turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Akran baskısı düzeyi farklı olan lise öğrencilerinin karar verme stratejilerinin incelenmesi

Bu arastırmada akran baskısı düzeyi farklı olan lise ögrencilerindecinsiyet, sınıf düzeyi ve okul türüne göre karar stratejilerinin farklılasıpfarklılasmadıgı incelenmistir. Arastırma grubunu 2005- 2006 egitim-ögretimyılı Polatlı Lisesi, Polatlı Anadolu Lisesi, Polatlı Endüstri Meslek Lisesi ve Polatlı Kız Meslek Lisesi lise 1, 2 ve 3. sınıfa devam eden 813 ögrenci olusturmustur. Ögrencilere Kıran(2002) tarafından gelistirilen Akran BaskısıÖlçegi ve Kuzgun (1992) tarafından gelistirilen Karar Stratejileri Ölçegi uygulanmıstır. Elde edilen bulgular üzerinde SPSS 13.0 paket programdanyararlanılarak tek yönlü varyans analizi, çift yönlü varyans analizi ve t-testiyapılarak bulgulara ulasılmıstır. Arastırmanın sonuçları asagıdaki gibidir:Akran baskısı düzeyine göre;Akran baskısı arttıkça içtepisel ve kararsızlık stratejisi puanları da artmaktadır. Akran baskısı düzeyi farklı olan ögrencilerin mantıklı ve bagımlı karar stratejisi puanları arasında anlamlı fark bulunamamıstır. Akran baskısı düzeyi ve cinsiyetin ortak etkisi açısından;içtepisel, mantıklı ve bagımlı karar stratejileri puanları arasında anlamlı fark bulunamazken; kararsızlık stratejisi puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Buna göre akran baskısı kız ögrencilerde kararsızlıkstratejisinin kullanımını erkek ögrencilere göre daha fazla arttırmaktadır. Cinsiyete göre kız ögrenciler içtepisel, mantıklı ve kararsızlıkstratejilerini erkek ögrencilerden daha fazla kullanırken, erkek ögrencilerbagımlı karar stratejisini kız ögrencilerden daha fazla kullanmaktadır. Akran baskısı ve sınıf düzeyinin ortak etkisi açısından;Gerek sınıf düzeyi ve akran baskısının ortak etkisi açısından, gerekse sınıf düzeyine göre karar stratejileri puanları arasında anlamlı fark bulunamamıstır. Akran baskısı ve okul türünün ortak etkisi açısından;içtepisel, mantıklı, bagımlı, kararsızlık stratejileri puanları arasında anlamlı fark bulunamamıstır. Okul türüne göre mantıklı ve bagımlı karar stratejileri puanları arasında anlamlı fark bulunamazken; içtepisel ve kararsızlık stratejileri puanları arasında anlamlı fark bulunmuştur. Buna göre Anadolu lisesi ögrencileri içtepisel karar stratejisini endüstri meslek lisesi ögrencilerinden daha fazla kullanmaktadır. Endüstri meslek lisesi ögrencileri kararsızlık stratejisini Anadolu lisesi ögrencilerinden daha az kullanmakla birlikte; genel olarak Anadolu lisesi ve endüstri meslek lisesi ögrencileri kararsızlık stratejisini kız meslek lisesi ve genel lisede okuyan ögrencilerden daha az kullanmaktadır.
Beliren yetişkinlik döneminde sosyal görünüş kaygısı: Algılanan anne baba tutumu ve mükemmeliyetçiliğin yordayıcı gücü

Bu araştırmada, beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerde algılanan anne baba tutumları ve mükemmeliyetçiliğin sosyal görünüş kaygısı üzerindeki yordayıcı gücünün incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul ilindeki devlet ve vakıf üniversitelerinde öğrenim gören 284'ü kadın 164'ü erkek olmak üzere toplam 448 öğrenci oluşturmaktadır. Katılımcıların yaşları 18-25 aralığındadır. Veriler Kişisel Bilgi Formu, Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği, Frost Çok Boyutlu Mükemmeliyetçilik Ölçeği ve Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği-Çocuk Formu kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde Bağımsız Örneklem t-Testi, Pearson Momentler Çarpım Korelasyon tekniği ve Hiyerarşik Regresyon Analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, kadınlarda sosyal görünüş kaygısının erkeklere göre daha yüksek olduğu, mükemmeliyetçiliğin genel olarak ve yüksek kişisel standartlar belirlemede erkeklerde, düzen boyutunda ise kadınlarda yüksek olduğu tespit edilmiştir. Anne ve baba için algılanan duygusal sıcaklık ve aşırı koruyucu tutumların kadınlarda, baba için algılanan reddediciliğin ise erkeklerde yüksek olarak algılandığı bulgulanmıştır. Bir başka bulguya göre; üniversite türüne göre sosyal görünüş kaygısının farklılaştığı ve devlet üniversitesinde öğrenim gören bireylerin vakıf üniversitesindekilere göre sosyal görünüş kaygılarının daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen bulgular, mükemmeliyetçi kişilik özellikleri ile algılanan anne baba tutumları arasında anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Diğer taraftan; anne baba tutumları ve mükemmeliyetçi kişilik özellikleri ile sosyal görünüş kaygısı arasında da anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Yapılan hiyerarşik regresyon analizlerine göre; anne için algılanan reddedicilik, baba için algılanan duygusal sıcaklık, mükemmeliyetçi kişilik özelliklerinden hata yapma endişesi, yaptığından emin olamama ve kişisel standartların sosyal görünüş kaygısının yordayıcısı olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca hata yapma endişesi sosyal görünüş kaygısının en güçlü yordayıcısıdır. Son olarak bulgular ilgili alan yazın çerçevesinde yorumlanarak bazı önerilere yer verilmiştir.
ODTÜ öğrencilerinin uyum düzeylerini etkileyen bireysel, sosyal ve ailesel bazı etmenler

Bu araştırmada, üniversite öğrencilerinin bireysel, sosyal ve ailelerine ilişkin bazı özelliklerinin uyum düzeyleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini, ODTÜ'nin hazırlık, 1 ; 2 ; 3 ; ve 4 sınıflarında okumakta olan 305 kız, 430 erkek, toplam 735 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. öğrencilerin bireysel, sosyal ve ailesel özelliklerine ait bilgiler, bu bilgileri kapsayan bir 'Anket' öğrencilerin uyum düzeyleri ise 'Hacettepe Kişilik Envanteri' ile saptanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde, bağımsız değişkenlere ilişkin alt grupların, genel uyum puanları ortalama ve standart sapmaları bulunmuş, grupların ortalamaları arasındaki farkların önem denetimi varyans analizi yöntemiyle yapılmıştır. F değerinin önemli olması halinde, farkın hangi gruplardan kaynaklandığını bulmak için Tukey testi uygulanmıştır. Araştırmada, öğrencinin bireysel özellikleri ile ilgili değişkenlerden, aylık gelirini, sosyal etkinlikler için yeterli görenlerin genel uyum düzeylerinin görmeyenlerden, fizik görünümünden memnun olanların olmayanlardan, dini İnancı kuvvetli olanların genel uyum düzeyleri olmayanlardan daha yüksek olduğu görülmüştür.. Diğer taraftan, fakülte, sınıf, yaşamın çoğunun geçirildiği yerleşim merkezi, öğrencinin ailesiyle birlikte olup olmaması, akademik başarı, ailesinden ayrı kalma süresi ve orta öğrenim türü gibi değişkenlerin genel uyum düzeyi üzerindeki etkisinin ise önemli olmadığı bulunmuştur. İV Aynı şekilde öğrencinin sosyal ilişkilerine ait özelliklerinden, ders dışı aktivitelere katılanların katılmayanlardan, anneyle, babayla, karşı cinsle, aynı cinsle ve kardeşleriyle olan ilişkilerinden memnun olanların genel uyum düzeylerinin olmayanlardan daha yüksek olduğu görülmüştür. öğrencilerin sosyal ilişkilerine ait değişkenlerden, karşı cinsle duygusal ilişki durumu, sosyal destek alma ve sorunlarını başkalarına açma gibi özelliklerin genel uyum dlivseyi üzerindeki etkisinin ise önemli olmadığı bulunmuştur. Öğrencinin ailesine ait özelliklerinden, annelerinin ve babalarının psikolojik uyumunu olumlu algılayanların olumsuz algılayanlardan, anne ve baba arasındaki ilişkiden memnun olanların olmayanlardan, ebeveynin demokratik tutum içerisinde olduğunu düşünenlerin genel uyum düzeylerinin düşünmeyenlerden daha yüksek olduğu görülmüştür, öğrencinin ailesine ilişkin değişkenlerden yalnızca anne-baba birlikteliğinin uyum düzeyi üzerindeki etkisinin önemli olmadığı bulunmuştur. Sonuçta, kişisel, ailesel ve sosyal özelliklerin uyuma etkisi, ilgili yayınlar çerçevesinde tartışılmış, psikolojik danışma alanına ve gelecekte yapılacak araştırmalara önerilerde bulunulmuştur.
Bilişsel esneklik, iki dillilik ve üstbilişsel kararlar arasındaki gelişimsel bağlantılar

Bu araştırmada iki dilli ve tek dilli çocuklar, üstbilişsel kararların doğruluğu ve bilişsel esneklik düzeyleri açısından incelenmiş ve bu doğrultuda iki dilli ve tek dilli çocukların bilişsel esneklik düzeylerinde üstbilişsel kararların doğruluğunun düzenleyici rolü araştırılmıştır. Araştırmaya 45-77 ay arası 75 iki dilli ve 75 tek dilli çocuk dahil edilmiştir. Öğrenme Kararları ve Bilme Hissi Kararlarının doğruluğu araştırmacı tarafından hazırlanmış bir düzenekle ölçülmüştür. Bilişsel esneklik, Boyut Değiştirerek Kart Eşleme Görevi ile, çocukların Türkçe alıcı dil becerileri TİFALDİ-AD testi ile değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında, iki dilli çocuklara ayrıca Ermenice alıcı dil becerilerini değerlendirmek için Peabody Resim Kelime Testi'nin Ermenice'ye çevrilmiş hali uygulanmıştır. Tek Yönlü Varyans Analizi sonuçları, eşit düzeyde ve eşit olmayan düzeyde iki dilli olan gruplar arasında bilişsel esneklik, üstbilişsel kararların doğruluğu ve Türkçe alıcı dil becerileri açısından anlamlı farklılaşma olmadığını göstermiştir. İki dilli her iki grubun da tek dilli grup ile arasında bilişsel esneklik düzeyleri ve üstbilişsel kararların doğruluğu açısından anlamlı düzeyde farklılaşma olduğu, iki dilli grupların bilişsel esneklik düzeyi ve üstbilişsel kararların doğruluğu açısından tek dillilerden yüksek performans gösterdikleri bulunmuştur. İki dilli ve tek dilli grupta üstbilişsel kararların bilişsel esneklik düzeyi üzerindeki düzenleyici rolünün incelenmesi için çoklu hiyerarşik doğrusal moderatör regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular tek dilli grupta öğrenme kararlarının doğruluğunun bilişsel esneklik düzeyini anlamlı şekilde açıkladığını göstermiştir. İki dilli grupta ise bilişsel esneklik düzeyi üzerinde üstbilişsel kararların doğruluğunun bir rolü olmadığı bulunmuştur. Bulgular temsilsel yeniden tanımlama açıklaması doğrultusunda tartışılmıştır.
Adil dünya inancı, öz yeterlilik, işyeri saldırganlığı ve işyerinde engelliye yönelik tutumlar arasındaki ilişkiler

Adil dünya inancı kavramı bireyin dünyayı adil algılaması ve insanların hak ettiklerini aldıklarına yönelik geliştirdiği inançtır. Saldırganlık, egemen olmak, yenmek ve yönetmek amacıyla güçlü, şiddetli ve etkili hareket olarak tanımlanmaktadır. Öz yeterlilik, bireyin bir eylemi başarmak için kapasitesine ilişkin algısıdır. Bu çalışmanın amacı, işyerinde engelliye yönelik tutum, adil dünya inancı, öz yeterlilik ve saldırganlık arasında ilişkilerin incelenmesidir. Bu amaçla 81 kadın 109 erkek olmak üzere toplam 190 katılımcıya ulaşılmış ve katılımcılara Adil Dünya İnancı Ölçeği, Saldırganlık Ölçeği, İşyerinde Engelliye Yönelik Tutumlar Ölçeği ve Öz Yeterlilik Ölçeği uygulanmıştır. Engellilere yönelik tutumlar ölçeği için adil dünya inancı ile anlamlı ilişki bulunmazken saldırganlık ve öz yeterlilik ile anlamlı ilişki olduğu görülmüştür. Bulgular sonucunda Saldırganlık Ölçeği açık saldırganlık ve engelleme alt boyutlarının engellilere yönelik tutumu yordadığı görülmüştür. Saldırganlık ve engellilere yönelik tutumlar arasında öz yeterliliğin aracı rolü olduğu görülmüştür. Demografik değişkenlere göre katılımcıların adil dünya inancı, öz yeterlilik ve engellilere yönelik tutumları arasında anlamlı farklılıklar elde edilmiştir. Elde edilen bulgular ilgili alan yazın ışığında tartışılmıştır.
İletişim psikolojisi açısından televizyon programlarının birey farkındalığının oluşmasındaki rolü

İletişim ve Psikoloji arasında birbiri içine geçmişş temel ilişkiler ve etkileşimler bulunmaktadır. İletişimin sinir sisteminin bir uzantısı olarak ele alındığı bu çalışmada, psikolojideki kuramsal yaklaşımlar ve iletişim teorilerinin birbirleriyle olan etkileşimleri irdelenmekte ve iletişim psikolojisinin temel ögeleri ortaya konulmaktadır. İletişimin psikoloji ile etkileşen 'aktarım' 'dönüşüm' ve 'işlem' teorileri çalışmanın özgün bilimsel bulgularını oluşturmaktadır. Çalışma, iletişim psikolojisi çerçevesinde televizyonun kişilik gelişimi, bilişsel gelişim ve bireysel farkındalık alanlarına hangi ölçüde etkide bulunduğunu tartışmaktadır. Bu bağlamda, televizyonun, uluslararası ve ulusal yayın ilkeleri, bireysel farkındalık açısından ele alınmış, ifade özgürlüğü, şiddet, cinsellik, ayrımcılık, çocuk istismarı ve yayınlarda dil kullanımı irdelenmiştir. Türkiye'deki televizyon izleme eğilimleri araştırmalarının nicel sonuçları ile Türk televizyonlarında yayınlanan programlar seçkisiz ve temsil edici örneklem yöntemiyle bellek, zeka, kişilik gelişimi gibi psikolojik süreçlerde çözümlenerek nitel analizlere ulaşılmıştır. İnsan zihnini bir iletişim sistemi olarak araştıran bu çalışmada; görsel kodlamanın, işitsel ve anlamsal kodlamadan önce yapıldığından yola çıkarak, kısa ve uzun süreli bellekte, televizyonun, kısa aralıklarla tekrarlanan görüntüleri ile kalıcı etkiler yarattığı, anlık bellekte yedi birim ile sınırlı zihin kapasitesini ve dolayısıyla bilişsel süreçleri yönlendirdiği çalışmanın özgün bulgusunu oluşturmaktadır. İnsan zihninin derin bilişsel bağlantılarından olan ve gelişime ket vuran, algı yanılmaları, eşik altı algı, illüzyonlar ve hipnoz gibi süreçlerle de televizyon yayınları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Türk televizyonlarında yapılan seçmelerle incelenen 'doğrudan ve dolaylı farkındalık' yaratan programların, 'izleme farkındalığı' yaratma çabası ile yayın ilkelerini önemli ölçüde ihlal ettiği ve 'bireysel farkındalığı' oluşturan ögelere, kişilik gelişimine ve toplumsal kimlik oluşumuna etkide bulunduğu çözümlenmiştir.
Jung'un kolektif bilinçdışı arketiplerinin Kant'ın saf aklın ideleri bağlamında değerlendirilmesi

Bu tezde 'saf aklın ideleri' ve 'kolektif bilinçdışının arketipleri' üzerine bir inceleme yapılmış, ide ve arketip arasında kurulabilecek işlevsel benzerlikler tespit edilmeye çalışılmıştır. Kant saf aklın idelerini 'duyarlık' ve 'anlama yetisi' olarak adlandırdığı bilişsel yetilerden sonra ele alır ve onlar aracılığıyla zihnin en genel sentezlere ulaşabildiğini iddia eder. Onların esas işlevi bu yolla zihnin empirik içeriklerini düzenlemektir. Böyle olmakla birlikte akıl, kendi sınırlarını bilmediği sürece ideler, yanılsama kaynağı olarak görülür. Jung'un ortaya koyduğu kolektif bilinçdışının arketipleri de benzer bir işlevle zihnin empirik içeriklerini düzenler. Onlar da doğru anlaşılmadığında tıpkı ideler gibi yanılsama kaynağına dönüşebilirler. Ayrıca insan bilgisinin sınırları ve ötesi bağlamında idenin fenomen-nunem, arketiplerin bilinç-bilinçdışı arasında köprü vazifesi görmesi ve her ikisinin de etik davranış üzerinde etkilerinin olması onlar arasında görülebilen diğer benzerlik noktaları olarak tespit edilmiştir. İde ve arketiplere yönelik çalışma, refleksif bir etkiyle kişiyi kendi zihin içeriklerine döndürdüğü için onun kendisini tanımasına yardım edebilir.
Genç yetişkinlerde iyimserliğin mutluluk ve yaşam doyumu üzerindeki etkisinin incelenmesi

İyimserlik, mutluluk ve yaşam doyumu pozitif psikolojinin önemli kavramları olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışmada iyimserliğin mutluluk ve yaşam doyumu üzerindeki etkililiğinin saptanması hedeflenmiştir. Araştırmanın katılımcılarını üniversite de öğrenim gören 394 (225 kadın/ 169 erkek) genç yetişkin oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak, Yaşam Doyumu Ölçeği, Yaşam Yönelimi Testi ve Oxford Mutluluk Ölçeği kullanılmıştır. Yaşam Doyumu Ölçeği olarak Diener ve arkadaşları tarafından 1985 yılında geliştirilen YDÖ ' The Satisfaction With Life Scale ' kullanılmıştır. Diener ve arkadaşları orijinal çalışmada ölçeğin güvenirliğini Alpha = .87 olarak, ölçüt bağımlı geçerliğini ise. 82 olarak bulmuşlardır. İyimserlik düzeyinin belirlenmesinde kullanılan Yaşam Yönelimi Testi, bireylerin yaşama bakış açısını belirlemek amacıyla, Scheiver ve Carver (1985) tarafından geliştirilmiştir. Yaşam Yönelimi Testi'nin Türkçe'ye uyarlaması Aydın ve Tezer (1991) tarafından yapılmıştır. Ölçeğin Tükçe formunun rapor edilen iç tutarlılık katsayısı 0 ,72; dört hafta süreli test-tekrar test güvenirlik katsayısı ise 0,77 bulunmuştur. Oxford Mutluluk Ölçeği Hills ve Argyle tarafından geliştirilmiştir. Oxford Mutluluk Ölçeği'nin Türk üniversite öğrencilerinden oluşan bir örneklemde geçerlilik ve güvenilirliğinin incelenmesini Doğan ve Sapmaz(2012) yapmıştır. Elde edilen veriler değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotlar kullanılmıştır. Niceliksel verilerin karşılaştırılmasında iki grup arasındaki farkı t-testi, ikiden fazla grup durumunda parametrelerin gruplar arası karşılaştırmalarında Tek yönlü ANOVA testi ve farklılığa neden olan grubun tespitinde Tukey Post Hoc testi kullanılmıştır. Araştırmanın bağımlı ve bağımsız değişkenleri arasındaki ilişkiyi Pearson korelasyon analizi, etki ise regresyon analizi ile test edilmiştir. Elde edilen bulgular %95 güven aralığında %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular iyimserliğin, mutluluk ve yaşam doyumu ile pozitif yönde ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Yaş, cinsiyet, medeni durum ve öğrenim gördüğü sınıf değişkenleri mutluluk düzeyini ve yaşam doyumunu etkilerken; bu değişkenlerin iyimserlik üzerinde etki sahibi olmadıkları görülmektedir. Kardeş sayısı ve babanın öğrenim durumunun ise iyimserlik düzeyine etki ettiği görülmüştür. Bu bulgular doğrultusunda daha sağlıklı bir yaşam açısından olumlu kavramları araştırmanın önemi büyük olmasına rağmen literatürde, psikolojik iyi olma, mutluluk ve yaşam doyumu gibi faktörleri ele alan çalışmaların azlığı dikkat çekmektedir. Böylelikle, ilgili çalışmalar arttırılarak karşılaştırılabilir bilgi toplanılması gereklilik göstermektedir.
Riskli alkol kullanan üniversite öğrencileri ile riskli alkol kullanmayanlarda, stresli yaşam olayları, iç-dış kontrol odağı inancı ve öğrenilmiş güçlülük değişkenlerinin incelenmesi

Riskli alkol kullanımı özellikle üniversite gençliğinde tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de önemli bir sorunu oluşturmaktadır. Bu araştırmada, riskli alkol kullanımı ile bazı psikolojik değişkenlerin ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın amacı, bir üniversite örneklemi kullanılarak ülkemizdeki risk oluşturacak düzeyde alkol kullanan gençlerin; kullanmayanlardan yaşam olayları, kontrol odağı ve öğrenilmiş güçlülük değişkenleri açısından bir farklılık gösterip göstermediklerinin incelenmesidir. Bu amaçla, Ankara'daki beş ayrı üniversitenin değişik bölümlerinde ve sınıflarında öğrenim görmekte olan üniversite öğrencilerinden 459'una (213 kız, 246 erkek) uygulama yapılmıştır. Bu grup içinden riskli alkol kullananlar (n=85), ilgili ölçek kesme puanına göre, demografik özellikleri göz önünde bulundurularak geriye kalan grup içinden ise riskli alkol kullanmayanlar (n=85) belirlenmiştir. Böylece analizler toplam 170 deneğin verileri üzerinde yapılmıştır. Araştırmada veri toplamak amacıyla Yaşam Olayları Listesi, Rotter'in İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği, Rosenbaum'un Öğrenilmiş Güçlülük Ölçeği Alkol Kullanım Bozukluklarını Belirleme Testi - AKBBT ölçekleri ve bilgi ve beyan formu kullanılmıştır. Riskli alkol kullanımı, AKBBT ölçeği ile belirlenmiş; bu ölçeğin geçerliğine bir gösterge olmak üzere ayrıca MacAndrew Alkolizm Ölçeğinde kullanılmıştır. Ölçek uygulamaları grup halinde ders saatleri içinde dersliklerde yapılmıştır. Elde edilen verilere uygulanan 3 x3x3'lük varyans analizi sonucunda riskli alkol kullanımını gösteren AKBBT puanları üzerinde yaşam olayları değişkeninin anlamlı temel etki gösterdiği; kontrol odağı ve öğrenilmiş güçlülük değişkenlerinin temel etkilerinin ve yaşam olayları değişkenleri ile ortak etkilerinin anlamlı düzeyde bulunmadığı gözlenmiştir. Uygulanan, Çoklu Regresyon Analizi de aynı şekilde yalnızca yaşam olayları değişkeninin, AKBBT puanlarının anlamlı yordayıcısı olduğunu göstermiştir. Bu bulgular, üniversite gençlerinin son bir yılda karşılaştıkları stresli yaşam olaylarının, riskli alkol kullanmalarında bir etken olduğu şeklinde yorumlanmıştır. Yaşam olayları değişkeni ile riskli alkol kullanımı arasında gözlenen bu ilişki, konu ile ilgili literatürde ele alınan 'Stresi Azaltma Modeli' çerçevesinde, yani alkol kullanımının kişilerin, streslerinin verdiği acıyı azaltarak alkol kullanma davranışlarını negatif yönden pekiştirmesi ile açıklanmıştır. Ayrıca, istatistiksel anlamlılığa ulaşmamakla birlikte, ilgili grup ortalamaları dikkate alındığında bir eğilim düzeyinde de olsa dış kontrol odağına inanma ve öğrenilmiş güçlülüğün zayıf olması da riskli alkol kullanma ile ilişkili bulunmuştur. Sonuçlar, ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.
Perceived reactions of mothers, fathers, friends to negative emotions and adolescent psychological well-being

Bu çalışmanın amacı, ebeveynler ve arkadaşların olumsuz duygulara verdikleri tepkiler ve ergenlerin psikolojik iyi olma hali arasındaki ilişkiyi incelemektir. İlişkiler yol analizi ile incelenmiştir. Modelde anne, baba ve arkadaşların üzüntü, öfke ve utanma duygularına verdikleri tepkilerin, ergenlerin yaşam doyumu, kaygı durumu, olumlu sosyal davranışları ve saldırgan davranışlarıyla ilişkisi ve bu ilişkide duygu düzenleme güçlüklerinin aracı rolü incelenmiştir. Çalışmaya 520 ergen (292 kız, 223 erkek) katılarak anket formunu doldurmuştur (ortalama yaş= 16 .11, SS= .76, ranj= 14 -18). Yol analizleri, anne ve arkadaşların duygu koçluğu gösteren tepkilerinin olumlu sosyal davranışlar ve yaşam doyumunu, baba ve arkadaşların duyguyu yok sayan veya azımsayan tepkilerinin saldırgan davranışlar ve kaygı durumunu yordadığını göstermiştir. Yaşam doyumu ayrıca baba ve arkadaşların olumsuz tepkileri tarafından yordanmıştır. Ancak babaların olumlu tepkileri hiçbir psikolojik iyi oluş değişkeni üzerinde etkili çıkmamıştır. Annelerin ve arkadaşların olumlu tepkileri ile babaların ve arkadaşların olumsuz tepkilerinin duygu düzenleme güçlüklerini yordadığı bulunmuştur. Duygu düzenleme güçlükleri ise, saldırgan davranışlar, sürekli kaygı ve yaşam doyumuyla ilişkili bulunmuştur. Duygu düzenleme güçlükleri bazı ilişkilerde aracı değişken olarak rol oynamıştır; ayrıca kızlar ve erkekler arasında aracı değişken modelinde anlamlı bir fark bulunmuştur. Kızlar duygularına akranlarından daha olumlu tepkiler aldıklarını, erkekler ise duygularına anne, baba ve akranlarından daha olumsuz tepkiler aldıklarını rapor etmişlerdir. Son olarak, kızlar olumlu sosyal davranışlar, kaygı durumu ve yaşam doyumunda, erkekler ise saldırgan davranışlarda daha yüksek puanlar rapor etmişlerdir. Duygu düzenleme güçlüklerinde cinsiyet farkı bulunmamıştır. Bulgular önceki çalışmaların ışığında, olası uygulamalar ve sınırlılıklar göz önüne alınarak tartışılmıştır.
Özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin eş destek ve aile yaşam kalitesinin umutsuzluk ve stres düzeyleri ile ilişkisinin incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı, özel gereksinimli çocuğu olan ebeveynlerin eş destek ve aile yaşam kalitesinin stres ve umutsuzluk düzeyini anlamlı düzeyde yordayıp yordamadığını incelemektir. Aile yaşam kalitesi, stres, umutsuzluk ve eş desteğinin; cinsiyet, çocuk cinsiyeti, ebeveyn yaşı, eğitim düzeyi, gelir durumu ve çocuğun engel türüne göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesi ise araştırmanın alt amaçlarıdır. Çalışma; Küçükçekmece, Bağcılar, Bahçelievler ve Sarıyer Rehberlik ve Araştırma Merkezi'ne kayıtlı özel gereksinimli çocuğu olan 327 ebeveynin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veriler, Aile Bilgi Formu, Beach Center Aile Yaşam Kalitesi Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Eş Destek Ölçeği ile elde edilmiştir. Stres, umutsuzluk, aile yaşam kalitesi ve eş desteğinin; cinsiyet ve çocuk cinsiyetine göre fark gösterip göstermediğini incelemek için T-Testi kullanılmıştır. Çalışma grubunun yaşına, eğitim düzeyi, gelir durumu ve çocuğun engel türüne göre incelenen değişkenlerin farklılaşma durumunu ölçmek için tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Eş desteği ile aile yaşam kalitesinin; umutsuzluk ve stres düzeylerini yordama düzeyini incelemek amacıyla çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda; ebeveynlerin aile yaşam kalitesinin, stres ve umutsuzluk üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu bulunmuştur.