Fiziksel engele sahip çocuğu olan annelere verilen sosyal problem çözme beceri eğitiminin problem çözme davranışlarına etkisi

Bu araştırma fiziksel engele sahip çocuğu olan annelerin, sosyal problem çözme becerilerini geliştirmeye yönelik deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın örneklemi, çocukları Kayseri ilinde bulunan Özel İlgim Rehabilitasyon Merkezi'ne devam eden 30 anneden oluşmaktadır. Araştırmada örneklemin tamamına ön test olarak 'Sosyal Problem Çözme Envanteri Kısa Formu' uygulanmıştır. Sonrasında 30 katılımcıdan rastlantısal olarak seçilen 15 kişi ile deney grubu oluşturulmuştur. Sosyal problem çözme temeline dayanılarak psiko-eğitimsel içerikli, bilişsel davranışçı terapilerin çeşitli yöntem ve teknikleri kullanılarak eğitimsel olarak yapılandırılmış, içeriğinde oyunlar olan bir eğitim programı hazırlanarak deney grubundaki katılımcılara 5 hafta süresince uygulanmıştır. Eğitimler haftada bir gün ortalama iki buçuk saat sürmüştür. Bu süreç içerisinde kontrol grubuna herhangi bir eğitim verilmemiştir. Araştırmada verilerin tanımlayıcı istatistiklerinde ortalama, standart sapma, medyan en düşük, en yüksek, frekans ve oran değerleri kullanılmıştır. Değişkenlerin dağılımı Kolmogorov Simirnov Testi ile ölçülmüş, tekrarlayan ölçümlerin analizinde Wilcoxon Testi kullanılmıştır. Analizlerde SPSS 22.0 programı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular incelendiğinde, 'Probleme Olumlu Yönelim' değişkeninde eğitim sonrasında yapılan değerlendirmede eğitim öncesine göre anlamlı bir farklılık (p < 0 ,05) gözlemlenmiştir. Probleme olumlu yönelim değişkeni izlem puanlarında eğitim öncesine göre anlamlı (p < 0 ,05) artış gözlemlenmiştir. Bunun yanı sıra Probleme olumlu yönelim değişkeni izlem puanında eğitim sonrasına göre anlamlı (p < 0 ,05) değişim gözlemlenmemiştir. Probleme olumsuz yönelim değişkeni eğitim sonrası puanında eğitim öncesi puanına göre anlamlı (p < 0 ,05) düşüş gözlemlenmiştir. Probleme olumsuz yönelim değişkeni izlem puanında da eğitim öncesine göre anlamlı (p < 0 ,05) düşüş gözlemlenmiştir. Bu değişkene ait izlem puanında eğitim sonrasına göre anlamlı (p < 0 ,05) değişim gözlemlenmemiştir. Rasyonel Problem Çözme değişkeni eğitim sonrası puanında eğitim öncesi puanına göre anlamlı (p < 0 ,05) artış gözlemlenmiştir. Rasyonel problem çözme değişkeni izleme puanında eğitim öncesine göre anlamlı (p < 0 ,05) artış gözlenmekle birlikte eğitim sonrası puanları ile karşılaştırıldığında anlamlı (p < 0 ,05) değişim gözlemlenmemiştir. Dikkatsiz Dürtüsel Problem Çözme değişkeni verileri incelendiğinde eğitim sonrası puanda eğitim öncesi puana göre düşüş yönünde anlamlı (p<0,05) farklılık gözlemlenmiştir. Dikkatsiz Dürtüsel Problem Çözme değişkeni izleme puanı eğitim öncesine göre anlamlı (p< 0 ,05) düşüş göstermiştir ve bu değişkenin izleme puanı ile eğitim sonrası puanı karşılaştırıldığında anlamlı bir farklılık (p>0,05) gözlemlenmemiştir. Kaçınan Tarz Değişkeni puanlarında eğitim sonrası ve eğitim öncesi arasında düşüş yönünde anlamlı fark (p < 0 ,05) gözlemlenmiştir. Kaçınan tarz değişkeninde izleme puanı eğitim öncesine göre anlamlı (p < 0 ,05) düşüş göstermiştir. Bu değişkenin eğitim sonrası puanı ile eğitim öncesi puanı karşılaştırıldığında anlamlı bir fark (p > 0 ,05) gözlemlenmemiştir. Değişkenler bütünlük içerisinde incelendiğinde deney grubuna verilen eğitim sonrası toplam puanı ile eğitim öncesi toplam puanı arasında olumlu yönde anlamlı farklılık (p < 0 ,05) gözlemlenmiştir. İzlem sonucunda elde edilen toplam puan ile eğitim öncesi puanı arasında olumlu yönde anlamlı farklılık (p < 0 ,05) gözlemlenmiştir. İzlem puanı ile eğitim sonrası elde edilen puan arasında ise anlamlı bir farklılık (p > 0 ,05) bulunamamıştır. Anahtar sözcük: Problem, Sosyal Problem Çözme, Fiziksel Engelli, Anne Eğitimi, Rehberlik Merkezi.