turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yazılım maliyetlerinin Türkiye muhasebe standartlarına göre muhasebeleştirilmesine ilişkin model önerisi

Bilişim firmalarının önemli gelir ayağı yazılımlardır. Bu firmaların yazılımla olan ilişkileri iki ana başlıkta toplanır. Ana başlıkların da altında ikişer alt başlık vardır. Ana başlıklar şunlardır: Satış için üretim ve kullanım için edinimdir. Satış amacı olduğunda yazılım geliştirme süreçlerine katlanılır ve ürün üretilir. Bu üretim ya özel bir sipariş için ya da genel ihtiyaçlara cevap vermek için olabilir. Dolayısı ile aynı süreçlerden geçerek farklı iki durum ortaya çıkar. Bu sebeple muhasebe kayıtları da farklı olacaktır. Kullanım amaçlı yazılım edinimi için işletmeler iki seçeneğe sahiptir. Birincisi hazır olarak piyasadan satın almak, ikincisi ise kendi üretimini yapmak. Burada aynı amaç hedeflenir ama farklı süreçlerden geçilir. Dolayısı ile muhasebe kayıtları da çok farklı olacaktır. Bilişim firmaları yazılım üretimi yaparken başka yazılımları kullanmaya ihtiyaç duyar. Böylece bilişim firmaları yukarıdaki dört süreç için pozisyon sahibi olabilir. Uluslararası ve Türkiye borsalarında işlem gören ve piyasa değeri açısından incelemeye değer yazılım firmaları bulunmaktadır. Bu firmalar dönemsel olarak finansal raporlama arz etmektedir. Bu sebeple TMS-11, TMS- 18 ve TMS- 38 standartları incelenmiştir. TMS'de, özellikle yazılım üretimi konusunda nasıl davranılması gerektiği net değildir. Bu sebeple farklı standartlar incelenmiştir. Yazılım satın alma, üretimi, aktifleştirilmesi, sözleşmeye bağlı satışı ve hasılatı ile ilgili konular incelenmiştir. Yukarıdaki işlemlerin kayıtları için ihtiyaç olan proje yönetim sisteminin çıktıları hakkında bir model geliştirmesi yapılmıştır. Buna göre detaylı senaryolar ile muhasebeleştirmeler yapılmıştır. Bu esnada Türkiye uygulaması için yeni hesap isim önerileri gerekçeleriyle ifade edilmiştir. Uluslararası ve Türkiye borsalarındaki firma örnekleminin finansal raporları incelenmiştir. Çalışmada kullanılan model ile firmaların raporları ve dipnot açıklamaları karşılaştırılmıştır. Aynı zamanda farklı standartlara tabi olmanın sonuçları izlenebilmiştir.
Ekip kaynak yönetiminin uçuş emniyet kültürüne etkileri: Pilotların tutumları üzerine bir alan araştırması

Ekip Kaynak Yönetimi 1970'li yılların sonlarında havacılık sektöründe ortaya çıkmış, ilerleyen yıllarda sağlık, ulaşım, açık deniz petrol istasyonları ve nükleer santraller gibi yüksek risk içeren birçok sektörde kullanılmaya başlanmıştır. Uçuş emniyeti ise, ilk uçuşun yapıldığı günden beri var olmakla beraber kavram bir kültür olarak 1990'lı yıllardan itibaren ön plana çıkmıştır. Havacılık sektöründe ekip kaynak yönetiminin uçuş emniyet kültürü üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılan bu çalışmada ekip kaynak yönetimi ve uçuş emniyet kültürü tanımlanarak, bu kavramları oluşturan boyutlar açıklanmış, boyutlar arasındaki ilişkiler tanımlayıcı istatistiksel analizler ve yapısall eşitlik modeli ile ortaya konulmuştur. Sonuç olarak çalışmada kurulan ana hipotez ve buna bağlı olarak oluşturulan alt hipotezler kabul edilmiştir. Ekip kaynak yönetiminin uçuş emniyet kültürü üzerinde ve ekip kaynak yönetimi boyutlarının tamamının, uçuş emniyet kültürü boyutlarının tamamı üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı etkisinin olduğu görülmüştür.
BDT ülkelerinin ekonomik yapısı ve Türkiye ile dış ticaretleri

15 yıl önce, yan devletçi yapıdan pazar ekonomisine geçişe karar vererek dış pazarlara açılmaya başlayan Türkiye, bugün dünya pazarlarında ağır rekabet şartlarında ihracat mücadelesini sürdürmektedir. Sovyetler Birliği'nin 1991 yılı sonunda dağılmasıyla oluşan yeni bağımsız cumhuriyetler, Türkiye ve dünyanın diğer ülkeleri için yeni ve büyük bir pazarı oluşturmuştur. Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri oluşturduğu pazar riskleriyle birlikte büyük kazanç fırsatlarında sunmaktadır. BDT ülkeleri petrol, doğal gaz, altın ve çok çeşitli mineral zenginliklere sahiptir. Ayrıca hızlı kalkınmalarına yardımcı olabilecek eğitim ve üretim altyapıları vardır. Fakat finansman ihtiyaçlarıyla birlikte yeni yönetim ve üretim bilgisi ve teknolojisi ihtiyaçları büyüktür. BDT ülkelerinin bağımsızlıklarıyla birlikte pazar ekonomisini benimsemeleri ciddi ekonomik problemleri beraberinde getirmiştir. Yoğun problemlerle geçen birkaç yıl ve alınan tedbirlerin sonuçlarıyla birlikte, özelleştirme, ihracatta standartlaşma ve benzeri konularda hızlı ilerlemelerin sağlanması topluluk ülkelerinde problemlerin kontrol altına alınmasını ve ekonominin olumlu yöne seyrini sağlamıştır. Türkiye BDT ülkeleriyle olan siyasi ve ekonomik ilişkilerine ayrı bir önem vermektedir. Bu ülkelerin kalkınmalarına destek verecek yatırımların gerçekleşmesi ve ihtiyaç duyulan malların sağlanması için Türk Eximbank kanalıyla finansman sağlamaktadır. Türk müteşebbisleri BDT ülkelerinde etkin bir çalışma içerisindedirler. Bu çalışmada BDT ülkelerinin sosyo-ekonomik yapılan incelendikten sonra dış ticaretleri ele alınmakta ve gelişme doğrultulan değerlendirilmeye çalışılmaktadır. Bu amaçla giriş bölümünü takip eden ikinci bölümde ülkelerin ayrı ayrı sosyo-ekonomik özellikleri verilmekte, üçüncü bölümde ise yine ülkeler bazında genel ticaretleri ve Türkiye ile ticaretleri ele alınmaktadır. Dördüncü ve son bölümde ise Türkiye - BDT dış ticaretiyle ilgili 'sonuç' değerlendirilmesi yapılmıştır. Mil
Hücresel üretim sisteminde makina ve parçalarının gruplandırılmasında bir tamsayılı programlama yaklaşımı

İşletme, rekabet koşullarına ayak uydurma çabası gösterirken önce 'İşyeri Düzeni' ni dikkate almalıdır. İşyeri düzeni, binaların, tesislerin başlangıçtasarımlarından araç ve gereçlerin yeri ve hareketine değin olan tüm işlemleri kapsamaktadır ve bazı durumlarda işletmenin hayatiyetini sürdürebilmesi için kritik bir etken olabilmektedir. İşyeri verimliliğinin arttırılmasıyla, çıktı kalite ve sayısının yükseltilmesi, işyeri düzeninin en genel amacıdır. Bu amacın gerçekleştirilebilmesi için işletme, kendisine en uygun gelen üretim anlayışını saptamalıdır. Gelişen teknoloji ve globalleşme hareketleri ile beraber yeni üretim anlayıştan ortaya konulmaya başlanmıştın-. Bundanlayışlardan en etkin olanlarından birisi 'Grup Teknolojisi' dir. Benzer parçalan tanımlayarak birlikte gruplamak suretiyle üretim etkinliğinin arttırılması fikri olan Grup Teknolojisi'nin atelye düzenine uygulamasına 'Hücresel Üretim Sistemi' denilmektedir. Grup Teknolojisi ve Hücresel Üretim Sistemi, 'Tam Zamanında Üretim' felsefesi ile uyumludur ve Grup Teknolojisi yöntembiliminin tam sonuç verebilmesi için JIT felsefesi ile birlikte uygulanması gerekmektedir. Bu çalışmada 'Hücresel Üretim Sistemi' aynntılı bir biçimde incelenmiş ve 'Derece Sırası Algoritması' kullanılarak, bir endütri işletmesinde bir uygulama gerçekleştirip, algoritma özgün bir bilgisayar programıyla desteklenmiştir. Uygulama sonucunda ulaşılan 'Parça / Makina Sonuç Matrisi' ne göre makina ve parçalann üç ana hücrede bir araya getirilip, gruplanmak suretiyle üretimin gerçekleştirilmesi önerilmektedir.
Kredi temerrüt takası ve kredi derecelendirme not açıklamalarının lojistik sektörünün finansal yapısına etkileri

Dünya genelindeki çoğu ülkenin finansal piyasalarının birbirleriyle entegre olması ve yatırımcıların da kendi ülkeleri ya da bir başka ülkenin finansal piyasalarında yatırım yapma kararları aldıkları küreselleşmenin etkisiyle gözlemlenmektedir. Bu noktada çoğu yatırımcının veya uluslararası yatırım fonlarının dünya genelinde yatırım kararları alırken mevcut ülkeler hakkında, uluslararası kredi derecelendirme kuruluşlarının yapmış oldukları not açıklamalarını dikkate aldıkları bilinmektedir. Yapmış olduğum bu çalışmada Moody's, Standart & Poor's ve Fitch tarafından ülkemiz için açıklanan kredi derecelendirme not açıklamalarının BİST-ULAŞTIRMA ENDEKSİ içerisinde yer alan şirketlerin hisse senetlerinin fiyat hareketlerine etkisi analiz edilmiştir. Bu kapsamda 2010- 2020 yılları arasında yapılmış olunan not açıklamalarının, BİST-Ulaştırma Endeksi içerisinde yer alan; BEYAZ, CLEBİ, DOCO, GSDDE, THYOA, TLMAN, PGSUS ve RYSAS kodlarıyla işlem gören hisse senetlerinin fiyat hareketlerinde bir etkiye sahip olup olmadığının tespiti yapılmıştır. Not açıklamaları 3 grup halinde analiz edilmiştir. Analiz çalışmamızda olay çalışması yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, kredi derecelendirme kuruluşlarının not açıklamalarının olay günü ve öncesinde BİST-ulaştırma endeksi ve hisselerinde anormal getirilere neden olduğu gözlemlenmiştir. Bu durum not açıklamaları öncesi piyasaya bilgi sızıntısı olduğu bu nedenle etkin piyasalar hipotezine göre piyasanın tam etkin olmadığı sonucuna ulaşılmasına neden olmuştur.
Stratejik inovasyon yönelimi, inovasyon yetenekleri ve inovasyon performansı ilişkisi

Kürelleşen dünyada teknolojinin çok hızlı bir şekilde gelişmesi ile birlikte firmalar arasında rekabet iyice artmıştır. Artan rekabet ortamı, işletmeleri, hayatlarını sürdürebilmeleri için araştırma-geliştirme çalışmaları ile inovasyon yapmaya zorlamaktadır. Dünyada inovasyon sürdürülebilir büyümenin bir aracı olarak kabul edilmekte ve işletmelere yeni iş kapıları açarak üretken ve dinamik bir çalışma ortamı sunmaktadır. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı; AR-GE faaliyeti yürütülen veya dışardan AR-GE desteği alan firmaların inovasyon yetenekleri, stratejik inovasyon yönelimi ve yenilik performansı arasındaki etkileşimleri tespit etmektir. Bu amaçları gerçekleştirmek için 76 katılımcıya anket uygulanmıştır. Gerçekleştirilen analizler sonucunda firmaların ar-ge/ür-ge yeteneği, organizasyon yeteneği ve stratejik planlama yeteneğinin inovasyon performansına istatistiksel açıdan anlamlı pozitif bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca stratejik inovasyon yöneliminin inovasyon performansına pozitif bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Stratejik inovasyon yönelimi ile inovasyon yetenekleri arasında da pozitif ve anlamlı ilişki tespit edilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar ile inovasyonun gelişme, büyüme, varlığını devam ettirme, rekabet ortamlarında fayda sağlama ve sektör lideri olabilmedeki rolü ortaya çıkarılmıştır
Effectiveness of social media marketing over sales in automotive sector in Turkey

Bu araştırma, sosyal medya pazarlamasının Türkiye otomotiv sektöründeki satışlar üzerindeki etkinliğini ele almaktadır. Sosyal iletişim ağları ve teknolojik ilerlemeler sayesinde pazarlama iletişimi şeklini değiştirdi ve geleneksel pazarlama yöntemlerinin yanı sıra bir pazarlama aracı olarak sosyal medyayı da kullanmaya başladı. Türkiye otomotiv sektörü, pazarlama iletişimi alanında önemli bir rol oynamakta ve sosyal medyayı sadece ürün reklamları ve kampanyaları hakkında insanlara bilgi vermek için değil, aynı zamanda satışları arttırmak için de kullanmaktadır. Otomotiv sektörü tarihi, dijital ve sosyal medya kanallarının özellikleri ve kullanımları ile bu araştırma, yalnızca sosyal medya pazarlama yöntemlerini değil, aynı zamanda sosyal medya pazarlamasının otomotiv sektörünün pazarlama planlarında nasıl fayda sağladığını da analiz etmeyi amaçlamaktadır.
Milli yetki ötesindeki deniz alanlarında ordunun zorlayıcı önlem alma yetkisi

Açık denizin serbestliğinin, bu deniz alanı üzerinde hiçbir kuralın uygulanamayacağı olarak ifade edilemeyeceği, en başta devletlerin bu deniz alanları üzerinde bir takım yetkileri olduğu ve aynı zamanda bir takım yetkileri de diğer devletler ile paylaşarak kullanmak zorunda kaldıkları görülmektedir. Küreselleşmenin getirdiği yeni güvenlik ortamının sonucu olarak ortaya çıkan etkiler neticesinde açık denizlerde bazı istisnai şartlar haricinde, her devletin kendi ulusal yetkileri altında bulunan gemiler üzerinde yetkili olmasını kabul eden bayrak yasasının, devletlerin gerekli önlemleri almaması ya da alamaması nedeniyle ortaya çıkan olumsuzluktan aşacak düzeyde getirişi olmaması ve ulusal yetkileri çerçevesinde çözemeyeceği sorunların oluşması sonucu devletler uluslararası düzeyde kabul edilen bir takım önlemler ile bu sorunları çözmeye çalışmaları, tezde yer almıştır. ABD'ye uygulanan 11 Eylül saldırıları sonrası hız kazanan devletler arası işbirliği, artarak devam etmektedir. DDH olarak adlandırılan ve genelde uluslararası bir görüntü çizen bu çalışmaların aslında ABD'nin milli görüşü olarak karşımıza çıkması, bumdan sonraki adımlarda gerek devletimizin gerekse deniz ticaretiyle uğraşan yurttaşlarımızın mağdur olmaması için dikkatli olunmasının gerekliliği ortaya koymaktadır. Milli yetki ötesindeki deniz alanlarında ordunun zorlayıcı önlem alma yetkisi, 1958 ve 1982 sözleşmelerine istinaden açık denizlerde hukuksal yetkiler ve bu deniz alanları üzerinde icra edilen DDH ile devletler veya uluslararası örgütler arasında yapılan antlaşmalar ve bunların etkileri konulan göz önüne alınmak suretiyle incelenmiştir. uı
Sınır ötesi tarım yatırımları ve küresel tarım yatırımlarının geleceği

İnsan neslinin devamı için kritik öneme sahip olan çiftçilik, dünyanın en eski mesleklerinden birisidir. Beslenme ihtiyacını gidermek için ilk çağlarda doğada hazır bulduğu gıdalarla hayatını sürdürmeye çalışan insanoğlunun yaşamında tarımın keşfi ile köklü değişiklikler meydana gelmiştir. Yerleşik hayata geçişle birlikte insanların yaşam konforu ve toprağa bağımlılığı artmıştır. Birincil sektör olması nedeniyle ülkelerin gelişmesi ve kalkınması için bir köprü vazifesi gören tarım sektörü, gelişmişlik düzeyinden bağımsız olarak tüm ülkelerin ekonomik hayatlarında önemli bir yere sahiptir. Stratejik önceliği olan tarım sektörü ülkelerin ekonomik, ticaret, siyaset ve uluslararası ilişkiler alanında da önemli bir yere sahiptir. Dünyadaki nüfus artışı, gıda talebindeki artış, iklim değişikliği, ekilebilir alanların daralması, tüketim alışkanlıklarının değişmesi, tarım arazilerinin tarım dışı amaçlar için kullanılmaya başlanması, jeopolitik riskler ile toprak ve su kaynakları üzerindeki baskılar gıda güvenliğini tehdit eder hale gelmiştir. 2008 yılında, kuraklığın neden olduğu küresel gıda krizi, birçok ülke için ulusal tarım politikalarının yeniden gözden geçirilmesini zorunlu hale getirmiş ve gıda güvenliğinin ulusal politikanın önemli bir parçası haline gelmesini sağlamıştır. Ülkeler üretim yapabilmek için yeni tarım arazileri bulma arayışı içine girmişlerdir. Bu çerçevede ülke sınırları dışındaki topraklarda tarım arazisi satın alma veya uzun dönemli kiralama yönündeki talepler artmaya başlamıştır. Sınır ötesi tarım yatırımlarının krizden sonra hızlanması, krizin fırsata dönüştürülmesi yönünde atılmış çok önemli bir adımdır.
Yeniden yapılandırmanın kamu bankalarının verimliliği üzerindeki etkileri

çalışmada, Türkiye'de 1997- 2005 yılları arasında, kamu bankalarının yeniden yapılandırılmalarına yönelik uygulamaların bu bankaların verimlilikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bankaların verimliliklerinin ölçümünde, Veri Zarflama Analizi yönteminden yararlanılmıştır. Tezin uygulama modelinin gözlem kümesi olarak Türkiye'de faaliyette bulunan toplam 11 banka seçilmiştir. Bunların 3'ükamusal sermayeli, 7'si özel sektör sermayeli ve 1'inde yabancı sermayelibankadır. Bankaların seçiminde; tez için belirlenen uygulama döneminintamamında faaliyet göstermiş olması, kriz nedeniyle TMSF bünyesinealınmamış olması ve sektörü temsil edebilecek nitelikte olmalarına dikkat edilmiştir. Seçilen bankaların 2005 yıl sonu itibariyle toplam aktif büyüklükleri, sektörün toplam aktif büyüklüğünün %80,3'ünü oluşturmaktadır. Modelin girdi ve çıktı kümelerinin oluşturulmasında, özellikle yeniden yapılandırmanınoperasyonel verimlilik üzerine etkisinin izlenebileceği kriterlerin seçilmesine dikkat edilmiştir. Girdi kümesi olarak, bankaların dönem içindeki şubesayıları, personel sayıları ve faiz dışı giderleri ; çıktıkümesi olarak, bu bankaların dönem içindeki kredi ve mevduat bakiyeleri ile alınan ücret ve komisyon bakiyeleri seçilmiştir. Bankaların verimliliklerindeki değişimin zaman boyutunu dikkatealabilmek için Malmquist toplam faktör verimliliği endeksi yönteminden yararlanılmıştır. iiDönemler itibariyle bakıldığında, kamu bankalarının etkinlik açısından sektör genelinden en fazla farklılık gösterdikleri dönemlerin, ekonomik krizin yaşandığı 2000- 2001 dönemi ile sektörde yeniden yapılandırmanın başladığı2001- 2002 dönemlerinde gerçekleştiği görülmektedir. Kamu bankalarının ekonomik krizden diğer bankalara göre daha olumsuz etkilenmelerinerağmen yeniden yapılandırmanın olumlu etkilerinden daha fazla yararlandıkları sonucuna varılmıştır. Çalışmanın sonuçları, Türkiye'de 2001 yılından itibaren uygulamaya konulan yeniden yapılandırma programının, kamu bankalarının operasyonelverimlilikleri üzerinde olumlu katkısı olduğu tezini doğrular niteliktedir.
Dizilerdeki reklamların tüketicilerin satınalma niyetine etkisi

Tüketicilerin satın alma niyetlerini etkileyen birçok faktör vardır. Bu faktörler kültürel, sosyal, kişisel ve psikolojik faktörlerdir. Bu faktörlerin oluşmasıyla satın alma niyeti ve satın alma davranışı süreci olarak tanımladığımız sürecin ilk basamağı olan ihtiyacın ortaya çıkmasından satın alma sonrası davranışlara kadar olan süreç tüketici adına önemlidir. Satın alma sürecini etkileyen en önemli faktörlerden olan reklamlar artık çok çeşitli şekillerde tüketiciye ulaşmaktadır. Televizyon reklamcılığı ve diğer birçok reklam türü ürünleri tanıtmak adına adeta yarışmaktadır. Dizilerdeki reklam öğelerinin ve bu reklamların tüketicilerin satın alma niyetine etkisini ölçmeye çalıştığımız bu tezde reklam, satın alma niyeti, TV reklamcılığı, dizi reklamları gibi konular incelenmeye çalışılmıştır. Dizi reklamlarının oluşturduğu algıyı tespit etmek amacıyla anket çalışması yapılmıştır. Anket çalışması Sakarya Üniversitesi öğrencileri arasında kolayda örnekleme yöntemiyle yapılmıştır. Anket çalışmasının verileri SPSS programı yardımı ile yorumlanmaya çalışılmıştır. Elde edilen verilerin incelenmesinden gelir etkisinin öğrencilerin satın alma niyetine etki eden önemli faktörlerden olduğu ve dizilerde kullanılan reklamlara konu olan ürünlerin daha pahalı olarak algılandığı sonucuna ulaşılmıştır. Dizi oyuncularının rollerinin etkisinin de öğrencilerin satın alma niyeti üzerinde etkili olduğu gözlenmiştir.
Kurumsal sosyal sorumluluk algısının marka sadakatine etkisi üzerine bir saha araştırması: X firması örneği

Bu tez çalışmasının amacı, dayanıklı tüketim malları sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde uygulanan kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerinin, tüketiciler üzerindeki marka imajı, algılanan değer, müşteri tatmini ve marka sadakati üzerindeki etkisini incelemektir. Çalışma dört ana bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde, araştırmanın ana konusu olan kurumsal sosyal sorumluluğun önemine değinilmiştir. İkinci bölümde, araştırmada yer alan değişkenlerle ilgili tanımlamalara ve açıklamalara yer verilmiş, araştırmanın temel değişkeni olan kurumsal sosyal sorumluluğun zaman içersindeki gelişimi, kapsamı, boyutları değerlendirilmiştir. Bu tez çalışmasının üçüncü bölümünde, araştırma metodolojisine ilişkin bilgiler yer almaktadır. Bu bölümde veri toplama yöntemi, kullanılan ölçekler, istatistiksel analiz ve bulgulara yer verilmiştir. Araştırmada ileri sürülmüş olan hipotezleri test etmek amacıyla dayanıklı tüketim malları sektöründe uygulanan anket çalışmasıyla ilgili faktör analizleri, korelasyon analizi ve regresyon analizlerinin sonuçları bu bölümde açıklanmıştır. Makalenin teorik bölümünde ortaya atılan hipotezler, Türkiye'de İstanbul Avrupa yakası'nda yaşayan, X markasını en az bir kez kullanmış 475 tüketiciden toplanan verilerle test edilmektedir. Son bölümde ise araştırmada elde edilen genel sonuçlar, işletmeler için ve gelecekte yapılacak çalışmalar için öneriler yer almaktadır. Araştırma sonucunda, tüketicilerden elde edilen verilerle; kurumsal sosyal sorumluluğun marka imajı ve algılanan değer üzerinde; marka imajının algılanan değer, müşteri tatmini ve marka sadakati üzerinde; algılanan değerin müşteri tatmini üzerinde etkili olduğu bulgusu elde edilmiştir. Diğer taraftan ise kurumsal sosyal sorumluluğun dolaylı olarak müşteri tatmini ve marka sadakati üzerinde etkili olduğu bulgusu elde edilmiştir.
Bağımsız denetimde meslek mensuplarının karşılaştığı yaptırımlara yönelik bir inceleme

Ülkelerin kalkınmasında önemli engeller olan vergi kaçağının önlenmesi ve kayıt dışı ekonominin kayıtlı hale getirilmesi çok önemlidir. Bu da ancak iyi işleyen bir muhasebe düzeni ve onun etkin bir şekilde denetimi ile olur. Denetim, ekonomik olayların gerçek mahiyetinin ilgili mevzuat ve Genel kabul Görmüş Muhasebe İlkeleri'ne uygun olarak, kayıtlarda yer alıp almadığını tarafsız olarak delilleri ile araştırıp sonuçlandıran ve onaylayan sistematik bir çalışmadır. Denetimin etkinliği ise, bağımsız denetim ile sağlanabilir. Bağımsız denetim anlayışının gelişmesi ve büyümesi, denetimi yapan denetim şirketlerinin, yetkili üst kuruluşlarca denetlenmesine ve eğitilmesine bağlıdır. Bağımsız denetim şirketlerinin kaliteli denetim yapmaları, tabi oldukları kuruluşların kanunlarına ve mevzuatlarına, uygun hareket etmelerine bağlıdır. Bu bağlamda denetim şirketleri, muhasebe sistemlerini, kurum ve kuruluşlarını, ekonomik faaliyetlerini, rakamsal kayıtlarını, Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerine ve Bağımsız Denetim Standartlarına uygun ve tutarlı bir şekilde denetlemekle yükümlüdür. Denetçinin vermiş olduğu görüş bilgi riski yarattığından finansal tablolar hakkında vermiş olduğu olumsuz bir görüş finansal tabloların güvenilirliğini etkileyeceğinden bilgi kullanıcıların kararları da olumsuz yöne kayarak yatırımları ve de iş ilişkilerini etkileyecek bu da tüm piyasalara yansıyarak krizlere neden olacaktır. İşletmeler bu tür olayların önüne geçebilmek için türlü hilelere başvuracak hatta denetçileri de kendi taraflarına geçme yönünde ikna etmeye çalışabileceklerdir. Geçmişte de örnekleri olan bu tür olayları önlemek adına hem işletmelerin hem de denetçilerin uymak zorunda oldukları ilke ve standartlar oluşturulmuş ve bu kişi ve kurumları denetlemek üzere çeşitli kurumlar kurulmuştur. Bu kurumlar konulan standart ve ilkelere uyulmadığı takdirde bu kişi ve kurumlara çeşitli yaptırımlar uygulayabileceklerdir. Bu çalışmanın amacı bağımsız denetim uygulamalarında meslek mensuplarının karşılaştığı yaptırımları ortaya koymaktır. Bu bağlama da içerik analizi yöntemi kullanarak SPK'nın haftalık bültenleri aracılığı ile araştırma yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, uyarı cezası, suç duyurusu ve işlem yasağı ile idari para cezasına çarptırılan kişiler, aracı kurumlar, şirketler ve bağımsız denetim kuruluşları tespit edilerek bulgular değerlendirilmiştir.