turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Development of free and open source software for flow mapping integrated to geographic information systems

Mekansal etkileşim verisinin haritalanması kartograflar için süregelen bir uğraştır. Çoğu Coğrafi Bilgi Sistemleri yazılımında mekansal etkileşimleri veya coğrafi akımları işlemek ve görselleştirmek için kullanıma hazır fonksiyonlar bulunmamaktadır. Geçmiş on yıllarda CBS'nin her alandaki potansiyelini keşfetmek için harcanan çabalar göz önüne alındığında mekansal etkileşim verisinin CBS altında işlenmesi ve görselleştirilmesi yetersiz seviyede kalmıştır. Bu çalışmanın başlıca amacı masaüstü bir CBS uygulamasıyla tümüyle bütünleşmiş, genel maksatlı, özgür ve açık kaynak kodlu birtakım haritalama yazılımı geliştirilmesidir. Bu çalışmanın kapsamı coğrafi akımların en temel formu olarak tanımlanan coğrafi lokasyonlar arasında gerçekleşen, fiili akım güzergahının bilinmediği veya ihmal edilebilir olduğu etkileşimlerin incelenmesi ve görselleştirilmesi üzerine odaklanmıştır. FlowMapper akım haritalama yazılımı popüler, özgür ve açık kaynak kodlu Coğrafi Bilgi Sistemleri yazılımı Quantum GIS'a bir eklenti olarak tasarlanmıştır. Bu çalışmada yararlanılan geliştirme ortamı araçları Python programlama dili, QGIS uygulama programlama arayüzü için PyQGIS Python bağlantıları, Qt geliştirme ortamı için Python bağlantıları, Qt tasarım aracı ve OGR kütüphanesinden oluşmaktadır. Tümüyle menü yönlendirmeli ve kullanıcı dostu bir eklenti olarak tasarlanan FlowMapper'ın kullanıcıları nod koordinatlarını ve etkileşim matrisini sağlayarak akım haritalarını kolayla üretebilmektedirler. Ayrıca net, brüt akım büyüklüğü gibi hesaplamalar otomatik olarak gerçekleştirilmekte ve akım kazanan, akım kaybeden nodlar otomatik olarak tespit edilmektedir. Kartografik gösterim kalitesini arttırmak için gelişmiş semboloji seçenekleri ve akım filtreleme yetenekleri mekansal bozulmaya neden olmayan görsel karmaşa azaltma teknikleri olarak FlowMapper içerisinde sunulmuştur. Geliştirilen eklentinin yetenekleri farklı senaryolar ve dörtten iki yüze kadar nod içeren çeşitli akım veri setleri ile başarılı şekilde test edilmiştir. FlowMapper eklentisi 6.500 satırdan fazla koddan oluşmaktadır ve geliştirildiği iki yıllık dönem içerisinde on binden fazla indirilmiştir. Ayrıca eklentinin web sitesi seksenden fazla ülkeden ziyaretçi almıştır. Bu göstergeler akım haritalama araçlarının popüler, açık kaynak kodlu masaüstü CBS uygulamalarına entegrasyonuna olan ihtiyacı da kanıtlamıştır. Bu çalışmanın temel katkısı, QGIS'a eklenti formunda bütünleştirilmiş, mekansal etkileşim verisinin analizine ve akım haritalarının oluşturulmasına sunduğu gösterim ve filtreleme seçenekleriyle yardımcı, genel maksatlı, özgür ve açık kaynak kodlu FlowMapper uygulamasıdır.
Dijital oyun bağlamında sanal mekan ve gerçek mekan birlikteliği

Günümüzdeki teknolojik gelişmelere paralel olarak kişisel bilgisayarlar veya cep telefonları gibi elektronik aletlerin kolaylıkla erişilebilir hale gelmesiyle gündelik hayattaki pratikleri de değiştirmiştir. Özellikle gençlerin daha yoğun bir şekilde oynadığı dijital oyunlar bu değişimde etkili olmuştur. Dijital oyunlar; bilgisayar, tablet ya da mobil telefonlar gibi cihazlar yardımıyla online ya da offline olarak oynanabilen oyunlar olarak tanımlanır. Gündelik hayatta, deneyimlerle insanların hayatına giren oyunlar hem eğitici hem de eğlendirici aktiviteler grubuna girmektedir. Tüm faaliyetlerini belirli bir mekanda gerçekleştiren bireyler için mekanın yeni anlamlar kazanması söz konusudur. Dijital oyunda, bireyi gerçek hayattan uzaklaştırabilen sanal mekan inşası gerçekleşmektedir. Bu araştırmada lise öğrenimini sürdüren bireylerin dijital oyun deneyimleri sanal ve gerçek mekan ilişkiselliği çerçevesinde ölçülmesi amaçlanmıştır. Aile bireylerinin veya bu tür oyunları daha az oynayanların dijital oyun oynayanlarla ilgili olumsuz görüşleri mevcuttur. Bu sebeple sanal bir şekilde yaratılmış mekan algısının gerçek mekana yansımaları oyuncuların bakış açısından değerlendirilmiştir. Bu araştırma Samsun'da şehir merkezinde yaşamını sürdüren Fen Lisesi öğrencilerinin birincil verilerine dayandırılmıştır. Demografik özellikler, oynanan oyun türü ve motivasyonlar, sanal mekan ile gerçek mekan ilişkisi, oynayanların sosyo-mekansal ve duygu dünyalarının değerlendirildiği 50 soruluk anketi içeren bir veri toplama aracı kullanılmıştır. Araştırmaya 120 kişi katılmıştır. Ayrıca haritalar, arkadaşlıklar, sosyalleşmeler gibi temalarla 10 katılımcının dahil olduğu derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Kartopu örnekleme metodundan yararlanılarak karma bir araştırma metodu benimsenmiştir. Dijital oyunlar disiplinler arası çalışılan konulardandır. Özellikle de oyun bağımlılığı pek çok bilim dalı tarafından çalışılmıştır. Bu araştırmada akademik yönden başarılı olarak değerlendirilebilecek öğrencilerin bağımlı olmadan sosyalleşme veya rahatlama aracı olarak dijital oyunları deneyimlediği görülmüştür. Oyun içinde kullanılan haritaların gerçek mekanda yön duygusunun geliştirmesi ve şehirleri/ülkeleri tanıtması mümkün olmuştur. Dijital oyunlara çoğunlukla erkekler katılım gösterse de da kız öğrencilerin de ilgisi olduğu gözlemlenmiştir. Ancak toplumdaki cinsiyetçi yaklaşımlar sanal ortamda da sürdürülmektedir. Kız öğrencileri erkekler tarafından oyunlarda negatif anlamda dışlanmakta, erkek öğrenciler ise sahte kız hesaplarının dolandırmasından endişe duymaktadır. Yine de katılımcılar dijital oyunlar ile yeni bir temsil mekanı ve kimliği oluşturdukları için memnuniyet hissi içindedirler. Kaliteli donanımların ve iyi tasarlanmış oyun mekanlarının hayalini kurmaktadırlar. Ortaöğrenim çağındaki gençlerin önceki kuşağa göre gündelik yaşam pratikleri çok köklü değişim içine girmiştir. Ancak sanal mekan ve gerçek mekan iç içe geçmişş ve farklı bir sosyo-mekan pratiği oluşturmuştur.
Turizm faaliyetlerinin şehirsel gelişmeye etkileri: Şile örneği

Şile'de turizm faaliyetlerinin şehirsel gelişime etkileri ve bu etkiler dikkate alınarak sürdürülebilir bir gelişim için bölgede ne tür çalışmaların yapılması gerektiğini ortaya koymayı amaçlayan bu çalışma tarama modeline uygun olarak yürütülmüştür. Nitel araştırma yaklaşımının benimsendiği araştırma süreçlerinde ilgili literatür taranmış ve çok sayıda resmi doküman ile veri incelenmiştir. Bununla birlikte araştırma süresince saha ziyaretleri gerçekleştirilerek gözlem ve incelemelerde bulunulmuştur. Çalışmada ayrıca güvenilirliği artırmak amacıyla veri çeşitliliğini sağlamak üzere araştırma sahasına ilişkin bilgi sahibi olan ve bölgede çalışan kamu görevlileri, ikinci konut sahipleri, yerel halk ve ziyaretçilerden oluşan toplam 27 kişi ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler betimsel ve içerik analizine tabi tutularak yorumlanmıştır. Araştırmada Şile'de gerçekleşen turizm ve rekreasyon faaliyetlerinin İlçenin şehirsel gelişimi üzerindeki etkileri; şehirsel arazi kullanımı, konut artışı ve mekansal gelişim, nüfus gelişimi, çevresel etkiler, ekonomik etkiler ve toplumsal kültürel etkiler başlıkları altında incelenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre; ilçede yerleşim alanları büyük bir hızla artış göstermekte, buna karşın akarsu, göl ve orman alanlarının yanı sıra mera ve kuru tarım alanları daralmaktadır. Bu genel değişim Şile'de hızla artmakta olan yapılaşma ile ilişkilidir. İlçede özellikle ikinci konut sayıları hızla artmakta ve bu artış mekansal gelişim üzerinde önemli etkiler ortaya çıkarmaktadır. Turizm Şile'de nüfus üzerinde de önemli bir etkiye sahiptir. İlçede yaşanan mevsimsel hareketliliğin yanında yerleşik nüfusun da artış eğiliminde olduğu görülmektedir. Araştırmada turizmin ekonomik açıdan ilçe için öneme sahip olduğu; turistik tesis, özel işyeri ve işveren sayılarının turizmin gelişimiyle birlikte hızlandığı tespit edilmiştir. Buna karşın Şile'de günübirlik ziyaretlerin yaygın olması nedeniyle turizm ekonomik gelişim üzerinde beklenenden daha sınırlı bir etkiye sahiptir. Bulgular çerçevesinde turizm ile yerel ekonomi arasındaki bağın yeterince güçlü olmadığı, turizm faaliyetlerinin ekonomi üzerindeki olumlu etkilerine karşın bu etkinin çoğunlukla mevsimsel olduğu anlaşılmaktadır. Turizmin çevresel etkileri konusunda ise doğanın aşırı ve bilinçsiz kullanımı nedeniyle kıyılar, kumul alanları, ormanlar ve su kaynakları başta olmak üzere pek çok doğal alanın mevsimsel olarak önemli düzeyde kirlenebildiği ve zarar görebildiği görülmektedir. Araştırma bulguları çerçevesinde Şile'de sürdürülebilir gelişimi sağlamak üzere; doğal ve kültürel yapının korunması, deniz turizminde aşırı yoğunluktan kaynaklanan sorunların giderilmesi, tesislerin hem nicelik hem de nitelik olarak iyileştirilmesi, kültür, gastronomi, eğitim, sağlık ve doğa turizmi açısından potansiyelin etkin biçimde kullanılarak turizmin bütün yıla yayılması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.
İlköğretim kurumları sosyal bilgiler dersi müfredatındaki coğrafya ünitelerinin içerik açısından incelenmesi

Coğrafya öğrenmek, hem kişiler hem de milletler açısından oldukça önemlidir. Bunun için coğrafyanın küçük yaşlardan itibaren iyi bir şekilde verilmesi şarttır. Kaliteli bir coğrafya eğitimi sayesinde ülke yönetiminde görev alacak kişilerin, şuurlu olması ve doğru kararlar verebilmesi sağlanmış olur. 1997- 1998 eğitim öğretim yılı ile birlikte uygulanmaya başlanan sekiz yıllık kesintisiz eğitim programı çerçevesinde ilkokul ve ortaokul düzeyinde derslerin bütünlüğü amaçlanmıştır. Bu amaca yönelik olarak ilköğretim okullarında okutulan coğrafya konularında bazı değişiklikler yapılmış ve ortaokullarda okutulan coğrafya dersi kaldırılarak Sosyal Bilgiler üniteleri yeniden düzenlenmiştir. Bu çalışmada, Sosyal Bilgiler müfredatında yer alan coğrafya konulan içerik açısından incelenmiştir. İlköğretim kurumlarında okutulan coğrafya konuları ile bunların öğretimi sırasında karşılaşılan problemler tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla Kadıköy, Üsküdar ve Kağıthane ilçelerindeki 15 ilköğretim kurumunda, öğretmen ve öğrencilere anket uygulanmıştır. Son olarak anketten elde edilen sonuçlar ile uygulanmakta olan program karşılaştırılmıştır.
Silivri'de konut yeri seçimi ve şehir içihareketlilik

Bu çalışmada, İstanbul metropolü sınırları içinde gelişim gösteren Silivri şehrinde nüfusun şehir içi hareketliliği ve konut yeri seçimi üzerinde etkili olan faktörleri irdelemektedir. Tarihsel süreç içerisinde şehrin yaşamış olduğu mekansal büyüme süreci ve artan nüfus dikkate alınarak günümüz şartlarında şehir içi hareketlilik geçmişşteki ve gelecekteki boyutlarıyla ele alınmıştır. Tezde Neo-klasik yaklaşımı temel alan modeller esas alınmıştır. Bu doğrultuda konut hareketliliğinde önemli bir unsur olduğu düşünülen Memnuniyet yaklaşımına göre konut tercihlerinde önemli bulma eğilimleri dikkate alınmıştır. Bu yaklaşımlar doğrultusunda Silivri şehrinde konut yeri seçimini etkileyen faktörler belirlenerek hanehalkının konut tercihlerinde önemli olduğu düşünülen faktörler analiz edilmiştir. İstanbul metropolü içinde gelişen çalışma sahasında şehir içi hareketliliğin boyutlarını ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırmada literatür dikkate alınarak konuyla ilgili çalışmalar teori ve bulgular yönünden karşılaştırılmıştır. Hareketlilik analizleri sonucunda, erişilebilirliğin konut yeri seçiminde en önemli unsur olduğu tespit edilmiştir. Literatürün aksine konut özellikleri taşınmada ikinci unsur olarak belirlenmiştir. Literatürde konuta ait özelliklerin taşınmada en önemli unsur olduğu vurgulanırken Silivri'de erişilebilirlik konut özelliklerinden daha etkili bir faktör olarak tespit edilmiştir. Hareketliliğin en önemli üçüncü unsuru güvenlik faktörü olmuştur. Bu durum büyükşehirler için beklenen bir durum olarak kabul edilmiştir. Silivri şehrinde hareketliliğin belirlenmesi doğrultusunda yapılan analizler neticesinde Silivri şehrinde geçmişşteki hareketlilikte 20-40 yaş grubundaki hanehalkı en fazla konut değiştirdiği anlaşılmaktadır. Geçmişteki Hareketlilikte aylık gelir durumuna göre hareketliliğin en fazla 2000- 6000 TL gelir grubu arasındadır. Eğitim durumuna göre hareketliliğin en fazla olduğu eğitim düzeyi Silivri şehrinde üniversite düzeyi olarak tespit edilmiştir. Hanehalkı sayısı arttıkça hareketliliğin azaldığı tespit edilmiştir. Silivri şehrinde taşınmada temel etken erişilebilirlik olarak karşımıza çıkmaktadır. Sonuç olarak Silivri şehrinde konut yeri seçimi ve hareketliliği bağlamında yapılan analizlere göre etkili olan faktörler ortaya koyulmuştur. Silivri'de erişilebilirlik dışında konut özellikleri, güvenlik faktörü, konut çevresine ait özellikler ve sosyal ağlar ve ilişkiler şehir içinde gerçekleşen konut yeri seçiminin temel belirleyicileridir.
İliç Kuzeydoğusu karst jeomorfolojisi

Karstik araziler, karstlaşma süreçlerinin belirgin olarak gözlemlendiği alanlar olarak tanımlanabilir. Araştırma sahası Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü'ndeErzincan İli, İliç İlçesi kuzeydoğusunda yer almaktadır. Hidrolojik olarak güneydenFırat Nehri, batıdan Kuruçay, kuzeybatıdan Erhami Çayı, kuzeydoğu ve doğudan ise Büyük Dere ile sınırlandırılmıştır. Araştırma sahasının büyük kısmı Miyosen yaşlı karstik formasyondan oluşmaktadır. Araştırma sahası toplam alanı 194, 56 km 'dir. Bu araştırmada sahanın karstlaşma süreçlerini ortaya koyarak alanın karstik evrimini açıklamak amaçlanmıştır. Ayrıca araştırma sahasında yer alan jeomorfolojik birimler tespit edilerek ve sınıflandırılmıştır. Araştırma sahasına ait topografik ve kartografik materyaller yeniden değerlendirilmiş, saha çalışmaları ve CBS yöntemleri kullanılmıştır. Sahaya ait morfometrik incelemeler yapılmıştır. Bu çalışmada nispeten yeni bir yöntem olan drone ile haritalama ve ölçüm teknikleri kullanılmıştır. Sahadan alınan kayaç örneklerinden analizler yaptırılmış ve analizler karstik ortam özelliklerine göre yorumlanmıştır. Karstik alan çalışmalarındasahada arazi ve doğal kaynakların kullanımı, karstik şekillerin tespit edilmesi, büyükarazilerde haritalama ve şekillerin fotoğraflanması gibi bazı faaliyetleri dronekullanımı ile daha kolay hale getirmek amaçlanmaktadır. Karstik alandaki problemlialanlara yönelik çözüm önerileri sunulmuştur.
Gaziantep şehrinde suçların coğrafi bilgi sistemleri ile haritalanması ve analizi

Suç, insanlık tarihi kadar eski olan ve günümüze kadar artarak süregelen bir gerçekliktir. Günümüze kadar suçların önlenmesi ile ilgili birçok farklı teori ileri sürülmüş ve yöntem kullanmıştır. Coğrafi Bilgi Sistemleri aracılığıyla suçların analiz edilmesi ve akıllı suç haritalarının oluşturulması, son yıllarda kullanılan önemli suç önleme yöntemlerinden biridir. CBS ile suçları etkileyen çok sayıda değişken analiz edilerek, suçların sebepleri, dağılışı ve suçlu profili ile ilgili çıkarımlar yapılmakta, suç işlenmeden önce önlemler alınabilmektedir. Gaziantep, son yıllarda ekonomik alanda yaptığı atılımlarla hızla gelişen bir şehirdir. Bu hızlı gelişim şehri bölge içersinde göçlerin yöneldiği önemli bir cazibe merkezi haline getirmiştir. Göçler özellikle kendi ilçeleri ile yakın il ve ilçe merkezlerinden olmaktadır. Şehrin sahip olduğu iş, altyapı, sağlık, eğitim ve sosyal imkanlar, nüfusun ve yerleşim alanının hızla büyümesi karşısında oluşan ihtiyaçları karşılayamamıştır. Şehirleşme çok hızlı bir şekilde gerçekleştiği için şehrin yapılaşmasında çarpık kentleşme öne çıkmıştır. Şehirde yaşanan bu olumsuzlukların ortaya çıkardığı sosyo-ekonomik problemler suçların artmasına neden olmuştur.. Gaziantep şehrinde 2006 yılı içerisinde 12435 asayiş suçu işlenmiştir. Asayiş suçları içerisinde mala karşı işlenen suçlar şahsa karşı işlenen suçlardan daha fazladır. Mala karşı işlenen suçlar sosyo-ekonomik yapının gelişmiş olduğu mahallelerde, şahsa karşı işlenen suçlar ise şehrin sosyo-ekonomik düzeyi düşük mahallelerinde yoğunlaşmaktadır. Suç türleri içerisinde en fazla evden hırsızlık, iş yerinden hırsızlık, darp ve kasten yaralama suçları işlenmiştir. Suçların gece saatlerinde artış gösterdiği, sabah saatlerinde ise azaldığı görülmektedir. Suça karışanlar çoğunlukla eğitim seviyesi ve sosyo-ekonomik düzeyi düşük mahallelerde ikamet etmektedir. Suça karışan bu kişiler genellikle şehre dışardan göçle gelen çocuk ve genç yaştaki insandır.
Coğrafya'da iklim konularının öğretiminde deney yönteminin öğrenci başarı düzeyine etkisi

Bu araştırmanın amacı, deney yönteminin, ortaöğretim 9. sınıf coğrafya dersiİklim Ünitesi'nin öğretiminde öğrencilerin başarı düzeyleri üzerindeki etkisini belirlemektir. Araştırma deneysel desen modelinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak başarı testi uygulanmıştır. Geliştirilen ölçme aracı KırşehirLisesi 9. sınıf öğrencilerinden 71 kişiye uygulanmıştır. Araştırmanın alt problemlerinin çözümlenmesinde; çift yönlü varyans analizi yapılmış; frekans, yüzde ve aritmetik ortalama değerleri kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubunun deney öncesi ve deney sonrası öntest ve sontest toplam İklim Ünitesi testi başarı puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğrencilerin İklim Ünitesi başarıları ile ilgili olarak, öntest ? son test ortalama başarı puanları arasında anlamlı bir fark vardır. İki ayrı öğretim modelinin uygulandığı deney ve kontrol grubu öğrencilerinin, İklim Ünitesi testine ait başarı puanlarının deney öncesinden sonrasına anlamlı farklılık gösterdiği, yani farklı işlem gruplarında olmak ile tekrarlı ölçümler faktörlerinin İklim Ünitesi testi başarı düzeyleri üzerindeki ortak etkilerinin anlamlı olduğu bulunmuştur.
Batman'da nüfus hareketleri

Bu çalışmanın konusunu, nüfus hareketleri oluşturur. Çalışmanın amacı ülkemizdeki nüfus hareketliliğini ortaya koymak açısından iyi bir örnek olabilecek Batman'ı ele alıp değerlendirmek ve Batman ilindeki nüfus hareketleri üzerinde etkili olan faktörleri tespit edip, coğrafya biliminin ilke ve yöntemlerine göre değerlendirmektir. Öncelikle nüfusun zaman içerisindeki değişimi ele alınmış ve sayım dönemleri arasındaki gelişimi değerlendirilerek artış oranları hesaplanmıştır. Bu aşamadan sonra araştırma sahamızdaki nüfusun bu saha üzerine dağılışı yani nüfus yoğunluğu değerlendirilmiştir. Bu kısımda aritmetik, fizyolojik ve tarımsal nüfus yoğunlukları ortaya konulmuştur. Ardından Batman'ın sahip olduğu nüfusun sosyal ve ekonomik özellikleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Öncelikle nüfusun sosyal özellikleri ele alınmaya çalışılmış olup, nüfusun yaş ve cinsiyet yapısı ele alınmıştır. Daha sonra yine nüfusun önemli bir özelliği olan nüfusun eğitim durumu ele alınmış ve araştırma sahamızın bu konudaki özellikleri tespit edilmiştir. Ardından nüfusun kır-kent durumu ve nüfusun sağlık durumu üzerinde durulmuştur. Bu aşamadan sonra ise araştırma sahamızın ekonomik yapısını ortaya koyabilmek amacıyla sahadaki çalışma çağındaki nüfusun ekonomik sektörlere dağılımı incelenmiştir. Burada nüfusun daha çok hangi iş kollarında çalıştığı tespit edilmiş, ayrıca işsiz olan nüfusun yapısı değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde Batman ilinde nüfus hareketleri üzerinde etkili olan doğal ve beşeri-ekonomik faktörler üzerinde durulmuştur. Doğal faktörler içerisinde jeolojik, jeomorfolojik, iklim, toprak, hidrografya ve bitki örtüsü üzerinde durulmuştur. Beşeri-ekonomik faktörler içerisinde ise, sosyo-ekonomik ve siyasal faktörlerin nüfusun dağılışı üzerindeki etkisinden bahsedilmiştir. Son aşamada ise nüfus hareketliliğini oluşturan etmenler olan doğum, ölüm ve göç konuları ele alınmıştır. Bu bölümde araştırma alanımızdaki nüfusun artışında en fazla etkisi olan göç konusu ön plana çıkmıştır. Gelen nüfus miktarı, geldikleri bölge ve iller tespit edilerek sahanın nüfus çekmesini sağlayan etkenler ortaya konulmuştur.
Antropojenik süreçlerin kontrolünde Ayamama Deresi'nde meydana gelen sel ve taşkınların coğrafi özellikleri

İklim, doğallığı bozulmamış ve antropojen etkiye maruz kalmamış ortamlarda da, bir şehrin ortasında da her zaman insan yaşamının bir parçası durumundadır. İnsan ise yaşadığı her ortamda varlığını sürdürmek ve yaşam şartlarını yükseltmek için doğal ortamı bozmuş, kendi menfaatlerine göre şekillendirmiştir. İnsanın uyguladığı bu şekillendirmeler sırasında ekstrem doğa koşullarının doğru saptanmaması ve doğal ortamın doğru şekilde analiz edilmemesi ise zaman zaman felaket derecesine varabilecek afetlerin gerçekleşmesine sebep olmaktadır. Son yıllarda iklim koşullarında değişmeler ile birlikte sıklık ve şiddetlerinde artış gösteren sel baskınları ve taşkınlardan en çok etkilenen bölgelerden biri de Ayamama Deresi Havzası'dır. Derenin bulunduğu coğrafyanın jeolojik, jeomorfolojik, klimatolojik, hidrografik yapısı, bitki örtüsü ve toprak özellikleri, ayrıca Ayamama Deresi ve Havzasının nüfus ve yerleşme özellikleri, sosyo-ekonomik faaliyetleri ve arazi kullanım özelliklerinin hepsi birlikte, bu türden afetlerin ortaya çıkmasında başrolü oynamaktır. Arazi potansiyeline uygun olmayan arazi kullanım türleri tercih edilmesi; sel ve taşkınların insan kaynaklı en önemli sebebi olma özelliği göstermektedir.
Kutsal mekan ve coğrafya: Nazimiye örneği

Bu araştırma Tunceli ilinin Nazimiye ilçesinde bulunan kutsal mekanların insan ve doğa arasında nasıl bir çevresel algı oluşturduğu ile ilgilidir. Araştırmanın cevaplamaya çalıştığı temel soru; insan ve çevre arasındaki ilişkinin, inanç değerleri ile birlikte mekana nasıl bir ayrıcalık kazandırdığıdır. Bu doğrultuda araştırma; sembol, mekansal boşluk, örtük çevrecilik ve mekansal farkındalık yaklaşımları üzerinden insan ve kutsal mekan ilişkisini ele almaktadır. Araştırma ayrıca jenerasyonlara göre kutsal mekan algısındaki farklılığın boyutunu da açıklamaktır. Konunun kültür odaklı olması sebebiyle araştırmada nitel yöntemlerden etnografik metot uygulanmıştır. Seçilen yöntem doğrultusunda kırk beş günlük saha çalışması yapılmış; hem yerel halk hem de kutsal mekana gelen bireyler ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Etnografik metoda ek olarak gözlem ve katılımcı gözlem yöntemleri de kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, mekanı önemli kılan olgunun insanların mekana karşı hissettikleri aidiyetlik duygusu ile örtüştüğünü göstermektedir. Ayrıca mekan ile insan arasında gizil bir alışveriş bağı da söz konusudur. Bu durum ziyaretçilerde duygusal bölge oluşumuna sebebiyet vermiştir. Bu da mekanı herhangi bir alan olmaktan çıkartıp mekana mekansal farkındalık kazandırmıştır. Yöre halkı ve ziyaretçilerin kutsal mekana erişiminde fiziki ve maddi engeller bulunmaktadır. Bu durum, mekanda erişilmesi zor noktaların benzerlik taşımasından yola çıkarak, yöre halkı ve ziyaretçilerin zihinlerinde birleştirici bir algı yaratmakta ve benzer özellikteki kutsal mekanları 'bir' saymaktadırlar. Bu karşımıza 'mekansal boşluk' olarak çıkmaktadır. Mekansal boşluk yaratılan alanların tespiti, bize aynı zamanda alan içerisindeki farklılıkları da gözler önüne sürmektedir. Mekansal boşluk ile kutsal mekan hem zihinsel olarak hem de fiziki olarak yakınlaştırılmış ve kutsal mekanın sınırı genişletilmiştir. Bölgedeki inanç yapısı gereği mekana hizmet/ibadet olarak görülen davranışların aslında çevrecilik veya çevre koruma faaliyetlerinin, inanca bağlı olarak mekanda 'örtük çevrecilik' davranışları şeklinde gerçekleştiğini göstermektedir. Somut yapılar ve kutsal mekan ile anlatılan rivayetler, dinsel tecrübeye katkıda bulunmakta buna bağlı olarak mekanda sembolik alanları ortaya çıkartmaktadır. Sembolik alanların bireylerin inancını destekleyici boyutta olmasına karşın Nazimiye'deki kutsal mekanlarda jenerasyonlara göre ciddi bir ritüel kaybı yaşandığı tespit edilmiştir.