turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çumra-Karadağ arasının fiziki coğrafya etüdü

Çalışma sahası, İç Anadolu Bölgesi'nin Konya bölümünde yer alır. İnceleme alanının başlıca morfolojik ünitelerini, kuaterner gölünün kalıntıları olan Hotamış gölü ve Acıgöl, dalgalı ova tabanı ve dağlık yamaçlar teşkil etmektedir. Jeolojik açıdan en altta Kretase yaşlı ofıyolitik seriler onun üstünde Miosen Pliosen yaşlı andezit, dasit ve tüflerden oluşan Karadağ üyesi ve kireçtaşı, marn, konglameralardan oluşan Bozkır formasyonu yer almaktadır. Miosen ve Pliosen formasyonlarının kalınlığı Konya-Çumra havzasında 250 m. 'ye ulaşır. Bu birimlerin üzerine tamamen sedimanter oluşuklardan Pleistosen yaşlı yerel formasyonlar, yanal geçişli olarak gelmektedir. . En üstte ise Holosen yaşlı Çarşamba formasyonu yer alır (MTA Raporu 1992). Yörede Orta Anadolu'nun Karasal iklimi hakimdir. Kışlar kar yağışlı ve soğuk yazları da sıcak ve kurak geçer. 21 yıllık rasat verilerine göre ortalama sıcaklık 10.8 C, minimum sıcaklık 4.6 C, maksimum sıcaklık değeri ise 17.4 C'dir. Yıllık ortalama yağış miktarı 318. 3 mm.'dir. Nisbi nem değeri ise ortalama %66'dır. Bitki örtüsü step formasyonlarıdır. Saha yeraltı suları açısından Türkiye'nin sayılı ovalarından birisidir; % 90 itibarıyla tarımda yeraltı suları ve Çarşamba suyundan yararlanılır. Çalışma sahasında bulunan yerleşim yerlerinde kooperatifleşerek yeraltı suyu derin kuyuları açılmış olup, bunda yeterli başarı sağlanmıştır. Araştırma sahasında görülen toprak çeşitleri; Alüvyonlar; Kahverengi, kırmızı kahverengi, hidromorfık alüvyonlarla, regosal topraklar olarak sıralanır. Bu topraklar I. ve VIII. sınıflar arasında yer alır. Bölgenin gelir ve geçim kaynaklan tarım ve hayvancılıktır. VII
Sakarya'da nüfus hareketleri

Arastırma alanımızı olusturan Sakarya, Marmara Bölgesi'nin Çatalca-Kocaeli Bölümünde yer alır. Dogudan Düzce, Bolu, Güneyden Bilecik, Bursa, batıdan Kocaeli, kuzeyden ise Karadeniz ile çevrilmistir. Tarihi çok eskilere dayanmayan sehir, il statüsünü kazandıgı 1954 yılından, 2000 yılına kadar geçirdigi 45 yıllık dönem içinde, üç kat nüfus artısı göstererek, Türkiye nüfus artısı ile paralel seyir izlemistir. Bu çalısmanın amacı, ülkemizdeki nüfus hareketliligini ortaya koymak açısından iyi bir örnekolusturabilecek Sakarya'yı ele alıp değerlendirmektir. Nüfusun hem sayısal özellikleri, hem de sosyal ve ekonomik özellikleri degerlendirilmistir. Birinci bölümde nüfusun zaman içerisindeki degisimi ele alınmıs, Cumhuriyet öncesi ve sonrası olarak incelenmistir. Cumhuriyetten önceki nüfus özellikleri degerlendirildikten sonra, Cumhuriyet sonrası Sakarya'nın il stasü kazandıgı 1954 yılı öncesi ve sonrası olarak incelenerek, sayım dönemleri arasındaki gelisimi degerlendirilmistir. Bu asamalardan sonra, Sakarya'nın sahip olduğu nüfusun sosyal ve ekonomik özellikleri ortaya konulmaya çalısılmıstır. Nüfusun egitim durumu, yas ve cinsiyet yapıları degerlendirilmis, Sakarya'nınekonomik yapısını ortaya koyabilmek amacıyla sahadaki çalısma çagı nüfusun sektöreldagılım incelenerek, nüfusun hangi is kollarında çalıstıgı ve issiz nüfusun yapısıdegerlendirilmistir. kinci bölümde, nüfus hareketliligin olusturan etmenler olan dogumlar, ölümler ve göçler ele alınmıstır. Bu bölümde sahadaki nüfus artısında en çok göçler konusu ön plana çıkmıstır. Gelen nüfusun miktarı ve geldikleri iller tespit edilerek sahanın nüfus çekmesini saglayanetkenler ortaya konulmustur.
Akdağ ve yakın çevresinin endemik bitki coğrafyaları

Bu çalışma, Ege Bölgesi'nde Afyonkarahisar ve Denizli illeri arasında yer alan Akdağ ve yakın çevresinde gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, Akdağ ve çevresindeki endemik bitki lokasyonlarının dağılımlarını belirlemek ve bu dağılımlar ile ekolojik koşullar arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir. Bu amaç doğrultusunda Akdağ ve yakın çevresinin endemik bitki taksonlarının listesi oluşturulmuş, arazi çalışmaları ile bitki listesi güncellenmiş ve 101 endemik bitki lokasyonu belirlenmiştir. Bu lokasyonlar coğrafi bilgi sistemleri ile veri tabanına aktarılmış, endemik bitki taksonlarının ekolojik özelliklere göre dağılımları mekansal istatistik analizler ve tanımlayıcı istatistiksel analizler çerçevesinde açıklanmıştır. Endemik bitki taksonlarının ekolojik özelliklere göre dağılımlarının en fazla olduğu parametreler şunlardır: Jeolojik dönemlere göre %37, 6 Mesozoyik dönem arazilerinde, litolojik birimlere göre %72, 3 sedimanter kayaçlarda ve morfolojik birimlere göre %72, 3 dağlık alanlarda bulunmaktadır. Yükselti basamaklarına göre %20, 8 ile 1391- 1598 m yükselti değerinde, eğim değerinin 8-14 derece olduğu sahalarda %22,8'i, bakı yönüne göre; batı yönünde endemik lokasyonların %23,8'i dağılış göstermektedir. Yıllık ortalama sıcaklığın 10,7-11, 5 C olduğu alanlarda %28,7'si, yıllık ortalama yağış değerinin 521- 550 mm olduğu alanlarda %22,8'inin dağılış gösterdiği belirlenmiştir. Thornthwaite Yağış Etkinlik İndisine göre; %47, 5 kurak-yarı nemli, Thornthwaite Sıcaklık Tesiri İndisine göre; %73, 3 birinci dereceden mezotermal, Thornthwaite Nemlilik ve Kuraklık İndisine göre; %35, 6 yazın şiddetli su noksanı ve Thornthwaite Potansiyel Buharlaşma İndisine göre; %90, 1 hafif denizel karaktere sahiptir. Toprak tiplerine göre; %80,2'si kahverengi orman topraklarında, ekolojik bölümlere göre, %86, 1 ile Akdeniz Alt Bölüm kuşağında, arazi kullanım tiplerine göre, %44,6'sı seyrek bitki alanlarında bulunmaktadır. Sonuç olarak, Akdağ ve yakın çevresi endemik bitki taksonlarının her birinin sahip olduğu ekolojik özellikler ortaya konulmuştur.
Coğrafya dersi öğretim programında yer alan çevre ve toplum ünitesinin medyaya yansımaları

Bu çalışma Coğrafya Dersi Öğretim Programı'nda yer alan çevre ve toplum ünitesinin medyada yer alma durumunu incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Ayrıca çalışmada öğretmenlere yönelik görüşme de gerçekleştirilmiştir. Çalışmada nitel yöntemlerden yararlanılmıştır. Çalışmaya kaynak olan veriler doküman incelemesi yoluyla toplanmış olup veriler betimsel analize tabi tutulmuştur. Yapılan analizler tablo ve grafik haline getirilmiş ve yorumlanmıştır. Çalışma kapsamında 2019 yılında günlük yayın yapan beş ulusal gazete 15 gün, aylık yayın yapan dört popüler bilim dergisi 3 ay, haftalık yayın yapan bir popüler bilim dergisi 3 hafta, izlenme oranı yüksek beş televizyon kanalı 5 gün, tıklanma oranı yüksek beş internet haber sitesi 10 gün boyunca incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda çevre ve toplum ünitesine dair konuların medyada yeterince yer bulamadığı görülmüştür. Topluma kolaylıkla erişebilen önemli bir araç olduğundan dolayı medya, gün geçtikçe artan küresel iklim değişikliği ve çevre sorunlarına yeterli önemi vermesi halinde, çevresel bilinç oluşturmada önemli rol oynayacaktır. Haber ve bilimsel metinlerin coğrafya öğretiminde kullanılması bilgi de kalıcılığı ve ilgi çekiciliği sağlayarak eğitimi kaliteli hale getirecektir.
Public vehicle tracking system application with GIS

Ülkemizde kamu kurumlarına bağlı birçok araç bulunmaktadır. Bu araçlar kamu kurumunun hizmet amacına uygun olarak kurum içerisinde bir merkez tarafından ihtiyaca göre yönlendirilmektedir. Kurama bağlı birçok aracın olması ve bu araçların göreve bağlı olarak tahsis edilmesi beraberinde bir yönetim sorununu oluşturmaktadır. Tezin amacı Devlet Üniversitelerin bünyesinde bulunan araçların yönetimi ile ilgili sorunlara CBS tabanlı çözüm bulmaktır. Bunun için tez kapsamında sayısal haritaları ve mekansal verileri etkili bir şekilde kullanan bir bilgisayar yazılımı hazırlanmıştır. Uygulama ve inceleme alanı olarak Dokuz Eylül Üniversitesinin yapısı ve bünyesindeki araçların kullanımı için uyguladıkları sistem göz önüne alınmıştır. Tez çalışmasının amacına uygun olarak kamu araçlarının kullanım ilkeleri, çalışma alanı bünyesindeki yapısı ve ilgili kanun yapısı incelenmiştir. Araç takip ve yönetimi için gerekli olan konum verisi ve sayısal harita verisine ulaşmak için gerekli teknojoli yapısı incelenmiştir. Online Sayısal harita kullanımı için uygun servis sağlayıcının yapısı incelenmiştir. Sayısal haritaların ve konum verisinin etkin olarak kullanımı için piyasada bulunan bilgisayar programlama dilleri, veri tabanı yönetim sistemeleri teknolojileri incelenerek uygulama geliştirme alanı için uygun sistemler belirlenmiştir. Belirlenen sistem yapısı içerisinde amaca uygun uygulama yazılımın yapısı anlatılmıştır. Kamu araçlarını takibi ve yönetimi için hazırlanan uygulama ile kurumun konum verlerinin, kurum personelinin ve kuruma bağlı araçların bilgi girişi yapılmaktadır. Araçların anlık konumları görüntülenmektedir. Girilen bilgiler, görevlendirmeler ve GPS den alınan konum verileri ilişkilendirilerek sayısal haritalar üzerinde raporlamalar yapılmaktadır. Hazırlanan uygulama ile sistem yöneticisinin çevre koşullarını ve araç konumlarını bir arada görerek doğru karar vermesi sağlanmaktadır.
Kültürel miras alanları için coğrafi bilgi sistemleri destekli web haritası ve arayüz tasarımı: İstanbul kara surları örneği

Teknoloji alanındaki gelişmeler, birçok alana olduğu gibi haritalara da etki etmiştir. Geleneksel haritalar yerini, web ortamının ve coğrafi bilgi sistemlerinin etkisiyle interaktif haritalara bırakmıştır. Miras alanlarının yorum ve sunumunda önemli potansiyelleri olan interaktif web haritaları salt mekansal ve teknolojik bir konu değil aynı zamanda bir tasarım ve kartografya konusudur. Tez çalışmasında amaçlanan, miras alanları için interaktif bir web haritası ve arayüz tasarımı oluşturmaktır. Web haritasında ve arayüz tasarımında Gestalt ilkelerinden faydalanılmıştır. Haritalanan alan ise İstanbul Kara Surları olarak belirlenmiştir. Alan için hazırlanan web haritasının işleyişi, CBS araçları ile birlikte değerlendirilmiş ve bir webCBS uygulaması elde edilmiştir. Çok katmanlı yapıdaki bu webCBS uygulaması ise, derin haritalama ile ilişkilendirilmiştir. Web, uygulamanın sunum ortamı olarak kullanılmıştır. Ayrıca, CBS'nin konumsal ve konumsal olmayan verileri bir arada değerlendirmeye uygun yapısından faydalanılmıştır. Gestalt ilkeleri ise, düzen ve kompozisyonun oluşturulmasında etkili olmuştur. Bu ilkeler, kartografya gereklilikleri ile birlikte harita tasarımına katkı sağlamıştır. Sonuç olarak, miras alanları için CBS destekli bir web haritası ve arayüz tasarım önerisi geliştirilmiştir.
İzmir metropolünde kentsel çevre analizi çalışması: Torbalı örneği

Kentler, insan topluluklarının yoğun olarak yaşadığı alandır. Günümüzde, insanın çevre üzerindeki etkisi kentsel alanlarda üst seviyeye çıkmaktadır. Kent ekosistemi ile doğal ekosistem birbiri ile sürekli etkileşim halindedir. Üzerinde önemle durulması gereken konu, doğal ortamın bu ilişkiden nasıl etkilenmekte olduğudur. Bu çalışmada, Torbalı kentinin ekolojik durumunu inceleyerek bazı durumlarda İzmir kenti ile karşılaştırarak, Torbalı kentinin tarihçesine bakıp, kentleşme süresinde nasıl gibi değişmelere uğradığını değerlendirmeye çalışacaktır. Bu değerlendirmelerde İzmir'in metropoleşme sürecinde Torbalı ile İzmir'in birbirin etkileyerek büyüdüğünü daha iyi görebilmek için ilçenin sadece coğrafya değil, tarihi, ekonomi, sosyal bilimlerin belgelerini de başurulmuştur. Bugüne kadar yapılan kentsel ekoloji çalışmalarında, coğrafi faktörlerin pek dikkate alınmamış olması, bu çalışmayı diğer çalışmalardan ayıran özellik olmuştur. Çalışma alanı olarak seçilen Torbalı, nüfus başlangıçta düşük olmasına rağmen etrafı tarla alanları ile sanayi bölgeleri ile çevrelenmiş durumdadır. Bu durum ilerideki dönemlerde kentin ilerlemesi açısından çok büyük avantaj sağlamıştır. Özellikle sanayi alanındaki gelişmeler Torbalı ve İzmir'in sosyal, ekonomik bağlantını güçlendirmiştir. Tez çalışmasında, alanın ekolojik özelliklerini oluşturan doğal ve sosyo-ekonomik coğrafya özellikleri ayrıntılı şekilde ele alınmıştır. Çalışma alanı olan Torbalı kentini her bir mahallelerini ayırarak, kentsel çevre analizi ve kentsel alanı riskler, riskleri kentin topoğtafik verilerine ve belediye tarafından alınan verilere dayandıralar incelenmiştir. Yapılan çalışma ile, Torbalıda kentsel alan yerleşiminin bazı ekolojik sorunlar ortaya çıkardığı görülmüştür. Bunlardan en önemlisi; yeşil alanlar ve parklar kentin merkezinde toplandığı, bununla birlikte kent sanayi kenarında tesisleri ve tarım alanları olduğu görünmektedir. Yeşil alanların ve parkların eksikliği kent ekolojisini kötü etkilemeyle birlikte kent sadece merkez yerleşimlerinde de ibaret değildir. Sonuç olarak, Torbalı kentini ekolojik uyumun sürdürebilmesi için, kent içi ve kent kenarındaki arazini kullanım planlarında, yeşil alanın önemi göz önüne alınmalıdır. Son yıllarda Torbalı belediyesi, farklı disiplinlerden uzman kişilerin görüşlerine ve kamuayınının düşündüklerini dikata almayı başlamış ve kent halkının yaşam ortamını yükseltmeye çalışmaktadır.
Dış kuvvetler ünitesinin farklı yöntemlerle öğretimi

Bu araştırma, ortaöğretim kurumlarında ' dış kuvvetler ' ünitesinde.<i':K; snulann farklı öğretim metodlanyla işlenmesinin öğrenci başarısı ve öğrenme üzerinde etkisini karşılaştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın deney kısmının araştırmacı tarafından uygulanması, araş t '. imanın ömeklemini oluşturan Düzce ili Gümüşova ilçesi Milli Eğitim Müdürlüğü' ne bağlı Gümüşova Lisesi 1. sınıflarında bulunan toplam 69 öğrenciye yapılmışta-. Ayrıca, hazırlanan başarı testi, güvenilirlik ve doğruluk analizinin yapılması amacıyla, aynı okulda 100 kişilik bir üst gruba (lise 2 ) da uygulanmıştır. Bu uygulamanın sonunda 48 maddeden oluşan basan testi 40 maddeye düşürülmüştür. 40 maddeden olrşaJ< basan testi uygulamadan önce ön test, uygulamadan sonra da son test olarak kulian. imıştır. Ölçme aracından elde edilen sonuçlar, araştırmanın alt problemine dair bu suların istatistiksel analizinde SPSS paket programından yararlanılmıştır. Tüm bu uygulama çalışmalarının ardından bazı sonuçlara varılmıştır. Araştırmaya ilişkin bazı :>.>nuçlar şunlardır; 1. 'Dış kuvvetler' ünitesi öğretilirken konular öğretmenler Umundan somutlaştırılarak anlatılmalıdır. 2. Konulan somutlaştırabilmek için öğrencinin birden fazla duyuş una hitab edilmelidir. 3. Özellikle göze hitab edilerek öğrencilerin 'dış kuvvetler' ünitesindeci l>onu ve kavramların, şekillerini de görmeleri sağlanmalıdır. 4. Gezi-gözlem metodu coğrafya için çok yararlı bir yöntemdir fakat zcuıan ve maliyet açısından ekonomik değildir. 5. Gezi-gözlem metodunu kullanamayıp, gidip göremediğimiz yeryüzü şekillerini; VCD, video, projeksiyon, kum masası ve maketlerle öğrencilerin görr; elerini sağlayabiliriz. 6. Anlatım ve soru-cevap yöntemlerinin uygulandığı gruptan elde edilen öğrenci başarılarına göre, benzetişim ve gösteri yöntemlerinin uygulandığı grubun başarısı daha yüksek çıkmıştır. Sonuç olarak öğrencilerin daha çok duyusuna hitab eden görsei yöntemlere dayalı öğretimden daha iyi sonuç alınmıştır. Okullarımızın çoğunda bu yöntemler için gerekli olan araç ve gereçler mevcuttur. VCD, video, tepegöz, kum masası gib araçlar kullanılarak ders daha zevkli, verimli; konu ve kavramlar daha somut ve anlaşlır hale getirilebilir.
Suriyeli sığınmacıların Kahramanmaraş Çadır Kent'te yaşam koşulları ve adaptasyon sorunları

Genel olarak ekonomik, siyasi, kültürel ve demografik sebeplerle ortaya çıkan göç hareketleri genel tanımıyla insanların bulundukları mekanlardan farklı mekanlara doğru yer değiştirmesidir. Kendi iç dinamikleri içerisinde kollara ayrılan göç olgusunun alt kollarından biri de zorunlu göçlerdir. Baskı rejimleri, şiddet olayları, can güvenliği endişesi, iç savaşlar ve çatışma durumları gibi olumsuz olaylar insanların daha güvenli ve huzurlu bir yaşam alanı bulabilmek amacıyla zorunlu olarak ülke dışına göç etmeleriyle sonuçlanabilmekte, böylece mülteci ve sığınmacı kavramları ortaya çıkmaktadır. Ayrıca göç sonucunda belirli bir topluluğu terk ederek yeni bir topluluk içine giren kişilerin, yeni toplumsal ilişkiler kurmaları da gerekmekte ve bu durum uyum sorunu yaşamalarına da sebep olmaktadır. 2011 yılında Suriye'de başlayan iç çatışma ve savaş ortamından kaçan Suriyelilerin Türkiye tarafından kabul edilmeleriyle başlayan süreç ve ardından yaşanan uyum sorunları çalışmanın özünü oluşturmaktadır. Çalışma alanı olarak Kahramanmaraş Çadır Kent'i seçilmiştir. Çalışmanın amacı Suriyeli sığınmacıların Türkiye'de bulunmaktan memnun olma durumlarını ve sosyo-kültürel açıdan Türkiye'ye uyum düzeylerini belirlemek; cinsiyet, bulunma süreleri ve geldikleri şehirlere göre uyum düzeylerinde anlamlı farklılıkların olup olmadığını ortaya koyarak geleceğe yönelik plan ve politikaların saptanmasını kolaylaştırmak; çadır kentte yaşadıkları sorun ve beklentileri ortaya koyarak çözüm önerileri sunmaktır. Bu amaca ulaşabilmek için açık uçlu 5, kapalı uçlu 22 ve likert ölçekte 37 sorudan oluşan anket 298 Suriyeli katılımcıya uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS for Windows 21 programı ile betimsel analiz ve Ki-Kare testine tabi tutulmuştur. Ulusal ve uluslararası kuruluşlardan Suriyeli sığınmacılara ait bilgiler temin edilerek ArcGIS 10.2 yazılımıyla haritalandırılmıştır. Kampa gelen sığınmacıların ağırlıklı olarak Türkiye'ye komşu şehirlerinden geldikleri, kampın kuruluşundan itibaren buraya yerleşen sığınmacıların büyük çoğunluğunun burada ikamet ettiğini ve ayrılmak istemedikleri, çadırda yaşamaktan yüksek oranda şikayetçi oldukları, sığınmacıların neredeyse tamamına yakını Türkiye'de kalıcı olarak kalmayı düşünmediği, sığınmacıların ilk geldikleri zamanlara kıyasla kendilerini Türkiye'de daha rahat hissettikleri, Türkiye'ye ve Türk yaşantısına uyum sağlamaya istekli olmalarına rağmen hala alışma sürecinde oldukları sonuçlarına ulaşılmıştır.
Coğrafya öğretmenlerinin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi ile ilgili yeterliliklerinin incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı, Coğrafya öğretmenlerinin Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi yeterliliklerinin tespit edilmesi ve bu yeterliliklerin çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir. Çalışmaya, 2015- 2016 eğitim öğretim yılında Karabük il merkezi ve ilçelerinde görev yapmakta olan toplam 42 Coğrafya öğretmeni katılmıştır. Veri toplama aracı olarak, araştırmanın nicel kısmı için TPAB ölçeği kullanılmıştır. Nitel kısmı için araştırmacı tarafından, mevcut araştırma kapsamında geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS 19.0 programından yararlanılmıştır. Yüzde ve frekans değerleri, Kolmogorov-Smirnov testi, Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Nitel analiz kısmında ise TPAB'nin alt boyutlarına uygun olarak betimsel analiz yapılmıştır. Araştırma sonuçları, Coğrafya öğretmenlerinin Teknoloji Bilgilerinin yeterli olmadığını göstermektedir. Coğrafya öğretmenlerinin Pedagojik Bilgileri, teknolojiyi kullanmadaki bilgi ve becerilerine, meslekteki hizmet yıllarına, eğitim durumlarına ve cinsiyetlerine göre farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır. TPAB'nin alt boyutlarından olan Alan Bilgisi, öğretmenlerin en yüksek seviyede bilgi sahibi oldukları boyuttur. Ayrıca öğretmenlerin, Teknolojik Alan Bilgisi düzeylerinin Teknolojik Pedagojik Bilgi düzeylerine göre yüksek çıktığı görülmüştür. Öğretmenlerin TPAB'lerinin, öğretim süreçlerine entegrasyonunu daha iyi sağlamak için teknoloji kullanım sürelerinin artırılması, teknolojiyi kullanım amaçlarını daha işlevsel hale getirebilir.
İbn Battuta'nın zihin haritaları

İbn Battuta'nın Zihin Haritaları tezi, merkeze seyahatname metnini yerleştirip seyahatname olgusundan ziyade seyyaha odaklanılarak seyyahın zihin dünyasını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Seyahatname metninin, seyyahın zihin haritaları şeklinde de okunabileceği ortaya konmaya çalışılmıştır. Elimizdeki seyahatname seyyahın otuz yıla yakın bir zaman dilimindeki gezilerinin toplamıdır. Metinde anlatılanlar, seyyahın zihin süzgecinden geçerek, ayıklanarak oluşturulmuştur. Eğer bu gezileri aynı dönemde, İbn Battuta değil de başkası yapsaydı, o kişinin zihin dünyasındaki haritalara göre daha farklı bir seyahatname ortaya çıkacaktı; çünkü aidiyeti, dini, coğrafyası, birikimi, inanışları farklı bir seyyah, daha farklı bakış açıları ve kurgusal boyut ile metnini süzerek oluşturacaktı. Seyahatnameyi anlamlandırmanın yolu, seyahatnameyi vücuda getiren kişinin yani İbn Battuta karakterininin ete kemiğe büründürülerek onun amaçlarının, birikiminin, inancının, zihin alışkanlıklarının gözler önüne serilmesinde yatmaktadır. İbn Battuta, yolculuk boyunca gelişir ve boyut kazanır; böylece karakterize olur. Yol, seyyahı eğitir, olgunlaştırır; bunun sonucunda da tekamüle ulaştırır. Göreli anlamlar ihtiva eden zihin kavramı, dünyayla veya yaşananlarla eşitlenip bir 'ayna' olarak nitelendirilebilir. Seyahatname için de 'seyyahın zihninden, o geziye dair dünya deneyimlerinin yansımasıdır,' çıkarımına ulaşılabilir. Seyyahın Maliki mezhebinden Sünni bir Müslüman oluşu, sufi erginlenlenme tasavvuru, ilmi birikimi ile donanımı ve kişiliği bu tezin merhalelerini oluşturmuştur. Bu tezle, seyyahın, seyahatnamenin bir metin olarak ortaya konmasındaki belirleyiciliği, önemi vurgulanmış; ayrıca seyahatnamenin seyyahın zihin haritaları çerçevesinden, farklı bir bakış açısıyla yeniden okunabileceği ortaya konmuştur.
Kızılırmak Deltası ekolojik risk değerlendirmesi

Bu çalışmada Karadeniz Bölgesi'nin Orta Karadeniz Bölümü'nde yer alan, önemli doğal ekosistemlerden biri olan Kızılırmak Deltası'nın ekolojik risk analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma sahası deltayı gerisindeki dağlık topografyadan ayıran 70 m eşyükselti eğrisiyle sınırlandırılmıştır. Sahanın batı sınırını Uluçay, doğu sınırınıEngiz Çayı teşkil etmektedir. 538 km2 yüz ölçüme sahip olan araştırma sahası, idari olarak bütünüyle Samsun ili sınırları içerisinde yer almakta, üzerinde Bafra, Alaçam ve Ondokuzmayıs ilçeleri bulunmaktadır. Çalışmada öncelikle Kızılırmak Deltası'nın doğal ortam unsurları, beşeri ve iktisadi özellikleri incelenerek, ekolojik risk çalışması kapsamında değerlendirilmiştir. Uzaktan algılama ve coğrafi bilgi sistemleri teknolojileri kullanılarak, çalışma ile ilgili analizler gerçekleştirilerek, ekosistem üzerinde baskı oluşturan risk faktörlerinintematik haritaları üretilmiştir. Literatür taraması ve arazi çalışmaları sonucunda kıyı çizgisi değişiklikleri, arazi kullanımı ve arazi örtüsü üzerinde gerçekleşen zamansaldeğişim, net birincil üretim, taşkın risk tehlikesi, meteorolojik kuraklık ve nüfus artışıekosistemler üzerinde baskı oluşturan risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Bu parametreler kullanılarak Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Süreci ile delta sahasının ekolojik risk karakterizasyonuna ait haritalar üretilmiştir. Yapılan analiz sonuçları göstermektedir ki Kızılırmak Deltası'nda ekolojikbirimler üzerindeki en yüksek baskı sulak alanların çevresinde meydana gelmektedir. Söz konusu bu alanlarda kıyı çizgisi değişiklikleri ve arazi kullanımı ekosistem üzerinde baskı oluşturduğu tespit edilmiştir. Delta sahasındaki çok yüksek risk altında bulunan bu sahaların niteliksel ve niceliksel karakterizasyonu ile yetkili idarelerinkullanımına yönelik veri-bilgi modeli oluşturulmuştur