turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye ve Almanya'daki lise coğrafya ders kitaplarının karşılaştırılması

Bu çalışmada, ülkemizde 2005 yılından itibaren liselerde uygulanmakta olan Coğrafya Öğretim Programı doğrultusunda hazırlanmış 9. sınıf coğrafya ders kitabı ile Almanya'da liselerde 9. sınıflarda okutulmakta olan coğrafya ders kitapları karşılaştırılmıştır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye'de MEB ders kitabı ile Gaziantep İli'nde görev yapmakta olan 149 coğrafya öğretmeni; Almanya'da ise NRW eyaletinde okutulan ve Westermann, Cornelsen ve Schroedel yayınevleri tarafından hazırlanan ders kitapları ile Düsseldorf kentinde görev yapmakta olan 48 coğrafya öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma nitel ve nicel bir desene sahiptir. Çalışmanın nitel boyutunda ders kitaplarının dış ve içyapı özellikleri ortaya konarak karşılaştırmalar yapılmıştır. Nicel boyutunda ise öğretmenlere uygulanan anketlerden elde edilen veriler, fiziki boyut, içerik boyutu, öğretme-öğrenme boyutu ve değerlendirme boyutlarına göre tablolaştırılarak yorumlanmış, t-testi ile de karşılaştırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, Almanya'da kullanılmakta olan ders kitaplarının MEB ders kitabına göre daha fazla olumlu yönleri bulunmaktadır. Elde edilen bulgular ışığında araştırmacılara, öğretmenlere ve program geliştirme uzmanlarına bazı önerilerde bulunulmuştur.
Coğrafi faktörlerin etkisinde Edirne ilinde hava kirliliği problemi

ÖZ Bu çalışmanın amacı Edirne İl Merkezi'nde 1990- 2000 yılları arasındaki hava kirliliği sorununu sebep ve sonuçları ile ele almaktır. İncelemeye konu olan Edirne şehri, 1998 yılına kadar l. derecede hava kirliliğine sahip iller arasında yer alırken alınan önlemlerle 2. derecede hava kirliliğine sahip iller arasına girmiştir. Bu çalışmada özellikle hava kirliliğini arttıran klimatik şartlarla, insana bağlı faktörlerden olan kentleşmenin getirdiği olumsuz etkenler ayrıntılı olarak ele alınmıştır. Klimatik şartlar incelenirken daha ayrıntılı bilgi verebilmek amacıyla Edirne Meteoroloji İstasyonu'nun 1938 yılından itibaren yaptığı ölçümlerde verilmiştir. Kentleşmenin getirdiği problemler; sanayileşme, trafikteki motorlu taşıtlar, plansız kentleşme ve kullanılan yakıt türleri olarak incelenmiş ve bu faktörlerden de özellikle kirlilik üzerindeki etkisinin çok önemli derecede olduğu anlaşılan 'kullanılan yakıt türlerine ' ağırlık verilmiştir. Çalışma yapılırken ilgili devlet kurumlarında konu ile ilgili kaynaklar tek tek taranmış, egsoz gazı ölçümü yerinde gözlemlenmiş, ölçüm yapılan araç ve gereçler incelenmiş, ateşçilerle, apartman yöneticileri ile görüşülmüştür. Bu çalışmaların sonucunda Edirne İl Merkezi'ndeki hava kirliliğinin ana sebebinin ısınmada kullanılan yakıt türlerinden hava kirliliği olduğu sonucuna varılmıştır.
Tunceli bölgesi'ndeki Urartu kalıntıları

Neolitik Çagdan günümüze degin kesintisiz ve yogun bir yerlesime sahne olan DoguAnadolu Bölgesi ve özelde Yukarı Fırat Havzası, ekonomik zenginliklerinden dolayı, tarihsel süreç içerisinde Önasya devletleri arasında savaslara sahne olmus ve sürekli el degistirmistir. Bu bölgede cereyan eden savasların ana nedenleri, sık sık tekrar ettigimiz gibi bölgeninmadeni zenginlikleri ile Anadolu içlerine ulasan ticaret yollarının buralardan geçmesindenkaynaklanmaktadır. Bu baglamda Urartuların Tunceli bölgesi ve çevresindeki yerlesimleri, bölgeyle iliskili olmak üzere Harput ve Palu eyalet merkezi olmak üzere Bagın, Mazgirt, Pertek, Kaleköy, Burmageçit, yerlesmelerinde önemli kalıntıları günümüze kadar ulasmıstır. Özellikle Orta Fırat Havzasının dogu ucunda yer alan ve Supa ülkesi olarak adlandırılan Tunceli ili ve yöresinde yapılan arastırmalarda önemli demir ve bakır madeniyatakları bulundugu anlasılmıstır.. Maden yatakları bakımından zengin olan bu bölge demirislemede ustalıklarıyla tanınan Urartu Krallıgının hammadde ihtiyaçlarını karsılayan önemli bir bölge durumundadır. Ayrıca Tunceli bölgesi krallıgın kuzey bölgelerine açılan yollar üzerinde yer almasından dolayı Urartular için büyük bir önem teskil etmistir.. Nitekimgünümüze kadar arastırılmıs ve tespit edilmis kadarıyla Tunceli ve çevresindeki kalıntılardabu öneme isaret etmektedir.
Coğrafi bilgi sisteminin, fiziki coğrafya konuları uygulamalarında ve öğretiminde kullanılması

20. yüzyıl son çeyreğinde bilgisayar teknolojileri hızla gelişmiş, bilgi herkes tarafından ulaşılarak kullanılabilir olmuştur. Bunun neticesi olarak 21. yüzyıl bilgi çağı olarak adlandırılmaktadır. Bilgiye en süratli ulaşan ve onu kullanan toplumlar diğerlerini yönetecektir. Bu oluşumda en büyük pay ise doğal olarak artık günlük yaşamın vazgeçilmez parçası olan bilgisayar ve bilgisayar üzerinde yapılan uygulamalardır. Coğrafi bilgi ise bilgisayar ile 1960'lı yıllarda tanışmış, bilgisayar destekli tasarım yazılımları, veri tabam yazılım sistemleri ile desteklendikten sonra nihayet coğrafi bilgi sistemi teknolojisi ile kullanılır hale gelmiştir. Coğrafi bilgi bilimi birçok disiplini teori ve uygulama ile birleştiren yeni bir alan olmuş gelişmesini tamamladıktan sonra kullanılmaya başlamıştır (Clarke K. 1997 :3). Coğrafi bilgi sistemi, gelişmiş ülkelerde beşeri ve fiziki coğrafya konularıyla ilgili olarak ; nüfus sayımı, çevre faaliyetleri, şehir planlan haritalama, konumsal analizler gibi çok değişik amaçlarla kullanılmaya başlanmıştır. Gelişmiş ülkelerde bu kullanım ilk ve ortaöğretim seviyesine kadar inmiş olup, ortaöğretim coğrafya dersinde rahatlıkla kullanılır olmuştur. Bu çalışmada, günümüz bilgi sistemlerin içerisinde yer alan Coğrafi Bilgi Sistemlerinin tanımı yapılmakta, alt yapısı ve bileşenleri hakkında bilgi verilmekte, işlevleri anlatılmakta, tarihsel gelişimi ve kullanım alanları hakkında genel bilgi verilmekte, CBS içerisinde yer alan veriler hakkında bilgi verilmekte, analiz türleri anlatılmakta, CBS gerçekleştirme adımlarından bahsedilmekte coğrafya ve fiziki coğrafya konularında kullanımına örnekler veriledikten sonra, fiziki coğrafya konularında kullanımına yönelik uygulama örnekleri ile sonuca ulaşılmaktadır.
Kentleşme ve kent morfolojisi ilişkileri: Ceyhan örneği

Ceyhan kentleşmesi ile kent morfolojisi ilişki açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmada geçmişşten günümüze kentin hem mekansal gelişimi hem de beşeri ve ekonomik ilişkileri arasında bağlar kurulmuştur.
Şereflikoçhisar İlçesi'nde nüfus, yerleşme ve ekonomik faaliyetler

Şereflikoçhisar'da Nüfus, Yerleşme ve Ekonomik Faaliyetler adlı bu yüksek lisans tez çalışması beş bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde, araştırma sahasının genel özelliklerine, çalışmanın amacına ve çalışma esnasında uygulanan yöntemlere değinilmiştir. İkinci bölümde ise, araştırma sahasının nüfus özellikleri ele alınmıştır. Bu bölümde yıllara göre nüfusun gelişimi, nüfus hareketleri, kırsal ve şehirsel nüfus özellikleri, nüfusun sosyal ve ekonomik durumu ile kırsal nüfusun dağılışı, aritmetik ve fizyolojik yoğunlukları ele alınmıştır. Üçüncü bölümünde, yerleşme özelliklerine değinilmiştir. Kırsal yerleşme tipleri, kırsal meskenlerin özellikleri, şehir yerleşmesinin gelişim dönemleri, ve şehirsel fonksiyonlar geçmişşten günümüze ele alınmıştır. Dördüncü bölümde, ekonomik faaliyetler ele alınmıştır. Ekonomik faaliyetleri etkileyen fiziki coğrafya özellikleri, arazi mülkiyeti, tarım, hayvancılık, sanayi ve ticaret özellikleri tarihsel süreçte gösterdiği gelişimle ele alınmıştır. Beşinci bölümde ise, elde edilen sonuçlar değerlendirilmiş, çalışma sahası ile ilgili tespit edilen sorunlar ve bu sorunlara çözüm önerileri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Birinci ve beşinci bölüm hariç diğer bölümlerde ele alınan konular ile ilgili konuların anlaşılabilirliğini kolaylaştırmak amacıyla çeşitli haritalar, tablolar ve grafikler yapılmıştır.
Aşağı Kürtün Vadisi'nde gömülmüş toprakların coğrafi yönden araştırılması

Bu çalışmada Aşağı Kürtün Çayı Vadisi'ndeki gömülmüş toprakların coğrafi özellikleri araştırılmıştır. Bu çalışma ile Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi kıyı kuşağında ilk defa bir Kuvaterner paleosolü sayısal verilere dayalı olarak araştırılmıştır. Bu çalışma hazırlanırken önce ilgili literatür değerlendirilmiştir. Ardından araştırma sahası ve yakın çevresinin doğal çevre özellikleri incelenmiştir. Daha sonra toprakların fiziksel ve kimyasal analizleri Siirt Üniversitesi Toprak Analiz Laboratuvarı'nda tarafımızdan yapılmıştır. Toprakların jeokimyasal özellikleri ise ilgili laboratuvara gönderilerek analiz ettirilmiştir. Araştırma sahası ve yakın çevresinin coğrafi analizlerinde Coğrafi Bilgi Sistemleri'nden yararlanılmış ve bu işlemlerde ArcGIS 10.2 yazılımı kullanılmıştır. Çalışma sahası ve çevresinde ana kayayı Eosen yaşlı bazaltik aglomeralar oluşturmaktadır. Sahada yazın 3,5 ay kuraklık etkili olmakta, mezotermal, yarı nemli, denizel bir iklim hüküm sürmektedir. Doğal bitki örtüsünü ise geniş yapraklı ormanlar oluşturmaktadır. Çalışma sahası ve çevresi Kürtün çayı ve kolları tarafından parçalanmış ve plato görünümü kazanmıştır. Gömülmüş toprak istifinin altında Kuvaterner'e ait akarsu seki deposu tespit edilmiştir. Bu depo akarsuyun yatağını yarmasıyla vadi tabanından yaklaşık 15 m yüksekte kalmıştır. Bu seki deposu yamaçlardan gelen kolüvyal malzemelerle örtülmüş ve üzerinde toprak oluşmaya başlamıştır. Ancak zaman zaman etkili olan kuvvetli sellerle toprak oluşumu kesintiye uğramış ve istif içinde farklı seviyelerde gömülmüş topraklar oluşmuştur. Yapılan fizikokimyasal ve jeokimyasal analiz sonuçlarına göre istif boyunca topraklarda tuzlaşma olmadığı anlaşılmıştır. İstif içinde koyu renkleriyle kolayca ayrılan gömülmüş toprak seviyelerinde ve güncel topraklarda kalsifikasyonun düşük, ancak kireç birikiminin arttığı bazı seviyelerde nispeten yüksek kalsifikasyon izlenmiştir. İstif içindeki bütün seviyelerde sızma, hidroliz ve killeşme oranları normal değerlerde çıkmıştır. Ancak koyu renkli paleosol bantları içinde bu değerlerde nispi bir artış gözlenmiştir. Ayrıca toprak pH'sı güncel toprak ve iki paleosol seviyesinde hafif alkali olarak bulunmuştur. Bu da hidrolizin şiddetli olmadığı şeklinde yorumlanmıştır. Bu verilerden hareketle gömülmüş toprakların bugünküne benzer bir iklim altında oluştuğu soncuna ulaşılmıştır. Ancak, bazı seviyelerdeki yüksek kireç içeriği ve pH'nın şiddetli alkali çıkması, zaman zaman da kuraklığın etkili olduğu şeklinde yorumlanmıştır.
Analysis and evaluation of soil and water geography in distribution of health services in rania district by using geographic information system

Hızlı kentleşme ve beraberinde şehirlerin planlanmamış büyümesi, altyapı tesislerinin tahrip edilmesine, tarım arazilerinin üretkenliklerinin kaybına, su kütlelerinin kirletilmesine, açık alanların yok olmasına ve iklim değişikliğine neden olmaktadır. Şehirlerin nüfusundaki hızlı artışlar, kentsel olanakların eşit olmayan dağılımına yol açmaktadır. Devletin sunduğu hizmetlerin bölgeler arasında dengesiz dağılımı, vatandaşların sosyal adalet duygusunun zarar görmesine, siyasal istikrarsızlığa ve sosyal krizlere yol açmaktadır. Bir bölgedeki sosyal adalet, farklı bölgeler arasında devletin kaynaklarının ve hizmetlerinin eşit mekansal dağılımı ve bunlara eşit erişim ile mümkün olabilir. Bu çalışmada, Irak'ın kuzeyinde Rania bölgesinde yer alan sağlık hizmetlerinin dağılımında etkili olan çeşitli faktörlerin etkileri belirlenmiş ve arazi kullanımı açısından değerlendirmeler yapılmıştır. Sağlık hizmetlerinin yerlerinin belirlenmesi ve ilgili kriterlerin yorumlanmasında coğrafi bilgi sistemleri yoğun bir şekilde kullanılmıştır. Sağlık hizmetleri, bir bölgede yaşanyanların temel gereksinimlerden biridir ve herkes için erişilebilir olmalıdır. Bu nedenle, şehir plancıları sağlık hizmetlerinin dağılımını planlarken erişelebilirliğe oldukça önem vermeleri gerekir. Kentsel olanakların sağlanması için sağlık merkezlerinin arsa uygunluğu büyük öneme sahiptir. Arazi kullanım uygunluğunun değerlendirilmesi, kentsel ve banliyö planlamalarını ve karar alma sürecini önemli ölçüde belirlemektedir. Merkez ilçe dahil toplam 5 ilçesi olan Rania bölgesinde birçok sağlık hizmeti lokal ve ulusal standartlara kıyasla iyi durumda olmasına rağmen, uluslararası standardların altında olduğu anlaşılmaktadır. Sağlık hizmetlerinin dağılımında ise belirgin bir eşitsizliğin olduğu görülmektedir. Bu düzensizlik, şehrin plansız genişlemesi ve normalin çok üzerinde gerçekleşen şehirleşme hızından kaynaklanmaktadır. Şehirleşmenin hızlı artışı beraberinde çok önemli çevre sorunlarının ortaya çıkmasına neden olmaya başlamıştır. Bu sorunların daha da ilerlememesi için CBS tabanlı oluşturulan planlamaların uygulanması önemlidir.
Beypazarı İlçesinde arazi varlığının tespiti ve arazi kullanım planlamasına yönelik öneriler

Büyük bir kısmı İç Anadolu Bölgesinin Yukarı Sakarya Bölümünde, bir kısmı ise Karadeniz Bölgesinin Batı Karadeniz Bölümünde yer alan Beypazarı ilçesinde, doğal ve beşeri özelliklerin farklılığı arazi kullanımı üzerinde büyük etkiler yaratmıştır. Kuzey kesimlerde genel olarak arızalı, orta ve güney kesimlerde ise sade bir yer şekline sahip olan ilçenin doğal özellikleri, hem Karadeniz Bölgesine hem de Orta Anadolu Bölgesine ait unsurları barındırmaktadır. İnsan-doğal ortam arasındaki karşılıklı etkileşimlere bağlı olarak Beypazarı ilçesinde şekillenen arazi bölünüşünde, doğrudan doğal ortamın insanın kullanımına sunduğu alanların ilçe yüzölçümü içindeki oransal değerinin % 65,6, insanın kendi emeği ile oluşturduğu tarım ve yerleşim alanlarının ise % 34,4 oranında kaldığı görülmektedir. Tarımsal faaliyetlerin önemli oranda sürdürüldüğü Kirmir Çayı depresyonu ve Kırbaşı Platosunda sulanan alanların artmasına bağlı olarak özellikle de sebze tarımında son dönemlerde büyük gelişmeler yaşanmaktadır. Ancak sebzecilik ve diğer tarımsal üretim ilçenin kuzeyine doğru, alan azlığından dolayı yerini hayvancılığa bırakmaktadır. İlçe idari alanının % 28'i orman alanlarından oluşmuş olsa da ormancılıktan geçimini sağlayan insanların sayısı oldukça azdır. İlçede özellikle 2000'li yılların başından itibaren başlayan turizm faaliyetleri geçim kaynakları içerisinde oldukça önemli bir noktaya erişmiş bulunmaktadır. Ayrıca ilçede geçmişşi çok eskilere dayanan karoser imalatı gibi sanayi faaliyetleri ile büyük nüfusa sahip olan kentlere yakınlığından dolayı başta et ve süt ürünleri üretimine yönelik bir ivme ortaya çıkmaktadır.
Van ilinde nüfus hareketleri

Bu çalışmanın konusu, nüfus hareketleri diğer bir ifade ile göçlerdir. Çalışmanın amacı ise ildeki nüfus hareketleri üzerinde etkili olan faktörleri tespit edip, coğrafya biliminin ilke ve yöntemlerine göre değerlendirmektir. Bu çalışma, ildeki göç hareketliliği üzerinde etkili olan sebepleri belirleyerek, göçlerin neden olduğu olumsuz koşulların önüne geçilmesini hedeflemektedir. Bu çalışma, göç veren kırsal kesimlerde insanların hayvanlarını satarak, arsalarını ise ya satarak ya da boş bırakarak gitmeleri sonucu yerel ekonomilerin atıl duruma geldiklerini; göç alan yerlerde ise başta işsizlik olmak üzere eğitim, sağlık, altyapı, çevre kirliliği gibi birçok problemlere neden olduğunu göstermiştir. Ayrıca, bu çalışma ile ildeki nüfus hareketleri üzerinde doğal faktörlerden özellikle yeryüzü şekilleri ile iklim; beşeri faktörlerden ise sosyo-ekonomik faktörler ile siyasal faktörlerin önemli bir etkisi olduğu tespit edilmiştir.
Antakya şehrinde rekreasyonel faaliyetlerin dağılışı

Sanayileşme ve şehirleşmenin uzantısı olarak şehirlerde nüfus artmış; artan nüfus betonlaşma, trafik, gürültü, çevre kirliliği gibi sorunları da beraberinde getirerek şehir insanın yaşam koşullarını zorlaştırmıştır. Bunlara üretim ve çalışma koşullarındaki zorluklar da de eklenince insanın dinlenme kendini yenileme ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Biyopsikososyal bir varlık olarak insanın 'tazelenme', 'dinlenme' ve 'eğlenme' gibi gereksinimlerini karşılamaya yönelik olarak rekreasyonel faaliyetler geliştirilmiştir. Şehirli insanın ihtiyaç duyduğu rekreasyonel alanlar büyük küçük bütün şehirlerde oluşturulmaktadır. Bu tezde Antakya Şehri ve yakın çevresindeki rekreasyonel faaliyetler incelenmiştir. Tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış olan Antakya, tarihi mirası, kültürel birikimi, doğal güzellikleri ve zengin mutfağı ile rekreasyonel faaliyetlerin geliştirilmesi için çok çeşitli kaynaklara sahiptir. Antakya şehri ve yakın çevresini konu edinen bu çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde rekreasyon kavramları, ikinci bölümünde, Antakya'nın coğrafi konumu, tarihçesi, Antakyalıların geleneksel rekreasyon alışkanlıkları, üçüncü bölümünde Antakya merkez ve yakın çevresinde rekreasyon faaliyetlerin gerçekleştirildiği alanlar incelenmiş ve dördüncü bölümde Antakya'ya gelen ziyaretçilerin özellikleri ve şehrin sahip olduğu konaklama olanakları ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise Antakya'nın rekreasyon alanlarında gözlemlenen eksiklikler dile getirilerek, bu eksikliklerin giderilmesi ve var olan kaynakların korunarak geliştirilmesine dair önerilerde bulunulmuştur.
Erzurum ilindeki yerleşme adlarında coğrafyanın etkisi

Bu tezin amacı, Erzurum ilindeki yerleşme adlarının verilmesinde etkili olan unsurları belirleyerek, insan ve mekan arasındaki karşılıklı etkileşimin yer adlarına yansımalarını tespit edebilmektir. İnsanlar yaşama alanlarından hem etkilenip hem de o alanı etkiledikleri için yer adları; coğrafyadan, tarihten, ekonomiden ve siyasetten izler taşır. Bu nedenle yer adları, bir yer hakkında genel bilgiye ihtiyaç duyulduğunda, ilk bakılacak kaynaklar arasındadır. Bu bakımdan Anadolu sahip olduğu zengin tarihi ve coğrafyası ile yer adları konusunda güzel örneklerle doludur. Araştırmada, Anadolu'nun doğusunda yer alan Erzurum ilindeki yerleşme adlarını inceleyerek bu çevrenin coğrafi özelliklerinin ve zengin geçmişşinin yerleşme adlarındaki etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır.
İstanbul Sultangazi İlçesi'nde şehirleşme süreci ve ortaya çıkan problemler

Hızlı ve plansız şehirleşme ülkemizde birçok problemi de beraberinde getirmektedir. İstanbul'un Sultangazi ilçesi de bu problemlerin yaşandığı bir yerleşim birimidir. 2008 yılında ilçe olan Sultangazi, Avrupa yakasında ve İstanbul'un kuzeybatı kesimlerinde yer alır. 1970'li yıllarda hızlanan şehirleşme süreci sonucunda nüfus hızla artmış ve gecekondulaşma, trafik yoğunluğu, sağlık ve eğitim hizmetlerindeki yetersizlikler, işsizlik, altyapı eksiklikleri ve çevre sorunları gibi problemler yaşanmaya başlanmıştır. Çalışmada coğrafi yöntem ve tekniklerden faydalanılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden gözlem ve görüşme metodu kullanılmış, anket uygulanmıştır. Şehirleşme sürecinde yaşanan problemlerin çözümü için imar planına uyulması, yeni istihdam alanlarının açılması, çevre ve insan sağlığına hizmet veren yatırımların arttırılmasının gerekliliği vurgulanmıştır.
Erzurum ilinin eğitim coğrafyası

Toplumların ekonomik yönden kalkınmaları, bilim ve teknoloji yönünden dünyadaki gelişmelere ayak uydurabilmeleri ve varlıklarını ilelebet devam ettirebilmeleri için eğitimli insan gücüne ihtiyaçları vardır. Bu nedenle bir ülkenin eğitimli nüfusu ile sosyal ve ekonomik gelişimi arasında doğrudan bir ilişki söz konusudur. Bu çalışmada ilk olarak Erzurum ilinin genel coğrafi özelliklerine, eğitim coğrafyasının ilişkili olduğu bilim dallarına, eğitimin bireysel, toplumsal, siyasal ve ekonomik işlevlerine değinilmiş ve daha sonra Erzurum ili nüfusunun yapısı ortaya konulmuştur. En son olarak da Erzurum ilinde ve ilçelerinde okur-yazar oranları, örgün eğitimdeki okullaşma oranları, okul, derslik ve öğretmen sayıları değerlendirilmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur. Ayrıca ildeki ile bağlı ilçelerdeki ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim mezunlarının oranlarına da çalışmada yer verilmiştir. Çalışmada değerlendirmelerin daha iyi yapılabilmesi için Türkiye İstatistik Kurumu 2000 Genel Nüfus Sayımı Sonuçları, 2007- 2012 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, Milli Eğitim Bakanlığı ve İl Milli Eğitim Müdürlüğünün istatistiklerinden yararlanılarak tablo ve şekiller oluşturulmuştur. Sonuç olarak il nüfusunun eğitim durumu ve okullaşma oranları, eğitim coğrafyası bakımından ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Tarımdan sanayiye bir ova şehri: Adapazarı

öz Dünyada ve ülkemizde yaşanan hızlı nüfus artışı, pek çok sorunu da beraberinde getirmektedir. Hızla artan nüfusun başta beslenme ve barınma olmak üzere her türlü ihtiyaçlarının karşılanması için yerleşmeye uygun alanlar dünyada ve Türkiye'de oldukça azdır, örneğin Türkiye'de 0-250 m yükseltide yerleşmeye uygun yerler, toplam arazinin yaklaşık 1/1 0'u kadardır. Bu alanlardan biri de günümüzde Türkiye'nin önemli gelişme alanlarından birisi olan Adapazarı Ovası'dır. Adapazarı Ovası üzerinde yer alan ve aynı adı taşıyan Adapazarı şehri ve çevresinde yaşanan şehirsel gelişmeler tezin konusunu oluşturmaktadır. Adapazarı Ovası ülkemizin en önemli nehirlerinden biri olan Sakarya ve kollarının taşıdığı alüvyonlarla oluşmuştur. Deniz seviyesinden yüksekliği 31 m olan ova, düz sayılabilecek görünümüyle eskiden beri yerleşim, ulaşım, tarım ve ticaret açısından oldukça uygun koşullara sahip olagelmiştir. Bu uygun koşulların bir sonucu olarak ova üzerinde kurulup gelişen Adapazarı şehri, taran ve ticaret ağırlıklı yapısını uzun yıllar koruyarak gelişimim sürdürmüştür. Şehirde, özellikle 1950'lerden sonra ulaşım alanında yaşanan gelişmelerin etkisiyle, tarım ve ticaret yanında sanayi faaliyetleri de büyük bir gelişine göstermiştir. Sanayinin şehir ve çevresinde kısa sürede yayılması diğer şehirsel kullanışları da yakınına çekerek şehrin alansal olarak büyümesini sağlamıştır. Fakat Adapazarı şehri ve çevresinde yaşanan hızlı ve plansız şehirleşme, aynı zamanda Türkiye'nin en önemli birinci sınıf tarım topraklan üzerinde gerçekleşerek ovanın verimli topraklarım tarım dışı kullanışlara dönüştürmektedir. Ayrıca Adapazarı şehri ve çevresi, aynı zamanda dünyanın en aktif faylarından biri olduğu için yerleşmeye hiç de uygun olmayan Kuzey Anadolu Fay Hattı üzerinde yer almaktadır. Yapılan doktora çalışmasının amacı, ülke genelindeki diğer ova şehirlerinde de yaşanan plansız ve gelişigüzel şehirleşmenin Adapazarı şehri ve çevresinde nasıl yaşandığım ortaya koymaktır. Plansız şehirleşmenin, başta verimli tarım topraklarım yok ederek, geriye dönüşü mümkün olmayan ve çözümü güç çevre sorunları yarattığına dikkat çekilmekte, ülke kaynaklarının mutlaka plank, akılcı, bilimsel teknik ve yöntemler kullanılarak, ülke ve toplum yararına en verimli şekilde kullanılması gerektiği Adapazarı ve çevresinde yaşanan değişim ortaya koyularak yeniden vurgulanmaktadır. Bu yapılırken coğrafi yöntem ve tekniklerin tümü kullanılmıştır. in
Tekman ilçe merkezinin coğrafi etüdü

Tekman, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Murat-Van Bölümü'nde yer almaktadır. Kasaba, Erzurum İli'ne bağlı 20 ilçe merkezinden birisidir. Erzurum'un güneydoğusunda yer alan Tekman ilçe merkezinin, Erzurum şehrine kuş uçuşu uzaklığı yaklaşık 40 km'dir. Kasaba, kuzeybatı-güneydoğu doğrultulu Tatozsuyu Deresi vadisi içerisinde yer almaktadır. 1920 metrelik rakıma sahip olan araştırma sahası, hafif engebeli bir görünüme sahip plato görüntüsündedir. Tekman'da sert karasal iklim hakimdir. Yerleşim bölgesinde meteoroloji istasyonu bulunmadığı için verilerinden faydalanılan Hınıs'ta yıllık ortalama sıcaklık 6.3 C, yağış 588. 7 mm iken Gökoğlan'da yıllık ortalama sıcaklık 3.6 C, yağış 474. 3 mm'dir. Doğal bitki örtüsü steplerden oluşmaktadır. TÜİK 2012 yılı verilerine göre Tekman ilçe merkezinin nüfusu 3595 kişidir. 2000 yılı nüfus sayımlarına göre 6350 kişi olan nüfusun bu kadar önemli bir azalış göstermesi, yöredeki göç gerçeğini ortaya koymaktadır. Tarihi kaynaklarda adına ilk defa 1520 yılında rastlanan Tekman, Cumhuriyet döneminde, 1946 yılına kadar Hınıs'a bağlı bir köy iken, bu tarihte Hınıs'tan ayrılarak ilçe haline gelmiştir. Tarımın hakim olduğu ekonomide, hayvancılık asıl geçim kaynağıdır. Modern sanayi bulunmayan bölgenin en önemli problemi ulaşımdır.