Ortaöğretim coğrafya ders kitaplarında öğrenciye görelik ilkesinin incelenmesi

Ortaöğretim Coğrafya Ders Kitaplarında Öğrenciye Görelik İlkesinin İncelenmesiBu çalışma da Ortaöğretim coğrafya ders kitaplarının öğrenci seviyesine uygun olmadığına dair araştırma yapılmıştır. Eğitim-öğretim ortamında öğrenciye kılavuzluk eden ders kitapları formal eğitim uygulamalarının en önemli araçlarından biridir. Öğrencilerin ders içi ve ders dışı öğrenme süreçlerinde öğrencilere rehberlik eden ders kitaplarındaki öngörülen hedeflerin öğrencilerin yaşna ve beklentilerine uygun olması büyük ders kitaplarının içeriğinin öğrencilerin ilgisini çekmesi, ders kitaplarının yapılandırılmasında önemli unsurlardır. Araştırmamız 2009- 2010 eğitim öğretim yılı Rize İli İyidere ilçesinde bulunan İyidere Lisesi lise 1.2. 3 ve 4. Sınıflarından toplam 152 öğrenciye anket uygulaması yapılmıştır. Çalışmada araştırmacı tarafından geliştirilen başarı testi veri toplama aracı olarak kullanılmış ve veriler, SPSS versiyon 15.0 programında analiz edilerek değerlendirilmiştir. Bu çalışmanın amacı coğrafya ders kitaplarının öğrencilerin yaşına, seviyesine, ilgisine yönelik olup omadığını araştırmaktır. Fen Bilimleri grubundan 11 öğrenci, Türkçe-Matematik grubundan 49 öğrenci, Sosyal Bilimler grubundan 37 öğrenci ve lise 1. sınıf öğrencilerinden ise toplam 55 öğrenci araştırmaya katılmıştır. Öğrencilerin coğrafya ders kitabına karşı olan bakış açılarını gösteren anket sonuçları şu şekildedir. Öğrencilerin yaklaşık yarısı ders konularını ağır bulmakta ve azaltılması gerektiğini düşünmektedirler. Öğrencilerin yaklaşık yarısı ders kitaplarının ezbere yönelttiğini belirtirken öğrencilerin %71'i coğrafya ders kitaplarındaki dilin anlaşılır, açık olduğunu belirtmişlerdir. Öğrencilerin çoğunluğu ders konularını ilk okuduklarında anladıklarını belirtmişlerdir. Ders kitabında bulunan kavram haritaları öğrencilerin konuyu anlamalarında büyük oranda yardımcı olmaktadır. Öğrencilerin %70'i bu konuda hemfikirdirler. Coğrafya ders kitabında bulunan kavramlar örneğin fön rüzgarlarının fön makinesine benzetilmesi öğrencilerin konuları daha iyi anlamsına yardımcı olmaktadır. Öğrencilerin bildikleri, günlük hayatlarında kullandıkları terimlerin ders sırasında kullanılması dersleri daha iyi anlamalarında büyük etkendir. Coğrafya ders kitaplarında güncel olaylara yer verilmesi öğrencilerin derse olan ilgilerinin arttığı anlaşılmıştır. Ders kitabındaki etkinlikler öğrencilerin yapabileceği düzeydedir. Öğrencilerin çoğunluğu ders kitabındaki etkinlikleri yapabileceği düzeyde olduğunu belirtmiştir. Koyu renkte yazılan kelimeler öğrencilerin dikkatini çekmekte ve dersi daha iyi anlamalarında yardımcı olmaktadır. Ders kitabında bulunan ünite sonlarındaki ölçme ve değerlendirme soruları öğrencilerin yorum yapma, düşünme gibi becerilerini geliştirmektedir. Öğrenciler ders kitabından ders çalışırken kitabın eksik geldiğini ve başka kaynaklardan yer alandıklarını belirtmişlerdir. Öğrenciler ders kitabının arkasında buluna sözlüğü yetersiz bulmuşlar ve daha fazla kelimenin anlamını yer almasını istemektedirler. Günümüz teknolojisi ne kadar gelişirse gelişsin yazı tahtasına ve ders kitabına bağımlılık kaçınılmazdır. İyidere Lisesi öğrencilerine sorulan soruda da dersi hangi araçla işliyorsunuz? Sorusuna öğrencilerin %77,6'sı yazı tahtası ve ders kitabı ifadesini işaretlemiştir. Bundan dolayı öğrenciler ders kitabının kendi seviyelerine uygun olması için konular hafifletilmiş olmalı, yeni ve güncel olmalı, ders konuları dikkatimizi çekecek şekilde hazırlanmalıdır.