Futbolda çocuk koruma uygulamalarına yönelik nitel bir araştırma

Son zamanlarda spor kulüplerinde çocuk istismarı vakalarının giderek artış gösterdiği bilimsel araştırmalarda ve basında sıkça yer almaktadır. Sporda çocuk istismarının varlığı ve bunu önlemek adına yapılması gerekenlerle ilgili tartışmalar, çocuk koruma uygulamalarının geliştirilmesine ihtiyaç duyulduğunu göstermiştir. Spor psikolojisi alanında çalışan uzmanların, genç sporcularla geniş bir kapsamda çalışmalar yapabilecekleri bilinmektedir. Bu kapsamın, sporcularda çocuk koruma uygulamalarını da içerdiği görülmektedir. Literatür incelendiğinde, sporda çocuk istismarı ve çocuk koruma konusunda gerçekleştirilen araştırma sayısının yetersizliği dikkat çekmektedir ve futbol özelinde gerçekleştirilen araştırmaların sayısı ise neredeyse yok denilecek kadar azdır. Bu araştırma, akademik çevrelerin sporda çocuk istismarı ve çocuk koruma araştırmalarına yönelmesine katkı sağlayacaktır. Futbolda çocuk korumaya yönelik kulüplerin uygulamalarını ortaya çıkarmak adına yapılan bu çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma verileri, 2014- 2018 yılları arasında toplanmıştır. Araştırma kapsamında, futbol kulüplerinde psikolojik destek hizmeti sağlayan uzmanlardan ve altyapı direktörlerinden oluşan 13 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Veri toplama aracı olarak, kulüplerin çocuk koruma uygulamalarına yönelik altı sorudan oluşan görüşme formu kullanılmıştır. Bu forma ek olarak katılımcıların demografik bilgilerine yönelik kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde, 'içerik analizi' yönteminden yararlanılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda; kulüplerin çocuk koruma politikalarının uygun olmadığı, sistemli planlarının bulunmadığı, kulüp beklentilerinin açıklandığı, ailelerle işbirliği yapıldığı, problemlerin çözümünde uzman yardımı alındığı, belirli işe alım prosedürlerinin bulunduğu ancak adli sicilin incelenmediği, çocukların ulaşım imkanlarının sağlandığı, ailelerin kulübe katılımının teşvik edildiği, istismar farkındalığı çalışmalarında eksikliklerinin bulunduğu, medya ve sosyal medya kullanımı uygulamalarında ailelerin ve çocukların rızasına başvurdukları, etik standartların ve davranış kodlarının düşük nitelikte bulunduğu, düzenlenen eğitimlerinin kapsamının, oryantasyon çalışmaları hariç, yeterli olduğu kulüplerin, psikolojik destek uygulamalarına yer verdiği ve çocukların akademik başarılarını da önemsediği ve önlemler aldığı ortaya çıkarılmıştır. Sonuç olarak; futbolda çocukların korunması için uluslararası standartlarda politikalar geliştirilmeli, bilimsel araştırmalar yapılmalı ve bu çalışmaları destekleyecek ulusal düzeyde sporda çocuk koruma birimi kurulmalıdır. Sporda çocuk koruma planlarının ve programlarının oluşturulması ve uygulanması tüm futbol kulüplerinde zorunluluk haline getirilmeli, gönüllü ve çalışan işe alım prosedürleri standartlara ulaştırmalıdır. Kulüpler, etik standartlarının ve davranış kodlarının niteliğini artırmaya yönelik kurumsal çalışmalar yapmalı, yapılanmalarında bulunan tüm katılımcılara, çocukların psikososyal gelişimlerine olumlu katkı sağlayacak ve onları istismar durumlarından koruyacak nitelikli eğitim planlamaları yapmalıdır. Ek olarak, kulüpler, psikolojik destek hizmeti sağlayan birimleri oluşturmalıdır.