turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
The effect of off-job activities on next day work engagement and positive affect in a sample of academics: A daily diary study

Bu araştırmada iş saatleri sonrası gerçekleştirilen aktiviteler yolu ile işten geçici olarak zihinsel kopmanın ve ertesi günü işe yeniden bağlanmanın, işe bağlılık ve pozitif duygu durumu üzerindeki etkileri incelenmiştir. İş sonrası akşam yapılan aktiviteler ile ertesi günkü işe bağlılık ve pozitif duygu arasındaki ilişkinin aktiviteler sırasında hissedilen mutluluk seviyesine göre değiştiğine dair bir etkileşim hipotezi kurulmuştur. Çalışma için Türkiye'deki bir üniversiteden 73 akademisyen tek seferlik bir başlangıç anketini ve toplam 9 adet günlük anketi peş peşe 3 iş gününde doldurmuşlardır (N=219 veri noktası). Günlük anketler gece, öğlen ve akşam işten çıkarken olmak üzere toplam üç kez doldurulmuştur. Katılımcılar gece anketinde o günkü işten uzaklaşma deneyimleriyle ilgili ölçekleri (Zaman 1), öğlen anketinde iş günü başlamadan önce işe yeniden bağlanmalarıyla ilgili ölçeği (Zaman 2), akşam işten çıkmadan önce ise o günkü işe bağlılık seviyesi ve pozitif duygu durumlarıyla ilgili ölçekleri doldurmuşlardır (Zaman 3). Çok düzeyli analiz sonuçlarına göre akşam işten çıktıktan sonra zihinsel olarak işten kopmak ertesi günkü pozitif duygu durumunu olumlu etkilemektedir fakat işe bağlılıkla ilişkili değildir. Günlük iş dışı aktivitelerdeyse ev işi aktiviteleri ve pasif aktivitelere harcanan zamanın, eğer bu aktiviteler sırasında mutluluk seviyesi yüksekse ertesi günkü işe bağlılık düzeyi üzerinde pozitif etkisi olduğu bulunmuştur. Ayrıca aile aktivitelerine harcanan zamanın işe bağlılık üzerine olumlu etkisi vardır. Dikkat çekici bir sonuç da sosyal ve fiziksel aktivitelerin eğer aktiviteler sırasında mutluluk düzeyi düşükse ertesi günkü işe bağlılık ve pozitif duygu durumunu olumsuz yönde etkilemesidir. Öngörüldüğü gibi sabahleyin işe yeniden bağlanma ile o günkü işe bağlılık seviyesi arasında güçlü bir ilişki vardır. Bu çalışma iş-yaşam çatışması ve tükenmişlik riskinin yüksek olduğu bir örneklemi kullanarak kişisel deneyimlerin, iş dışında yapılan aktivitelerin araştırılan sonuç değişkenleri üzerindeki etkisini değiştirebilmesindeki öneminin altını çizmektedir.
Kanser hastalarında algılanan sosyal desteğin travma sonrası stres bozukluğu depresyon anksiyete ve stres ile olan ilişkisi

Amaç: Bu çalışmada, kanser hastalarında sosyal desteğin varlığının, travma sonrası stres bozukluğu, depresyon anksiyete ve stres gelişiminde bir etkisi olup olmadığının incelenmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmaya, İstanbul Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi onkoloji servisinde kanser tedavisi görmekte olan ve gönüllü katılan 50 yetişkin hasta (36 kadın, 14 erkek) dahil edilmiştir. Veriler Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, yarı yapılandırılmış bir klinik ölçeği olan Travma Sonrası Stres Bozukluğu Soru Formu, depresyon, anksiyete ve stres ölçeği kullanılarak elde edilmiştir. Bulgular: Algılanan sosyal destek puanı yüksek olan kişilerde, depresyon, anksiyete ve stres puanı anlamlı düzeyde daha düşük bulunmuştur (r=-0,592; r=-0,419). TSSB yaşayan kişilerde algılanan sosyal destek puanı, TSSB yaşamayan kişilere göre anlamlı derecede düşük bulunurken, depresyon', 'anksiyete' ve 'stres' puan ortalamaları ise anlamlı derecede yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır (p<0,05). Tartışma: Kanser tanısı alan kişilerin sosyal destek sistemlerinin harekete geçirilmesi, doktorlara, hemşirelere ve kanser hasta yakınlarına kanser süreci, kayıplar, sosyal desteğin önemi, depresyon, stres ve kaygı konularında psikoeğitim verilmesi, hastalara psikolojik destek verilmesi amacıyla hastanelerin onkoloji servislerinde uzman psikolog ve psikiyatrların görevlendirilmesi ve onkoloji servisinde çalışan hekimlerin ve hemşirelerin hastaların içinde bulunduğu duruma uygun davranması hastalık sürecinin daha sağlıklı atlatılabilmesi adına büyük önem taşımaktadır.
The mediating role of justice perception on the relationship between revenge behavior and basic psychological need satisfaction

Yapılan bu iki çalışma, adalet algısının; intikam ve temel psikolojik ihtiyaçlar ilişkisindeki rolünü anlamayı amaçlamaktadır. Geçmişteki çalışmalar insanların temel psikolojik ihtiyaçlarının, adaletsizliğe uğradıklarında tatmin olmadıklarını göstermiştir. İlk çalışmada bu önerme, katılımcıların mağdur konumuna düştükleri kendi hayatlarından bir deneyimleriyle test edilmiştir. 300 katılımcı (195 kadın) pozitif ve negatif duygu, temel psikolojik ihtiyaçlar, öznel zindelik ve yaşam doyumu ölçeklerini tamamlamışlardır. Sonuçlar, adaletsizlik, negatif kontrol ve kontrol grupları için temel psikolojik ihtiyaçlar arasındaki istenilen farkları ortaya koymamışlardır. İlaveten ilgili kaynaklarda, intikam eylemlerinin adaletsizlik eylemlerini takip ettiği çoğunlukla kabul edilmektedir. Bu yapının arkasındaki neden, insanların bir saldırı sonucu zarar görmüş adaletin onarılmasına duydukları istek olarak açıklanmaktadır. İkinci çalışmada, adaletin temel ihtiyaçların tatminini artırdığına dair geçmişş bulgulardan da yola çıkarak, intikam davranışlarının temel ihtiyaçların tatmini üzerindeki etkisi, yükselen adalet algısı üzerinden incelenmiştir. Deneysel bir çalışma olan ikinci çalışmada, 47 katılımcı (27 kadın) yazım yeteneklerine dair negatif bir geri bildirim almış, sonrasında kendilerine intikam alma fırsatı sunulmuştur. Katılımcılarda prosedürel ve dağıtımsal adalet algısı, pozitif ve negatif duygu ile temel psikolojik ihtiyaçlar, intikam güdümlemesinden önce ve sonra ölçülmüştür. Katılımcılar kendilerine intikam alma fırsatı sunulduktan sonra; temel psikolojik ihtiyaçlarının tatmininde, pozitif duyguların da ve dağıtımsal adalet algılarında yükselme bildirmişlerdir. Bunun yanında intikam davranışları, bahsedilen değişkenleri yordamakta başarısız olmuştur. Bulgulardan yapılabilecek çıkarımlar tartışılmış ve gelecekteki çalışmalar için çeşitli değişikler önerilmiştir.
Yaşamı sürdürmede dini inancın rolü

Bu tezin konusu yaşamı sürdürme nedenleri ile dini inançların ilişkisidir. Literatürde, dini inanca sahip olmanın intihardan koruduğundan bahsedilmektedir. Bu çalışmada dini inancın intiharı önlemede nasıl bir işlevi olabileceği merak edilmiştir. Araştırma kapsamında ele alınan dini inanç değişkenleri Tanrı algısı, dini başa çıkma, inanç düzeyleri, zor zamanlarda duaya yönelme ve duanın algılanan etkileridir. Araştırmanın örneklemi 18-65 yaş (X: 34 ,55) arasında 799 (444 kadın, 354 erkek) katılımcıdan oluşmuştur. Katılımcılara Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Yaşamı Sürdürme Nedenleri Envanteri, Beck Depresyon Envanteri, Tanrı Algısı Ölçeği, Dini Başa Çıkma Tarzları Envanteri, Stresle Başa Çıkma Tarzları Envanteri uygulanmıştır. Yaşamı sürdürme nedenleri ile olumlu Tanrı algısı, olumlu dini başa çıkma, inanç düzeyleri ve dua ile ilgili değişkenler olumlu ilişkiler göstermektedir. İntihar düşüncesi ile de olumsuz Tanrı algısı ve olumsuz dini başa çıkma olumlu ilişki gösterirken, inanç ve duaya yönelme düzeylerinin ters yönde ilişkili olduğu gözlenmiştir. Ayrıca olumsuz dini inançlar ile depresyon arasında olumlu ilişki bulunmuştur. Olumlu Tanrı algısı ve olumlu dini başa çıkma tarzı, yaşamı sürdürme nedenlerini yordayan değişkenler arasında yer almıştır. Tanrı'ya karşı daha az olumlu atıfta bulunma ve düşük dindarlık düzeyinin ise intihar olasılığını yordama gücü olduğu görülmüştür. Sonuçlar incelendiğinde olumlu dini inançların intiharı önlemede işlevsel olabileceği ve insanları yaşama bağlayan sebepler ile ilişkili olduğu düşünülmüştür. Elde edilen bulgular ışığında dini inançların, intiharı önleyen önemli bir yapı olduğu söylenebilir. Olumlu dini inançları olan kişilerin yaşamı sürdürmeye daha istekli olacağı düşünülebilir. Ayrıca, olumsuz dini inançları olan kişilerin daha depresif ve hayata daha az bağlı olabileceği düşünülmektedir.
Sadece otistik çocuğu olan annelerin kaygı ve depresyon düzeyi ile sağlıklı kardeş / kardeşlere sahip ve otistik çocuğu olan annelerin kaygı ve depresyon oranlarının karşılaştırılması

Bu araştırmada ''sadece otistik çocuğu olan annelerin kaygı ve depresyon düzeyi ile sağlıklı kardeş/kardeşlere sahip otistik çocuğu olan annelerin kaygı ve depresyon düzeyi açısından karşılaştırılması amaçlanmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak; Beck Depresyon Envanteri (Bkz. Ek-1), Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği (Bkz. Ek-2) ve Sosyodemografik Bilgi Formu (Bkz. Ek-3) kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini İstanbul/kağıthane'de rastgele yöntemle seçilen özel eğitim kurumlarında eğitime devam eden,3- 16 yaş aralığında bulunan, sadece otistik çocuğa sahip 40 anne ile, sağlıklı kardeş/kardeşleri olan otistik çocuğa sahip 40 anne oluşturmaktadır. Elde edilen sonuçlara göre;Sadece otistik tanısı almış çocuğu olan bireylerin orta düzeyde depresif belirtilere ve majör anksiyeteye sahip olduğu görülmüştür. Sağlıklı kardeş olan otistik çocuğa sahip olan bireylerin hafif düzeyde depresif belirtilere ve minör anksiyeteye sahip olduğu görülmüştür. Araştırma, daha ileri araştırmaların yapılmasına ışık tutabilecek niteliktedir.
Suçlu çocuklarla ilgili kurumların incelenmesi ve bu kurumlarda verilen psiko-sosyal hizmetlerin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de çocuk suçlarının yıllar itibariyle gelişimini incelemek ve suçlu çocuklara dönük olarak çocuk mahkemelerinde verilen psiko-sosyal hizmetleri değerlendirmektir. Bu kapsamda 1999- 2001 yıllan arasında çocukların işlediği suçların niteliği ve değişimi ile sunulan piko-sosyal hizmetlerin etkililiği araştırılmıştır. Çalışmada özel durum araştırması yöntemiyle veri toplama tekniklerinden doküman, yarı yapılandırılmış görüşme metodu ve kısa bilgi formu kullanılmıştır. Doküman metodu yöntemi ile Devlet İstatistik Enstitüsü ve Adalet Bakanlığı verilerinden yararlanılmıştır Bu kapsamda İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Adalet Bakanlığı, DGM, ACM, AC, ASC, SC, İC, T ve ÇM ilgili istatistiksel sonuçlar kullanılmıştır. Psiko-sosyal hizmetlerin etkiliğini belirlemek amacıyla seçilen kişiler içinde beş hakim, bir savcı, beş avukat, beş uzman, beş polis bulunmaktadır. Bu kişilerden özel durum araştırması yöntemi ve yan yapılandırılmış görüşme metodu ile bilgiler toplanmıştır. Araştırmada aynı zamanda 30 suçlu çocuk belirlenmiş ve psiko-sosyal hizmetlere ilişkin değerlendirmeleri belirlenmiştir. Araştırmada elde edilen bilgiler nicel ve nitel yöntemlerle analiz edilmiştir. Nicel yöntemlerle suçların yıllar itibariyle gelişimi ve suçlu çocukların psiko-sosyal hizmetlerin etkililiği konusundaki görüşleri araştırılmıştır. Nitel yöntemlerle de suçlu çocuklarla ilgili olan personelin psiko-sosyal hizmetleri değerlendirmesi incelenmiştir. Araştırma Sonucunda 1999- 2001 yıllan arasında suçlu çocukların sayısında belirgin bir artış olduğu gözlendi. Araştırmada elde edilen diğer bulgular dikkate alındığında, psiko-sosyal hizmetlerin yeterli düzeyde sunulmadığı belirlendi. Bu bulgular hem psiko-sosyal hizmetleri sunan personelin sayı olarak yetersizliğiyle hem de bu hizmetlerin etkililik düzeyinin düşük olmasıyla ilgilidir. DC
9-11 yaşları arasındaki çocukların güvenli bağlanma düzeyi ve annelerinin ödül - ceza yöntemini kullanma düzeyi ile aynı çocukların olumsuz davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, orta çocukluk evresindeki çocuklarda, anneye güvenli bağlanma düzeyi ve annelerin ödül-ceza yöntemini kullanma düzeyi ile çocukların olumsuz davranışları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Ayrıca, bağlanma ile ödül-ceza yönteminin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığına ve annelerin kullandığı ödül ve cezaların türlerine göre kullanım yüzdelerine bakılmıştır. İstanbul'un Üsküdar ilçesinde bulunan özel bir okulda 3. 4. ve 5. Sınıfa giden 115 çocuk ve annelerinden veri toplanmıştır. Kerns Güvenli Bağlanma Ölçeği çocuklara uygulanmıştır. 6-18 yaş Çocuk ve Gençler için Davranış Değerlendirme Ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan Ödül-Ceza Anketi ile Kişisel Bilgi Formu annelere uygulanmıştır. Veri analizinde, tanımlayıcı istatiksel metotlar, Pearson momentler çarpımı korelasyon analizi, t-testi ve tek yönlü varyans analizi tukey testinden yararlanılmıştır. Veri analizine göre, güvenli bağlanma ile içe ve dışa yönelim problemleri arasında anlamlı, negatif bir ilişki bulunmuştur. Güvenli bağlanmanın içe yönelim sorunlarından; içe kapanıklık, dikkat sorunları ve sosyal sorunlarla; dışa yönelim sorunlarından; karşı gelme ve saldırgan davranışlarla ilişkili olduğu görülmüştür. Güvenli bağlanma cinsiyet, yaş, annenin eğitim düzeyi ve çalışma durumuna göre farklılaşmamaktadır. 9 yaş grubunda kurallara karşı gelme, sosyal sorunlar ve dışa yönelim problemleri, 11 yaş grubuna kıyasla anlamlı olarak daha yüksektir. Ödül-ceza yöntemi kullanımı ile olumsuz davranışlar arasında anlamlı, negatif ilişki tespit edilmiştir. Çalışan annelerde ödül-ceza kullanma oranı çalışmayanlara göre anlamlı olarak daha yüksektir. Bunun yanı sıra, ödül ile ceza arasında anlamlı pozitif ilişki bulunmuştur. Fiziksel ceza % 50; mola %80.9; bağırmak %96.5; tehdit etmek %72.6; küsmek, tavır koymak %94.8; sevdiği şeyden mahrum bırakmak % 91.3; maddi ödül % 67; sembolik ödül % 48.2; övgü %100; ayrıcalık artırma %79. 8 oranında kullanıldığı belirlenmiştir.
Üniversite öğrencilerinin utangaçlık düzeyleri ile algıladıkları anne-baba tutumları arasındaki ilişki

Bu araştırmanın amacı; üniversite öğrencilerinin utangaçlık düzeylerinin algıladıkları anne-baba tutumlarına göre farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymaktır. Araştırmada aynı zamanda, üniversite öğrencilerinin utangaçlık düzeyleri ve algıladıkları anne-baba tutumları sosyodemografik değişkenler açısından da incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini 2010- 2011 bahar yarıyılında iki farklı üniversite türünden seçilmiş olan ve bu üniversitelerin çeşitli fakültelerinde öğrenim görmekte olan 160 (80 kadın ve 80 erkek) üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama işleminde araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu, Kuzgun ve Eldeleklioğlu (2005) tarafından geliştirilen Ana-Baba Tutum Ölçeği ve Cheek (1990) tarafından geliştirilen ve Güngör (2001) tarafından Türkçe'ye çevrilen Utangaçlık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde, tanımlayıcı istatistiksel metotları kullanılmış, hipotez testleri olarak parametrik olmayan testlerden Kruskal Wallis H-Testi, Mann Whitney U testi, korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Sonuçlar ise %95'lik güven aralığında, anlamlılık p<0. 05 düzeyinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulgulara göre; katılımcıların algıladığı demokratik anne baba tutumu puanları ortalamalarının cinsiyet değişkeni açısından, otoriter anne baba tutumu puanı ortalamalarının ise yaş değişkeni açısından anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Utangaçlık puanı alt boyutu ile demokratik anne baba tutumu alt boyutu arasında negatif yönde, utangaçlık puanı alt boyutu ile koruyucu-istekçi ve otoriter anne baba tutumu alt boyutları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Bu sonuçlara ek olarak; katılımcıların koruyucu-istekçi anne baba tutumu puanları ortalamalarının dernek veya kuruluşa üye olmama durumu değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği, utangaçlık puanı ortalamalarının dernek veya kuruluşa üye olmama durumu değişkenine göre ve devam eden romantik ilişkisi olmama durumu değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği bulunmuştur. Çalışmadan elde edilen bulgular, utangaçlık düzeyleri, ergenlik dönemi ve genç yetişkinlik dönemi, algılanan anne-baba tutumları ve bazı sosyodemografik değişkenler çerçevesinde tartışılmıştır.
The influence of stress on 'wanting' and 'liking' behavior for sweet and savoury food

İnsanlarda ödül sistemi, 'istek' ve 'beğeni' olmak üzere iki ayrı bileşenden oluşur. Bunlar sırasıyla teşvik belirginliği ve hedonik bileşen olarak adlandırılır. Önceki çalışmalar, ödül sisteminin bu iki bileşeninin genel olarak birbirleriyle ilişkili olduğunu, ancak belli koşullar altında ayırt edilebilir olduklarını göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, bu iki sistemi stres manipülasyonu kullanarak birbirlerinden ayrıştırmaktır. Ödüllendirici uyaranlara karşı olan 'istek' davranışı, zorunlu seçim paradigması ile değerlendirilmiş; 'beğeni' davranışında ise hoşluk değerlendirme ölçeği kullanılmıştır. Bu çalışma için tatlı ve iştah açıcı olmak üzere iki tür yiyecek kategorisi belirlenmiş ve bahsi geçen bu yiyecekler kendi içlerinde yüksek kalorili ve düşük kalorili olmak üzere iki alt kategoriye ayrılmıştır. Çalışma için, en az üç saat önce yiyecek tüketimini sonlandırmış olan otuz altı kadın ve yirmi altı erkek katılımcı belirlenmiştir. Katılımcılar, eşit olarak stres grubu ve stres dışı grup olarak ikiye ayrılmıştır. Sonuçlar değerlendirildiğinde, tatlı ve iştah açıcı yiyecek kategorileri için stres grubu ve stres dışı grup arasında 'beğeni' puanlamaları bakımından anlamlı bir fark görülmezken, 'istek' puanlamaları bakımından ise istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olduğu gözlemlenmiştir. Stres grubundaki katılımcılar, yüksek kalorili ve tatlı yiyecekleri, stres dışı gruptaki katılımcılardan daha fazla istemişler; stres dışı gruptaki katılımcılar ise yüksek kalorili ve iştah açıcı yiyecekleri, stres grubundaki katılımcılardan daha fazla istemişlerdir. Ayrıca, bu çalışma kapsamında cinsiyetin 'istek' ve 'beğeni' üzerindeki etkisi de incelenmiş ve cinsiyetin 'istek' üzerinde önemli bir etkiye sahip olmadığını gösterilmiştir. Ancak bu çalışma, erkeklerin ve kadınların tatlı ve iştah açıcı ödül için 'beğeni' derecelerinde farklılık olduğunu ortaya koymuştur. Erkekler iştah açıcı yiyecekleri kadınlar ise tatlı yiyecekleri daha çok beğenmişlerdir.
Çocuklarda bilgisayar oyun bağımlılığı ile aile ilişkileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı çocuklarda bilgisayar oyun bağımlılığı ile aile ilişkileri arasında ilişki olup olmadığını incelenmektir. Araştırmanın evreni, İstanbul ili Üsküdar ilçesindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilkokul 4 ve ortaokul 5. sınıfa devam eden öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 2018- 2019 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Üsküdar ilçesindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı ilkokul 4 ve ortaokul 5. sınıfa devam eden 540 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilerden toplanan formlar incelenmiş, boş bırakılan 17 form araştırmanın dışında tutulmuştur. Araştırma 523 öğrenciden alınan formlar üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplamak amacıyla Çocuklar İçin Bilgisayar Oyun Bağımlılığı Ölçeği (Horzum, Ayas ve Çakır Balta, 2008), Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği (Demirtaş, 2011) ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler Bağımsız Gruplar t-testi, ANOVA, Tamamlayıcı Post-Hoc, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyonu ve Çoklu Regresyon kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda; aile ilişkileri ile bilgisayar oyun bağımlılığı arasında anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur. Buna göre bilgisayar oyun bağımlılığı ile engelleyici aile ilişkileri arasında orta düzeyde pozitif yönde, destekleyici aile ilişkileri ile orta düzeyde negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bilgisayar oyun bağımlılığı ile aile ilişkilerinin cinsiyet, anne baba tutumları ve algılanan okul başarısı değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaştığı görülmektedir. Bilgisayar oyun bağımlılığı ile aile ilişkilerinin anne baba birliktelik durumu ve anne baba eğitim düzeyi değişkenlerine göre anlamlı şekilde farklılaşmadığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin bilgisayar oyun bağımlılık ile engelleyici aile ilişki düzeyleri, anne baba çalışma durumu değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaşmamaktadır. Öğrencilerin destekleyici aile ilişki düzeyleri, anne çalışma durumu değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaşmaktadır. Destekleyici aile ilişki düzeyleri babaların çalışma durumu değişkenine göre anlamlı şekilde farklılaşmamaktadır. Araştırmadan elde edilen bulgular literatürdeki diğer araştırma bulguları ışığında tartışılmış ve araştırma sonuçlarına göre araştırmacılara ve uygulayıcılara yönelik öneriler sunulmuştur.
Okul öncesi dönemde sosyal yeterlik ve ebeveyn-çocuk sistemi

Bu çalışmanın amacı, ebeveynlik nitelikleri ile okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal-duygusal yeterliği arasındaki ilişkileri kapsamlı biçimde incelemektir. Bu amaç doğrultusunda sosyal yeterlik için Rose-Krasnor'un (1997) Sosyal-Duygusal Yeterlik Modeli ile Darling ve Steinberg'in (1993) Ebeveynliğin Bağlamsal Modelinden yararlanılmıştır. Sosyal-duygusal yeterlik; benlik, diğerleriyle ilişkiler ve beceriler düzeylerinde ele alınırken, ebeveynlik bağlamı; sosyalleştirme hedefleri, ebeveynlik stilleri ve ebeveynlik uygulamalarıyla tanımlanmıştır. Araştırmanın örneklemi, Bursa ve Ankara illerinde okul öncesi eğitim ve bakım kurumlarına devam eden ve normal gelişim gösteren 4 ile 5 yaş arasındaki toplam 112 çocuk ile anne ve öğretmenlerinden oluşmuştur. Ebeveynlik nitelikleriyle ilgili bilgi, laboratuvar ortamında gözlenen anne-çocuk etkileşimleri ve annenin kendi bildirimlerinden elde edilmiştir. Sosyal-duygusal yeterlikle ilgili bilgi; çocukların yaşlarına uygun yarı-yapılandırılmış görevler, standart testler ve anne ile öğretmenin bildirimlerinden alınmıştır. Anne ve öğretmenler, ölçek formlarının doldurulmasını aynı günde veya en geç bir hafta içinde tamamlamışlardır. Araştırmada öncelikle ebeveynlik ve sosyal-duygusal yeterlikle ilgili iki kuramsal modelin kendi içinde öngörülen ilişkiler, daha sonra ise ebeveynlik ve sosyal duygusal yeterlik arasındaki ilişkiler için oluşturulan asıl araştırma hipotezleri sınanmıştır. Bulgular, sosyal-duygusal yeterlik düzeylerinin ölçümü için bu çalışmada ele alınan değişkenler arasında öngörülen bazı ilişki, yordayıcı etkileri ve ayrıca erken çocukluk döneminde sosyal-duygusal yeterlik becerilerinin ikili bir yapı gösterdiğini ortaya koymaktadır. Araştırma hipotezlerinde öngörülenin aksine ebeveynin sosyalleştirme hedefleri ile çocuğun sosyal-duygusal yeterliği arasında ebeveynlik uygulamalarının aracılık ettiği bir ilişkiye rastlanmamış, ancak düzenleyici etkilerle ilgili araştırma hipotezleri kısmen doğrulanmıştır. Buna göre annenin demokratik stili; annenin iskele oluşturma stratejisi ile çocuğun duygu düzenleme becerisi ve bağlanma güvenliği arasındaki ilişkiyi ve ayrıca, annenin demokratik stili, annenin çocuğun duygu tepkilerini kontolü ile çocukta bağlanma güvenliği arasındaki ilişkiyi de düzenlemektedir. Bulgular, okul öncesi dönemdeki çocukların sosyal-duygusal yeterliğinin değerlendiren farklı aktörlere göre tutarlı biçimde ölçülebildiğini, çocuğun akıcı dil becerisinin sosyal duygusal yeterliğin önemli belirleyicilerinden biri olduğunu, yeterlikle ilgili temel becerilerin çocuğun akran ilişkilerindeki yeterliğinde rol oynadığını ve aile iklimi görece daha az demokratik olsa da çocukla geçirilen birebir zamanda annenin destekleyici iletişim ve öğrenmeyi adım adım destekleyici yaklaşımının çocuğun sosyal duygusal yeterlik gelişimine olumlu yönde katkı sağladığını göstermektedir.
Ergenlerde kimlik algısı ve dini başa çıkma yolları arasındaki ilişkin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı; ergenlerde kimlik algısı ile dini başa çıkma arasındaki ilişkinin ortaya konulmasıdır. Bu çerçevede ergenlerin dini başa çıkma biçimleri cinsiyet, yaş durumu, gelir durumu çerçevesinde ortaya konulmaya çalışılmıştır. İlişkisel tarama modeline göre tasarlanan araştırma İstanbul, Küçükçekmece ilçesinde İmam Hatip Lisesi, Meslek Lisesi ve Anadolu liselerinde okuyan toplam 600 lise öğrencisinin katılımıyla gerçekleşmiştir. Veri toplama aracı olarak, kişisel veri çizelgesi, dini başa çıkma ölçeği, kimlik ölçeği kullanılmıştır. Veriler, bağımsız gruplar t-test analizi, tek yönlü varyans analizi ve çoklu korelasyon analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, dini başa çıkmanın alt boyutları ile kimlik algısının tüm alt boyutları ve geneli ile olan ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönlü olduğunu göstermektedir. Ayrıca, t-test ve ANOVA analiz sonuçları, dini başa çıkma biçiminin ergenlerin okul türü ve gelir düzeyleri açısından anlamlı bir şekilde farklılaştığını; kimlik algısının ise ergenlerin cinsiyet, sınıf, okul türü ve gelir düzeyleri açısından anlamlı bir şekilde farklılaştığını ortaya koymuştur.