Çankırı ili coğrafyası

Bu çalışma Çankırı İli'nin sahip olduğu her türlü coğrafi potansiyeli sistemli bir şekilde ortaya koyarak, coğrafi planlama için temel oluşturacak görüşleri ortaya çıkarmayı amaçlamıştır. Bilginin işlenerek, sistemli hale getirilmesinde coğrafyanın önemi büyüktür. Coğrafya, istatistikleri görünür gerçeklere dönüştüren temel anahtardır. Bu işleviniistatistiklerin bağlı olduğu alanla ilişkisini kurarak gerçekleştirir. Bu çalışma insan etkinlikleri ile doğal ortam arasındaki etkileşimisınırlandırılmış bir idari ünite çerçevesinde bölgesel coğrafya yaklaşımıyla irdelemeye çalışmıştır. Çankırı İli matematik konum olarak 320 34' D ve 340 08' D boylamları ile 400 04'K ve 410 04' K enlemleri arasında yer almaktadır. Çankırı ili Orta Anadolu Coğrafi Bölgesi ve Karadeniz Coğrafi Bölgesi arasında kalmaktadır. Bu nedenle il, iki bölgenin özelliklerini de barındırmakta ve bir geçiş alanı oluşturmaktadır. Çankırı İli, kuzeyden Kastamonu, Karabük ve Çorum illeri ile sınırlandırılmıştır. Batıda Bolu ve Ankara illeri yer alır. İl güneyini Ankara, Kırıkkale ve Çorum illeriylesınırlandırır. Doğuda ise Çorum ve Kastamonu illeri yer alır. Çankırı İli'nin yüzölçümü 7490 km2'dir. İl, merkez ilçeyle birlikte toplam 12 ilçeden oluşmaktadır. İlde ayrıca iki işlevsiz bucak ünitesi ve toplam 364 köy idariünitesi yer alır. İlde, 31 adet kentsel yerleşme ile 729 adet kırsal yerleşme vardır. Çankırı ili arazisi güneyden kuzeye doğru yükselmektedir. Güneyde neojen yaşlıalçak platolar yer kaplar. Bu platolar jips katmanlarının içine girdiği tortul kayaçlardanoluşmuştur. Kızılırmak ve kolları tarafından derince yarılmış ve bu nehrin havzasınadahil olmuşlardır. Çankırı platoları adını verdiğimiz bu sahalar, pliyosen ve pliokuaternerdönemlerinde aşındırılmıştır. Bu aşınım yüzeylerini 900 ? 1200 metreler arasında gözlemleyebilmekteyiz. Platoların kuzeyinde Köroğlu Dağ Silsileleri uzanır. Mezozoik ve neozoik yaşlıkayaçlardan oluşan Köroğlu dağlarının, batısında Köroğlu volkanik kütlesi, doğusunda ise daha çok jura ve kretase yaşlı ofiyolitik kayaçlar ve kretase kalker ve flişleri yer tutar. Köroğlu Dağları üzerinde iki adet aşınım yüzeyi görebilmekteyiz. 1300- 1500 metreler arasındaki yüksek plato sahaları ile, 1600- 1800 metrelerde yer alan dağ zirvesidüzlükleri dağlık alanlara bağlı olarak değerlendirilirler. Köroğlu Dağları kuzeyinde yer alan uzunca bir çöküntü alanı, yer kabuğukırılması sonucu oluşmuştur. Bu alana Kuzey Anadolu Fayı denir. Bu alanda sıkçadepremler oluşmakta ve yakın çevresiyle birlikte Çankırı'da afetlere sebep olmaktadır. İl kuzeyinde yükseklikleri 2000 metreyi aşan Ilgaz Dağları yer alır. Bu dağlar 2587 m. yükseltilere kadar çıkmaktadır. Çankırı İli, iki ayrı iklim bölgesine ayrılabilir. Güneyde yarı kurak karasal iklimalanı, kuzeyde ise yarı nemli dağlık karasal iklim alanı yer alır. İlde yılık ortalama yağış 399 mm civarındaki iken, yıllık ortalama sıcaklık ise 11,3 0 C'dir. Yaz mevsiminde suaçığı, tarımda sulamayı gerekli kılar. Güneydeki platolar step bitki örtüsüyle kaplıyken, dağlarlara yaklaştıkçaormanlar görülmeye başlar. Bu ormanlar yaz kuraklığına dayanıklı kurakçıl ağaç türlerinden oluşmuşlardır. Çankırı İlinde yerleşmelerin tarihçesi çok eski zamanlara dayanır. Alana ilkyerleşenler; Hattiler ve onların takipçisi olan Hititlerdir. Bu uygarlıklardan kalma birçok höyük il arazisinde bulunmaktadır. Höyüklerin yaşı M. Ö 2000'li yıllara dayanır. Çankırı İli nüfusu çok yavaş bir büyüme göstermiştir. Bundaki temel neden ilin1960'lı yıllardan itibaren devamlı göç vermesidir. Göç eden halk daha çok Ankara, İstanbul gibi büyük şehirlere yönelmişlerdir. Çankırı İli gelişme açısından geri kalmış durumdadır. İlin doğal kaynakları güçlü bir ekonomik düzenin kurulması için yetersizdir. Tarım hayvancılık ve madencilik gibi hammadde üretimi ekonomisi ilde önem arz eder. Ancak ilde sanayileşmeyibaşlatmak ve sanayiye dayalı bir ekonomi kurmak için bu kaynaklar yeterli değildir. Eğitim, eğitimle ilgili yatırımlar ve turizm Çankırı İli için önem verilmesi gereklikonulardır. Kurulma aşamasında olan Çankırı Karatekin üniversitesi ve Ankara iliyleolan yolunun otoyol vasıflarında inşa edilmesi, Çankırı için büyük avantaj olacaktır. Böylece başta Çankırı Şehri olmak üzere il genelinde ekonomik problemlerin aşılacağıtahmin edilmektedir.