turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Örgütlerde çatışma yönetiminde gücün kullanımı ve bir araştırma

Örgütsel davranış bilimi açısından güç; çatışma, liderlik, iş tatmini, motivasyon, kişilik, tutum vb. konularıyla yakından ilgili ancak fazla rağbet görmeyen bir kavramdır. Güç sosyolojinin bir kavramı olmasına rağmen davranış bilimlerinde de kullanılmakta ve pek çok kavramla karıştırılmaktadır. Çatışma ise toplum içerisinde insanların sürekli yaşadığı, üzerinde birçok araştırmanın yapıldığı bir kavramdır. Günümüzde artan rekabet, küreselleşme, kültürelfarkl l klar nedeniyle organizasyonlaı ı r, yoğun bir şekilde çatışma potansiyeli ile karşı karşıyadır. Psikolojinin de konusu olan bu kavramı birçok araştırmacı çeşitli yönleriyledeğerlendirmiştir. Yöneticiler zamanlarının büyük kısmını güce sahip olmaya ve çatışmaları çözmeye ayırmaktadır. Örgütlerde çatışma yönetiminde güç kullanımı ve bir uygulama konulu çalışmamın amacı yönetim biliminde gittikçe önem kazanan çatışma ve güç kavramları arasında ilişkileri inceleyerek bu konuda oldukça az olan çalışmalara bir yenisinietkilemektir. Bu amaca yönelik olarak yöneticilerin en çok kullandıkları çatışma yönetim tarzları ve güç kaynaklarını ortaya çıkarmak amacıyla bir alan araştırması, Malatya ili tekstil firmalarına uygulanmıştır. Çalışma dört bölümden oluşmuştur: Birinci bölümde; güç kavramı, benzer kavramlarla ilişkisi tanımlanmış, yöneticin hangi güç kaynaklarına sahip olduğu ayrıntılı incelenmiş, gücün yönetimi konusuna değinilmiştir. İkinci bölümde; çatışma kavramı açıklanmış, bu kavramla ilgili günümüze kadar kabul edilmiş görüşler ortaya konmuş, örgütlerde hangi tür çatışmaların yaşandığınıincelemek amacıyla çatışmalar sınıflandırılmış, yaşanan bu çatışmaların nedenleri üzerinde durularak çatışma çözme stratejileri ve yönetim usulleri açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise, güç ilişkilerinin çatışmalara etkisi incelenmiş, çatışma yönetiminde güç kullanımı sonuçlarına değinilerek, güç kaynaklarının çatışma yönetimi stratejilerine etkisi belirtilmeye çalışılmıştır. Dördüncü bölümde, teorik bilgilerden yer alanarak konuyu desteklemek amaıylayapılmış araştırma yer almıştır.
Vergilerin uyum maliyetleri: Denizli örneği

Vergilerin uyum maliyetleri mükelleflerin vergi kanunlarının yükümlülükleri yerine getirebilmek üzere katlandıkları maliyetlerdir. Uyum maliyetleri konusu son yıllarda akademisyenler, bürokratlar ve politikacılar tarafından ilgi çeken bir konu haline gelmiştir. Çalışmanın konusunu vergilerin uyum maliyetlerinin tanımlanması, Denizli'de Kurumlar Vergisi mükelleflerinin 2003- 2004 vergilendirme döneminde katlandıkları uyum maliyetlerinin büyüklüğünün belirlenmesi, bu maliyetlerin bileşim ve dağılımının analiz edilmesi ve sonuçların değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Dünyada bu konuda yapılmış çalışmalar incelendiğinde Türkiye'de bu tip çalışmaların yetersiz olduğu ve vergi sisteminin etkinliğini azaltan koşulların bilinmesi amacıyla çeşitli vergi türleri açısından uyum maliyetlerinin hesaplanmasına yönelik çalışmalara ihtiyaç olduğu gözlemlenmiştir. Bu çalışmada amaç, hem bu konudaki yetersizliği gidermek amacıyla yerel düzeyde yapılacak uyum maliyeti çalışmalarına öncülük etmek hem de, büyüklüğü belirlenen, vergi sistemi dolayısıyla bireylerin katlandıkları uyum maliyetlerini minimize edecek bir önlemler dizisi oluşturmaktır. Veri toplama yöntenji olarak anket yönteminin seçildiği bu çalışmada Denizli'de Kurumlar Vergisi mükelleflerini temsil etmek üzere tesadüfi örnekleme yoluyla 200 firma seçilmiş, bu firmalarla görüşülmüş ve 124 firmanın % 62 yanıt oranı ile sonuçları değerlendirilmeye alınmıştır. Çalışmada Denizli'de bulunan Kurumlar Vergisi Mükelleflerinin toplam uyum maliyetlerinin ödedikleri Kurumlar Vergisi'nin içindeki payının yaklaşık %15 olduğu tespit edilmiştir. Diğer ülke uygulamalarına bakıldığında bu oran çok yüksek görünmektedir. Dolayısıyla uyum maliyetlerinin azaltılması amacıyla alınacak bir dizi önlemin hem mükellefler hem de vergi idaresi bakımından oldukça önemli sonuçlara sahip olduğu görülmektedir.
Kişiler Arası Güven ve Psikolojik İyi Oluşun Çalışan Performansına Etkileri

Örgütlerin zorlu rekabet koşullarında ayakta kalabilmeleri için önemli faktörlerden biri de çalışan performansının arttırılmasıdır. Bu bağlamda literatürde çalışan performansını etkileyen ve etkileyebileceği düşünülen tüm faktörlerin incelenip analiz edilmesinin gerekliliği üzerine birçok vurgu yapıldığı görülmektedir. Özellikle günümüzde artık örgütlerin başarısındaki en önemli kaynağın başkaları tarafından kopyalanması ve taklit edilmesi oldukça zor olan insan kaynakları olduğu görülmüştür. Bundan hareketle örgütlerde çalışan bireylerin psikolojik yönünün ve bunu etkileyecek tüm faktörlerin incelenerek bunun çalışan performansı üzerindeki olası etkilerinin araştırılması faydalı gözükmektedir. Hem güven hem de psikolojik iyi oluşun çalışan performansını yansıtan faktörlerden bazıları olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada çalışanların psikolojik yönünü yansıtan kişiler arası güven ile psikolojik iyi oluş değişkenleri incelenmiştir. Bu bağlamda bir ağır sanayi sektöründe çalışmakta olan bireylerin kişiler arası güven ile psikolojik iyi oluş durumlarının çalışan performansına olan etkileri incelenmiştir. Çalışmanın amacına yönelik olarak nicel bir araştırma kurgulanmıştır. Araştırmanın evrenini Kocaeli İli'nin Gebze ilçesinde bulunan Hisar Çelik Döküm firmasında görev yapan çalışanlar oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, kişiler arası güven düzeylerinin ölçülmesi için Omarov (2009) tarafından geliştirilen 'Örgütsel Güven Ölçeği', çalışanların psikolojik iyi oluş düzeylerini ölçmek için Diener ve ark. (2009) tarafından geliştirilen ve Telef (2013) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan 'Psikolojik İyi Oluş Ölçeği', çalışanlara ait bireysel performansı ölçmek için Sigler ve Pearson (2000) tarafından geliştirilmiş ve Çöl (2008) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılmış olan 'İş Performansı Ölçeği' ve son olarak çalışanlara ait demografik bilgilerin derlenmesi için oluşturulan 'Kişisel Bilgi Formu' kullanılmıştır. 2019- 2020 yılları arasında gerçekleştirilen araştırmaya 356 mavi ve beyaz yakalı çalışan katılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, SPSS 23 programı ile analiz edilmiştir. Korelasyon ve regresyon analizleri sonucunda elde edilen bulgular, kişiler arası güven ve psikolojik iyi oluşun çalışan performansını pozitif ve anlamlı bir şekilde etkilediğini ortaya koymaktadır. Buna göre kişiler arası güven ve psikolojik iyi oluş seviyesi arttıkça çalışan performansı da artmaktadır. Sonuç olarak bu çalışma bağlamında çalışanların psikolojik yönünün çalışan performansının öncüllerinden biri olduğu tespit edilmiştir.
Muhasebe meslek mensuplarının bağımsız denetim ve denetimde kalite anlayışının incelenmesi: TRB1 bölgesinde bir araştırma

Gelişmiş ve gelişmekte olan bütün ülkelerde bağımsız denetim giderek daha fazla önem kazanmaya başlamıştır. İşletmelerin büyüyüp gelişmeleriyle beraber muhasebe sistemleri daha da karmaşık hale gelmekte, muhasebe işlemleri de giderek zorlaşmaktadır. İşletmeyle ilgili karar vericilerin, bu karmaşıklaşmış sistem içerisinde karar vermeleri güçleşmektedir. Dolayısıyla işletme yöneticilerinin doğru ve güvenilir karar verebilmeleri için işletmenin finansal tablolarından elde edilen bilgilerin gerçeği yansıtması gerekmektedir. Mali tabloların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ancak yapılacak denetimle ortaya çıkarılabilmektedir. Denetim faaliyetini yerine getirecek meslek mensuplarının mesleki tecrübesi, bilgisi ve diğer özellikleri büyük önem arz etmektedir. Yapılacak olan denetimin kaliteli ve güvenilir olması, bağımsız denetçinin denetim riskini en düşük seviyeye indirmesiyle mümkün olabilmektedir. Bu çalışmada, meslek mensuplarının mesleki yeterliliğiyle bağımsız denetimin kalitesi arasındaki ilişki incelenmiştir. Bu amaçla, TRB1 bölgesinde faaliyet gösteren meslek mensuplarına yüz yüze görüşme yoluyla anket uygulanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Araştırmanın hipotezlerinin test edilmesinde korelasyon analiz tekniğinden yararlanılmıştır.
Tahakkuk esaslı devlet muhasebesinde dönemsonu işlemleri

Şu an Türkiye'de de uygulanmakta olan, gelirlerin tahsil edildiğinde, giderlerin ise ödendiği kayıt altına alınması anlamına gelen nakit esaslı kayıt yönteminin devlet muhasebe sisteminden beklenilenleri karşılamada yetersiz kaldığı görülmektedir. Bundan dolayı mevcut muhasebe sisteminin yeniden yapılandırılması gereği ön plana çıkmaktadır. Bu durum, halen uygulanmakta olan nakit esaslı kayıt yönteminin geliştirilmesini ya da yerine başkasının ikamesini gerektirmektedir. Uygulamada birçok ülkede nakit esaslı kayıt yönteminin terk edilerek bütçe gelir ve giderlerinin nakit esasına göre kaydını da içeren tahakkuk esaslı kayıt yönteminin tercih edildiği görülmektedir. Türkiye için de durumun bu yönde olduğu görülmektedir. Bu çalışma ile, devlet muhasebesi kayıt yöntemlerinden biri olan tahakkuk esasının devlet muhasebe sistemine entegre edilmesi sonucunda ortaya çıkacak yeni dönem sonu işlemlerinin, kamu kuruluşlarının faaliyetlerinin yorumlanmasında sağlayacağı katkı vurgulanmıştır. Çalışma üç ana bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde; devlet muhasebesinin genel özellikleri tanıtılmaya çalışılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde; nakit esaslı ve tahakkuk esaslı kayıt yöntemlerinde kullanılan hesaplar ve işleyişleri ayrı ayrı tanıtılarak, yöntemler hesaplar açısından ve konsolide bütçe uygulamaları açısından olmak üzere iki başlık altında karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise; nakit ve tahakkuk esaslı sistemlerde yapılacak olan dönem sonu işlemleri tanıtılmış ve Karayolları Merkez Saymanlığına ait örnek monografi, hem tahakkuk hem de nakit esaslı kayıt yöntemi baz alınıp çözümlenerek sonuçlar karşılaştırmalı şekilde değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Çalışmanın sonuç kısmında ise genel bir değerlendirme yapılmıştır. vn
Türkiye'de bağımsız denetim ve bir denetim örneği

Küresel piyasalarda ve çok uluslu şirketlerde kabul gören denetim, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri ve denetim standartlarına uygun olarak yapılan bağımsız denetimdir. Bu çerçevede hem uluslararası alanda hem Türkiye'de bağımsız denetim ile ilgili önemli çalışmalar yapılmıştır ve yapılmaya devam etmektedir. Bu çalışmada muhasebe ve denetim ilişkisi, denetimin genel özellikleri, bağımsız denetimin amacı, önemi, sağladığı yararlar, genel kabul görmüş denetim standartları ve denetim süreci ile beraber bağımsız denetim standartları ele alınmıştır. Bu çalışmanın diğer aşamalarında uluslararası alanda bağımsız denetimin gelişimi, muhasebe ve denetim standartlarının uyumlaştırılmasına yönelik yapılan çalışmalar belirtilmiştir. Bununla birlikte Türkiye'de bağımsız denetimin gelişimi, Türkiye'deki kurumların denetim ve muhasebe standartlarını oluşturma süreci belirtilmiştir. Uluslararası denetim ve muhasebe standartlarına uyum konusundaki faaliyetler ele alınmıştır. Çalışmanın uygulama kısmında Türkiye'de faaliyet gösteren bir imalat firmasının 1 Ocak - 31 Aralık 2013 tarihli finansal tabloları ve bağımsız denetim raporundaki veriler kullanılmıştır. Bağımsız denetçi, imalat firmasının denetim raporu sürecini Bağımsız Denetim Standartları ve finansal tablolardaki önemli muhasebe politikalarının da Türkiye Muhasebe Standartları kapsamında yaptığını belirtmiş olup denetim raporunda olumlu görüş beyan etmiştir.
Türk muhasebe hukukunda bağımsız denetim ile ilgili standartların yeterliliğinin ve uygulanma düzeyinin Türk ekonomisine etkilerinin araştırılması

Bu çalışmada ülkemizdeki bağımsız denetim uygulamalarına büyük ölçüde yön veren Sermaye Piyasası Kurulu'nun bağımsız denetim mevzuatı incelenmiştir. İnceleme kapsamında ülkemizde yayımlanan bağımsız denetim standartları Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri bağımsız denetim mevzuatı ile karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma ile ülkemizdeki yasal düzenlemelerin yeterliliği konusunda bir görüş oluşturulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise Sermaye Piyasası Kurulu'nun mevcut bağımsız denetim mevzuatının bağımsız denetim uygulamalarında uygun bir şekilde kullanılıp kullanılmadığı konusunda bir araştırma yapılmıştır. Araştırmada halka açık işletmelerin bağımsız denetimden geçmişş finansal tabloları incelenerek, çalışma amacını destekleyecek kanıtlar ve örnekler ortaya konmaya çalışılmıştır.
Türkiye'de elektronik dönüşüm süreci ve e-devlet'te etkinlik: Sanayi. net uygulaması

Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişme ve bu teknolojilerin her alanda yaygın olarak kullanılması ile birlikte dünyada bilgi toplumu olma yolunda bir elektronik dönüşüm süreci başlamıştır. Hazırlanan bu tez çalışmasında dünyadaki bu elektronik dönüşüm sürecine paralel olarak Türkiye'de yürütülen çalışmalara değinilmiş ve durum değerlendirmesi yapılmıştır. Bilgi toplumu olma yolunda Türkiye'nin birçok çalışma yapmış olmasına rağmen henüz yeterli ilerlemeyi sağlayamadığı belirlenmiştir. Kamu hizmetlerinin e-Devlet uygulamaları ile elektronik ortama taşınması ile bu hizmetlerin yerine getirilmesinde hizmet kalitesi, hız ve maliyet açısından etkinlik artışı sağlandığı öngörülmüştür. Buna yönelik olarak, çalışmanın uygulama bölümünde başarılı e-Devlet uygulamalarındaSanayi. NET uygulaması incelenmiş, Satış Sonrası Hizmetler YeterlilikBelgesi ve Garanti Belgesi başvurusunun elektronik ortama taşınması ile sağlanan faydalara değinilmiştir.
İçsel pazarlama kapsamında rekabetçiliğin satış görevlilerinin bağlılık ve performansları üzerindeki etkisi: Perakende tekstil sektöründe bir araştırma

Bu araştırmada, içsel pazarlama çerçevesinde rekabetçiliğin perakende tekstil sektöründe çalışmakta olan satış görevlilerinin duygusal bağlılıkları ve iş performansları üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu bağlamda öncelikle içsel pazarlama, tutumsal rekabetçilik, duygusal bağlılık, iş performansı, perakendecilik ve tekstil sektörü hakkında ilgili literatür taranmıştır. Araştırma kapsamında birincil verilerin toplanması için bir anket formu hazırlanmış ve hazırlanan bu anket formu perakende tekstil sektöründe faaliyette bulunan bir firmada çalışan 202 satış görevlisi üzerinde 10 Şubat 2019 ile 10 Mayıs 2019 tarihleri arasında uygulanmıştır. Çalışanların tutumsal rekabetçilik algılarını ölçmek üzere Helmreich ve Spence (1978) tarafından geliştirilmiş olan Tutumsal Rekabetçilik Ölçeği, örgütlerine duygusal bağlılıklarını ölçmek üzere Allen ve Meyer (1990) tarafından geliştirilmiş olan Örgütsel Bağlılık Ölçeği'nin 8 maddeden meydana gelen Duygusal Bağlılık Boyutu, iş performanslarını ölçmek üzere Yousef (2000) tarafından geliştirilmiş olan İş Performansı Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma hipotezlerinin test edilmesi neticesinde, satış personelinin tutumsal rekabetçilik algılarının iş performansları ve duygusal bağlılıkları üzerinde etkisinin bulunduğu, duygusal bağlılıklarının iş performansları üzerinde etkisi olduğu neticelerine ulaşılmıştır. Bu bağlamda, araştırmada elde edilen bulgular genel olarak literatür bulgularını desteklemektedir.
Mobbinge maruz kalmanın demografik faktörlere göre farklılaşması: Kilis ili kamu ve özel eğitim kurumlarında bir alan araştırması

Çıkış tarihi 1960'lı yıllara dayanan mobbing olgusu son zamanlarda çok sıkça bahsedilen bir kavram haline gelmiş ve insanların hayatının herhangi bir evresinde karşılaşabilecekleri, insanlar üzerinde yıkıcı ve yıpratıcı etkiler yaratabilen bir olgu olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışmada; kamu ve özel eğitim kurumlarında çalışanlardan toplanan verilerle yapılan karşılaştırma sonucunda çalışanların demografik özelliklerine göre hangisinin daha çok mobbinge maruz kaldığı araştırılmak istenmiştir. Kilis ilinde bulunan özel eğitim kurumu ve rastgele seçilen kamu eğitim kurumlarının 170 çalışanından anket tekniği ile veri toplanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, mobbingin alt boyutu olan sosyal ilişkilere saldırı algısı cinsiyete, eşin çalışma durumu ve kurum türüne göre farklılık gösterdiği sonucu çıkmıştır. Mobbingin alt boyutu olan kedini göstermeyi ve iletişim oluşumunu etkilemek algısı medeni duruma, eşin çalışma durumuna ve iş tecrübesine göre farklılık gösterdiği sonucu çıkmıştır. Mobbingin alt boyutu olan kişinin yaşam kalitesi ve mesleki durumuna saldırı algısı çocuk sayısına göre farklılık gösterdiği sonucu çıkmıştır. Mobbingin alt boyutu olan kişinin sağlığına doğrudan saldırı algısı yaş gruplarına göre farklılık gösterdiği sonucu çıkmıştır. Yine çıkan sonuçlara göre genel mobbing algısı sahip olunan çocuk sayısı, aylık gelir seviyesi, eşin çalışma durumuna göre faklılık gösterdiği sonucu çıktığı yapılan analizler sonucunda görülmüştür.
Etkin stok yönetimi ve bir üretim işletmesinde uygulamanın incelenmesi

Dünyada ve ülkemizde yaşanan gelişmeler, özellikle üretim yapan işletmelerin, sektördeki diğer rakipleriyle rekabet edebilmeleri ve onların önüne geçebilmeleri için, ellerindeki kaynaklardan maksimum fayda sağlamasını zorunlu hale getirmiştir. Üretim işletmelerinin rekabet güçlerini artırmaları ve sektörde lider konuma gelebilmeleri, finansal kaynaklarını en iyi şekilde yönlendirmelerine bağlıdır. İşletmeler dışarıdan sağladıkları kaynaklarım ve işletme sermayelerini en etkin ve verimli bir şekilde değerlendirmelidir. İşletme sermayesi yönetiminde ve yöneticilerin aldıkları finansal kararlarda başarısız olunması, işletmelerin üretim yapamaması, borçlarını ödeyememesi ve alacaklarını tahsil edememesi gibi durumlarla karşı karşıya kalmalarına neden olabilir. Gerçekten iyi bir finansal planlama yapılmaması, işletmelerin başarısızlık nedenleri arasında önemli yer tutmaktadır. Bu nedenle işletme sermayesi yönetiminin önemi daha da artmaktadır. İşletmelerin gelecekle ilgili olarak alacağı kararlarda, işletme sermayesi unsurlarından olan stok yönetiminin de önemi büyüktür. Stok yönetimi, üretim açısından hammadde ve malzeme, yan mamul, satış açısından da mamul stoklarını kontrol eder. İşletmelerin stoklara bağladıkları fonlarını etkin olarak yönetememesi, gereğinden fazla ya da az stok tutması işletmelerin katlanmaya razı olamayacağı stok maliyetlerinin oluşmasına neden olmaktadır. Bu durum stok yönetiminin etkinliğini azaltacaktır. İşletmelerde etkin stok yönetimiyle, işletme için optimum stok seviyesini tesbit ederek, işletme stok kalemlerine gereksiz yatırım yapılmasını engellenmeye çalışılır. Bu teorik bilgiler ışığında etkin stok yönetiminin ve stok maliyetlerinin işletmeler için önemini ortaya koymak için Art Craft Sofra Camı Üretim Tesislerinde uygulamanın incelemesi yapılmış ve konu daha ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Stratejik insan kaynakları uygulamalarının, girişimci odaklılık ve öğrenme odaklılık ile firma performansına etkisi

Çağımızdaki iş dünyasında yaşanmakta olan yoğun rekabet koşulları altında bu araştırma stratejik insan kaynakları uygulamalarının, girişimci odaklılık ve öğrenme odaklılık ile firma performansına etkisini incelemeyi amaçlamıştır. Yapılan analizlerde araştırma değişkenleri olan stratejik insan kaynakları uygulamaları, öğrenme odaklılık, girişimci odaklılık ve firma performansı arasındaki yüksek betimleyici ilişkiler indergeyici bir yaklaşımla ele alınmıştır. Stratejik İnsan Kaynakları Uygulamaları'nın Öğrenme Odaklılığı tarafından, Öğrenme Odaklılığı'nın ise Girişimci Odaklılığı tarafından, Firma Performansının ise Girişimci Odaklılığı tarafından betimlendiği bulunmuştur. Ayrıca, Araştırmaya katılan yöneticilerin Stratejik İnsan Kaynakları Uygulamaları, Girişimci Odaklılık ve Firma Performansı puanları çalışan sayısı artıkça yükselmekte; Öğrenme Odaklılık puanları yönetici düzeyi yükseldikçe azalmakta, kadınlarda ise artmaktadır. Stratejik İnsan Kaynakları Uygulamaları da yönetici düzeyi yükseldikçe azalmakta olduğu bulunmuştur. Stratejik İnsan Kaynakları Uygulamaları da yönetici düzeyi yükseldikçe azalmaktadır.
Zaman etkenli faaliyet bazlı maliyetlendirmenin geleneksel maliyetlendirme modellerine göre üstünlüğü ve kargo sektörü için bir uygulama

Gelişen teknoloji ile yaygınlaşan akıllı cihazlar ve artan altyapı hizmetleri ile birlikte internet geniş kitlelere yayılmış, hemen hemen her konuda olduğu gibi alışveriş alışkanlıklarını da derinden değiştirmiştir. Çok hızlı büyüyen e-ticaret pazarı kargo sektörünün gelişiminde de en önemli itici gücü olmuştur. Bununla beraber kargo işletmeleri, e-ticaret firmalarının artan hacimleri, hizmet talepleri ve pazarlık güçleri karşısında operasyon modellerini adapte etmek ve diğer pek çok sektörde olduğu gibi artan rekabet ve düşen kar marjları ile maliyetlerini detaylı analiz etmek durumunda kalmışlardır. Maliyetlemenin artan önemiyle literatürde farklı sektörlerde maliyetleme yöntemlerine yönelik karşılaştırmaların yapıldığı görülse de kargo sektörüne yönelik yapılan çalışmaların kısıtlı olduğu görülmüştür. Bu çalışma ile işletmelerin müşteri, ürün gibi maliyet objeleri bazında birim maliyetlerini uygun ve doğru bir şekilde ölçebilmeleri için güncel maliyetlendirme yaklaşımlarından zaman etkenli faaliyet tabanlı maliyetlendirme yönteminin kendisine öncülük eden geleneksel faaliyet tabanlı maliyetlendirme ve geleneksel hacim tabanlı maliyetlendirme yöntemlerine göre karşılaştırarak üstün olduğu özelliklerinin araştırılması amaçlanmaktadır. Bununla beraber, farklı maliyetlendirme yöntemleri farklı iş alanlarında, farklı işletme sorunları için daha uygun olabilmekteyken özellikle hizmet sektöründe faaliyet gösteren kargo işletmecilerinin maliyet ve operasyon yapısına zaman etkenli faaliyet tabanlı maliyetlendirme yönteminin daha uygun olduğunun araştırılması amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, çalışmanın ilk bölümünde maliyetlendirme yöntemleri ile ilgili bilgiler ve literatür araştırmalarına yer verilmiş, ikinci bölümde kargo sektörü hakkında bilgiler paylaşılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise yeni faaliyete başlayan bir kargo işletmesinde üç maliyetlendirme yöntemi uygulanarak ortaya çıkan sonuçlar doğrultusunda yöntemler, farklı operasyon süreçlerini gerçeğe uygun şekilde gösterebilmeleri ve maliyetleri doğru şekilde ortaya koyabilmeleri açılarından karşılaştırmaya tabi tutulmuştur. Uygulama sonuçlarına göre zaman etkenli faaliyet tabanlı maliyetlendirme yönteminin kargo sektörünün operasyonlarında önem arz eden döngü sürelerini dikkate alarak müşteri bazındaki farklılaşan kaynak ve faaliyet kullanımlarını daha doğru bir şekilde ve uygulanabilir bir yolla ayırdığını, atıl durumdaki kapasiteye ait maliyetleri maliyet objelerine yüklemeyerek daha doğru bir ölçümleme yapabildiğini söylemek mümkündür.
TOPSİS yöntemi ile bankaların performans değerlendirilmesi

Katılım bankaları faaliyetlerine ilk olarak 1983 yılında başlamış ve o tarihten bu yana finans sistemi içerisinde önemli bir yer edinmiştir. Özel finans kuruluşlarının amacı, toplumda faiz hassasiyeti olan kesimlerin tasarruflarının ekonomiye kazandırılması ve benzer nitelik gösteren fonların ülkeye girişini sağlamaktır. 2005 yılında bankalar kanununda yapılan değişiklikle katılım bankası sıfatı kazanan bu kurumlar, günümüz itibari ile beş banka ile Türkiye'de faaliyetlerini devam ettirmektedir. Etkinlik ve verimlilik firmaların önemli performans göstergeleri arasındadır. Etkinlik mevcut hedefe ulaşılma seviyesini gösterirken, verimlilik kaynaklarla elde edilen çıktının girdiye oranını ifade eder. Bu çalışmada Türkiye'de finansal sistem içerisinde yer alan 3 katılım bankasının 2005- 2011 yılları arasındaki faaliyetlerinin etkinlik ve verimlilikleri Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden biri olan TOPSIS tekniği kullanılarak değerlendirilmiştir. Etkinliği ifade eden altı kriterle birlikte verimliliği ifade eden altı kriter birlikte ele alınarak, bankalar ayrı ayrı analiz edilerek, ilgili dönem için en iyi performans gösterdiği yıldan en kötü performans gösterdiği yıla göre sıralanmıştır. İlgili üç bankanın da en iyi performans gösterdiği yıl birbirinden farklıdır. Bunlara ek olarak, farklı değerlendirme kriterleri ile değerlendirme yapıldığında farklı sonuçlar elde edilebilir. Değerlendirme faktörlerinin önem dereceleri ise literatürde yer alan çalışmalardan baz alınarak gerçekleştirilmiştir, farklı önem dereceleri ile farklı sonuçlar elde edilebileceği ise aşikardır.