Çanakkale'deki küçük ve orta boy işletmelerin ekonomik açıdan değerlendirilmesi

21. yüzyılın eşiğinde, dünyada meydana gelen hızlı değişim sonucu, ekonomik anlamda ülkeler arasında yeni bloklar meydana gelmektedir. Bu blokların dışında kalan ülkeler ekonomik sorunlarını kendi başlarına çözemediklerinden sıkıntılarla karşı karşıya kalmaktadırlar. İkinci Dünya Savaşı sonrası meydana gelen teknolojik gelişmeler sonunda büyük işletmeler ekonomik hayatta küçük işletmelerin yerini almışsa da, zamanla hantallaşan yapılan yeni teknolojileri uygulamalarına engel olmuş ve 1970'li yıllardan itibaren küçük işletmelerin önemi artmıştır. 1980'li yıllarda ölçek ekonomilerinin yerini çeşit ekonomileri almaya başlamış, 1990'lı yıllara kadar küçük işletmelerin yarattığı katma değer, ihracat ve istihdamda artışlar devam etmiştir. 1990 yılından itibaren istihdamdaki düşüşe karşı, yaratılan katma değer ve ihracatta artışlar devam etmiştir. Türkiye'de Ahilik ve Loncalar şeklinde ilk örgütlerini kuran küçük işletmeler tanzimat sonrası kendilerini koruyamamış ve çözülmeye başlamışlardır. Cumhuriyetin kurulmasından sonra uygulanan devletçi sistemde de gelişme imkanı bulamayan küçük işletmeler, 1980 ekonomik istikrar tedbirlerinden sonra sanayide bir gelişme gözlenmiş, buna paralel olarak da KOBİ'lerin önemi artmıştır. Marmara Bölgesi sanayi işletmelerinin en yoğun olduğu bölgemizdir. 742257 adet işyeri sayısıyla %38'lik bir paya sahiptir. İstihdamın %48'ini, yaratılan katma değerin %64'ünü bu bölgemiz sağlamakta ve bölgeler arasında ilk sırayı almaktadır. Marmara Bölgesinde yer alan Çanakkale ilinde ise sanayileşmenin geliştiğini söylemek mümkün değildir. İlde faaliyet gösteren küçük ve orta ölçekli işletme sayısı yaklaşık 1 1480 civarında olup, istihdamın %36'sı KOBİ'lerce karşılanmaktadır. X Dünyadaki bütün ülkelerde KOBİ'ler ekonominin bel kemiğini oluşturmaktadır. Dünyada küçük işletmelerin büyük işletmelere oranının %95 olması bu işletmelerin önemini ortaya koymaktadır. KOBİ'lerin istihdam, sanayi sektörüne eleman yetiştirilmesi, gelir dağılımının dengelenmesi, rekabetin korunması, sosyal bansın korunması, yeni girişimlerin ekonomiye kazandırılması ve bölgeler arası dengesizliğin giderilmesi gibi pek çok faydasının yanı sıra, emek-yoğun işletmeler olmaları, teknolojilerinin eski olması gibi dezavantajları da vardır. KOBİ'ler amaçlarına ulaşabilmek için bir dişi faaliyeti yerine getirmek zorundadırlar. KOBİ'ler bu işlevlerini yerine getirirken, fizibilite etüdünden itibaren devlet kuruluşlarıyla ilişki halindedirler. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin payım ve etkinliğini arttırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, sanayide entegrasyonu ekonomik gelişmelere uygun bir biçimde gerçekleştirmek amacıyla kurulmuş olan KOSGEB, KOBİ'lere her türlü danışmanlık hizmeti sunmaktadır. KOBİ'lerin vergi ve benzeri işlemler nedeniyle maliye teşkilatı ile, yanlarında çalıştırdıkları personel ve sahip/ortaklarının sigortalı k işlemleri nedeniyle SSK ve Bağ-Kur ile ilişkileri bulunmaktadır. Gümrük Birliğinin gerçekleşmesiyle birlikte Türkiye'ye bir dizi sorumluluklar yüklenecektir. Gümrük Birliğinin başarısı için KOBİ'lere yönelik bir dizi önlem alınması gerekmektedir. KOBİ'lerin ihracatlarını arttırmaları için desteklenmeleri gerekmektedir. KOBİ'ler faaliyetleri süresince pek çok sorunla da mücadele etmektedirler. Mevzuatın karmaşık ve bürokrasinin gereğinden fazla olması, mevzuatta sık sık değişiklikler yapılması KOBİ'lerin en çok zorlandıklarıXI konulardır. KOBİ'lerin sahiplik ve yöneticiliğin aynı kişide toplanması, yöneticilerin ve personelin eğitimsiz oluşu, kurumsallaşmanın yaygın olmaması, yönetim ve organizasyon eksikliği gibi sorunlar da yönetim sorunları olarak sayılabilir. KOBİ'lerin yetersiz sermaye ile işe başlamaları ileride finansman sorunu yaşamalarına, finansal imkanlarının sınırlı olması hammadde temini ve üretim sorunlarına, pazarlama araştırmasına gereken önemin verilmemesi pazarlama sorunu yaşamalarına neden olmaktadır. Yapılan araştırma sonucunda, Çanakkale'deki KOBİ'lerin ülkemizdeki diğerlerinden pek farklı olmayan bir dizi sorunla karşı karşıya oldukları ortaya çıkmıştır. Bu sorunların aşılabilmesi için genel ve bölgesel plan ve programlarla çözümlenmesi gerekmektedir.