Evli bireylerin iletişimci biçimleri ile evlilik uyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Evlilik, aile ilişkisinin oluştuğu ve yeni neslin yetiştirildiği bir kurumdur. Ayrıca insan ilişkilerinin temelinin atıldığı bir yapıdır (Lason ve Halman, 1994, aktaran Soylu ve Kağnıcı, 2015). Evlilik birliğinde en önemli etken olan evlilik uyumu, ilişkideki gereklilikler ve istekler konusunda dengenin sağlanması olarak tanımlanmıştır (Tutarel Kışlak, 1999). İnsanlar, çocuk yaştan itibaren ailesindeki bireylerden başlayarak çevresindeki her bir insanla farklı bir iletişim biçimiyle ilişki kurar. İnsanlar arası ilişkinin ilk aşaması olan iletişim, bireyler için hem bir ihtiyaç hem de iki farklı dünyayı birleştiren bir köprüdür. Psikoloji ve sosyal psikoloji alanındaki birçok araştırmacı iletişimin, sistemlerin dengeye ulaşmasında aktif ve önemli rol oynayan bir olgu olduğunu belirtmiştir (Güngör, 2016). Bir sistem olan evlilikte ve evlilik uyumunun sağlanmasında iletişimin önemi ile ilgili çok sayıda çalışma yapılmıştır. Bunların ışığında, iletişimin eşleri ve evlilik uyumunu etkilediğinin farkına varmaktayız. Bu araştırmanın deseni, evli bireylerin iletişimci biçimleri ile evlilik uyumu arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla oluşturulmuştur. Aynı zamanda, iletişimci biçimleri ve evlilik uyumu diğer bazı değişkenler bakımından da incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini İzmir'de ikamet eden 246 evli birey oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak İletişimci Biçimleri Ölçeği ve Evlilikte Uyum Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılara ilişkin kişisel ve sosyodemografik bilgiler araştırmacılar tarafından geliştirilen 'Kişisel Bilgi Formu' aracılığıyla toplanmıştır. Araştırma kapsamında elde edilen veriler, Sosyal Bilimler İstatistik Paket Programı 20.0 ile çözümlenmiştir. Araştırmada verileri normallik testleri yapılarak Korelasyon Analizi, t-Testi ve Varyans Analizi kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularında evlilik uyumu ile sosyodemografik değişkenler arasındaki ilişkiye bakıldığında; erkeklerin kadınlardan, ortaöğretim ve üstü eğitim seviyesinde bulunan bireylerin ilköğretim ve altı eğitim seviyesinde bulunan bireylerden, orta ve yüksek ekonomik düzeyde bulunan bireylerin düşük ekonomik düzeyde bulunan bireylerden evlilik uyumlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Görücü usulü ve kaçarak evlenenlerin anlaşarak evlenen bireylere göre, 6-20 yıldır evli olan bireylerin evliliğinin ilk yılları olan bireylere göre daha düşük evlilik uyumuna sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Çocuk sayısının artması ile bireylerin evlilik uyumlarının azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Evli bireylerin iletişimci biçimleri sosyodemografik özelliklere göre incelendiğinde ise; kadınlar iletişimci biçimlerinden arkadaş canlısı, ilgili ve sözsüz iletişim biçimini kullanırken, erkeklerin kesin iletişimci biçimini kullandığı, yaş arttıkça evli bireylerin iletişimci biçimlerinden tartışmacı, sözsüz iletişim ve baskın iletişim biçimleri kullanımı azalmaktadır. Okuryazar eğitim durumunda olan bireyler diğer eğitim durumundaki kişilerden daha az arkadaş canlısı, daha çok iletişimci imajı iletişimci biçimlerini kullandığı, çalışan evli bireylerin çoğunlukla dramatik ve iletişimci imajı biçimlerini kullandıkları, çalışmayan bireylerin de baskın iletişimci biçimini daha fazla kullandığı sonucu oluşmaktadır. Ekonomik geliri yüksek olan evli bireyler rahat iletişimci biçimini daha fazla kullanmaktadır. Evlilik uyumu ile iletişimci biçimleri arasındaki ilişkiye ait bulgulara göre; evli bireylerde etki bırakan, ilgili ve rahat iletişimci biçiminin kullanıldıkça evlilik uyumu da artmaktadır. Ayrıca evli bireylerde baskın iletişimci biçimi kullanıldıkça evlilik uyumu azalmaktadır. Araştırma bulguları incelendiğinde; evli bireylerin kullandıkları iletişimci biçimlerinin evlilik uyumu ile ilişkili olduğu ortaya çıkmaktadır. Evlilikte iletişimin yerinin ne denli önemli olduğu ortaya çıkmış olup bu sebeple bireylerin evlenmeden önce veya evlilik aşamasında iletişim kurma süreçlerinin desteklenmesi gerekmektedir.