Tekstil işletmelerinde insan kaynakları yönetimi uygulamaları: Kahramanmaraş'ta bir alan çalışması

Yıl: 2005, Sayfa: 86 Jüri: Yrd. Doç. Dr. İsmail BAKAN Yrd. Doç. Dr. Mustafa TAŞLIYAN Yrd. Doç. Dr. Sami TABAN İnsan kaynakları yönetimi, esas olarak 1980'li yıllarda gelişen bir yaklaşım olarak ortaya çıkmıştır. Bu açıdan oldukça yeni bir yaklaşımdır. Örgütte rekabetçi üstünlükler sağlamak amacıyla gerekli insan kaynağının sağlanması, istihdamı ve geliştirilmesi ile ilgili politika oluşturma, planlama, örgütleme, yönlendirme ve denetleme faaliyetlerini içeren bir disiplin olarak tanımlanan insan kaynakları yönetimi, günümüzde işletmelerin yönetiminde muhasebe, pazarlama ve üretim kadar katkısı bulunan bir süreç olarak işletmedeki insan ve diğer kaynakları bir bütün olarak ele almaktadır. Üretim faktörleri içinde insanın en önemli faktör olduğunun fark edilmesi, kurumlarca insan kaynakları ile ilgili strateji, politika, ve programlara gerekli özeni göstermeden başarının güç olacağının anlaşılmış olması, insanın iş yapandan çok yönlendiren bir konumda olması, insan kaynaklan yönetiminin gelişimini etkileyen unsurlardır. İnsan kaynakları yönetimi iş ortamında insana yönelik tüm çalışmaları kapsayarak yöneticilerle çalışanlar arasındaki ilişkilere yeni boyutlar getirmiştir. Bu çalışmada insan kaynakları yönetiminin temel uygulamaları teorik açıdan ele alındıktan sonra, bu uygulamalardan olan işe alım ve ücretlendirme alan araştırması kapsamında değerlendirilmiştir. Beş bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünde insan kaynakları yönetimi kavramının kapsamı, tanımı, gelişimi, özellikleri ve personel yönetiminden insan kaynakları yönetimine geçiş süreci, personel yönetimi ve insan kaynaklan yönetimi arasındaki farklılıklara yer verilirken, ikinci bölümde insan kaynakları bölümünün üstlendiği işlevlere değinilmiştir. Bu kapsamda eğitim, iş güvenliği, performans değerleme, kariyer yönetimi, iş analizi ve iş tanımları, insan kaynakları planlaması gibi çeşitli işlevler açıklanmıştır. Üçüncü bölümde alan çalışmasının konusunu da oluşturan işe alım, işgören seçimi ve işgören seçiminin önemi, işgören seçiminin amaçları, seçme sürecini etkileyen öğeler, personel tedarik kaynakları ve personel seçim süreci ele alınmıştır. Dördüncü bölümde ise yine alan çalışmasının diğer konusunu oluşturan Iücretlendirme, ücret kavramı ve önemi, ücret yönetimi, ücretlendirmede esas alınan kriterler, iş değerlemesi ve ücret sistemleri ele alınmıştır. Beşinci bölümde Kahramanmaraş'taki işletmelerde insan kaynakları yönetiminin işlevlerinden işe alım ve ücretlendirme ile ilgili uygulamaları belirlemeye yönelik olarak yapılan alan araştırmasına yer verilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket kullanılmıştır. Anket soruları üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde anketi yanıtlayan yöneticilerin demografik özelliklerine ve işletme ile ilgili özelliklere yer verilmiştir. İkinci bölümde ise ücretlendirme, ücretlendirmede kullanılan kriterler, ücretin özellikleri ile ilgili önermeler ve sorular yer almakta, üçüncü bölümde ise işe alım sürecindeki uygulamalar ve süreçlere yer verilmiştir. Genel hatları ile ücretlendirme ve işe alım sürecinin uygulamadaki yönüne ve gelecekte olması istenen yönüne değinilmiş veriler Yüzde Analizi ile test edilmiş, tablolar şeklinde düzenlenmiştir.