Genç yetişkinlerde güvengenlik ve utangaçlık: Aile aidiyet duygusunun ve duygu-düzenlemede öz-yeterlik algısının belirleyici etkisi

Bu araştırmanın amacı genç yetişkinlerin aile aidiyet duygusu ve duygusal düzenlemede öz-yeterlik algılarının kendini belirleme düzeyi ve utangaçlık algıları üzerindeki yordama gücü araştırmaktır. Ait olma duygusuyla doğan her birey, değer verdiği gruplar tarafından tanınma, kabul görme, grup içinde duygu ve düşüncelerini ifade edebilme beklentisi içerisindedir. Aile üyeleriyle ve diğer bireylerle oluşturulan sosyal/duygusal bağlar ve oluşturulan aidiyet duygusu kognitif süreçleri, davranışları, duygusal örüntüleri etkilemektedir. Ait olma duygusu, benlik saygısı ve güven duygusunu geliştirme, psikolojik yardımda bulunma, sosyal destek sağlama, birlikteliğe ait olma gereksinimlerini de karşılamaktadır. Bu noktada bireylerin duygu düzenlemede öz-yeterlik algılarını fark etmesi ve aidiyet duygusuna sahip olması, bireylerin birbirinden kopup yalnızlaştığı, bireyselliğin bencilliğe dönüşmeye başladığı günümüzde önemli hale gelmektedir. Nitekim birlikte var olmanın, kendini bilmenin, özgüvenlerinin desteklenmesinin ve kendi benlik algısında bireyin yetilerini gerçekleştirmesinin bireyin yaşantısına doğrudan etkisinin olması açısından araştırmanın önem taşıdığı düşünülmektedir. İlişkisel tarama modelindeki bu araştırmanın örneklemini 2017- 2018 eğitim-öğretim yılında, uygun örnekleme yolu ile oluşturulan 477'si kadın, 178'i de erkek olmak üzere toplam 655 genç yetişkin oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında 'Kendini Belirleme Ölçeği', 'Utangaçlık Ölçeği', 'Duygusal Düzenlemede Öz-yeterlilik Ölçeği' ve 'Aile Aidiyet Duygusu Ölçeği'nden faydalanılmıştır. Uygulamalar doğrudan araştırmacı tarafından bireylerin öğrenim gördükleri okullarda gerçekleştirilmiştir. Uygulamalar ortalama 20 dakika sürmüş olup, uygulama öncesinde araştırmanın amacına ve uygulama sürecine ait yazılı ve sözlü yönerge verilmiştir. Verilerin hesaplanmasında SPSS Statistic 22 paket programından yararlanılarak tanımlayıcı istatistiksel metodlar kullanılmıştır. Verilerin analizinde aile aidiyet duygusunun ve duygu-düzenlemede öz-yeterlik algısının güvengenlik ve utangaçlık üzerindeki yordayıcı etkisinin incelenmesi amacıyla öncelikle bu değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson Çarpım Momentler katsayısıyla hesaplanmıştır. Değişkenler arasındaki farklılıkları ortaya koymak amacıyla Bağımsız Gruplar t Testi yapılmıştır. Aile aidiyet duygusunun ve duygu-düzenlemede öz-yeterlik algısının güvengenlik ve utangaçlık üzerindeki yordayıcı etkisi incelemek üzere Eşzamanlı Çoklu Regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda genç yetişkinlerin güvengenlik ve utangaçlık algıları ile duygusal düzenlemede öz-yeterlik ve aile aidiyeti arasında doğrudan bir ilişkinin var olduğu; aile aidiyet duygusu ve duygu düzenleme öz-yeterlik algısının birlikte genç yetişkinlerin güvengenlik ve çekingenlik düzeyleri ile utangaçlık algılarını anlamlı düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Bununla beraber genç yetişkinlerin güvengenlik algılarının aritmetik ortalamaları arasındaki farkın cinsiyet, medeni durum, aile yapısı ve köken aileye dair algılanan anne aile bütünlük algısı değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı; utangaçlık algılarının aritmetik ortalamaları arasındaki farkın ise medeni durum, aile yapısı ve köken aileye dair algılanan anne aile bütünlük algısı değişkenleri açısından anlamlı şekilde farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır.