Endonezya ve Türkiye'de askeri rejim sonrası demokratik konsolidasyon: 1990-2010 arası dönem

Bu tez, 1990 ile 2010 yılları arasındaki son yirmi yılda Endonezya'da ve Türkiye'de demokratikleşme sürecini ele alıyor. Endonezya'daki Suharto rejiminin yıkılmasından sonraki demokratikleşmeye geçiş süreci ve Türkiye siyasetinde ordunun vesayetinin gerilemesi çalışmanın odaklandığı süreçlerdir. Bu iki ülke otoriterlikten demokrasiye geçiş açısından farklı yollar izlemiştir. Her iki ülkede de seçime odaklı bir demokrasi anlayışı ve pratiği hakim olmakla beraber bu ülkeler nitelik açısından da demokrasilerini geliştirmeye odaklı sistemler kurmuşlardır. Endonezya, geçiş dönemini aktif olarak denetleyen sivil toplumun güçlü desteği nedeniyle demokratikleşmeye geçiş sürecini etkili bir şekilde yönetmede ve kontrol etmede başarılıdır. Türkiye'de ise, Avrupa Birliğine adaylık süreci demokrasinin niteliğinin artırılmasına olumlu yönde katkı sağlamıştır. AB katılım sürecinde Türkiye'den yapması beklenen reformlar demokrasinin niteliğini artırıcı bir etki tesis etmiştir. Bununla birlite AB süreci tavsadıkça, Türkiye'deki siyasi karar alıcılar Avrupa eksenli değil de Orta Doğu ve Asya eksenli politikalara yöneldikçe AB reformları ve yasaları AB'den de kaynaklanan nedenlerle siyasal öncelik olmaktan çıkınca, AB sürecinin kazanımlarında önemli bir gerileme ortayaçıkmıştır. 15 Temmuz 2016 darbe girşimi bu süreci iyice çökertmiş ve Türkiye demokrasisi tanınamaz hale gelmiştir. Araştırmacı konsolide olmuş demokrasinin ömrünün siyasetteki aktörlerin demokrasiyi kasabadaki tek oyun olarak görüp görmedikleri ile doğrudan bağlantılıdır. Ortaya çıkabilecek sorunları aşmak için iyi çalışan ve güçlü bir adalet sistemi ise demokrasinin istikrarı için olmazsa olmazlardandır. İyi yönetişim ilkelerinin izlenmesi ise demokrasiyi otoriterliğe doğru evrilmekten koruyabilecek en iyi metotlardan biridir. İktidar partisini elindeki gücü suiistimal etmesini önleyebilmek için mahkemeler 'hukukun önünde eşitlik' ilkesine göre hareket etmeli, kişilerin ve grupların hükümet politikalarına dair muhalif görüşlerini ifade etme özgürlüğünü garantileyebilmelidir. Bu araştırma 5 bölüme ayrılmıştır. İlk bölüm Türkiye ve Endonezya'daki demokrasinin dönüşüm sürecinden konsolidasyon sürecine kadar olan dönem ve bu dönemde ordunun rolü üzerine genel bilgi vermekte ve böylece araştırmayı detaylandıran bir arka plan oluşturmaktadır. İkinci bölüm demokratik dönüşümden konsolidasyona kadar olan süreci, demokratikleşme sürecinde ekonomik kalkınmanın ve sivil halkın belirgin rolünü ele almakta. Bu bağlamdauygulanabilecek teorik çerçeveyi incelemektedir. Üçüncü ve dördüncü bölüm ise sırasıyla Endonezya ve Türkiye'ye odaklanmaktadır. Bu bölümler okuyucunun, iki ülkedeki ulus oluşturma sürecinden başlayıp, ordunun belirgin bir aktör olarak nasıl yükseldiğini ve izleyen dönemdeki tamamlayıcı olayları ve sivil halkın demokratikleşme sürecine nasıl dahil olduğunu anlatarak, Endonezya ve Türkiye tarihini kısa bir çerçevede anlamasına ortam hazırlamaktadır.5. bölüm ifade özgürlüğü, örgütlenme özgürlüğü, güçlü bir medyanın varlığı ve medya özgürlüğü, güvenlik sektöründeki reformlar, siyasal partiler ve siyasal hayat, hukuki yaptırımların güçlendirilmesi gibi başlıklar üzerinden karşılaştırmalı bir analiz şeklinde sunmaktadır ve bu noktalar Endonezya ve Türk demokrasisinin yönünü değerlendirmede belirgin indikatörler olacaktır.