Tedarik zinciri yönetiminde değer ağları modeli

Tedarik zinciri işletme içi ve dışı ürün ve servislerin üretimi ve müşterilere ulaştırılması süreçlerini içerir. Talep ve satış tahmini yönetimi, malzeme temini, üretim planlama ve fiziksel dağıtım ve teslimat tedarik zinciri sürecinin alt süreçleridir. Tedarik zinciri yönetimi, tüm bu aktivitelere entegre ve etkin bir şekilde odaklanan yönetim felsefesi olarak tanımlanır. Tedarik zinciri yönetimi fonksiyonunun işletmelerdeki rolü, strateji uygulayıcısından strateji belirleyicisine kadar beş aşamada analiz edilebilir. Bu aşamalar, sabit tedarikçi, reaktif tedarikçi, etkin reaktif tedarikçi, etkin proaktif tedarikçi ve ciro ve kar yaratan tedarikçidir. Geleneksel tedarik zinciri itmeye dayalı bir felsefede üretim yapar, satış tahmini verisi işletmenin tedarik zinciri sürecindeki tüm aktivitelerin yönetiminde kullanılır. Buna karşın, değer ağına datalı tedarik zinciri süreci ürünü kendi tasarlayan gerçek müşteri talebiyle başlar. Ardından, zincirdeki arka ofis aktiviteleri bu gerçek talebe cevap vermek üzere çalışmaya başlarlar. Değer ağı, dijital tedarik zinciri kavramını kullanarak üstün müşteri memnuniyeti ve işletme karlılığı sağlamaya dönük bir işletme tasarımı şeklidir. Bu yeni müşteri seçimleri sonucu gelişmiş hızlı ve esnek bir sistemdir. Değer ağına dayalı tedarik zinciri modelini geleneksel modellerden ayıran beş temel özellik vardır. Bunlar: müşteri odaklı olması, ortaklığa dayalı ve sistemli oluşu, esnek ve hızlı akışa dayanması ve dijital teknolojiyi tüm adımlarda kullanmasıdır. Günümüzün işletme yaşamında, işletmeleri temel iş süreçlerini yeniden tasarlamaya zorlayan dört faktör vardır. Bunlar: daha fazlasını talep eden müşteriler, Internet ve dijital teknoloji, artan rekabet baskısı ve globalleşmedir. Bu değişim boyutları, değer göçüne neden olmuşlardır. Değer göçü, karın ve değerin modası geçmişş işletme tasarımlarından değer ağına dayalı müşteri yararını ve işletme karlılığını birlikte maksimize etmeye odaklı tasarıma geçmişş olmasıdır. ilk bölüm, TZY'nin temel fonksiyonları, temel özellikleri, işletmelerdeki rolü ve değer ağı modeline giriş konularını içermektedir, ikinci bölüm, değer ağı modelini bir çözüm olarak yaratan değişim boyutlarını anlatmaktadır. Üçüncü bölüm, müşteriye değer yaratmada temel yolları belirtmektedir. Bunlar süper servis sunma, müşteri segmentasyonuna dayalı yönetim, hız, mükemmel sipariş sağlama, müşteriye uygun çözümler ve müşteriye özel ürünlerdir. Dördüncü bölüm, tedarik zinciri yönetiminde değer ağları modelinde faaliyet alanı kararlarının nasıl verileceğini anlatmaktadır. Faaliyet alanı kararları, müşteriye ve firmaya maksimum fayda sağlayacak şekilde zincirdeki hangi aktivitelerin kimler tarafından yapılması gerektiğinin belirlenmesi ile ilgilidir. Değer ağı iş tasarımında, işletmenin kendisinin odaklanıp gerçekleştirmesi gereken faaliyet alanları, seçim tahtası yaratma, değer arttırıcı sevkiyat süreçleri, işletme ve tedarikçileri arasındaki üretim aktivitelerinin senkronize edilmesi, dış kaynak kullanımı olanaklarının araştırılması, ortaklarla ortaklığa dayalı ilişkiler kurmak aktiviteleridir. Beşinci bölüm, değer ağı modelinin uygulanması ile tedarik zincirinden kar elde etme alternatiflerini açıklamaktadır. Değer ağlarında kar süper servis, müşteri odaklı çözümler ve etkin maliyet ve varlık yönetimi ile sağlanır. Altıncı bölüm, değer ağı modelindeki stratejik kontrol araçlarını açıklamaktadır. Değer ağı markası, müşteri çengelleri, tedarikçi ilişkileri, tasarımda yaratıcılık ve düşük fiyat, tedarik zinciri fonksiyonuna organizasyonlarda lider rolü sağlayan stratejik kontrol elemanlarıdır. Bu stratejik kontrol elemanları ile, tedarik zinciri işletmenin stratejik yönünü belirlemeye başlar. Yedinci bölüm tasarımdan maksimum yararı sağlamak için, tüm değer ağı tasarım değişkenlerinin entegre, hızlı ve esnek bir şekilde bir araya getirerek sağlanacak değer ağı uygulamasını anlatmaktadır. Uygulama aşamasında değer yaratma, kar elde etme, faaliyet alanı kararları ve stratejik kontrol elemanları olan tasarım elemanları ile ilgili kararlar birbirine bağlanır. Uygulamada mükemmellik sağlamak için yaratıcı bir kültür yaratmak ve tüm zincirde dijitalleşmeyi diğer tasarım elemanlarına dayalı olarak kullanmak kritik elemanlardır. Sekizinci bölüm, mevcut tedarik zinciri tasarımını değer ağına dönüştürmenin gereklilik düzeyinin nasıl ölçüleceğini açıklamaktadır, ölçümde, iki kısım vardır: birincisi, temel değer ağı özellikleri için işletmede gereklilik düzeyini anlamaya yönelik sorulara cevap vermeyle ilgilidir, ikinci kısım mevcut tedarik zinciri performansını değer ağıyla ilgili performans ölçütleriyle ölçmeye dayalı bir yaklaşım olan performans skorkartının uygulanmasıdır. Dokuzuncu bölüm, tedarik zinciri performans ölçüm sistemler ve değer ağı performans ölçümü ile ilgilidir. Tedarik zinciri performans ölçüm modelleri, dengelenmiş skorkart, SCOR modeli, lojistik skorkartı, aktiviteye dayalı maliyetlendirme ve ekonomik katma değerdir. İşletmeler, tedarik zincirlerinin performans ölçümüne fonksiyonel, işletme içi süreç bazında, işletme dışında süreç bazında odaklanabilirler. Değer ağı modelinde, işletmeler maksimum fayda için tüm zincire odaklandıklarından, işletmeler işletme dışını da performans ölçümüne dahil etmeli, ancak iyileştirilecek alanları belirlemek ve detay düzey performansı anlamak için fonksiyonel ve işletme içi süreç performans ölçütlerinin kullanımını sürdürmelidirler. Onuncu bölümde, Cisco işletmesinin değer ağı uygulaması anlatılmıştır. Uygulama adımları ve sonuçları detaylı belirtilmiştir. Cisco'nun altı özelliği değer ağında dijitalleşmeyi sağlayan öğelerdir, bunlar: ön ve arka ofis entegrasyonu, müşterilerle entegrasyon, otomatik tasarım kontrolü, otomatik teknik destek ve talep planlama ve stok yönetimi otomasyonudur. Değer ağı modeli uygulaması ile, Cisco düşük varlık kullanımı oranı, düşük stok seviyeleri, temin süresi düşüş, sipariş işleme süresi düşüşü, çalışan başına verimlilik artışı ve daha az sayıda çalışan ihtiyacı ulaşılan sonuçlar olmuştur. Cisco vakası beş önemli ders vermiştir. Bunlar, müşteri tercihlerine dayalı değer ağı tasarımı, tüm işletme tasarımı yeniden düşünmek, çalışanları daha yüksek değer katan aktivitelere yöneltmek için teknolojinin kullanımı, basit performans ölçütleri kullanımı ve organizasyon sınırlarının ötesini düşünmek olarak sıralanabilir. Onbirinci bölümde, Eczacıbaşı-Baxter işletmesinde yapılan ithal ürünler ürün akış verisi paylaşımı süreci yeniden tasarımı anlatılmaktadır. Bu projede, ana amaç ürün akış bilgisinin satış ekibinin kararlarının etkinliğini arttırmak, müşteriye sipariş statüleri ve tahmini teslim süreleri konusunda zamanında ve doğru bilgi sağlamak üzere ürün akış bilgisinin satış ekibi çalışanları ile hızlı, entegre, anlaşılması kolay formatta paylaşımının sağlanmasıdır. Uygulamada, bu hedefe yönelik olarak, gerekli rapor formatları belirlendi, bu raporları oluşturmak için farklı veri tabanları entegre edilmiş ve intranet teknolojisi kullanılarak bu raporların dokuz farklı bölgede çalışan satış ekibi çalışanlarıyla paylaşılması sağlanmıştır. Uygulamanın diğer aşaması tedarik zinciri entegre performans ölçüm sistemi kurmak üzerinedir; buna yönelik olarak dengelenmiş skorkart, proje ve süreç yönetimine entegre çalışan SCOR modeli tedarik zinciri performans ölçüm ve iyileştirme amaçlı olarak uygulanmıştır. XII