turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'deki Peyzaj Planlama Sürecine Ekosistem Restorasyonu Entegrasyonu

Yerkürede ekosistemlerin büyük çoğunluğu kentler ve tarım arazileri gibi insan kullanımlarının oluşturduğu baskılar sebebiyle tahrip olmaktadır. Tahrip olmuş veya hasar görmüş ekosistemlerin sağlıklı fonksiyonlarını tekrar sürdürebilmesine yardımcı olma süreci olan 'ekosistem restorasyonu', peyzajların mevcut ve olası koşullarda sürdürülebilir olması, dayanıklı ve esnek olabilmesi için gerekli olan ekolojik süreçleri oluşturmayı hedeflemektedir. Ekosistemler bütünü ve açık sistemler olan peyzajlarda; peyzaj planlama çalışmalarında ekosistem restorasyonun yerini, önemini ve gerekliliğini gösteren bu araştırmanın amacı; Türkiye'de ekosistem işlevleri zarar görmüş peyzajlara uygun ekosistem restorasyonu yaklaşımlarının ve yaklaşımlara yönelik uygun ekosistem restorasyonu kriterlerinin belirlenmesidir. Bu amaç doğrultusunda dünyadan örnekler incelenerek restorasyon kriterleri belirlenmiştir. Ülkemizde Peyzaj planlama çalışmalarının ve peyzaj planlarındaki ekosistem restorasyonunun eksikliğini vurgulayan ve Avrupa Peyzaj Sözleşmesi'nin gerekliliklerini yerine getiren bu çalışmanın çıktılarının, ülkemiz ve diğer ülkelerin peyzaj planlama çalışmalarına ve planlarına ekosistem restorasyonunun entegrasyonu konusunda örnek olması beklenmektedir.
Bilişsel Davranışçı Yaklaşım Çerçevesinde Cinsel İşlevsizlik: Bir Olgu Sunumu

Cinsel işlev bozukluğu vakaları oldukça yaygındır. Buna rağmen, yoksunluğun belirli yönlerinden dolayı aileler tarafından cinsel sorunlar daha az bildirilmektedir. Bu çalışmada erektil disfonksiyon ve erken boşalma sorunu olan bir çift incelenmiştir. Buna bağlı olarak cinsel sorunların yol açtığı stres, depresyon ve anksiyeteye yönelik çözüm önerileri sunulmaktadır. Belirli bir danışanın temel sorunlarını anlamak için davranışların neden ve sonuçlarını ortaya koyan bir vaka formülasyonu yapılmıştır. Seansların amacı, vaka formülasyonu oluşturulduktan sonra sorunlar için değiştirilmesi istenen noktalar hakkında farkındalık yaratmaktır. Terapötik ittifakı yeniden çerçeveleme yöntemiyle duygu ve içerik yansıtması kullanıldı. Danışanın başa çıkma becerilerini geliştiren ve ilişki sürecinde kontrol edebildiklerine odaklanmalarını sağlayan yöntemler sırasıyla önerildi. Ayrıca, danışana çatışma dinamiklerinde olumsuz döngüselliği sürdüren işlevsel olmayan çözümler anlatıldı. Danışanın kısır döngü sürecinde devam eden döngü halinden çıkabilmesi için psikoeğitim de verildi. Böylece danışanın çatışma yönetimi becerileri, iletişim becerileri ve problem çözme stratejileri açısından güçlendirildi. Tüm bunların yanı sıra cinsel işlev sağlığı, aile iletişim biçimleri ve aile birliğinin önemini hatırlatmayı amaçlayan ve farkındalık oluşmasına katkı sağlayan oturum çalışmaları ev ödevleri ile desteklendi. Dolayısıyla bu çalışma, bu gibi durumlarda tetiklemeyi kolaylaştıran uzun süreli ruminasyon olabileceğini göstermesi açısından dikkat çekicidir.
Sosyal Medya Verileri Kullanılarak Ordu İlindeki Bazı Önemli Turizm Alanlarında Ziyaretçi Tercihlerinin Analizi

Sosyal medya günümüzün en etkili iletişim araçlarından biridir. Yapılan istatistiklere göre Türkiye'de her on kişiden yedisi sosyal medyayı aktif olarak kullanmaktadır. Çeşitli turizm ve rekreasyon alanlarını ziyaret eden insanlar, yaşadıkları deneyimleri sosyal medya üzerinden fotoğraf ve video gibi gönderiler ya da yaptıkları yorumlar ile diğer insanlarla paylaşabilmektedir. Bu paylaşımlar esas alınarak sosyal medya üzerinden elde edilen veriler, turizm alanlarındaki ziyaretçi tercihlerinin anlaşılması noktasında önem taşımaktadır. Bu kapsamda, dört sosyal medya platformu (Instagram, Facebook, Google Haritalar ve Foursquare) üzerinden konum belirtilerek ya da mekan etiketleri kullanılarak, 2012 yılından günümüze dek paylaşılmış olan 406. 428 fotoğraf ve 19. 538 ziyaretçi yorumu değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler ile turizm alanlarının sosyal medyadaki bilinirlik düzeyleri, ziyaretçilerin bu alanlardaki fotoğraf çekim tercihleri ile alanlarla ilgili olumlu/olumsuz yorumları analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, her turizm alanının sahip olduğu doğal ve kültürel değerler bağlamında irdelenmiştir. Son olarak; çalışmanın bulguları ışığında turizm alanlarındaki ziyaretçi memnuniyetinin artırılmasına yönelik öneriler geliştirilmiştir.
MEVDUAT BANKALARININ PİYASA RİSKİNE KARŞI DUYARLILIKLARI

Bu çalışmanın amacı mevduat bankalarının piyasa riskine karşı duyarlılıklarının kümeleme analizi ile değerlendirilmesidir. Analizde bankalar, 2015-2017 kriz içermeyen ve 2018-2020 kriz içeren olmak üzere iki farklı dönem için ele alınarak incelenmektedir. Kriz içermeyen dönemde bankaların %42'sinin ve tüm kamu bankalarının iyi performans gösteren grupta, kriz içeren dönemde ise tüm kamu bankalarının orta düzey performans gösteren grupta yer aldığı, görülmektedir. Kriz içeren dönemde yabancı sermayeli bankaların çoğunun piyasa riskine karşın duyarlılık açısından en iyi performansı sergileyen kümede yer aldığı, kamu sermayeli bankaların hiç birinin bu kümede yer alamadığı görülmektedir. Ayrıca kriz içeren dönemde iyi performans gösteren bankaların %45 oranında azaldığı gözlenmektedir. Bu durum ağırlıklı olarak bankaların piyasa riskine karşı duyarlı olmadıklarını ve ekonomik krize yeterince hazırlıklı olmadığını işaret etmektedir.
II. Meşrutiyet Döneminde Bir Modern Eğitim Denemesinin Anatomisi: Bahriye Mektebinin 1912 Senesi İmtihanları

Sınavlar, kişinin bilgisinin ve deneyimlerinin ölçülmesi için kullanılan bir yöntemdir. Osmanlı eğitim sisteminin bir parçası olan sınavlar bilhassa askeri yapıdaki modernleşmeyle birlikte önemini daha da arttırmıştır. İşte bu çalışmada, 1912 senesinde Bahriye Mektebinde yapılan sınavlar hakkında yazılan raporlar incelenecektir. Raporlar, Osmanlı bahriye zabiti eğitiminde İngiliz sistemine geçilmesinden sonra hazırlanmıştır. Bundan dolayı raporlarda yeni eğitim modelinden beklentiler ve bu minvalde eğitim sistemde gözlemlenen sorunlar incelenmiştir. Burada, bir yandan eğitimcilerin gözünden bahriye zabiti yetiştirilmesi hususundaki fikirler ele alınırken diğer yandan da talebelerin zabitlik mesleğini seçmelerindeki beklentileri değerlendirilecektir. Raporların başlıca kaynağı Deniz Tarihi Arşivindeki bir klasörde bulunan dosyadır. Bunun yanında diğer arşiv belgeleriyle de zenginleştirilen çalışmada, orijinal kaynaklara dayandırılarak Osmanlı bahriye zabiti eğitiminin görünmeyen yönleri aydınlatılmaya çalışılacaktır.
İzzeddin Hasanoğlu ve Altı Balkan Şairinin Şiirlerinde Türk Mitolojisine Ait Bazı Ortak Motifler

Anadolu ve Azerbaycan sahasındaki Türkler için XIII. yüzyıl zorlu bir döneme işaret etmektedir. Moğol işgaliyle başlayan zulüm, yüklü vergiler, halkı bu durumdan kurtaracak bir devletten yoksunluk vb. sebepler insanları doğal olarak Tanrı'ya yöneltmiştir. Anadolu ve Azerbaycan'da kurulan tarikatlar ve Horasan erenleri olarak anılan ozan-dervişlerin yürüttükleri faaliyetler, insanlara kendi güçleriyle kurtuluşun reçetesini sunmuştur. İzzeddin Hasanoğlu bu gezginci ozanlardan biri olup Türkçeleşme akımının başat şairlerindendir. "Kitab-ı Siretü'n Nebi" adlı mesnevisi Hz. Muhammed'in hayatı, mücadelesi ve Hz. Ali cenklerine hasredilmiştir. Yazdığı eser takriben beş yüz yıl sonra 1802 yılında İstanbul'da istinsah edilmiştir. Mesnevi dini karakterli olsa da Türk destan geleneğini İslami prensipler doğrultusunda dile getirmiş, eski Türk diline ait söylemler, deyim ve atasözlerini ihtiva etmiştir. Bu makalede "Kitab-ı Siret'ün Nebi"de kullanılan Türk mitolojisine ait bazı motiflerin altı Balkanlı divan şairinin (Priştineli Mesihi, Aşık Çelebi, Kalkandelenli Muidi, Bosnalı Asım, Murtaza Sükuti ve Selanikli Meşhuri) şiirlerindeki anlam derinlikleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir.
Mali yolsuzluğun önlenmesinde vergisel araçların rolü: Türkiye örneği

Ku resel bir sorun olan yolsuzluk olgusu özellikle az gelişmiş ve gelişmekte olan u lkeleri ekonomik, sosyal ve siyasal yönden ciddi ölçu de etkilemektedir. Devletin kamu birimlerinde görevlendirdiği bireyler ru şvet, zimmet, dolandırıcılık vb. işlemlerde bulunmaları ve kamu hizmetlerini mu srifçe kullanmaları sonucunda yolsuzluk ortaya çıkmaktadır. Üstelik mali yolsuzluğun göstergeleri olan vergi kaçakçılığı, vergide kayıtdışı ekonomi ve vergi mevzuatı da yolsuzluğun varoluş sebeplerindendir. Bu nedenle yolsuzluğun önlenebilmesi ve azaltılabilmesi için devletin lu zumlu gördu ğu politikalarla mu dahale etmesi gerekmektedir. Öncelikle bireylere vergi bilincinin yerleştirilip gerekli mevzuatın tanıtılması gerekmektedir. Eğer sistemde değişiklik yapılması gerekiyorsa u lkenin kalkınması ve gelişmesi için değişikliklerden kaçınılmamalıdır. Aksi takdirde mali yolsuzlukta oluşan tahribatı azaltmak mu mku n olmayacaktır. Mali yolsuzluğu önleyecek politika tasarımı açısından literatu rde birçok yöntem bulunmaktadır. Bu makalede vergisel araçlar kullanılarak nasıl azaltılacağı ele alınmaktadır. Çalışma Tu rkiye'deki mevcut mali yolsuzluğa vergisel araçlarla nasıl mu dahale edildiği, vergisel anlamda önerilen politikaların uygulamaya geçirildiği takdirde mali yolsuzlukla mu cadelede ne denli önemli adımlar atılmış olacağı u zerine odaklanılmaktadır. Çıkarımlar kamuoyu için hesap verilebilirlik ve şeffaflığın öncelikli olduğu, ayrıca vergi denetiminin ve vergi mevzuatının toplum açısından saydam olması gerektiği, mu kelleflere vergi ahlakı ve bilinci yerleştirmek gibi hedeflerin belirlenmesi yönu ndedir.
Türkiye’de orta vadede elektrik talebine etki eden içsel değişkenlerin belirlenmesi

Bu çalışmada, elektrik talebine orta vadede etki eden içsel değişkenler belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, 2007 Ocak-2020 Aralık dönemlerine ilişkin tüketici fiyat endeksi, işsizlik, ülkeye gelen turist sayısı ve sanayi üretim endeksi değişkenlerinin aylık gözlemleri ile araştırılmıştır. Yöntem olarak, varyans ayrıştırması ve Toda Yamamoto nedensellik testleri ile incelenmektedir. Bulgular ise 0. 05 anlamlılık düzeyinde işsizlik ile elektrik talebi ve benzer şekilde 0. 10 anlamlılık düzeyinde sanayi üretim endeksi ile çift yönlü nedensellik bulgusu elde edilirken, ülkeye gelen turist sayısından, elektrik talebine ise 0. 01 anlamlılık düzeyinde tek yönlü nedensellik elde edilmiştir. Bu bulgulara paralel sonuçlar varyans ayrıştırması ile de elde edilmiştir. Dolayısıyla, elektrik talebinin cari dönemdeki değerlerinin açıklanmasında sanayi üretim endeksi, işsizlik ve özellikle ülkeye gelen turist sayısı değişkenlerinin gecikmeli değerlerinin katısı olduğu tespit edilmiştir. Planlayıcıların, elektrik tahmini ile ilgili projeksiyonlar oluştururken bu değişkenlerin tahmin modellerine dahil edilmesinin ve sabit değişkenler yerine farklı değişkenlerin tahmin modellerine dahil edilmesinin doğruya yakın sonuçlar elde edilmesine katkı sunacaktır.
Osmanlı Dönemi'nde Ardanuç Darphanesinde Basılan Nadir Sikke Örnekleri

Ardanuç, günümüzde Artvin iline bağlı bir ilçedir. Tarihsel geçmişi İlk çağlara kadar giden Ardanuç Kalesi (Gevhernik /Adakale), Ortaçağ ve Osmanlı Dönemi'nde yörenin en önde gelen idari merkezlerinden birisi olmuştur. dMakalenin konusunu, Ardanuç ilçesinde Osmanlı Dönemi'nde "Ardanuç" adıyla basılan sikke örneklerini içermektedir. Ardanuç darphanesinde, 16. yüzyılda Kanuni Sultan Süleyman zamanından başlayarak 19. yüzyıl ortalarına kadar kısıtlı ve kesintili olarak sikkelerin darp edildikleri anlaşılmaktadır. Ancak günümüze, Kanuni Sultan Süleyman, II. Selim ve III. Mahmud'a ait üç tanesi altın geri kalanı gümüş akçe olmak üzere toplam 36 sikke örneğine ulaşılabilmiştir. Ardanuç darphanesinde basılan bu nadir sikkelerin ekseriyeti yabancı koleksiyonerlerde ve müzelerde yer aldıkları anlaşılmaktadır. Çok az bir Bölümü de Türkiye'de bulundukları bilinse de, Gümüşhane ili ile Ardanuç ilçesine bağlı Gümüşhane köyünün ad benzerliğinden dolayı karıştırılabildiği görülmektedir. Bu sikkelerin, Ardanuç ilçesinin bir köyü olan Gümüşhane köyündeki maden yataklarından elde edildiği Osmanlı arşiv belgelerinden öğrenilebilmektedir. Araştırmanın amacı olarak, bugüne kadar derli toplu Ardanuç darplı sikkeleri içeren herhangi bir yayına ulaşılamamış olmasıdır. Yazar tarafından T. C. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izinleri ile Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi adına Artvin ve ilçelerinde yapılan Yüzey Araştırmaları (1998-2019) sayesinde, Gümüşhane köyünün maden yatakları/galerileri ile üretimin yapıldığını doğrulayan sahanın belirlenmesinden sonra buraya ait sikkelerin tümü tespit edilmeye çalışılmıştır. Sonrasında, mevcut sikkelerin katalog çalışmaları tamamlanarak okunabilecek durumda olan sikkeler Osmanlıcaları ile birlikte tanımlanmaya çalışılmıştır. Makale; özgün olduğu gibi içerik açısından da alanında ilk olma özelliğini taşımaktadır. İleri aşamada, Ardanuç darphanesi ile ilgili daha somut verilere ulaşabilme ümidini taşıyoruz.
TRAKYA BÖLGESİ BİZANS DÖNEMİ DİNİ YAPILARININ İNCELENMESİ

Asya ile Avrupa arasındaki geçiş yolları üzerinde konumlanan ve tarih boyunca çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapan Trakya, Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılmasından sonra Doğu Roma İmparatorluğu (Bizans) sınırları içerisinde kalmıştır. Doğu Roma İmparatorluğu'nun (Bizans) Doğu Trakya'da hüküm sürdüğü dönemde Edirne, Enez ve Marmara Ereğlisi gibi kentler birer piskoposluk merkezi olmuştur. Buna bağlı olarak bölgede birçok dini yapı inşa edilmiştir. Bu çalışmada, Trakya Bölgesi'nin Kırklareli, Tekirdağ ve Edirne sınırlarında yer alan Bizans Dönemi dini yapıları ele alınmıştır. Çalışma ile Bizans dini yapılarının -günümüze tamamı, bir bölümü ya da izleri ulaşmış- tespit edilmesi; tespit edilen yapıların mimari özelliklerinin incelenmesi, incelemeler sonucunda dönemlerine ve plan özelliklerine göre sınıflandırılarak tarihi, mimari ve sanatsal değerlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışma sürecinde, literatür taraması yapılarak yapılara ilişkin yazılı kaynaklar ve çizimler incelenmiştir. Yapıların mevcut durumlarını tespit etmek amacı ile yerinde incelemelerde bulunulmuş ve günümüz durumları fotoğraflarla belgelenmiştir. Sonuç olarak incelenen yapılar Bizans'ın erken dönemlerinden geç dönemlerine kadar farklı tarihsel dönemlerin özelliklerini yansıtmaktadır. Planlama özellikleri analiz edildiğinde bazilikadan yonca plana, kapalı Yunan haçından serbest haç plana çeşitlilik göstermektedir. Ayrıca bölgenin hem kagir hem de kaya oyma yapı örneklerine sahip olması yanı sıra sayıca fazla örneğin bulunması Trakya'yı Bizans'ın önemli bir bölgesi konumuna taşımaktadır.
Yeni Benzimidazol Bileşiklerinin Sentezi, Antioksidan ve Antiüreaz Aktiviteleri

Bu çalışmada, yeni bir seri benzimidazol türevi (1-5) sentezlenerek antioksidan ve antiüreaz aktiviteleri spektrofotometrik metotlarla incelendi. Sentezlenen yeni benzimidazol bileşiklerinin antioksidan aktiviteleri, DPPH (1, 1-difenil-2-pikrilhidrazil) serbest radikal süpürme aktivitesi, ABTS (2, 2'-azino-bis(3-etilbenzotiazolin-6-sülfonik asit) diamonyum tuzu) radikal süpürme aktivitesi, antiüreaz aktivite tayini ve demir indirgeme gücü gibi metodlarla tayin edildi. Antioksidanlar, reaktif oksijen çeşitlerinin meydana gelmesinin önlemek ve bunların oluşturmuş olduğu tahribatı engellemek için vücutta var olan bir tür savunma mekanizmalarıdır. Serbest radikalleri nötralize etmek amacıyla kullanılırlar. Antioksidan aktivitesinin kanıtı açıkça bizlere vücutta oluşabilecek hastalıklara karşı savunma mekanizmasının varlığını sergilemektedir. Elde edilen deneysel bulgulardan, benzimidazol bileşiklerinden özellikle 4 numaralı bileşiğin antioksidan aktivite değerlerinin diğer bileşiklere oranla daha yüksek olduğu saptandı. Tüm test bileşikleri, standart üreaz inhibitöründen (tiyoüre) daha yüksek aktivite gösterdi. En yüksek ve en düşük antiüreaz aktivite gösteren bileşikler sırasıyla 1 ve 5 numaralı bileşikler olarak belirlendi.
ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİNDE YÜKÜMLÜLÜK KİPLİĞİ: RİSÂLETÜ’N-NUSHİYYE ÖRNEĞİ

Yalnızca eylemi değil tümcenin tamamını kapsayan, konuşucunun olay ya da durum karşısındaki öznel yaklaşımını (niyeti, isteği, kişisel duyguları vb.) ifade eden anlamsal bir ulam olan kiplik, bu anlamsal ulamın biçimbirimlerle ve/veya sözlüksel birimlerle işaretlenmiş biçimi olan kip kavramıyla, sözdizimsel düzlemde gerçekleşmesi bakımından farklılık gösterir. Konuşmacının bir önermesindeki yargısını, kesinlik derecesine göre olası veya gerekli olarak gösteren kiplik, bilgi kipliğinin; bir önermenin, eylemin gerçekleşmesine yönelik konuşucunun yönlendirici tutumlarını ifade eden kiplik, yükümlülük kipliğinin kapsamında ele alınmaktadır. Çalışmaya konu olan yükümlülük kipliği (gereklilik, izin, zorunluluk ve buyrum) ulamları dil araştırmalarında konuşucunun daha çok otorite konumunda olduğu, dinleyiciye yönelik sorumluluklar yüklediği tutumlarına karşılık gelen söylemlerle ilişkilendirilmiştir. Bu çalışmada Türkçede tanımı ve sınırları konusunda net bir ayırımın yapılmadığı görülen kip ve kiplik kavramlarına değinilmiş; örneklem olarak seçilen Yunus Emre'nin Risaletü'n-Nushiyye (Fatih Nüshası) adlı öğüt kitabından bağlam odaklı inceleme yapılarak tanıklanan kiplik işaretleyicilerinin farklı anlamsal işlevleri ele alınarak değerlendirilmiştir.
KIBRIS BARIŞ HAREKÂTI’NIN TÜRK TOPLUMU AÇISINDAN ÖNEMİ: DÜZCELİ GAZİLERLE SÖZLÜ TARİH ÇALIŞMASI ÖRNEĞİ

Araştırma ile Kıbrıs Barış Harekatı'nın Türk toplumu ve ada halkı açısından önemi ortaya konmak istenmiştir. Kıbrıs Barış Harekatı'na katılan gazilerin deneyimleri çerçevesinde, Kıbrıs'taki askeri rolleri, harekata katkıları, savaşın bilinmeyenleri, savaşta en çok neyden etkilendikleri ve en önemlisi de sosyolojik açıdan harekatın önemi konusu sözlü tarih çalışması ile saptamaya çalışılmıştır. Kıbrıs Barış Harekatı'nın hangi şartlarda kazanıldığını ve harekata katılan gazilerde ne gibi hisler oluşturduğunu anlamak amacıyla yapılan bu çalışmanın, toprak ve vatan şuurunu pekiştirmeye yönelik olacağı düşünülmektedir. Çalışma kapsamında, yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanarak derinlemesine mülakat yönteminden faydalanılmıştır. Kıbrıs Barış Harekatı'nın sadece siyasi ve askeri açıdan değil, adada yaşayan Türklere yönelik zulmün durdurulması, ada halkının barış içinde yaşamasına destek vermesi bakımından yaşanması gereken bir süreç olduğu ve toplumsal açıdan da önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
APEC Ülkelerinin Ulaştırma Altyapılarının Kümeleme Analizi ile Karşılaştırılması

Ülkelerin ulusal ve uluslararası düzeyde ekonomik anlamda rekabetçiliklerini artırabilmelerini sağlayan unsurlardan biri olan ulaştırma altyapısı, ülkeler arasındaki mal ve hizmet akışını kolaylaştırarak ülkelerin ekonomik büyümelerine katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda APEC ülkelerinde yaşanan ekonomik gelişmeler doğrultusunda altyapı olanaklarının geliştirilmesine yönelik sürekli artan bir talep olsa bile bölge ülkelerinin farklı gelişmişlik düzeylerine sahip olmaları nedeniyle altyapı olanakları noktasında ülkeler arasında farlılıklar gözlenmesi kaçınılmazdır. APEC üyesi ülkelerin genel olarak ulaştırma altyapılarını geliştirmeye yönelik yatırımlar yaptıkları görülmektedir. Yine de bazı gelişmekte olan APEC ülkelerinin temel ulaşım altyapıları noktasında bile yeterli düzeyde oldukları söylenemez. Dolayısıyla bu çalışmada ulaştırma altyapıları kapsamında APEC üyesi ülkeler kümeleme analizi ile incelenmiş ve böylelikle ülkeler arasındaki benzerliklerle birlikte olası farklılıkların belirlenmesi amaçlanmıştır. Ulaşılan sonuçlara göre ülkeler 2008 yılında üç kümeye ayrılırken 2019 yılında altı kümeye bölünmüşlerdir. Hem 2008 hem de 2019 yıllarında Singapur, Hong Kong ve Japonya en iyi ulaştırma altyapı imkanlarına sahip ülkeler olmuşlardır. Diğer taraftan Vietnam, Filipinler ve Peru'nun ise her iki yıl içinde en kötü ulaştırma altyapı olanaklarına sahip olan ülkeler oldukları görülmüştür. 2008 yılında ulaştırma altyapıları açısından en kötü ülkeler ile aynı kümede bulunan Çin, 2019 yılında genel olarak en iyi üçüncü küme ülkeleri arasında yer alarak bu süreçte en büyük ilerlemeyi gösteren ülke olmuştur.
KORUYUCU AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI HİZMETLERİNİN SUNUMU: TÜRKİYE VE BAZI ÜLKELERDE ÖRNEK UYGULAMALAR

Ağız ve diş sağlığı hizmetleri çok sayıda ülkede koruyucu felsefe temelinde yapılandırılmıştır. Gelişmiş ülkelerde koruyucu ağız ve diş sağlığı hizmetleri birinci basamak sağlık hizmetleri kapsamında sunulmaktadır. Türkiye'de ise ağız ve diş sağlığı hizmetlerinin sunumunda tedavi edici hizmetlere ağırlık verildiği, koruyucu hizmetlerin sistemli ve yaygın bir biçimde sunulamadığı görülmektedir. Bununla beraber yakın zamanda "Aile Diş Hekimliği" sisteminin uygulamaya geçirilmesi ile ilgili yeni gelişmeler yaşanmaya başlamıştır. Bu derlemede Türkiye'de ağız ve diş sağlığı hizmetleri ile ilgili en güncel veriler ortaya koyulmuş; Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, İngiltere, Almanya, İsveç, Brezilya ve Japonya'daki koruyucu ağız ve diş sağlığı hizmetlerine yönelik emsal uygulamalar değerlendirilmiştir. Bu ülkelerde koruyucu ağız ve diş sağlığı hizmetlerinin sunumunda kamuyla birlikte özel sektörün de katkısı olmakta; hizmet kapsamında çocukların yanısıra hamileler, öğretmenler, mental retarde, geriatrik veya immobil engelli hastaların bakımını üstlenen kişiler de yer almaktadır. Türkiye ağız ve diş sağlığı hizmetlerinin sunumunu koruyucu hizmetler bağlamında ele alan herhangi bir çalışmaya ulusal literatürde rastlanmaması dolayısıyla çalışmanın sağlık politikacıları ve akademisyenlere yol gösterici olacağı düşünülmektedir.
Yaşlı Bakımında Yapay Zekâ Kullanımı

Dünya'da yaşlı nüfusu giderek artmaktadır. Yaşam süresinin uzaması çeşitli ve kapsamlı sağlık hizmetleri ihtiyaçlarının artmasına neden olmaktadır. Bununla birlikte, sağlık ve teknolojideki ilerlemeler, sağlıklı yaşlanma beklentilerini ortaya çıkarmaktadır. Teknolojinin en çok katkı sağladığı alanlardan biri yaşlı bakımıdır. Mobil teknolojilerin yanında, akıllı evler gibi birçok sistem yaşlı bireylerin yaşam kalitesine katkıda bulunmaktadır. Özellikle bakımda kullanılan robotlar, yaşlı bireyleri emosyonel ve duygusal olarak desteklemekte ve günlük yaşam aktivitelerinde yardımcı olmaktadır. Sürekli gelişen teknolojiler ve yapay zeka yaşlı yetişkinlerin uygun koşullarda güvenli bir şekilde yaşama yeteneklerini geliştirebilmektedir. Bu derlemede, yapay zeka teknolojilerinin yaşlı bakımında kullanım durumları ve avantajları tartışılmaktadır.
Güney Afrika’da Bir Osmanlı Müderrisi Ebubekir Efendi’nin Kayıp Eseri Miftâhu’d-Dîn Üzerine

Osmanlı Devleti tarafından Güney Afrika'daki Müslüman ahalinin eğitimi ve aralarındaki ihtilafların kaldırılması maksadıyla görevlendirilen Ebubekir Efendi'nin (ö. 1297/1880) Ümit Burnu'nda (Cape of Good Hope) ömrünün sonuna kadar yürüttüğü faaliyetler ve yaşadığı olaylar bir dizi çalışmaya konu olmuştur. 1 Bunun yanında yazdığı eserlerin Afrikanca üzerine etkileri de Afrika dili hakkında yapılan çalışmalarda önemli bir yer tutmaktadır. 2 Bu yazıda, Ebubekir Efendi'nin ismi bilinen ancak nüshası şimdiye kadar bulunamamış bir eserinin tanıtımı yapılacaktır. Bu bağlamda eserin yazım sürecine temas edilecek, mevcut eserleri etrafındaki bir tartışma çözüme kavuşturulacak ve yeni ortaya çıkarılan kitabın farklı açılardan önemine dair görüşler ve tespitler ortaya konulacaktır.
Batı’da Hz. Muhammed İmajı

Oryantalizm her ne kadar XIX. yüzyılda akademik bir disiplin olarak temayüz etse de Batı'nın genelde İslam'a, özelde Hz. Peygamber'e ilgisinin tarihi çok daha gerilere dayanmaktadır. İslam'ın zuhurundan bugüne kadar artarak devam eden bu ilgi, akademik ve idari görevlerini Avrupa'da yürüttüğü dönemde Özcan Hıdır için bir araştırma ve merak konusu haline gelerek emek mahsulü hacimli bir kitap olarak ortaya çıkmıştır. Yazar, Hz. Muhammed imajının tarihsel süreçte Batı'nın zihin dünyasındaki panoramasını dokuz bölüm halinde ortaya koymayı amaçlamaktadır. Hıdır'ın temel iddiasına göre Batı, on dört asırlık zaman diliminde temel paradigmalar değişmese de büyük ölçüde Hz. Peygamber'e dair olumsuz bir imaj üretmiştir ki bu imajın temelleri Ortaçağ'da atılmış ve yansımaları günümüzde dahi hissedilmektedir.