Yöneticilerde ahlak ve sosyal etkileşimin eylem koordinasyonuna etkisi: İzmir ilinde bir araştırma

Yöneticilerde ahlak dışı davranışlara yönelimin nedenleri birçok araştırmada ele alınmıştır. Ancak ahlak ve sosyal etkileşime bağlı eylem koordinasyonu boyutunun; bireysel, sosyal, psikolojik, psiko-sosyolojik, bilişsel, davranışsal, toplumsal, evrensel, siyasi, politik, ekonomik, felsefi, dini ve yönetsel etkileri boyutuyla ele alınmadığı görülmüştür. Yönetim ve organizasyon alanında ahlak ve sosyal etkileşim kavramlarının eyleme transferinde taksonomi boyutunda da önemi görülebilecektir. Ayrıca ampirik çalışma ile elde edilmiş veriler analiz edilmiş, bulgular, yorum ve önerileri ile konu başlığı etkilerin, tez kapsamında daha önce ele alınmamış olması da dikkate alındığında, literatüre kazandırılmasının yönetsel alanda psikoloji, sosyal psikoloji, kitle psikolojisi ve dolayısıyla işletme yönetimine psiko-sosyal davranışsal ve felsefi boyutlarıyla katkılarının önem taşıyacağı düşünülmektedir. Yöneticilerde ahlak ve sosyal etkileşimin eylem koordinasyonu modellemesinde; etkisini tespit etmek temel amaçlanımdır. Buna bağlı olarak yöneticilerde ahlak ve sosyal etkileşime bağlı eylem koordinasyonu: biyolojik anlamda yapısall ve kuramsal aktarıma dönüştürmek, aynı zamanda işlevsel ve rasyonel normatif temellendirmeleri, toplumsal bütünleştiricilik gücü, yetki standartları, güç kullanımı, katılımcı bakış açısı aktarımının, tekniğe ve pratiğe yansıyan temel, işlevsel ve bireysel yönetici yeteneklerinden kaynaklı eylem koordinasyonu sorunsalının da yönetici psikopatolojisi paradigmasında tespit edilmesi alt amaçları oluşturmuştur. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde ahlak; dini, felsefi ve yönetsel boyutta, ikinci bölümde sosyal etkileşim ve eylem koordinasyonu, üçüncü bölümde ise deneysel çalışma yer almaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Yöneticilerde ahlak ve sosyal etkileşimin eylem koordinasyonuna etkisinin belirlenmesi amacıyla 38 önerme yer almaktadır. Ayrıca demografik özellikleri belirlemeye yönelik 9 soru kullanılmıştır. Dolayısıyla veri toplama aracı toplam 9 soru ve 38 önermeden oluşmaktadır. Araştırma için hazırlanan anket formu beş temel bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, araştırmanın bağımsız değişkenleri olan yaş, cinsiyet, eğitim durumu, mesleki çalışma süresi ve yönetici olarak çalışma süresini kapsamaktadır. İkinci bölümde mesleğe yönelik stres algısı, kişilik yapısı ve karar verme tarzı yer almaktadır. Üçüncü bölümünde ahlak, dördüncü bölümde sosyal etkileşim ve beşinci bölümde eylem koordinasyonunu belirleyen önermeler yer almıştır. 38 önerme faktör analizi sonucu 6 faktör altında toplanmıştır. Araştırma kapsamında faktör analizi, tek örnek t testi, bağımsız iki örnek t testi, pearson korelasyon, regresyon ve yapısall eşitlik modellemesi analizleri yapılmış bulguları ile ele alınmıştır. Araştırma bulgularına göre analizlerin geçerlik ve güvenilirlikleri Cronbach Güvenilirlik Katsayısı ile 0,95 bulunmuştur. 412 katılımcı (n=412) ile araştırmanın yüksek düzeyde geçerliği ve güvenilir olduğu görüşülmüştür. Araştırma sonucuna göre ahlak kavramı dini, felsefi ve yönetsel boyutta ( =0,55), sosyal etkileşim kavramı koordinasyon ve yönelim boyutunda; eylem koordinasyonunu etkisel, tepkisel ve amaçsal boyutta etkilediği tespit edilmiştir. Aynı zamanda ahlak kavramının dini, felsefi ve yönetsel boyutta, sosyal etkileşim kavramı koordinasyon ve yönelim ile de etkileşim içinde olduğu görülmüştür.