Yerel kamu hizmetlerine gönüllü katılım: Denizli kent konseyi örneği

Halkın mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere oluşturulan ve halka en yakın hizmet sunan birim olan yerel yönetimler, merkezi yönetimin yapılanmasının içinde önemli bir yere sahiptir. Yerel yönetimler hem merkezi oluşum içerisinde varlığını devam ettirmek hem de giderek artan toplumsal, ekonomik, çevresel ve kentsel sorunlar karşısında hızlı, verimli ve etkili bir hizmet sunabilmek için özerklik, özgürlük, demokrasi, katılım gibi bir takım değerlere bağlı kalarak bu değerlerden yararlanmaktadır. Aynı zamanda vatandaşlarda, yönetimin bir parçası olarak yerel karar alma süreçlerine farklı katılım yollarıyla dahil olmaktadır. Yerel karar alma süreçlerine katılım hususunda kent konseyleri önemli bir yer tutmaktadır. Bununla birlikte, belediyeler ve kent konseyleri aracılığıyla vatandaşlar yerel kamu hizmetlerine gönüllü katılım göstermektedir. Gönüllü katılım herhangi bir maddi karşılık beklemeden, kendi isteğiyle ve baskı altında kalmadan kişilerin veya toplulukların yönetime dahil olmasıdır. Geleneksel yönetim anlayışından yeni yönetim anlayışına geçiş ile birlikte genelde kamu hizmetleri, özelde ise yerel kamu hizmetlerinin sunumu noktasında katılımcılık öncelenmeye başlanmış ve vatandaş girişiminin daha etkin olması amacıyla kamu hizmetlerine gönüllü katılım ön plana çıkmaya başlamıştır. Türkiye'de yerel kamu hizmetlerine gönüllü katılımın yasal dayanağını, Belediye Kanunu, İl Özel İdaresi Kanunu ve bu kanunlara istinaden oluşturulan İl Özel İdaresi ve Belediye Hizmetlerine Gönüllü Katılım Yönetmeliği oluşturmaktadır. Diğer taraftan, Belediye Kanunun 76. Maddesine istinaden çıkarılan Kent Konseyi Yönetmeliği ile oluşturulan kent konseyleri de yerel katılım ve yerel demokrasinin bir aktörü olarak yerel kamu hizmetlerine katılıma zemin hazırlamaktadır. Bu minvalden hareketle hazırlanan çalışmanın temel sorunsalı, Türkiye'de yerel hizmetlere gönüllü katılımın sağlanmasında, belediyelerin ve kent konseylerinin rolünün irdelenmesidir. Denizli örneğinden hareketle, yerel hizmetlere gönüllü katılım noktasında Kent Konseyinin nasıl bir rol oynadığı temel araştırma sorusu ekseninde hazırlanan çalışma kapsamında öncelikle yerel yönetim ve katılım konuları kavramsal çerçevede ele alınmaktadır. Yerel hizmetlere gönüllü katılım kavramı incelenerek, Türkiye'de yerel hizmetlere gönüllü katılıma yönelik yasal düzenlemeler ele alınmaktadır. Çalışmada son olarak, Denizli Kent Konseyi hakkında bilgi verilerek, yerel hizmetlere gönüllü katılım çerçevesinde Kent Konseyinin çalışma alanları ve kent konseyinin gönüllü katılıma yönelik faaliyetleri değerlendirilmeye tabii tutulmaktadır. Bu doğrultuda hazırlanan çalışmada betimleyici analiz yönteminden ve nitel araştırma yöntemlerinden birisi olan yarı yapılandırılmış mülakat tekniğinden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bilgiler ve bulgular incelendiğinde, Kent Konseyi bünyesindeki meclis ve çalışma grupları aracılığıyla vatandaşların katılımına yönelik önemli faaliyetlerin yürütüldüğü ve Kent Konseyinin yaptığı çalışmalar ile vatandaşların gönüllü olarak yerel hizmetlere katılım yolunda önemli adımlar atıldığı söylenilebilir.