turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Coğrafi Bilgi Sistemleri yardımıyla deprem riski altında bulunan alanların yapısal analizi: İzmit Körfezi güneyi

Afetleri meydana getiren unsurlar ve özellikle afetlerden sonra meydana gelen hasar tespit çalışmaları, genellikle saha çalışmaları ile gerçekleştirilmektedir. Ancak büyük alanları kapsayan bu tür unsurların belirlenmesinde; hem sahada çalışmanın zorluğu, hem de belirgin izler sunmamasından dolayı zordur. Bu tür durumlarda, saha gözlemlerine alternatif olarak, günümüzde yaygın olarak uydu görüntülerinin çeşitli yöntemlerle işlenmesi prensibine dayanan uzaktan algılama çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada, İzmit Körfezi ve güneyinde, aletsel dönemde (1900 yılı sonrası) meydana gelmiş depremler ve bu depremlere kaynaklık etmiş olabilecek faylar incelenmiştir. Bu faylar; Orhangazi Fayı, Yalova Fayı, Altınova Fayı, Yalakdere Fayı'dır. Bu aktif fayların yanı sıra, aktifliği açısından şüpheli olan Armutlu Fayı ve Esenköy Fayı da bulunmaktadır. Özellikle Armutlu-Orhangazi arasında, 1900 sonrasında M 4. 0 olan depremler mevcut olmasına rağmen, bu alanda aktif bir fay yer almamaktadır. Bu alanda, bu depremlere kaynaklık edebilecek diğer aktif yapısall unsurlar, uzaktan algılama yöntemiyle ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu kapsamda; LANDSAT8-OLI uydu görüntüsü yardımıyla belirlenen çizgisellikler, uydu görüntüsünde denenen çeşitli bant kombinasyonları sonucunda, çizgisel yapıları en iyi yansıttığı sonucuna varılan bant kombinasyonu ile üretilen görüntü üzerinde çizgisellikler belirlenmiştir. Belirlenen 165 adet çizgiselliğin doğrultularının, ağırlıklı olarak KD doğrultulu olduğu ve K40 -69 D arasında yoğunlaştığı görülmüştür. Armutlu-Orhangazi arasında belirlenen bu çizgisellikler göz önünde bulundurulduğunda; baskın doğrultunun İzmit körfezi ve güneyinde yer alan diğer aktif unsurların doğrultuları ile uyumlu olduğu görülmüştür.
Erzurum şehrinin kültürel coğrafyası: Maddi kültür öğelerine göre

Doktora tezi olarak hazırlanan bu çalışmanın amacı, Erzurum Şehri'nin kuruluş yerinin fiziki coğrafya şartları ve bu şartları kendi lehine çevirebilmek için, Erzurum'da yaşayan insanların geçmişşten günümüze kadar getirmiş olduğu kültürel birikimin ve kültürel peyzajın ortaya konulmasıdır. Araştırmamıza konu olan Erzurum Şehri, Doğu Anadolu Bölgesi'nin Erzurum-Kars Bölümü'nde yer almaktadır ve yaklaşık olarak 3 360 km2'lik alanı ile geniş bir araziye sahiptir. Erzurum Şehri bünyesinde; Yakutiye, Palandöken ve Aziziye ilçeleri olmak üzere büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde üç ayrı ilçe mevcuttur. Bu ilçelerde 62 köy ve 113 mahalle bulunmaktadır. Erzurum Şehri'nin 2010 yılı ADNKS sonuçlarına göre nüfusu 367 250 kişidir. Erzurum Şehri'nin, kendine özgü olan ve Türk evi plan tipleri içerisinde farklı bir karakter gösteren özel bir mesken kültürü bulunmaktadır. Özellikle İslam dininin ve Türk kültürünün izlerinin görüldüğü bu meskenlerde, iklimin olumsuz şartlarına karşı alınan tedbirler ve bölgenin fiziki yapısı ile uyum içinde olan mimari oldukça dikkat çekicidir. Erzurum Şehri ve çevresinin Türk giyim kültürünün izlerini taşıdığı ve İslam dininin etkisi ile şekillendirilmiş olan bir giyim kuşam kültürüne sahip olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca soğuk iklim şartlarından korunmanın öncelikli etken olduğu görülmektedir. Yemek kültürünün ise ekonomik faaliyetler ile paralellik gösterdiği anlaşılmaktadır. Özellikle hayvancılığın etkisi ve bu etki ile beraber hayvansal ürünlerin bol miktarda kullanılması dikkat çekici bir özelliktir. Yukarıda kısaca özellikleri belirtilmeye çalışılan Erzurum Şehri, kültürel coğrafyanın bakış açısı ile insan-kültür-mekan üçlemesi içerisinde incelenmeye çalışılmıştır.
Coğrafya eğitimi ve sosyal bilgiler eğitimi öğretmen adaylarının pandemi (Covid-19) sürecinde uzaktan eğitime karşı tutumları

Tüm dünyayı etkileyen Covid- 19 pandemisi eğitimi de etkilemiştir. Pandemi sürecinde, eğitimde daha önce kullanılmakla beraber yaygın olarak kullanılmayan uzaktan eğitim sistemine geçilmiştir. Bu uzaktan eğitim sistemi coğrafya eğitimine de yansımıştır. Bu araştırmada, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü, Coğrafya Eğitimi ve Sosyal Bilgiler Eğitimi Anabilim Dalında eğitim görmekte olan öğretmen adaylarının pandemi sürecinde uzaktan eğitime karşı tutumları incelenmiştir. Araştırmaya 2021 -2022'de coğrafya eğitimi almakta olan tüm sınıf düzeylerinde Sosyal Bilgiler ve Coğrafya öğretmen adayları katılmıştır. Haznedar ve Baran (2012) tarafından geliştirilmiş olan araştırma ölçeğinin uygun maddeleri seçilerek öğretmen adaylarına uygulanmıştır. Ölçekte 20 tane likert tipi soru, 9 tane katılımcıların kişisel bilgilerine yönelik soru bulunmaktadır. Çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmaya 80 coğrafya öğretmen adayı 170 sosyal bilgiler öğretmen adayı katılmıştır. Araştırma sonrası veri analizi için IBM SPSS 25.0 programı kullanılmıştır. Analizlerle birlikte ulaşılmış olan bütün sonuçlarda istatistiki anlamlılık düzeyi p<0, 5 seviyesinde değerlendirilmiştir. Elde edilen bulguların değerleri normal dağılıma uygundur. Öğretmen adaylarının uzaktan eğitime yönelik tutum düzeylerinde cinsiyet, sınıf, kişisel bilgisayara sahip olup olmama, erişim kaynağı ve bilgilendirme faaliyetine katılıp katılmama konusunda %95 güven düzeyinde anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Ancak bölümlerde, internet kotasında uzaktan eğitimin devam edip etmemesi konusunda yöneltilen sorularda %95 güven düzeyinde anlamlı farklılık bulunmaktadır. Araştırma kapsamındaki kişilerin uzaktan eğitime yönelik tutum, yatkınlık, kaçınma düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığının belirlenmesinde normal dağılım varsayımını sağladığı için pearson korelasyon analizi ile değerlendirilmiştir. Pearson korelasyon analizine göre uzaktan eğitime yönelik tutum, yatkınlık ve kaçınma düzeyleri arasında pozitif yönlü yüksek kuvvette anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Türkiye'de peribacalarının coğrafi dağılımı ve peribacalarının oluşum ve gelişimini etkileyen doğal faktörler

Bu çalışmada, Türkiye'de peribacalarının oluşum ve gelişimini etkileyen doğal Faktörler incelenmiştir. Farklı yörelerde bulunan peribacalarının jeoloji, jeomorfoloji, iklim ve bitki örtüsü gibi oluşum ve gelişimini etkileyen doğal faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda, kurak ve yarı-kurak iklim bölgelerinin tipik yer şekilleri olan peribacalarının az nemli ve yarı nemli iklim koşullarında da gelişme gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, peribacalarının farklı dirençlilik özelliklerine sahip volkanik tüf ve ignimbiritlerin ardalanma gösterdiği litolojiler üzerinde en iyi şekilde gelişme göstermekle birlikte, şartların uygun olması koşulu ile flüviyal, kollüviyal ve gölsel depolar gibi formasyonlar içerisinde de gelişme gösterdiği belirlenmiştir.
Çanakkale ve Kanagawa ili termal turizm değerlerinin karşılaştırılmalı olarak incelenmesi

Çalışmada Japonya'da Kanagawa ile Türkiye'de Çanakkale ilindeki termal alanların dağılımı, termal suların sıcaklık, mineral bileşimi, pH ile diğer mineral özellikleri termal turizm açısından değerlendirilip, gelecekte bu konuda yapılacak araştırmalar için katkı sağlama amaçlanmıştır. Araştırmada, literatür taranmış, özellikle konuyla ilgili Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü tarafından yapılan envanter çalışmasından geniş ölçüde faydalanılmıştır. Çanakkale ve Kanagawa illerinin termal potansiyellerini belirleyerek, termal alanlarda bulunan kaplıcaların termal turizm açısından önemlerini vurgulayarak elde edilen bilgilere göre çözüm önerileri sunulmuştur. Türkiye yaklaşık 2 000 termal kaynak potansiyeli ile dünyanın ilk beş ülkesi arasında yer almaktadır. Çanakkale İlinde bulunan yaklaşık 40 termal kaynak Türkiye'deki termal kaynakların yaklaşık %1.2' sini oluşturur. Çanakkale'de termal kaynaklar genelde doğal çıkışlı olup bazı kaynakların debileri sondaj yapılarak arttırılmış, Çanakkale'nin ilçelerinde bulunan 6 termal konaklama tesisinde kullanılmaktadır. Termal kaynakların birçoğu çeşitli nedenlerle henüz değerlendirilmemiş durumdadır. Japonya, Pasifik Ateş Çemberi kuşağında ve aynı zamanda 4 levhanın kesiştiği alanda yer almaktadır. Bu nedenle 111 aktif volkan ve yaklaşık 28 bin termal kaynak bulunmaktadır. Kanagawa Eyaletinde termal kaynak sayısı yaklaşık 607 olup, Japonya'daki toplam termal kaynakların % 2 ,17' sini oluşturmaktadır. Kanagawa Eyaletinde 582 termal konaklama tesisi bulunmaktadır. En önemli termal alanlardan biri olan Hakone'de 478 termal kaynak ve 20 termal alanda 406 termal tesis yer almaktadır. Kanagawa'da termal turizmden yararlanma tarihsel ve kültürel açıdan büyük bir öneme sahip olmakla birlikte termal turizm, tüm yaş gruplarına hitap ederken ve aynı zamanda Japon kültür ve geleneğini koruyarak, gelişimini sürdürmektedir. Çanakkale'de termal alanların tarihsel bir önemi olmasına rağmen, termal alanlardan yararlanma sağlık sorunları olan orta ve ileri yaş grubunu içermekte, gençleri kapsamamaktadır. Farklı coğrafyalarındaki bu iki ilin en önemli farklılığı; Çanakkale'nin kaplıca turizmine doğa, deniz ve kültürel turizm gibi farklı turizm çeşitlerini entegre edememiş olmasıdır.
Gelibolu tarihi alanı yangınlarının görünürlük analizi ile incelenmesi

Ormanlar, yaşadığımız çevre için en önemli kaynaklardan bir tanesidir. Orman yangınlarının oluşmasının nedeni, doğal ya da insan kaynaklı olabilir. Orman yangınlarında, yangın söndürmenin zamanında başlayabilmesi için orman yangınlarının en hızlı şekilde konumunun tespit edilmesi çok önemlidir. Günümüzde orman yangınlarında müdahale ve yangın sonrası zarar tespiti için coğrafi bilgi sistemleri, mekansal sorgulama ve analiz olanaklarını kullanarak destek olmaktadır. Bu çalışma, ülkemiz tarihinde önemli bir yere sahip Çanakkale Savaşları ve Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı sınırlarını kapsamaktadır. Alanda yoğun olarak tarihi kalıntıların yanı sıra yoğun ormanlık bir alan bulunmaktadır. ÇATAB sınırları içerisinde kalan ormanlar, ülkemizin en riskli alanlarından birisidir. Çünkü çalışma alanında 1968'den günümüze kadar 14 büyük yangında 14.626, 12 ha alanın yanmış olması nedeniyle ülkemizin önemli yeşil alanlarından ve tarihi alanlarından biri olan bu alanın gelecekte meydana gelebilecek yangınlara karşı korunması önemlidir. Çalışmada, ÇATAB orman yangın verileri ve 5 metre aralıklı yükseklik eğrileri kullanılarak, çalışma alanı ile ilgili ağaç istatistikleri, orman yangınları, Çimentepe yangın gözetleme kulesine ait görünürlük analizi yapılmıştır. Görünürlük analizi sonucunda, 33.500 ha alanın gözetleme kulesi ile görünürlüğün %80'den %96'ya çıkartılabileceği belirlenmiştir. Yapılan çalışma kapsamında, çalışma alanında alınacak önlemler ile yangınlar en kısa sürede tespit edilecektir. Tarihi ve kültürel açıdan önemli bir yeri korumanın yanı sıra yangınlarda oluşacak maddi ve manevi kayıplar önlenebilir.
Doğal, tarihi ve kültürel değerler hakkında ortaöğretim öğrencilerinin farkındalık düzeyleri: Çanakkale ili örneği

Bulunduğu coğrafya itibariyle Çanakkale ili birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve sayısız yaşamı içerisinde barındırmıştır. Birçok doğal, tarihi ve kültürel değere ev sahipliği yapmaktadır. Çalışma kapsamında Çanakkale ilinde bulunan birçok değer arasından; Kazdağı, Gökçeada, Bozcaada, Çanakkale Boğazı, Çardak Lagünü, Kestanbol Kaplıcası, Troya Antik Kenti, Assos Antik Kenti, Parion Antik Kenti, 18 Mart Çanakkale Deniz Zaferi, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alanı, Şehitler Abidesi, Kilitbahir Kalesi, Aynalı Çarşı, Çanakkale Seramikleri, Peynir Helvası ve Ezine Peyniri' ne yönelik ortaöğretim öğrencilerinin farkındalık düzeyleri incelenmiştir. Bu araştırmanın amacı Çanakkale ilinde öğrenim gören ortaöğretim öğrencilerinin doğal, tarihi ve kültürel değerler hakkındaki farkındalık düzeylerini belirlemektir. Araştırma, tarama yöntemi kapsamında yapılmış olup nicel ve nitel araştırma yönteminin bir arada kullanıldığı 'karma model' kullanılmıştır. Araştırmada 2018- 2019 eğitim-öğretim yılında Çanakkale ilinde bulunan ortaöğretim düzeyindeki okullar arasından seçkisiz örnekleme yolu 10 okul seçilmiş ve bu okullarda öğrenim gören 845 öğrenciye anket formu uygulanmıştır. Araştırmanın örneklemini oluşturan ortaöğretim düzeyindeki öğrencilerin doğal, tarihi ve kültürel değerlere karşı farkındalıkları cinsiyet, eğitim görülen okul, sınıf düzeyi, baba eğitim durumu, anne eğitim durumu ve aile gelir durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılaşmaların olduğu görülmüştür. Ortaöğretim öğrencilerinin doğal, tarihi ve kültürel değerler hakkındaki farkındalıkları 'Kesinlikle Katılıyorum' ile 'Yüksek Düzeyde' gerçekleştiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada anket dışında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmış olup, 13'ü kadın, 12'si erkek olmak üzere toplamda 25 öğrenci ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Görüşme formuna verilen cevaplar göz önünde bulundurulduğunda öğrencilerin Çanakkale ilindeki değerleri yeterince gezip görme imkanının bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde, koruma kullanma dengesinin yeterince sağlanamamış olması, bilinçlendirmenin yeterince yapılmamış olması durumları araştırma içerisinde ulaşılan sorunlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmada araştırma bulguları sonucuna bağlı olarak; öğrencilerin bilinçlendirilmesi, Çanakkale değerlerinin tanıtımın yapılması, koruma kullanma dengesinin sağlanmasına yönelik öneriler yer almaktadır.
Kars ilinin iklim analizi ve iklim özelliklerinin sosyo ekonomik etkileri

oz Kars'ın ve yakın çevresinin iklim tipini belirleyebilmek için ve bunu coğrafi çevrenin şekillenmesindeki, sosyo - ekonomik faaliyetlerdeki etkisini araştırmak amacıyla yapılan bu çalışma üç aşamada ele alınıp incelenmiştir. İlk aşamada iklim ile ilgili temel kaynak eserler incelenmiştir. Daha sonra Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünden Kars'a ait veriler temin edilmiştir. Diğer yandan Kars Tarım İl Müdürlüğü, Köy Hizmetleri ve Kars Valiliğinden Kars'ın sosyo - ekonomik hayatı ile ilgili bazı bilgiler alınmıştır. Üçüncü aşamada ise incelenen temel eserler ışığında rasat sonuçlarına göre yükselti, bakı, eğim, enlem ve yüzey şekilleri dikkate alınarak gerekli işlem ve yorumlamalar yapılmıştır. Bunun için gerekli tablolar, grafikler ve diyagramlar oluşturulmuştur. Bu aşamalar sonucu Kars, Thomwaite'e göre yan nemli, mikrotermal, su noksanı olmayan veya pek az olan tali ve deniz tesirine yakın iklim tipine girmektedir. Yıllık sıcaklık ortalaması 4,2 C, yıllık yağış miktarı 501. 2 mm., karla örtülü gün sayısı 106. 5 gün ve donlu gün sayısı 179 gündür. Bu koşullar Kars'ta ekonomik hayatın çeşitliliğini azaltmıştır. Büyükbaş hayvancılık ve tahıl tarımının yapılmasını zorunlu kılmıştır. Karasallığın belirgin olarak yaşandığı Kars'ta sıcaklık ve yağışta görülen değişmeler, tarım ürünlerinin üretimini ve hayvancılıktan elde edilen et ve süt verimini de etkilediği ortaya konmuştur.
Pursaklar'ın kentleşme süreci

Ankara Çubuk arasında yer alan köylerin en eskilerinden biri olan Pursaklar, Ankara İline bağlı bir ilçe merkezidir. Aynı zamanda Pursaklar, Ankara il merkezinin bir bölümünü oluşturmaktadır. Pursaklar'ın kentleşmesinde Ankara'nın sınırları içinde olmasının önemli bir yeri vardır. Çünkü bilindiği gibi Ankara cumhuriyetin ilk yıllarında kesintisiz olarak en hızlı kentleşen şehirdir. Kale ve çevresinde küçük bir kent nüvesi olan Ankara, cumhuriyetin ikinci yarısında kent çevresinde yayılmaya başlamıştır. 1960 yılına kadar yaklaşık 40 kat artan nüfusuyla Ankara Pursaklar'ın da içinde bulunduğu kent çevresine süratle yayılmaya başlamıştır. Ankara'da yaşanan bu kentleşme ve kentlileşme eğilimleri doğrudan Ankara'nın hızlı bir şekilde gelişmekte olan Pursaklar ilçesini de etkilemiştir. 1970 yılı başından itibaren Pursaklar'ın çevre il ve ilçelerden gelen vatandaşlarla nüfusu hızla artmış, 1987 yılında Belediye teşkilatına kavuşarak 'belde' sıfatını almıştır. 2008 yılında çıkarılan belediyeler kanunu ile de ilçe statüsüne kavuşmuştur. Bu tez ile amaçlanan özellikle cumhuriyetin ilanı ile birlikte Ankara'da yaşanan kentleşmeye paralel olarak Pursaklar'daki kentleşme ile benzerlikler ve farklılıklarını ortaya koymaya, kentleşmenin olumlu ve olumsuz sonuçlarını zamana ve mekana bağlı olarak açıklamaya çalışmaktır.
Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının sosyal bilgiler öğretmenliği lisans programında yer alan coğrafya derslerine ilişkin görüşleri

Bu araştırmada, 'Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Lisans Programında Yer Alan Coğrafya Derslerine İlişkin Görüşleri' belirlenmiş ve bunun çeşitli değişkenlerle olan ilişkisi ortaya konulmuştur. Araştırmada bir problem durumuna yönelik var olan durumu kendi şartları içerisinde müdahale olmaksızın tanımlamak amacıyla betimsel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırma, Gazi Üniversitesi'nde 3. ve 4. sınıf sosyal bilgiler öğretmen adayları (N= 153) ile yürütülmüştür. Araştırmada veri toplamak amacıyla araştırmacı tarafından geliştirilen anket kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde, SPSS 20.0 paket programı kullanılmıştır. Bu süreçte anketi oluşturan soruların frekans dağılım grafikleri ve yüzde dağılımları oluşturulmuştur. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının coğrafya derslerine ilişkin görüşleri belirlenmiş ve öğretmen adaylarının dersler hakkındaki memnuniyet düzeylerinin genel olarak yüksek olduğu tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bu bulgular ışığında, sosyal bilgiler öğretmenliği programında coğrafya derslerine ilişkin gelecekte yapılacak bilimsel araştırmalara dair öneriler sunulmuştur.
Göller bölgesi ve yakın çevresindeki başlıca göllerin morfometrik özelliklerinin değerlendirilmesi

Çalışma sahası, Akdeniz Bölgesi'nin batısında Afyonkarahisar, Antalya, Burdur, Konya, Isparta illeri sınırları içerisinde yer alan ve 'Göller Bölgesi' olarak bilinen bölgeyi, bu sahanın Kuzeydoğusunda yer alan ve Ilgın'a kadar oldukça geniş bir alanı kapsamaktadır. Acıgöl, Akşehir, Beyşehir, Burdur, Eber, Eğirdir, Çavuşçu, Kovada, Salda ve Yarışlı Gölü sahanın başlıca gölleridir. Bölgedeki göllerin büyük çoğunluğu tektonik kökenlidir. Yapılan bu çalışmada Göller Bölgesin ve yakın çevresinde yer alan, sekiz büyük gölün morfometrik özellikleri değerlendirilmiştir. Çalışmada uygulanacak yöntem 3 farklı aşamadan meydana gelmiş olup ilk aşamada, göl yüzey alanları Sentinel- 2 uydu görüntüsüne ait 10 metre mekansal çözünürlüğe sahip Yeşil ve Yakın Kızıl Ötesi Bantlara Normalize Fark Su İndeksi ve Otsu Eşik Belirleme yöntemleri uygulanılarak belirlenmiştir. İkinci aşamada, elde edilen göl alanlarına morfometrik indeksler uygulanmış, son aşamada ise elde edilen parametrelerin birbirleri ile olan ilişkileri, tektonik aktivite ve faylar ile ilişkilendirilerek değerlendirilmiştir.
İznik Depresyonu'nun beşeri ve iktisadi coğrafya açısından incelenmesi

Bu çalışma, Marmara Bölgesinin Güney Marmara Bölümünde yer alan İznikDepresyonu'nun beşeri ve ekonomik özelliklerini coğrafi açıdan incelemek amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmamızda, beşeri faaliyetlerin doğal çevre koşullarıyla yakın ilişkisi göz önünde bulundurularak, çalışmaya konu olan sahanın fiziki coğrafya unsurları da incelenmiştir. Ancak bu konudaki temel yaklaşımımız, doğal çevreyi tüm ayrıntılarıylairdelemek değil, beşeri faaliyetler üzerindeki etkileri ölçüsünde ele almak olmuştur. Araştırmamız, İznik Depresyonu'nda nüfus dağılışından yerleşme şekillerine vebüyüklüğüne, yerleşme dokusundan mesken tiplerine ve sürdürülen ekonomik faaliyetlere kadar büyük bir çeşitliliğin var olduğunu ortaya koymuştur. Coğrafi şartlarının sağladığı avantajlardan dolayı yerleşme tarihi oldukça eskiye dayanan İznik Depresyonu, konumu itibariyle de tarih boyunca buraya egemen olan devletler için büyük önem taşımıştır. Günümüzde 2'si şehir, 77'si köy ve 13'ü mahalle ölçeğinde olmak üzere toplam 92 yerleşim ünitesinin yer aldığı araştırma sahamızda kmP2'ye düşen nüfus miktarı 105'tir. Nüfusun % 54 .9'u şehirlerde, % 45 .1'i ise kır yerleşmelerinde yaşamaktadır. Doğum oranlarının düşük olması ve yöre dışına göç vermesi nedeniyle İznikDepresyonu'ndaki nüfus artış hızı Türkiye ortalamasının altındadır. Araştırma sahamızın temel geçim kaynağı durumundaki tarım havza genelinde farklı karakterler sunmaktadır. Havza tabanında ve alçak düzlüklerde entansif tarım yöntemleri uygulanarak başta zeytin olmak üzere çok çeşitli ürünlerin yetiştiriciliği yapılırken; budüzlükleri çevreleyen plato sahalarında genellikle kuru tarım yöntemleriyle tahıl ve yem bitkileri yetiştiriciliği yapılmaktadır. Tarımın büyük ölçüde sınırlandığı dağlık sahalarda ise hayvancılık ve ormancılık faaliyetleri ön plana geçmektedir. 1970'li yıllardan itibaren hızlı bir gelişim gösteren sanayi, havzanın ekonomik hayatında giderek önem kazanmış ve tarımdansonraki en önemli faaliyet durumuna gelmiştir. Mevcut potansiyeliyle havzanınkalkınmasında etkin bir rol oynaması gereken turizm faaliyetleri henüz istenilen düzeyde değildir.
Hasankeyf ilçe merkezinin beşeri ve ekonomik coğrafyası

Hasankeyf ilçesi, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin Dicle bölümünde bulunmaktadır. Hasankeyf, tarihsel süreç boyunca Abbasiler, Mervaniler, Selçuklular, Artuklular, Eyyubiler, Akkoyunlular ve Osmanlıların hakimiyetinde kalmıştır. Antik kent özelliği taşıyanHasankeyf, tarih boyunca çok önemli bir idari merkez ve ticaret merkezi olmuştur. Hasankeyf, var olan tarihi özelliklerinin su yüzüne çıkmasıyla birlikte 1978 yılında birinci T alanı ilan edilmiştir. 1981 yılında ise ilçenin tümü S T alanı ilan edilmiştir. Günümüzde Hasankeyf, 18 köy ve 7 mezrası bulunan bir ilçe merkezidir. Hasankeyf lçe merkezinde nüfusun seyri, Cumhuriyet tarihi boyunca ilginç bir gidişatgöstermiştir. Bazı nüfus sayımlarında çok önemli artış, bazı yıllarda da çok ciddi bir azalış göstermiştir. Özellikle 1970 yılı nüfus sayımında, nüfusun büyük oranda arttığı görülmektedir. Bu sayım dışında, nüfusta çok ciddi bir artış görülmezken genelde nüfusun azaldığı görülmektedir. lçe merkezinde ekonomik faaliyetler oldukça sınırlıdır. lçe merkezindeki önemli faaliyetlerden biri tarım olmuştur. Ancak tarım, son yıllarda önemini kaybeden bir sektördür. lçe merkezinde hizmet sektörü son yıllarda en çok önem kazanan ekonomik faaliyet olmuştur.
Coğrafi bilgi sistemleriyle oluşturulan tematik haritaların ortaöğretim 10. sınıf coğrafya dersinde kullanımı

Bu çalışma, ortaöğretim onuncu sınıf coğrafya dersinde coğrafi bilgi sistemleri ile oluşturulan tematik haritalardan yararlanmanın öğrencinin başarısına etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel yöntemden yararlanılmıştır. Bu çalışma ortaöğretim onuncu sınıf öğrencileri ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel verileri ön test ve son test uygulanarak elde edilmiştir. Son testten sonra öğrencilerin uygulama hakkındaki görüşleri anket formu yardımıyla elde edilmiştir. Verilerin analizinde istatistiki süreçler takip edilmiştir. Coğrafi bilgi sistemleri ile oluşturulan tematik haritalardan yararlanmanın öğrencinin başarısına etkisinin değerlendirilmesinde eşleştirilmiş örneklem t testi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinden elde edilen sonuçları şunlardır:Coğrafi bilgi sistemleri ile oluşturulan tematik haritalar ile Türkiye'nin konumunun, istatistiksel nüfus değerlerinin, sıcaklık değerlerinin, ikliminin doğal bölgelere göre dağılışının ve bitki örtüsünün doğal bölgelere göre dağılışının öğretiminde ön test ve son test arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur.