Doğanşehir ovası ve yakın çevresinde doğal ortam ile insan arasındaki ilişkiler

Ülkemizde hızlı nüfus artısı nedeniyle ihtiyaç duyulan yeni köy, kasaba ve kentlerinkurulması, mevcutlarının genisletilmesi, sanayi kurulusları, maden, tas, kum ve tugla ocakları, hava olayları, turistik ve sportif tesisler, askeri amaçlı yapılasmalar v. b ihtiyaçlar için yapılan tarım dısı arazi kullanımı uygulamaları, son yıllarda tarım arazileri aleyhine büyük bir gelisme göstermektedir. Özellikle son 10-15 yıl içerisinde, tarım arazileri adeta tarım dısı amaçlı kullanımları istilasına ugramıs ve çesitli yapılasmalar nedeniyle tarımsal potansiyeli yüksek yüz binlerce dekar arazi tarım dısı amaçla kullanılmaya baslanmıstır. Nüfusun artmasıyla gittikçe büyüyen bir kalkınma hamlesine bağlı olarak ülkemiz, iskan, ulastırma, sanayi, turizm alanlarında ileride meydana gelecek gelismeler, tarım dısı arazi kullanımlarının daha da artacagına ve yurt genelinde yayılmasına neden olacaktır. Söz konusugelismeler ülkemiz için ileriki dönemde meydana gelecek olaylardır. Ancak gittikçe artannüfusumuzu besleyebilmek ve ileride bir beslenme sorunu ile karsılasmamak için tarımsal üretimin de belirli bir düzeyde ve sürekli olarak artması gerekmektedir. Bunun için her seyden önce üretim ortamı olan toprak kaynagımız korumak ve kabiliyetlerine uygun olarak bilinçli, planlı ve dengeli bir biçimde kullanmak zorundayız. Toprak kaynagımızı korumak ve sürekliligini sağlam ak için alınması gerekli tedbirlerden biri de tarım dısı amaçlı tüm yapılasmaları verimsiz veya düsük verimli araziler üzerindegerçeklestirmeye yönelik bir tarım dısı amaçlı arazi kullanım planlamasının ülke çapında en kısa zamanda yapılarak uygulanması gerekmektedir. Malatya'ya oranla yükseltisi fazla olanDogansehir ovası ve yakın çevresinde iklim, yükseltiye bağlı olarak daha sert olduğu için, yerlesmeler daglık alanlardan ziyade iklimin bu olumsuz etkilerini hafifleten, rüzgara kapalıDogansehir ovasında toplanmıstır. Ayrıca ilçenin ilk kurulus merkezinden ziyade, ulasımkolaylıgı ve arazin ucuzlugu medeniyle yerlesmeler doguya dogru bir ilerleme göstermektedir. Sehirde batıya dogru bir ilerleme göstermemektedir. Bunun baslıca sebebi ise; batı tarafınınulasım güçlügü, oradaki yerlesim merkezinin daha yüksekte olması ve bitki örtüsünün azlıgı buna bağlı olarak da erozyonun fazlalıgıdır. lçe halkının geçim kaynagı daha çok tarıma dayalı olduğu için, yerlesmeler; topragın sulak ve verimli olduğu alanlarda toplanmıstır. Ayrıca yöre I. derece deprem kusagında yer almakta olup, bu özelligi sahadan geçen aktif DAF zonu ileiliskilidir. Yasanan depremler bu durumun bir sonucudur. Buranın zemin yapısı depremin etkisiniarttırıcı bir özellik tasımaktadır. ste bu bütün özelliklerden dolayı Dogansehir kentinin büyümesi ve gelismesi sınırlı kalmaktadır. Yerlesmenin dagılısını etkileyen faktörlerden birisi de beseri faktörlerdir. Ekonomik faaliyet olarak tarım ve hayvancılıgın ilçede geçim kaynagının basında gelmeleri yerlesmenindagılısı üzerinde etkili olmaktadır. Örnegin; sulama amacıyla kurulan Sürgü Barajı sulama sisteminin Dogansehir Ovası ve yakın çevresinde hemen hemen bütün araziye ulasması sebze ve meyve ziraatını arttırmıs, bunun yanında aile tipi hayvancılık faaliyetin yaygın olması, buradakiyerlesme tiplerinin bu geçim faaliyetlerine göre sekillenmesinde en büyük etken olmustur. Türkiye'de olduğu gibi Dogansehir Ovası ve yakın çevresinde de dogal ortam-insan ilişkilerininçok iyi ortaya konulmasını ve buna bağlı olarak da dogal ortama zarar vermeyecek uygulamaların yapılması gerekmektedir. Dogal ortam ile insan arasındaki ilişkilerde dogal ortamı bozucuuygulamalardan kaçınılması, bu uygulamalarda devletin resmi kurum ve kuruluslarıyla caydırıcı önlemler alması ve halkın da bu konuda bilgilendirilmesi gerekmektedir.