Gendered perceptions of threat from immigrant minorities: A social psychological analysis of prejudice against Syrians in Turkey

2012'de Suriye iç savaşının başlamasıyla birlikte, ortaya çıkan Suriyeli göç dalgası kültürlerarası çalışmalar yapan psikologların temel odağı haline gelmiştir. Özellikle Suriyeli göçmenlere ev sahipliği yapan ülke üyelerinin bu göçmenlere yönelik bakış açısı ve tutumları, Türkiye'ye ve Avrupa'ya olan göçmen sayısının 6,3 milyona ulaşmasıyla birlikte oldukça önemli bir konu halini almıştır (Erdoğan, 2018). Bu bağlamda Türkiye, Suriye ile komşu olması ve Türk vatandaşlarının Suriyeliler ile ortak kültürel öğelere sahip olması nedeniyle, çoğunluğun göçmenlere yönelik tutumlarını araştırmak için eşsiz bir konumda bulunmaktadır. Dahası, Suriyeli göçmenlere yönelik algı ve tutumların Suriyeli göçmenlerin cinsiyetine bağlı olarak değiştiği de söylenebilir: Erkek Suriyeli göçmenler, kadın Suriyeli göçmenlere nazaran önyargının temel hedefi olabilirler, çünkü erkek egemen bir bağlamda kadın etnik azınlıklar prototipik olmayan alt grup üyeleri olarak görülebilir, yani, görünmez olabilirler. Ancak, gruplar arası ilişkiler ve dış gruba yönelik önyargı odaklı çalışmalarda cinsiyet boyutu genelde ihmal edilmiştirBu araştırmanın temel amacı sosyal psikolojik bir bakış açısı ile zorlayıcı bir sosyal soruna kapsayıcı ve teori temelli bir anlayış kazandırabilmektir. Temel argüman, dış gruba yönelik algının dış grup üyelerinin cinsiyetine bağlı olarak değişebileceği yönündedir: Etiketlenmiş dış grup üyelerinin cinsiyeti ile göçmen statüsü, çoğunluk konumundaki iç grubun algısını etkileyecek şekilde kesişmektedir. Dahası, hiyerarşik düşünce ve ulusal kimlik düzeyindeki bireysel farklılıklar da etiketlenmiş grup üyelerinin cinsiyetine göre değişen bu algılar üzerine katkıda bulunmaktadır. Kadın ve erkek göçmenlere karşı duyulan tehdit algısı ile ilişkili olarak kesişimsel görünmezlik hipotezi; Bütünleşik Tehdit Teorisi, Sosyal Kimlik Teorisi ve Sosyal Baskınlık Yönelimi perspektifleriyle test edilmiştir. Sosyal baskınlık yöneliminin ve kültürlerarası ilişkilerle bağlantılı bir sosyal kimlik olan ulusal özdeşimin yüksek olmasının, algılanan tehdide ve gruplar arası kaygıya, ve bu algıların öznesi olan Suriyeli göçmenlerin cinsiyetine göre değişeceği beklenmektedir. Diğer bir deyişle, dış grup üyelerinin cinsiyetinin içgrup üyelerinin ulusal özdeşimi ve sosyal baskınlık yönelimi üzerindeki bireysel farklılıkları ile algılanan gruplar arası tehdit ve hissedilen kaygı düzeyleri üzerindeki ilişkisinde düzenleyici bir etkisinin olması beklenmektedir. Temel demografik sorularla birlikte şu ölçekler, 25 farklı şehirdeki Türk katılımcılardan oluşan bir örnekleme uygulanmıştır (N = 560; ortalama yaş= 36 .50, SD = 13.22 ; kadın ve erkek katılımcıların yüzdesi: sırasıyla, %56. 3 and %39.5): Algılanan Tehdit ve Gruplar arası Kaygı Ölçeği (Stephen et al., 1999), Kalıpyargı Dizini (Yapıcı, 2004), Çok-bileşenli İç grupla Özdeşim Ölçeği (Leach et al., 2008) ve Sosyal Baskınlık Yönelimi Ölçeği (Pratto et al., 1994). Kruskal-Wallis testleri kullanılarak bulunan Suriyeli göçmenlere karşı dış grubun cinsiyetine bağlı olarak algılanan tehdit ve gruplar arası kaygı puanlarının karşılaştırılması, beklenildiği gibi, katılımcıların erkek Suriyeli göçmenlere karşı kadınlara olduğundan daha fazla kaygı hissettiklerini ortaya çıkartmıştır. Ancak, beklenmedik bir şekilde, düzenleyici regresyon analizleri Suriyeli göçmenlerin cinsiyetinin ulusal özdeşim ve sosyal baskınlık yönelimi ile algılanan tehdit ve gruplar arası kaygı arasındaki ilişkilerine anlamlı bir etkisi olmadığını göstermiştir. Bu sonuçlar erkek Suriyeli göçmenlerin, Türk üyelerin ulusal özdeşim ya da sosyal baskınlık yöneliminden bağımsız olarak gruplar arası kaygının temel hedefi olduğunu göstermektedir. Bu tez, böylece, araştırmacıların dış grubun cinsiyet boyutunu sadece bir karıştırıcı ya da bozucu değişken olarak kullanmamaları, bunun yerine araştırmalarıyla bütünleştirmeleri gerektiğinin altını çizmektedir.