İş yerinde stres kaynakları yönetimi ve konuya ilişkin bir alan çalışması

İş Yerinde Stres Kaynakları Yönetimi ve Konuya İlişkin Bir Alan Çalışması, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2010. İçinde bulunduğumuz çağın hastalığı olarak kabul edilen stres, sanıldığının aksine yeni bir olay ya da durum değil, insanlık tarihi kadar eski bir kavramdır. Bireyler geçmişşten günümüze, bulunduğu ortamlarda, kendisine endişe veren, kendisini korkutan veya kendisinde üzüntüye sebep olan birçok durumla karşı karşıya kalmıştır. Bahsettiğimiz üzere bireylere sıkıntı veren bu tür durumlar her zaman var olmuştur. Ve bireyler onları mutsuz eden, onlara sıkıntı veren bu tür durumlarla kaçınılmaz olarak gelecekte de karşı karşıya kalacaktır. Bireyin, hayatta başarıya ulaşmak için izleyeceği yol, zor kararlar, beklenmedik durumlar ve yönetilmesi gereken krizlerle doludur. Dolayısıyla stres, hayatın kaçınılmaz bir gerçeğidir. Hassasiyetler, hayat ve iş koşulları açısından farklılıklar göstermesine rağmen, herkes belli bir ölçüde stresten etkilenmektedir. Diğer taraftan, bireyin baş edebilme yetisini aşmadıkça, stres hayata dinamizm ve yaratıcılık katmaktadır. Dolayısıyla birey stresten tamamen soyutlanamaz. Ancak stresin etkilerinin azaltılması veya stresi kontrol edebilmesi sağlanabilir. Günümüzde hızla değişen teknoloji ve karmaşık örgütsel süreçler, artık bir işi tek başına yapmayı imkansız hale getirmiştir. Dolayısıyla insanlar, bütün ömürleri boyunca bir takım örgütlerin üyesi olmaktadırlar. Kimi zaman örgütleri etkilemekte, kimi zaman da örgütlerin etkisi altında kalmaktadırlar. Bu süreçte örgüt ? insan ilişkileri her zaman iyi ve istenen düzeyde olmamaktadır. Gerek bireylerden, gerekse örgütten kaynaklanan olumsuzluklar, örgüt ? insan ilişkilerinin sağlıklı bir şekilde yürümesini engellemektedir. Ve dolayısıyla örgütsel yaşam da bir stres kaynağı olarak karşımıza çıkmaktadır. Birey, yaşamının büyük bölümünü geçirdiği, iş yaşamında da 'başarılı olma' zorunluluğunun getirdiği endişe ve baskıyı hissetmektedir. Bu durum bir örgütte, en üst düzey yöneticiden, en alt düzey çalışana kadar herkes için geçerlidir. Dolayısıyla stres düzeyi, hem örgütsel hem de bireysel başarı için gerekli düzeylerde tutulabilmelidir. Çalışanların ve örgütlerin memnuniyeti arttırılmalıdır. Bu amaç için de izlenecek yol; kaçınılmaz olan stres olgusunun kaynaklarını tespit etmek ve yönetmek olmalıdır. Bu noktada, yaptığımız alan araştırması ile savunma sanayinin önde gelen kuruluşlarından birinde; iş yerindeki stresin kaynağının neler olduğu ve bu stresin yönetimine ilişkin alınacak önlemlerin neler olabileceği tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırma sonuçlarının, bireylerin fiziksel ve ruhsal etkinliklerinin artırılmasına, sundukları hizmetin kalitesinin iyileştirilmesine ve iş tatmininin yükseltilmesine katkısının olacağı düşünülmektedir. Ayrıca elde edilen bilgiler ışığında, 'İnsan kaynaklarından nasıl daha etkin yararlanabiliriz?' sorusuna alternatif çözümler geliştirilebilir. Araştırmada, katılımcılara iş yaşamında karşılaştıkları stresin olası nedenleri ve muhtemel olumsuz etkilerinden oluşan bir anket sunulmuş olup, anketteki ifadeleri derecelendirmeleri istenmiştir. İfadeler yüzde yöntemiyle karşılaştırılarak, stres ve olumsuz etkileri ilişkilendirilmiştir.