Öğretmenlerin demografik özellikleri ve iş motivasyon düzeyleri ile 8. sınıf öğrencilerinin başarılarının incelenmesi: Ankara Keçiören örneği

İnsan ilişkilerinin yaşandığı sosyal mesleklerde çalışanların iş motivasyonlarının azaldığı bilinmektedir. Öğretmenlik mesleği okul idarecileri, meslektaşları, veliler ve öğrenciler ile yoğun ilişkiler içinde bulunan bir meslektir. Öğrencilerin bir üst eğitim kurumuna geçme aşamasında önemli bir yeri olan merkezi sınavlarda öğrenciden beklenen başarının arttırılması noktasında öğretmenlere büyük bir sorumluluklar düşmektedir. Bu sorumlulukların getirmiş olduğu stres ve yaşanan olumsuzluklar ve aksaklıklar öğretmenlerin iş motivasyonlarının düşmesine neden olmaktadır. Bu araştırmanın amacı Ankara ilinin Keçiören İlçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ortaokullarda çalışan öğretmenlerin demografik özellikleri ve iş motivasyon düzeylerinin öğrencilerin akademik not ortalamaları üzerine etkisinin araştırılmasıdır. Araştırmanın evrenini 2017- 2018 eğitim-öğretim yılında Ankara İli Keçiören İlçesinde bulunan 44 devlet ortaokulunda 8. sınıf öğrencilerin dersine giren 712 branş öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemini 16 devlet ortaokulunda görev yapan 219 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma için gerekli veriler öğretmenlere uygulanan 'Çok Boyutlu İş Motivasyon Ölçeği' ve öğretmenlerin demografik bilgilerinin yer aldığı öğretmen bilgi formu ve okul idarelerinden alınan öğrenci yıl sonu notları kullanılarak elde edilmiştir. İş motivasyonu ile öğrenci akademik başarısı arasındaki ilişki düzeyi belirlenerek, öğretmenlerin demografik özelliklerinin ve iş motivasyonu düzeylerinin öğrencilerin akademik başarısına etkisi olup olmadığı araştırılmıştır. Herhangi bir ilişkinin olup olmadığını incelemek için veriler istatistik paket program kullanılarak analiz edilmiştir. Yaş, mesleki kıdem, işyeri kıdemine göre ölçeğin alt ölçeklerinin incelenmesinde varyans analizi uygulanmıştır. Cinsiyet ve eğitim düzeyine göre ölçeklerin incelenmesi adına t testi analizi uygulanmıştır. İş motivasyon düzeyi ile akademik başarı düzeyi arasındaki ilişkilerin incelenmesi amacı ile korelasyon analizi uygulanmıştır. Farklı olan grupların tespit edilmesi amacıyla Sidak İkili karşılaştırma testi yapılmıştır. Araştırma sonucunda öğretmenlerin eğitim düzeyleri, meslekte geçirdikleri yıl ve aynı kurumda çalışma sürelerine göre iş motivasyon düzeylerinin farklılaşmadığı, ancak cinsiyet değişkenin maddesel alt boyutlarına bakıldığında motive olmama, içsel motivasyon, dışsal düzenleme sosyal boyutu, içe yansıtılan düzenleme alt boyutlarında farklılaşmadığı kişisel düzenleme ve maddesel düzenleme maddesel alt boyutunda farklılaştığı sonucu elde edilmiştir. Yaş değişkenine göre baktığımızda ölçeğin motive olmama, içsel motivasyon, kişisel düzenleme, dışsal düzenleme, içe yansıtılan düzenleme alt boyutlarına göre farklılaşmadığı dışsal düzenleme sosyal alt boyutuna göre farklılaştığı görülmektedir. Öğrenci yıl sonu not ortalamalarına göre öğretmen motivasyonları incelendiğinde dışsal düzenleme sosyal, dışsal düzenleme, kişisel düzenleme, içe yansıtılan düzenleme alt boyutlarında anlamlı şekilde ilişkili olduğu, motive olmama, içsel motivasyon alt boyutunda anlamlı düzeyde ilişkili olmadığı bulunmuştur.