Spor yapan ve yapmayan kadınların problemli yeme davranışı ve benlik saygısı bakımından irdelenmesi

Giriş: Egzersiz yapmanın bedensel ve psikolojik sağlık açıdan, kişilere olumlu katkı sağladığı düşünülmektedir. Çeşitli kaynaklar incelendiğinde bununla alakalı yapılmış araştırmaların çoğunun erişkinlik çağında yapıldığı gözlemlenmiştir. Kısa bir şekilde tanımlamak gerekirse benlik; bireylerin kendisini algılama şeklidir. Aynı zamanda tavır ve tutumların da en belirleyici noktasıdır. Yeme bozuklukları, yeme tutumunda bozulmaların meydana gelmesi sonucu oluşan psikiyatrik bozukluklardır. Farklı toplumlarda yaygınlık seviyeleri farklılık göstermektedir. Yeme bozukluklarını etkileyen pek çok etmen bulunmaktadır. Bunlar; sosyo-kültürel, psikolojik ve biyolojik etmenlerdir. Az kilolu, fit ve çekici olmakla ilgili toplumsal ve sosyal baskılar, standartlaşmış güzellik kalıpları, sosyo-ekonomik seviye, yeme davranışıyla alakalı uyumsal olmayan zihinsel düşünce ve bilişler, kişiye acı ve rahatsızlık hissettiren durumlarla başa çıkabilmek için yemeye yönelmek, içinde bulunulan aile yapısı ya da ailenin dinamiğinin ne şekilde olduğu, kalıtımsal yatkınlık, travma, cinsel istismar vs. yeme bozukluğunun başlıca nedenleri arasında gösterilebilmektedir. Amaç: Yapılan bu araştırmanın amacı spor yapan ve yapmayan kadınların problemli yeme davranışı ve benlik saygısı arasındaki ilişkinin irdelenmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırmanın evreni İstanbul iline bağlı Güneşli ilçesindeki kadınlardır. Araştırmanın örneklemi ise İstanbul ilinin Güneşli ilçesinde yaşayan spor yapan ve yapmayan kadınlardan gönüllülük esasına bağlı olarak basit rastgele örnekleme yöntemine göre rastlantısal olarak seçilen ve tüm sorulara eksiksiz yanıt veren kadınlardır. Araştırmada kişisel bilgi formu, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği, Yeme Bozukluklarını Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Kısıtlama alt boyutu, beden şekli ile ilgili endişeler ve kilo ile ilgili endişeler alt boyutunun spor yapan kadınlarda, spor yapmayanlardan daha yüksek olduğu bilgileri elde edilmiştir. Beden kitle indeksine göre beden şekli ilgili endişe alt boyutu puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Spor yapan grubun beden şekli ilgili endişe düzeyleri daha yüksek çıkmıştır. Yapılan çalışmaya göre; çalışma durumuna göre kısıtlama alt boyutu puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Spor yapan grubun kısıtlama alt boyutu düzeyleri daha yüksek çıkmıştır. Kısıtlama alt boyutu düzeyi spor yapan grupta çalışmayan kadınlarda yüksek iken, spor yapmayan kadınlarda çalışan kadınlarda yüksektir. Çalışma durumuna göre benlik saygısı puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Spor yapan grubun benlik saygıları daha yüksek çıkmıştır. Benlik saygısı spor yapan ve yapmayan grupta çalışan kadınlarda yüksektir. Beden kitle indeksi ile beden şekli ile ilgili endişe ve kısıtlama arasında anlamlı farklılık olduğu görülmüştür. Sosyo-ekonomik duruma göre benlik saygısı incelendiğinde spor yapmayan grupta orta düzeyde geliri olan kadınlarda, spor yapan grupta ise çok iyi düzeyde geliri olan kadınlarda yüksek çıkmıştır. Medeni durumuna göre benlik saygısı puanları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Spor yapan grubun benlik saygıları daha yüksek çıkmıştır. Benlik saygısı spor yapan ve yapmayan grupta evli kadınlarda yüksektir. Spor yapmayan kişilerin kısıtlama alt boyutundan aldıkları puanlar ile benlik saygısı ölçeğinden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Spor yapmayan kişilerde kısıtlama artarken benlik saygısı artmaktadır.