Sağlık çalışanlarında öfke ifade tarzının empati ve stres düzeyi ile ilişkisi

Bu çalışma; sağlık çalışanlarında öfke ifade tarzının, empati ve stres düzeyi değişkenleri ile ilişkisini saptama amaçlı yapılmıştır. Bunun yanı sıra; sağlık çalışanlarının öfke ifade tarzı, empati ve stres düzeyi çeşitli sosyo-demografik değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini; Türkiye'de çalışan 81 doktor, 69 hemşire, 49 tıbbi sekreter olmak üzere toplam 199 sağlık çalışanı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; sağlık çalışanlarının kişisel ve mesleki özelliklerinin belirlenmesi amaçlanarak araştırmacı tarafından oluşturulan demografik veri formu, Sürekli Öfke/ Öfke İfade Tarzı Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği ve Empati Düzeyi Belirleme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma; ilişkisel tarama modeli şeklinde tasarlanmış olup, veriler SPSS 25 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde t test, Pearson korelasyon analizi, Anova, Kruskal Wallis H testi, Mann Whitney U testi ve Regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma bulgularında; sağlık çalışanlarında sürekli öfke ve öfke ifade tarzı ile empati düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunamamış, sürekli öfke ve öfke ifade tarzı ile algılanan stres arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Meslek gruplarına göre sürekli öfke ve öfke ifade tarzlarına bakıldığında doktorlar; diğer meslek gruplarına göre öfke içe ve öfke kontrol alt boyutlarında daha yüksek puan almışlardır. Empati düzeyi meslek gruplarına göre analiz edildiğinde ise doktor, hemşire ve tıbbi sekreterler arasında herhangi anlamlı bir farklılık görülememiştir. Algılanan stresin meslek gruplarına göre farklılık gösterip göstermediğine bakıldığında; hemşireler doktorlardan anlamlı düzeyde daha yüksek puanlar elde etmişlerdir. Sürekli öfke, öfke kontrol ve öfke dışa ile yaş, meslekte bulunma süresi ve haftalık çalışma süresi arasındaki ilişki incelendiğinde, bunlar arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Yalnızca, öfke içe alt boyutuyla yaş ve meslek süresi arasında anlamlı düşük pozitif bir ilişki olduğu gözlemlenmiştir. Sürekli öfke ve öfke ifade tarzları, sağlık çalışanlarının evlilik statüsü ve fiziksel hastalık değişkeni ile incelendiğinde, bulgular sadece öfke içe alt boyutu puanının anlamlı derecede daha fazla olduğunu göstermiştir. Empati ve algılanan stres düzeyi ile yaş, meslekte bulunma süresi, haftalık çalışma süresi, medeni durum, fiziksel hastalık değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Sürekli öfke, öfke ifade tarzı, empati düzeyi ve algılanan stres cinsiyet faktörüne göre incelendiğinde; bulgular öfke içe, öfke kontrol alt boyutlarının ve algılanan stresin cinsiyete göre anlamlı derecede farklılaştığını göstermiştir. Ancak empati düzeyi ile cinsiyet arasında anlamlı bir farklılık görülmemiştir. Eğitim düzeyine göre sürekli öfke, öfke ifade tarzı ve algılanan stres incelendiğinde gruplar arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Eğitim düzeyi ile empati arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Vardiyalı çalışma durumuna göre bakıldığında; sürekli öfke, öfke ifade tarzı ve empati düzeyinde gruplar arasında anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Ancak vardiyalı çalışanların vardiyasız çalışan kişilere göre algılan stres düzeyi anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Sürekli öfke, öfke içe alt boyutu ve algılanan stres; iş memnuniyeti faktörüyle anlamlı derecede farklılıklar göstermektedir. Psikolojik destek alma değişkeniyle sürekli öfke, öfke ifade tarzı, empati düzeyi ve algılanan stres incelendiğinde ise yalnızca empati düzeyi ile anlamlı ilişkiye rastlanmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular, ilgili literatür ışığında tartışılmış ve öneriler sunulmuştur.