Merkezkaç yönetim-kamu bankalarında merkezkaç yönetim uygulanması araştırmasına bir örnek T. Emlak Bankası A. Ş.

'de Bakanlar Kurulu kararı ile birleştirilmesi sonucu vücuda getirilmiştir. Banka birleştirilmesi esnasında bütün imkanlar yeni bankaya devredilmiştir. Bankanın amaç ve faaliyet konuları Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe konmuştur. Bu amaç ve faaliyetlerde tüm bankacılık işlemleri ve konut sektörü yer almaktadır. 138 Bankayı oluşturan organlar ise; Genel müdürlük, yönetim kurulu, genel müdür yardımcıları, çeşitli genel müdürlük birimleri, iştirakler, bölge başkanlıkları ve yurt sathına yayılmış 430 şubedir. Bankanın organizasyon yapısında tepe yöneticisi olarak genel müdür ve daha sonra hiyerarşik sırada diğer yöneticiler gelmektedir. Keza yetkinin dağılımında da bu hiyerarşik sıralamaya uyulmuştur. Yetki ve karar almada izlenen sırada iki türlü yol izlenerek yetki ve karar almada karşılaşılan sorunlar ile bu sorunlara karşı getirilen öneriler belirlenmeye çalışılmıştır. Genel müdürlük birimleri arasında yetki ve karar almada karşılaşılan sorunların belli başlıları olarak; Birimler arası koordinasyon eksikliği, önemli kararlarda üst yöneticilerden onay alma zorunluluğu, özellikle kredi departmanında karar almada hiyerarşinin aşırı olması ve verilen kararların uzun sürede çıkması ve yıpranması, birim müdürlerinin değişen güncel olaylar karşısında yetkilerinin sınırlı olması, aşırı birimler arası yazışma kuralları v. b sorunlar ortaya konmuştur. Bu sorunlara karşı getirilen önerilerde ise; Genel müdürlük bazında birimlere daha fazla yetkinin tanınması, koordinasyon bozukluklarının giderilmesi ve birimler arası daha fazla bilgi alışverişinin yapılması, aşırı yazışmalardan kaçınılması, birim yöneticilerinin üzerindeki psikolojik baskıların giderilmesi gibi öneriler bulunmaktadır. İzlenen ikinci yolla şubeler organizasyon yapısı ve şube müdürlerinin yetki ve karar almada karşılaştıkları sorunlar 139 ortaya konmaya çalışılmıştır. Mevcut olan 430 şubeye gönderilen anket formu ile sorulan çeşitli soruların yanıtları alınmaya ve böylece Emlak bankasının yönetim politikasını belirlemeye çalıştık. Bunun yanında şube müdürleri çeşitli sorunlarını ortaya koymuşlar ve bunlara karşı alternatif çözüm yollarını önermişlerdir. Şube müdürlerince ortaya konan ortak sorunlar olarak; Başta personelin yetersiz olması, kredi limitlerinin yetersiz oluşu, kredilerin genel müdürlükten uzun sürelerde çıkışı, temsil ödeneklerinin yetersiz oluşu, genel müdürlük ile doğrudan bağlantı kurabilme güçlükleri, şubelerde modern cihazların bulunmayışı, haberleşme imkanlarının yetersizliği gibi sorunlarını ortaya koymuşlar ve bu sorunlara karşı bir takım öneriler getirmişlerdir. Bunlar; Genel müdürlükçe kredi onay süresinin asgariye indirilmesi, şube elemanlarının terfisinde direkt yetkinin verilmesi, diğer banka şubeleriyle rekabet için onların hakkında rapor tutma yetkisinin verilmesi, müşteriye daha iyi hizmet için temsil ödeneklerinin arttırılması, modern teknolojik cihazların sağlanması, yeterli personelin sağlanması, genel müdürlük ile doğrudan ilişki kurabilme yetkisinin verilmesi gibi alternatif çözüm önerileri sunmuşlardır. Tüm bu sorun ve önerilerin yanında şube müdürlerine uyguladığımız ve sadece 9 6 şube müdürünün yanıtladığı anket çalışmamızda ortaya konan sonuçlardan Genel Müdürlüğün şubelerin yönetimi konusunda merkezcil ve bazı hususlarda da kısmi merkezkaç politika anlayışı içinde bulunduğunu ve bu politika 140 çerçevesinde şube müdürlerine yetki dağıtımında bulunduğunu saptadık. Ancak özellikle kredi politikası, personel politikası ve karar politikasında merkezcil davrandığını saptadık. 96 şube müdürünün vermiş olduğu cevaplar her ne kadar 430 şube yanında düşük gibi gözükmekte ise de bankanın bir kamu bankası olması ve yöneticilerin hareket serbestiyesinin düşük olması sebebiyle verilmeyen cevaplarından benzer olacağı kanısındayız ve değerlendirmelerimizi bu doğrultuda yapmaya çalıştık. 141