Engelli bireylerin kardeşlerinin ebeveynleri tarafından ihmal ve istismarının bireylerin benlik saygısına etkisinin incelenmesi

Giriş: Benlik saygısı, kişinin kişisel kabiliyetinin bir bileşeni olarak tanımlanmaktadır. Benlik saygısı, kendine ve başkalarına saygı, güven ve öz yeterliliğin fonksiyonudur. Benlik saygısı kavramı yeterlilikten türemektedir ve başarının artmasına olanak sağlar. Benlik saygısı bireyin düşünceleri ve yapmış olduklarının kendisi ve diğer kişiler açısından önemli bir etkiye sahip olmasıdır. Bireyin doğum anında veya sonra herhangi başka bir sebeple fiziksel, bilişsel, psikolojik, duyusal ve toplumsal becerilerini farklı seviyelerde yitiren kişilere engelli denilmektedir. Bireyler ilk doğdukları andan başlayarak kendilerine sosyal destek arayışına beklerler. Bedensel ya da ruhsal anlamda sağlıklı olmayı devam ettirebilmek için güvenebilecekleri dostlarına ihtiyaçları vardır. Kardeşlerde bu güven ihtiyacını en iyi karşılayan kişilerdir. İhmal ve istismar ebeveynler, bakım veren kişi gibi erişkinlerden kaynaklı çocuğun amaç alındığı, sosyal kaideler ve uzman bireylerce, çocuğun ilerlemesini sekteye uğratan, zarar verici olarak adlandırılan, sınırlayıcı hareket ve hareketsizliklerin, zarar verici etmenlerin bütünüdür. Bu davranışlar sonucunda çocukların bedensel, psikolojik ve toplumsal alanda zarara uğraması ve emniyetlerinin zedelenmesinin söz konusudur. Amaç: Yapılan bu araştırmanın amacı engelli bireylerin kardeşlerinin ebeveynleri tarafından ihmal ve istismarının bireylerin benlik saygısına etkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntem: İlişkisel tarama modeli olarak tasarlanan bu araştırma; iki veya daha çok değişken arasında paralel değişim varlığını ve/veya seviyesini saptamayı amaçlamaktadır. Araştırmanın evrenini İstanbul ilinde 10-12 yaş aralığındaki engelli kardeşe sahip bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise İstanbul'da yaşayan 10-12 yaş aralığında engelli kardeşe sahip 275 birey oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem seçimi rastgele yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilinde yaşayan ve gönüllülük esasına bağlı olarak basit rastgele örnekleme yöntemine göre rastlantısal olarak seçilen ve tüm sorulara eksiksiz yanıt veren katılımcılar oluşturmaktadır. Araştırmada kişisel bilgi formu, ÇİTA-T ölçeği ve Rosenberg benlik saygısı ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Benlik Saygısı ile duygusal İstismar arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Duygusal İstismar artıkça, benlik saygısı azalmaktadır. Cinsiyet değişkenine göre bakıldığı zaman cinsel istismarda kızlar ve erkekler arasında anlamlı farklılık bulunmaktadır. Erkeklerde cinsel istismar kızlara göre anlamlı olarak yüksek çıkmıştır. Cinsiyete göre benlik saygısı kız ve erkekler arasında anlamlı farklılık bulunmaktadır. Kızlarda benlik saygısı erkeklerden düşüktür. Yaşlarına göre duygusal istismarda anlamlı farklılık bulunmaktadır. 10 yaş olan çocuklarda duygusal istismar en yüksektir. Yaşlarına göre cinsel istismarda farklılık bulunmaktadır. 12 yaş olan çocuklarda cinsel istismar en yüksektir. Yaşlarına göre fiziksel istismarda anlamlı farklılık bulunmaktadır. 12 yaş olan çocuklarda fiziksel istismar en yüksektir. Yaşlarına göre İhmalde anlamlı farklılık bulunmaktadır. 10 yaş olan çocuklarda ihmal en yüksektir. Yaşlarına göre benlik saygısında anlamlı farklılık bulunmaktadır. 10 yaş olan çocuklarda benlik saygısı en yüksektir. Yaşlarına göre insanlara güven duymada anlamlı farklılık bulunmaktadır. 10 yaş olan çocuklarda güven duyma en yüksektir.