Urla'da ikinci konutların turizm coğrafyası yaklaşımıyla değerlendirilmesi

İkinci konutların etkileri, mekansal dağılışları, uluslararası boyutu ve turizmde değerlendirilmesi farklı bilim dallarının araştırma konusu olmuştur. Coğrafyacıların da son dönemlerde konuyla ilgili çalışmaları mevcuttur. Bu araştırma, ikinci konutların sayıca fazla olduğu, günümüzde ise fonksiyonel ve mekansal bir takım değişmelerin yaşandığı İzmir'in Urla ilçesinde gerçekleştirilmiştir. İzmir'in batısında, Ege Bölgesi'nin en büyük yarımadası olan Urla Yarımadası'nın ise merkezinde yer alan Urla, İzmir'in 30 ilçesinden biridir. İzmir kent merkezine 35 km. uzaklıktaki ilçenin doğusunda Güzelbahçe ve Seferihisar, batısında Çeşme, kuzeybatısında Karaburun ilçeleri, kuzeyinde ve güneyinde ise Ege Denizi yer alır. Urla'nın nüfusu 2015 yılı itibariyle 60.750 kişidir. İzmir'in ilçeleri arasında nüfus büyüklüğü bakımından 19. sıradadır. Araştırma, Urla'da ikinci konutların gelişimi ve coğrafi dağılışı, ikinci konut yer seçiminde Urla'nın tercih edilmesinin nedenleri, ikinci konutların ekonomik, sosyal ve çevresel etkileri, kullanım durumları ve turizmde değerlendirilmesinde ikinci konut sahiplerinin düşünceleri konularına odaklanmaktadır. Nicel ve nitel veri toplama yöntemlerinin bir arada kullanıldığı araştırmanın ilk aşamasında 220 ikinci konut sahibine 35 sorudan oluşan anket uygulanmıştır. Ardından, 15 katılımcı ile derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Nitel veri toplama aşamasında, konutlarını turizmde değerlendirmek isteyen ve istemeyen konut sahiplerinin motivasyonlarını öğrenmek amaçlanmıştır. Bazı sosyal paylaşım siteleri aracılığıyla konutlarını ziyaretçilerin kullanımına açmış olan kişiler de görüşmelere dahil edilmiştir. Anketlerin analizi, ilgili istatistik programları aracılığıyla gerçekleştirilirken, görüşmelerden elde edilen yanıtlara içerik analizi yapılmıştır. Bulgular ile ilgili betimsel tablolar ve grafikler hazırlanarak, faktör analizi, ki-kare testi ve tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. İlgili analizlerin yapılmasının sebebi çeşitli değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı ilişkilerin ve farklılaşmaların olup olmadığını açıklamaktır. Ankete katılanların büyük çoğunluğu (189 kişi) İzmir'de yaşamaktadır. Urla'nın tercih edilmesine ilişkin yapılan faktör analizi sonucunda, Urla'nın doğal çekicilikleri, fiziki yakınlık, sosyal ve ekonomik faktörler başlıkları altında değerlendirebileceğimiz 3 temel faktör ortaya çıkmıştır. Katılımcıların yarısına yakını (%43,5), ikinci konutlarına 16 yıl ve daha fazla süredir sahiptir ve katılımcıların yarıdan fazlası (%66,7) yıl boyunca 4-6 ay süreyle ikinci konutlarını kullandıklarını belirtmiştir. Konutlarını 3 aydan az kullanan katılımcıların oranı ise %25, 1 olarak belirlenmiştir. Haziran (%91,9), Temmuz (%98,1) ve Ağustos (%96,7) ayları ikinci konutların en çok kullanıldığı aylardır. İkinci konutlarını kullanmadıkları dönemde turizmde değerlendirmek isteyenlerin sayısı 32 (%14,8)'dir. İkinci konutların Urla'ya etkileri konusunda, ekonomik konular olumlu etkiler olarak öne çıkarken, tarım alanlarının daralması, doğal bitki örtüsünün zarar görmesi ve kalabalıklaşma olumsuz etkiler olarak katılımcıların odaklandığı problemler olmuştur. Görüşmeler sonucunda, 'konutumu turistlerin kullanıma açmak isterim' yanıtını veren katılımcıların en temel motivasyonları yeni insanlar ve yeni kültürler tanımak, yeni arkadaşlıklar ve dostluklar edinmek, bunları yaparken Urla'yı ve İzmir'i, o kentte yaşayan ve bölgenin kültürünü yakından bilen insanlar tarafından tanıtmaktır. Konutlarını turizme açma fikrine olumsuz yanıt veren katılımcıların temel gerekçeleri evimiz paylaşım için uygun değil, bize zor yetiyor ve eşyalarımı başkalarının kullanması beni rahatsız eder düşüncesi olmuştur.