Otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuğu olan ve olmayan ailelerin evliliklerinde problem çözme becerilerinin ve evlilik yaşam doyumlarının karşılaştırılması

Otizm spektrum Bozukluğu günümüzde teşhis ve tedavi süreci geliştirilen bireyin erken çocukluk döneminden itibaren bilişsel, sosyal, fiziksel sağlığını olumsuz etkileyen gelişimsel bir bozukluktur. OSB'li bireyler farklı gelişen bireyler olarak zihinsel ve davranışsal bozukluklara sahiptir. Farklı gelişimin olumsuz etkileri bireyin yaşamı boyunca sürecek olumsuzlukları da beraberinde getirmektedir. Ailelerin sağlıklı bir bebek olarak bekledikleri OSB'li bebek dünyaya geldiği ilk andan itibaren aileye önemli sorumluluklar yüklemektedir. Ailenin OSB'li bir çocuğa sahip olmasından kaynaklanan problemler ise öncelikle ebeveynlerin arasındaki evlilik ilişkisini etkileyecek düzeydedir. OSB'li çocuğun varlığı ile ailede başlayan problemlerin çözülmemesi halinde ailenin evlilik doyumu düzeyi düşecek ve boşanma ile sonuçlanabilecek olumsuzluklar yaşanabilmektedir. Bu nedenle OSB'li çocuğa sahip ailelerin sağlıklı çocuğa sahip aileler ile problem çözme becerisi ve evlilik doyumu araştırmaları önem kazanmaktadır. Bu araştırmada OSB'li olan çocuğa sahip aileler ile sağlıklı çocuklara sahip ailelerin problem çözme becerileri ve aile yaşam doyumları arasındaki farklılıklar ortaya konmaya çalışılmıştır. Bu amaçla araştırmanın konusuna uygun olarak problem ve alt problemler tespit edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Evlilikte Problem Çözme Ölçeği ve Evlilikte Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, İstanbul'da faaliyet gösteren rehabilitasyon merkezine gelen OSB'li çocukların aile bireyleri ve sağlıklı çocuklara sahip aile bireyleri oluşturmaktadır. Ölçek verileri SPPS programı ile analiz edilmiş ve bulgulara ulaşılmıştır. Araştırmanın sonucunda OSB'li çocuk sahibi olan aile bireyleriyle sağlıklı çocuk sahibi olan aile bireylerinin Evlilikte Problem Çözme Becerileri ve Evlilik Yaşam Doyumu düzey ortalamaları arasında anlamlı bir farklılık tespit edilememiştir. Evlilikte Problem Çözme Becerileri ve Evlilik Yaşam Doyumu ölçeklerindeki ifadelere yönelik ortalamalar ise birbirine yakındır. OSB'li çocuğa sahip olan aile bireylerinin sosyo-ekonomik değişkenlerine ilişkin farklılık bulunmamıştır. Ancak sağlıklı çocuklara sahip aile bireylerinin 41-45 yaş arası Evlilikte Problem Çözme Becerisi gerçekleşme düzey ortalaması ile 25-30 yaş arası katılımcılardan, 31-35 yaş arası katılımcılardan ve 36-40 yaş arası katılımcıların düşük olduğu tespit edilmiştir. Sağlıklı çocuğa sahip katılımcıların 45 yaş üstü Evlilikte Problem Çözme Becerisi gerçekleşme düzey ortalaması ile 25-30 yaş arası katılımcılardan düşüktür. Lisansüstü eğitim alan katılımcıların Evlilik Yaşam Doyumu gerçekleşme düzey ortalaması, ortaöğretim mezunu katılımcılardan yüksektir. 1 ile 5 yıl arası evli katılımcıların Evlilikte Problem Çözme Becerisi düzey ortalaması, 6 ile 10 yıl, 11 ve 15 yıl, 16- ile 20 yıl ve 21 yıldan fazla evli olan katılımcılardan yüksektir. Bir sağlıklı çocuğa sahip katılımcıların Evlilikte Problem Çözme Becerisi düzey ortalaması iki sağlıklı çocuğu olan katılımcılardan yüksek olduğu tespit edilmiştir. OSB'li çocuğa sahip katılımcıların Evlilik problem Çözme ile Evlilik Yaşam Doyumu ortalamaları arasında, pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuş ve Evlilikte Problem Çözme boyutunun, Evlilik Yaşam Doyumunu %26, 2 oranında açıkladığı tespit edilmiştir. Benzer şekilde sağlıklı çocuğa sahip katılımcıların Evlilik problem Çözme ile Evlilik Yaşam Doyumu ortalamaları arasında, pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuş ve Evlilik Yaşam Doyumunu %29, 9 oranında açıkladığı tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına uygun olarak OSB'li ve sağlıklı çocuğu olan bireylere evlilikte problem çözme ve evlilik doyumu açısından tutum ve davranışlarına yönelik öneriler geliştirilmiştir.