Hemşirelerin hastanelerdeki örgütsel çatışma nedenlerine ilişkin görüşlerinin incelenmesi

Hastanelerde verimliliği ve etkili hizmet sunumunu etkileyen öğelerden birisi örgütsel çatışmalardır. Örgütsel çatışmalar örgütte iki ya da daha fazla kişi veya grup arasındaki, amaçlarda, algılarda, değer yargılarında, kişiliklerde, kaynakların paylaşımında ortaya çıkan uyuşmazlıklar olarak tanımlanmaktadır. Çok hızlı bir değişim içinde bulunduğumuz günümüz koşullarında hastanelerdeki çatışmalar giderek önemini arttırmakta ve bunları işletme amaçlan doğrultusunda yönetebilecek bilgi sahibi yöneticilere ihtiyaç duyulmaktadır. Doğal olarak hastaneler çatışma nedenleri ile doludur. Bu çatışmaları ortadan kaldırmak ne mümkün ne de gereklidir. Belli bir çatışma düzeyi örgütün dinamizmi, yaratıcılığı, yeniliklerin ve gelişmelerin devamı için gereklidir. O halde hastanedeki her yönetici aynı zamanda farklılıkların ve çatışmaların yöneticisidir. Hastane yöneticilerinin Çatışmaları yönetebilmeleri için çatışma nedenlerinden hangilerinin hastanelerinde çatışmalara yol açtığını belirleyebilmeleri gerekir. Bu çalışma, Erol EREN'in belirtmiş olduğu, Marc ve Simon'a ait çatışma nedenleri gruplandırması ile literatür bilgileri doğrultusunda, dört grup altında oluşturulan, -örgütsel çatışma nedenlerine ilişkin hemşirelerin görüşlerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Belirlenen hastanelerdeki örgütsel çatışma nedenleri; örgüt içi bağımlılıkların ortaya çıkardığı çatışmalar, amaçlarda ortaya çıkan farklılıklardan kaynaklanan çatışmalar, algılama farklıklarının ortaya çıkardığı çatışmalar ve fiziksel koşullara bağlı yetersizliklerden kaynaklanan çatışmalar olarak sıralanmıştır. Bu araştırma tanımlayıcı ve analitik bir çalışma olarak yapılmıştır. Ege Üniversitesi araştırma ve Uyguyama Hastanesinde çalışan 764 hemşirenin %50'si, kliniklere göre tabakalama yöntemi ile belirlenmiş ve 382 hemşire örnekleme alınmıştır. Araştırma verileri hemşirelerin sosyo-demografik özelliklerinin ve örgüt içi bağımlılıkların, amaçlarda ortaya çıkan farklılıklarının, algılama farklılıklarının, 105 fiziksel koşullara bağlı yetersizliklerin neden olduğu, örgütsel çatışma nedenleri ve önem derecelerini içeren bir anket formu uygulanarak elde edilmiştir. Anket formunun geçerlilik ve güvenilirliği yapılmıştır. Anket formunun örgüt içi bağımlılıkları ortaya çıkardığı çatışmalar bölümü için geçerlilik değerleri r=0.46-0.57, Cronbach alfa değeri 0 .83, Amaçlarda ortaya çıkan farklılıklardan kaynaklanan çatışmalar için geçerlilik değeri 1 =0.46-0.59, Cronbach alfa değeri 0 .88, algılama farklılıklarının ortaya çıkardığı çatışmalar bölümü için geçerlilik değeri r=0.47-0.72, Cronbach alfa değeri 0 .86, fiziksel koşullara bağlı yetersizliklerden kaynaklanan çatışmalar için geçerlilik değeri r=0.63-0.74, Cronbach alfa değeri 0 .88'dir. Araştırmada veriler yüzdelik hesaplan ve varyans analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Verilerin analizi Ege Üniversitesi Bilgisayar Araştırma ve Uygulama Merkezinde ı SPSS programında yapılmıştır. I araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre, hemşireler örgüt içi bağımlılıkların ortaya çıkardığı çatışma nedenlerini önemli bulmaktadırlar (1.63 0.33). Örgüt içi bağımlılıkları önemli bulma konusundaki görüşleri; yaş, çocuk sayısı, çalışma yılı, çalıştığı yerdeki konumuna göre farklılık göstermiştir.. Amaçlarda ortaya çıkan farklılıklardan kaynaklanan çatışma nedenlerini hemşireler önemli bulmakta (1.56 0.35), amaçlarda ortaya çıkan farklılıkları önemli bulma konusundaki görüşlerinin yaş ve çalıştığı yerdeki konumuna göre farklılık gösterdiği saptanmıştır. Hemşireler algılama farklılıklarının ortaya çıkardığı çatışma nedenlerini önemli bulmakta (1.62 0.41), algılama farklılıklarını önemli bulma konusundaki görüşleri yaş, çocuk sayısı, çalıştığı yerdeki konumu ve çalışma şekline göre farklılık göstermiştir. Fiziksel koşullara bağlı yetersizliklerden kaynaklanan çatışma nedenlerini hemşireler önemli bulmakta (1.60 0.43), fiziksel koşullara bağlı yetersizlikleri önemli bulma 106 konusundaki görüşlerinin, çalıştığı yerdeki konumlarına göre farklılık gösterdiği diğer sosyo-demografik özelliklerine göre değişmediği bulgulanmıştır. Bu bilgiler ışığında, hastanede bu çalışmada belirlenmiş olan örgütsel çatışma nedenlerinin var olduğu ve bundan kaçınmanın mümkün olmadığı, modern yöneticiliğin bir çatışma yöneticiliği olduğunun farkına varılması, örgütün yaşama ve gelişmesi için çatışmalardan optimum düzeyde yararlanılması gerektiği önerilmiştir. 107