turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Mühendislik ve hukuk fakülteleri öğrencilerinin iletişim becerileri açısından karşılaştırılması ve iletişim becerileriyle bazı değişkenler arasındaki ilişkiler

Meslekler, gerektirdikleri iletişim becerileri düzeyi açısından farklılaşmaktadır. İnsan ilişkilerinin ön plana çıktığı işlerde büyük önem taşıyan iletişim becerileri, insan ilişkilerine dayanmayan teknik içerikli işlerde o derece önemli bulunmamaktadır. Dolayısıyla, farklı mesleki yönelimlerdebulunan kişiler arasında, iletişim becerileri açısından farklılaşma olması doğaldır. Bu noktadan hareketle, üniversitede farklı eğitim alanlarında okuyan öğrenciler arasında iletişim becerileri açısından fark olup olmadığı sorusu ele alınmış ve farklı mesleki yönelimleri temsil etmek üzere, mühendislik ve hukuk fakülteleri öğrencileri örnekleminin kullanılmasına karar verilmiştir. Bu sorunun okunan alan, alınan eğitim ve cinsiyete bağlı olarak cevaplanması, iletişim becerileriyle bazı psikolojik ve demografik değişkenler arasındaki ilişkilerin ortaya konması, iki fakülte öğrencilerinin, empatik beceri açısından da karşılaştırılması ve -iletişim becerileriyle anlamlı ilişkileri bulunan kişilik özelliği değişkenlerinin etkilerinin kontrol edilmesi yoluyla- iki fakülte öğrencilerinin iletişim becerilerinin tekrar karşılaştırılması amaçlanmıştır. 410 öğrencinin verilerinin kullanıldığı araştırmada, ölçme araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, İletişim Becerileri Envanteri, Empatik Beceri Ölçeği-B Formu ve NEO Beş Faktör Kişilik Envanteri Türkiye Sürümükullanılmıştır. İletişim becerileri açısından hukuk fakülteleri öğrencilerinin mühendislik fakülteleri öğrencilerinden, kızların erkeklerden daha iyi oldukları bulunmuştur. Kişilik özelliklerinin etkileri kontrol edildiğinde, iletişim becerilerinde hukuk fakülteleri öğrencileri lehine farklılaşmanın devam ettiği fakat cinsiyet etkisinin ortadan kalktığı görülmüştür.
Sağlıklı erişkin üniversite öğrencilerinde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ile sosyal anksiyete bozukluğu semptomları arasındaki ilişki

Bizim çalışmamızda sağlıklı erişkin üniversite öğrencilerinde Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ile Sosyal Anksiyete Bozukluğu semptomları arasındaki ilişki performansının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma örneklemini ise 2016- 2017 eğitim-öğretim yılında Üsküdar Üniversitesi'nin farklı bölümlerine devam eden ve rastlantısal olarak seçilen 42 kız 8 erkek toplamda 50 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada yer alan verilerin analiz çalışması SPSS 24.00 Windows paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Katılımcılara Sosyo-Demografik Form, Liebowitz Sosyal Kaygı Ölçeği, Wender-Utah Değerlendirme Ölçeği, Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Ölçeği, Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği ölçekleri uygulanmıştır. Liebowitz Sosyal Fobi puanları arttıkça Erişkin DEHB ölçeğinin alt boyutları olan 'aşırı hareketlilik / dürtüsellik' ve 'DEB / DEHB' ile ilişkili özellikler WUDÖ puanları da artmaktadır. Liebowitz Sosyal Fobi alt boyutu 'Kaygı' puanları arttıkça Erişkin DEHB Ölçeğinin alt boyutları olan 'Aşırı Hareketlilik / Dürtüsellik' ve ' DEB / DEHB ile ilişkili özellikler ' ek olarak WUDÖ puanları da artmaktadır. Liebowitz Sosyal Fobi alt boyutu ' Kaçınma' puanları arttıkça Erişkin DEHB ölçeğinin alt boyutları olan ' Aşırı Hareketlilik / Dürtüsellik ' ve 'DEB / DEHB ile İlişkili Özellikler ' ek olarak WUDÖ puanları da artmaktadır. DEHB ve alt ölçekleri ile Liebowitz Sosyal Fobi ve alt ölçekleri arasındaki bazı değişkenler arasında anlamlı bir ilişki vardır. Bu anlamlı ilişki Dikkat Eksikliği ile Sosyal Anksiyete Bozukluğu arasındadır. Gerçekleştirilen korelasyon analizleri istatiksel açıdan anlamlı bulunmuştur.
Predicting restricted eating in young women friendships: Dyadic effects of body dissatisfaction, perceived social support and friendship quality

Bu çalışmanın temel amacı genç kadınlarda bilişsel kısıtlama yeme davranışının kişilerarası ilişkisel değişkenlerle ilişkisini incelemektir. Bu çalışmada beden memnuniyetsizliği, sosyal destek ve arkadaşlık kalitesi ilişkisel değişkenler olarak belirlenmiştir. Bu çalışmaya yaşları 18 ile 25 arası değişen ve birbirlerinin en iyi arkadaşı olan 131 kadın arkadaş çifti katılmıştır. Elde edilen diyadik veri Aktör-Partner Karşılıklı Bağımlılığı Modeli yöntemiyle analiz edilmiştir. Bu bağlamda iki model test edilmiştir. Ilk model kadın arkadaş çiftlerinin beden memnuniyetsizliği ve bilişsel kısıtlama arasındaki ilişkide arkadaşların birbirlerinin bedenleri hakkındaki memnuniyetsizliklerin dolaylı etkilerini incelemektedir. İkinci model algılanan sosyal destek ve bilişsel kısıtlama arasındaki ilişkide arkadaşlık kalitesinin aracı değişken rolünü incelemeyi amaçlamıştır. Ilk modelin analiz sonuçları kendi beden memnuniyetsizleri ve bilişsel kısıtlama yeme davranşları arasındaki ilişkide arkadaşların birbirlerinin bedenleri hakkındaki memnuniyetsizliklerinin önemini vurgulamıştır. İkinci modelin sonuçları algılanan sosyal desteğin bilişsel kısıtlama üzerindeki kişilerarası etkisinin arkadaşlık kalitesine bağlı olmadığını göstermiştir. Bu çalışma bilişsel kısıtlama yeme davranışı üzerindeki kişilerarası etkileri diyadik bir yaklaşımla inceleyerek literature katkı sağlamıştır.
Parenting practices and preschoolers' cognitive skills in Turkish immigrant and German families

Sinem OlcayTürk Göçmen ve Alman Ailelerde Anne-Babalık Uygulamaları ve Okul-ÖncesiÇocuklarının Bilişsel BecerileriGünümüzde, yaklaşık 2 milyon kadar Türk vatandaşı Almanya'da yaşamaktadır. Diğer birçok azınlık gruba benzer olarak, Türk göçmen çocuklar da Alman akranlarına oranla akademik açıdan daha başarısızdır. Buna rağmen, araştırmacılar, Almanya'daki Türk göçmen çocukların okul performansını etkileyen faktörleri gelişimsel olarak incelememiştir. Bu çalışmada, Alman ve Türk göçmen gruplar, çocukların bilişsel becerilerinin düzeyi, annelerin ebeveynlik davranışları ve ev ortamının nitelikleri açısından karşılaştırılmış, ve ebeveynlikdeğişkenlerinin çocukların bilişsel becerilerini ne düzeyde yordadığı araştırılmıştır. Çalışmanın katılımcıları 65 Alman ve 52 Türk göçmen anaokulu çocuğu ve onların eğitim düzeyi (toplam 10-12 yıl okullaşma) açısından eşleştirilmiş anneleridir. Erken dönem okul performansı ile ilişkili olduğu düşünülen dört farklı bilişsel beceri bir gelişim testi ile ölçülmüştür. Ebeveynlik değişkenleri ise, annelere doldurtulan bir ölçek ve günlük ile değerlendirilmiştir. MANOVA ve yapısall eşitlik modeli analizleri, sırasıyla, Alman çocukların Türk göçmen çocuklara oranla bilişsel işlerde daha iyi performans gösterdiğini ve bilişsel performansıyordayan değişkenlerin iki grup için farklılaştığını göstermiştir. Alman çocukların bilişselperformansını anlamlı şekilde yordayan değişkenler, çocuğa evde sağlanan okuma-yazmadeneyimi ile çocukların yalnız oyun oynama süresidir. Türk örneklem için ise, yüksek düzeydeki anne duyarlılığı ve evdeki okuma-yazma ortamı çocukların bilişsel performansını anlamlı şekilde yordamıştır. Oysa ki, gruplar ebeveynlik davranışları açısından karşılaştırıldığında, Türk annelerin Alman annelere göre daha düşük duyarlılık gösterdiği ve çocuklarına daha az okuma-yazma deneyimi sağladığı bulunmuştur. Tüm bu bulgular, Türk göçmen çocukların erken dönem bilişsel becerilerin gelişimi açısından dezavantajlı olduğunu ve bu durumun, kısmen, alınan çevresel uyarımın azlığından kaynaklandığını göstermektedir.
Sporcular tarafından algılanan antrenör davranışlarının antrenörlerin yeterliğiyle ilişkisinin incelenmesi

Sosyal ve dinamik bir yapıya sahip olan spor ortamı temel olarak antrenör, sporcu ve antrenman ortamındaki ilişkiler örüntüsünden meydana gelmektedir. Bu çalışmanın amacı 2018- 2019 sezonunda Türkiye Basketbol Gençler Ligi'nde görev alan antrenörlerin yeterlikleriyle, sporcular tarafından algılanan antrenör davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın evrenini, BGL'de lisanslı olarak görev alan 247 sporcu ve 66 antrenör oluşturmaktadır. Bu araştırmaya ise, BGL'de görev alan 207 sporcu ve 60 antrenör katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Kişisel Bilgi Formu, 47 madde ve yedi alt boyuttan oluşan 'Sporcular İçin Antrenör Davranışlarını Değerlendirme Ölçeği ' ve 18 madde ve beş alt boyuttan oluşan Antrenör Yeterlilik Ölçeği-II kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS. 22 paket programı kullanılmış, ilişkide korelasyon analizi, sporcuların mevki, basketbol geçmişşi, milli takımda görev alma, aynı antrenörle çalışma sürelerine göre ve antrenörlerin yaş, eğitim, sporculuk geçmişşi ve antrenörlük kademesi değişkenlerine göre fark olup olmadığını belirlemek amacıyla Çok Yönlü Varyans Analizi ve Tamhane's T2 ve Tukey HSD testleri kullanılmıştır. Yapılan analizlerde, sporcular tarafından algılanan antrenör davranışlarıyla antrenör yeterliği toplam puanları arasında negatif yönde, zayıf ilişki bulunmuştur ( r= -.35; p<0.01). Mevki, basketbol oynama geçmişşi ve milli sporcu olma durumlarına göre sporcular tarafından algılanan antrenör davranışlarında anlamlı bir fark bulunamazken(p>0.05), aynı antrenörle çalışma süresine göre sporcular tarafından algılanan antrenör davranışlarının hedef belirleme, zihinsel hazırlık ve yarışma stratejileri alt boyutlarında anlamlı bir fark olduğu bulgularına ulaşılmıştır(p<0.05). Antrenörlerin eğitim düzeyi ve antrenörlük kademelerine göre kendi yeterlik algılarında anlamlı bir fark bulunamazken(p>0.05), yaş değişkenine göre fiziksel antrenman ve kondisyon, sporculuk geçmişşi değişkenine göre yarışma stratejileri alt boyutunda anlamlı bir fark olduğu bulgularına ulaşılmıştır(p<0.05). Sporcuların algısına göre en düşük ortalama puana sahip antrenör davranışlarının zihinsel hazırlık ve hedef belirleme çıkması, antrenörlerin sporcu performansının mental boyutuyla ilgili kendilerini geliştirmeleri, antrenörlerin eğitimlerine ve kademelerine göre değişmeksizin kendi yeterliklerini yüksek değerlendirmeleri öz-farkındalıklarını geliştirmeleri gerektiği sonucunu göstermektedir.
Üniversite öğrencilerinde algılanan stres, umutsuzluk düzeyi ve yeme tutumları arasındaki ilişkilerin incelenmesi

Yeme bozukluklarının gelişimi; aile işlevselliği, ailede yeme bozukluğu öyküsü, duygu durum bozuklukları, alkol/madde bağımlılığı, obezite, kilo ve yemek uğraşları, düşük benlik saygısı, obsesif-kompulsif bozukluk, kötü olaylara maruz kalma, çocukluk çağı cinsel taciz ve istismar gibi çok etkenli yaklaşımlarla açıklanmaktadır. Bununla birlikte yeme bozuklukları kişinin ruh hali ile yakından ilgilidir. Bu noktadan hareketle hazırlanan araştırmada üniversite öğrencilerinde algılanan stres, umutsuzluk ve yeme tutumları arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Araştırma kapsamında Üsküdar Üniversitesi'nde lisans eğitimine devam eden 216 yetişkin öğrenciye Sosyodemografik Bilgi Formu, Algılanan Stres Ölçeği, Beck Umutsuzluk Ölçeği ve Yeme Tutum Testi Uygulanmıştır. Araştırma verileri SPSS 23.00 ile analiz edilmiş olup veri analizinde betimleyici istatistikler ile birlikte korelasyon, regresyon, t-test ve ANOVA kullanılmıştır. Elde edilen bulgular %95 güven aralığı ve %5 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Sonuçlara göre; stres ve umutsuzluk ile yeme tutumları arasında pozitif yönlü ilişkiler vardır. Diğer taraftan kadınların umutsuzluk düzeylerinin erkeklerden daha yüksek olduğu, 21-24 yaş aralığındaki öğrencilerin daha fazla stres algıladığı ve umutsuz olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte ebeveyn eğitim düzeyi yüksek olan öğrencilerin yeme tutumları düzeyleri daha yüksek bulunmuştur. Diğer taraftan çalışan öğrenciler daha fazla stres algılarken; tanısı koyulmuş herhangi bir psikiyatrik rahatsızlığı olan öğrencilerde stres ve umutsuzluk düzeyi daha yüksektir. Buna göre yeme bozukluğu tedavisinde stres ve umutsuzluğun etkisinin göz önünde bulundurulması önerilmektedir.
Ergenlerde görülen saldırgan davranışlarda ebeveyn ve ergenlere uygulanan psikoeğitim programının etkisinin incelenmesi

Bu araştırmada, saldırgan davranışları olan ergenlere yönelik 'Şiddet ve Saldırganlıkla Baş Etme' programı ve bu ergenlerin ebeveynlerine yönelik 'Şiddetsiz Karşı Koyma' ebeveyn programı uygulanmıştır. Bu programların ergenlerde görülen saldırganlık, anne-babalarının ebeveynlik rolüne ilişkin kendilik algıları, aile ilişkileri ve anne-baba stres düzeyleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma karma desenli bir çalışmadır. Araştırmanın deney grubunda bulunan öğrencilere sistemik aile terapileri kuramlarına dayalı olarak oluşturulan 10 oturumluk 'Şiddet ve saldırganlıkla baş etme psikoeğitim programı' uygulanırken, onların anne-babalarına yönelik 14 oturumluk 'Şiddetsiz karşı koyma ebeveyn programı' uygulanmıştır. Kontrol gruplarına ise herhangi bir işlem yapılmamıştır. Deney grubu öğrencilerine haftada bir olmak üzere ortalama 90 dakika süren 10 oturum uygulanırken, onların ebeveynlerine haftada bir olmak üzere ortalama 90 dakika süren 14 oturum uygulanmıştır. Araştırmanın nicel verileri deney ve kontrol grubunda bulunan öğrencilere uygulanan 'Saldırganlık Ölçeği', ve ebeveynlere uygulanan 'Anne-Baba Stres Ölçeği', 'Aile Değerlendirme Ölçeği' ve 'Ebeveynlik Rolüne İlişkin Kendilik Algısı Ölçeği' aracılığıyla elde edilmiştir. Söz konusu ölçekler deney ve kontrol grubu öğrenci ve anne-babalarına ön test, son test ve izleme ölçümleri olarak uygulanmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin analizinde SPSS 17 paket programı kullanılmıştır. Araştırmanın nitel verileri araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla elde edilmiştir. Nitel verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bulgular incelendiğinde, ergen ve anne babalarına uygulanan programların ergenlerde görülen saldırgan davranışları azalttığı, ana-babalarının ebeveynlik becerilerini ve aile ilişkilerini geliştirdiği ve anne-baba stres düzeylerini anlamlı derecede düşürdüğü ve bu etkinin uzun süreli olduğu görülmüştür. Bu sonuçlardan hareketle özellikle ergenlere yönelik hizmet veren tüm kurumlarda, bu programların anne-babalarla işbirliği çerçevesinde uygulanması önerilmektedir. Ergenlerde görülen şiddet ve saldırganlık problemlerinin azaltılmasında, yapıcı ve sıcak ilişkilerin kurulduğu aile ortamının oluşturulması ve ebeveynlik becerilerinin geliştirilmesinin faydalı olabileceği düşünülmektedir.
Çağrı merkezinde çalışan bireylerin tükenmişlik düzeyleri ile sosyal ilişki düzeyleri ve yetersizlik duygusu arasındaki ilişki

Bu araştırmada Çağrı Merkezinde Çalışan Bireylerin Tükenmişlik Düzeyleri İle Sosyal İlişki Düzeyleri ve Yetersizlik Duygusu Arasındaki İlişkinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın örneklemini çağrı merkezi çalışanları oluşturmaktadır. Bu amaçla 100 çağrı merkezi çalışanına (n=31 erkek n=69 kadın), Kişisel Bilgi Formu, Beck Anksiyete Envanteri, Beck Depresyon Envanteri, Yetersizlik Duygusu Ölçeği, Tükenmişlik Duygusu Ölçeği, Çok Boyutlu İlişki Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler SPSS For Windows 15.00 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistiksel yöntemler kullanılmış olup, hipotez testlerin uygulamasında normal dağılım varsayımları dikkate alınmıştır. Araştırma sonucu çağrı merkezinde çalışan bireylerin tükenmişlik düzeyleri ile yetersizlik düzeyleri ve alt boyutları ile ilgili zayıf, pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur. Araştırma bulgularına göre tükenmişlik ölçeği kısa formdan alınan puan ile çok boyutlu ilişki ölçeği ve alt boyutları arasında; ilişkiye yüksek düzeyde odaklanma, ilişkidekorku/kaygı, ilişki izlenimi ayarlama, dışsal ilişki kontrolü arasında zayıf, pozitif yönde bir ilişki olduğu, ilişkide doyum, ilişkide kendine güven, ilişki girişkenlik arasında zayıf, negatif yönde bir ilişki olduğu ve içsel ilişki kontrol puanı ile arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulgularında, çağrı merkezinde çalışan bireylerin yetersizlik duygusu ölçeği ve alt boyutu ile çok boyutlu ilişki ölçeği puanları arasında, ilişkiye yüksek düzeyde odaklanma, ilişkikorkusu/kaygısı, ilişki izlenimi ayarlama, dışsal ilişki kontrolü arasında zayıf, pozitif yönde bir ilişki olduğu, ilişki doyumu ile zayıf, negatif yönde bir ilişki olduğu, ilişkide kendine güven, ilişki girişkenlik ve içsel ilişki kontrol puanları ile arasında anlamlı bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak, çağrı merkezinde çalışan bireylerin tükenmişlik düzeylerinin artması, yetersizlik hissi düzeylerinde artış ve sosyal ilişkilerinde bir takım problemlere yol açtığı görülmektedir.
Farklı yaş gruplarındaki kadınlarda bellek başarısının menopoza bağlı olarak incelenmesi

Bu araştırma, farklı yaş ve menopoz gruplarındaki kadınların bellek başarılarında, içinde bulundukları menopoz durumuna ve bellek görevinin türüne göre fark olup olmadığını incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya 30 -44, 45-54 ve 55-65 yaşları arasında, menopoz öncesi, menopoz ve menopoz sonrası dönemde olan toplam 320 denek katılmıştır. 45-54 yaş grubu; menopoza girmeyen, menopozda olan ve menopozda olup hormon tedavisi alan olmak üzere üç gruptan oluşmaktadır. Araştırmada bellek görevleri, deneklere bireysel olarak sunulmuştur. Veriler araştırma desenine uygun istatistik tekniklerle analiz edilmiştir. Bulgular; yaşa bağlı olarak, hemen serbest hatırlama ve ipucu vererek hatırlama görevlerinde anlamlı farklılıklar olduğunu, gecikmeli serbest hatırlama ve tanımada ise anlamlı farklılıkların olmadığını göstermiştir. Anılan bulgulara ek olarak, üç farklı yaş grubunda en yüksek başarı tanıma görevinde elde edilirken, en düşük başarı gecikmeli serbest hatırlama görevinde elde edilmiştir. Ill Araştırmanın diğer odak noktası olan 45-54 yaşları arasındaki menopoz gruplarına ilişkin bulgular ise, hemen serbest hatırlama ve ipucu vererek hatırlama görevlerinde menopoz grupları arasında anlamlı farklılıklar ortaya koyarken, gecikmeli serbest hatırlama ve tanıma görevlerinde anlamlı farklılıklar göstermemiştir. Menopoz grubundaki deneklerin bellek görevlerindeki başarısı; menopoza girmeyen ve menopozda olup hormon tedavisi alan deneklere göre daha düşüktür.
Öznel iyi oluş ve motivasyonun algılanan özerklik desteği ve temel psikolojik ihtiyaçların doyumu ile modellenmesi

Bu araştırmanın amacı, sporcuların antrenöründen aldığı özerklik desteği, psikolojik ihtiyaçların doyumu, iyi oluş ve motivasyon arasındaki ilişkileri incelemektir. Araştırma kapsamında öncelikle Algılanan Özerklik Desteği-Spor İklimi Ölçeği (Reinboth ve diğ., 2004) Türkçe'ye uyarlanmıştır. Araştırmada, ihtiyaç doyumu Psikolojik İhtiyaçların Doyumu Ölçeği (La Guardia ve diğ., 2000) ile, öznel iyi oluş Yaşam Doyumu Ölçeği (Diener ve diğ., 1985) ve Pozitif Negatif Duygu Durum Ölçeği (Watson ve diğ., 1986) ile ve motivasyon ise Sporda Güdülenme Ölçeği (Pelletier ve diğ., 1995) ile ölçülmüştür. Araştırmanın örneklemi 193 kadın ve 368 erkek olmak üzere toplam 511 sporcudan oluşmaktadır. Verilerin analizi yapısall eşitlik modellemesi kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın bulguları sporcunun antrenöründen algıladığı özerklik desteğinin psikolojik ihtiyaçların doyumu, öznel iyi oluş ve motivasyon ile doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca algılanan özerklik desteğinin psikolojik ihtiyaçların doyumu aracılığıyla öznel iyi oluş ve motivasyon ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Modelde yer alan tüm doğrudan ve dolaylı ilişkilerin t değerlerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Araştırma bulguları özbelirleme kuramı çerçevesinde oluşturulan bu modelin Türk toplumunda spor ortamında geçerli olduğunu ortaya koymaktadır.
Ergenlerde duygusal tepkisellik, bilişsel çarpıtmalar ve depresyon arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada ergenlerde duygusal tepkisellik ile bilişsel çarpıtma ve depresyon arasındaki ilişkiler ve duygusal tepkiselliğin, ergenlerde depresyon ve bilişsel çarpıtmalar arasındaki aracı rolü incelenmiştir. Araştırmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. İlişkisel tarama modelleri iki ve daha fazla değişken arasındaki ilişkilerin betimlendiği ve derinlemesine analiz edildiği araştırmalardır. Buna yönelik olarak duygusal tepkisellik, bilişsel çarpıtma ve depresyon arasındaki ilişkileri belirlemek amacıyla da örtük değişken ile yapısall eşitlik modeli kullanılmıştır. Çalışma grubunun seçiminde ise uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu amaçla araştırmanın çalışma grubunu Erzurum şehir merkezinde yer alan 410 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı Duygusal Tepkisellik Ölçeği, Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği, Depresif Belirtiler Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre ilgili bulgular aşağıda belirtilmiştir. Araştırmada; Ergenlerde depresyon puanlarının cinsiyet, yaş ve sınıf düzeyinde anlamlı farklılaşmalar gösterdiği tespit edilmiştir. Duygusal tepkisellik, bilişsel çarpıtma ve depresyon arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla uygulanan yapısall eşitlik modeli sonucunda; ergenlerde bilişsel çarpıtmaların duygusal tepkiselliği pozitif yönde yordadığı, duygusal tepkiselliğinde ergenlerin depresyon yaşamasında önemli bir risk kaynağı oluşturduğu belirlenmiştir. Ayrıca bilişsel çarpıtmalarında duygusal tepkisellik üzerinden depresyon üzerinde anlamlı bir yordayıcı etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Araştırma bulguları sonucunda bilişsel çarpıtmaların ve duygusal tepkiselliğin ergenlerin depresyon yaşamalarında birer risk kaynağı oluşturdukları söylenebilir ve depresyon ile anksiyete puanlarının ilgili değişkenlere göre farklılaşmalar gösterdiği söylenebilir.
Üstün zekalı ve üstün yetenekli öğrencilerin etiket etkilerinin anne baba figürlerine dair algılarının incelenmesi

Bu araştırmada, üstün yetenekli öğrencilerin anne baba algılarının etiket etkileri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Aynı zamanda yaş, cinsiyet, anne baba eğitim durumu, gelir düzeyi, okul niteliği, kardeş sayısı ve doğum sırası gibi değişkenler ile incelenmiştir. Toplumda var olan genel kalıplarının dışında davranışlar sergilediğinde, farklı düşüncelere ve özelliklere sahip olduğunda olumsuz etiketlenmelere maruz kalınabilmektedir. Etiketlenme sonucunda toplum tarafından damgalan öğrencinin kendisi ve çevresindeki kişilerin onlara karşı davranışlarının değiştiği söz konusudur. Araştırma üstün yetenekli öğrencilerin etiket etkilerinin belirlendiği ve değişkenler arasındaki bağlantıların incelendiği betimsel bir çalışma olduğu için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni tüm İstanbul ilindeki üstün yetenekli öğrenciler, örneklemi ise Üsküdar ilçesinde 2018- 2019 eğitim yılı kapsamında Üsküdar Çocuk Üniversitesi'nde Wisc-r ve Wisc- 4 test sonucuna göre tanı alan 10-13 yaş aralığındaki 300 öğrenciden oluşmaktadır. Örneklem grubu benzeşik örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Uygulanan ölçekler ise Bilgi formu, Üstün Zeka Etiket Etkileri Ölçeği ve Beier Cümle Tamamlama Testi A formudur. Araştırmada SPSS 19.0 programı ile Shapiro-Wilk Testi, Nonparametrik Testler ve Spearman Korelasyon analizleri kullanılmıştır. Bütün istatistiksel analizlerde p<0, 05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiştir. Verilerin sonuçlarına göre öğrencilerin üstün zeka etiketi aldıktan sonra anne baba algılarında herhangi bir farklılık görülmemiş ve genel olarak olumlu algıya sahip olduğu görülmüştür. Detaylı olarak incelendiğinde öğrencilerin yaşı arttıkça babaya karşı algısının olumsuz yönde etkilendiği ortaya çıkmıştır. Analiz sonucunda araştırmaya katılan kız öğrencilerin Cümle Tamamlama Testine verdiği cevaplara göre; babaya karşı pozitif değeri erkek öğrencilere göre daha olumlu olduğu saptanmıştır. Ayrıca çalışmaya katılanların ilk çocuk oldukları ve genellikle üstün yetenek tanısı aldığı ortaya çıkartılmıştır.