Algılanan ekonomik güçlük ve eşler arasındaki çatışma ile problem davranışlar arasındaki bağlantıda, ebeveyn-ergen ilişkilerinin aracı rolü

Araştırmanın temel amacı, algılanan ekonomik güçlük ve eşler arasındaki çatışma ile ergen problem davranışları arasındaki bağlantıda ebeveyn-ergen ilişkilerinin aracı rolünü incelemektir. Bu amaç çerçevesinde, anılan ilişkiler kız ve erkek ergenlerde Aile Stres Modeli çerçevesinde sınanmıştır. Araştırmanın örneklemini Ankara kent merkezinde bulunan ilköğretim 6. ve 7. Sınıflarile ortaöğretim 9. ve 10. Sınıflara devam eden ergenler oluşturmaktadır. Çalışmamıza, 518 (%48.5) erkek ve 550 (%51.5) kız, toplam 1068 ergen (ortalama yaş= 13 .98; S= 1 .74)katılmıştır. Araştırma kapsamında, Algılanan Ekonomik Güçlük Ölçeği, Evlilik Çatışması Ölçeği, Ebeveyn Davranışı Ölçeği, Ebeveyn-Ergen İlişki Niteliği Ölçeği ve 11-18 Yaş Gençler İçin Kendini Değerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada, algılanan ekonomik güçlük ile içe yönelim problem davranışlar arasındaki ilişkide kızlarda ve erkeklerde baba desteğinin, olumlu ve olumsuz anne-ergenilişkisinin ve olumsuz baba-ergen ilişkisinin; sadece kızlarda sınırlayıcı anne ve baba kontrolü ve demokratik baba kontrolünün; erkeklerde ise demokratik anne kontrolünün ve olumsuzbaba-ergen ilişkisinin aracı olduğu görülmektedir. Dışa yönelim problem davranışlarlaarasındaki ilişkide ise, kızlarda ve erkeklerde anne ve baba desteğinin, baba açıklamasının, olumlu anne ilişkisinin ve olumsuz anne ve baba ilişkisinin; sadece kızlarda sınırlayıcı anne ve baba kontrolünün; erkeklerde de demokratik anne kontrolünün ve anne açıklamasının aracı rolü olduğu bulunmuştur. Çalışmamızda eşler arasındaki çatışmanın boyutları ile problem davranışlar arasındaki ilişkide ebeveyn-ergen ilişkisinin aracı rolüne bakıldığında, çatışmanın özellikleri ile içe yönelim problem davranışlar arasındaki ilişkide, kızlarda sınırlayıcı anne ve baba kontrolü ve olumsuz anne ve baba ilişkisi; erkeklerde baba desteği ve olumlu baba-ergen ilişkisi; hem kız hem erkeklerde olumlu anne ilişkisi aracı olduğu görülmektedir. Dışa yönelim problem davranışlarla ilişkisinde ise kızlarda ve erkeklerde anne ve baba desteği, sınırlayıcı annekontrolü, baba açıklaması, olumlu ve olumsuz anne ilişkisi; sadece kızlarda sınırlayıcı babakontrolü; sadece erkeklerde ise anne açıklaması ve olumlu ve olumsuz baba ilişkisi aracıdır. Çalışmamızda, kendini suçlama ile içe yönelim problem davranışlar arasındaki ilişkide, kız ve erkeklerde baba desteği, olumlu ve olumsuz anne ilişkisi; sadece kızlarda annedesteği, sınırlayıcı anne ve baba kontrolü ve olumsuz baba ilişkisi; erkeklerde ise demokratik anne kontrolü ve olumlu baba ilişkisi aracıdır. Dışa yönelim problem davranışlarla ilişkisinde de, kızlarda ve erkeklerde anne ve baba desteği, olumlu anne ilişkisi ve olumsuz anne ve baba ilişkisi; sadece kızlarda sınırlayıcı anne ve baba kontrolü; sadece erkeklerde anne açıklaması ve olumlu baba ilişkisi aracıdır. Algılanan tehdit ile içe yönelim problem davranışlar arasındaki ilişkide de, kız ve erkeklerde baba desteği ve olumsuz anne ilişkisi; sadece kızlarda sınırlayıcı anne ve babakontrolü, olumlu anne ve olumsuz baba ilişkisi; erkeklerde demokratik anne kontrolü ve olumlu baba ilişkisi aracıdır. Dışa yönelim problem davranışlarla ilişkide ise sadece erkeklerde anne desteği, sınırlayıcı ve demokratik anne kontrolü, olumsuz anne ve baba ilişkisi ve olumlu baba ilişkisinin aracı rolü olduğu bulunmuştur.