Nallıhan çevresinin fiziki coğrafyası ve arazi kullanımı

Nallıhan ilçe merkezi, eski Ankara-Istanbul yolu üzerinde, Ankara ilinin kuzeybatısında il merkezine 160 km. uzaklıkta olup 1 1.700 nüfusa sahiptir. Çalışma sahası bu yerleşme merkezinin çevresini kapsar. Bu alan takriben 290 km olup, incelenmesi dağlık ve sarp olması nedeniyle pek kolay olmamıştır. İnceleme alanı Sarıyar Barajı'nın 14 km. kadar kuzeybatısına düşer. Bütünü ile Karadeniz Bölgesi içinde yer almasına rağmen, idari olarak Ankara'nın bir ilçesidir. Coğrafi konumu itibariyle 40 12' Kuzey enlemi ve 31 39' Doğu boylamı arasında bulunmaktadırlar. İlçe merkezinin rakımı 650 m. dir. Jeolojik açıdan baktığımızda, yapı özellikleriyle birlikte tektonik hareketlerin yerşekillerin oluşmasında etkisi büyük olmuştur. İnceleme alanında en eski formasyon güneybatıda bulunan metamorfik kayaçlardır. Bunlar Preliyas yaşlı olup az yer kaplarlar. Jura Kretase yaşlı kalker, mam, flişler kuzeydeki dağlık bölge üzerinde doğu-batı yönlü olup, oldukça geniş yer kaplarlar. Bu kayaçlann etrafını üst Kretase yaşlı kalker, kil, marn ve flişden oluşan formasyon kaplar. Lütesiyen yaşlı kil, kalker ve konglomeralar güneyde çok az yer kaplar. Paleosen yaşlı mermer, marn, tüf, aglomeralar Nallıhan ilçesinin bulunduğu orta kesimde yine doğu-batı yönlü olup, en geniş alanı kaplar. Miyosen teşekkülatı olan kalker, marn, şistler sahanın güneydoğusunda az yer kaplarlar. En genç olan Kuaterner alüvyonlar ve travertenler sahanın ortasında kuzeyden güneye akan Naldere Çayı vadisinde ve genellikle güneydoğusundaki çukur alanlarda görülür. İnceleme alanı olanı Nallıhan çevresi, Hafif yarılmış aşımın platosu örneği olan Yukarı Sakarya Platosu'nun kuzeyinde olup ortalama yükseltisi 800 m. dir. Dağlık yöre, sahanın kuzey, kuzeydoğu ve kuzeybatısında geniş yer tutar. Bu dağlar Karadeniz bölgesinde iç kısımda kıyıya paralel uzanan Köroğlu dağlarının devamıdır. En yüksek tepe Nallıhan kuzeyinde Ortçadömen tepesi olup 1459 m. dir. Sahanın en çukur yeri ise güneydoğuda olup 520 m. kadardır. Yörede platolar Nallıhan doğusunda doğu-ban yönünde geniş alanda uzanır. Ayrıca kuzeybatıda oldukça dar bir alanda bulunur. Platoların ortalama yükseltisi 650- 700 m. kadardır. Platolar kolayca aşınabilen kalker, marn gibi kayaçlar üzerinde oluşmuştur. İnceleme sahasında tepelik alanlar, sahanın güneybatısında geniş yer kaplarlar. Doğu ve güneydoğuda ise dağınık parçalı haldedirler. En yüksek tepeler Nallıhan güneyinde Oyuktepe 982. m. ve Meşelitepe 950 m., güneydoğuda ise Taşlı tepe 775 m. ve Kuzubaşıtepesi 982 m. dir. Tepelik alanlar erozyon ve yamaç aşınması ile meydana gelmiştir. Yörede ovalar ise, Naldere tabanlı vadisinde de kuzey-güney yönünde dar uzun verimli bir alan kaplar, sahanın güneydoğusunda ise az geniş bir yer tutar. Bu ovalar yan derelerin taşıdığı kum ve kille meydana gelmiştir. Bu ovalık sahalar ortalama 550- 650 m. yükseklikte olup kurak-step sahalardır. inceleme sahası, iklim özellikleri itibariyle, her ne kadar Karadeniz bölgesi içinde yer almaktaysada, Karadeniz iklimi ile iç Anadolu Bölgesiiklimi arasında bir geçiş iklim tipi özelikleri taşımaktadır. Sahanın Temmuz ayı ortalama sıcaklığı 22,8 C , Ocak ortalama sıcaklığı ise 1, 2 C dir. Yıllık ortalama yağış miktarı 369 mm. dir. En fazla yağış-akış mevsiminde ve ilkbahar aylarında görülür. Bitki örtüsü bakımından kuzeyde dağlık bölgede Karadeniz bitki formasyonu hakim olup, en yaygın olan ağaç türleri başta karaçam olmak üzere, kayın, sarıçam ve diğerleridir. Güneyde ise tahrip ve erozyon sebebiyle orman örtüsü seyrelmiş, yer yer ortadan kalkmış, otlak ve step florası yaygınlaşmıştır. Yapı özelliği ve orman tahribi sonucu doğuda ve güneyde su eksikliği başlıca problem olarak ortaya çıkmıştır. Hidrografya özellikleri bakımından saha zengin değildir. Başlıca akarsu sahanın ortasından kuzeyden güneye akıp Sakarya'ya karışan Nallıdere'dir. Bu akarsu kollan ile esas akarsu şebeke sistemini teşkil eder. İnceleme sahasında başlıca ekonomik faaliyet tahıl ve pirinç ziraatı ve hayvancılıktır. Nallıhan'ın köyleri ilçe merkezine stabilize asfalt yollarla bağlıdır.