Türkiye'ye göç eden Suriyelilerin sağlık hizmetlerine erişimi ve kullanımı: Kahramanmaraş ili örneği

Göç; insanlık tarihi boyunca farklı dönemlerde ve farklı coğrafyalarda pek çok kez meydana gelmiştir. Yüzyıllar boyu var olan kavram çeşitli formlarda karşımıza çıkmakla birlikte son dönemde kitlesel göçlerin gerçekleşme nedenlerine bakıldığında yaşanan savaşlara karşın, hayatta kalma çabasının baskın güç olduğu görülmektedir. Bu durumun en güncel örneği Ortadoğu ülkelerinde gerçekleşen 'Arap Baharı'dır. 2010 yılında Tunus'ta başlayan iç isyanlar ve çatışmalar kısa sürede diğer pek çok Ortadoğu ülkesini de etkisi altına almıştır. Bu ülkelerin en başında Suriye gelmektedir. 2011 yılında Suriye'de başlayan ve hala devam eden iç savaşta milyonlarca aile evini, işini kaybederken yaşam koşullarının gittikçe zorlaşması nedeniyle pek çok sivil hayatını kaybetmiştir. Hayatta kalma mücadelesi veren pek çok sivil ise daha iyi şartlarda yaşayabilmek için sınır dışına yönelmiştir. Yaşanan bu gelişmeler neticesinde Türkiye hem coğrafi yakınlık hem dini ve kültürel etkenler neticesinde Suriye'den yönelen göç dalgası ile ilgili 'Açık Kapı Politikası' uygulamıştır. Başlangıçta 'misafir' statüsü verilen göçmenlerin, geçici bir süre için gerçekleştirdiği düşünülen göç dalgasının ucu açık bir zamana yayılması Türkiye'de çok boyutlu bir dönüşümü zorunlu kılmıştır. Yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarını da sürece dahil eden çeşitli politikalar ile desteklenen bu dönüşüm süreci toplumun hemen her alanını kapsamaktadır. Bu bağlamda 'Geçici Koruma' altına alınan sığınmacılara sağlık, barınma, beslenme, işgücü ve daha pek çok konuda haklar ve imkanlar sunulmuştur. Bu tezin konusu Suriyeli sığınmacılara sunulan 'sağlık hakkı' çerçevesinde şekillenmektedir. Sunulan bu hizmetlere erişim ve hizmetlerin kullanımında işleyen süreci incelemek, yaşanan sorunları ortaya koymak, çok yönlü bir perspektif ile ev sahibi olan şehir bünyesinde hem hizmetlerin sunumunda görevli sağlık çalışanları ve yöneticilerin bilgi ve görüşlerini almak hem de sığınmacı bireylerin ve ailelerin hizmetlere erişim sürecinde karşılaştıkları sorunları ortaya koymak bu tezin öncelikli amacıdır. Bu bağlamda Kahramanmaraş ili kapsamında incelemeler yapılacak ilgili sağlık kuruluşları ile görüşmeler yapılacak ve sığınmacıların konu ile ilgili görüşleri alınarak sağlık hakkı kapsamında mevcut avantajlar ve çözüm önerileri ortaya konulacaktır. Çalışmanın teorik çerçevesi; yerli ve yabancı kaynaklardan faydalanarak oluşturulacak bu bağlamda birincil ve ikincil kaynak sayım, anket ve raporlardan faydalanılacaktır. Alan araştırmasında ise; örnek olay kapsamında betimleme ve nitel analiz yöntemi kullanılarak; durumların tam ve dikkatli biçimde incelenmesi, görüşmecilerin kendilerini rahat ifade etmesi sağlanarak konunun kapsamlı ve derinlemesine incelenmesine olanak sağlanacaktır. Kahramanmaraş ilinde yaşayan Suriyeli sığınmacılar ve sağlık hizmeti sunan kurum ve kuruluşların idari ve yönetim birimlerinde görevli bireyler ve sağlık çalışanları ile standartlaştırılmış açık uçlu görüşme yöntemi kullanılarak yapılacak olan görüşmelerde, mülakat yapılan tüm bireylere aynı temel soruların sorulması ile veriler toplanacak, bu bağlamda Kahramanmaraş Belediyesinin de görüşleri alınarak karşılaştırmalar yapılacaktır.