerinin giderek artmasıyla birlikte bu alanda hizmet gösteren bireyler açısından ele alınan iş yükü, tükenmişlik ve işten ayrılma niyeti değişkenleri sıkça birlikte anılan bir hal almıştır. Araştırma, buradan hareketle iş yükü, tükenmişlik ve işten ayrılma niyeti arasında doğrusal ilişkiler olduğu varsayımından yola çıkmış, Özel Engelli Bakım Merkezleri'nin Psiko-Sosyal Destek Hizmetleri biriminde çalışmakta olan insani hizmet profesyonellerinin algılarını tespit etmek ve değişkenler arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini küme örnekleme yöntemiyle oluşturulmuş olan on ilden on ayrı küme içerisinden tesadüfi olarak belirlenen 104 insani hizmet profesyoneli oluşturmuştur. Verilerin SPSS 21 istatistik paket programında analiz edildiği araştırmanın sonuçlarına göre iş yükü, tükenmişlik ve işten ayrılma niyeti arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler ortaya çıkmıştır.