Ergenlerin okula aidiyet duyguları ve başa çıkma stratejilerinin incelenmesi

Araştırma ergenlerin okula aidiyet duyguları ve başa çıkma stratejilerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu Kırklareli'nin Lüleburgaz ilçesinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı üç farklı türdeki devlet okulunda öğrenim gören 1214 öğrenci (738 kız, 476 erkek) oluşturmaktadır. Çalışmada, verilerin toplanması için Okula Aidiyet Duygusu Ölçeği, Ergenler İçin Başa Çıkma Stratejileri Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Analizler SPSS 17.0 paket programı ile yapılmıştır. Elde edilen verilerin normal dağılıma uyup uymadığı saptamak amacıyla Kolmogorov-Smirnov ve Shapiro-Wilk normallik testleri uygulanmıştır. Ölçeklerden elde edilen verilerin varsayımları sağlamadığı durumlarda kullanılan parametrik olmayan yöntemlerden Kruskal Wallis Testi; varyans analizlerinde anlamlı değerler çıkması durumunda bu farklılığın hangi boyutlar arasından kaynaklandığını belirlemek için Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Okula aidiyet duygusu, başa çıkma stratejileri ve alt boyutları arasındaki ilişkisel değerlere bakmak için verilerin normal dağılmaması nedeni ile Spearman Sıra Farkları korelasyon analizi kullanılmıştır. Okula aidiyet duygusu değişkeni, okula aidiyet duygusu ve reddedilmişlik duygusu boyutlarından oluşmaktadır. Başa çıkma stratejileri değişkeni de aktif başa çıkma, kaçınan başa çıkma ve olumsuz başa çıkma boyutlarından oluşmaktadır. Yapılan analizler sonucunda, okula aidiyet duygusu boyutu ile aktif başa çıkma stratejisi arasında pozitif yönde orta düzeyde istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu saptanmıştır. Okula aidiyet duygusu boyutunda erkek ergenlerin kız ergenlere göre daha yüksek puanlar aldıkları görülmüştür. Sınıf düzeyi yükseldikçe okula aidiyet duygusu boyutu puanlarının azaldığı, reddedilmişlik duygusu boyutu puanlarının arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Okul türü bazında okula aidiyet duygusu boyutu puanlarının en yüksek olduğu okul türü fen lisesi olurken, en düşük okula aidiyet duygusu boyutu puanlarının da meslek lisesindeki ergenlere ait olduğu görülmüştür. Reddedilmişlik duygusu boyutunda da en yüksek puanlar meslek lisesindeki ergenlere aitken en düşük reddedilmişlik duygusu boyutu puanlarının fen lisesindeki ergenlere ait olduğu sonucu elde edilmiştir. Algılanan akademik başarı anlamında ise başarısını yüksek algılayan ergenlerin okula aidiyet duygusu puanlarının yüksek, reddedilmişlik duygusu puanlarının düşük olduğu görülmüştür. Ailesiyle birlikte lise seçimi yapan ergenlerin okula aidiyet duygusu puanlarının yüksek olduğu, puan odaklı seçim yapan ergenlerin de reddedilmişlik duygusu puanlarının yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Başa çıkma stratejilerinin cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Sınıf düzeyine göre başa çıkma stratejileri incelendiğinde 10. Sınıftaki ergenlerin kaçınan başa çıkma stratejisinde daha yüksek puanlar elde etikleri görülmüşken aktif başa çıkma ve olumsuz başa çıkma stratejilerinde sınıf düzeyinde anlamlı farklılık görülmediği saptanmıştır. Fen lisesindeki ergenlerin aktif başa çıkma stratejisi puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Akademik başarısını yüksek algılayan ergenlerin aktif başa çıkma stratejisinde, düşük algılayan ergenlerin ise olumsuz başa çıkma stratejisinde daha yüksek puanlar elde ettikleri sonucuna erişilmiştir. Lise seçim sürecinde ailesiyle aldığı ortak karar sonucunda lise seçimi yapan ergenlerin aktif başa çıkma stratejisinde, puan odaklı seçim yapan ergenlerin ise olumsuz başa çıkma stratejisinde yüksek puanlar elde ettikleri saptanmıştır. Elde edilen bulgular alanyazın çerçevesinde tartışılmıştır.