Uluslararası pazarlara giriş stratejileri: Kazakistan'da pazarlamayı etkileyen çevresel faktörler ve Kazakistan pazarında Türk inşaat firma örnekleri

Kazakistan Türkiye'nin yurt dışı müteahhitlik hizmetleri sektöründe faaliyet gösterdiği en önemli ülkelerden birisidir. Bu ülke petrol ve doğal gaz kaynakları açısından eski Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği ülkeleri arasında Rusya'nın ardından ikinci sırada yer almakta ve bu özelliğiyle de Dünya enerji pazarında güçlü bir aktör konumundadır. Aynı şekilde kişi başına düşen milli geliri ve ücret düzeyi de göreli olarak yüksektir. Buna karşın petrol fiyatlarında yaşanan düşüş Kazakistan'ı da olumsuz etkilemektedir. Ancak, Kazakistan'da uygulanan ekonomik politikalarla ülkenin farklı sektörlerde gelişiminin sağlanması öngörülmektedir. Bakir bir ülke olan Kazakistan'da özellikle altyapı projelerine büyük önem verilmektedir. Bu ekonomik yapılanma Türk inşaat firmalarının risklerini azalttığı gibi, onlara önümüzdeki dönemlerde yeni fırsatlar da sağlayacaktır. Türkiye-Kazakistan arasında yaşanan olumlu siyasi atmosferde Türk inşaat firmalarını bu ülkede yatırım yapmaya cesaretlendirmektedir. Yurtdışı Türk inşaat sektörünün yakın coğrafyada karşılaşabileceği siyasi ve ekonomik riskin en az ve ekonomik potansiyelin en yüksek olduğu alan/ülke Kazakistan'dır. Bu nedenle Kazakistan'daki Türk inşaat firmalarının irdeleneceği bu çalışma tez konusu olarak çalışmaya değer bulunmuştur. Tez beş ana bölümden oluşmaktadır. Tezin birinci bölümünde mevcut literatür çerçevesinde pazarlama ve uluslararası pazarlama kavramları, pazarlama anlayışının gelişimi, uluslararası pazarlamayı etkileyen çevresel faktörler teorik bir yaklaşımla ele alınmıştır. Tezin ikinci bölümünde ise Kazakistan'daki pazarlama çevresi ve özellikle de Kazak pazarına giriş yapan Türk inşaat firmalarının pazara giriş stratejilerine teorik altyapı oluşturması açısından uluslararası pazarlara giriş stratejileri kapsamlı bir şekilde değerlendirilmiştir. Bu bölümde inşaat sektörünün uluslararasılaşması ve uluslararası pazarlara giriş stratejilerine vurgu yapılmıştır. Tezin üçüncü bölümü yine mevcut literatür çerçevesinde Türk inşaat sektörünün Dünya inşaat sektörü içindeki yerine ayrılmıştır. Bu bölümde Türkiye'de müteahhitlik faaliyetlerinin gelişimi ve gelişim aşamaları, Türk inşaat sektörünün küresel inşaat sektörüne entegrasyonu, sorunları ve geleceği kapsamlı bir şekilde irdelenmiştir. Ayrıca Türk inşaat sektörünün Kuzey Afrika ülkelerinde başlayan yurtdışı müteahhitlik faaliyetlerinin 1990'lı yıllardan sora dağılan SSCB ülkelerine kaydığı ve yakın yıllarda ise Orta-Doğu pazarına odaklandığı ortaya konulmuştur. Tezin dördüncü bölümünde Kazakistan'ın uluslararası pazarlamayı etkileyen çevresel faktörleri değerlendirilmiştir. Kazakistan Eski SSCB'nin Rusya'dan sonra en önemli petrol üreticisi ülkesidir ve bağımsızlığını kazandıktan sonra da petrol üretimi ve ihracatına önem vermektedir. Petrol fiyatlarının yüksek olduğu 2011- 2014 yılları arasında Kazakistan'ın milli geliri 250 milyar dolara yaklaşmış, bu gelir Kazakistan'ı yatırım yapılması açısından avantajlı bir ülke konumuna getirmiştir. Kazakistan yönetimi de yabancı yatırımı desteklemek amacıyla pek çok yasayı devreye sokmuştur. Son yıllarda petrol fiyatlarında yaşanan gerilemeye rağmen Kazakistan yönetimi ülkedeki özellikle altyapı yatırımlarında kararlılığını göstermektedirler. Bu kararlılık ülkeyi özellikle inşaat firmaları için cazip bir ülke haline getirmektedir. Tezin beşinci ve son bölümünde Kazakistan'da faaliyet gösteren Türk inşaat firmalarının Kazak pazarına giriş yılları, giriş stratejileri, avantajları ve sorunları ele alınmıştır. Bu kapsamda Türk inşaat firmalarının Kazakistan'da 1990'lı yıllardan sonra faaliyette bulunmaya başladıkları, başlangıçta daha çok şube açarak Kazak pazarına giren Türk firmalarının günümüzde daha çok yerli ve yabancı firmalarla konsorsiyum kurarak faaliyetlerine devam ettikleri ve daha çok anahtar teslim proje ürettikleri ortaya konulmuştur. Kazak inşaat pazarının ülkedeki ekonomik dalgalanmalara karşın gelecek vaat ettiği de bu çerçevede değerlendirilmiştir.