Ailelerin mal ve hizmetleri satın alma tutum ve davranışları

Bu araştırma; Ankara ilinin farklı sosyo-ekonomik bölgelerindeki ailelerin mal ve hizmetleri satın alma esnasında ve sonrasındaki tutum ve davranışlarını belirlemek amacıyla planlanmış ve yürütülmüştür. Araştırmanın materyalini; Ankara ilinin farklı sosyo-ekonomik bölgelerinden rastgele örneklem yöntemiyle seçilmiş aileler oluşturmuştur. Araştırmacı tarafından anket tekniği uygulanmış, düşük sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerden 165, orta sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerden 170, yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki ailelerden 149 olmak üzere toplam 484 birey araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırma kapsamına alman tüketicilerin yandan fazlası (%55.2) kadın, geri kalanı ise (%44.8) erkektir. Tüketicilerin % 39 .7'si memur, % 32 .4'ü ev kadimdir. Tüketicilerin çoğunluğu ilk öğrenim veya daha az ve yüksek öğrenim düzeyindedir Ailelerin yandan fazlası 4-5 kişiden oluşurken çoğunluğunun aylık toplam geliri 250 .000.001- 500 milyon Türk Lirası arasındadır. Ailelerin yandan fazlasının 7-18 yaş arası çocuklu olduğu görünmektedir. Araştırma kapsamına alman ailelerde gıda ve genel temizlik maddeleri ile kişisel bakım malzemelerinin satın alımına kadın karar vermektedir. Ailelerin yandan fazlasının gıda ve genel temizlik maddelerini satın alırken yazılı bir plan yaptıkları görülmektedir. Ailelerin çoğu alışverişe çıkarken yaptıkları yazılı planlarda neyin satın alınacağına yer vermektedirler. Mal ve hizmetlerin satın alınmasında kullanılan bilgi kaynaklanılın başında deneyimler ve piyasa araştırması gelmektedir. Gıda ve genel temizlik maddelerini çoğunlukla kadın satın almaktadır. Mal ve hizmetlerin satın alınmasında ailelerin sosyo-ekonomik düzeyi yükseldikçe eşler arasında daha fazla paylaşımın olduğu görülmektedir. Ailelerin yandan daha fazlası hafta sonu alışveriş yapmaktadırlar. Aileler günlük alışverişlerini daha çok bakkal, kasap, manav ve marketlerden, günlük alışveriş dışındaki alışverişlerini büyük alışveriş merkezlerinden yapmaktadırlar. Ailelerin yarıdan fazlası fiyat, marka ve TSE, İSO gibi markaların varlığından etkilenirken, yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki aileler reklamlardan daha fazla etkilenmektedirler. Ailelerin yandan fazlası ürünler hakkında bir şeyler okumanın ya da çevredeki insanlara sormanın karar vermeyi etkilediğini düşünürken, çoğu satıcıların tüketiciyi koruma konusunda hassas olmadıklarım düşünmektedir. Yabancı markaların yerlilere oranla daha kalitelidir fikrine düşük sosyo-ekonomik seviyedeki aileler daha fazla katılmaktadırlar. Sosyo-ekonomik düzeyi düşük aileler indirimli satışlardan daha fazla etkilenmekte ve ucuz malı bulmak için daha fazla zaman harcamaktadırlar. Yüksek düzeydeki aileler ilgilendikleri ürünlerin reklamlarına daha fazla dikkat etmekte ve yabancı markalan daha fazla tercih etmektedirler. Aileler sosyo-ekonomik seviyeleri düştükçe alışverişte daha fazla sorun yaşamaktadır. Ailelerin mal ve hizmetlerin satın alınmasında en fazla karşılaştığı sorunların başında fiyata ilişkin sorunlar ve kalitesizlik gelmektedir. Ailelerin en yoğun olarak sorun yaşadığı yerlerin başında pazar yerleri ve kapıdan pazarlamacılar gelmektedir. Ailelerin çoğu satın almada yaşadıkları sorunlar karşısında üreticiyi veya satıcıyı suçlamakta ve mal veya hizmeti satan satıcı veya mağazadan tazmin isteyerek çözmeye çalışmaktadırlar. Yüksek sosyo-ekonomik düzeydeki aileler diğer iki gruba göre sorunlar karşısında daha fazla eylemde bulunmaktadırlar. Ailelerin sosyo-ekonomik düzeyi yükseldikçe kullanılmayan ürünlerin bulunma durumu da artmaktadır. Ailelerin yarıya yakınının satın aldığı fakat kullanmadığı ürünlerin çoğu giyim eşyalarıdır. Ailelerin büyük çoğunluğunun kullanılmayan ürünü denemeden veya arkadaş ve dost tavsiyesine uyarak satın aldıkları ortaya çıkmıştır.