Toplam kalite yönetiminde TÜSİAD - Kalder modeli ve özel sektörde bir firmaya sanal olarak uyarlanması

1980'li yıllarda tüm şiddeti ile hissedilen arz fazlalığının yanında, ulaşım ve blilim teknolojisindeki hızlı gelişme sonucu dünyamız avuç içi kadar küçülmüş, değişen bu koşullarda dünya ticareti sınır tanımaz bir noktaya gelmiştir. Artık toplumlar, kuruluşlar ve bireyler ihtiyaçları olan mal ve hizmeti kendilerine en uygun imkanı sağlayan herhangi bir yerden alma imkanına kavuşmuştur. Değişen şartlar uluslararası yok edici rekabeti gündeme getirmiş ve şirketler varlıklarını sürdürebilmek için yeni arayışlara yönelmişlerdir. Üretim ve Yönetimde 'kabul edilebilir' yerine 'hatasız', 'yeterince iyi' yerine 'mükemmelliği' öngören Toplam Kalite Yönetimi yeni bir örgütlenme modeli olarak karşımıza çıkmıştır. Bir performans arttırma stratejisi olarak tanımlanabilecek Toplam Kalite Yönetimi başarılı bir şekilde uygulandığında kuruluşlarda; müşterilerin tatmini, pazar payı, maliyetler, verimlilik, çalışanların tatmini, birimler arası işbirliği vb. Konularda iyileştirmeler sağlayacaktır. Bu iyileştirme hedeflerine ulaşılabilmesi için kuruluşun tüm üyelerinin, sorumluluğu üst yönetime ait olan kalite yönetimine katılımlarının sağlanması gerekmektedir. Geniş katılımlı kalite yönetimi olarak da ifade edebileceğimiz TKY; ' Bir kuruluşta üretilen mal ve hizmetlerin, işletme süreçlerinin ve personelin sürekli iyileştirilmesi ve geliştirilmesi yolu ile en düşük toplam maliyet düzeyinde, önceden belirlenmiş olan müşteri ihtiyaç ve beklentilerinin, tüm çalışanların kendilerinden beklenen yükümlülükleri yerine getirmeleri ile tatmin edilerek işletme performansının iyileştirilmesi stratejisi' şeklinde tanımlanmaktadır. 'Müşteriler için üstün değerler yaratma' kavramı TK yönetiminde son yıllarda değişen rekabet koşullarının etkisi ile tartışılmaya başlanmış olup, kuruluşların pazar paylarını ve karlılıklarını arttırmaları için sistematik analiz yöntemlerini içermektedir. Müşteri, seçimini ona kazandırılacak değere göre yapar. Müşteri gözünde değer aşağıdaki basit formülle özetlenebilir: Değer= / Yani müşteri toplam maliyete ve göreceli toplam kaliteye bakmaktadır. Kalitenin parasal olmayan tüm unsurları da içerdiği unutulmamalıdır. Müşteri ürüne, hizmete ve imaja da para vermektedir. Kalite, Fiyat ve Verilen Değer biribirlerine göreceli olarak bağımlıdırlar. Günümüzün iş dünyasında hızla değişen koşullar, TKY ve benzeri pek çok yeni yönetim biçimi arayışları yanında, kuruluşların gelecekte nasıl bir performans göstermesi gerektiği sorusunu da ortaya çıkarmıştır. Geleceğe yönelik beklentiler ve gereksinimler, örgütlerin performans anlayışını belirlemeye başlamış ve bu performansın yönetimi de klasik performans yönetimine göre kabuk değiştirme sürecine girmiştir. Bir kuruluşta Toplam Kalite Yönetim stratejisinin geliştirilebilmesi ve bu stratejinin hayata geçirilmesi kültürel bir dönüşüm gerektirir. Bu dönüşümün en fazla hissedilebileceği alan ise, çalışanların işlerine ve kuruluşa karşı tavır, tutum ve davranışları olacaktır. TKY stratejisinin uygulanabilmesi için gerekli olan katılımcılık, etkili yönetim uygulamaları ile desteklenerek güçlendirilmeli ve çalışanların işlerine ve kuruluşa karşı geliştirmeleri gereken tavır, tutum ve davranışsal dönüşüm sağlanmalıdır. TKY sürecindeki sürekli iyileştirme, sorunların analizi ve çözümü, ekip oluşturma, hedef belirleme, hedeflere göre yönetim ve kalite sağlama görevinin tüm işletme fonksiyonlarına yayılımı ancak tüm personelin katılımı ile gerçekleştirilebilir. Bu ise, organizasyonel yapıda yukarıdan aşağıya doğru katılımcılığı zorlayıcı bir baskı iledeğii, aşağıdan yukarı doğru gelecek bir katılma isteği ile sağlanabilir. Katılma isteğinin yaratılması ve güçlendirilmesi bir kuruluşta üst yönetimin görevidir. Katılımcılığı destekleyen ve güçlendiren personele sahip kuruluşlarda yetki devretmeye hazır istekli yönetim, bunun için motive olmuş nitelikli istekli ve yeterli sayıda personele de sahip olacaktır. Avrupa Kalite Yönetimi Vakfi'nin hedefi, dozu giderek artan rekabet ortaminda sürekli gelişim arzusunda olan kuruluslari, Toplam Kalite Yonetimi'nin yararlari hakkinda bilgilendirmek ve kaliteyi rekabette belirleyici unsur olarak ortaya koyan anlayisi benimsemelerini sağlam aktir. Avrupa'da 1992 yılında verilmeye başlanan ödül modelinin bir benzerini KalDer ve TÜSİAD işbirliği ile 1993 yılında Türkiye'ye uyarlanarak, TÜSİAD- KalDer Kalite Ödülü adıyla oluşturulan bu ödül 1993 yılından bu yana kazanan kuruluşlara verilmektedir. TÜS/AD-KalDer İş Mükemmelliği modeli dokuz kriterden oluşmuştur. Esnekliği ve gelişmeye açık yapısı modelin üstün tarafını oluşturmaktadır. İki bölüm halinde ayrılması hem anlaşılmayı ve yorumlamayı kolaylaştırmakta, hem de değerlendirmeyi basitleştirmektedir GİRDİLER tarafında, yönetimin ve çalışanların işleri yapma biçim, teknik ve araçlarını anlatan faktörler, dolayısıyla işin nasıl yapıldığı, sonuçlara nasıl ulaşıldığı sorusunun cevabı bulunur. SONUÇLAR tarafında, girdilerdeki faaliyetler sonucunda neler elde edildiği, hangi sonuçlara ulaşıldığı bulunur. Model özet olarak şöyle açıklanabilir. Müşteri Tatmini, Çalışanların Tatmini ve Toplum Üzerindeki Etki konularında başarı, Politika ve Stratejilerin, Çalışanların, Kaynakların ve Süreçlerin uygun Liderlik anlayışıyla yönlendirilmesi ile sağlanabilir ve böylece İş Sonuçları'nda mükemmelliğe ulaşılabilir. Girdiler kısmındaki kriterler kuruluşun iş sonuçları açısından ne elde ettiği ve etmekte olduğunu irdelemektedir.