Dağıtım kanallarında güç ilişkisi ve Türkiye'deki petrol dağıtım şirketleri üzerine bir uygulama

VE SONUÇ Dağıtım kanallarının ekonomik boyutunun yam sıra sosyal boyutunu da önem kazanması, bu konuda çeşitli araştırmalar yapılmasına neden olmuştur. Araştırmada, Petrol dağıtım kanallarında sosyal ilişkilerinden güç ilişkisinin incelenmesi hedef alınmıştır. Dağıtım kanallarında güç ilişkisi çerçevesinde, petrol dağıtım firmaları ile bayileri arasındaki güç ilişkisini incelemeyi aydınlatmayı hedefleyen bu araştırmada. Türkiye'de petrol dağıtım sektörü itibariyle alman bulgular, çalışmanın teorik kısmında incelenen sistematik çözümlere açıklık getirmiştir. Elde edilen bulgular çerçevesinde, gücün daha çok petrol dağıtım firmaları yönünde toplandığı belirlenmiştir. Araştırma sonucu elde edilen bulgulara göre genel olarak, dağıtıcı firma tarafından bayiler üzerindeki Zorlayıcı olmayan güç kaynaklarının yüksek ve ortanın üstünde olduğu tespit edilmiştir. Araştırma bulgularına göre sadece promosyon, fiyat ve finansman desteğinin düşük ve çok düşük kalitede sağlandığı belirlenmiştir. Genel olarak petrol dağıtım kanallarında petrol dağıtıcı firmaların bayileri üzerinde sağladıkları Zorlayıcı olmayan güç kaynaklarını kalitesini yüksek ve ortanın üstü derecede olması, petrol dağıtıcılarının bayileri ile olan ilişkilerine çok önem verdiklerini göstermektedir. Petrol dağıtıcıları, personel eğitimi, reklam, servis, muhasebe, araç ve ekipman, ürün yönetimi, stok yönetimi, sipariş, ürün örneği, dekarasyon, işin yerine getirilmesi ile ilgili tavsiyeler, tüketiciler üzerinde imaj sağlama, işin yerine getirilmesi ile ilgili standart oluşturma ve kalite kontrol destekleri, bayilere yüksek ve ortanın üstü kalite sağlamaktadır. Kuşkusuz, bu petrol dağıtım kanallarında artan rekabetin önemli bir göstergesidir. Araştırmada petrol dağıtıcısı firmaların bayiler üzerinde bir yaptırım ve cezalandırma gücü sağlayan Zorlayıcı güç kaynaklarının algılanmasının belirlenmesini içeren sorulara 82 verilen cevaplar incelendiğinde bürokrasi, ürünlerin zamanında teslim edilmemesi, rafinerilerde ürün çekimine yardımcı olunmaması, madeni yağların zamanında teslim edilmemesi, bozuk ürünlerin garanti çerçevesinde değiştirilmemesi, ürünlerin normal üstü fiyatlar önerilmesi, istenmeyen bir ürünün zorla pazarlanması, fiyat değişiklerinin önceden bayiye bildirilmemesi, yasal güç kullanarak sınırlandırma yapılmasının istenmesi bayiler tarafından çok zararlı ve zararlı olarak algılanmaktadır. Dağıtım işletmeleri küreselleşen ve hizmet ve enformasyonun önem kazandığı günümüz rekabet koşullarında ellerinde tuttukları güç unsurlarım ve satış stratejileri petrol dağıtım şirketleri lehine geliştiği görülmektedir. Diğer taraftan petrol dağıtım firmalarının araştırmamızda değindikleri konularda bazıları ise sektördeki sorunlardır. Sektördeki sorunları şu alt başlıkta özetlenmiştir. '. Bayii kar oranı yetersizliği. Petrol dağıtım şirketinin depolarından alınan yakıt değerinin ödeme süresinin yetersizliği. Petrol dağıtım şirketinin verdiği fire payının azlığı. Petrol dağıtım şirketinin satış artırıcı faaliyetlerde destek vermemeleri. İstasyonlar arasında km sınırlamasının olmayışı ile satışlara olumsuz etkileri. Katkılı ve kaçak ürün satan bayilere karşı denetim yetersizliği. Bunlar öncelikle Irak ve Suriye mazotunun pazarı çok etkilemesi ve bu malın pazarı girmesiyle hem dağıtıcı firmanın hem de bayisinin motorin satışlarında gözle görülür satışların olması.. Aynı şekilde hileli malın artması ve stok beyanı dağıtım şirketlerinin bayilerini sıkıntıya sokması yüzde 10'ın üzerinde yapılan zamlarda bayilerin stok beyanı bildirmeleri sermayelerinde bir azaltma oluşmasına neden olmaktadır.