Otel işletmelerinde kurumsal kimlik üzerine keşifsel bir çalışma, İzmir örneği

Kimlik, bireylerde var olduğu gibi işletmelerde de var olduğu tartışılmaz bir gerçektir ve yeni bir kavram olmamasına rağmen, farklı disiplinlerde çalışılması ve yorumlanmasından dolayı günümüzde hala belirsizliklerle dolu bir kavram olarak görülmektedir. Kavramın soyut olması, belirsiz doğası ve tanımlanmasının zorluğu, çeşitli çalışmalarda ele alınmış ve farklı kimlik tanımları ve farklı boyutların ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bu belirsizlik kişisel kimlikten kurumsal kimliğe kadar devam etmektedir. Kurumsal kimlik, değişken ve dinamik bir çevrede var olan işletmelerin rekabet ortamında ayakta kalabilmelerinde ve rekabet avantajı sağlamalarında önemli bir adım olarak görülmektedir. Kurumsal kimliğin efektif bir şekilde yönetilmesi ise gerek iç paydaşlara gerekse dış paydaşlara firmanın gücünü göstermek için etkili bir araç olarak kullanılmaktadır. İkame olanağı oldukça yüksek olan ve uluslararası pazardan pay almak için yüksek rekabet ortamında faaliyette bulunan otel işletmelerinde kurumsal kimlik kavramının netleştirilmesi ve boyutlarının ortaya çıkartılması, varlıklarını ortaya koyarak tercih edilirliklerini arttırmak adına önemli olmaktadır. Çalışmada otel işletmelerinde kurumsal kimlik yapısının bütünsel ve multidisipliner bakış açısıyla hangi boyutlardan oluştuğu sorusunun yanıtı aranmaktadır. Dolayısıyla otel işletmelerinde kurumsal kimlik yapısını oluşturan boyutların keşifsel yöntemle ortaya çıkartılması tezin temel amacını ifade etmektedir. Otel işletmelerinde ortaya konulan kurumsal kimliğin hangi kimlik yapısından oluştuğu ve hangi paradigma çerçevesinde şekillendiğinin ortaya konması ise tezin alt amaçlarını oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini, İzmir ilinde faaliyet gösteren 5 yıldızlı otel işletmeleri oluşturmaktadır. Nitel araştırma olarak tasarlanan araştırmada, alan araştırması içerisinde veri toplama tekniği olarak yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme tekniği kullanılmıştır. Elde edilen verilerin içerik analizi kapsamında kodlamalarının yapılması ve belirli temalar altına yerleştirilmesi ile boyutların ortaya çıkması sağlanmıştır. Ortaya çıkan boyutlara dayalı olarak sonuç kısmında kurumsal kimlik tanımı geliştirilmiştir. Araştırma bulguları otel işletmelerinde kurumsal kimlik yapısını oluşturan 8 boyutu işaret etmektedir. Bu boyutlar kurumsal kültür, kurumsal strateji, kurumsal iletişim, kurumsal yapı, kurumsal davranış, kurumsal tasarım, destinasyon kimliği ve sektör kimliğidir. Kurumsal kimlik literatüründeki modeller incelendiğinde, elde edilen boyutlar içerisinde sektör kimliğinin çoğu modelde dikkate alınmadığı ve destinasyon kimliğinin ise yeni bir boyut olarak karşımıza çıktığı görülmektedir. Bu kapsamda otel işletmelerinde kurumsal kültürün, kurumsal stratejinin, kurumsal iletişimin, kurumsal yapının, kurumsal davranışın ve kurumsal tasarımın yanında sektörel özelliklerin ve destinasyonun kimliksel özelliklerinin de otel işletmelerinde kurumsal kimlik oluşumunda etkili olduğu görülmüştür. Bu çalışmada alt araştırma sorusunu oluşturan kimlik yapılarının belirlenmesinde ise tek işletme, bir merkeze veya holdinge bağlı olarak yönetilme veya farklı markalara sahip olmanın verdiği bir takım özelliklere göre monolotik kimlik, onaylanmış/desteklenmiş kimlik ve marka kimliği kodlamaları yapılmıştır. Bulgularda otel işletmelerinin sahiplik ve yönetim özelliklerine göre desteklenmiş kimlik ve marka kimliği şeklinde kurumsal kimliklerini yapılandırdıkları görülmüştür. Araştırma alt sorularından bir diğeri olan otel işletmelerinin kurumsal kimlik oluşumunda hangi padigmaya yakınsadığı ise bulgulara göre yönetilebilir ve şekillenebilir kurumsal kimliği savunan işlevselci paradigmayı işaret etmektedir.