Ankara Ovası'nın hidrolojik özellikleri ve buna bağlı olarak Ankara şehrinin su sorunları

Ankara kenti ve çevresini kapsayan tez sahasının Ortalama yüksekliği 900 - 1000 metre arasındadır. Tez sahası Kuzeydoğuda Çubuk Ovası, Kuzeybatıda Mürtet Ovası, Güneyde Elmadağ serisi ve Babayakup Ovası ile sınırlanmıştır. Bu saha içerisinde; Hasanoğlan'ın doğusundan kaynağını alan Hatip Çayı, Ankara şehri içerisinde kuzeyden gelen Çubuk Çayı ve güneyden gelen incesu Deresiyle birleşerek Ankara Çayı adını alır. Batıya doğru akışına devam ederek Sincan'ın batısında sahayı terk eder. Karasal iklimin hüküm sürdüğü tez sahasında Ankara Meteoroloji İstasyonundan alınan verilere göre yıllık ortalama sıcaklık 11.7 C, yıllık ortalama yağış 371 mm. ve yıllık ortalama buharlaşma ise 1307 mm. dir. Buharlaşmanın yağıştan fazla olduğu tez sahasında kuralık baş göstermekte ve bu da su sıkıntısı yaratmaktadır. Tez sahasında Hatip Çayı ve Ankara Çayı yatağı civarında şerit halinde alüvyonlar bulunur. Saha karasal oluşumlu Pliosen, gölsel oluşumlu Miosen serisi üzerinde yer alır. Tez sahasında Paleozoik yaşlı şistlere de oldukça sık rastlanır. Ankara şehri ve çevresini kapsayan tez alanı, yeraltı suyu kaynakları bakımından önemli bir hidrojelojik özellik göstermez. Trias yaşlı seri içerisinde yer alan kireçtaşı sınırlı alanlarda yayılmasına rağmen, bölgedeki yeraltı kaynaklarını besleyen küçük akiferleri oluşturur. Ankara çevresinin yüksek verimli kaynaklarını bu akiferler besler. Sahada yaygın akifer özelliği gösteren tek birim vadi alüvyonlarıdır. Alüvyonlardaki yeraltı suyu ile akarsular doğrudan bağlantılıdır. Özellikle son yıllarda başta Ankara Çayı olmak üzere, akarsuların yoğun kirlenmesi nedeniyle, alüvyonlardaki serbest akiferler de kirlenmiştir. Çubuk Çayı, Hatip Çayı ve Ankara Çayı alüvyon akiferleri, kirlilik nedeniyle içme suyu projesinde kaynak olarak ele alınma özelliğini kaybetmiştir. Fakat halen kent çevresinde yer alan endüstri kuruluşlarının, park bahçeu sulamalarının ve belediye sınırları dışındaki küçük yerleşim alanlarının verimli tek su kaynağı alüvyal akiferlerdir. Ankara, nüfusu hızla artan ve belediye sınırları hızla genişleyen büyük bir kentimizdir. Ankara'da içme ve kullanma suyunun temin edilmesi nüfusun da hızla artmasıyla gün geçtikçe önem kazanmakta ve su temini güçleşmektedir. Ankara'ya verilen suyun çok büyük bir bölümünün yüzey sularından sağlanması ve yeraltı suyunun tüketilen suyun çok küçük bir bölümünü oluşturması, su kaynaklarının daha çok yüzeysel sulardan sağlanmasını gerektirmiştir. Yeraltı suyu haricinde Ankara'ya su temin eden barajlar; Çubuk I. Çubuk II, Kayaş Bayındır, Kurtboğazı, Çamlıdere ve Eğrekkaya Barajlarıdır. Bu kaynaklardan Çubuk I Barajı ve yeraltı suları Ankara'ya su temin eden en eski kaynaklardır. Zamanla yeni barajların devreye girmesiyle Çubuk I Barajı devre dışı kalacaktır. Ankara kenti içme suyu temin sisteminde halen faal İvedik Arıtma Tesisiyle, ihaleleri yapılmış olan Pursaklar ve Kayaş - Bayındır Arıtma Tesisleri yer almaktadır. Bu tesislerde Ankara'ya barajlardan gelen sular arıtılarak kullanıma hazır duruma getirilmektedir. Büyük bir proje olan ve günümüzde de devam eden Büyük Ankara Kanalizasyon ve Yağmur suyu projesi ile Ankara Çayının kenarına kurulmakta olan kanallarla şehrin atıksuyu Tatlar Atık Su Arıtma Tesisine taşınacaktır. Ankara Çayı yıllar önce olduğu gibi tekrar çay olma özelliğine kavuşarak, Sakarya Havzası Ankara şehrinin kanalizasyon suyuyla değil temiz suyuyla beslenecektir. Su kaynaklarının kirletilmemesi ve korunması amacıyla ASKİ tarafından havza koruma yönetmeliği hazırlanarak 1995 yılında yürürlüğe konmuştur. Ayrıca evsel ve endüstriyel atıksuların kanalizasyonlarla taşınması konusunda yine ASKİ tarafından 'Atık Suların Kanalizasyon Şebekesine deşarj Yönetmeliğindi altında bir yönetmelik çıkarılmıştır. Böylece daha çok endüstriyel nitelikli atıksu gönderen kuruluşların denetlenerek, kirliliğin kaynağında yok edilmesi düşünülmüştür.