Çift-kariyerli ailelerde iş-aile ve aile-iş çatışmalarının kendini kurgulama düzeyleri ile ilişkisi

son yıllarda, kadınların iş hayatına ve özellikle kariyer yönelimli profesyonel işlere daha fazla yönelmesi ile çift-kariyerli ailelerin sayısmda da Önemli bir artış görülmüştür. Bu araştırma çift-kariyerli ailelerde eşlerin bir arada ve ayrı ayrı yaşadıkları iş-aile ve aile-iş çatışmalarını incelemeye yönelik yapılmıştır. İş-aile çatışması; bireylerin işle ilgili sorumluluklarının aile ve eviyle ilgili sorumluluklarım engellemesi ve aile hayatının kalitesini düşürmesi olarak, aile-iş çatışması ise; bireyin aile ile ilgili sorumluluklarının işle ilgili sorumluluklarım etkilemesi ve iş performansım düşürmesi olarak tanımlanmaktadır (Frone, Russell ve Cooper 1992; Parasuraman Purohit Godshalk ve Beutell 1996). Ayrıca araştırmada, kendini kurgulama davranışı, yaşam olayları ve demografik değişkenlerin de iş-aile ve aile-iş çatışmaları ile ilişkisi incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi, profesyonel işlerde çalışan 157 çift-kariyerli aileden, yani toplam 314 kişiden oluşmuştur. Katılımcılara, İş-Aile ve Aile-İş Çatışması Ölçekleri, Kendini Kurgulama Ölçeği, Yaşam Olayları Listesi ve demografik bilgileri içeren Bilgi Formu uygulanmıştır. Örneklemi oluşturan çift-kariyerli aile üyesi eşlerden, her ikisinin de ve birbirlerinden bağımsız olarak ölçekleri cevaplamaları istenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, çiftlerin iş-aile ve aile-iş çatışmaları arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Ayrıca çiftlerin iş-aile çatışmasını aile-iş çatışmasına göre daha fazla yaşadıkları bulunmuştur. Elde edilen diğer bulgular, kadınların erkeklere göre iş-aile çatışmasını daha fazla yaşadıklarım göstermektedir. Aynı mesleğe sahip çiftlerde de benzer biçimde kadınlar iş-aile çatışmasını erkeklerden daha fazla yaşamaktadırlar. Bunun yanı sıra kadınlar ve erkekler ayrı ayrı ele alındığında da iş-aile çatışmasını aile-iş çatışmasına göre daha fazla yaşadıkları görülmektedir. Eşlerin ayrı ayrı yaşadıkları iş-aile ve aile-iş çatışmalarının yaşam olayları ve demografik değişkenler ile olan ilişkisini incelemek amacıyla regresyon analizleriIll yapılmıştır. Elde edilen bulgularda, kadınlarda yaşın, işleve diğer konularla ilgili yaşam olaylarının iş-aile çatışmaları ile; çocuk sayısı ve yöneticilik görevinin ise aile-iş çatışmaları ile ilişkili olduğu görülmüştür. Erkeklerde ise sadece işle ilgili yaşam olaylarının iş-aile çatışması ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Bunlara ek olarak, araştırmada kadın doktorların iş hayatlarının aile hayatlarını etkilemesinin kadın akademisyenlere göre daha fazla olduğu bulunmuştur. Ayrıca çocuk yaşının kadınların iş-aile çatışması ve erkeklerin de aile-iş çatışması ile ilişkili olduğu görülmüştür. Kendini kurgulama davranışı ile iş-aile ve aile-iş çatışmaları ilişkisine yönelik yapılan analizler sonucunda elde edilen bulgular, sadece erkeklerin kendini kurgulama davranışları ile iş-aile çatışmaları arasında anlamlı bir ilişki olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca kadın ve erkeklerin kendini kurgulama davranışlarının anlamlı bir ilişki içinde olduğu ve erkeklerin kendini kurgulama davranışını kadınlara göre daha fazla ortaya koydukları bulunmuştur. Araştırmanın sonunda elde edilen sonuçlar, literatürdeki benzer araştırma sonuçlan ile karşılaştırılarak tartışılmıştır.