Van ilinde su ürünlerinden balıkçılığın ekonomik coğrafya bakımından değeri

Van ili. Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Murat- Van Bölümü'nde yer alır. Yapı ve morfolojik bakımından farklı özellikler gösterir. İlde ortalama yükseklik, Türkiye ortalamasının üzerindedir Araştırma sahasında ana çizgileri ile bir kara iklim tipi hakim olmasına rağmen, Türkiye'nin en büyük gölü olan Van Gölü'nün sahada bulunması ve coğrafi faktörlerden yükselti, dağların uzanışı, bakı, Van Gölü'ne yakınlık-uzaklık gibi unsurlar iklimin bu alanda yöresel değişme göstermesine neden olur. Van ilinde kışlar kar yağışlı, yazlar sıcak ve kuraktır. Dolayısıyla yeryüzü şekilleri ve iklim karakterine uygun olarak yörede yaşıyan halkın geçim kaynağı tarım ve hayvancılığa dayanır. Türkiye'nin ve dolayısıyla Doğu Anadolu Bölgesi'nin zengin yeraltı ve yerüstü su potansiyeline sahip illerinden birisidir. Türkiye'nin en büyük gölü olan Van Gölü başta olmak üzere, çok sayıda göl, baraj göl, gölet ve akarsu il sınırları içerisinde bulunmaktadır. Van Kapalı Havzası yurdumuzun büyük kapalı havzalarından birisidir. Kapalı havzanın her tarafında bulunan yüksek dağlardan, Van Gölü'ne doğru çok sayıda akarsu akmaktadır. Bunların en önemlileri Zilan, Bendimahi, Karasu, Hoşap ve Deliçay akarsularıdır. Yeraltı ve yerüstü su potansiyeli bakımından zengin bu ilimizde, su ürünlerinden balıkçılık faaliyetleri için oldukça zengin bir ortam mevcuttur. İldeki en önemli balık türü, Van Gölü'nde yaşıyan ve yumurtalarını bırakmak için tatlı sulara geçen İnci kefalı balığıdır. Diğer önemli' balık türleri aynalı sazan, dağ ve gökkuşağı alabalığı, bıyıklı balık, inci balığı, siraz ve çöpçü balığıdır. Avlanma araç ve tekniklerin gelişme göstermesi yanında, avlanma sahalarıyla ilgili yasal statünün uygulanması sonucu, Van ili balık üretiminde her geçen yıl artışlar sağlanmıştır, öte taraftan, ildeki barajgöl, gölet ve akarsularda kültür balıkçılığı çalışmaları olumlu neticeler vermektedir. Erçek Gölü'nün inci kefali yavru balıklan atılarak balıklandırılması devam etmekte olup, bu durum gelecekte ildeki İnci kefali balık üretiminin daha da artmasına katkıda bulunacaktır. Gökkuşağı alabalığı üretmek amacıyla kurulmuş bulunan havuz balıkçılığının son yıllarda gelişme göstermesi, yeni tesislerin kurulmasını teşvik etmektedir. İçsu ve kültür balıkçılığı, ülkemiz ve Doğu Anadolu Bölgesi toplam balık üretimi içerisindemiktar ve potansiyel bakımından küçümsenmiyecek bir yere sahiptir. Sözgelimi, Türkiye tatlı su balık üretiminde sazan balığından sonra en büyük miktarı incikefalı balığı teşkil etmektedir. Doğu Anadolu Bölgesi toplam tatlı su balık üretiminde, Van ili tatlı su balık üretimi en büyük miktarı oluşturur. Ayrıca hayvancılığın giderek azaldığı ve tarımsal üretimin istenilen seviyeye kavuşturulmaması, balıkçılığın önemini artırmaktadır. Doğu Anadolu Bölgesi'nde ve dolayısıyla Van ilinde balıkçılığın hayvancılığa alternatif duruma gelmesi söz konusudur. Su ürünleri potansiyelinin değerlendirilmesine yönelik alt yapı hizmetlerinin yeterli olmaması sonucu, Türkiye ve Doğu Anadolu Bölgesi ile il ekonomisine olan katkısının istenilen seviyeye ulaşmasını engellemektedir. Araştırma sahası zengin ve büyük bir su potansiyeline sahip olmakla beraber; bu potansiyelin balıkçılık faaliyetlerine yönelik yeterli bir şekilde değerlendirilmesi ancak; sahada su ürünleri ile ilgili araştırma ve incelemelerin bir plan dahilinde, kesintisiz sürdürülmesi, potansiyelin korunması, av yasaklarına uyulması, uygun araçlarla avlanılması, üretici-öğretici-yönetici ve bilimsel kuruluşların ortak çalışması, eksik ve aksaklıkların zamanında giderilmesi, balıkçılığın teşvik edilerek desteklenmesi, balık değerlendirme, pazarlama imkanlarının kurularak genişletilmesi ve çevre sorunlarına karşı duyarlı olmakla mümkündür.