Psikolojik danışman adaylarının affetme düzeyleri ile psikolojik belirtileri arasındaki ilişkide empatinin aracılık rolü

Bu araştırmanın amacı, psikolojik danışman adaylarının affetme düzeyleri ile psikolojik belirtileri arasındaki ilişkide empatinin aracılık rolünü incelemektir. Bu doğrultuda geliştirilen teorik model, yapısall eşitlik modeliyle test edilmektedir. Affetme, psikolojik belirtiler ve empati arasında ilişkinin olup olmadığı ve bu değişkenlerin katılımcıların demografik özelliklerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı belirlenmeye çalışılmaktadır. Çalışmanın katılımcıları 2017- 2018 eğitim-öğretim yılında Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi ve Necmettin Erbakan Üniversitesi eğitim fakültelerinde öğrenim gören rehberlik ve psikolojik danışma anabilim dalı lisans programı birinci, ikinci ve üçüncü sınıf öğrencilerinden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Heartland Affetme Ölçeği, Kısa Semptom Envanteri ve Temel Empati Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS 21.0 ve AMOS 22.0 programları ile yapılmış, ölçeklerin güvenirlik ve geçerlik analizlerinde yapı geçerliliğini sınamak için doğrulayıcı faktör analizi ve madde analizi uygulanmıştır. Demografik verilerin sonuçları incelendiğinde; başkalarını affetme alt boyutunda, bilişsel empati, duygusal empati ve empati toplam puanlarının da cinsiyete göre; psikolojik belirtilerden somatizasyon puanlarında sınıf düzeyine göre; kendini affetme, durumu affetme ve affetme toplam puanları ile anksiyete, depresyon, olumsuz benlik algısı ve somatizasyon psikolojik belirti puanlarında psikolojik yardım alma durumuna göre; hostilite psikolojik belirti puanı ve bilişsel empati puanlarında anne öğrenim düzeyine göre; bilişsel empati ve empati toplam puanlarında kardeş sayısına göre; bilişsel empati puanlarında ailenin aylık gelirine göre; olumsuz benlik algısı ve somatizasyon belirti puanlarında yaşanılan yere göre anlamlı düzeyde farklılık olduğu belirlenmiştir. Empati ile affetme ve psikolojik belirtiler arasındaki korelasyon analizi sonuçları incelendiğinde; empati toplam puanı ile başkalarını affetme ve affetme toplam puanları arasında, bilişsel empati ile durumu affetme ve affetme toplam puanları arasında, duygusal empati ile depresyon ve başkalarını affetme arasında pozitif yönde anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Psikolojik belirtilerden anksiyete, depresyon, olumsuz benlik algısı, somatizasyon ve hostilite ile kendini affetme, başkalarını affetme, durumu affetme ve affetme toplam puanları arasında negatif yönde anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Ayrıca, bilişsel empati ile olumsuz benlik algısı arasında, duygusal empati ile kendini affetme arasında negatif yönde anlamlı düzeyde ilişki bulunmuştur. Araştırmanın model testine ilişkin ise, psikolojik danışman adaylarının psikolojik belirtilerinin affetme düzeyleri üzerindeki etkisinin negatif yönlü ve anlamlı olduğu; empati düzeyinin affetme üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı; psikolojik belirti düzeylerinin empati düzeyleri üzerinde anlamlı etkisinin olmadığı; affetme düzeyleri ile psikolojik belirti düzeyleri arasındaki ilişkide empati düzeylerinin aracılık etkisinin olmadığı sonuçları elde edilmiştir. Araştırmanın sonunda elde edilen bulgular alan yazını ile ilişkilendirilerek tartışılıp araştırmacılara ve alan uygulayıcılarına yönelik önerilere yer verilmektedir.