Yatılı, taşımalı ve 'normal' eğitinm yapılan ilköğretim okulu öğrencilerinde akademik başarı, okula ilişkin tutum, algılanan sosyal destek ve davranış-uyum sorunları arasındaki ilişkiler

Bu araştırmanın temel amacı, ailesinin yanında ve yatılı olarak okuyan kırsal kesim ilköğretim öğrencilerinin akademik başarıları, çevrelerinden algıladıkları sosyal destek, okullarına ilişkin tutum ve davranış-uyum sorunları arasındaki ilişkileri okul türü, cinsiyet ve kademe düzeylerine göre incelemektir. Bu amaç doğrultusunda, araştırmaya Ankara'nın Beypazarı ilçesinde bulunan üç farklı türdeki okullardan, ilköğretim birinci (3-5 sınıflar) ve ikinci (6-8 sınıflar) kademede okuyan, 9-14 yaşlan arasında 203 kız ve 235 erkek olmak üzere toplam 438 öğrenci katılmıştır. Araştırmada Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, 6-18 Yaş Çocuk ve Gençler için Öğretmen Bilgi Formu ve Kişisel Bilgi Formu tüm öğrencilere uygulanırken; Okula İlişkin Tutum Ölçeği ve 11-18 Yaş Grubu Gençler İçin Kendim Değerlendirme Ölçeği II. kademede okuyan öğrencilere uygulanmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerden Okula İlişkin Tutum ölçeği araştırmacı tarafından geliştirilirken, Öğretmen Bilgi Formu ve Gençler için Kendini Değerlendirme Ölçeğimn güvenirlik çalışması yine araştırmacı tarafından yapılmıştır. Araştırmada ilk olarak çocukluk ve ilk ergenlik yıllarındaki öğrencilere ilişkin bulgular, ikinci olarak sadece ilk ergenlik dönemindeki öğrencilerle ilgili yaşa bağlı bulgular ve son olarak da akademik başarıyı yordayan değişkenlere ilişkin bulgular ele alınmıştır. Öğretmen bildirimlerinden elde edilen sonuçlara göre, cinsiyet açısından akademik ortalama ve toplam uyumda kızların erkeklerden daha yüksek puanlar aldığı, dışa yönelim ve toplam problemde ise erkeklerin kızlardan daha fazla problemli olduğu görülmüştür. I. kademede en düşük akademik ortalamayı ve en düşük uyumu yatılı bölge okulu öğrencileri göstermektedir. I. kademede yatılı bölge okulu öğrencilerinin taşımalı okulun öğrencilerine göre daha fazla içe yönelim davranışları gösterdiği; yine I. kademede yatılı bölge okulu öğrencilerinin taşımalı ve normal semt okulu öğrencilerine göre daha fazla dışa yönelim ve toplam problem davranışları gösterdiği bulunmuştur. II. kademede ise okullar arasında büyük bir farklılık görülmemekle birlikte, taşımalı eğitim yapan okulun öğrencilerinin, normalIV semt okulu öğrencilerine göre daha fazla dışa yönelim ve toplam problem davranışları gösterdiği görülmektedir. Öğretmen bildirimlerine göre ilk ergenlik dönemindeki yatılı bölge okulu öğrencilerinin, taşımalı eğitim yapan okulun öğrencilerine göre düşük uyum gösterdiği bulunmuştur. Yatılı bölge okulu öğrencileri, taşımalı ve normal semt okulu öğrencilerine göre daha fazla dışa yönelim ve toplam problem davranışları bildirirken; yatılı bölge okulunun ve taşımalı eğitim yapan okulun öğretmenleri, normal semt okulu öğretmenlerine göre öğrencilerinde sınıf düzeyine göre değişme gösteren daha fazla problem davranış bildirmişlerdir. Öğretmen bildirimlerine göre toplam uyum da sınıf düzeyine göre değişmektedir. Okul türü ve sınıf düzeyi ortak etkisi ise, akademik ortalama, öğrencilerin okullarına ilişkin tutumları, öğretmen bildirimlerine göre içe yönelim ve dışa yönelim problem davranışları ile öğrencinin kendisini değerlendirmesine göre toplam yeterlikte farklılıklar olduğunu göstermiştir. Kızlarda toplam uyum, içe yönelim, dışa yönelim ve toplam problem puanlan ile sosyal destek alt ölçeklerinden ebeveyn, öğretmen ve yakın arkadaş destekleri; erkeklerde ise, öğretmen bildirimlerine göre toplam uyum, içe yönelim, dışa yönelim ve toplam problem puanı akademik ortalamayı anlamlı düzeyde yordamaktadır. Okul türlerine göre akademik başarının yordanmasında ise, yatılı bölge okulunda toplam uyum, içe yönelim, dışa yönelim ve toplam problem, taşımalı eğitim yapan okulda toplam uyum ve normal semt okulunda toplam uyum, dışa yönelim ve toplam problem puanları akademik ortalamayı anlamlı düzeyde yordamaktadır. Bunun yanında, tüm öğrencilerde demografik değişkenlerden aile birlikteliği ve olumsuz yaşam olayı akademik ortalamayı anlamlı düzeyde yordamaktadır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular ilgili literatür doğrultusunda tartışılmıştır.