turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Demirpınar Çayı Havzası'nın fiziki coğrafyası

Araştırma sahasını oluşturan Demirpınar Çayı Havzası, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü içerisinde kalmakta olup; kuzeyde Esence Dağları, güneyde Fırat Nehri, doğuda Karakaya Dağı, batıda ise Üzümlü ilçesi ile sınırlanır. Yüzölçümü yaklaşık olarak 376, 5 km olan araştırma sahası, Erzincan il merkezine 35 km. mesafede, Üzümlü ile Tanyeri arasında kalan bir su toplama havzası konumundadır. Kaynağını yaklaşık 3500 m. yükseltisi olan Esence Dağlarından alır ve irili ufaklı birçok dere ile beslenerek Fırat Nehri'ne karışır. Esence Dağlarının su bölümü çizgisinin güneyinde yer alan havzada önemli yerleşme birimlerini köyler oluşturur. Bunun yanı sıra yaylalar, mezralar ve komlar da hayvancılık faaliyetleri kapsamında mevsimlik yerleşmeler olarak araştırma sahasında dikkati çekmektedir. Demirpınar Çayı'nın yukarı çığırında Sarıca, Ahmetağa, Küçüksarıkaya, Gülpınar, Hasan ağa, Sarıkaya; aşağı çığırında ise Pişkidağ, Yeniçardaklı, Çardaklı, Murat, Düzali ve Demirpınar köyleri başlıca yerleşmeleri oluşturur. Araştırma sahası jeolojik olarak Pondit ? Anatolid / Torid tektonik birliklerinin geçiş bölgesinde yer almaktadır. Kuzey Anadolu Fay Hattı sınırları dahilinde kalan havzanın ana kayaç unsurlarını, denizaltı kıtasal kabukları olarak da bilinen serpantinler oluşturur. Bunun yanı sıra Miyosen yaşlı kalker formasyonu da sahada geniş alanlar kaplamaktadır. İnceleme alanında ekonomik değeri olabilecek kromit, manyezit gibi cevher oluşumları ile kireçtaşı ve mermer ocaklarından da bahsedebiliriz. Araştırma sahası, Türkiye'nin en dağlık bölgesinde ve en önemli ovalarından biri olan Erzincan ovasının kuzey sınırını oluşturan dağ sıraları dahilindedir. Demirpınar Çayı Havzası, yer şekilleri bakımından oldukça sade fakat önemli morfolojik birimleri bünyesinde barındıran bir sahadır. Akarsuyun saha üzerindeki aşındırma ve biriktirme şekilleri morfolojiyi önemli ölçüde şekillendirmiş ve yapılandırmıştır. Çalışma sahasının bulunduğu yere ulaşım, standardı yüksek Erzincan-Erzurum karayolu ile sağlanırken, havza içerisinde ise köy yerleşmelerini birbirine bağlayan yolların standardı düşük ve stabilizedir. Ulaşımın yağışsız mevsimlerde nispeten daha kolay olduğu bu köyler heyelan, sel ve deprem gibi çeşitli doğal afetler nedeniyle yoğun bir şekilde göç vermiştir. Litolojik, morfolojik ve tektonik etkenlere bağlı olarak yörede oldukça sık görülen bu gibi afetler kırsal yaşamı olumsuz yönde ve büyük ölçüde etkilemiştir. Ayrıca tarıma elverişli arazinin oldukça sınırlı oluşu ve hayvancılığın da yeterince gelişmemiş olması bu göçleri tetikleyen başlıca unsurlardandır. Demirpınar Çayı havzası, akarsuyun etkilediği ve etkilendiği sahanın bütününü kapsamaktadır. Bu saha gerek hidrografik, klimatik, jeolojik ve morfolojik; gerekse beşeri ve iktisadi faaliyetler açısından daha önce detaylı bir şekilde incelenmemiştir. Bizim çalışmamız bu sahanın morfolojik yapısıyla sınırlandırılmış ve Erzincan Ovası'nın genel morfolojisi de dikkate alınarak Demirpınar Çayı'nın etken olduğu jeomorfolojik yapı üzerinde durulmuştur.
Türkmenistan'ın fiziki coğrafyası ve doğal koruma bölgeleri

491, 200 km 'lik alana sahip olan Türkmenistan Orta Asya'da yer alan Türk ülkelerinden biridir. Ülkenin yer şekilleri oldukça sade bir görünüm arz eder. Güneydoğusunda Koyten Dağı, güneyinde Kopet Dağı, Karabil ve Bathız platosu, güneybatısındaki Balkan Dağları dışında kalan kısımları düz bir görünüme sahiptir. Alp-Himalaya sıra dağlarının bir kolu olan bu dağ sistemleri aşınmış çıplak yüzeyleri ile dikkat çekmektedir. Koyten Dağı(3139m) yapısında bulunan kayaçların parçalanmaya karşı dirençli olmasından dolayı ülkenin en yüksek noktasını oluşturmaktadır. Aynı zamanda bu dağlık bölgelerde fay hatları da yer almaktadır. Neojen de oluşmaya başlayan Karakum Çölü ülkenin %80'lik büyük bir bölümünü kapsamaktadır. Türkmenistan'ın en önemli akarsuyu olan Amuderya nehrinin güneydeki dağlardan getirmiş olduğu malzemeleri biriktirmesi ve akarsuyunun yönünü değiştirmesi sonrasında ortaya çıkan yağış azlığı ve buharlaşmanın şiddetine bağlı olarak nemden mahrum kalmasıyla ülkede kurak bölge topografyaları oluşmaya başlamıştır. Günümüzde, kurak bölge topografyalarının hakim olduğu Karakum çölünde barkanlar, play a ripplemarklar, kumul sırtları pediment ovaları gibi rölyef dikkat çeker. Türkmenistan'da çöl iklimi görülmektedir. Gece ve gündüz sıcaklık farkının fazla olduğu görülür. Çöl sahasında Temmuz ayında gün ortası sıcaklıkları 40 45 C aralığındadır. Kış aylarında sıcaklık değerlerinin -15 C civarında ölçüldüğü çöl sahasında ısının bazen -30 C'ye düştüğü görülür. Türkmenistan su yönünden çok fakir bir ülkedir. Amuderya, Murgap, Tecen, Etrek ve Karakum kanalı gibi önemli akarsuları dışında geri kalan akarsularının çoğu mevsimliktir. Birçok doğal şartların etkisi sonrasında ülkede farklı toprak türleri oluşmuştur. Türkmenistan'ı toprak özellikleri bakımından dağlık ve düzlük sahaların toprakları olarak ikiye ayırmak mümkündür. Dağlık ve düz bölgelerdeki toprak örtülerinin dağılımı bitki örtüsünü de etkilemektedir. Birçok bitki türünün bulunduğu ülke topraklarında bitki grupları, dağ vejetasyonu, çöl vejetasyonu, vaha vejetasyonu ve akarsu vejetasyonu olmak üzere 4 bölgeye ayrılmaktadır. Ülke de coğrafik olaylara bağlı olarak birçok doğal güzellikler bulunmaktadır. Bunların korunması için özel doğal koruma bölgeleri oluşturulmuştur. IUCN gibi birçok uluslararası kuruluşları tarafınca korunan bu alanlarda birçok canlı tür bulunmaktadır. Ülke de Repetek, Kopet Dağ, Koyten Dağ, Bathız, Sünt Hasardağ, Hazar, Amuderya ve Kaplankır olmak üzere sekiz tane Doğal Koruma Bölgesi bulunmaktadır. Bu araştırmada, Orta Asya coğrafyasında önemli bir konuma sahip olan Türkmenistan Cumhuriyetinin Fiziki Coğrafya ve doğal koruma bölgelerinin genel özelliklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu nedenle Türkmenistan'ın jeolojik özellikleri, jeomorfolojik özellikleri, iklim özellikleri, hidrografik özellikleri, toprak özellikleri, doğal bitki örtüsü ve doğal koruma bölgeleri şeklinde ele alınmıştır.
Türkiye'de sağlık coğrafyası bakımından kadınlarda görülen beş kanser türünün ilçe bazında dağılımı ve coğrafi ortam ile ilişkisinin belirlenmesi

Dünyada etkisini sürdüren hastalıklar içinde kanser, önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada bir yerde ortaya çıkan kanser vakalarının etyolojisine coğrafi faktörlerin yani doğal coğrafya öğelerinin; kayaçların, minerallerin, iklim elemanlarının, suyun, toprağın ve bitkilerin yanında beşeri ve ekonomik faktörlerin etkisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Bunun için coğrafi bilgi sistemlerinden yer alanılarak veri analizleri yapılmış ve artık günümüzde her alanda etkin kullanım alanları olan CBS'nin sağlık verileri üzerinde de kullanılması gerekliliği ve buna bağlı olarak Sağlık Bakanlığı bünyesinde kullanılmasının önemine değinilmiştir. Türkiye'de kadınlarda en sık görülen kanserlerden beş tanesi seçilmiştir. Kadınlarda sık görülen kanser hastalıklarının ve belirlenmiş olan bu kanser hastalıklarına bağlı ölümlerin ve aynı zamanda Türkiye'de ilçe bazında ecza depolarından eczanelere çıkışı yapılan kanser ilaçlarının dağılış haritaları oluşturulmuş, birbirleriyle ilişkilendirerek hastalığın oluşumunda coğrafi mekana bağlılık olup olmadığına bakılmıştır. Türkiye'de ilçe bazında dağılış haritaları MapInfo Professionel 8,5 yazılımı kullanılarak hazırlanmıştır. Araştırmada, bir hastalığın ya da sağlık hizmetlerinin coğrafi dağılışının yapılmasında, konuda uzman olan coğrafyacıların özellikle sağlık coğrafyası alanında uzmanlaşmış kişilerin çalışmasının, yapılan planlamalarda daha güvenilir ve akılcı çözümler üretilebileceği düşüncesi vurgulanmıştır.
Alaçam Dağları'nda dağ turizm potansiyeli ve sürdürülebilirliği

Alaçam Dağları; Türkiye'nin kuzeybatısında, Balıkesir İline bağlı Dursunbey, Bigadiç ve Sındırgı İlçelerinin sınırlan içerisinde yer almaktadır. Bu çalışmanın yapılmasının birkaç tane amacı vardır: Bunlar, inceleme alanının turizm için iyi bir potansiyel oluşturması, inceleme alanına halihazırda yerli ve yabancı turistlerin gelmesi, inceleme alanının sosyo-ekonomik açıdan geri durumda olması, turizmin inceleme alanı için çok iyi bir ekonomik alternatif oluşturmasıdır Alaçam Dağlan orta yükseklikteki (1608 m.) dağlar grubuna girmektedir. Bu özelliği, gür orman örtüsü ile birleşince, turizm için ideal bir ortam sunmaktadır. Tespit edilebildiğine göre araştırma sahası birçok turizm faaliyetine ev sahipliği yapabilecek bir potansiyele sahiptir. Alaçam Dağları'na şu an bile turist gelmesi, mevcut potansiyelin yavaş yavaş keşfedilmeye başladığını göstermektedir. İnceleme alam, Türkiye'nin yoğun nüfuslu yerleşim yerlerine oldukça yalan bir konumdadır. İnceleme alanına kara ve demir yollan ile çok kolay ulaşılabilmektedir. Konaklama ve alışveriş olanaklarının ise gelişmiş olup; inceleme alanı tam manasıyla turistik bir belde haline gelince gelişeceği beklenmektedir. Alaçam Dağları'nın turizm potansiyelinin hayata geçirilmesinde en önemli nokta sahaya yönelik doğru bir turizm planlamasının yapılabilmesidir. Çünkü Türkiye, plansız ve sırf ekonomik kaygılarla yapılan turizm faaliyetlerinden büyük zararlar görmüştür. Çevre tahrip edilmiş, bazı turistik yörelerin taşıma kapasiteleri aşılmış, bazı turistik yörelerin ise çekicilikleri olumsuz etkilenmiştir. Bu sebepten dolayı, önemli olan bir yeri turizme açmak değil; o yerde turizmin sürdürülebilir olmasını sağlamaktır. İşte bu çalışmada Alaçam Dağları'nın turizm potansiyeli ortaya konmaya çalışılmış, inceleme sahasında nasıl bir turizm planlaması yapılması gerektiği üzerinde durulmuş, sürdürülebilirlik kavramı ve turizmde nasıl uygulanacağı belirtilmeye çalışılmıştır.
Karamık Gölü'nün kültürel ve politik ekolojisi

Bu çalışma Afyonkarahisar ilindeki Karamık Gölü'nü kültürel ve politik ekolojik perspektif ile incelemeyi amaçlamaktadır. Karamık Gölü uluslararası düzeyde önemli bir sulak alan olmasına rağmen şu ana kadar göl üzerine yapılan akademik çalışmalar alanın fiziki coğrafya özellikleri ve balık türleri üzerine olmuş, bütüncül olarak göl ve çevresini inceleyen bir çalışma henüz yapılmamıştır. Bu boşluğu doldurmak için alanın yerleşme tarihi, göl çevresindeki insan-çevre ilişkileri ve sulak alan yönetimi ile ilgili kararların nasıl verildiği araştırılmıştır. Çalışma şu soruları cevaplamayı hedeflemektedir: göl çevresinde geleneksel insan-çevre ilişkisi nasıldır ve bu ilişki zamanla nasıl değişmiştir? Bu değişimi etkileyen yerel, ulusal ve uluslararası kararlar nelerdir? Bu değişimler sürdürülebilirlik hedefleri ile uyumlu mudur? Yerel halkın değişimlere gösterdiği tepki temelde nasıl şekillenmektedir? Bu soruları cevaplamak için alanda 3 yıl içerisinde değişik zamanlarda, 1 aydan uzun süren saha çalışması yapılmıştır. Bu saha çalışmalarında etnografik yöntem kullanılarak elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçları Karamık Gölü ve yörede yaşayan insanlar arasında kopması mümkün olmayan bir bağ olduğunu göstermiştir. Alan bir dizi politik karar ve yerel uygulama sonunda fonksiyonlarını yitirmiş ve bu durum gittikçe daha da kötüleşmekte ve eğer tedbirler alınmazsa daha da kötüleşecek gibi görünmektedir. Alanın korunması için acil tedbirler alınmalıdır. Alanın korunabilmesi ve sağlıklı bir şekilde gelecek nesillere aktarılabilmesi için sulak alanların akıllı kullanımı ilkeleri doğrultusunda yönetilmeli; Karamık Gölü'nün asıl sahiplerinin, yüzyıllardır sulak alanla iç içe yaşayan yöre halkı olduğu unutulmamalı ve alandaki doğa koruma, yaban yaşamını olduğu kadar kültürel yaşamı da korumayı hedeflemelidir.
Şarkışla şehrinin coğrafyası

Jüri: Doç. Dr. Kenan ARINÇ Şarkışla, İç Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Kızılırmak Bölümü'nde yer alır. Şehir, Sivas iline bağlı bir ilçe merkezidir. Sivas'a karayolu ile yaklaşık 81 km uzaklıkta bulunan yerleşme, ilin güneybatısında kalır. Şehir, yaklaşık kuzeydoğu-güneybatı istikametinde uzanan Şarkışla Ovası içerisindedir. Yerleşmenin bulunduğu kuruluş yeri, tektonik faaliyetler ve jips erimeleriyle oluşmuş bir depresyon içerisindedir. Şehri, batıdan Yozgat ve Gemerek, doğudan Sivas ve Altınyayla, güneyden Kayseri ve kuzeyden de Yıldızeli sınırlandırmıştır. Şarkışla İlçesi yönetim alanı yaklaşık 1965 km2 kadardır. Bununla birlikte, belediye yönetim sınırları dahilinde kalan sahanın yüzölçümü 9472 ha. kadardır. Yerleşme, doğusunda Merkez Hüyük, Döllük ve Maksutlu köyleri, güneyinde Cemel, Gümüştepe ve Gürçayır köyleri ile Kılıçkıran (1273 m) ve Eğerdurmaz (1329 m) tepeleri ve kuzeyde Elmalı, Çatalyol kırsal yerleşmeleri ile Poyrazlı (1666 m), Beltepe (1628 m) ve Sarıgüney (1575 m) tepeleri ile sınırlandırılmıştır. Şarkışla'da yarı nemli bir iklim görülmektedir. Yıllık ortalama sıcaklığı 9,0 C'dir. Şarkışla'da yıllık ortalama 414, 4 mm yağış meydana gelir. Şarkışla'da 1997 yılı genel nüfus sayımı sonuçlarına göre, yaklaşık 19183 kişi bulunmaktadır. Yerleşme, genç ve dinamik bir nüfusa sahiptir. Şehirde okuma yazma oranı % 98 kadardır. Yerleşme tarihinin M. Ö. 1600'lü yıllara kadar eskiye götürüldüğü tahmin edilmektedir. Tarihte birçok kültürün egemenliğinde kalan yerleşme, MalazgirtSavaşı'ndan sonra Türklerin hakimiyetine girmiştir. Şehir, 1408 yılında Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. Yerleşmenin ilk kurulduğu konum, Kale denilen tepelik alandır. Fonksiyonel özellikleri bakımından Şarkışla, bir şehir yerleşmesidir. Şarkışla'da hakim fonksiyon hizmetler sektörüdür. Bununla birlikte tarımsal faaliyetler, ikinci derecede öneme sahip fonksiyondur. Tarımsal faaliyetlerle hayvancılık iç içedir. Yerleşmede atölye tipi sanayi tesisleri yanında modern sanayi tesisleri de bulunmaktadır. Turizm faaliyetlerinin gelişmediği şehirde, sanayi önemli bir potansiyel oluşturmaktadır. Ulaşım faaliyetleri gelişmiştir.
Kocaali ilçe merkezinin beşeri ve iktisadi coğrafyası

Koday 1997, Sayfa: Jüri: Araştırma konumuzu oluşturan Kocaali İlçe Merkezi, Marmara Bölgesi'nin Çatalca-Kocaali Bölümün'de, Sakarya İli sınırları içinde yer almaktadır. İdari bakımından Sakarya İli'ne bağlı olan Kocaali, il merkezinin kuzeyinde il merkezine 65 km uzaklıkta bulunmaktadır. Kocaali ilçesi yönetim alanı yaklaşık 2872 km2 kadardır. Bu saha doğuda Akçakoca, batıda Karasu, güneyde Düzce, Cumaovası ve Hendek ile sınırlandırılırken kuzeyde doğal sınır olan Karadeniz uzanır. Belediye yönetim sınırları dahilinde kalan sahanın yüzölçümü 52 km2 kadardır. Kuzeyde Karadeniz ile sınırlı olan Kocaali İlçe Merkezi'nin yerleşim sahasını ise güneyden İlyastarla Tepe (109 m) güneydoğudan Gavurharmanı (116 m) ile Dörtyol Tepe (116 m), batıdan Mağarı Sırtı ve kuzeybatıdan Kocagöl Tepe (25 m) ve doğudan Melen Irmağı ile sınırlandırılmaktadır. Kocaaeli ilçesinde idari bakımdan iki belediye teşkilatı ve 26 köy bulunmaktadır. 1990 yılı itibariyle 28405 olan ilçe toplam nüfusunun % 43'ü belediye teşkilatı olan yerlerde % 57'si köylerde yaşamaktadır. İlçemiz Karadenize paralel uzanan yüksek ve sarp dağların yükseltilerini kaybettiği Batı Karadeniz bölümünde yer almaktadır. Arazilerin meyilli ve engebeli olması, taban ve düz arazilerin bulunmaması ve bol yağışlı olması nedeniyle bölgeye en uygun olan fındık tarımı gelişmiştir. Toplam arazinin % 63 .9'u tarım alanı olarak ayrılmış iken, % 1 .2'si mera, % 27 .8'i orman, % 0 .7'si bataklık, % 1 .8'i yerleşim alanları ve % 3 .2'si tarım dışı alanlar tarafından kaplanmıştır. Kocaali'de sanayi faaliyetleri de yine fındık tarımına yöneliktir. Diğer ekonomik faaliyetlerden ticaret ve sanayi faaliyetleri henüz başlangıç safhasındadır. Kocaali turizm bakımından gelişmeye oldukça elverişlidir.
Alternatif bir enerji kaynağı olan atık yağların değerlendirilmesi

Son yıllarda fosil yakıt kullanımı arttıkça ortaya çıkan çevre sorunları, kaynakların tükenmesi, petrol fiyatlarındaki artış gibi sebepler bilim dünyasının yenilenebilir enerji kaynakları hakkında yaptığı çalışmaları yoğunlaştırmıştır. Bu kapsamda da dizel yakıta en yakın alternatif kaynak olarak biyodizel öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, İstanbul'da toplanan bitkisel atık yağların yüzde kaçından biyodizel elde edildiği; hayvansal, madeni ve gemi atık yağlarından biyodizel üretilmeme nedenleri; toplanılan bitkisel atık yağlardan elde edilen biyodizelin petrol ile karıştırılarak dizel araçlarda kullanımı ve bu durumun ülke ekonomisine katkısı incelenmiştir. Yenilenebilir enerji kaynakları çerçevesinde atık yağların çevresel etkileri, biyodizelin artmasının nedenleri, Türkiye'de biyodizel üretilmesiyle ilgili problemler saptanmıştır. Söz konusu kaynak açısından Türkiye'de potansiyeli en yüksek olan merkezlerden İstanbul'da toplam 39 tane belediyenin geri dönüşüm faaliyetleri alanında atık yağların toplanması konusundaki faaliyetleri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Atık yağları toplayan kuruluşların çalışmaları yerinde incelenmiş olup; toplanan atık yağların miktarları grafik, tablo ve harita kullanılarak yorumlanmıştır.
Türkiye'de drenaj tipleri

Dünyada; kaynakların sınırlılığı ile hızlı nüfus artışı ve kaynakların giderek geri dönüşü olmayacak bir şekilde tüketilmesi süreci yaşanmaktadır. Dünyanın, insan için yaşam ortamı olma özelliğini devam ettirebilmesi, doğal ve sosyal kaynakların bozmadan kullanımının öğrenilmesi kaçınılmaz gerekliliktir. Kaynakların sürdürülebilir kullanımının ön koşulu her özelliğinin ayrıntılı olarak bilinmesine ihtiyaç vardır. Doğal kaynakların özelliklerin anlaşılabilmesi için genelde akarsuların bütün özelliklerinin özelde drenaj özelliklerinin bilinmesi kaçınılmaz gerekliliktir. Türkiye'de drenaj tiplerini ele alan güncel ve kapsamlı araştırmalara ulaşılamamıştır. Türkiye'nin fiziki coğrafya özelliklerinin anlaşılması bakımından bilimsel eksiklik bu araştırmanın problemi olarak tanımlanmıştır. Tanımlanan problemden hareketle sunulan araştırmanın temel amacı güncel verilerden Türkiye'de drenaj tiplerini dağılış özellik ve nedenleri ile belirlemektir. Araştırmada Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden alınan sayısal ortamda hazırlanmış akarsu çizimleri kullanılmıştır. Akarsu sistemi sayısal arazi modeli, jeoloji, topoğrafya, fay haritalarından yararlanılarak drenaj tiplerinin belirlenmesi çabası içinde olunmuştur. Drenaj tiplerinin belirlenmesi sırasında çalışma akarsu havzaları esas alınarak gerçekleştirilmiştir. Türkiye'de drenaj tiplerinin ayrıntısı çalışılan haritanın ölçeğine göre değişmektedir. Sunulan araştırmada 1/250000 ölçekli haritalardan sayısallaştırılan akarsu ağı kullanılmıştır. Türkiye'de drenaj tiplerinin kısa mesafelerde farklılaşması öncelikli dikkat çeken özellik olmuştur. Drenaj tipleri Anadolu ve Trakya yarımadaları ile coğrafi bölgelere göre farklılaşmaktadır. Türkiye'de drenaj tiplerinin mekansal farklılaşmasının nedeninin drenajı şekillendiren etmenlerin bölgesel farklılaşmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Sunulan araştırmada ulaşılan sonuçların kontrolü ve geliştirilmesi için daha büyük ölçekli haritalardan hazırlanmış veriler ile çalışacak araştırmalara ihtiyaç vardır.
'Türkiye'nin Sıhhi-i İçtimai Coğrafyası' kitaplarına göre Bayezid ve Urfa'nın sosyo-ekonomik yapısı

19 kitaplık Türkiye'nin Sıhhi-i İçtimai Coğrafyası dizisi yeni Türkiye devletinin ulus-devlet yolunda ihtiyacı olan yol haritası için, Türkiye'nin sosyal ve iktisadi açıdan mevcut durum analizini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin Sıhhi-i İçtimai Coğrafyası kitaplarından Bayezid ve Urfa vilayetleri için yazılmış olan kitaplar temelinde, Bayezid ve Urfa vilayetinin sosyo-ekonomik yapısı incelenmiştir. Bu kitapların her ikisi de 1925 yılında Osmanlıca olarak yayımlanmış olup vilayetlerin 1924- 1925 yılı verilerini içermektedir. Yapılan bu çalışmada da genel itibariyle 1920- 1935 yılları arası bir değerlendirme yapılmıştır. Çalışmada vilayetlerin idari yapısı, nüfus ve sosyal yapısı, imar ve altyapısı ve ekonomik yapısı incelenmiştir. Çalışma, özellikle salnameler ve nüfus sayım istatistikleriyle desteklenmiştir. Dönem itibariyle yoğunlaşan Türkleştirme politikalarının Kürt ve aşiret yoğun bu vilayetlerin halkı üzerinde etkili olmadığı görülmüştür. Aşiretler kendi gelenek-göreneklerini sürdürmeye devam etmişlerdir. Vilayetlerde halk, eğitim ve sağlık kurumlarına yeteri ilgi göstermemiştir. Bu nedenle birlikte kaynak yetersizliğinden dolayı Türkiye genelinde olduğu gibi bölgede de eğitim ve sağlıkta istenilen düzeye ulaşılamamıştır. Vilayetlerde imar ve altyapının yetersiz olduğu sağlıksız koşullarda halk yaşamını idame ettirmiştir. Geçimi zirai üretime ve bu üretimden elde edilen ürün ticaretine dayanan bölge halkı, bu faaliyetlerle varlık göstermeyi sürdürmüştür.
Ortaöğretim 9. sınıf coğrafya ders kitaplarının eğitim-öğretime uygunluğunun değerlendirilmesi

Eğitim-öğretim ortamında öğrenci ve öğretmene kılavuzluk eden ders kitaplarıformal eğitim uygulamalarının en önemli araçlarından biridir. Öğrencinin ders içi ve ders dışı eğitim-öğretim çalışmalarında öğrenciye rehberlik eden ders kitaplarıöngörülen hedef ve davranışların kazanılmasında, bu davranışlardan sapmalarınengellenmesinde önemli bir işleve sahiptirler. Öğretmenin neler anlatacağını, hangi etkinliklerde bulunacağını, dersin sunumu sırasında hangi düzeyde dil kullanacağını, nasıl bir değerlendirme yapacağını kitap yardımıyla belirler. Aksi halde hedef ve davranışların gerçekleşmesinde önemli olumsuzluklar yaşanabilmektedir. Bu yüzden ders kitaplarının titizlikle hazırlanması, hazırlanma aşamasında her konuda uzman kişilerin yer alması gerekmektedir. Araştırmada Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı Talim Terbiye Kurulu'nun belirlediğiortaöğretim 9. sınıf coğrafya ders kitapları incelenmiştir. Özellikle araştırmadakitapların her yönüne değinilmeye çalışılmıştır. Kitaplar, çeşitli fiziksel özellikleri, eğitsel özellikleri, görsel tasarım özellikleri ile birlikte dil ve anlatım özellikleri yönünden incelenmiş ve değerlendirmeler yapılmıştır. Yapılan araştırma ile incelenen kitapların pek çok özelliğiyle birbirlerine benzediği ortaya çıkmıştır. Kitapların fiziksel, eğitsel, görsel ve dil yönünden pek çok yönüortaktır. Bu durum, kitapların birbirinden ayrışmasını zorlaştırmıştır. Dolayısıyla yapılan değerlendirmeler, aksi belirtilmedikçe, incelen üç kitap içinde geçerli olmuştur. Bu yüzden öğretmenler kitap seçiminde öne çıkan bir ayırt edici ortaya koyamamışlardır. Genel olarak, 9. sınıf coğrafya ders kitapları, eğitim-öğretimi gerçekleştirecek tamyetkinliğe sahip değildir. Bu yüzden bu çalışma, ders kitaplarındaki eksiklik, yetersizlik, yanlışlık durumlarının ortaya çıkarılması ve bunların çözümüne yönelik fikir verme, yol gösterme açısından yararlı olacağı kanısındayız.
Taraklı ilçesinin beşeri coğrafyası

Araştırma alanı olan Taraklı İlçesi Marmara Bölgesi'nin doğusunda, Sakarya'nın güneydoğusunda yer alır. Yüzölçümü 33.400 hektardır. İlçe toprakları genellikle dağlık, tepelik bir görünüme ve akarsuların derin vadiler açtığı bir arazi yapısına sahiptir. En önemli akarsuyu Göynük Çayı'dır. Sakarya nehrinin bir kolu olan Göynük Çayı ilçenin içinden geçtikten sonra Geyve'den Sakarya Nehrine karışır.1926- 1928 yılları arasında bucak haline gelen Taraklıda belediye teşkilatı 1954 yılında kurulmuştur. 1987 yılına kadar Geyve İlçesi'ne bağlı kasaba olarak kalmış ve bu tarihten sonra ilçe olmuştur. Taraklı 22 köy ve merkezde 4 mahalleden meydana gelmektedir. 2010 yılında toplam nüfusu 7 .337'dir. Nüfusun 2 .983'ü ilçe merkezinde, 4 .354'ü köylerde yaşamaktadır. Köy yerleşmeleri genellikle, Göynük Çayı vadisinde doğu-batı doğrultulu uzanan ilçe merkezinin kuzey ve güneyinde toplanmıştır. İlçe merkezi ve bütün köyler toplu dokulu yerleşme özelliğine sahiptir. Temel geçim kaynağı tarım ve hayvancılıktır. Taraklı topraklarının % 27'si tarım alanıdır. En önemli tarım ürünleri buğday ve hayvan yemidir. Ayrıca, meyvecilik de önemlidir.