Ergene havzasında ziraat hayatı

Türkiye'nin önemli tarım alanlarından biri olan Ergene havzası, Trakya'daki topraklarımızın orta kesiminde yer almaktadır. Ergene havzası ifadesinden, Ergene nehri ve kollarının Trakya'da sularını akıttıkları saha anlaşılmaktadır. Bu saha büyük olup Trakya'nın yarısına yakın bir kısmını oluşturmaktadır. Ergene havzası bir tortullaşma neticesinde oluşmuştur. Havzanın kenarları eski kütlelerden ibaret, orta kesimi çukurlaşmış ve çevreden buraya gelen materyellerle doldurulmuş orta büyüklükteki bir yerdir. Havzadaki toplanan materyaller uzun yıllar neticesinde çökmelere ve derinleşmelere sebebiyet vermiştir. Havza dördüncü zaman olan kuaternerin başlarında meydana gelen epiojenik hareketlerin bir tezahürüdür, kuaternedeki epirojenik hareketlerin bir kısmı yükselme bir kısmı ise alçalma şeklinde olmuştur. işte çalışma sahamız olan Ergene havzasında böyle bir alçalma hareketinin neticesidir. Havza kuzeyden Istranca dağlık kütlesi, güneyden Ganos ve Koru dağları ile çevrilmiştir. Bu sebeple dir ki deniz etkisine kapalı olan bu havzanın genel eğimi dğudan batı istikametine doğrudur. Havzanın denizden uzak ve denize kapalı bulunması, yazın sıcaklıkların yükselmesine, kışın ise ısının sıfır derecenin, zaman zaman çok altına düşmesine neden olur. İklimin yazın çok sıcak ve kışın çok soğuk geçmesi halinde bitkiler olumsuz bir şekilde etkilenmektedirler. Ancak yapılan araştırmalar havzanın iklimi bitki yetişmesini mümkün kılmaktadır. 70 Havzada ziraat hayatını etkileyen klimatik faktörlerin önemlilerinden bir tanesi de yağıştır. Havzada ortalama yağışlar 550- 600 mm arasında değişir. Yağışlar genellikle sonbahar ve ilkbaharda düşer. Havzada görülen bu yağış miktarı bitki yetişmesi ve ziraat hayatı açısından engel teşkil etmez. Havzanın en çok yağış alan yerleri kuzey kesimleridir. En düşük yağışlar ise havzanın en alçak yeri olan orta kesimleridir. Havzada ziraat hayatına etki eden diğer önemli bir faktörde topraktır. Burada genelde görülen toprak çeşidi Gromusollerdir. Bu topraklar koyu renkli kil ve kireç oranı yüksek olan genç bir yapı özelliği gösterirler. Toprağın gösterdiği bu özellikler bitki hayatının devamı ve yetişmese açısından önemli bir engel teşkil etmezler. Havzanın vadi tabanında ve özellikle batı kesiminde bulunan Alüvyonlu topraklar ziraat yapmaya çok müsaittirler. Havzada Grumusoller için orta derecede mahsuldar topraklardır ifadesini kullanmak yerinde olur. Ergene havzası bitki Örtüsünden yoksundur. Hatta buraya ilk bakıldığında bize bir step sahası intiba verir. Oysa burası uzun yıllar insanların bitki örtüsünü tahrib etmeleri neticesinde bugünkü görünümün kazanmıştır. Gerçek bitki örtüsünün bugünkü gibi olmayacağı havzadaki düşen yıllık ortalama yağışlardan ve yer yer korunmuş orman topluluklarından anlaşılmaktadır. Havza beşeri şartlar yönünden ele alındığın'da; buranın çok eski bir yerleşim alanı olduğu ortaya çıkar. Havza M. ö.4000'den beri meskundur. Bu sahaya özellikle orta Asya kökenli birçok kavim gelmiş ve buraya yerleşmişlerdir. 6000 yıldan beri meskun olan bu sahaya zaman zaman birçok devletin saldırısına uğramış ve el değiştirmiştir. Ancak buraya en uzun süre hakim olan Trak kavmi olmuştur. Havzadaki bugünkü nüfusun bir diğer özelliği göçmen oluşudur. Havzada yaşayan nüfusun sayısında savaş ve istilalar sebebiyle tarihin her döneminde bazen azalmalar görülmüştür. Tezimin, 'havzada ziraat hayatı' bölümünde, burada yetişen başlıca tarım ürünleri ve hayvancılık ele alınarak incelenmiştir. Havzada yetiştirilen tarım ürünlerinin başlıcalarının yetişme şartları ve üretimleri ele alınarak ilçeler arasında bir mukayese imkanı elde edilmiştir. Netice itibariyle görülen şudur ki; Ergene havzası iklimi ve toprak özellikleriyle birçok tarım ürününün yetişmesine imkan vermektedir. Başta tahıllar olmak üzere, Sanayi Bitkileri, Baklagiller, Bağcılık ve Meyvecilik ziraatının gelişmiş olduğu yapılan tetkiklerden anlaşılmış bulunmaktadır. Ancak bazı yıllarda ekim alanları bir bitkinin lehine artarken, diğer bitkinin aleyhine bir azalma gösterdiği gözlenmektedir. Bunun en büyük sebebi, yetiştirilen ürünün maliyeti ile satışı arasındaki dengesizliktir. Ancak son yıllarda üretimi arttırma çalışmaları ile maliyeti düşürmek için girişilen kooperatifleşme gayret leri ; maliyet ile satış.-itiyatları arasındaki dengesizliği bir dereceye kadar azaltmıştır. Eğer bundan sonra havzada modern tarım için gerekli koşullar sağlanır, birim alana göre verim artar ve taban fiyat politikası iyi yürütülürse havzadaki ziraat hayatı daha büyük bir gelişme kazanacaktır. Yurdumuzun önemli tarım alanlarından olan bu havzada ziraat hayatının daha canlı ve daha modern yapılması hem ülke hem de havzada yaşayan halkın ekonomik konumu açısından büyük önem taşımaktadır. 72 Tez çalışmamızın içinde çeşitli istatistikleri gösteren tablolar, haritalar ve havzadaki zirai üretimi gösteren fotoğraflar mevcuttur. Yapmış olduğum bu çalışmamın ileride bu alanda çalışma yapacak olan diğer araştırmacı arkadaşlara yardımcı olacağına inanıyorum.