4-6 yaş çocuklarının sayı ve mekan korunumu kazanmasında sembolik oyunun işlevi

SONUÇ, ÖNERİLER Bu araştırmada sembolik oyunun 4-6 yaş çocuklarının sayı ve mekan korunumu kazanmasında ne denli yardımcı olduğu araştırılmak istenmiştir. Araştırmanın deseni 1977'de Golomb ve Cornelıus tarafından yapılan, sembolik oyunun sıvı korunumunun kazanılmasına etkisi konusundaki araştırmadan esinlenerek oluşturulmuştur. Deneysel bir araştırma olarak düzenlenen bu çalışmada, çalışma evrenine verilen sayı-mekan korunumu ön testiyle saptanan korunum kazanmamış anaokulu öğrencisi 60 çocuktan 15'i deney, 15'i kontrol grubuna tesadüfi örneklem yoluyla atanmıştır. Bundan sonraki aşamada araştırmacı dört hafta boyunca deney grubundan üçer kişilik gruplar oluşturup her gün otuz dakika Golomb vs Cornelıus' un araştırmalarında kullandığı oyun tekniklerini kullanarak oyun oynamıştır. Kontrol grubu ise anaokulu programında var olan günlük oyunlarını bazen araştırmacının katılımıyla onaylanmıştır. Dört hafta sonunda her iki gruba sayı ve mekan korunumu öntestinin aynısı olan son test verilmiştir. Her iki grup bundan sonraki altı hafta boyunca günlük anaokulu programını takip etmiş bu süre sonunda her iki gruba ontest ve son testin aynısı olan gecikmiş son test uygulanmıştır. Araştırmanın genel amacı sembolik oyun eğitiminin denekleri sayı ve mekan korunumu kavramını kazandırıp kazandırmadığını 111 kontrol etmektir. Bu nedenle deneklerin öntest ve son test puan ortalamaları arasındaki farklar ile, son test ve gecikmiş son test puan ortalamaları arasındaki farklar göz önünde tutulmuştur. Deney grubu sayı korunumu öntest ve son test puan ortalamalarının farklılıkları t testi ile değerlendirildiğinde değişme farklılığı P < 0.001 düzeyinde anlamlı bulunmuştur. Bu durum deney grubuna uygulanan oyun eğitiminin sayı korunumu kazanmada etkili olduğunu göstermektedir. Deney grubu son test ve gecikmiş son test puan ortalamalarının farklılıkları t testi ile değerlendirildiğinde P> 0.05 düzeyinde anlamsız bulunmuştur. Bu sonuç deney grubunun kaz Sındığı sayı korunumu kavramının süreklilik kazandığının belirtisi olarak kabul edilebilir. Kontrol grubunun sayı korunum öntest ve son test puan ortalama farklılıkları t testi ile değerlendirildiğinde farklılık P < 0.001 düzeyinde anlamlı bulunmuştur. Bu durum kontrol grubunun başlangıçtaki korunum' düzeyinden farklılık lastiğini belirtmektedir. Bu farklılık grubun teste aşina olmasıyla veya okul programlarında 'eşit', ' eşit değil', ' aynı ' kavramlarının işlenmesinin sonucu olarak ortaya çıkmış olabilir. Kontrol grubunun cevap puanlarında (2) tam puana rastlanmamıştır. Sadece yargı cevabı verip açıklama yapamamış olmaları 'yalancı evet' ile karşılaşılmış olabileceğini göstermektedir. Son test ve gecikmiş son test puan ortalama farklılıklarının P<0. 05 düzeyinde anlamlılık göstermesi bu sayı desteklemekte ve cevapların rastlantısal olduğunu işaret etmektedir. Kontrol grubunun gecikmiş son test puanla- 112 rında puanlarının sayısı (1) puanından fazladır, (2) puanına ise hiç rastlanmamıştır. Deney grubu son test ve kontrol grubu son test puan ortalama farklılıkları da P < 0.001 düzeyinde anlamlı bulunmuştur. Bundanlamlılık deney grubunun sembolik oyun eğitimi sonucu sayı korunumunu kazandığı bulgusunu desteklemektedir. Deney ve kontrol gruplarının sayı korunumu son test ve gecikmiş son testinde aldıkları puan dağılımına (2) tam puan alma sıklığının deney grubunda yoğunlaşması, (0) puan alma sıklığının ise kontrol grubunda, yoğunlaşması da bu bulguyu pekiştirmektedir. Deneklerin sayı koronun umunu kazandığını belirleyen (2) tam puan ile değerlendirilen açıklama cevaplarında dört tip cevap verme olasılığı düşünülmüştür. Deney grubunun doğru açıklama cevaplarının %64.5' i tersine dönüştürme, % 64.5' i ödünleme, %46.7'si özdeşlik, % 48 .4'ü birebir sayma türü cevaplardan oluşmaktadır. Kontrol grubunda bu tür açıklama cevaplarına rastlanılmaması deney grubunun sembolik oyun eğitimi sonucunda sayı korunumu kavramına ulaştıklarını bir kez daha göstermektedir. Buna karşılık sembolik oyun eğitimi sonucunda hem deney hem kontrol grubu mekan korunumu kavramına ulaşamamıştır, ön test, son test, gecikmiş son test puanları hep (0)'dır. Deneklerin teste aşina olmalarına? testin sunuluşunu yaşlarına uygun sözcüklerle yapılmasına karşın? denekler mekan korunumunun alan boyutunda başarılı olamamışlardır. Sonuç olarak, sembolik oyun eğitiminin sayı korunumu ka-sanmada' etkili olduğu, buna karşılık mekan korunumunun kazanılmasını etkilemediği ortaya çıkmaktadır. Sembolik oyunun bilişsel uyarlamalarına ilişkin değeri henüz ilk adımlarını atmaktadır. Bugün kullanılan yapısall yaklaşım yönünde birçok araştırmaya ihtiyaç vardır. Bazı noktaların daha çok açıklığa kovuşmasına ve daha birçok görgül verilere gerek duyulmaktadır. Örneğin, sembolik oyun yapısı ve zihinsel dönüştürme kuralları arasında ilişki kurmak belki bu konuda ikinci aşamayı oluşturabilir. Bu araştırmada kurulan ilkel yapı yaklaşımının insan gelişimine ilişkin çalışmalara bir görüş kazandırabileceği umulmaktadır.