DEHB tanısı alan 6-12 yaş arası çocukların annelerinde problem çözme becerilerinin incelenmesi

Beyin işlevlerinin ölçülebilirliği ile ilgili argümanların artması ile beraber tanılamada çok yönlülük ve isabet oranının artması sonucunu doğurmuştur. Bu kapsamda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu, Çocuk ve Ergen Psikiyatri alanında önde gelen çalışma ve araştırma konularının başında gelmektedir. Buradan hareketle tanı ve tedavide, sadece hasta öznesi ile yetinmeyen yaşam alanı, yaşam kültürü ve birlikte yaşayan diğerlerini de ele alan yaklaşım hem etkin tedavi hem de tedavinin proflaktik etkisi adına büyük önem taşımaktadır. DEHB tanısı almış çocukların ailelerinde rastlanan psikopatoloji ve psikolojik yük ve bunların görülme sıklığı ile ilgili araştırmalara rastlamak mümkündür. Bu araştırmaların birinde DEHB tanılı çocukların ebeveynlerinde duygudurum bozukluğu %12. 3 ve anksiyete bozukluğu %8.1 olarak görülürken %6.8 oranında yetişkin DEHB'ı görülmüştür (Güçlü ve Erkıran, 2004). Çalışmada örneklem grubu ve kontrol grubundan veri toplamak amacıyla sosyodemografik bilgi formu, Beck Anksiyete Ölçeği ve Problem Çözme Envanteri kullanılmıştır. Araştırmada; 1. Örneklem ve kontrol gruplarında çocukların annelerinin demografik özelliklerinin dağılımları, 2. Örneklem ve kontrol gruplarında çocuk olguların cinsiyetlerine göre annelerinin eğitim durumlarının değerlendirilmesi, 3. Örneklem ve kontrol gruplarında çocuk olguların cinsiyetlerine göre annelerinin iş durumlarının değerlendirilmesi, 4. Örneklem ve kontrol gruplarında çocukların annelerinin eğitim durumlarına göre PÇE toplam puanı ve PÇE alt testlerinin değerlendirilmesi, 5. Örneklem ve kontrol gruplarında çocukların annelerinin iş durumlarına göre PÇE toplam puanı ve PÇE alt testlerinin değerlendirilmesi, 6. Örneklem ve kontrol gruplarında anne eğitim durumuna göre anksiyete puanlarının değerlendirilmesi, 7. Örneklem ve kontrol gruplarında anne iş durumuna göre anksiyete puanlarının değerlendirilmesi, 8. Çocukların cinsiyetine göre örneklem ve kontrol gruplarında PÇE alt testlerinin değerlendirilmesi,9. Örneklem ve kontrol gruplarında annelerin eğitim durumlarına göre PÇE alt testlerinin değerlendirilmesi, 10. Örneklem ve kontrol gruplarında annelerin iş durumlarına göre PÇE alt testlerinin değerlendirilmesi, 11. Örneklem ve kontrol gruplarında anksiyete puanları ile PÇE alt test puanlarının ilişkilerinin değerlendirilmesi incelenmiştir. Öncelikle demografik bilgi formu üzerinden örneklem grubu ve kontrol grubunda annelerin eğitim ve iş durumlarının dağımları tespit edilmiştir. Yapılan istatiksel analizler sonucunda: Örneklem grubunda; Yüksek öğrenim almamış annelerin kaçıngan yaklaşım puan ortalamaları, yüksek öğrenim almış annelerin puan ortalamasından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p:0.003; p<0.01). Yüksek öğrenim almamış annelerin kendine güvenli yaklaşım puan ortalamaları, yüksek öğrenim almış annelerin puan ortalamasından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p:0.047; p<0.05). Kontrol grubunda; Yüksek öğrenim almamış annelerin kendine güvenli yaklaşım puan ortalamaları, Yüksek öğrenim almış annelerin puan ortalamasından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşüktür (p:0.046; p<0.05). Çalışmayan annelerin 'problem çözme toplam puan' (p:0.049; p<0.05), 'kaçıngan yaklaşım' (p:0.001; p<0.01), 'kendine güvenli yaklaşım' (p:0.031; p<0.05) puan otalamaları çalışan annelerin puan ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir. Kontrol grubunda; Çalışmayan annelerin 'kendine güvenli yaklaşım' (p:0.022; p<0.05), 'planlı yaklaşım' (p:0.022; p<0.05) puan ortalamaları, çalışan annelerin puan ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşüktür. Örneklem grubunda; Çocukların annelerinin eğitim durumlarına göre, yüksek öğrenim almamış annelerin anksiyete puan ortalamaları, yüksek öğrenim almış annelerin puan ortalamasından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p:0.024; p<0.05). Kontrol grubunda; İstatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p>0.05). Örneklem grubunda; Çocukların annelerinin çalışma durumlarına göre, çalışmayan annelerin anksiyete puan ortalamaları, çalışan annelerin puan ortalamasından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir (p:0.004; p<0.01). Kontrol grubunda; İstatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır (p>0.05). Çocuk olguların cinsiyetlerine göre; Kız çocukların annelerinde örneklem grubunun 'düşünen yaklaşım' (p:0.047; p<0.05) ve 'kendine güvenli yaklaşım' (p:0.008; p<0.01) puan ortalamaları, kontrol grubunun ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir. Erkek çocuk annelerinde örneklem grubu tüm PÇE alt teslerinde puan ortalamaları kontrol grubu puan ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir. Yüksek öğrenim almamış annelerde; Örneklem grubunun; 'düşünen yaklaşım' (p:0.020; p<0.05), 'kaçıngan yaklaşım' (p:0.014; p<0.05), 'kendine güvenli yaklaşım' (p:0.003; p<0.01) puan ortalamaları, kontrol grubunun ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir. Annelerin çalışma durumlarına göre; Çalışan annelerde örneklem grubunun; 'aceleci yaklaşım' (p:0.030; p<0.05), 'düşünen yaklaşım' (p:0.001; p<0.01), 'değerlendirici yaklaşım' (p:0.008; p<0.01), 'planlı yaklaşım' (p:0.009; p<0.01) puan ortalamaları, kontrol grubunun ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir. Çalışmayan annelerde ise örneklem grubunun 'düşünen yaklaşım' (p:0.018; p<0.05), 'kaçıngan yaklaşım' (p:0.017; p<0.05), 'kendine güvenli yaklaşım' (p:0.001; p<0.01), 'planlı yaklaşım' (p:0.033; p<0.05) puan ortalamaları, kontrol grubunun ortalamalarından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksektir. Anksiyete puanı ve PÇE alt testlerinin ilişkisi değerlendirildiğinde; Örneklem grubunda; anksiyete puanı ile 'kaçıngan yaklaşım' arasında pozitif yönde %34. 1 düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmaktadır (p:0.008; p<0.01). Kontrol grubunda ise; anksiyete puanı ile 'kaçıngan yaklaşım' arasında pozitif yönde %30. 6 düzeyinde (p:0.017; p<0.05) ve 'kendine güvenli' yaklaşım pozitif yönde %27. 1 düzeyinde (p:0.036; p<0.05) istatistiksel olarak anlamlı ilişki bulunmaktadır.