İlköğretim okullarında sosyal bilgiler dersi coğrafya konularının öğretmenin programlandırılmış öğretime göre değerlendirilmesi

İLKÖĞRETİM OKULLARINDA SOSYAL BİLGİLER DERSİ COĞRAFYA KONULARININ ÖĞRETİMİNİN PROGRAMLANDIRILMIŞ ÖĞRETİME GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ Hatice MEMİŞOĞLU Yüksek Lisans: Sosyal Bilgiler Eğitimi Tez Danışmanları: Prof. Dr. Veysel Sönmez Yrd. Doç. Yılmaz Özden Haziran 2003, 279 + x sayfa Bu çalışmanın amacı, İlköğretim Okulları 7. sınıfları Sosyal Bilgiler dersi Coğrafya konularında programlandırılmış öğretimin erişiye ve kalıcılığa etkisini belirlemektir. Deneysel olarak yapılan bu araştırma, Bolu İli Merkez İlköğretim Okullarından Kültür İlköğretim Okulundan deney- 1 grubu (7/A sınıfı- 37 öğrenci) ve kontrol grubu (7/C sınıfı - 36 öğrenci) ; Sakarya İlköğretim Okulundan deney- 2 grubu (7/A sınıfı - 35 öğrenci) seçilerek toplam 108 öğrenciye uygulanmıştır. Deney ve kontrol grupları oluşturulurken; öğrencilerin cinsiyetleri, sayılan, grupların 6. sınıf geçme not ortalamaları, grupların 6. sımf Sosyal Bilgiler dersi yıl sonu not ortalamaları ve ön test sonuçlarına göre denklik sağlanmıştır. Araştırmada deney gruplarında programlandırılmış öğretim esaslarına göre 'Türkiye'nin Coğrafi Bölgeleri' ünitesi işlenirken, kontrol grubunda ise tek yönlü iletişimin egemen olduğu öğretmen merkezli, genellikle anlatım yönteminin kullanıldığı geleneksel öğretim yapılmıştır. Araştırmada verileri toplamak amacıyla ünite ile ilgili olarak hazırlanan 8 bilgi, 12 kavrama, 10 uygulama düzeyinde olmak üzere toplam 30 soruluk veri toplama aracı öğretimin başında ve sonunda deneklere uygulanmıştır. Kalıcılığı ölçmek için aynı test uygulama bittikten 21 gün sonra tekrar uygulanmıştır. Veriler varyans analizi, aritmetik ortalama, standart sapma, t-testi gibi istatistiksel yöntemler kullanılarak çözümlenmiştir Araştırmada ulaşılan sonuçlar şöyle özetlenebilir: 1 -Programlandırılmış öğretim yapılan iki grubun Sosyal bilgiler dersi 'Türkiye'nin Coğrafi Bölgeleri' ünitesinde bilgi düzeyindeki erişi ortalaması ve kalıcılık puanlanyla, geleneksel öğretim yapılan grubun bilgi düzeyi erişi ortalaması ve kalıcılık puanları arasında birinci ve ikinci deney grupları lehine anlamlı fark bulunmuştur. 2 -Programlandrnlmış öğretim yapılan iki grubun Sosyal bilgiler dersi 'Türkiye'nin Coğrafi Bölgeleri' ünitesinde kavrama düzeyindeki erişi ortalaması ve kalıcılık puanlanyla, geleneksel öğretim yapılan grubun kavrama düzeyi erişi ortalaması ve kalıcılık puanlan arasında birinci ve ikinci deney gruplan lehine anlamlı fark bulunmuştur. 3 -Programlandınlmış öğretim yapılan iki grubun Sosyal bilgiler dersi 'Türkiye'nin Coğrafi Bölgeleri' ünitesinde uygulama düzeyindeki erişi ortalaması ve kalıcılık puanlanyla, geleneksel öğretim yapılan grubun uygulama düzeyi erişi ortalaması ve kalıcılık puanlan arasında birinci ve ikinci deney gruplan lehine anlamlı fark bulunmuştur. 4- Programlandırılmış öğretim yapılan iki grubun Sosyal bilgiler dersi 'Türkiye'nin Coğrafi Bölgeleri' ünitesinde toplam düzeydeki erişi ortalaması ve kalıcılık puanlariyla, geleneksel öğretim yapılan grubun toplam düzeydeki erişi ortalaması ve kalıcılık puanları arasında birinci ve ikinci deney grupları lehine anlamlı fark bulunmuştur.