Öğretmen adaylarının gestalt temas engelleri ile bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı, öğretmen adaylarının bağlanma stillerinin gestalt temas engelleri üzerinde önemli bir yordayıcı olup olmadığının incelenmesidir. Gestalt temas engelleri ve bağlanma stillerinin yaş, cinsiyet, okunan bölüm, kardeş sayısı, kaçıncı kardeş olunduğu, anne-baba eğitim düzeyi, algılanan ana-baba tutumları açısından farklılaşıp farklılaşmadığının belirlenmesi de araştırmanın alt amaçlarını oluşturmaktadır. İlişkisel tarama modeli olarak geliştirilen araştırmanın evrenini Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi son sınıf öğrencileri, örneklemini ise Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi son sınıfta okuyan öğretmen adayları arasından farklı bölümlerden küme örnekleme yöntemi ile seçilen öğrenciler oluşturmaktadır. Bu öğrenciler Sosyal Bilimler, Dil, Fen-Matematik, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik bölümlerinden; 246'si kız, 69'u erkek olmak üzere 315 kişiden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak gestalt temas engellerini ölçen Özlem Tagay (2010) tarafından geliştirilmiş olan 'Gestalt Temas Engelleri Ölçeği ' ; bağlanma stillerini ölçen Nebi Sümer (2006) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan 'Yakın İlişkilerde Yaşantılar Anketi ' ve araştırmacı tarafından geliştirilen 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız değişkenlerin iki kategorili olduğu durumlarda Bağımsız Grup T-Testi, üç ve daha fazla kategorili olduğu durumlarda Kruskal Wallis-H Testi ve Tek Yönlü Varyans Analizi, gestalt temas engelleri ile bağlanma stilleri arasındaki ilişkinin anlamlılığını test etmek için ise Çoklu Regresyon Analizi yapılmıştır. Analizler sonucunda, grup ortalamaları arasında anlamlı fark çıkması durumunda farkın hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek amacıyla homojenlik durumuna göre Mann Whitney-U, Scheffe, Tamhane's T2 ve LCD testleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, gestalt temas engelleri ile yaş, cinsiyet, anne eğitim durumu ve kaçıncı çocuk oldukları anlamlı bir farklılık göstermemektedir. 'Temas' alt boyutu ile baba eğitim durumuna bakıldığında ortaöğretim olanlar ile lisans ve lisansüstü olanlar karşılaştırıldığında ortaöğretim lehine anlamlı farklılık görülmüştür. Bunun yanında, gestalt temas engellerinden 'bağımlı temas' ve 'temas sonrası' alt ölçekleri okunan bölüme göre anlamlı bir fark göstermiş; PDR bölümü ile Sosyal Bilimler karşılaştırıldığında Sosyal Bilimler alanında, PDR ile Fen-Matematik bölümleri karşılaştırıldığında Fen-Matematik bölümlerinde 'bağımlı temas' olduğu görülmüştür. Gestalt temas engellerinden 'tam temas' alt boyutu ile kardeş sayısı arasında bulunan anlamlı farklılığa göre yapılan karşılaştırmalarda tek çocuk ve dört veya daha fazla çocuk olanların lehine anlamlı farklılık olduğu saptanmıştır. Gestalt temas engelleri ile algılanan anne baba tutumlarına bakıldığında ise 'tam temas' alt boyutu ile otoriter grup arasında anlamlı fark bulunmuştur. Yakın İlişkilerde Yaşantılar Anketi ile alınan sonuçlara bakıldığında bağlanma ile yaş, cinsiyet ve kardeş sayısı değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Bağlanma stilleri okunan bölüme göre incelendiğinde kaçınmacı bağlanma gösterenlerin Dil ve Fen-Matematik alanlarında daha fazla olduğu görülmüştür. Bağlanma stilleri ile anne baba eğitim durumuna bakıldığında kaçınmacı bağlanma ile ilköğretim mezunu olan anne babalar arasında anlamlı farklılık görülmüştür. Ayrıca 3. ve 4. çocukların kaçınmacı bağlanma gösterdikleri saptanmıştır. Bunun yanında anne ve babasını otoriter ve koruyucu algılayanlarda daha çok kaçınmacı bağlanma saptanmıştır. Gestalt temas engelleri ve yakın ilişkilerde yaşantılar arasındaki ilişkiye bakıldığında ise temas engelleri ile bağlanma stilleri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Bireylerin yakın ilişkilerde kaçınmacı ve kaygılı bağlanma düzeyleri arttıkça 'temas' yani dışa yansıtma ve 'tam temas' yani kendine çevirme veya yön değiştirme düzeyleri de artmaktadır. Yine kaygılı bağlanma arttıkça 'bağımlı temas' yani sınırların yokluğu ve yardım eden sendromu düzeyleri artmaktadır.