Üretim fonksiyonunun kestirimi üzerine bir çalışma

Üretim fonksiyonu ile ilgili yapılan çalışmalar daima iktisatçıların ilgisini çekmiştir. Teknolojik olarak belirlenmiş bir üretim sürecinde kullanılan üretim faktörleri ile elde edilen ürün arasındaki fonksiyonel ilişkiyi tanımlayan matematiksel ifadeye üretim fonksiyonu adı verilir. Bu çalışmanın amacı, gelişmekte olan ülkeler için, makro düzeyde Cobb Douglas, CES ve Translog üretim fonksiyonlarının kestirimi, bu kestirimlerden hareketle, son yıllarda geliştirilen ekonometrik yöntemlerle ikame esneklikleri, çıktı esneklikleri ve ölçek esnekliklerinin kestirimini yapmaktır. Dolayısıyla, girdiler arasındaki ilişkileri ve her bir girdinin çıktı üzerine katkılarını araştırmak ve bu bağlamda hem ülkeler bazında hem de üretim fonksiyonları bazında karşılaştırmalar yapmaktır. Güncel basında ve finansal piyasalarda sıklıkla gelişmekte olan ülkelerde sermayeye ihtiyaç olduğu ve bunun için de dış borç almanın zorunlu olduğu, dış borç almadan kalkınmanın olamayacağı iddia edilmektedir. Bu iddianın doğru olup olmadığı üretim faktörleri arasındaki ikame esnekliklerinin kestirimi ile görülebilir. Enerji, ülkelerin ekonomik büyümesi için itici bir güçtür. Bu nedenle, modellerde, girdi faktörleri olarak sermaye ve emek değişkenlerinin yanı sıra enerji değişkeni de kullanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda, sermaye, emek ve enerji tüketimi girdileri kullanılarak Cobb Douglas, CES ve Translog üretim modelleri oluşturulmuştur. Çalışmada 1980 2016 dönemine ait verilerle 22 gelişmekte olan ülke için doğrusal ve doğrusal olmayan panel veri analiz tekniklerinden yararlanılmıştır. Cobb Douglas üretim fonksiyonu kullanılarak elde edilen bulgulara göre sermaye, emek ve enerji tüketimi girdilerinin çıktı esnekliği, sırasıyla, 0 .601, 0.446 ve 0.156 olarak elde edilmiştir. Ayrıca, Türkiye'nin 2016 yılı verileri kullanılarak, enerji girdisi sabit tutulduğu zaman sermayedeki %10 azalış sonucunda emek girdisindeki %15. 2 artışla aynı çıktının elde edilebileceği bulunmuştur. Translog üretim fonksiyonundan elde edilen bulgulara göre, modelde çoklu doğrusal bağıntı problemi tespit edilmiş, bu nedenle Ridge regresyon yöntemi kullanılarak parametre kestirimleri yapılmıştır. Bu doğrultuda her bir girdi için çıktı esneklikleri ve ikame esneklikleri hesaplanmış ve çıktı esneklikleri tüm ülkeler için pozitif ve birden küçük olarak elde edilmiştir. Ayrıca, Türkiye'nin 2016 yılı verileri kullanılarak, enerji girdisi sabit tutulduğu zaman sermayedeki %10 azalış sonucunda emek girdisindeki %17. 1 artışla aynı çıktının elde edilebileceği bulunmuştur. CES üretim fonksiyonundan elde edilen bulgulara göre, çalışmada kullanılan gradient tabanlı optimizasyon algoritmalarından en iyi sonuç LM algoritması için elde edilmiştir. Bu algoritmaya göre, yuvalanmış CES üretim fonksiyonundan elde edilen ikame esnekliği 0.9909 olup, gelişmekte olan ülkelerde sermaye ve enerji tüketimi ile emek arasındaki ikame ilişkisinin neredeyse eşit olduğunu göstermektedir. Diğer iki modelde olduğu gibi CES üretim fonksiyonunda da, kestirilen üretim modeline göre, Türkiye'nin 2016 yılı için sermayeye ait girdi değişkeninin değerini %10 azaltıp, enerji girdisinin değeri sabit tutulduğu zaman aynı model çıktısını elde edebilmek için emek girdisini %71. 8 kat artırmamız gerektiği bulunmuştur. Dolayısıyla, sermaye birikimi yetersiz olan gelişmekte olan ülkelerde bu yetersizliği dış borç alarak kapatmak zorunluluğu çok doğru değildir. En azından gelişmiş ülkeler için üretim fonksiyonlarında yer alan sermaye-emek-enerji gereksinimleri gelişmekte olan ülkeler için faklı ağırlıklarda düşünülebilir. Böylelikle, dış borç alma gereksinimi azaltılabilir.