Memur Yargılama Hukuku ve memur suçları

MEMUR YARGILAMA HUKUKU VE MEMUR SUÇLARI Türk hukuk sisteminde memurların adli suçlarından dolayı yargılanmaları özel sisteme tabi tutulmuştur. Bu konuda tarihte ilk derli toplu yazılı metin 1872 (1288) tarihli 'Memurin Muhakematına Dair Nizamname' dir. Bu nizamname döneminde idare yargılamanın tüm aşamalarım yapmaktadır. Bilahare bu Nizamnamenin yerini 1913 (1329) tarihli Memurin Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkat almıştır. 4.12. 1999 gün ve 23836 sayılı RG.'de yayımlanan 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun ile yürürlükten kaldırılan bu geçici Kanuna göre, soruşturma idare tarafından yapılmakta, izin verilmediği takdirde memurlar yargılanmamakta, izin verildiği taktirde ise yargılama, adli yargı yerlerince yapılmaktaydı. 4483 sayılı Kanun ile, özel yargılama sistemi diğer kamu görevlilerini de kapsamına alarak, kapsadığı kitleyi genişletmekle birlikte, suçlar açısından, görev şurasında işlenen ancak görevle ilgisi olmayan suçları sistem dışına çıkararak daraltmıştır. Ayrıca, idare bu Kanuna göre biraz daha etkisizleştirilmiştir. Zira bu kez ancak Cumhuriyet başsavcılarına memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında, soruşturma yapmaya imkan verir hale gelmiş ve yaptığı ön inceleme eskiden olduğu gibi ne yargılama( 1872 tarihli Nizamname dönemi) ne de hazırlık tahkikatı yerine geçmemektedir. Sistemin istisnalarını oluşturan pek çok Kanun bulunmakla birlikte, çalışmamızda 4483 sayılı Kanun ile birlikte, bu Kanunun Geçici 1 inci maddesi ile 4616 sayılı Kanunun uygulaması nedeniyle daha uzun yıllar tatbik edileceğine 11 inandığımız Memurin Muhakematı Hakkında Kanunu Muvakkat' m da uygulaması ve işleyişi ele alınmıştır. Sistemin en önemli istisnasını oluşturduğuna inandığımız 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu hakkında ve bu Kanun kapsamındaki suçlara da yer verilmiştir. Çalışmamızda öncelikle memur yargılama sistemlerinin Dünyadaki ve Ülkemizdeki uygulama süreci ve tarihi gelişimi ele alınmış, memur yargılama sistemleri ve kovuşturma usullerine yer verilmiş, suç, kamu hizmeti, kamu görevi, memur ve diğer kamu görevlileri gibi kavramlara değinildikten sonra kısaca MMHK'ın uygulamasına yer verilmiş ve 4483 sayılı Kanunun işleyişi geniş bir şekilde ele alınmıştır. Memurlar hakkında özel yargılama usulü lehinde ve aleyhindeki teorik görüşlere yer verilerek, 4483 sayılı Kanunun ve sistemin genel bir değerlendirilmesi yapılmıştır. Sonuç olarak memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında özel yargılama sistemi benimsenmekle birlikte, 4483 sayılı Kanun ile gelmen son aşamada idarenin oldukça etkisizleştirildiği ve bölge idare mahkemeleri ile bir yüksek mahkeme olan Danıştay, Cumhuriyet başsavcılarının alt biriminde çalışan idari makamlar konumuna getirilmiştir. Bu nedenle hiç olmazsa MMHK döneminde olduğu gibi, yapılan soruşturma hazırlık tahkikatı yerine geçmeli ve bölge idare mahkemeleri ile Danıştay'ın, memurların yargılanmalarına karar vermeleri halinde doğrudan dava açılmış sayılmalı ve bu yönde Yasal düzenleme ivedilikle yapılmalıdır. Aksi halde mevcut haliyle uygulanmaktansa sistemin terk edilmesi daha uygun olacaktır.