Şemaların boşandıktan sonra yeniden evlenme kararı üzerindeki etkisi

Bu araştırmada, boşandıktan sonra tekrar evlenen ve tekrar evlenmeyen bireylerin demografik özelliklerinin ve şemalarının incelenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada, İstanbul'da 18-70 yaş aralığında, boşandıktan sonra bir daha evlenmeyen 87 kişi ile boşandıktan sonra ikinci evliliğini yapan 102 birey olmak üzere toplam 189 kişi üzerinde gerçekleştirilmiştir Çalışmaya katılan bireylere demografik bilgi formunun yanı sıra Young şema ölçeği kısa formu (YŞÖ-KF3) anket yoluyla uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan verilerin analizinde SPSS 21.0 programı kullanılmıştır. Boşandıktan sonra tekrar evlenmeyenlerin demografik özellikleri incelendiğinde, bu grupta yer alanların %89,7'si kadın, %44,8'i 42-50 yaş arasında %59,8'i bir üniversite mezunu, %35,6'sı bir profesyonel meslek grubunda çalışan ve %32,2'si 3000- 4000 TL arası aylık gelirinin olduğu saptanmıştır. Boşandıktan sonra tekrar evlenenler incelendiğinde, bu grupta yer alan katılımcıların %93,1'i kadın, %57,8'i 31-41 yaş arası, %59, 8 bir üniversiteden mezun, %50,0'ı bir profesyonel mesleğe sahip ve %39,2'si 1000- 2000 TL aylık gelire sahip kişilerdir. Genel olarak bakıldığında her iki grup demografik özellikleri açısından yakın sonuçlar gösterdiğini dikkat çekmektedir. Araştırmaya katılan bireylerin 173'ü kadın 16'sı erkektir. Bu bireylerin 87'si boşandıktan sonra yeniden evlenmemiş, 102'si ise boşandıktan sonra yeniden evlenmiştir. Araştırmaya katılan bireylerin çoğunluğunun 31-41 yaş aralığında olduğu gözlemlenmiştir. Bu yaş aralığında olan katılımcılar tekrar evlenmeyenlerin %42,50'sini oluşturmakta, tekrar evlenenlerin ise %57,80'ini oluşturmaktadır. Araştırmamızda elde edilen bulgular doğrultusunda 31-41 yaşları arasında yer alan bireylerin 42-52 yaşları arasındaki bireylere göre yeniden evlenme oranlarının daha yüksek olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan bireylerin eğitim durumları incelendiğinde boşandıktan sonra evlenen grubun ve boşandıktan sonra tekrar evlenmeyen grubun %59,8'inin üniversite mezunu olduğu görülmektedir. Aynı zamanda, yüksek lisans mezunu olan bireylerin boşanma durumları ve boşandıktan sonraki evlenme durumları karşılaştırıldığında araştırma bulgularının birbirine yakın olduğu görülmektedir. Profesyonel meslek sahibi bireylerin boşandıktan sonra evlenmelerinde anlamlı bir fark görülmüştür. Katılımcılar mesleksel olarak incelendiğinde boşandıktan sonra tekrar evlenmeyenlerin %35,6'sının boşandıktan sonra tekrar evlenenlerin ise %50'sinin profesyonel meslek mensupları olduğu gözlemlenmiştir. Aynı zamanda aylık geliri 1000- 2000 TL arasında olan bireylerin boşandıktan sonra tekrar evlenmeyenlerin %32,2'sini boşandıktan sonra yeniden evlenenlerin %39,2'sini oluşturduğu görülmüştür.. Boşandıktan sonra tekrar evlenmeyen katılımcıların %59,8'inin anne ve babasının evli olduğu, boşandıktan sonra tekrar evlenen katılımcıların %67,6'sının anne ve babasının evli olduğu gözlemlenmiştir. Anne ve babası boşanmış bireyler boşandıktan sonra tekrar evlenmeyen grubun %17,2'sini oluşturmakta, boşandıktan sonra tekrar evlenenlerin ise %10,8' ini oluşturmaktadır. Her iki grupta çoğunluk bireyler boşandıkları eşleri ile yedi yıl veya daha uzun süre evli kalmıştır. Ancak bu oran boşandıktan sonra tekrar evlenmeyenlerin %59,8'ini oluştururken boşandıktan sonra yeniden evlenenlerin %42'sini oluşturmaktadır. Katılımcıların her iki grupta da çoğunluk olarak boşandıkları eşleri ile evlenmeden önce hiç flört etmedikleri veya 1 yıldan az süre flört ettikleri gözlemlenmiştir. Bu süreyi iki ila üç yıl flört edenler takip ederken, dört ila beş yıl flört edenler boşandıktan sonra tekrar evlenmeyenlerin %16,1'ini boşandıktan sonra tekrar evlenenlerin %14,7'sini oluşturmaktadır. Katılımcıların boşanmış oldukları eşleri ile evlenme nedenleri incelendiğinde ise boşandıktan sonra tekrar evlenmeyen gruptaki katılımcıların %62,1'inin aşk nedeniyle evlendiği gözlemlenirken boşandıktan sonra tekrar evlenen grupta bu oran %52'dir. Evlenme nedenlerinden 'huy' ise boşandıktan sonra tekrar evlenmeyen grubun %5,7'sinin evlenme nedeniyken boşandıktan sonra tekrar evlenen katılımcıların %10,8'inin evlilik nedenidir. Araştırmaya katılan bireylerin boşandıktan sonra yeniden evlenen ve yeniden evlenmeyen şeklinde değerlendirildiği durumda ağırlıklı olarak boşanmaya karar veren tarafın kendileri olduklarını belirlenmiştir. Aynı zamanda araştırmaya katılan boşanan bireylerin büyük bir kısmı eşleri ile görüşmediklerini belirtmişlerdir. Her iki grup için de 'duygusal kopma' nın baskın boşanma gerekçesi olduğu gözlemlenmiştir. Katılımcılar genel olarak incelendiğinde baskın boşanma nedeni olan 'duygusal kopma'yı ev içi sorumluluklarla ilgili problemler, evlilik dışı ilişkinin takip etmekte olduğu gözlemlenmiştir. Araştırmaya katılan katılımcılara boşandıktan sonra yeniden evlenen ve evlenmeyen bireylerde, erken dönem uyumsuz şemalar bakımından bir farklılık olup olmadığını belirleyebilmek ve yeniden evlenme isteğine erken dönem uyumsuz şemaların etkisini gözlemleyebilmek amacı ile Young Şema Ölçeği uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre boşandıktan sonra tekrar evlenmeyen katılımcıların Ayrıcalıklılık/Yetersiz Öz Denetim ve Tehditler Karşısında Dayanıksızlık şema ortalamalarının boşandıktan sonra tekrar evlenen katılımcılara oranla daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Aynı zamanda boşandıktan sonra tekrar evlenmeyen katılımcı grubunda tekrar evlenmeyi düşünenlerin cezalandırıcılık şema ortalamasının aynı gruptan ancak tekrar evlenmeyi düşünmeyen kişilere oranla daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir.