turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Oyaca kasabası coğrafyası

FilizOyaca Kasabası CoğrafyasıAnkara, 2006 Oyaca. Orta Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Sakarya Bölümü'ndeki Ankara linin Haymanalçesi'ne bağlı belediye örgütlü bir kasaba yerleşmesidir. 10.07. 2004 tarihinde Türkşerefli, Deveci, Dikilitaş, ve kizce köylerinin buraya bağlanmasıyla Akarsu ve Yeşilçam merkez mahalleleriyle birlikte altı mahalleli bir yerleşim birimi haline gelmiştir. Haymana Platosu'nun kuzey kesimini oluşturan çalışma sahası genel hatlarıyla bir plato görünümündedir. Üzerinde yer alan küçük tepeler dahi bu plato karakterini bozmaya yetmez. Ovadenilebilecek kadar düz bir alan da bulunmamaktadır. Yarı kurak karasal iklim tipinin hüküm sürdüğü alanda kışlar uzun, sert ve kar yağışlı geçmektedir. Yazların kısa ve sıcak geçtiği alanda en fazla yağış ilkbahar mevsiminde düşmektedir. Alanda hakim rüzgar yönü ise kuzeydoğudur. Böyle bir iklim tipine bağlı olarak alanda step bitki örtüsü bulunmaktadır. Karakteristik bitki türleri ise geven, çobanyastığı ve yavşan otudur. Alanın tamamı kahverengi toprakla örtülüdür. Vadi tabanlarında ise alüvyal topraklar yer almaktadır. Oyaca Kasabası'nın ilk yerleşim yeri bugünkü yerleşim yerinin 2 km kuzeydoğusundakiKabasinan Tepesi'nin etekleridir.1900- 1905 yılları arasında şu anki yerleşim yerine gelinmiştir. Bu alanda da ilk olarak köykayası adı verilen tepenin kuzeyine yerleşilmiştir. 1970 yılında belediye örgütünün kurulmuş olduğuOyaca Kasabası Ankara-Haymana karayoluna doğru bir gelişme göstermektedir. Çalışma alanında genel hatlarıyla nüfus 1970 yılına kadar artış göstermiş, bu tarihten itibaren ise göçlerle nüfus azalmıştır. Oyaca Kasabası merkez mahallelerinde ise diğer mahallelerden farklı olarak nüfus 1970'ten sonra da az da olsa artmıştır. Çalışma alanında halkın büyük çoğunluğu geçimini tarım ve hayvancılıktan sağlamaktadır. Alanda nadaslı kuru tarım yöntemiyle tarım yapılmaktadır. En fazla yetiştirilen ürünler buğday ve arpadır. Bunlar dışında az miktarda nohut, kimyon, yulaf ve çavdar ekilmektedir. Çalışma alanında tarım alanları dışında kalan yüksek yerler mera alanı olarak kullanılmakta bu alanlarda küçük ve büyükbaş hayvancılık yapılmaktadır. Kümes hayvancılığı ise sadece ailelerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak üzere evlerinin önündeki basit kümeslerde yürüttükleri bir faaliyettir.
Öğrencilerin 9. sınıf coğrafya konularına yönelik hazır bulunuşluk düzeyleri

Bu araştırmanın amacı, öğrencilerin 9. sınıf Coğrafya dersi konularına yönelik hazır bulunuşluk düzeylerini belirlemektir. Öğrencilerin Coğrafya dersi konularına hazır bulunuşlukları ile kişisel değişkenlerden cinsiyet, Coğrafya konularına ilgi, Coğrafya dersini başarma inançları ve Coğrafya öğrenmenin gerekliliği arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını ortaya koymaktır. Öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerini ölçmek için araştırmacı tarafından başarı testi geliştirilmiştir. Bunun için öncelikle ilköğretim 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıf kazanımları incelenerek, bu kazanımlardan 9. sınıf öğrenmeleri için ön koşul olanlar belirlenmiştir. Belirlenen kazanımlara paralel test maddeleri yazılmış, yazılan test maddelerinin kapsam geçerliliği için, uzman görüşüne başvurulmuştur. Test maddelerindeki düzeltmelerden sonra yapılan ön uygulama sonucunda maddeler analiz edilerek, madde güçlük ve ayırt edicilik indeksleri belirlenmiştir. Çalışma, Muğla merkezde bulunan beş ortaöğretim okulunun 9. sınıflarından, rastlantısal yöntemle seçilen, 520 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 19.0 paket programında analiz edilmiştir. Analiz kapsamında, sıklık tabloları, betimleyici istatistikler, pasta ve çubuk grafikler, Kolmogorov-Smirnov normallik testi, Mann Whitney U testi ve Kruskal Wallis H testinden faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin 9. Sınıf Coğrafya dersi konularına yönelik hazır bulunuşluklarının yeterli düzeyde olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerinin cinsiyete göre farklılaşmadığı, Coğrafya dersine ilgi, Coğrafya dersini öğrenme gerekliliği ve Coğrafya dersini başarma inancına göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.
Küreselleşmenin Türkiye üniversitelerinde coğrafya eğitimi üzerindeki etkileri

Küreselleşme en basit tanımıyla uluslararası ilişkilerin, iletişim ve ulaşım teknolojilerinin gelişmesiyle mal, hizmet, bilgi ve insanın dünya çapındaki hareketliliğinde meydana gelen yaygınlaşmadır. Yer ile ilgili ilk genellemelerin yapılması ile küreselleşmenin başladığı ve sanayi devrimi ile ivme kazandığı söylenebilir. Ancak küreselleşmeyi asıl önemli yapan 1980'li yılların başlarından beri uluslararası ilişkilerin gelişmesi, üretim, ulaşım ve iletişim teknolojilerinde meydana gelen hızlı gelişmelerin sonucunda küresel boyutta yaşanan değişimdir. Küreselleşmenin en fazla etkili olduğu alanlardan biri de eğitim sektörüdür. Yetiştirilecek bireylerin küresel etkilere ayak uydurması gereklidir. Küresel değerleri kavrayabilen, ulusal değerleri koruyan bireylerin yetiştirilmesi eğitim faaliyetleri ile gerçekleştirilebilmektedir. Küreselleşmenin üniversitelerimizdeki coğrafya eğitimi üzerinde de kaçınılmaz etkileri olmuştur. Osmanlı Devletinde cılız da olsa başlayan bu etkiler Cumhuriyetin kurulması ve İkinci Dünya Savaşının başlamasıyla ilerlemeye başlamıştır. Küresel boyutta 1980'li yıllardan itibaren uygulanan siyasi ve ekonomik politikalar küreselleşmenin coğrafya bölümlerimiz üzerindeki etkilerini daha da arttırmıştır. 1990'lı yıllardan günümüze soğuk savaşın sona ermesi ve ülkemizin Avrupa Birliğine girme çalışmalarının hız kazanması ile yeni bir boyut kazanmıştır. Ülkemiz üniversitelerinde coğrafyanın tarihsel gelişimi ve kuruluşu, eğitim programları, akademik personel, akademik coğrafya yayınları, ders araç gereçleri, coğrafya eğitim ve öğretiminde internet kullanımı, yabancı dil öğrenimi, yabancı üniversitelerin coğrafya bölümleri ile işbirliği gibi alanlarda küreselleşmenin etkilerinin daha fazla olduğu görülmektedir. Ancak coğrafya bölümlerinin yapısı, akademik coğrafya dergileri, coğrafya mesleği gibi alanlarda küreselleşmenin daha az etkili olduğu anlaşılmaktadır. Küreselleşmenin etkilerinden üniversitelerimizin her bir coğrafya bölümü kendilerine özgü koşuları ile etkilenmektedir. Küreselleşmenin üniversitelerimizdeki coğrafya eğitimi üzerine etkilerine odaklanarak gerçekleştirilen bu çalışma ile küreselleşmenin üniversitelerimizdeki coğrafya eğitimi üzerine etkileri ortaya konulmaya çalışılmaktadır.
Jeomorfolojik özelliklerin arazi kullanımına etkileri: Balya ilçesi örneği

Balıkesir iline bağlı Balya ilçesi Güney Marmara Bölümü'nün Karesi Yöresi sınırları içinde yer almaktadır. Balya'nın toplam yüzölçümü 793 km2'dir. Bu çalışmada öncelikle Balya ilçesinin jeomorfolojik özellikleri ile arazi kullanım özellikleri belirlenmeye çalışılmıştır. Sonrasında ise jeomorfolojik özellikler ile arazi kullanım arasındaki ilişkiler irdelenmiştir. Bunun sonucunda inceleme alanındaki halihazır arazi kullanım türlerinin arazinin gerçek potansiyeline uygunlukları sorgulanmıştır. Çalışmanın hazırlanması esnasında öncelikle literatür taraması yapılmış, farklı kurum ve kuruluşlardan elde edilen haritalar sayısallaştırılmış ve arazi incelemeleri yapılmıştır. Son aşamada elde edilen veriler harmanlanmış ve rapor haline dönüştürülmüştür. Buna göre Balya ilçesinin %95' i platolardan oluşmaktadır. Geriye kalan kısmı ise ova ve vadi tabanları ile dağlık araziler meydana getirmektedir. Genel arazi kullanım içinde en büyük pay ise %50, 6 ile ormanlara, daha sonra tarım arazilerine aittir. Analizler sonucunda inceleme alanında jeomorfolojik özelliklerin tarıma uygun olmadığı alanlar dışında da tarım faaliyetlerinin yürütüldüğü tespit edilmiştir. Bu durum, yetiştirilen ürün, kalitesi, miktarı üzerinde olumsuz yönde sonuçlar doğurmakta, ayrıca erozyon miktarının artışına yol açmaktadır.
Salıpazarı ilçesinde arazi kullanımının zamansal değişimi

Çalışmada 20 Eylül 1998 ve 13 Eylül 2013 tarihli Landsat uydu görüntüleri kullanılarak, uzaktan algılama teknikleri ve coğrafi bilgi sistemleri yöntemlerinden yararlanılarak Salıpazarı ilçesinde arazi kullanımının zamansal değişimi incelenmiştir. ENVI 5.1 programı kullanılarak 1998 ve 2013 yıllarına ait uydu görüntülerine görüntü işleme ve görüntü zenginleştirme işlemleri uygulandıktan sonra kontrollü sınıflandırma işlemi yapılmıştır. Kontrollü sınıflandırma işlemi sonrasında elde edilen bu görüntüler ArcGIS 10.2. 2 programı vasıtasıyla arazi kullanım haritalarına dönüştürülmüştür. Bu haritalar kullanılarak Salıpazarı'nda 1998- 2013 yılları arasındaki dönemde arazi kullanımı değişimleri incelenmiş ve analiz edilmiştir. Uzaktan algılama ortamına aktarılan her görüntü için orman, dikili tarım, ekili tarım, tarım dışı ve su yüzeyleri olmak üzere beş temel arazi kullanım sınıfı belirlenmiştir. 35.085 ha alan olarak belirlenen araştırma sahasında 1998 yılında orman alanları 18.065 ha alan iken 2013 yılında 15.778 ha alana gerileyerek %12. 65 oranında azaldığı, dikili tarım alanları 13.295 ha alandan 16.186 ha alana genişleyerek %21. 74 oranında arttığı görülmüştür. Ekili tarım alanları 3.051 ha alandan 2.004 ha alana gerileyerek %34. 31 oranında azaldığı, tarım dışı alanlar 443 ha alandan 930 ha alana genişleyerek %114 oranında arttığı ve su yüzeylerinin 40 ha alandan 177 ha alan genişleyerek %442. 5 oranında arttığı tespit edilmiştir. Çalışmada elde edilen analiz sonuçları ve istatistiksel bilgiler arazi kullanımındaki değişimleri ortaya koymakta ve geleceğe yönelik planlamaların yapılması için altlık oluşturmaktadır.
Coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama yöntemleri kullanılarak Cilo Dağları'nda aktif buzul ve buzul şekillerinin değerlendirilmesi

Küresel iklim değişikliği günümüzde dünyayı tehdit eden ve birçok çalışmaya konu olan önemli bir doğa olayı haline gelmiştir. Küresel ısınmanın boyutları farklı yöntemler ile tespit edilmeye çalışılmaktadır. Aktif buzul alanları iklim değişikliklerine çok hassas olduğundan küresel ısınmanın boyutunu ortaya koymak için incelenmesi gereken önemli alanlardan biridir. Türkiye 36-42 derece kuzey paralelleri arasında yer aldığı için son buzul çağında yaşanan buzullaşmadan ekilenmiş ve bu döneme ait izler taşımaktadır. Bu alanda çalışan araştırmacılar, Türkiye'nin güncel buzullarını ve buzullaşmanın bulunduğu bölgeleri başlıca 3 gurup altında toplamışlardır: Toros Dağları, Doğu Karadeniz Dağları, Volkanlar ve Anadolu'nun diğer bağımsız dağları. Toros Dağları grubunda yer alan 4135 m. yüksekliğe sahip Cilo Dağı, üzerinde aktif buzulu ve birçok buzul şeklini barındıran önemli buzullaşma alanlarından birini oluşturmaktadır. Bu çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemleri ve Uzaktan Algılama yöntemleri kullanılarak Cilo Dağları'ndaki aktif buzul ve buzul şekilleri incelenmektedir. Aktif buzul, 1937 yılında Bobek tarafından tespit edilmiş, 1952 yılında Erinç tarafından incelenmiştir. 1970'li yıllardan günümüze kadar yaklaşık onar yıllık aralıklarda çekilmiş uydu görüntüleri ile tespit edilerek geçen 80 yıllık periyotta meydana gelen değişim irdelenmektedir. Buzul şekillerinden ise Buzul Vadileri, Sirkler ve Buzul Gölleri tespit edilmiş ve değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda 80 yıllık (1937-2016) zaman diliminde Gelyaşin Buzulu'nda % 72, Mia Hvara Buzulları'nda % 73, Suppa Durek Buzulu'nda ise % 75 oranında kütle kaybı yaşanmıştır. Çalışma alanı genelinde ise buzulların 3⁄4'ü eriyerek ortadan kalktığı görülmektedir. Sahada 2 tane ana buzul vadisi 3 tane tali buzul vadisi, 41 adet sirk ve 19 adet buzul gölü tespit edilmiştir. Çalışma alanı litolojik birim olarak kireçtaşından oluştuğundan buzul şekilleri iyi korunamamış ve bozulduğu görülmüştür.
CBS ve uzaktan algılama metodolojisi ile araban ilçesinde güneş enerji santrali için uygun alanların belirlenmesi

Fosil yakıtlar, birçok ekolojik olumsuzluklar ortaya çıkarmaktadır. Son dönemlerde birçok ekolojik ve ekonomik nedenden dolayı Türkiye'de ve Dünyada yenilenebilir enerji kaynakları teşvik edilmektedir. Bu kaynaklardan birisi de Güneş Enerji Santralleridir. GES'lerin kurulacağı yerin doğru ve planlı bir şekilde belirlenmesi önemli bir konudur. GES'lerin uygunluğu için yıl içerisinde güneşlenme süresi fazla olan, ekolojik çeşitliliğe zarar vermeyecek, I. sınıf tarım arazilerini daraltmayacak vs. yerlerin belirlenmesi gerekir. Bu çalışmada Araban İlçesinde GES kurulması uygun alanlar hem ekolojik hem de yüksek enerji verimliliği ve ekonomik bağlamda belirlenmeye çalışılmıştır. Araban, yıl içinde yüksek oranda güneşlenmektedir. Araban'ın GES için iklimsel uygunluğu yeterince değerlendirilmemektedir. Bu çalışmada, CBS kullanılarak çok ölçütlü karar alma yöntemi ile parametreler belirlenerek yer uygunluk analizi yapılmıştır. Çalışmamızda CBS ve uzaktan algılama metotları ile GES tarlası uygunluğu için çeşitli katmanlar oluşturulmuştur. Bunlar; litoloji, yer yüzeyi sıcaklığı, arazi kullanım kabiliyet sınıfları, arazi kullanım haritası, vejetasyon haritası, eğim, bakı ve yükselti haritalarıdır. Araştırma sonuçları, Araban İlçesinde GES tarlası kurulması için uygun alanların olduğunu göstermektedir. Bu alanların başında, hafif eğimli vejetasyondan yoksun güney yamaca bakan tarımsal olarak verimsiz bazalt yüzeyleri gelmektedir. Bu alanlarda kurulacak GES alanları hem ekolojik tahribat yaratmayacak hem de yüksek enerji verimliliği ile ekonomik anlamda kazançlı olacaktır.
Yunt Dağı ve çevresinin coğrafi etüdü

İnceleme alanı olarak Yunt Dağı ve çevresinin seçildiği bu çalışmada Yunt Dağı ve çevresinin fiziki, beşeri ve ekonomik coğrafya özellikleri araştırılmıştır. Toplam yüzölçümü 3521, 70 km . olan bu saha, Ege Bölgesi'nin batısında, Çandarlı Körfezi'nden iç kesimlere doğru uzanmaktadır. Araştırma sahasında kuzeydoğu-güneybatı yönünde uzanan yüksek rölyef ile bu yüksek rölyefi çevreleyen çöküntü alanları genel jeomorfolojik yapıyı oluşturmaktadır. Kışları ılık ve yağışlı, yazları sıcak ve kurak, Akdeniz İklimi'nin etkisi altında olan sahada, yıllık ortalama sıcaklık 15,3 C ile 16,9 C, yıllık yağış miktarı ise 484 mm. ile 704, 6 mm. arasında değişmektedir. İklime bağlı olarak gelişen doğal bitki örtüsü, insan faaliyetlerinin etkisiyle yer yer tahrip edilmiştir. Bu nedenle; yüksek kesimlerde kızılçam, karaçam ve meşelerden oluşan ormanlar, alçak kesimlerde yerini maki ve garig topluluklarına bırakmıştır. Sahanın büyük bir kısmı kireçsiz kahverengi topraklar ve kahverengi orman toprakları ile kaplıdır. Gediz, Bakırçay, Güzelhisar Çayı, Kum Çayı, Medar Çayı ve Gök Çay sahadaki en önemli akarsulardır. İnceleme sahasının 2005 yılı itibariyle nüfusu 395067 kişidir. Bu nüfusun %50, 1 i erkeklerden, %49,9'u kadınlardan oluşmaktadır. 2000 yılına kadar sürekli artan saha nüfusu, 2000- 2005 yılları arasında verilen göçler nedeniyle azalma seyrine girmiştir. Sahada 6 şehir 1 kasaba ve 27'si belediye örgütlü olmak üzere 241 köy yerleşmesi bulunmaktadır. Yerleşmeler genellikle verimli tarım alanlarının kenarlarında yoğunlaşmıştır. Genelde toplu dokulu köylerin bulunduğu sahada yerleşmelerin üst sınırı yaklaşık 650 metredir. Kırsal kesimde yer alan yerleşmelerde temel geçim kaynakları tarım ve hayvancılıktır. Şehirlerde sanayi ve hizmet sektörleri önemli gelişmeler göstermiştir. Aliağa ve Soma yörenin en önemli sanayi şehirleridir. Sahada karayolu, demiryolu ve denizyolu yolcu ve yük taşımacılığı gelişmiştir. Doğal liman özelliğinde olan Nemrut Limanı, denizyolu ve yük taşımacılığında İzmir Limanı'nın alternatifi durumuna gelmiştir. Ekonomik faaliyetlerin yoğun şekilde gerçekleştirildiği inceleme sahası, ülke ekonomisine sağladığı katkılar açısından Türkiye'nin önde gelen yörelerinden biridir.
Ulukışla İlçesi'nin beşeri ve ekonomik coğrafyası

Araştırma sahasını oluşturan Ulukışla, idari yönden Niğde'ye bağlı bir ilçedir. İlçe topraklarının büyük bir bölümü Akdeniz Bölgesi'nin Adana Bölümü'nde, küçük bir bölümü de İç Anadolu Bölgesi'nin Orta Kızılırmak Bölümü'nde yer almaktadır. 1503 km yüzölçümüne sahiptir. Ulukışla ilçe merkezinin deniz seviyesinden yüksekliği, 1.450 m'dir. Araştırma alanının doğusunda Adana ilinin Pozantı, güneyinde Mersin ilinin Tarsus, batısındaKonya ilinin Ereğli, kuzeyinde de Niğde ilinin Bor ve Çamardı ilçeleri yer almaktadır. Araştırma sahasında iklim genel olarak karasal iklim ile Akdeniz İklimiarasında bir geçiş özelliği gösterir. Araştırma sahasının güneyinde yükselti artar ve iklim batıya doğru gittikçe karasallaşır. Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. Erinç'e göre Ulukışla'nın iklimi yarı kuraktır. Araştırma sahasında görülen hakim doğal bitki örtüsü yaz kuraklığınauymuş kurakçıl bitkilerdir. Yükseklerde yer yer ormanlar da mevcuttur. Ovagörünümlü yerlerde stepler, biraz yükseklere çıkıldıkça step ve bozuk ormanlar karışık olarak bulunmaktadır. Ulukışla, tarihi dönemlerden beri önemli yolların geçtiği bir hat üzerinde yer almıştır. İklim ve toprak şartlarının elverişli olmaması nedeniyle kasaba görüntüsünden sıyrılamamıştır. 2000 yılı nüfusu 32 .928'dir. Araştırma sahasında 4 belde, 34 köy bulunmaktadır. Yerleşmeler çoğunlukla suyun bol olduğu, tarımın ve hayvancılığın yapılabildiği plato alanlarına;bazen de yüksek kesimlerde vadi boylarına kurulmuştur. Sahanın temel ekonomik geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Ekilebilen topraklarda tahıl ziraati, bağcılık ve kiraz yetiştiriciliği oldukça yaygındır. Önemli kara ve demiryollarının geçtiği kavşak noktası üzerinde bulunmasına karşın Ulukışla, ekonomik anlamda kalkınmamıştır. Son yıllardayaylacılık faaliyetlerinde büyük artış görülmekle birlikte kaliteli içme suyu temininde yaşanan sıkıntılar yaylacılığın daha da gelişmesini engellemektedir. Araştırma sahası turizm potansiyeli açısından oldukça zengin olmasına karşın bu potansiyel yeterince değerlendirilememiştir.
Bursa'nın tarihi coğrafyası

Bursa'nın 'Tarihi Coğrafyası' adı ile hazırlanan çalışma Bursa şehrinin tarihi ve coğrafik özellikleri kronolojide dikkate alınarak incelenmiştir. Bursa coğrafyasının tarih içindeki yeri, burada yaşayan insanların bölgedeki hareketleri, siyasi idareleri, kültürel hayatları, nüfus hareketlerine bakılmıştı. Ayrıca kısa bir şekilde Bursa coğrafyasının doğal özellikleri de incelenmiştir. Çalışmada Bursa isminin menşei ne değinilmiş, Osmanlılar devrine kadar kısa bir Daha sonra Bursa'da Osmanlı dönemine kadar iskan, yönetim ve siyasi Osmanlı döneminde Bursa, İdari, İktisadi, Nüfus ve İskan açısından incelenmiştir. Bursa'nın coğrafi konumu, iklim ve yeryüzü şekilleri yer verilmiştir. Coğrafi konum itibari ile ticaret yolları üzerinde bulunan Bursa'nın Ticaret üzerindeki yeri öneminden bahsedilmiştir.
Çorum Çayı havzası'nın uygulamalı jeomorfolojisi

Bu çalışmada Karadeniz Bölgesi'nin Orta Karadeniz Bölümü'nde yer alan Çorum Çayı Havzası'nın uygulamalı jeomorfolojisi incelenmiştir. Çalışma alanı su bölümü çizgileri ile sınırlandırılmış olup sınırları kuzeybatıda Köse Dağı, kuzeydoğuda Eğerli Dağı, güneydoğuda Kırlar Dağı güneyde Dörttepe Dağları ve güneybatıda Uğurlu Dağı doruklarından geçer. Toplam 1510 km yüzölçümüne sahip olan araştırma sahası idari yönden bütünüyle Çorum İli sınırları içinde yer alır. Hızlı nüfus artışı doğal hayata baskıyı gün geçtikçe artmaktadır. Bu nedenle yerleşim alanları genişleme ihtiyacı göstermektedir. Bu arada zorunluluktan veya farkında olmadan yapılan seçimler sonucu doğa olayları insan ve eserleri üzerinde kayıplara neden olmaktadır. Buna karşılık, yeryüzü de sürekli olarak şekillenmektedir. İnsanoğlu bu dinamik süreçlere doğrudan veya dolaylı olarak etki yapmaktadır. Bu durum ise problemlerin yaşanmasına sebep olmaktadır. Jeomorfolojik faktörler toprak oluşumunu, erozyonu, doğal bitki örtüsünü, iklimi, tarımı, nüfusu, yerleşmeyi etkiler. Bu etkiler olumlu katkılar yanında bazı ciddi problemlere de sebep olmaktadır. Bu problemleri en aza indirmek için jeomorfolojinin ve doğal fiziki çevrenin bilinmesi ve buna uygun arazi kullanımının gerçekleşmesi gerekmektedir. Çalışmada inceleme alanında jeomorfolojiye etki eden faktörleri ve jeomorfolojiden kaynaklanan problemlerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Çorum Çayı Havzasının tüm fiziki coğrafya özellikleri ortaya konarak, bu özelliklere uygulamalı jeomorfoloji açısından yaklaşılmıştır. Ayrıca havzanın erozyon, taşkın, heyelan ve deprem risklerini ortaya koyarak risk haritaları ile gelecekteki olası sorunları ele almak amaçlanmıştır. Elde edilen veriler doğrultusunda çalışma alanına ait mevcut sorunlara akılcı çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır. Havzada jeomorfolojiye etki eden faktörler ve jeomorfoloji kaynaklı sorunlar arazi çalışması, coğrafi bilgi sistemi, uzaktan algılama, jeoistatistik ve laboratuarda yapılan analiz yöntemleri ile bir bütün olarak ele alınmıştır. Çalışma alanının doğal ortam özelliklerinin incelenmesi ve risk haritalarının çıkarılması sonucunda yaklaşık % 41 ,6'sı çok şiddetli erozyon riski ile karşı karşıyadır. Havzanın % 19,6' sı taşkın riski çok yüksek ve yüksektir. Çorum Çayı Havzası ve çevresi deprem açısından tehlike düzeyi yüksek bir bölgedir. Ancak heyelan riski ise havzanın % 0 ,1'i (1 km) çok yüksek heyelan riskini taşıdığı sonucuna ulaşılmıştır.
Kırıkhan ilçesi fiziki coğrafyası

Kırıkhan İlçesi jeolojik yapı olarak Doğu Anadolu Fay Hattı üzerinde yer almakta ve birinci derece deprem kuşağında bulunmaktadır. İlçe merkezinde ve bağlı mahallelerin bazılarında dolgu alanı üzerinde yerleşmeler görülmektedir. Kırıkhan 2017 nüfus sayımı verilerine göre 113. 096 kişi ile Hatay İlinin altıncı büyük ilçesi konumundadır. Kırıkhan yerleşmesinin gelişimi son zamanlarda çarpık kentleşmenin etkisiyle jeolojik etütlerin zıttı yönde ova istikametinde gelişmektedir. Bu da verimli alüvyal sahalara yerleşilmesine neden olmuştur. İlçenin ve çevresinin yeraltı ve yerüstü analizleri dikkate alınmadan kontrolsüz oluşan yerleşme gelişimi fay hattı üzerinde riskli yerleşmelerin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Kırıkhan ilçesinin ortasından geçen Delibekirli Çayı yatağı ve çevresi gerek jeolojik gerekse jeomorfolojik olarak heyelan, sel ve taşkın alanı özelliği göstermesine rağmen halen bu yatak boyunca yerleşmeler artarak devam etmektedir. İlçenin KB yönünde boylu boyunca uzanan Amanos Dağları'nda iklimin doğal bir sonucu olarak ortaya çıkan kızılçam, maki gibi bitki örtülerinin aşırı tahribiyle garigler ortaya çıkmaya devam etmektedir. Kırıkhan ilçe merkezinin doğusunda yer alan ve Amik Gölü'nün kalıntısı olan Gölbaşı Gölü'nün suları tarla sulama çalışmalarıyla azalmaktadır. Türkiye'de son zamanlarda bölgesel kalkınma planları çerçevesinde yerleşme yerlerinin, yatırımların veya sanayi kuruluşlarının yerlerinin seçiminde zemin analizleri yapılmaktadır. Gerekli mekansal analizleri yaparak bu yerleşmelerin gelişiminin gelecekteki olası sonuçlarını tüm yönleriyle ele almak ve bu sonuçların etki alanlarını ortaya çıkarmak çok önemlidir. 'Kırıkhan İlçesinin Fiziki Coğrafyası' adlı bu çalışma Türkiye Fiziki Coğrafyasına olduğu kadar Türkiye Beşeri ve Ekonomik Coğrafyası araştırmalarına önemli katkılarda bulunacağına inanılmaktadır. Fiziki çevre barındırmış olduğu jeolojik yapısı gereğince doğal olarak sürekli beşeri coğrafyayı etkilemiştir. Ülkemizde yaşayan insanların geçim kaynağına bakıldığında -Kırıkhan ilçesini de buna dahil edebiliriz- hizmet sektörü en önde geldiği görülmektedir. Buna ilaveten Kırıkhan İlçesi'nin geçim kaynağını tarımsal faaliyetler ve tarıma dayalı ticari faaliyetler de ilçe halkının geçim kaynaklarını oluşturmaktadır. Suriyedeki iç ve dış savaşın etkisiyle kendi ülkelerini terk ederek ülkemize sığınarak ilçeye gelen Suriyeli misafirlerimizin de etkisiyle ilçe nüfusu sürekli artmaktadır. Yerleşmenin gelişim yönüne bakıldığında ise verimli alüvyal sahalarda mesken ve küçük ölçekli fabrikaların yapıldığı görülmektedir. Ayrıca verimli toprakların tarımda kullanılırken gerekli analizler yapılmadığı, modern tarımsal yöntemlerin kullanılmadığı ve bunun neticesinde ise olumsuz bir takım sonuçlar doğurduğu görülmektedir. Fiziki coğrafya alanındaki mekansal analizlerle sorunların tespitini yaparak Beşeri coğrafyayla kıyas edip ortaya çıkan sorunlara çözüm önerileri getirmek çalışmamızın asıl amacıdır.