turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Workplace cyberslacking: An investigation based on the theory of planned behavior

Son yıllarda iş yerlerinde bilgisayarların ve cep telefonlarının kullanımı önemli ölçüde artmıştır. Çalışanların iş saatleri içerisinde İnternet erişimleri kaçınılmaz ve çoğu zaman gerekli hale gelmiştir. Sanal Kaytarma, iş yerlerinde İnternet kullanılarak yapılan iş ile ilgili olmayan davranışları tanımlayan bir olgudur. Sanal kaytarma davranışlarının işyerindeki etkileri halen tartışılmaktadır. Sanal Kaytarmanın işyerinde hem pozitif hem de negatif davranışlara yol açtığı öne sürülmektedir. Bu bağlamda Sanal Kaytarmanın işyeri unsurları üzerinde bu çelişkili etkileri yaratan farklı tiplerinin saptanması önemli hale gelmiştir. Sanal kaytarma davranışının öncüllerinin araştırılması gerekmektedir (Göncü Köse & Metin, 2018). Alanyazın Sanal Kaytarmayı açıklamak için farklı teoriler öne sürmektedir. Çalışmada Sanal Kaytarmayı yordamak için Planlı Davranış Teorisi (Ajzen, 2012) kullanılmıştır. Bu teori bir davranış ile ilgili normlar, tutumlar ve algılanan davranışsal kontrol'ün davranışı uygulama niyetini etkilediğini, niyetin de davranışın öncülü olduğunu savunmaktadır. Bu çalışmada, ilk olarak Sanal Kaytarma davranışı güncellenmiş ve geçerlik çalışması yapılmış, ardından Sanal Kaytarma Planlı Davranış Teorisine dayandırılarak yordanmıştır. Ayrıca, önerilen modeli doğrulamak için, kurumsal normlarla kişilik faktörlerinin karşılıklı etkileşimleri modele eklenerek düzenleyici değişken analizleri yapılmıştır. Sonuçlar, Sanal Kaytarma davranışının güncelleme, araştırma ve planlama ve eğlence olarak isimlendirilen üç boyutunun olduğunu ve her birinin Planlı Davranış Teorisi ile başarılı bir şekilde modellendiğini göstermiştir. Ayrıca sonuçlar güncellenen Sanal Kaytarma ölçeğinin yapı geçerliğini destekler niteliktetir. Boyuta dayalı analizler sonucunda, güncelleme, eğlence ve araştırma ve planlama faktörlerinin uyumluluk ve değişime direnç faktörleriyle negatif, saldırganlık ile pozitif ve anlamlı ilişkisi olduğu, araştırma ve planlama faktörünün ise bunlara ek olarak proaktif kişilik, fikir önderliği ve değişime açıklık ile pozitif ilişkisi olduğu bulunmuştur. Son olarak, düzenleyici değişken analizleri sonucunda normlar ve kişilik faktörlerinin etkileşiminin, işyerinde farklı Sanal Kaytarma türlerinin gösterilmesinde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Çalışan ve çalışmayan kadınlarda depresyon belirtilerinin yaşam kalitesine, uyku kalitesine ve gece yeme bozukluğuna etkileri

Bu çalışmanın amacı çalışan ve çalışmayan kadınlarda depresyon belirtilerinin uyku kalitesi, yaşam kalitesi ve gece yeme sendromu üzerine etkisinin incelenmesi ile çeşitli demografik değişkenlere göre farklılıkların incelenmesidir. Araştırmada depresyon belirtilerini saptamak amacıyla katılımcılara Beck Depresyon Ölçeği, uyku kalitelerini ve yaşam kalitelerini saptamak amacıyla ise Richards- Campbell Uyku Ölçeği, Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu ve Gece Yeme Anketi kullanılmıştır. Araştırmamızda çalışan ve çalışmayan kadınlarda, Beck Depresyon Ölçeği puanlarının yaşam kalitesi ölçeğinin tüm alt boyut puanlarıyla, anlamlı bir şekilde orta düzey negatif korelasyona sahip olduğu tespit edilmiştir. Ancak çalışanların korelasyonu daha yüksek olduğu bulunmuştur. Çalışanların yaşam kalitesi ölçeği fiziksel sağlık boyutu, psikolojik sağlık ve uyku kalitesi puanları anlamlı şekilde daha yüksektir. Çalışmayanlarda gece yeme ve puanları çalışanlara göre anlamlı şekilde daha yüksek olduğu bulunmuştur. Çalışan ve çalışmayan kadınlarda, Beck Depresyon Ölçeği puanlarının, Gece Yeme Anketi puanlarıyla anlamlı şekilde pozitif orta düzey korelasyon tespit edilmiştir. Çalışan ve çalışmayan kadınlarda gece yeme puanlarıyla uyku kalitesi puanları arasında da anlamlı şekilde zayıf düzey negatif korelasyon görülmüştür, ancak çalışmayanlarda kolerasyon daha yüksektir. Ayrıca çalışan kadınların psikolojik sağlık ve uyku kalitesi puanları anlamlı şekilde daha yüksek saptanırken çalışmayan kadınlarda ise gece yeme ve depresyon puanları çalışanlara göre anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur.
Cezaevinde hükümlü bulunan cinsel istismar suçluları ile uyuşturucu suçlularının bazı değişkenlere göre incelenmesi

Bu araştırmada Ümraniye T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda kalmakta olan hükümlülerin sorunlarıyla baş etme yollarında bazı değişkenlere göre Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği ve Sosyal Uyum Kendini Değerlendirme Ölçeği arasında anlamlı bir fark olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi Ümraniye T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundaki 345 (200 Uyuşturucu Suçlusu, 145 Cinsel İstismar Suçlusu) hükümlü oluşturmuştur. Veriler Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği, Sosyal Uyum Kendini Değerlendirme Ölçeği, Demografik Bilgi Formu kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiksel metotlar, Bağımsız iki grup için Mann Whitney U Tesi, bağımsız örneklem için Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Analiz sonuçlarında hükümlülerin cezaevinde yaşadıkları sorunların, SBÇTÖ ve SUKDÖ ile bazı değişkenler arasında anlamlı farklar bulunmuştur. SBÇTÖ alt ölçek puanları ile yaş, eğitim, medeni durum, çocuk sayısı, suç türü, kurslara katılım ve ziyaretçisinin gelme sıklığı gibi değişkenler arasında anlamlı farklar bulunmuştur. SUKDÖ puanlarıyla eğitim durumu ve kurslara katılım değişkenleri arasında anlamlı farklar bulunmuştur.
Ergenlerde bağlanma stillerinin saldırganlık davranışları ve depresyon düzeyi ile ilişkisi

Bu çalışmanın amacı ergenlerde bağlanma stillerinin saldırganlık davranışları ve depresyon düzeyi ile arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemini 2015 yılında Şırnak ilinde yaşayan 68 kız, 51 erkek olmak üzere 119 ergen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak bağlanma stillerini araştırmak amacıyla İlişki Ölçekleri Anketi, saldırganlık davranışlarını araştırmak amacıyla Saldırganlık Ölçeği, depresyon düzeyini araştırmak amacıyla Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği ve bazı demografik değişkenleri araştırmak amacıyla Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre bağlanma stilleriyle saldırganlık davranışları arasında ve saldırganlık davranışlarıyla depresyon düzeyi arasında anlamlı bir ilişki olmadığı, bağlanma stilleri ile depresyon düzeyi arasında ise anlamlı bir ilişkinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Güvensiz bağlanma stillerinden korkulu bağlanma stiline sahip olanların depresyon düzeyinin daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Demografik değişkenlere göre elde edilen bulgular ise şu şekilde özetlenebilir: Kızlarda erkeklere oranla korkulu bağlanma düzeyi daha yüksek, erkeklerde ise kızlara oranla saplantılı bağlanma düzeyi daha yüksek bulunmuştur. Erkeklerin kızlara oranla fiziksel saldırganlık düzeylerinin daha yüksek, kızların ise erkeklere oran düşmanlık eğilimlerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Kızların erkeklere oranla uygulanan Çocuklar İçin Depresyon Ölçeği' ne göre daha yüksek depresyon düzeyine sahip olduğu bulunmuştur. Bireylerin yaşları arttıkça korkulu bağlanma, fiziksel saldırganlık, sözel saldırganlık ve saldırganlık düzeyleri artmaktadır. Bireylerin ebeveynlerinin eğitim düzeyleri yükseldikçe saldırganlık düzeyleri düşmektedir. Ailelerin gelir durumu yükseldikçe ergenlerin saplantılı bağlanma düzeyleri düşmektedir. Ailelerin gelir durumu arttıkça ergenlerin depresyon düzeyi artmaktadır.
Effect of visual stimuli with fearful emotional cue on population receptive field estimates

Önceki çalışmalar, uyaran içeriğinin popülasyon alıcı alan tahmin yöntemi sonuçlarına etki edebileceğini göstermiştir. Ayrıca, duygu, insanlarda BOLD aktivitesini arttırarak görsel işlemlemeyi düzenleyebilir. Bütün bunlar ele alındığında, duygusal içerikli uyaranlar pAA parametrelerinde değişikliğe yol açabilir. Duygunun görsel işlemleme üzerindeki etkisini daha detaylı araştırmak için, Dumoulin ve Wandell tarafından 2008'deki makalelerinde açıklanmış pAA tahmin yöntemini, içerisinde görseller yerleştirilmiş, eş zamanlı pasta dilimi ve halka uyaran ile kullandık. Sonuçlarımız, uyaran içeriğinin pAA tahminlerine hV4 ve V3A bölgelerinin yanı sıra daha ilksel bölgeler olan V1, V2 ve V3'te de etki edebildiğini gösterdi. Ayrıca, uyarandaki duygu içeriğinin büyük pAA boyutu ile pAA merkezinde daha dışsal alanlara kaymaya yol açabildiği bulduk. Daha büyük pAA ile pAA merkezindeki kaymanın, görsel işlemleme üzerinde duygunun düzenleyici işlevinin bir sonucu olduğunu öne sürüyoruz.
Yaşlılarda psikososyal gelişim: Erikson'un dokuzuncu evresinin araştırılması

Bu çalışmanın ilk amacı J. Erikson (1997) tarafından Psikososyal Gelişim Kuramına eklenen dokuzuncu evreyi ölçmek için Brown ve Lowis'in (2003) geliştirdiği Dokuzuncu Evre Ölçeğinin Türkçe uyarlama çalışmasını yapmaktır. Ayrıca katılımcıların yaş değişkeni, benlik bütünlüğü, yaşlı aşkınlığı ve yaşam doyumu düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın son amacı ise yaşlı aşkınlığı düzeyinin katılımcıların demografik özelliklerine göre değişip değişmediğini incelemektir. Çalışmanın örneklemi 60-79 yaş arasındaki 150 yaşlı birey ve 80-104 yaş arasındaki 111 yaşlı birey olmak üzere toplam 261 katılımcıdan oluşmuştur. İlk grubun yaş ortalaması 67,49 iken ikinci grubun yaş ortalaması 86,59 olarak bulunmuştur. Katılımcılar hakkındaki bilgiler Kişisel Bilgi Formu, Dokuzuncu Evre Ölçeği, Değiştirilmiş Erikson Psikososyal Gelişim Dönemleri Ölçeği-Benlik Bütünlüğüne Karşı Umutsuzluk alt boyutu ve Yaşam Doyumu Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Bulgular elde edilen Dokuzuncu Evre Ölçeğinin ülkemiz için geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğunu göstermektedir. Analiz sonuçlarına göre katılımcıların yaşı ile benlik bütünlüğü düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişki bulunmuştur. Ayrıca benlik bütünlüğü düzeyinin yaşlı aşkınlığı düzeyini yordadığı ve yaşlı aşkınlığı ile yaşam doyumu düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı ilişkinin olduğu görülmüştür. Son olarak yaşlı aşkınlığı düzeyinin sadece yaşam düzenine göre değişim gösterdiği bulunmuştur.
Cezaevindeki şiddet failleri ve sığınma evinde kalan şiddet mağdurlarının şiddete bakış açıları ile suçluluk utanç duygularının değerlendirilmesi

Amaç: Bu araştırma cezaevi ve sığınma evinde bulunan şiddet fail ve mağdurlarının şiddet algıları, suçluluk-utanç düzeyleri ve benlik algılarını belirlemek amacıyla yapılmış kesitsel tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma evren üzerinde planlandığı için örneklem seçimine gidilmemiştir. Araştırma örneklemini Samsun ve İstanbul kadın konukevlerinde kalan kadınlar ile Sinop E tipi cezaevinde kalan kişiye karşı suçlar nedeniyle hüküm giymiş bireyler açısından gönüllülük esası ilkesi gözetilerek 160 şiddet faili ile 50 şiddet mağduru birey oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak üç form kullanılmıştır. Bunlar; anket formu, suçluluk-utanç ölçeği formu, sosyal karşılaştırma ölçek formlarıdır. Bulgular: Yaşam boyu şiddet maruziyeti, sıklığının sığınma evlerinde bulunanlarda fazla olduğu, şiddet algısı bakımından şiddeti hak etme, hak etme nedenleri bakımından gruplar arasında fark olduğu, genelde karşı tarafın sorumlu tutulduğu, ekonomik koşullar, madde kullanımı ve öfkenin en önemli şiddet artışına neden olan faktörler olarak görüldüğü belirlenmiştir. Toplumdan dışlanma endişesi ve çocuk sayısının suçluluk ve utanç puanlarını etkilediği, yaşam boyu şiddete maruz kalmayanlarda benlik algısının yüksek olduğu, gelir ve medeni durumun suçluluk - utanç ölçek ve sosyal karşılaştırma ölçek puanlarını etkilediği, kendini tanımanın suçluluk ve sosyal karşılaştırma ölçek puanları üzerinde etkili bir faktör olduğu ve suçluluk-utanç ölçek toplam puanı bakımından eğitim açısından gruplar arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu belirlenmiştir. Sonuç ve öneriler: Suçluluk ve utanç puanlarının sığınma evi grubunda yüksek, kendilik algılarının ise cezaevi grubunda yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda sığınma evi grubunda destek programları ve etkinliklerinin arttırılmasına ve alanda benzer çalışmalara gereksinim vardır.
Üniversite öğrencilerinin ahlaki yargı düzeylerinin demografik değişkenlere göre incelenmesi: Muş Alparslan Üniversitesi örneği

Ahlaki yargı, mevcut bir duruma göre karşıt görüşte olmasına karşın, kendi içselleştirmiş olduğu ilkelere dayanarak kabul veya reddetme yeteneğidir. Çalışmamız üniversite öğrencilerinin ahlaki yargı düzeylerini belirlenmiş olan bazı değişkenlere göre incelemeyi amaçlamaktır. Üniversite öğrencilerinin ahlaki yargı düzeylerini inceleyen tezimiz, 2016- 2017 eğitim-öğretim yılı Muş Alparslan Üniversitesi Eğitim Fakültesinde altı lisans bölümlerinden birinci ve dördüncü sınıfa devam eden 630 öğrenciden 332 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmada bağımsız değişkenleri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen Demografik Bilgiler Formu; ahlaki yargı yeteneğinin ölçülmesi için ise Lind tarafından geliştirilen, Çiftçi tarafından da Türkçe'ye uyarlaması yapılan Ahlaki Yargı Testi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin normal dağılım göstermediği tespit edilmiş, bu sebeple non-parametrik testler kullanılmıştır. Verilerden ikili grup karşılaştırmalarında Mann-Whitney U testi, üç ve daha fazla gruplu karşılaştırmalarda ise Kruskal-Wallis H testi kullanılmıştır. Çalışmamız neticesinde öğrencilerin ahlaki yargı puanları sınıf, cinsiyet, yetiştikleri sosyo-kültürel çevre, annenin-babanın eğitim düzeyi, mezun olunan lise türleri, kardeş sayısı, anne-babanın çalışma durumu ve yaş değişkenlerine göre anlamlı bir ilişki bulunmamıştır(p>.05). Öğretmen adaylarının ahlaki yargı puanları ortalamasının bölüm/anabilim dallarına göre farkın test edilmesine ilişkin bulunan değer ise anlamlıdır (p<.05). İlköğretim Matematik Öğretmenliği Bölümü öğrencilerinin ahlaki yargı toplam puanının diğer bölümlere göre daha yüksek olduğu görülmüştür.
Gecekonduda yaşayan kadınların sigara içme davranışlarına etki eden sosyo-ekonomik faktörler

Uluslararası tütün şirketlerinin Türkiye pazarına girmesiyle yaygınlaşan sigara içme davranışı, günümüzde sağlık sorunlarının önlenebilir nedenlerinin başında yer almaktadır. Gelişmekte olan bir ülke olarak Türkiye, tütün şirketleri için hedef konumundadır. Özellikle, barındırdığı genç nüfusuyla Türkiye önemli bir pazardır ve gelecek için umut vaat etmektedir. Tütün şirketlerinin ve reklamlarının hedefi kadınlar olduğundan, geçmişş yıllara oranla, günümüzde kadınlar daha çok sigara içmeye başlamışlardır. Bununla birlikte yaşanılan toplumsal değişimler de kadınların sigara içmelerine olanak vermektedir. Bu çalışmada, kentleşme ile birlikte yaşanan toplumsal değişimin, gecekondularda yaşayan kadınların, sigara içme davranışları üzerinde nasıl bir etki yarattığı incelenmektedir. Gecekondu ve kent bağlamında, kadınların sigara içme davranışını nasıl anlamlandırdıklarına bakılmaktadır. Gecekondudaki yaşam tarzı kırsal alandaki yaşam tarzından farklılıklar içerdiği için; bu farklılıklar uyum sağlama problemini de yaratmıştır. Kent ortamında ilişkilerin formelleşmesi, kadınların daha rahat hareket etmelerine olanak vermektedir. Kent yaşamında sosyal baskı ve kontrol azalmıştır. Bununla birlikte, kırsal yaşam kalıpları kısmen de olsa devam etmektedir. Böyle bir ortamda, sigara içme davranışı da yeni anlamlar kazanmaktadır.
Work-life experiences of employees with bipolar disorder

Bu çalışmanın amacı bipolar bozukluk tanısı almış çalışanların iş ve işyeri deneyimlerini incelemektir. Modern dünyada, psikolojik bozukluk tanısı almış olan insanlar aldıkları tanılarını, dışlanma potansiyeli sebebiyle çeşitli sosyal ortamlardan üçüncü kişilerden, gruplardan veya kurumlardan gizleyebilir; ve iş ortamı listede ilk sırada yer almaktadır. Bu nedenle, günümüzün en önemli sosyal sorunlarından biri, psikolojik bozukluklara yönelik damgalanmaya karşı mücadele etmektir. 'Bipolar bozukluk aynı zamanda semptomatik belirtileri ile az miktarda ilişkili görünen bir dizi sosyal ve mesleki komplikasyona sahiptir' (Goldberg & Harrow, 1999, s. 59). Açıkça, bu insanlar atakların ardından işlevsel olsalar bile, çoğu zaman iş ortamı onların çalışmasına izin vermekte isteksizdir. Çalışmanın temel araştırma soruları: Çalışma yaşamının hangi bileşenleri bipolar bozukluğu olan bir çalışanla ilişkilidir? Çalışma koşulları, çalışma ortamı ve profesyonel ilişkiler bipolar bozukluk tanısına sahip insanları nasıl etkiler? Bu çalışma, Türkiye'de bipolar bozukluğu olan çalışanların deneyimlerini içerecek ilk çalışma olacaktır. Amaç, sadece katılımcıların bireysel deneyimlerini ortaya koymak değil, aynı zamanda çalışma ortamında bipolar bozukluk üzerine yapılan kültürel bakış açısını da incelemektir. Yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler bipolar bozukluk tanısı almış ve iş tecrübesi olan on görüşmeci ile yapılmıştır. İstanbul Bilgi Üniversitesi'nin etik onayının ardından, İstanbul'daki ÇAPA Tıp Fakültesi ve Bipolar Yaşam Derneği aracılığıyla gönüllü katılımcılarla temasa geçildi. Örnekleme grubu beyaz yakalıdır ve bipolar 1 veya 2 tanısı almış olan kişilerden oluşmaktadır. Veriler, Yorumlayıcı Fenomenolojik Analiz'in analitik prensipleriyle MAXQDA nitel veri analiz programı ile analiz edilmiştir. Çalışmada, temel bulgular ana temaların 'mani döneminin iş yaşamına yansımaları', 'depresif dönemin iş yaşamına yansımaları', 'tanının paylaşılması', 'iş yaşamında yaşanılan zorluklar', çalışma ve anlam' ve 'toplum, insan kaynakları profesyonelleri ve ailenin tanıya bakış açısı' olduğunu göstermiştir.
Psikoloji öğrencilerinin ve klinik psikologların karşılıklı bağımlılık düzeyleri ve yetişkin bağlanma boyutları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada psikoloji lisans öğrencilerinin, klinik psikoloji yüksek lisans öğrencilerinin ve klinik psikologların karşılıklı bağımlılık düzeylerinin incelenmesi, karşılıklı bağımlılığın çeşitli demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığının araştırılması ve karşılıklı bağımlılık düzeyleri ile yetişkin bağlanma boyutları arasındaki ilişkinin incelenmesi hedeflenmiştir. 320 katılımcının olduğu araştırmada veri toplama araçları olarak demografik bilgi formu ile Eş Bağımlılık Belirleme Ölçeği ve Yakın İlişkilerde Yaşantılar Envanteri-II kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre karşılıklı bağımlılık ve bağlanmanın kaygılı ve kaçınmacı boyutları arasında olumlu yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Araştırmanın bağımlı değişkeni olan karşılıklı bağımlılığın sosyodemografik değişkenler ile ilişkisi incelendiğinde; karşılıklı bağımlılık ile eğitim düzeyi ve süpervizyon alınması arasında anlamlı bir farklılaşma olduğu belirlenmiştir. Kadınlarda erkeklere göre karşılıklı bağımlılığın anlamlı derecede daha fazla olduğu görülmüştür. Karşılıklı bağımlılık ve katılımcının psikolojik tedavi geçmişşi olması arasında anlamlı bir farklılaşma olduğu görülmüştür. Karşılıklı bağımlılık ve yaş arasında olumsuz yönde anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Karşılıklı bağımlılık ile doğum sırası arasında anlamlı bir farklılaşma olmadığı tespit edilmiştir. Eğitim düzeyine göre yetişkin bağlanma boyutları incelendiğinde, eğitim düzeyi ile kaygılı ve kaçınmacı bağlanma boyutları arasında anlamlı bir farklılaşma olduğu görülmüştür.
Sistem yaklaşımı ve sosyal-ekolojik yaklaşım çerçevesinde oluşturulan kavramsal model temelinde kronik hastalığı olan çocuklar ve ailelerinde psikolojik uyumun yordanması

Çocukluk dönemi kronik hastalıklarının yoğun tedavi gerektirmesi, uzun dönemli olası medikal etkilere yol açması ve yaşamsal tehdit taşıması, araştırmacıları, bu hastalıkların travmatik doğası üzerinde çalışma yapmaya yönlendirmiştir. Kronik hastalığı olan çocuklar ve ailelerinde travma sonrası stres belirtileri özellikle üzerinde durulan bir konu haline gelmiştir. Aile Sistemleri Kuramı ile birlikte, kronik hastalıkların etkisinin yalnızca çocuklasınırlı kalmadığı, tüm aile bireylerine yayıldığı konusundaki farkındalık artmıştır. Çocuğun sağlığına ya da yaşamına yönelik tehditler içermesi nedeniyle ağır bir kronik hastalık tanısı, hem çocuk hem de ailesinde travma tepkilerine yol açabilmektedir. Bu araştırmanın amacı, ailelerin yaşam döngüsünü etkileyen travmatik bir yaşantı olarak çocukluk dönemi kronik hastalıklarının, çocuklar ve anne-babalarının depresyon ve travma sonrası stres belirtileri ile ilişkisini çeşitli yordayıcı değişkenler yönünden incelemektir. Araştırmada travmatik stresi yordayan değişkenlerin seçimi önceki kuramlar ve araştırmalara dayanılarak yapılmış ve seçilen değişkenler, sistem yaklaşımı ve sosyal ekolojik yaklaşım çerçevesinde bir kavramsal model içinde entegre edilmişlerdir. Bu model, psikolojik uyumun yordayıcıları olarak demografik özellikler, hastalığın özellikleri, sosyal-ekolojik değişkenler ve çocuğun bireysel özelliklerini içermektedir. Araştırmanın örneklemi kronik hastalığı olan 125 çocuk/egen ve anne-babalarından oluşmaktadır. Veriler, öz-bildirim ölçekleri aracıyla toplanmıştır. Depresyon ve travma sonrası stres belirtileri puanlarının bağımlı değişken olarak ele alındığı analiz hiyerarşik regresyon yöntemiyle yapılmıştır. Bu yolla kavramsal modelde yer yordayıcı değişkenlerin depresyon ve travma sonrası stres belirtilerine katkısına bakılmıştır. Elde edilen bulguların, ailelerle çalışan psikologlar açısından önemli doğurguları olduğuna inanılmaktadır. Kronik hastalığı olan çocuklar ve ailelerine yönelik psikososyal müdahaleler planlanırken, stres kaynaklarının olabildiğinde azaltılması ve destekleyici etkenlerin devreye sokulması önem taşımaktadır.