Çatışma çözme ve akran arabuluculuğu eğitimi programlarının ilköğretim altıncı sınıf öğrencilerinin çatışma çözme ve akran arabuluculuğu becerilerine etkisi

Bu araştırmada, ilköğretim altıncı sınıf öğrencilerine uygulanan çatışma çözme eğitimi programı ve akran arabuluculuğu eğitimi programının olumlu çatışma çözme becerilerine ve akran çatışmalarını çözmeye etkisi incelenmiştir. Araştırma, bu iki programın etkililiğini test etmek amacı ile iki aşamada yürütülmüştür. Araştırmanın öntest-sontest kontrol gruplu desen kullanılan birinci aşaması, ilköğretim altıncı sınıfa devam eden 68 denekle yürütülmüştür. Araştırmada deney grubunun yanında, bekleme listesi kontrol grubu ve plasebo kontrol grubu olmak üzere iki kontrol grubu yer almıştır. Çatışma çözme eğitimi programı her biri 80 dakika süren sekiz oturumda uygulanmıştır. Deney grubuna programın uygulanmasının öncesinde ve sonrasında; her üç gruba da, Çatışma Çözme Ölçeği uygulanmıştır. Grupların olumlu çatışma çözme becerilerinde anlamlı fark olup olmadığını test etmek için tek faktör üzerinde tekrarlanmış ölçümler için iki faktörlü varyans analizi (3X2 ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın ilkaşamasındaki bulgular; deney ve kontrol grubundaki deneklerin olumlu çatışma çözme beceri düzeylerinde, denemelere bağlı olarak 0.001 düzeyinde farklılık olduğunu ve deney grubundaki öğrencilerin olumlu çatışma çözme becerilerinde gözlenen artma yönündeki önemli farklılığın uygulanan çatışma çözme eğitimi programından kaynaklandığını göstermiştir. Çatışma çözme eğitimi programının olumlu çatışma çözme beceri düzeyini arttırıcı etkisinin uzun süreli olup olmadığını test etmek amacı ile yapılan izleme çalışmasının sonuçları ise, çatışma çözme eğitimi programının olumlu etkisinin 0.05 düzeyinde artarak devam ettiğini göstermiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında akran arabuluculuğu eğitimi programının akran arabuluculuğu sürecini doğru biçimde uygulama ve akran çatışmalarını çözmedeki etkililiği test edilmiştir. Bu amaçla her üç gruba da son test uygulandıktan sonra, deney grubundan yansız seçilen on öğrenciye her biri 80 dakika süren beş oturumluk akran arabuluculuğu eğitimi programı uygulanmıştır. Akran arabulucusu olarak yetiştirilen öğrenciler, akranlarınınyaşadıkları gerçek çatışmaları arabuluculuk süreci aşamalarını kullanarak çözmeye çalışmışlardır. Bu uygulama sürecinde arabulucu öğrencilerin çatışma çözme süreçleri video kamera ile kaydedilmiştir. Daha sonrakayıtlar araştırmacı tarafından izlenerek Arabuluculuk Süreci Değerlendirme Gözlem Formu üzerinde; arabulucuların arabuluculuk süreci aşamalarını doğru biçimde uygulama ve akran çatışmalarını çözebilmedeyeterli olmaları açısından, değerlendirilmiştir. Ayrıca arabulucularaArabuluculuk Süreci Değerlendirme Arabulucu Formu, taraflaraArabuluculuk Süreci Değerlendirme Taraf Formu uygulanmıştır. Akran arabuluculuğu eğitimi programının etkililiği, ASDGF, ASDAF, ASDTF sonuçları ile arabulucu ve taraflarla yapılan görüşmelerin sonuçları temel alınarak, test edilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasının bulguları, akran arabuluculuğu eğitimi alan arabulucuların arabuluculuk süreci basamaklarınıdoğru biçimde uygulayabildiklerini ve akran çatışmalarını çözebildiklerinigöstermektedir. Elde edilen bu sonuçlar, çatışma çözme eğitimi programının ve akran arabuluculuğu eğitimi programının kullanışlığına ve etkililiğine ilişkin yeterli kanıtlar olarak ele alınmış ve tartışılmıştır.