İşletmelerde departmanlar arası iletişimde muhasebenin rolü

Muhasebe, bilginin toplanması, analiz edilmesi, düzenli ve sürekli kullanımının sağlanması amacıyla anlamlı hale getirilerek ilgi duyanlara, bir başka anlatımla muhasebe bilgi kullanıcılarına iletilmesi, iletişim ise; bilginin üretilmesi, aktarılması ve anlaşılması sürecidir. Muhasebe iletişiminde bilgi üretimi ve aktarılması muhasebe departmanı/muhasebeci tarafından yerine getirilmektedir. Muhasebe bilgilerine salt işletme içi veya yalnızca işletme dışı taraflar ilgi duymazlar Bu nedenledir ki; muhasebe tarafından üretilen ve anlamlı hale getirilen bilgiler gerek işletme içi ve gerekse işletme dışı muhasebe bilgi kullanıcılarına sunulmaktadır. Bu bir süreçtir ve bu süreç dahilinde muhasebe vazgeçilmezdir. Muhasebe iletişim sürecinde yer alan mesajlar yazılı veya sözlü olabilmektedir. Ancak muhasebe iletişimi yoğunluklu olarak yazılı olarak gerçekleşmektedir. Bu ise muhasebe disiplinin karakteristik özelliğinden kaynaklanmaktadır. Muhasebe bilgilerini üretecek ve iletecek birim muhasebe departmanı, kişi muhasebecidir. O halde muhasebe departmanlarının/muhasebecilerin muhasebe bilgilerinin aktarılmasıyla ilgili gerekli donanıma sahip olması gerekliliği bulunmaktadır. Muhasebe disiplininde iletişimin iki boyutu vardır. Bunlar; gözleme ve haber üretimine ilişkin boyut olarak ortaya çıkmaktadır. Burada sözü edilen gözlem boyutu, haber iletişimine yönelik olup; işletmelerin ekonomik işlemlerine yönelik bilgilerinin toplanmasını, yorumlanmasını ve aktarılacak bilginin seçimini kapsamaktadır. Diğer taraftan; mesajın/haberin bilgi kulacısına kodlanarak iletilmesi boyutu olarak ortaya çıkmaktadır. Muhasebe bilgilerini iletecek kişi veya departmanın muhasebe tarafından üretilen ve anlamlı hale getirilen bilgilerin, bilgi kullanıcılarına iletilmesi ile üstlendikleri önemli görev de dikkate alındığında, iletişim becerilerinin kaçınılmazlığı ortaya çıkmaktadır. O halde işletmelerde muhasebe bilgisini uygun bir şekilde taraflara aktarmak durumunda olan muhasebecinin/muhasebe departmanının muhasebe iletişim becerine üst düzeyde sahip olmaları gerekliliği bulunmaktadır. İşletmenin iyi, hatta çok iyi muhasebe kayıtlarına sahip olması yeterli değildir. Bununla birlikte muhasebe kayıtlarının içeriği, bilgi kullanıcılarına uygun ve arzu edilen şekilde iletilmedikçe bir anlam ifade etmez. İşletme içerisinde yer alan, masraf veya kar merkezi olarak nitelendirilen tüm departmanlar hiçbir istisna olmaksızın muhasebe bilgisine ihtiyaç duyarlar. Çünkü işletme organizasyonunda yer alan tüm kişi veya departmanlar işletmede ekonomik sonuçlar doğuracak olaylarla ilgili tasarruflarda bulunmaktadır. İşletme dahilinde ekonomik sonuç oluşturan olaylarda taraf olan kişi ve/veya departmanların; söz konusu ekonomik olayları çeşitli işlemlere tabi tutarak anlamlı hale getiren ve kullanıcılara arz eden muhasebe departmanına/muhasebeciye ihtiyaç duyması kaçınılmazdır. Muhasebe iletişiminde; bilgilerin toplanması, işlenerek anlamlı hale getirilmesi, kullanıcılara aktarılacak bilginin seçilmesi ve iletilmesi bir süreç dahilinde gerçekleşmektedir. Dolayısıyla muhasebe iletişiminde iletilecek bilginin seçimi ve gerekliliği ile birlikte zamanında iletilmesi önemlidir. Nihai olarak ifade etmek gerekir ki; muhasebe bilgisinin iletilmesinde muhasebe iletişim becerileri olmazsa olmazdır, dolayısıyla muhasebe meslek mensuplarının, muhasebe departmanı çalışanlarının iletişim becerine sahip olması gereklidir.