Şirketlerin kar dağıtım politikası ve kar payı ödeme şekillerinin firma değerine etkisinin analizi ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası'nda bir inceleme

Ekonomik gelismelerin finans alanına yansıması sonucunda firmalar büyük bir degisim süreciyle karsı karsıya kalmıslardır. Yasanan bu hızlı degisim sürecinde, literatürde kar maksimizasyonu olarak ifade edilen klasik isletmeamacı bir kenara bırakılmıs ve firma degerinin maksimizasyonu seklinde ifade edilen amaç finans fonksiyonu yönünden daha geçerli görülmüstür. Firmadegerinin maksimizasyonu ise yatırım, sermaye yapısı ve kar payı dagıtımkararlarının bir fonksiyonu seklinde ortaya çıkar. Kar payı dagıtım politikası, firma degerini etkilemesi bakımından büyük öneme sahiptir. Dagıtılmayan karlar firma büyüme finansmanını saglayan temel kaynaklardan birisi olduğundan, kar dagıtım politikası isletmenin büyüme hızını, piyasa degerini, ortakların servetlerini etkileyen bir nitelik tasımaktadır. Ayrıca, kar payları yatırımcı durumundaki üçüncü kisilere firmanın karakteristik özellikleri hakkında bilgi niteligi tasımaktadır. Firmanın kar payı dagıtımpolitikasını benimsemesi ve kar payı dagıtımına gitmesi, yatırımcılar nezdinde firmanın karlılıgı yönünde bir referans niteligi tasır. Kar payı dagıtım politikasının firma degerine etkisi konusunda bir takımyaklasımlar ortaya atılmıs olup bu yaklasımlar temelde ikiye ayrılabilir. Biniciyaklasıma göre, kar payı dagıtım politikası firma degerini etkilerken, digeryaklasıma göre ise kar payı dagıtım politikası ile firma degeri arasında herhangi bir iliski yoktur. Kar payı dagıtım politikasının belirlenmesinde, yasal kurallar, likidite, enflasyon, karların istikrarı, vergi etkisi gibi faktörlerle, isletmelerin izledikleri kar dagıtım politikaları ve kar dagıtım sekillerinin de göz önüne alınması gerekir. Ayrıca, kazanç gücü, büyüme hızı, sanayi kolunun yapısı, yatırım fırsatları ve rekabet gibi faktörlere de agırlık verilmelidir. Firma yönetimlerinin finansman tercihleri ve/veya kar ve kar payıaçıklamalarından ve dagıtımlarından sonra hisse senedi fiyatlarında gözlenen hareketler ile ilgili çalısmalar, sirket finansmanı literatüründe genis bir yere sahiptir. Bu çalısmada, 2000- 2005 döneminde, stanbul Menkul Kıymetler Borsası 100 Endeksinde yer alan sirketlerin nakit, hisse senedi, bedelli, bedelsiz bölünme ve melez temettü açıklamaları ve dagıtımları sonrası hisse senedi fiyatları üzerine etkileri arastırılmıstır. Kar payı açıklama ve dagıtım tarihleri için stanbul Menkul Kıymetler Borsası Kütüphanesi arsivlerinde yer alan MKBGünlük Bültenleri'nden ve internet sitelerinden faydalanılmıstır. Temettü dagıtım tarihinden 60 gün öncesi ve 30 gün sonrasında hisse senedi fiyatları incelenerek, temettü dagıtımının etkisi olup olmadıgı arastırılmıstır. Yapılan çalısmalar ve arastırmalar sonucunda, nakit, hisse senedi seklinde, bedelli, bedelsiz ve melez kar payı hisse senedi fiyatını dolayısıyla hisse senedi getirisini etkiledigi tespit edilmistir. Piyasanın her birdagıtım sekline karsı tepkisi farklı olmaktadır. Nakit ve melez kar payı dagıtım ilanı yatırımcıların getirilerini olumlu yönde etkilerken, bedelli ve bedelsiz sermaye artırımı getirileri olumsuz yönde etkilemektedir. Yatırımcılar hisse senedi seklinde kar payı dagıtım ilanına tepkisiz kalmaktadır. Melez kar payı dagıtımı getirileri olumlu yönde etkilerken, nakit hisse senedi seklinde kar payı, bedelli ve bedelsiz sermaye artırımı getirileri olumsuz etkilemektedir. Sonuçlar, yatırımcı ve yöneticilerin bir karar alırken kar payı dagıtım dönemine dikkat etmeleri gerektigini göstermektedir.