Coğrafya öğretiminde kullanılan teknolojik materyallerin uygulanabilirliliğinin değerlendirilmesi

Araştırma' da ortaöğretim kurumlarında görev yapan coğrafya öğretmenlerinin, coğrafya öğretiminde teknolojik materyallerden ne ölçüde yararlanabildiklerini, tespit etmek ve değerlendirmek amaçlanmıştır. Bu amacın gerçekleştirilebilmesi amacıyla, Bursa İli merkez ilçeleri olan; Osmangazi, Yıldırım, Nilüfer ilçelerinden random usulüyle belirlenen Ek-3'te belirtilen ortaöğretim kurumlarındaki 103 adet coğrafya öğretmeni ile 397 adet öğrenciye anket uygulanmıştır. Öğretmenlerin coğrafya derslerinin işlenişi ve teknolojik materyallerin kullanımına ilişkin görüşlerine yönelik elde edilen verilerin, aritmetik ortalamaları, frekansları, yüzdeleri, standart sapmaları hesaplanarak tespit edilmiştir. Öğretmenlerin ve öğrencilerin coğrafya derslerinin işlenişi ve teknolojik materyallerin kullanımına ilişkin görüşlerine yönelik elde edilen verilerin, öğretmenlerin, cinsiyet, hizmet yılı, en son mezun olunan yükseköğretim kurumu değişkenlerine, öğrenci görüşlerinin ise cinsiyet ve okul türü değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi açısından, tek yönlü varyans analizi, t-testi uygulanarak sonuçlan tespit edilmiştir. Verilerden elde edilen bulgulara dayalı olarak araştırmaya katılan Öğretmenlerin %91.3'ü okullarında coğrafya dersliği bulunmadığım belirtmiş ayrıca %67.0'si eğitim materyallerinin kullanımı ile ilgili bir hizmet içi eğitim kursuna katılmadıklarını ifade etmişlerdir. Öğretmenler teknolojik materyallerden yeterince yararlanamadıklarını ifade ederken, yararlanamama nedenleri olarak genelde materyalin okullarında bulunmaması ve okullarında yeterli sayıda bulunmamasını göstermişlerdir. Öğretmenlerin coğrafya dersinin işleniş esaslarına ilişkin görüşleri cinsiyetlerine bağlı olarak farklılaşmamıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin %88.7'si okullarında coğrafya dersliği olmadığını belirtmiştir. Öğrencilerin %48.8' i okulumuzda coğrafya dersleri teknolojik görsel aletler yardımıyla işlenmektedir, görüşüne tümüyle katılmamaktadır. Öğrencilerin teknolojik materyallerin kullanım düzeylerine ilişkin görüşleri cinsiyetlerine bağlı olarak farklılaşamamıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin %42.6'sı öğretmenlerinin coğrafya dersinde gösteri yöntemini hiçbir zaman kullanmadığını ifade ederken, %74.3'ü ise anlatım yönteminin coğrafya dersinde öğretmenler tararından her zaman kullanıldığını ifade etmiştir. Öğrencilerin, eğitimi daha etkili ve daha anlaşılır kılmak için gerekli materyallerin sağlanması düzeyine ilişkin görüşleri okul türlerine göre farklılık göstermekte olup öğrenciler, özel lise ve fen lisesinde oldukça fazla, Anadolu lisesinde orta düzeyde, genel lise ve meslek liselerinde ise yetersiz düzeyde olduğunu düşünmektedirler. Öğrencilerin, coğrafya dersi yalnızca öğretmenlerin anlatımıyla işlenmektedir ifadesine ilişkin görüşleri okul türü değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Özel lise öğrencileri coğrafya dersinin sadece öğretmenin anlatımıyla işlendiği görüşüne tümüyle katılmamaktadır. Öğrencilerin teknolojik materyallerin kullanımına ilişkin görüşleri okul türüne göre farklılık göstermekte olup özel lise ve fen lisesi öğrencilerinin genelde teknolojik materyallerden, genel lise ve meslek lisesi öğrencilerine oranla daha fazla yararlanmakta oldukları belirlenmiştir.