Maoa bölgesi polimorfizmlerinin yaygın anksiyete bozukluğu ve sigara kullanma davranışı ile ilişkisi

Anksiyete bozuklukları, depresyon ve panik bozukluklar gibi psikolojik rahatsızlıklar sıklıkla Monoamin Oksidaz geninin uVNTR polimorfizminin yüksek MAOA enzim aktivitesine sebep olan varyasyonu ile ilişkilendirilir. Bu çalışmada MAOA-uVNTR polimorfizmlerinin Yaygın Anksiyete Bozukluğu ve sigara kullanımına olan, ayrıca bir çevresel etken olarak ele alındığında ise sigara kullanımının yaygın anksiyete bozukluğu üzerinde olan etkisinin araştırılması hedeflenmiştir. Çalışmaya 18-30 yaş aralığında 58'i kadın, 42'si erkek olmak üzere toplamda 100 kişi dahil edildi. 100 kişiden svap aracılığıyla ağız içi epitel doku sürüntü örneklerinin alınması ve Yaygın Anksiyete Bozukluğu- 7 (YAB-7), Endişe ve Anksiyete Ölçeği, Problemlere Karşı Olumsuz Tutum Ölçeği ve Bilişsel Kaçınma Ölçeği olmak üzere YAB ile ilgili 4 adet ölçeğin uygulanması eş zamanlı olarak gerçekleştirildi. Alınan biyolojik örneklerin DNA izolasyonunun ardından her birine PCR uygulaması yapıldı ve elektroforezin ardından ultraviyole ışık altında fragment analizi gerçekleştirildi. Her bir kişiye konulan tanıların ardından MAO geninin X kromozomu üzerinde lokalize olması sebebiyle ortaya çıkan heterozigot bantlaşma gösteren bireyler (29 kadın) çalışmadan dışlandı ve istatistiksel veriler ki-kare testi ve T-testi analizleriyle 71 kişi ile tamamlandı. Çalışmaya dahil edilen 71 kişinin %40,8'i kadın, %59,2'si ise erkek idi. Örneklem grubunun %46,5'i sigara kullanmıyorken %53,5'i sigara kullanıyordu. Alellerin dağılımına bakıldığında ise, kadınlarda en çok gözlenen alel grubunun %93, 1 oranında 3 aleli yani MAOA-H genotipi iken, %6,9 oranında 1 aleli yani MAOA-L genotipi idi. Erkeklerde ise bu oran %81, 0 oranında MAOA-H genotipi iken, %19, 0 oranında MAOA-L genotipi olarak gözlemlendi. Ölçek puanları ile polimorfizmler arasındaki bağlantı için yapılan istatistiksel analizler sonucunda, Endişe ve Anksiyete Ölçeği ve MAOA-H genotipi arasında anlamlı bir sonuç elde edildi (X2=3,953; p<0,05), ancak diğer ölçeklerde anlamlılığa ulaşılamadı. Ölçek puanları ve genotip karşılaştırılması dışında, toplamda 5 adet alt parametreye sahip BKÖ ölçeğinin istatistiksel veri sonuçlarına göre, oyalanma ve düşüncelerin bastırılması alt parametrelerinin cinsiyet değişkeni ile anlamlı bir ilişkisinin olduğu (t=2,521; p<0.05), (t=2,497; p<0.05); ayrıca imgelerin düşünceye dönüştürülmesi alt parametresinin de sigara kullanımı değişkeni ile anlamlılık sağladığı görülmüştür (t=-2,252; p<0.05). Cinsiyet ve sigara kullanımının da genotip üzerinde etkisi konusunda da anlamlı bir sonuç elde edilememiştir. Yaygın Anksiyete Bozukluğu rahatsızlığını çeşitli yönleriyle ele alan çalışmamızda, EAÖ ölçeğine göre yaygın anksiyete bozukluğu ve MAOA-H varyasyonları arasında anlamlı bir etkileşim tespit edilmiştir. Buradan yola çıkarak, genetik faktörlerin psikolojik rahatsızlıklar üzerinde etkisi olabileceği sonucuna varılabilmektedir. Genetik olarak kalıtılan veya polimorfizmlerin/mutasyonların etki ettiği psikolojik rahatsızlıklar üzerindeki ilaç tedavilerinin saptanması ve uygulanması, zanlı açısından suç davranışının, mağdur açısından da intihar vakaları ve kendine zarar verme davranışlarının önlenmesini sağlama potansiyeline sahip olabilir. Bu nedenle daha fazla araştırılması gerekmektedir.