turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Öznel ahlaka dair olan inancın politik tutumlar üzerindeki etkisi

Meta-etik ahlaki iddiaların nesnel anlamda mı yoksa öznel anlamda mı doğru veya yanlış olduğuyla ilgilenen ahlak felsefesinin alt dalına verilen isimdir ve kişilerin hiledavranışından (Rai ve Holyoak, 2013) prososyal davranışına (Young ve Durwin,2013) kadar birçok davranışı etkilediği daha önce gösterilmiştir. Bu çalışmada politik ideolojiler arasındaki temel farklılıkları yaratan bir değişken olarak meta-etikselinançlar ileri sürülmüştür ve bildiğimiz kadarıyla ilk defa dört korelasyonel(toplam n = 2 ,453) ve üç deneysel (toplam n = 1 ,507) çalışmada sistematik bir şekilde incelenmiştir. Sonuçlar genel olarak öznel ahlakla politik tutumların ilişkili olduğunu(çalışma 1-4) ve aynı zamanda öznel ahlakı aktive etmenin politik tutumlarda nedensel bir değişikliğe sebebiyet verdiğini (çalışma 5 ve 7) göstermiştir. Daha spesifik olarak, öznel ahlakı aktive etmek insanların ahlaki temellerden zarar ve adalet ilkelerineverdikleri önemi hem de gruplar arası tolerans düzeylerini arttırmıştır. Korelasyonelbulgular toleransın öznel ahlak ve politik tutumlar arasındaki ilişkiye tutarlı bir şekilde aracılık ettiğini gösterse de, deneysel bulgular bir aracılık etkisinin olmadığını göstermektedir. Deneysel bulgular aynı zamanda düşük etki büyüklüğüne sahip olsa da öznel ahlakı aktive etmenin sol ve sağ ideolojiler arasındaki ahlaki görüş farklılıklarını azalttığını göstermektedir. Bulgular genel olarak bir bütün halinde politik farklılıkları yaratan temel bir değişken olarak meta-etikselfarklılıkların önemine vurgu yapmaktadır.
Outcome of art therapy interventıon on trauma, depression and anxiety symptoms among Syrian refugee children

Araştırma, Suriyeli göçmen çocuklarda görülen psikolojik semptomlarınyaygınlığını ve sıklığını ve sanat terapisinin semptomlara etkisini incelemiştir. Travma, depresyon ve anksiyete semptomları taranmıştır. Örneklem Türkiye'de yaşayan 63 Suriyeli göçmen çocuktan oluşmaktadır. Stresli ve travmatik deneyimleri ölçmek içinStresli Yaşam Olayları Ölçeği kullanılmıştır. Travma sonrası stres bozukluğusemptomlarını ölçmek için UCLA PTSD kullanılmıştır. Depresyonsemptomlarını ölçmek Çocuk Depresyon Ölçeği, kaygı semptomlarını ölçmek için iseDurumluk-Süreklilik Kaygı Ölçeği kullanılmıştır. Psikolojik rahatsızlıklarındeğerlendirilmesinden sonra çocuklar 5 gün sürecek Sanat Terapisi psiko-sosyal destekprogramına alınmışlardır. Sanat Terapisi Programı resim, müzik ve hareketi kapsayan farklı alandan oluşmaktadır. Çocuklar yaşları doğrultusunda 3 gruba ayrılmış ve bir gün içerisinde 3 atölyeye de katılmışlardır. Seanslar alanında uzmanlaşmış terapistlertarafından yürütülmüştür. 5 günün sonunda 30 çocuk rastgele seçilmiş ve müdahale sonrası değerlendirmeye alınmıştır. Araştırmanın sonuçları % 60.3 (N=35) çocuğun Travma Sonrası Stres Bozukluğu semptomları geliştirme riskinin yüksek olduğunu göstermektedir. Yüzde 23.40 (N=14)çocukta yüksek seviyede travma sonrası stres bozukluğu semptomları bulunmuştur. Yüzde 17 .60% (N=10) çocukta şiddetli depresyon belirtileri bulunurken, yüzde 14 .40(N=6) çocukta şiddetli durumluluk kaygısı belirtileri, yüzde 31 .10% (N=13) çocukta ise şiddetli sürekli kaygı belirtileri elde edilmiştir. Sanat terapisi çalışması öncesindeki değerlendirmeler ve sonrasındaki değerlendirmelerkarşılaştırıldığında çocukların travma, depresyon ve süreklilik kaygı semptomlarındaanlamlı bir düşüş olduğu bulunmuştur. Fakat durumluluk kaygısındaki düşüş anlamlı çıkmamıştır. Çalışma sanat terapisinin Suriyeli göçmen çocuklarda travma, depresyon ve süreklilik kaygı belirtilerini azaltmakta etkili olduğunu göstermektedir.
Emotional well-being of first year university students: Family functioning and attachment styles

VI ÖZ ÜNİVERSİTEDE İLK YILINDA OLAN ÖĞRENCİLERİN DUYGUSAL SAĞLIĞI: AİLE İŞLEVSELLİĞİ VE BAĞLANMA STİLLERİ Amado, Suzi Yüksek Lisans, Psikoloji Bölümü Tez Yöneticisi, Doçent Dr. Tülin Gençöz Temmuz, 2005, 82 sayfa Bu çalışmanın amacı aile işlevselliğinin, romantik ilişkilerde bağlanma stillerinin ve devam ettiği üniversite ile aynı şehirde yaşıyor olmanın veya burada yaşamaya başlamanın, üniversiteye yeni başlayan öğrencilerin duygusal sağlığına etkisini araştırmaktır. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Temel İngilizce Bölümünden 286 öğrenci bu çalışmaya katılmıştır. Her katılımcı demografik bilgi formunu, Aile Değerlendirme Ölçeğini, Yakın İlişkilerde Yaşantılar Anketini, Beck Depresyon Envanterini, Beck Kaygı Envanterini ve Beck Umutsuzluk Ölçeğini doldurmuştur. Cinsiyet ve şehir farklılıklarının duygusal sağlığa etkisini gözleyebilmek için ANOVA, farklı bağlanma stillerinin ve şehir farklılıklarının duygusal sağlığa etkisini araştırmak için ise ANCOVA kullanılmıştır.. Demografik özelliklerin, üniversiteye başlayana kadar yaşanan şehrin, ailenin işlevselliğini ve romantik ilişkilerde bağlanma stilinin duygusal sağlığı ne kadar yordadığını ölçmek için hiyerarşik regresyon analizleri yapılmıştır. Tüm bu analizlerin sonucunda, üniversiteye başladıkları zaman Ankara'ya gelen katılımcıların, o zamana kadar Ankara'da yaşayan katılımcılardan anlamlı olarak daha fazla depresyon yakınmaları gösterdikleri bulunmuştur. Bunun yanı sıra farklı bağlanma stilleri olan katılımcıların depresyon ve umutsuzluk düzeylerinde anlamlı farklar gözlenmiştir. Genel olarak, korkulu bağlanma stili olan katılımcıların, güvenli ve saplantılı bağlanma stili olan katılımcılara kıyasla daha fazla depresyon yakınmaları ve umutsuzluk sergiledikleri gözlenmiştir. Regresyon analizleri güvenli bağlanmanın eksikliğinin, korkulu bağlanmanın ve aile içinde duygusal tepkileri vermekle ilgili sorunların depresyon belirtileriyle eşleştiğini, cinsiyetin, korkulu bağlanma stilinin ve aile içindeki iletişim sorunlarının kaygı belirtileriyle eşleştiğini ve korkulu bağlanma stili, aile içindeki iletişim sorunları ve ailede rollerle ilişkili sorunların umutsuzlukla eşleştiğini göstermiştir. Bu sonuçlar literatür desteğiyle tartışılmış, ileride yapılabilecek araştırma konulan önerilmiş ve bu çalışmanın sonuçlarının terapi sürecine katkıları tartışılmıştır.
Father involvement in early years: Comparing children's perceptions of father involvement with those of their fathers' and mothers'

Bu olgu bilim çalışmasının amacı, 50-72 aylık çocukların babalarının katılımına yönelik algılarını anlamak ve çocukların baba katılımına yönelik algılarını anne ve babalarının algıları ile karşılaştırmaktır. Çalışmaya 50-72 aylık 40 çocuk, bu çocukların 17 tanesinin anne ve babası katılmıştır. Çalışmanın verisi yarı-yapılandırılmış görüşmeler yolu ile elde edilmiştir. Sonuçlar, çocukların baba katılımına yönelik algılarının babaların gözlemlenebilir davranışları tarafından şekillendiğini göstermiştir. Ayrıca, çalışmaya katılan çocukların çok büyük bir kısmının babalarının katılımını orta düzeyde algıladıkları tespit edilmiştir. Yine, çocukların çoğunluğunun babanın katılım düzeyini ailedeki diğer bireylerin katılım düzeyinden düşük düzeyde algıladıkları gözlemlenmiştir. Aileler çocuklar tarafından algılanan baba katılım düzeyine göre gruplandırıldıklarında, çocukların baba katılımına yönelik algılarının annelerin baba katılımına yönelik algıları ile daha çok benzeştiği gözlemlenmiştir. Gruplar arası yapılan karşılaştırmalar sonucunda, babanın yüksek, orta düzey ya da düşük katılımlı olarak algılandığı ailelerin, demografik özellikler, babanın toplumsal cinsiyete ilişkin rollere yönelik algısı, annenin baba katılımından tatmin olma düzeyi, babanın çocuk bakımına katılma düzeyi ve anne ile baba raporlarındaki tutarlık bakımından farklılıklar olduğu gözlemlenmiştir.
Sporcularda kendinle konuşma ve spor kaygı düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışmayla, performans sporcularının kendinle konuşma sıklıklarıyla spor kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini çeşitli spor branşlarında yarışan 61 kadın, 116 erkek olmak üzere toplam 177 sporcu oluşturmaktadır. Katılımcıların 61'i milli sporcudur. Çalışmada sporcuların kendinle konuşma sıklığını belirlemek için Zervas, Stavrou ve Psychountaki (2007) tarafından geliştirilmiş ve Türk popülasyona uyarlanması ve geçerlik ve güvenirlik çalışması Engür (2011) tarafından yapılmış Kendinle Konuşma Anketi ; spor kaygı düzeylerinin belirlenmesi için Smith ve ark. (2006) tarafından geliştirilmiş ve Türk popülasyona uyarlanması ve geçerlik ve güvenirlik analizi Akyol ve ark. (2016) tarafından yapılmış Spor Kaygı Ölçeği- 2 (SKÖ-2) ölçekleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda kadınların spor somatik kaygı düzeylerinin erkeklere göre daha fazla olduğu ve kadınların bilişsel işlev olarak kendinle konuşma sıklığının erkeklerden daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Kulüp düzeyinde yarışmacılık yapan sporcuların, okul düzeyinde yarışmacılık yapanlara göre spor kaygı düzeylerinin daha fazla olduğu bulunmuştur. Sporcuların kendinle konuşma sıklıklarıyla spor kaygı düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Öz-otoriteryanizm ile bazı psikolojik ve ailesel değişkenler arasındaki ilişkiler

Bu araştırmada öz-otoriteryanizm ile bazı psikolojik, ailesel ve kişisel / özlük gibi değişkenler arasında ilişkiler incelenmiştir. Araştırmada ayrıca cinsiyet ve eğitim düzeyinin bu değişkenler üzerindeki rolü ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi'nin birinci ve son sınıfında okuyan 284 denek üzerinde gerçekleştirilen bu araştırmada ölçek uygulamaları 1994- 1995 öğretim yılında yapılmıştır. Araştırma kapsamına giren deneklerin 122si kadın 162'si de erkektir. Öz-otoriteryanizm 'katı, dogmatik ve hoşgörmez' davranış eğilimi olarak kavramlaştırılmış, bu tür bir davranış eğilimi ile boyuneğicilik, denetim odağı, otoriteryan aile yapısına ilişkin algı, ana-babaya saygı, cinsiyet ve eğitim düzeyi arasındaki ilişkiler ele alınmıştır. Böylece öz-otoriteryanizmin ilişkili olabileceği ailesel, psikolojik ve kişisel / özlük değişkenlerin bir kısmıyla ilişkileri sınanmıştır. Araştırmada ayrıca, denetim odağı, boyuneğicilik, otoriteryan aile yapısına ilişkin algı ve ana-babaya saygı arasındaki karşılıklı ilişkiler üzerinde de durularak, bazı psikolojik ve ailesel değişkenlerin birbirleriyle nasıl bir ilişki içinde oldukları anlaşılmaya çalışılmıştır. Tüm bu ilişkileri açığa çıkarabilmek için 14 hipotez geliştirilmiş, hipotezler uygun istatistik teknikler kullanılarak çözümlenmiştir. Bulgular, öz-otoriteryanizmle boyuneğicilik, otoriteryan aile yapısına ilişkin algı, ana-babaya saygı arasında olumlu ilişkiler olduğunu göstermiştir. Denetim odağının öz-otoriteryanizmi, otoriteryan aile yapısına ilişkin algıyı ve ana-babaya saygıyı etkilemediğini yalnızca boyuneğicilik üzerinde bir etkisinin bulunduğunu; cinsiyet ile öz-otoriteryanizm ve boyuneğicilik arasında bir ilişkinin olmadığını ve son olarak, eğitim düzeyinin bireylerin boyun eğici ve öz-otoriteryan tarzda davranmalarını etkilemediğini ortaya koymuştur.
Exploration of school perceptions and peer relationships in depressed adolescents

Bu çalışmanın amacı, depresyon belirtilerine sahip olan ve olmayan ergenlerin okul algıları ve arkadaşlık ilişikleri hakkındaki öykülerdeki farklılıkları araştırmaktır. Ergenlerin depresyon düzeyleri, Çocuklar için Depresyon Ölçeği kullanılarak ölçülmüştür. Ergenlerin hikayelerindeki farklılıklar yeni geliştirilen bir projektif test olan Çocukların Yaşam Değişimleri Ölçeği ile incelenmiştir. Çalışmadaki gruplar cinsiyet özellikleri ve yaşları açısından eşitlenmiştir. Hikayeler içerik analizi ve tematik analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Beş ana tema ortaya çıkmıştır: Akranlarda Zorbalık Davranışları, Akranlar Arasında Zorbalığa Maruz Kalma, Akranlarda Arkadaşlık, Hikayenin Sonlanması, Sınıf Ortamı. Her iki grubun da öyküleri zorbalık temasını içermekteydi, ancak mağdurların duyguları ve mağdurların tepkileriyle ilgili algıları farklıydı. Depresyonda olan grubun hikayelerinde daha az olumlu arkadaş figürü vardı. Her iki grubun da hikayeleri negatif öğretmen figürleri içermekteydi. Depresyonda olmayan gruba kıyasla depresyonda olan grubun hikayelerinde daha olumsuz sonlar vardı. Bulgular, mevcut literatür doğrultusunda ele alınmış; gelecekteki araştırmalar ve klinik uygulamalar için önerilerde bulunulmuştur.
Mardin il bölgesinde okullardaki sosyal etkinliklerin lise dönemi ergen (14-18 yaş) kişiliğe etkileri

Ergenlik dönemi bireyin hayatındaki çalkantılı bir dönemdir. Bu dönemde bireyde fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal bazı değişimler yaşanmaktadır. Bu değişimler bireyin zor dönemler yaşamasına neden olabilmektedir. Kendi içerisinde bazı aşamalara sahip olan ergenlik döneminde bireyde görülen değişimlerden biri de kişiliğin gelişimi ile ilgilidir. Zira ergenlik döneminde bireyde bir kişilik arayışı bulunmaktadır. Söz konusu kişilik arayışında etkili olan bir takım unsurlar bulunmaktadır. Özellikle de bireyin içerisinde bulunduğu sosyal çevre kişilik gelişiminde önemli bir etkiye sahip olabilmektedir. Bu açıdan değerlendirildiğinde, ergenlik döneminin büyük bölümünün okullarda geçmesi nedeniyle okullarda gerçekleştirilen sosyal etkinliklerin ergenlik dönemindeki kişilik gelişimi üzerinde etkisinin bulunacağı ileri sürülebilir. Bu çalışmanın amacı Mardin il bölgesindeki okullarda sosyal etkinliklerin lise dönemi ergen kişilerdeki etkilerinin cinsiyet, yaş, baba eğitim düzeyi, anne eğitim düzeyi, annenin çalışma durumu, babanın çalışma durumu ve ayık gelir değişkenlerine göre farklılık gösterip göstermediğini tespit etmek, öğrencilerin sosyal etkinliklere katılma durumları İle kişilik özellikleri arasındaki ilişkiyi betimlemektir. Araştırma betimsel ve ilişkisel yöntem tarama modeline göre kurgulanmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre genel olarak öğrencilerin sosyal etkinliklere katılma ve kişilik özellikleri arasında ilişki gözlenmemekte ancak alt faktörler bazında incelendiğinde anlamlı ilişkiler ortaya çıkmaktadır. Öğrencilerin olumlu durumları ile duygusal dengelilikleri arasında ilişkiler vardır öyle ki, öğrencilerin sosyal etkinliklere katılma olumlu durumları düzeyleri arttıkça duygusal dengelilikleri de artmaktadır.
Yaşlılarda sosyotropi ? otonomi kişilik özellikleri ile depresyon

Bu çalışmada, yaşlılarda sosyotropi-otonomi kişilik özelliği ile depresyon ilişkisi araştırılmıştır. Araştırma örneklemini 65 yaş ve üstünde, İstanbul'da huzurevinde yaşayan 54 kişi (%42,2) ile evde yaşayan 74 kişi (%57,8) olmak üzere 128 kişi oluşturmuştur. Araştırmada veriler, Kişisel Bilgi Formu; Beck ve arkadaşları tarafından geliştirilen ve Şahin, Ulusoy ve Şahin (1993) tarafından Türkiye uyarlaması yapılan Sosyotropi-Otonomi Ölçeği; ve Yesavage ve arkadaşları (1983) tarafından geliştirilen ve Ertan (1996) tarafından Türkiye uyarlaması yapılan Geriatrik Depresyon Ölçeği ile elde edilmiştir. Araştırma sonucunda depresyon ile sosyotropi-otonomi kişilik arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sosyotropi alt ölçeğinde, onaylanmama kaygısı, ayrılık kaygısı, başkalarını memnun etme; otonomi alt ölçeğinde kişisel başarı, özgürlük, yalnızlıktan hoşlanma faktörleri ile depresyon arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Verilerin analiz edilmesi sonucunda, depresyon kesme puanı 13/14 olarak alındığında, araştırma örneklemini oluşturan bireylerin 98'inde (%76,6) depresyon görülmezken, 30'unda ise (%23,4) depresyon tespit edilmiştir. Huzurevinde yaşayanlarda %64,8, evde yaşayanlarda ise %14, 9 oranında depresyon bulunmuştur. Yaşanılan yer değişkeni ile depresyon puanları arasındaki farklılık anlamlıdır. Sosyotropi-otonomi kişilik özelliğinin yaşlılık depresyonunu yordama düzeyi anlamlı bulunmamıştır. Demografik özellikler dışında kişilik özelliği faktörünün yaşlılık depresyonunu etkileme düzeyi üzerinde daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Madde bağımlılığı hastalarının bağlanma stillerinin tedavi motivasyonlarına etkisi

Son yıllarda artış gösteren uyuşturucu madde satıcılığı ve bunun doğal sonuçlarından biri olan madde bağımlılığı, yaşadığımız dönemin önemli sorunlarından biridir. İnsanlar daha anne karnındayken bile bağımlılık yapıcı maddelere maruz kalabilmekte ve bunun sonucunda bağımlı bebekler dünyaya gelebilmektedir. Bebeklerin ilk yıllarında kendilerine temel bakım veren kişiye karşı geliştirdikleri bağlanmanın niteliği, kişilerin mizacı ve karakteri üzerinde etkili olmaktadır. Aynı zamanda yine temel bakım veren kişilerin davranışları, çocuk tarafından gözlemlenmekte ve öğrenilmektedir. Ebeveyn ve çocuk arasında kurulan ilişki sonucunda, davranış örüntüleri, diğerleriyle ilişki kurma biçimi, sorumluluk alma bilinci şekillenmektedir. Bu araştırmada, madde bağımlısı olan bireylerde, bağlanma stillerinin tedavi motivasyonuna etkisi ele alınmıştır. Çalışmanın örneklemini, NP İstanbul Hastanesi'nde yatarak ve ayaktan poliklinik başvurusu olan DSM_IV'e göre madde kullanım bozukluğu tanı kriterlerini karşılayan ve 20-40 yaş aralığında bulunan 50 erkek hasta oluşturmaktadır. Katılımcılar, araştırmacı tarafından hazırlanan 'Sosyo-demografik bilgi formu '', ''Bağımlılık Profil İndeksi '' , ''Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II'' ve ''Tedavi Motivasyonu Anketi'' aracılığıyla değerlendirilmiştir. Veriler SPSS for Windows 22.0 programı aracılığıyla Tek Yönlü Varyans Analizi ve Pearson korelasyonu ile değerlendirilmiştir. Araştırmamızda çalışmayan hastaların dışsal motivasyon puanları, çalışanların dışsal motivasyon puanlarından yüksek bulunmuştur. Madde bağımlılarında eğitim düzeyi azaldıkça ise kaygılı bağlanma artmaktadır ve çalışan madde bağımlıların kaygılı bağlanma stiline sahip olmaları çalışmayanlara göre daha yüksektir.
Tedavi sürecindeki bağımlıların sentetik kannabinoid kullanım örüntüleri ve algıları

Madde bağımlılığı Dünya'da olduğu gibi Türkiye'de de giderek büyüyen çok boyutlu bir sorundur. Yeni nesil psikoaktif maddelerden sentetik kannabinoidlerde son yıllarda popülaritesi artmış olan ve göz ardı edilemeyecek derecede yaygınlaşan bir grubu oluşturmaktadır. Ancak madde kullanımı ve bağımlılığı ile ilgili geniş bir literatür bulunmasına karşın, yeni nesil psikoaktif maddelerden sentetik kannabinoidlerin kullanıcılarına ilişkin yeterli sayıda çalışma/veri bulunmamaktadır. Mevcut çalışma betimleyici sosyal bir çalışma olup amaçları derinlemesine görüşmeler ile sentetik kannabinoid kullanıcıların sosyo-demografik özelliklerini belirlemek, geçmişş madde kullanımlarını ortaya koymak, sentetik kannabinoid kullanım örüntülerine ulaşmak, sentetik kannabinoid kullanımı sırasında ve sonrasında yaşadıkları psikolojik ve fiziksel etkileri belirlemek ve sentetik kannabinoidlere ilişkin algılarını öğrenmektir. Mevcut çalışma madde kullanımı sebebi ile tedavi süreci içinde bulunan ve en az 4 ay süre ile sentetik kannabinoid kullanımı gerçekleştirmiş 70 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara sosyo-demografik bilgi formunun yanı sıra araştırmacı tarafından hazırlanan genel sağlık, geçmişş madde kullanım öyküsü ve sentetik kannabinoid kullanım öyküsü görüşme formları uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, çalışmaya katılan 70 madde kullanıcısının hukuki ve tıbbi süreçlerle sıklıkla iç-içe bulunduğu görülmüştür. Katılımcıların ön plana çıkan çeşitli özellikleri de göz önünde bulundurularak Bu doğrultuda mevcut çalışmadan çıkan kullanıcı özellikleri de göz önünde bulundurularak özellikle sağlık ve hukuk alanı çalışanların bu maddelerin ve kullanıcıların özellikleri konusunda bilgilendirilmesinin önem taşıdığı düşünülmektedir. Ayrıca sentetik kannabinoid kullanımına yönelik hem önleyici hem de tedavi edici programların oluşturulmasında yine elde edilen özellikler dikkate alınmasının önem taşıdığı düşünülmektedir.
Kendini sansürleme ve etkileşim kaygısının beyin fırtınasında yaratıcılığa etkisi

Geçmiş çalışmalar bireylerin düşüncelerini etkileşim kaygısından dolayı sansürleyerek daha az düşünce ürettiklerini ileri sürmesine rağmen (Camacho ve Paulus 1995), etkileşim kaygısını ortama bağlı olarak inceleyen bir araştırma literatürde bulunmamaktadır. Bu nedenle bu araştırmanın ilk çalışmasında etkileşim kaygısı katılımcılara ürettikleri düşünceleri oturum bittiğinde okuyacakları bilgisi verilerek değişimlenmiştir. Kendini sansürleme isteği ise çalışılacak konu türüyle değişimlenmiştir. Konu türünün özgün, esnek ve derin düşünce sayıları üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Etkileşim kaygısının ise özgün, esnek ve derin düşünce sayıları üzerindeki etkisi anlamlıdır. 1. araştırmada etkileşim kaygısı ile yaratıcılık arasında ilişkiye esneklik ve derin düşünme aracılık etmektedir. Bu araştırmanın ikinci çalışmasında ise etkileşim kaygısının düzeyleri düşünceleri karşı cinse ve hemcinse açıklama koşulları oluşturularak manipüle edilmiştir. Sansürleme ilk çalışmada olduğu gibi konu türüyle değişimlenmiştir. Düşüncelerini karşı cinse açıklayacakları bilgisi verilen katılımcılar, hemcinslerine açıklayacakları bilgisi veren katılımcılara kıyasla, anlamlı düzeyde daha az özgün ve esnek düşünce üretmişlerdir. Sansürlemenin özgün düşünce sayısı üzerindeki etkisi anlamlı değildir. Ancak esnek ve derin düşünce sayıları üzerindeki etkisi anlamlıdır. 2. araştırmada etkileşim kaygısı ile yaratıcılık arasında ilişkiye esneklik aracılık etmektedir. Her iki çalışma da göstermektedir ki etkileşim kaygısı Camacho ve Paulus'un (1995) bulguladığı gibi sansürlemeye neden olmamaktadır. Aksine 1. araştırmada olduğu gibi kaygının var olduğu ve olmadığı koşulda hem esneklik hem de derin düşünme azalmaktadır. 2. araştırmada ise kaygının düzeyi manipüle edildiğinde yüksek kaygı esnekliği azaltmaktadır. Araştırma bulguları ilgili literatür kapsamında tartışılmıştır.
Bipolar bozuklukta ilaca uyum davranışının yordayıcılarının bütünleşik davranış model çerçevesinde incelenmesi

Bipolar bozuklukta ilaç uyumsuzluğu %20- 60 ranjında olup pek çok tehlikeli sonuçlara yol açabilmektedir. Bu oranın düşürülmesi için müdahale programlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak müdahalelerin etkinliğinde ilaç uyum davranışının yordayıcılarının kuramsal temellere dayalı olarak belirlenmesi önemlidir. Bu çalışmanın amacı BPB tanılı hastalarda İUD ve yordayıcılarını Bütünleşik Davranış Modeli çerçevesinde değerlendirmeyi hedefleyen bir batarya geliştirmek, geliştirilen bataryanın psikometrik özelliklerini sınamak, bataryada yer alacak ölçümlerin birbirleri ve İUD ile olan ilişkilerinin BDM'nin öngörülerini ne denli desteklediğini incelemektir. Çalışmanın örneklemi 14'ü yatarak, 153'ü ayaktan tedavi alan 167 BPB tanılı katılımcılardan oluşmaktadır. Veriler Sosyodemografik ve Tıbbi Bilgi Formu, BDM Bipolar Bozukluk İlaç Uyumu Bataryası, Tıbbi Tedaviye Uyum Oranı Ölçeği, İlaç Uyumunu Bildirim Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeğinin Gözden Geçirilmiş Formu ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu kullanılarak ve ilaç uyumunun kanda ölçümü ile elde edilmiştir. Bulgular katılımcılarda ilaç uyum oranının yüksek olduğunu göstermiştir. Ancak öz bildirim sonuçlarına göre vakaların %31'i ilaçlarını aksatmaktadır. Ayrıca İUD'nin en güçlü belirleyicisi ilaç alma niyetidir. İUD'ye ilaç kullanma alışkanlığı ve ilaca yönelik özetkinlik de bir katkı sağlamaktadır. İlaca uyum niyetinde öz etkinliğin, tutumun ve kontrol algısının da anlamlı bir etkisi olduğu görülmüştür. Çalışmanın sonuçları BDM'nin tüm yapılarının ölçümünü bir arada ele alan bataryanın geçerli ve güvenilir olarak uygulanabileceğine dair kanıtlar sunmuştur. Sonuçlar ayrıca uyum düzeyleri benzer hastaların hastalık şiddetine göre farklılaşıp farklılaşmadığının BBİUB'ye göre değerlendirilebileceğine işaret etmektedir. Bu çalışma sonucunda geliştirilen ölçüm bataryası sayesinde ilgili bozukluğa sahip kişilerde İUD'nin bireysel bileşenlerinin belirlenebilmesi ve buna yönelik ilaca uyum müdahale programlarının geliştirilmesi umulmaktadır.