turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
1894 Depreminin İstanbul üzerindeki etkileri

Tarih boyunca pek çok depreme maruz kalan İstanbul, 19. yüzyılın son büyük depremini 10 Temmuz 1894 günü yaşadı. Ardı ardına üç sarsıntıyla meydana gelen deprem, İstanbul'da büyük bir yıkıma neden oldu. Durumun anlaşılmasının ve depremin yarattığı şaşkınlığın atlatılmasının hemen ardından padişah, mevcut tabloyu görebilmek amacıyla Şehremini Rıdvan Paşa ve Zaptiye Nazırı Hüseyin Nazım Paşa'yı görevlendirdi. Tablonun az çok ortaya çıkması üzerine de hükümet, depremin neden olduğu hasarı ve kayıpları telafi etmeye çalıştı ve eldeki tüm imkanlarını bunun için seferber etti. Diğer yandan depremin meydana geliş sebebini, etkilerini kısaca bu depremi bilimsel olarak incelemek amacıyla Atina Rasathanesi profesörlerinden Eginitis'i İstanbul'a davet etti. İstanbul'a gelen Eginitis, depreme ilişkin bir rapor hazırladı. Aradan geçen zaman içinde depremin yarattığı hasar tablosu daha da netleşti. Öyle ki, deprem, İstanbul'da 20 .000'den fazla sivil yapının ve 1 .500'e yakın da kamu binasının hasar görmesine neden olmuştu. Bu tablonun maliyeti ise, devletin bütçesini oldukça aşıyordu. Bunun üzerine daha önce yaşanan doğal afetlerde tecrübe edilen iane uygulamasına müracaat edildi. Yurtiçi ve yurt dışından Müslim-gayrimüslim halka yardım çağrısında bulunularak deprem yaraları nispeten sarılmaya çalışıldı. Öte yandan hasar gören bazı kamu binalarının onarımı için Osmanlı Bankası'ndan kredi alındı. 1894 Depremi, halkın zihninde de derin yaralar açtı. Halkın toplandığı semai kahvehanelerinde dilden dile söylenen destanlara ve şiirlere konu oldu. Kısaca, İstanbul halkının eski hayatına dönmesi uzun bir zaman aldı.
Bursa ili ve çevresinde sanayi, göç, eğitim ilişkisi ve sorunları

Araştırmamıza konu olan saha, Marmara Bölgesi'nin Güney Marmara Bölümü'nde Bursa il sınırları içerisinde bulunan Osmangazi, Nilüfer, Yıldırım merkez ilçeleri ile Gürsu ve Kestel ilçelerinin idari sınırlarıdır. Kuzeyde Avdan Dağlan ve uzantısı olarak değerlendirilebilecek Katırlı Dağları'nın güney eteklerinden başlayıp güneyde Uludağ'in büyük bir bölümünü içine alan araştırma sahamızın kuzeyinde Gemlik ve Mudanya ilçeleri, batısında Karacabey ve Mustafakemalpaşa ilçeleri, güneyinde Orhaneli ve Keleş ilçeleri, doğusunda da Yenişehir ve İnegöl ilçeleri bulunmaktadır (Şekil 1). Araştırma sahamız 200 km2'lik yüzölçüme sahip Bursa Ovası'nı merkez almak suretiyle yaklaşık olarak 1700 km2'lik bir alan dahilindedir ki bu saha il şuurlarının yaklaşık %15'ine tekabül etmektedir. Sahanın matematik konumuna gelince; araştırma sahamız, 39 58I-40 331 kuzey paralelleri ile 28 44'-29 331 doğu meridyenleri arasında bulunmaktadır. Bursa, Uludağ'in güney eteklerinden, daha güneye, eğimin %5 civarına indiği Bursa Ovası'na doğru, gelişme gösteren ve ilk yerleşilen alanlar dikkate alındığında bir dağ eteği yerleşmesi özelliği gösteren bir ilimizdir. Yükselti yaklaşık 100 m civarından başlar ki bu değer ovanın yükseltisidir, gerek kuzeye gerekse güneye gidildikçe, iyiden iyiye keskinleşen bir hat doğrultusunda artar. Çünkü gerek kuzeyde, gerekse güneyde iki yüksek kütle vardır. il sınırlan içerisinde iklim genel olarak Akdeniz iklimi olmakla birlikte araştırma sahamız dahilinde yer alan ovada Marmara Geçiş iklimi, dağlık sahada ise Karasal İklim hakim duruma geçmektedir. Sahanın hidrografik özelliklerine baktığımızda; çok sayıda akarsu ve iki adet baraj gölü bulunmaktadır. Başlıca akarsulan; Nilüfer çayı, Deliçay, Kocabahk deresi; baraj gölleri ise; Doğancı ve Demirtaş baraj gölleridir.
II. Abdülhamid Dönemi idadİlerde tarih ve coğrafya eğitim-öğretimi

Sözlük manası hazırlamak demek olan idad, ilk zamanlarda kendisinden daha üst bir mektebe öğrenci hazırlayan ve yetiştiren eğitim kurumlarına denilmiştir. İdadi teriminin bir ortaöğretim kurumunun adı olarak kullanılması, 1869 tarihli Maarif-i Umumiye Nizamnamesi'nin yayımlanmasından sonradır. Bu mekteplerin açılması ile Müslüman ve Hıristiyan tebaa kaynaştırılmak ve ortak bir kültürde yetiştirilmek istenmiştir. Bunun için dört yıllık rüştiyelerin üstünde, öğretim süresi üç yıl olan idadilerin açılması düşünülmüştür. Programları rüştiyelerden pek farklı olmayan bu mekteplere 11 14 yaş arası öğrenciler alınmıştır. Islahat fermanı nasıl ki rüşdiyelerin açılıp geliştiği dönem ise II. Abdülhamid devri ise idadilerin geliştiği dönem olmuştur. II. Abdülhamid döneminde eğitim kurumlarına yapılan yatırım ciddi şekilde arttırılmıştır. II. Abdülhamid zamanında gelişim sadece okullarda değil aynı zamanda ders programlarında da kendini göstermiştir. Değişiklerin hepsi de okullardaki ders programlarını ve Tarih dersinin müfredatlardaki yerini etkilemiştir. Bu dönemlerde devrin siyasi oluşumları ve ideolojileri eğitimin işleyişine fazlaca tesir etmiştir. Milli duyguların gelişmesiyle Tarih bilimine duyulan ilgi artarken ders programlarındaki Tarih derslerinin haftalık saati özellikle ortaöğretim kurumlarında fazlalaştırılmıştır. Bunların yanı sıra Fransız İhtilalinin devletin sınırlarındaki etkisini azaltmayı hedefleyen Sultan II. Abdülhamid önce ortaöğretim kurumlarında Avrupa ve Dünya Tarihi'nin okutulmasını yasaklamış, daha sonra ise tüm ilköğretim okullarında bahse konu Tarih derslerini kaldırmıştır. 1869 Maarif-i Umumiye Nizamnamesi'yle müfredat programları arasına birçok dersin yanı sıra Coğrafya da girmiştir. İlköğretim Coğrafya Müfredat Programında; dünya, dünyanın hareketleri ve sonuçları, Osmanlı Ülkesi'nin büyük nehirleri, dağları, vilayet taksimatı gibi basit bilgiler verilmişti. Yeni usuller ve materyallerin Osmanlı Mekteplerine yerleşmesinden sonra Kartoğrafyanın Osmanlı Eğitim Sisteminin gelişmesinde rol oynadığı muhakkaktır. Şüphesiz bunlar, öğrencilerin Osmanlı Devletine bakış açısını değiştirmiştir. Dikkat çeken önemli husus, getirilen yeniliklerin günümüz Coğrafya öğretim yöntemlerinin işlendiği eserlerde ve Coğrafya Öğretim Programlarında da yerini muhafaza etmesidir.
Yeşilkent'in beşeri ve ekonomik etüdü

Yeşilkent Türkiye'nin kuzeyinde, Karadeniz coğrafi bölgesinin Orta Karadeniz bölümünde bir yerleşim birimidir. Samsun şehrinin alt belediyelerinden biri olanmerkez, Samsun-Ankara Kara Yolunun 3 ila 15'nci kilometreleri arasındagelişmiştir. Yöre Orta Karadeniz iklim sahasında ılık kışları ve serin yazları ile her mevsim yağışlı nemli-ılıman iklim özelliği göstermektedir. Yeşilkent 1980'li yıllara kadar oldukça tenha iken 1990'lı yıllara doğruSamsun - Ankara Kara Yolu boyunca yapılaşma ve nüfuslanmanın hareket kazandığı bir merkezdir. Bu hareketliliğin günümüzde de artarak devam ettiği gözlenmektedir. Samsun - Ankara Kara Yolunun yanı sıra, yapımına 1993 yılında başlanan ve resmen hizmete açılmadığı halde, hizmet veren Karadeniz Sahil Yolu'nun bir bölümü de araştırma sahasında yer almaktadır. Çevre Yolu inşaatının başlamasından sonra yörenin gelişimi hız kazanmıştır. Yeşilkent fiziki bakımdan Samsun şehir merkezine oldukça yakın bir yerleşim birimidir. Ulaşımın yanı sıra bu özelliği de Yeşilkent'in büyüme ve gelişiminiarttırmaktadır. 1995 yılında belediye olan belde 2004 yılında çıkarılan belediyeler kanunu ile alanı genişletilerek, Samsun Büyük Şehir Belediyesine bağlı alt belediye statüsü kazanmıştır. Dolayısıyla Samsun'un gelişme sahasında özel konumunun getirdiğiavantajlara bağlı olarak Yeşilkent'te ulaşım, sanayi, ticaret gibi ekonomik faaliyetler hızla gelişmektedir. Bu gelişmeler aynı alanda göçe bağlı nüfus artışını da beraberinde getirmektedir. Özellikle yol güzergahında görülen ve devam etmekte olan yoğun yapılaşma bu durumun en güzel göstergesidir. Bu bağlamda on beş yıl öncesine kadar kırsal özelliklerin hakim olduğu yörede şehirsel fonksiyonların gelişmesi ve nüfusun göçe bağlı olarak artması sosyoekonomikyapının da değişip gelişmesine neden olmaktadır.
Gökçebey ilçesi coğrafi etüdü

Gökçebey ilçesi Karadeniz Bölgesi'nin Batı Karadeniz Bölümünde yer almaktadır. Zonguldak iline bağlı olan Gökçebey ilçesi antik dönemde pazar yeri olarak kurulmuş bir yerleşmedir. Tarihi kaynaklarda Tefen, Tefen Pazarı gibi adlarla anılmaktadır. Osmanlı döneminde Bolu sancağına bağlı olan Gökçebey 1990 yılında ilçe statüsüne kavuşmuştur. 19 köy ve bir beldeye sahip olan ilçede çok sayıda mahalle yerleşmesi mevcuttur. Zonguldak ilinin güneydoğusunda yer alan Gökçebey ilçesi Filyos Çayı vadisi, plato sahası ve dağlık saha olmak üzere üç morfolojik üniteye sahiptir. Karadeniz ikliminin görüldüğü sahada kayın ağaçlarından oluşan ormanlar ve kahverengi orman toprağı hakimdir. Filyos Çayı, araştırma alanı ve çevresinin en önemli hidrografya unsurudur. 2018 yılında nüfusu 21655 olan Gökçebey, iş alanlarının kısıtlı olması nedeniyle göç vermektedir. Nüfusun %35'inin yaşadığı ilçe merkezinde halkın %50'si hizmet sektöründe çalışmaktadır. Belde ve köylerde ise nüfusun %87'si tarım sektöründe çalışmaktadır. Demiryolu ulaşımına bağlı olarak gelişen ilçe, Ankara'ya yakınlığı nedeniyle karayolu ulaşımı da gelişmiş bir ilçedir.
Seyhan ve Ceyhan havzalarının iklimi ve kuraklık analizi

Çalışma alanımızı oluşturan Seyhan ve Ceyhan havzası, tarımsal faaliyetler açısından önemli bir bölgedir. Havzaların yaklaşık %40'lık bir kısmının tarıma ayrılmış olması, bölgedeki mevcut iklimin, iklimsel değişimlerden nasıl etkilendiğinin bilinmesini önemli kılmaktadır. Bu sebeple havzalarda ve havzaların yakın çevresinde yer alan 17 istasyona ait 1970- 2011 ölçüm aralığını kapsayan yağış ve sıcaklık verileri kullanılarak havzanın detaylı olarak iklimi belirlenmiş ve kuraklık analizi yapılmıştır. Bu çalışmada sırasıyla Thornthwaite İklim Sınıflandırması, Erinç Kuraklık İndisi, UNCCD kuraklık indisi ve SPI yöntemleri kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, Adana, Karataş, Ulukışla, Niğde, Ceyhan, Kozan ve Elbistan istasyonlarının Aridite İndisine göre kuraklık riskinin olduğu bölgeler arasında olduğu düşünülmektedir. Kullanılan yöntemlerdeki sonuçlar genellikle birbiriyle paralellik göstermektedir. SPI yöntemiyle 1970- 2011 yılları arasındaki yağış serilerinin mevsimlik ve yıllık bazdaki indisleri ve bu indisler kullanılarak grafikleri oluşturulmuştur. Elde edilen bu grafiklerle yağışın yıllara göre dağılımı incelenmiş ve kurak geçen yılların incelenmesi sağlanmıştır. 12 aylık SPI'ye göre kuraklık değerlerinde gittikçe artan bir trend izlenmiş ancak 2008- 2011 yılları arasında yağışlı bir devrenin yaşandığı izlenmiştir. 3 aylık SPI değerleri incelendiğinde kurak dönemlerin sadece yaz mevsiminde yaşanmadığı farklı yıllarda farklı mevsimlerde de kuraklığın yaşandığı tespit edilmiştir.
Elazığ Şehri'nin eğitim fonksiyonu

Eğitim fonksiyonu, şehrin hizmet üretiminde ve büyümesinde sınırlarının genişlemesinde işlev gören temel fonksiyonların başında yer alır. Eğitim fonksiyonu şehrin gelişmesine hakim olan yön veren ve adeta şehri yaşatan bir işleve sahiptir. Yani şehrin hakim olan fonksiyonudur. Şehrin eğitim fonksiyonu, civara ve uzak olan alanlara, dışarıya bağlayan bir niteliğe sahiptir. Şehrin en önemli hizmet ihtiyacının karşılanması, şehrin morfolojisini ve dokusunu etkiler. Eğitim fonksiyonu şehri şekillendiren, dönüştüren bir işleve de sahiptir. Eğitim Fonksiyonu:1-Var olması, gelişmesi ve büyümesi, yönü, toplanma ve dağılması ile mekana ihtiyaç gösteren, mekanı tanzim eden düzenleyen,2- Merkezi yer, fonksiyonel akım ve coğrafi çevresi büyük olması yönü ile mekanı aşan bir fonksiyonel karaktere sahiptir. Şehrin yakın ve uzak çevresinde etkili olması nedeni ile şehrin, şehir dışı çevresi ile olan ana bağlantılarından birisini meydana getiren fonksiyondur. Elazığ'ın günümüzde üzerinde iskan edildiği yerleşmenin genişlediği sahanın özellikleri, tüm kentsel yaşamı etkilediği, her türlü doğal ve beşeri çevre özelliğini yapısall olarak dönüştürdüğü muhakkaktır. Nüfusun dağılışı, yerleşme dokusu, dikey ve yatay kentleşme eğilimleri, iktisadi faaliyetler, ulaşım ağı, Kuruluş yeri nitelikleri bilinmeden projelerin ortaya konamayacağı temel beşeri faaliyetlerdir. Doğal çevre özelliklerinin başında ise doğal çevrenin niteliklerini iyi tespit etmek gelmelidirEğitim fonksiyonu tarihi dönemlerde doğal çevre koşullarının etkisinde iken sanayi devrimi ve sonrasında yaşanan kentleşme süreci, Yapıyı tamamen tersine çevirmiştir. Dünyada nüfus dağılışı kentler lehine değişmiştir. Kentlerin pek çoğunda kendine özgü sanayi, ticaret ve hizmet sektörlerinin gelişimi ile diğer fonksiyonlarında farklılıklar meydana gelmiştir. Öyle ki jeolojik ve jeomorfolojik açıdan uygun yerleşim şartlarına sahip olmayan pek çok yerleşim birimi ulaşım ağının kavşağında olması veya sanayi ve hizmetin merkezinde yer alması gibi nedenlerle fiziki çevre koşullarından bağımsız olarak büyümüştür. Elazığ'ın eğitim fonksiyonuna dahil alanlar oluşturulurken, idari, ekonomik, siyasi, teknolojik ve mimari boyutlarının yanında, kuruluş yerinin doğal ve beşeri özellikleri de planlanmalı ve Hem fiziki hem de antropojen boyutlar ve buna uygun yer seçimi, fonksiyonel akım değerlendirilmelidir.
Ortadoğu'da Türkiye dış politikasının dış ticareti ile ilişkisi: İran örneği

Osmanlı Devleti'nin son döneminde yüzünü Batı'ya çevirmesi hususu Osmanlı ardılı olarak bilinen Türkiye Cumhuriyeti Devleti için de devam etmiştir. Yüzünü batıya çeviren Türkiye, Batı'nın medeniyet ve kültürel alandaki yeniliklerini hızlıca alma gayretine girmiştir. Türkiye'nin Batı ile olan bağı bazı durumlarda Ortadoğu politikasını da etkilemiştir. Fakat günümüz koşullarına bakıldığında, Türkiye yeni bir ışık olma durumu ile kendi bölgesi içerisinde lider ülke pozisyonuna kavuşmuştur. AK Parti hükümetleri dönemini kapsayan, İçinde bulunduğumuz bu yeni yapılanmada Türkiye'nin Ortadoğu ülkeleri ile olan ilişkileri çok fazla ilerleme kaydetmiştir ki bu durum günümüzde Batı ülkeleri ile Türkiye Cumhuriyeti arasında var olan ilişkileri dahi zedeleyecek duruma gelmiştir. Bu durum gözetilerek, bu çalışmada Türkiye'nin Ortadoğu politikası üzerinden İran örneği incelenmiştir. Bu çalışmanın birinci bölümünde, Türkiye ve İran'da eşgüdümlü olarak yaşanan siyasi rejim değişikliklerinden bahsedilmiş, bu devletlerdeki benzerlikler anlatılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde Türkiye'nin İran dış politikası anlatılmıştır. Bu dönem içerisinde, Türkiye'nin İran Devleti'nden uzaklaşması, Batı'ya olan hayranlığının artış göstermesi ve muasır medeniyetler arasına katılmak için yeniden dönüşümünü gerçekleştirmesi, soğuk savaş döneminde Türkiye'nin İran politikaları ve Türkiye'nin güvenliği için İran'ın önemi dile getirilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Ortadoğu'da Türkiye-İran siyasi ve ekonomik ilişkileri incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda Türkiye'nin Batı Medeniyeti'ne ulaşma arzusu ile politikalar geliştirdiği ve ittifaklarda yer aldığı, ancak bu durumun Ortadoğu'daki dinamiklerle Polemikler yaşamasına sebep olduğu, bu nedenle bölge ile ilişkilerinin istenilen düzeye ulaşamadığı tespit edilmiştir.
Ankara'nın kentsel gelişme sürecinde Eskişehir ve İstanbul eksenlerinde konut alanlarının gelişimi

Ankara kenti tarihi çok eskilere dayanan köklü bir kenttir. Öyle ki kentin kimler tarafından kurulduğu hakkında şu an bile elimizde kesin bir bilgi yoktur. İlk çağlarda birçok medeniyete beşiklik etmiş olan kent 1073 yılında Türklerin eline geçmişştir. 13 Ekim 1923'e kadar Selçuklu ve Osmanlıların himayesinde olan kent, bu tarihten sonra 29 Ekim 1923'te kurulan yeni Türkiye Cumhuriyetinin başkenti olarak ilan edilir. Artık bir ülkenin merkezi konumuna giren kent, eski kasaba görünümünden kurtularak yeni bir kent kimliğine kavuşur. Önceleri kale eteklerinde kurulu olan yerleşimler ovaya inerek fiziksel yapı, başkentlik misyonundan ötürü giderek gelişmeye başlar. Yaşanan ekonomik ve siyasal çalkantılar sonucu her geçen gün büyümesine devam eden kent belli bir zaman sonra yoğunluğu çekemez hale gelir ve içinde bulunduğu çanağın dışına sarkar. Bugün bu büyüme kentin yakın doğal bölgesindeki topografya şartları dolayısı ile özellikle batı yönündeki istanbul ve Eskişehir eksenleri üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Osmaneli ilçesinin beşeri ve ekonomik coğrafyası

Araştırma sahamızı oluşturan Osmaneli ilçesi, Marmara Bölgesi'nin Güney Marmara Bölümü'nde yer almaktadır. İdari olarak Bilecik iline bağlı olan ilçenin yüzölçümü, yaklaşık 526 km olup, kuzeyden İznik ve Pamukova ilçeleri, doğudan Geyve ve Gölpazarı ilçeleri, güneyden Bilecik Merkez ilçesi, batıdan Yenişehir ve İznik ilçeleri ile çevrilidir. Tektonik olarak Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın orta kolu üzerinde bulunan Osmaneli ilçesi ve çevresini oluşturan topoğrafyanın ana reliefini, Sakarya Nehri ve kolları tarafından yarılmış, parçalı plato yüzeyleri ile bu sahalar arasında bulunan depresyon alanları ve vadi tabanları oluşturmaktadır. Karadeniz-Akdeniz ve İç Anadolu Karasal iklimleri arasında geçiş özelliği gösteren sahada Marmara geçiş tipi iklimi görülmektedir. Yıllık sıcaklık ortalaması 14,2 C, yıllık yağış miktarı 433, 8 mm olan araştırma sahasının doğal bitki örtüsünü ormanlar, makiler ve stepler meydana getirmektedir. Osmaneli ilçesi, ilçe merkezi ve köylerle birlikte 28 idari birimden oluşmaktadır. 2010 yılı itibariyle şehir nüfusu 13 816, kır nüfusu 7096 kişi olup, toplam nüfusu 20912 kişidir. İlçede, şehir nüfusu yavaş bir şekilde artmakta olup, kırsal nüfus göçlerin etkisiyle azalma eğilimi göstermektedir. 1973 yılında Bilecik ilinin kalkınmada öncelikli iller kapsamına alınması ile birlikte, büyük ölçekte birkaç sanayi kuruluşunun kurulduğu ilçede, son yıllarda birkaç mermer fabrikası da kurulmuş olsa da bu fabrikalar nüfusun iş ihtiyacının giderilmesinde yetersiz kalmaktadır. Osmaneli Organize Sanayi Bölgesi'nin faaliyete geçirilmesinin gecikmesi de bunda önemli bir etkiye sahiptir. Son yıllarda oluşturulan göletler sayesinde sulamalı tarım yöntemlerinin hızla yaygınlık göstermeye başladığı ilçede, sulamalı tarımın geliştirilmesi ve pazarlama yöntemlerinin iyileştirilmesi kırsal nüfusun ekonomik kalkınmasında en büyük etkenlerden biri olarak görülmektedir. Geçmişten günümüze önemli karayolu ve demiryolu, ulaşım yolları üzerinde bulunan ilçenin ulaşımdaki önemi, 2010 yılında Eskişehir'den-İstanbul'a doğru uzanan D-650 karayolunun genişletilerek ulaşıma açılması ile daha da artmıştır. Yapımı devam eden Ankara-İstanbul Hızlı Tren Projesi'nin faaliyete geçirilmesi ve bu projenin yapımı planlanan Bursa bağlantısı kavşağının Osmaneli'den geçirilecek olması, İstanbul, Ankara, Eskişehir ve Bursa gibi büyük şehirlere yakın olan ilçenin ulaşımdaki önemini daha da artıracaktır. Başta ilçe merkezindeki Geleneksel Osmaneli Evleri olmak üzere ilçedeki doğal ve beşeri turizm kaynaklarının turizme kazandırılması, bu unsurların korunmasında önemli bir etken olacağı gibi, ilçe halkının turizme bakış açısının olumlu olmasında ve halkın bundan maddi bir gelir elde etmesinde önemli bir katkı sağlayacağı kanaatindeyiz. Yapılan bu çalışmada yukarıda genel olarak bazı özellikleri belirtilen, Osmaneli ilçesinin; doğal, beşeri ve ekonomik coğrafya özellikleri incelenmiş ve bunlardan kaynaklanan sorunlar belirtilerek yapılacak planlamalarda dikkate alınması açısından çözüm önerileri getirilmeye çalışılmıştır.
İstanbul ilinde erken yaş ölümlerinin coğrafi bilgi sistemi ile değerlendirilmesi

Türkiye'de kentsel yerleşimlerde, ölüm hızlarının ve ölüm nedenlerinin coğrafi bilgi sistemleri kullanılarak incelenmesi yeni bir araştırma alanıdır. Kentlerde, sağlık hizmeti sunumunun planlanmasında çeşitli yaş gruplarına ait ölüm hızları ve ölüm nedenlerinin bilinmesi sağlık planlayıcıları ve sağlık hizmeti verenler için önemli bir bilgi kaynağıdır. Bu çalışmada İstanbul'da ilçelere göre beş yaş altı, 15 -24, 25-34 ve 35-44 yaş aralılıklarında meydana gelen ölümlerin ilçe sosyo-ekonomik düzeyine göre CBS ile incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu yaş gruplarındaki ölümlerin çoğu erken ve önlenebilir ölümlerdir. Bu açıdan sorunların büyüklüklerinin saptanması, coğrafi açıdan riskli bölgelerin tanımlanması mümkün olacaktır. Araştırmanın tipi ekolojiktir. Veri kaynakları TÜİK nüfus ve yaşa özel ölüm verileri, İBB Mezarlıklar Müdürlüğü ölüm kayıtları ve Maliye Bakanlığı arsa birim fiyatlarıdır. Çalışma zamanı; çalışmada 2005- 2009 yılları arasındaki erken yaş ölümleri kullanılmıştır. İlçe nüfuslarına göre yaş gruplarında meydana gelen ölüm hızlarının her yıl için Z değerleri ve tüm yıllar için ortalama Z değeri hesaplanarak ayrı ayrı İstanbul ilçe sayısal hartitasına yerleştirildi. Yer birim değerlerine göre İstanbul'un ilçelere göre sosyo-ekonomik haritası oluşturuldu. Erken yaş ölümlerin, özellikle İstanbul Avrupa yakasında yer alan, arsa birim fiyatı görece düşük ilçelerde, yaşa göre yüksek ölüm hızı Z değerleri saptandı. Sonuç olarak erken yaş ölüm hızlarında artış görülen ilçelerde, öncelikli olarak bu ölümleri azaltmaya yönelik koruma ve sağlığı geliştirme programlarının yaşama geçirilmesinin uygun olacağı belirlenmiştir.
ARGİN ULUSAL PARK'NDAKİ GELENEKSEL BALIKÇILIK

Argin Ulusal Parkı, coğrafi olarak Moritanya'nın batısında yer almaktadır. Bu park, Nouakşot bölgesinin kuzeyindeki Ras timris ile Nouadhibou bölgesinin güneyindeki Ras lebyad arasında 180 km'lik bir mesafe kadar uzanmaktadır. Park, Dünya Mirası alanları arasında yer almaktadır. Bu Park'ın çevre uzunluğu 180 km'dir ve 12.000 km2 bir alanı kapsamaktadır. Bu Park, karasal (5.700 km2 ) ve kıyısal ( 6.300 km2 ) olmak üzere iki alanı kapsamaktadır. Argin Ulusal Parkı, birçok nadir bitki türünün yanı sıra çok sayıda endemik ve göçmen kuş içerdiği için büyük bir ekolojik çeşitliliğe sahiptir. Bölgedeki kuşların sayısı yaklaşık iki milyondur. Bu alan, 24 haziran 1976 yılında çıkarılan 76 147 sayılı kararname ile Doğal Ulusal Park ilan edilmiştir. Öte yandan Argin Parkı'nda, binlerce yıldır yaşayan yereli akinler İmragin olarak bilinmektedir. İmragin topluluğu, geleneksel araçlar kullanarak geleneksel balıkçılık yapan bir grup balıkçıdır. Bu insan topluluğu çok zengin bir coğrafi alanda bulunmasına rağmen, hastane, okul ve yol gibi sosyo-ekonomik yapıyı doğrudan etkileyen kurum ve faktörlerin eksikliğinin yanı sıra zor ekonomik koşullardan mustariptir.
Er-Risaletü's-Saniye adlı eserin tercüme ve değerlendirilmesi

İslam coğrafyacılarının kaleme aldıkları eserler tarihin aydınlatılmasında önemli bilgiler içermektedir. Gezdikleri yerlerle ilgili gözlem ve sözlü rivayete dayalı sundukları bilgiler dinler ve mezhepler tarihi açısından önemlidir. Ancak, verilen bilgilerin gerçekliğinin de eleştirilmesi gerekmektedir. Çünkü zamanda ve mekanda uzaklığın muhakeme ve değerlendirme üzerinde tesiri çoktur. Ebu Dülef'in sefernamesinde Çin, İran ve bölge halkları ile ilgili önemli bilgiler bulmak mümkündür. Sefernamesinde ticari hayatla ilgili verdiği bilgilerin yanında taşların ve binaların özelliklerine de dikkat ettiği görülmektedir. Ancak eserinde düzenli bir işleyişin olmadığı görülmektedir. Bu açıdan eserin sonradan hatırlandığı kadarıyla yazıldığı ifade edilmektedir.
Pamukova'da nüfus, yerleşme ve ekonomik faaliyetlerin araştırılması

Coğrafya biliminin birçok kere tanımı yapılmış, bu alanda birçok eser yazılmıştır. Bu tanımlardan hareketle geliştirilen görüşler coğrafyanın zaman içerisinde fiziki ve beşeri olarak iki ayrı konudan oluşan ve coğrafyanın alt bilim dalı olarak algılanmasına neden olmuştur. Yiğit, bilimleri birbirinden ayıran iki temel öğeden bahseder bunlardan biri konu diğeri ise yöntemdir. Fiziki ve beşeri coğrafya konuları analiz diğer bir ifadeyle çözümleme yöntemiyle sistematik coğrafya çerçevesinde ifade edilen düşüncelerdir. Halbuki bir de sentez yöntemi ile söz konusu olay ve olguların ele alınması gereklidir. Bu tarz çalışmalarda ise 'alan' kavramı ortaya çıkar. Coğrafya konusal olarak fiziki ve beşeri coğrafya diye ikiye ayrılırken, yöntem olarak sistematik ve bölgesel coğrafya diye ikiye ayrılmaktadır. Günümüze gelinceye kadar birçok görüş ortaya atılsa da coğrafya biliminde, fiziki ve beşeri unsurların daima etkileşim halinde olduğu birbirini önemli ölçüde etkilediği ve ayrılamaz olduğu bugün daha fazla kabul görmektedir ki, bunlar birbirinin karşıtı ya da alternatifi değil tamamlayıcısıdır (Yiğit, A., s.584). Bu çalışma, Güney Marmara bölümünde yer alan Sakarya iline bağlı Pamukova ilçesinin nüfus, yerleşme ve ekonomik özellikleri hakkında fiziki koşulları da göz önünde bulundurarak detaylı bir bilgi sunmaktadır. Araştırma sahasının konumu, fiziki ve beşeri unsurlara bağlı olarak sunduğu avantajlar ilçenin tez alanı olarak seçilmesinde temel etken olmuştur.