Depresyon tanısı almış yatan hastaların ve madde bağımlılığı tanısı almış yatan hastaların sosyal damgalanma açısından incelenmesi

Psikoloji literatürüne bakıldığında, son 20 yıllık dönemde hem klinik hem de sosyal psikoloji alanlarının sosyal damgalamanın bireyler üzerindeki etkilerini ve kişilerin psikolojik gidişatlarında yol açtığı sonuçları incelediğini görmekteyiz. Sosyal damgalanma, bireyin herhangi bir toplumsal norm, değer ya da yargı üzerinden, sosyal çevresi tarafından etiketlenmesi ve toplumsal düzlemde belli bir kategorizasyona koyulması olarak tanımlanmaktadır. Bunun psikolojik etkileri söz konusu olduğunda ise, bireylerin yetersiz hissetmesi, sosyal çevreleri tarafından dışlanmaları, sosyal ilişkilerde çekinme içe kapanma yaşamaları ve sosyalleşememeleri varyasyonları karşımıza çıkmaktadır. Bu değerlendirme üzerinden bakıldığında, sosyal damgalanmanın bireylerin hem sosyal hem de iç dünya yaşamlarına yıkıcı ve zarar verici bir etkisinin olduğu görülmektedir. Klinik psikoloji alanı üzerinden sosyal damgalanma kavramına bakıldığında ise, bu etiketlenme şeklinin, belli başlı patolojik durumlara ortam ve zemin hazırladığı düşünülmektedir. Sosyal çevreden dışlanan ya da sosyal olmaktan çekinen bir bireyde, kaygı, duygudurum ya da madde kullanımı tabanlı patolojik bir rahatsızlığın ortaya çıkması durumunun son derece doğal olduğu düşünülmektedir. Bu varsayımın ölçümlenmesi ve değerlendirilmesi için ise, bu çalışma çerçevesinde depresyon tanısı almış ve madde bağımlılığı tanısı almış yatan hastaların, sosyal damgalanma açısından değerlendirilmesi gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmanın temel amacı, depresyon tanısı almış olan yatan hastaların ve madde bağımlılığı tanısı almış olan yatan hastaların sosyal damgalanma açısından değerlendirilmesi ve sosyal damgalanmanın bu örneklem üzerindeki etkilerini analiz etmektir. Araştırma 85 kişiden oluşan bir örneklem grubu ile yürütülmüş ve katılımcılara Beck Depresyon Envanteri, Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği ve Madde Bağımlılığı Tarama Ölçeği uygulanmıştır. Çalışmanın genel bulgularına göre, depresyon ve madde bağımlılığı tanısı almış bireylerin, Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği sonuçlarına göre, anlamlı bir şekilde, damgalanma içselleştirdikleri gözlemlenmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre; depresyon tanısı almış olan hastalar ile madde bağımlılığı tanısı almış olan hastaların damgalanma şiddetleri arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ancak; madde kullanımı olan bireylerde bağımlılık şiddeti ne kadar artarsa, bireylerin damgalanma düzeyleri o şekilde artmakta; bağımlılık şiddeti ne kadar azalırsa damgalanma düzeyleri o şekilde azalmaktadır. Depresyon tanısı olan bireylerde ise, depresyon şiddeti ne kadar artarsa, damgalanma düzeyleri o şekilde artmakta; depresyon şiddeti ne kadar azalırsa, damgalanma düzeyleri o şekilde azalmaktadır. Bağımlılık ve depresyon şiddetleri ile damgalanma düzeyleri arasında doğru orantılı bir anlamlılık olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırma sayesinde, depresyon ve madde bağımlılığı tanısı almış yatan hastaların sosyal damgalanma açısından bakıldığında, ne derece yoğun bir psikolojik sürece maruz kaldıkları derin ve yoğun bir şekilde okuyucuya sunulmuştur.