turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Geleneksel bir sporun coğrafyası: Kırkpınar ve Çardak yağlı güreşleri

Bireylerin fiziksel güç ve dayanıklılık konusunda sportif rekabetleri daha ilk çağlarda sportif yarışmaların büyük ilgi görmesine yol açmıştır. Güreşler de karşılaşmaya dayalı, sportif güç ve yeteneklerin öne çıktığı spor etkinliği ve branşı olarak birçok medeniyette önem kazanmış ve yaygınlaşmıştır. Güreş sporu, Türk kültür tarihinde de önemli bir yere sahiptir. Türkler, tarihsel süreçte güreş sporuna yeni formlar kazandırmış ve bunları geleneksel hale getirmiştir. Bu tür geleneksel güreşler arasında en yaygın olanı kuşkusuz yağlı güreşlerdir. Nitekim günümüzde Anadolu'da en çok düzenlenen geleneksel güreş etkinlikleri arasında önemli bir yere sahiptir. Yağlı güreş geleneğinin sürdürülmesi, bir kültürel mirasın yaşatılması anlamı taşıdığı gibi, bu tür organizasyonların sosyo-ekonomik boyutları da bulunmaktadır. Türkiye'de yağlı güreş sporunu ulusal ölçekte ele alan; konuyu kültürel, toplumsal ve ekonomik bağlamıyla irdeleyen araştırmaların eksikliği literatürde dikkat çekicidir. Bu nedenle araştırma kapsamında Türkiye'nin en köklü ve şöhretli; izleyici ve pehlivan katılımının en yüksek olduğu Kırkpınar ve Çardak yağlı güreş organizasyonları örneklem olarak seçilmiştir. Bu örneklemlerin seçilmesi ile geleneksel yağlı pehlivan güreşlerinin ulusal ölçekteki coğrafi bağlantılarının araştırılması hedeflenmiştir. Ayrıca Kırkpınar ve Çardak yağlı güreşlerinin Türkiye'deki diğer organizasyonlar içindeki yerinin belirlenmesi, kültür turizmi bakımından potansiyelinin saptanması da araştırmanın diğer hedefleri arasındadır. Araştırma kapsamında izleyicilerin ve pehlivanların profillerini belirlemeye yönelik veriler, saha çalışmalarındaki anket uygulamaları ve bilirkişi görüşmelerinden elde edilmiştir. Araştırma sonucunda Anadolu'da yağlı güreşler ve onunla bağlantılı olarak sürdürülen diğer geleneksel-kültürel özelliklerin coğrafi dağılış özellikleri ortaya konulmasına çalışılmıştır. Yağlı güreş geleneğinin yaşatılması ve geleceğe kültürel bir miras değer olarak taşınması sürecinde saptanan kritik sorunlar ve bunların çözümü için de öneriler sunulmuştur.
1950-1960 döneminde basına göre Türkiye'de göçler

Ülkelerin nüfus değişiminde etkili olan faktörlerden birisi de göçtür. Göç insanların bulundukları yaşam alanından, başka bir alana doğru yaptıkları yer değiştirme hareketini ifade etmektedir. Göçler ekonomik, doğal, sosyal ve siyasal nedenlerle ortaya çıkar. İnsanları göçe iten nedenlerin başında ekonomik nedenler gelir. Bu sebepten dolayıdır ki göçler genellikle az gelişmiş bölgelerden çok gelişmiş bölgelere doğru ortaya çıkar. Tarih boyunca savaşlar, doğal afetler gibi nedenlerle yaşanan göçler artık günümüzde daha çok ekonomik nedenlerden dolayı yaşanmaktadır. Her göçün farklı bir nedeni, farklı bir çıkış sebebi vardır. Göçleri sınıflandırırken de bu nedenler göz önünde bulundurulur. Genel itibariyle göçleri iç ve dış göçler olarak sınıflandırmak mümkündür. Bir göç ülke sınırları içerisinde gerçekleşiyorsa iç göç, ülke sınırlarını aşıyorsa ve uluslararası bir boyut kazanıyorsa dış göç olarak tanımlanır. Ülkemizde 1950'li yıllardan itibaren yoğun bir iç göç hareketi yaşanmıştır. Türkiye'de yaşanan tarımsal dönüşümlerle birlikte itici bir hal alan kıra karşılık, sanayileşmeye bağlı olarak çekici bir hal alan kent, iç göçlerin yoğun bir şekilde yaşanmasına neden olmuştur. Buna bağlı olarak da şehirleşme süreci hızlanmış, nüfus şehirlerde artarken kırsalda azalmıştır. Bu da hem kırsalda hem de şehirlerde pek çok sorunu gündeme getirmiştir. Türkiye'de dış göçler de önemli bir yer tutmaktadır. Cumhuriyet'in ilanından sonra ülkeler arası yapılan anlaşmalarla yurt dışından Türkiye'ye çok sayıda göçmen gelmiştir. Dünyada değişen dengeler ve siyasi şartlar ülkemize birçok göç dalgasını da beraberinde getirmiştir. Bu dönemde Balkanlar, Kırım ve Kafkasya'dan ülkemize çok sayıda göçmen gelmiştir. Türkiye'den başka ülkelere yapılan göçler ise çoğunlukla işçi göçleri olmuştur. Bu göçler 1960'lı yıllarda başlamış ve uzun süre etkisini göstermiştir. İşçi göçlerinin büyük bir kısmı Batı Avrupa ülkelerine yapılmıştır. Almanya yapılan bu göçlerde ilk sırada yer almıştır. İç ve dış göçler Türkiye'nin değişmesinde ve dönüşmesinde önemli bir rol oynamıştır. Bu çalışmada '1950-1960' döneminde Türk basınına göre iç göçler ve dış göçler incelenmiştir. Bu kapsamda basında yer alan göç haberleri, bu haberlerin sıklığı, göçlerin şehirlere ve nüfusa etkisinin basına nasıl yansıdığı, göçlerin sıklıkla hangi şehirlere olduğu ve bu şehirlerde yaşanan sorunların basın açısından nasıl ele alındığı, göçlerin ekonomiye, şehirleşmeye, siyasete yansımalarının nasıl olduğu gibi çeşitli konulara yer verilmiştir. Bu amaçla 1950- 1960 dönemine ait Cumhuriyet, Hürriyet, Milliyet ve Zafer gazeteleri taranmıştır. Ayrıca bu dönemdeki iç ve dış göçlerle ilgili olarak Devlet İstatistik Kurumu verilerinden yararlanılmış ve bu verilere tablolar halinde yer verilmiştir.
Tut ilçesi'nin beşeri ve ekonomik coğrafyası

Tut, Güneydoğu Torosların eteğinde kurulmuş, geçmişşi 300- 400 yıla dayanan bir yerleşim merkezidir. Güney ve Batı sınırı Göksu Çayı, doğu sınırı ise Şepker çayı ile çevrilidir. Tut 1954 yılına kadar köy, 1954 yılında bucak, 1990 yılında ise ilçe olmuştur. Besni İlçesinin kuzeyinde yer alan Tut 1990 yılında Besni İlçesi'nden ayrılarak yeni oluşturulmuştur. Kuzeyde Malatya İli'nin Doğanşehir İlçesi, doğuda Merkez İlçe, batıda Gölbaşı ve güneyde Besni İlçesi ile çevrilidir. Kamu kurum ve kuruluşları 1990 yılından sonra teşkilatlanmıştır. İlçeye bağlı 14 köy bulunmaktadır. İlçe merkezinde iyi bir imar uygulamasının yapılmaması nedeniyle sağlıklı bir yapılaşma sağlanamamıştır. Bu nedenle konutlar az olan tarım arazileri üzerine inşa edilmeye başlamıştır. Eski yapıların birçoğu taş ve kerpiç gibi toprak malzemelerden yapılmış olduğu için oturmaya elverişli değildir. Buna bağlı olarak özellikle son yıllarda ilçe genelinde betonarme binaların sayısı artmaktadır. İlçede kırsal yerleşmeler nüfusun çoğunluğunu barındırmaktadır. Birçok kır yerleşmesi sahadaki iktisadi faaliyetlere bağlı olarak meydana gelmiştir. Araştırma sahasındaki yerleşmelerin çoğu toplu ve daimi yerleşmelerden oluşmaktadır. Bu yerleşmeler büyümeye devam etmektedir. Yerleşmeler fiziki unsurların etkisiyle oluşmuş çeşitli birimler üzerinde yer almaktadır. İlçedeki geleneksel yapı ekonomik gelişmeye paralel bir değişme süreci içindedir. Çoğu kez modern ve geleneksel hayat tarzını bir arada görmek mümkündür. Kırsal hayat nakliyede motorlu araçlara ek olarak hayvan kullanımını da gerekli kılar. Toprak işlemede ise makineli tarım geleneksel toprak işleme yöntemini henüz ortadan kaldırmamıştır. İlçede yurt dışına işçi olarak çalışmaya gidenlerin sayısı oldukça fazladır. Tarım alanları az ve sanayi kuruluşu bulunmamaktadır. Gençlerin birçoğu özellikle yazın Mersin ve Adana gibi illere çalışmaya gitmektedir. Bu illerle ticari, ekonomik ve sosyal ilişkiler, ileri düzeyde gelişmiştir. İlçedeki yerleşmelerdeki hakim iktisadi faaliyet tarımdır, hayvancılık oldukça az olup, hizmet sektörü ilçe merkezi dışında yok denecek kadar azdır.
İstanbul Avrupa yakası olası afet sonrası geçici iskan alanlarının coğrafi etüdü

ÖZ Bu çalışmada, olası bir afet sonrasında kullanılmak üzere, İstanbul Avrupa Yakasında 18 ilçede, sivil savunma ve belediyece belirlenmiş geçici iskan alanlarının Coğrafi Etüdü yapılmıştır. Bunun için öncelikle, bir geçici iskan alanının sahip olması gereken, Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Topluluğu ile Sivil toplum Kuruluşlarınca belirlenmiş asgari standartlar detaylı bir şekilde incelenmiştir. Daha sonra çalışma alanı dahilindeki geçici iskan alanlarının sahip olduğu doğal ortam özellikleri ve riskleri ele alınmıştır. Sonuçta bu iki temel veriler, belirlenen geçici iskan alanları üzerinde uygulanmıştır. Çalışma kapsamında arazi incelemeleri, sayısal ortamdaki topografya haritalan, jeoloji haritalan, planlar ve geçici iskan alanları için belirlenmiş asgari standartlardan elde edilen veriler, Coğrafi Bilgi Sistemleri metodolojisi kullanılarak coğrafi bakış açısıyla değerlendirilmiştir. Sonuçta geçici iskan alanı seçimindeki bazı eksiklik ve yanlışlıklar ortaya konmuş ve çözüm önerileri getirilmiştir.
Derbent baraj gölü ve yakın çevresinin turizm coğrafyası, Samsun

Bu çalışmada Derbent Baraj Gölü ve yakın çevresinin turizm potansiyeli incelenmiştir. Bunun için çalışma sahasında bulunan doğal ve kültürel varlıklar tespit edilerek haklarında bilgi toplanmıştır. Bu çerçevede çeşitli aktivitelerin yapılabileceği Kapıkaya, Akalan Şelaleleri ve Otkaya Mağarası gibi doğal alanlar; Asarkale, Asar Köyü Kaya Mezarları ve Sarı Kilise gibi tarihi kültürel alanlar ve Kapıkaya Festivali ile Neyzen Tevfik Kolaylı Festivali gibi etkinlikler turizm açısından incelenmiştir. Ayrıca çalışma alanının turizm potansiyelinin tespiti için SWOT analizi anketi yapılmış ve değerlendirilmiştir. Anket sonuçlarına göre, çalışma alanının öne çıkan güçlü yönlerini zengin tarihi ve kültürel miras ile birçok rekreasyon faaliyetinin yapılabildiği bozulmamış doğal çevre; zayıf yönlerini ise, altyapı ve hizmet unsurlarının yetersizliği, reklam ve pazarlamanın eksikliği gibi özellikler oluşturmaktadır. Bafra İlçe merkezinde Turizm Fakültesinin açılması gibi yeni olgular ise çalışma alanının turistik gelişmesi için önemli fırsatlar olarak değerlendirilmiştir. Festival dönemleri başta olmak üzere antropojenik baskı ve kirliliğin artması ile yörede turizm bilincinin gelişmemiş olması ise turizmi tehdit eden başlıca unsurlar olarak değerlendirilmiştir. Çalışma alanında sürdürülebilir turizmin geliştirilebilmesi için, çalışma verilerine dayalı olarak ortaya konulan önerilerin zaman geçirilmeden uygulamaya konulması büyük önem taşımaktadır.
Çanakkale'de şehirsel gelişme ve mekansal değişim

m öz Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmada, Çanakkale'nin şehirsel gelişimi ve mekansal değişimi ortaya konulmaya çalışılmıştır. İnceleme alanı olan yerleşme, Marmara Denizi'ni Ege Denizi' ne bağlayan su yolunun Anadolu kesiminde kurulmuştur, ilk yerleşimler, savunma amaçlı inşa edilen kale çevresinde olmuştur. Buradan çevresine doğru gelişerek günümüzdeki büyüklüğüne ulaşan yerleşme, orta büyüklükte bir şehir özelliği taşımaktadır. Şehrin kurulu bulunduğu saha, içinden geçen akarsuyun oluşturduğu bir delta düzlüğüdür. Çanakkale'nin uzun yıllar durağan kalan ekonomik yapısı savaşlardan olumsuz etkilendiği için şehirsel gelişimi gecikmiştir. 1970'li yıllarda Kalkınmada öncelikli Yöreler kapsamına alınması, buraya yönelik özel sektör ve kamu yatırımlannı arttırmıştır. Bu dönemde yerleşme, nüfus ve fonksiyon kazanarak hızlı bir şehirleşme sürecine girmiştir. Son yıllarda şehir üzerindeki etkisi giderek artan üniversite, organize sanayi bölgesi, liman ve havaalanı gibi yatırımlar, bu konuda atılmış önemli adımlar olarak görülmektedir. Özellikte üniversitenin, şehrin ekonomik, sosyal ve kültürel fonksiyonları üzerinde hissedilir etkisi vardır.
Yeşilhisar ilçesinin beşeri ve ekonomik coğrafyası

Araştırma konumuzu oluşturan Yeşilhisar İlçesi İç Anadolu Bölgesi'nin Orta Kızılırmak Bölümünde, Kayseri ili sınırları içerisinde yer almaktadır. İdari bakımdan Kayseri iline bağlı olan Yeşilhisar, il merkezinin güneybatısında ve il merkezine 67 km uzaklıktadır. İlçenin idari alanı yaklaşık 89303 hektar kadardır. İlçenin Kuzeybatısından başlayarak batı ve güneybatısını plato sahası ve bu saha üzerinde yer alan tepelik alanlar kaplamaktadır. İlçenin batısında ise Develi Ovası ve Yay gölü bulunmaktadır. İlçede, İç Anadolu Bölgesi'nde görülen karasal iklim hakimdir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. Yeşilhisar ilçesinde idari bakımdan 1 ilçe merkezi görevi üstlenmiş kasaba ve 21 köy yerleşmesi bulunmaktadır. 2010 yılı itibariyle 16950 olan ilçe toplam nüfusunun % 53'ü ilçe merkezliğini üstlenmiş kasaba yerleşmesinde, % 47'si ise köylerde yaşamaktadır. İlçede fiziki coğrafya şartlarına bağlı olarak ürün çeşitliliği olmakla birlikte genel olarak tahıllar ve bazı endüstri bitkileri üzerine yoğunlaşmıştır. Toplam 41153 hektar tarım sahasının % 42 ,38'inde (12270 hektar) tahıl tarımı, % 32 ,03'ünde (9650 hektar) endüstri bitkileri tarımı, % 21 ,14'ünde (6370 hektar) yem bitkileri tarımı % 3 ,32'sinde (1000 hektar) bakliyat tarımı yapılırken % 1 ,13'ünde (339 hektar) ise sebze tarımı yapılmaktadır. Araştırma sahası turizm açısından zengin değerlere sahip olmasına rağmen, bu turizm değerlerinden yeteri kadar yararlanamamaktadır. Turizm amaçlı değerlerden en önemlileri Sultan Sazlığı Milli Parkı ve Soğanlı vadisinde yer alan peribacaları ve kaya kiliseleridir. Yeşilhisar ilçesi ulaşım açısından iyi sayılabilecek bir konumdadır, Kayseri-Niğde karayolu (E-23) ile demiryolu ilçenin içinden geçmektedir. İlçe ticaretinin daha çok Kayseri ile yapmaktadır. Ayrıca ilçede büyük ölçekli sanayi tesisleri bulunmamaktadır.
Şeker fabrikalarının sosyoekonomik etkilerinin değerlendirilmesine yönelik bir çalışma; Kastamonu örneği

Cumhuriyetin ilk dönemlerinden itibaren ülkemizde sanayiye büyük önem verilmiştir. Bunlardan biri de üç beyaz arasında yerini alan şeker fabrikalarıdır. İlk açılan fabrikalar olan Uşak ve Alpulu Şeker Fabrikası ile başlayan şeker serüveni diğer bölgelerde de fabrikaların açılması ile hız kazanmıştır. Bunlardan biri de 1963 tarihinde açılan Kastamonu Şeker Fabrikası'dır. Şeker pancarı üretimi ilde yoğun olarak Merkez, Devrekani, Tosya, Taşköprü ve Seydiler ilçelerinde yapılmaktadır. Ekimi yapılan şeker pancarı Kastamonu Şeker Fabrikasında işlenmektedir. Bu çalışmada, şeker pancarı tarımı ile şeker üretiminin Kastamonu iline olan etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Şeker fabrikalarının sosyoekonomik etkilerinin saptanması için, ilçe merkezlerinde rasgele seçilen 127 çiftçiye anket uygulanmış ve Kastamonu Şeker Fabrikası yetkilileriyle görüşülmüştür. Uygulanan anketle yöre çiftçisinin şeker pancarı üretiminde izlediği yol, yaşanan sıkıntılar, kazancı, ekim ve hasat gibi parametrelerin ölçülmesi hedeflenmiştir. Elde edilen bulgulara göre Kastamonu ilindeki şeker üretimi çiftçiye geçim kaynağı oluşturması ve istihdam bakımından önemlidir. Ayrıca genç nüfusun göçü bölgedeki çiftçi sayısını olumsuz etkilemektedir. Üretimdeki sabit giderlerin artması çiftçiyi olumsuz yönde etkilemektedir. Sonuç olarak özellikle girdi maliyetlerinin düzenlenmesi şeker pancarında verimi olumlu yönde etkileyecek ana etken olarak önerilebilir.
Akademik çelişki tekniğinin öğrencilerin coğrafya derslerindeki başarı ile güdü üzerindeki etkileri

Öğretim metotları başarıya ulaşmak için başvurulabilecek en etkili, uygun ve kısayoldur. Bu araştırmanın amacı, coğrafya öğretiminde geleneksel öğretim yönteminin mi, yoksa işbirlikli öğrenme yöntemlerinden biri olan akademik çelişki yönteminin mi daha etkili olduğunun saptanmasıdır. Araştırmanın evrenini, 2005- 2006 Öğretim Yılı'nda Çubuk İmam Hatip ve Anadolu İmam Hatip Lisesi'ne devam eden 9/A ve 9/B sınıflarındaki öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda; cevapları aranan problemlere yönelik hazırlanıp, uygulanan ön test, son test ve anketler aracılığı ile elde edilen veriler, betimsel istatistikler olan frekans, yüzde ve aritmetik ortalamaları hesaplanarak mevcut yorumlar yapılmıştır. Araştırmada öğrencilerin geleneksel yöntemlere bağlı kalınarak işlenen derslerdesıkıldıkları ve güdülenmelerinin zor olduğu görülürken akademik çelişki yöntemi ile işlenen derslerde derse ilgi ve katılımın daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğrencilerin büyük bir bölümü sadece coğrafya derslerinin değil aynı zamanda diğer derslerinin de bu yöntemleişlenmelerini istemişlerdir. Ön test sonrasında az da olsa kontrol grubu lehine olan başarı düzeyi farklılığının son test sonrasında deney grubu lehine değiştiği açık bir şekilde görülmüştür. Araştırma sonunda ortaya çıkan sonuçlara bağlı olarak araştırmacı tarafından ortaya konulan öneriler yer almaktadır.
Karasu ilçesi'nde ikincil konutların gelişimi

İkincil konutlar turizmin gelişmesine bağlı olarak ortaya çıkan, insanların tatillerini geçirdiği çoğu zaman sezonluk olarak veya hafta sonlarında kullanılan konutlardır. İkincil konutların yer seçiminde coğrafi konum, iklim ve yeryüzü şekilleri gibi doğal faktörlerin yanında, ekonomik faktörler ve ulaşım şartları gibi çekicilik yaratan beşeri faktörler de etkili olmaktadır. Türkiye'de turizmin gelişmesine bağlı olarak Karasu'da da doğal çekiciliklerinden ve lokasyonunun büyük şehirlere yakın olmasından dolayı ikincil konutların sayılarında son yıllarda kayda değer bir artış görülmektedir. Karasu'da ikincil konutların gelişmesine bağlı olarak; yaz mevsiminde ve hafta sonlarında, özellikle yakın çevreden gelen turistlerin ve günübirlikçilerin etkisiyle nüfus artmaktadır. Meydana gelen bu nüfus artışının Karasu'nun doğal çevresine, ekonomisine ve sosyolojik yapısına etkileri olmaktadır. Karasu'da yaz mevsiminde ve hafta sonlarında artan nüfus, doğal çevre üzerinde büyük bir baskı oluşturmakta ve başta Karasu sahili olmak üzere doğal hayatı olumsuz etkilemektedir. Bunun yanı sıra sezonluk olarak yaşanan bu nüfus yoğunluğu şehirde trafik sorunlarına da yol açmaktadır. Karasu'ya gelen turistlerin, Karasu ekonomisine olumlu etkileri ise göz ardı edilemez. Karasu'daki bu turizm potansiyeli hem Karasu'nun emlak piyasasına canlılık getirmekte hem de esnafların satışlarını arttırmaktadır. Karasu'ya gelen sezonluk turistler ve günübirlikçiler ile Karasu'nun yerel halkı ve esnafı arasında kültürel farklılıklardan kaynaklanan sorunlar da görülmektedir.
Ortaöğretim tarih programlarında coğrafya kavramları ve öğretimi

Tarih ile coğrafya arasındaki ilişki hem tarihçilerin hem de coğrafyacıların ilgilendiği bir konudur. Tarih geçmişş ile ilgilenmekle beraber geçmişşteki insan ilişkilerini ortaya koymakta ve geleceği şekillendirmektedir. Bunu yaparken coğrafyadan yararlanmaktadır. Tarihi olayın nerede geçtiği, bu yerin coğrafi özelliklerinin insan ilişkilerindeki rolü ve önemi açısından coğrafyanın verilerinden yararlanılmaktadır. Türkiye'deki ortaöğretim tarih programlarında coğrafya kavramlarının neler olduğu ve nasıl öğretildiği üzerine henüz bir çalışmanın olmayışından hareketle akademik camiada bir eksikliği gidermek amacıyla yapılan bu çalışmada öncelikle ortaöğretim tarih programlarında coğrafya kavramlarının neler olduğu ve nasıl yer aldığı üzerinde durulmuştur. Böylelikle tarih ile coğrafyanın birbiriyle ilişkisi ortaya konulmuştur. Sonrasında elde edilen bu verilerden hareketle ortaöğretim kurumlarında yani liselerde coğrafya kavramları nasıl öğretilmekte sorusundan nasıl daha iyi öğretilebileceği, öğrencilere tarih konularında yer alan coğrafya kavramlarının tarih konuları ile nasıl ilişkilendirebileceği ve böylelikle tarih derslerinde akademik başarının nasıl arttırılabileceği sorularına cevap aranmıştır. Çalışma sırasında Milli Eğitim okullarında yapılan uygulamalar bize göstermiştir ki, araştırmanın başında değerlendirmeye alınan deney ve kontrol gruplarının ön test açısından aynı seviyede olduğu, ancak deney gruplarında coğrafya kavramlarının görsel malzemelerle desteklenerek açıklanması sonrasında öğrencilerin tarih konuları ile coğrafya kavramları arasında ilişki kurarak, tarih derslerindeki akademik başarılarının arttığı gözlemlenirken, klasik yöntemin kullanıldığı kontrol gruplarında anlamlı bir akademik başarı gözlemlenememiştir.
Osmaniye'de zeytin tarımı

Doğu Akdeniz'de yer alan Osmaniye son yıllarda artan zeytin tarım alanlarıyla dikkate değer bir ilerleme kaydetmiştir. Osmaniye'de zeytincilik 1935 yılından itibaren lokal alanlarda geleneksel yöntemlerle başlamıştır. Günümüzde bazı köylerde 50-100 yaş aralığında zeytin ağaçları mevcuttur. Ülkemizde yaklaşık kırk ilde yapılan zeytin tarımının önemli üretim yapılan illerinden biri de Osmaniye'dir. İl, Türkiye'de zeytin üretiminde 10. sırada yer almakta, üretim alanları bakımından ise 13. sırada bulunmaktadır. Altı ilçe ve il merkezinde toplam 139. 925 dekarlık alanda yapılan zeytin tarımından 2017 yılı itibariyle 78.267 ton zeytin elde edilmiştir. 2018 yılına gelindiğinde 5.500 ton sofralık zeytin ve 59.500 ton zeytinyağı üretilmiştir. Türkiye'de üretilen sofralık zeytinin %2,58'i ve zeytinyağının da %5,50'si üretilmektedir. Yağlık üretilen zeytin miktarı 2008 yılına göre %717 oranında artmıştır. Osmaniye ilinin genel olarak yağlık zeytin çeşidine odaklandığı görülmektedir. Ülkemizde yağlık zeytin üretiminde iller arasında 7. sıradadır. Osmaniye, 2018 yılı TÜİK verilerine göre ülkemizde, zeytinyağı üretiminde meyve veren ağaç başına üretim verimliliği en yüksek ildir. Osmaniye İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü'nün kayıtlarına göre, ilde 13 adet zeytinyağı ve 6 adet fermente ve salamura tesisi olmak üzere, il genelinde sanayi odasına kayıtlı ve kayıtlı olmayan toplam 19 adet zeytin işletmesi yer almaktadır. Bu kayda değer üretiminin bölge tarımsal faaliyet ve ekonomik değer açısından incelenmesi gerektiği kanaati nedeniyle bu çalışma yapılmıştır. Çalışmada; Osmaniye il geneline ait zeytin tarım alanları, üretim oranları, verim ve il ekonomisine katkısı araştırılmıştır. Zeytin üreticilerinin desteklenmesi, üretilen zeytinin ticari değer kazanması amacıyla il merkezini ve ilçeleri kapsayan bir kooperatifçiliğin geliştirilmesi ve çiftçilerin desteklenmesi, üretilen zeytinin ekonomik ve ticari değerini arttıran işletme ve fabrikaların kurulması gerekmektedir. Bunların yanı sıra en önemli sorunlardan biri de çitçilerin ürettiği ürünün pazarlanması konusunda yaşanmaktadır. İl genelinde veya iller arası pazar alanlarının oluşturulması zeytinciliğin gelişmesine katkı sağlayacaktır.
Kahta Çayı taraçalarının kuvaterner jeomorfolojisi

Bu çalışmada; Fırat Nehri'nin önemli kollarından biri olan Kahta Çayı'nın oluşturduğu taraçaların jeomorfolojik özellikleri incelenmiştir. Güneydoğu Toroslar ve Kenar Kıvrımları kuşağı üzerinde yer alan Kahta Çayı Havzası Doğu Anadolu Fayı, Güneydoğu Anadolu Bindirmesi ve Adıyaman Fayı tarafından kesilmiş arızalı bir topografyaya sahiptir. Tektonik hareketlerle oluşan deformasyon ve Kuvaterner'de yaşanan iklim değişmeleri aşınımı hızlandırmıştır. Yukarı havzada yaşanan şiddetli erozyonla aşındırılan ve Kahta Çayı kolları tarafından taşınan malzeme eğimin azaldığı aşağı havzada biriktirmiştir. Geniş vadi tabanında biriktirilen bu dolgular aynı akarsu tarafından yarılarak taraçalar oluşmuştur. Ayrıntılı arazi çalışmalarında Kahta Çayı Vadisi'nde 6 taraça sistemi belirlenmiştir. Bunlardan 1-2 m taraçaları 3-5 m taraçalarına dahil edilerek taraça sayısı 5'e düşürülmüştür. Bu taraçalar Yarlıca Dağı kuzeyinden başlayıp Atatürk Baraj Gölü'ne kadar T1 90-120 m; T2 50-70 m; T3 30-40 m; T4 10-20 m ve T5 3-5 m yükseltilerinde görülmektedir. Kahta doğusunda bu taraçalar genç tektonik hareketlerden çok fazla etkilenmiş olup T3, T4 ve T5 taraçaları Atatürk Barajı suları altında kalmıştır. Tektoniğin etkisiyle Cendere Boğazı doğusundaki en yüksek taraça vadi tabanına göre 150- 160 m yüksekte yer almaktadır. Bölgede etkili olan genç tektonik hareketler taraça dolgularını etkileyerek deforme etmiştir. Kahta Çayı taraçalarının sedimantolojik özelliklerini belirlemek amacıyla Kahta Çayı taraçalarından 11, Göksu Çayı taraçalarından 7 numune üzerinde çakıl, XRD ve SEM-EDX analizleri yapılmıştır. Taraçaların yaşlandırılması amacıyla aynı noktalardan alınan numuneler OSL yöntemiyle yaşlandırılmıştır. OSL sonuçlarına göre inceleme alanında vadi tabanından 10 m yüksekte yer alan taraçaların tamamı son 10.000 yıl içerisinde, daha yüksekte yer alanlar ise 10.000 yıldan daha önce oluşmuştur. Başka ifade ile T5'e kadar olan taraçalar Pleyistosen'de, T5 ve daha alçak taraçalar ise Holosen döneminde oluşmuştur. Kahta Çayı Aşağı Havzası taraçalar dışında Türkiye'de tipik örgülü drenajın görüldüğü bir sahadır. Ayrıca bu havza Nemrut Dağı, Cendere Köprüsü ve Karakuş Tepesi gibi tarihi mekanları içinde barındıran çok ilginç bir alandır.