turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
KAMU MALİ YÖNETİMİ ve KONTROL YAPISINDA  KAMU KURUMLARINDA İÇ DENETİM FAALİYETLERİNİN DURUMU

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu mali yönetim sistemimize stratejik planlama, performans programı, çok yıllı bütçeleme, iç kontrol sistemi ve iç denetim gibi modern kurumsal yönetim kavramları dahil edilmiştir. Kamu mali yönetim anlayışında ortaya çıkan bu gelişmeler çerçevesinde denetim anlayışı da, şeffaf, hesap verilebilir ve katılımı mümkün kılan uluslararası mesleki standartlara sahip, yönetimi yönlendiren, çözüm odaklı, şirket ve organizasyonların daha etkin, ekonomik ve verimlilik esaslarına uygun olarak yönetilmesini sağlayan bir anlayışa doğru evrilmiştir. Bu denetim anlayışı iç kontrol sisteminin bir parçası olarak nitelendirilen iç denetim metodolojisidir. Bu metodolojide iç denetim iş süreçlerine yönelik kontrol ve riskleri değerlendirerek kurumun maruz kaldığı ya da kalabileceği riskler bakımından farkındalık oluşturup önerilerde bulunarak, iç kontrol sisteminin bir parçası olarak iyi yönetim anlayışının gelişmesine katkıda bulunmayı misyon edinmiştir. Bu çalışmanın amacı; kamu mali yönetim yapımıza yeni girmiş olan iç kontrol sistemi içinde iç denetim düzenlemelerinin ve kamu kurumlarındaki uygulamalarının kat ettiği aşamaları ve günümüzde bu faaliyetlerin geldiği düzeyi görmek ve değerlendirmektir. Çalışmada yöntem olarak, kamu mali yönetiminde iç denetimin teorisi ve tanımı, iç denetimin Türkiye'de ve dünyada gelişim süreci, iç denetimin Türkiye'de yenilenen kamu mali yönetimi ve kontrol yapısı içinde uygulamasının gelişimi, yıllar içinde çıkan mevzuat ve rehberlerin gelişimi ortaya konulduktan sonra, bugün gelinen noktada kamu kurumlarında iç denetim faaliyetlerinin genel bilançosu İç Denetim Koordinasyon Kurulunun kamu kurumları iç denetim genel faaliyet raporundaki verilere dayalı olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak; kamu mali yönetim yapımıza son 20 yılda giren ve son 15 yıldır uygulanan iç denetimin kamu kurumlarında kurulması ve kurumsallaşması yönünde önemli mesafe alındığı, ancak aynı değerlendirmenin iç denetimin de bir parçası olduğu iç kontrol sistemlerinin kurulması konusunda yapılamayacağı, iç kontrolün kurulmasında yönetsel olarak aynı oranda yol alınamadığı ve dolayısıyla iç kontrol yönetiminin bu anlamda aynı oranda kurumsallaşamadığı gözlemlenmektedir.
Erken Çocukluk Eğitiminde Eğitimsel Planlama Süreçleri: Farklı Eğitim Yaklaşımlarının Karşılaştırmalı Anlatımı

Alternatif eğitim yaklaşımlarındaki eğitimsel planlama süreçlerini anlamak, erken çocukluk eğitimini ilerletmek için atılan önemli bir adımdır. Bu nedenle bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki alternatif eğitim yaklaşımlarını ve ulusal okul öncesi eğitim programını uygulayan okul öncesi öğretmenleri ve yöneticilerin bakış açılarından eğitimsel planlama süreçlerini incelemektir. Araştırmanın deseni olarak olgubilim çalışması seçilmiş ve veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Bu araştırmaya Türkiye'de yaygın olan Montessori, Reggio Emilia, Waldorf, HighScope, İlk Yıllar Programı (PYP) ve Orman Okulu yaklaşımlarını uygulayan okullardaki 12 okul öncesi öğretmeni, altı okul yöneticisi ve ulusal okul öncesi eğitim programını kullanan iki okul öncesi öğretmeni ve bir okul yöneticisi olmak üzere toplamda 21 eğitimci dahil edilmiştir. Sonuç olarak, bütün eğitimciler, erken çocukluk eğitiminde eğitimsel planlama yapmanın, hem çocukların gelişimi hem de eğitimin aksamadan ilerleyebilmesi için çok önemli olduğuna değinmişlerdir. Ayrıca alternatif eğitim yaklaşımlarını kullanan katılımcılar, eğitim programını planlama, uygulama ve değerlendirme adımlarında çocukların ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda ilerlediklerinden ve değerlendirmenin planlamayı şekillendirdiğinden bahsetmişlerdir. Fakat ulusal okul öncesi eğitim programını kullanan eğitimcilerin planlamayı daha çok evrak doldurma amacıyla gerçekleştirdikleri ve değerlendirme ile planlama arasında hiçbir ilişkiden söz etmedikleri bulunmuştur. Bu bulgular ışığında, alternatif eğitim yaklaşımlarının etkin eğitimsel planlama sürecinden örnek alınarak, Türkiye'deki resmi okul öncesi eğitim kurumlarına ve paydaşlara önerilerde bulunulmuştur.
Özel/üstün yetenekli öğrencilere yönelik yapılmış Türkçe eğitimi ile ilgili çalışmalar üzerine bir inceleme

Bu araştırma, özel yeteneklilere yönelik yapılmış Türkçe eğitimiyle ilgili makale ve tezlerin betimsel olarak analizini yapmayı ve bütüncül bir şekilde ulaşılan sonuçları, önerileri inceleyerek genel durumu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Özel yeteneklilere yönelik Türkçe eğitiminde yapılan çalışmaların içerik olarak incelenmesi ve sonuçlarının yorumlanması temeline dayanan bu araştırmada, betimsel içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Yapılan tarama sonucunda 32 tez, 29 makale olmak üzere toplam 61 araştırma incelenmiştir. Yayın yılı, türü, deseni, veri toplama şekli, veri analiz yöntemi gibi nicel değerlerde frekans ve yüzde değeri hesaplanmıştır. Kapsama alınan araştırmaların amaç, sonuç ve öneri gibi başlıklarında ise temalar belirlenmiş ve elde edilen verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre en fazla yayının 2019 yılında yapıldığı belirlenmiştir. En çok makale çalışması 2021 yılında yapılmıştır ve bunların büyük bir kısmı özgün makaledir. Tezlerden ve bildirilerden üretilen makaleler de vardır. Araştırmalarda en çok deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmaların çalışma gruplarını en çok BİLSEM ortaokul ve ilkokul öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak en çok ölçek/puanlama anahtarlarının kullanıldığı tespit edilmiştir. En çok kullanılan veri analizi tekniği içerik analizidir. Türkçe eğitiminde dil becerilerine yönelik en çok çalışmanın yazma alanında yapıldığı görülmektedir. Araştırmaya dahil edilen çalışmaların önemli bir kısmı etki belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Yazma becerisi/tutumu teması özel yetenekli öğrencilerde farklı yöntem/teknik/model kullanıldığında yazma becerilerinin geliştirildiğini ortaya koymaktadır. Araştırmacılara ve MEB'e yönelik öneriler 19 tematik kodda, öğretmenlere yönelik öneriler 20 tematik kodda sınıflandırılmıştır. Araştırmanın sonuçları genel olarak değerlendirildiğinde daha fazla deneysel çalışmaya ihtiyaç duyulduğu ancak bu çalışmaların da özellikle dil becerilerini üstbilişsel etkinliklerle geliştirecek şekilde düzenlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
Dil felsefesi bağlamında sözler, sesler, işaretler

İnsan, varoluşundan itibaren, kendini çevreleyen dünyayla o veya bu yolla iletişime girme, duygu ve düşüncelerini ifade etme arzusundadır. Bildirişmenin tek yolu doğal bir dil kullanmak değilse de dil bu anlamda son derece önemli ve de öncelikli bir araç olarak insanlığa hizmet eder. Duygu ve düşüncelerimizi aktarmaya yarayan; nesneleri tanımlayan, onları adlandırma ve yorumlamaya fırsat tanıyan dile yönelik felsefi soruşturmalar ve bu bağlamda söz, ses ve işaretlerin dünyayı anlamamızda oynadığı rol, bu çalışmanın odağını oluşturmaktadır. Dil felsefesi, dilin doğası, bildirişim ve anlamla yakından ilgilenen felsefe dalıdır. Dil felsefesi, dili nasıl kullandığımızı, dilin kökenini, dilin nasıl işlediğini ya da işletildiğini, duygu ve düşüncelerimizin nasıl şekillendiği ve dil dünya görüşümüze nasıl yansıdığını anlamaya yarar. Dil felsefesindeki merkezi söylem alanlarından biri de sözler, sesler ve işaretler arasındaki ilişkidir. Dil, düşünce ve kültür arasında girift bir ilişki olduğu açıktır. Dilde anlam arayışına, kültürel unsurların ve dil dünya görüşünün bağlamları yorumlamadaki sağaltıcı duruşuna da ayrıca dokunacak olan bu çalışma, dilin bu karmaşık doğasından hareketle, dil ve gerçeklik arasındaki ilişkiyi inceleyerek, anlamı ve fikirleri iletmek için sözleri, sesleri ve işaretleri kullanmanın felsefi sonuçlarına dair iç görüler sunacaktır. Bu noktada Platon, Descartes, Frege, J. Kristeva, N. Chomsky, L. Wittgenstein, H. Putnam, S. Kripke ve diğer bir dizi isim odağa alınarak, bu alana adadıkları çalışmalardan faydalanılacaktır.
Erken Cumhuriyet Dönemi Kültür Repertuvarı’na özne odaklı bir bakış: Yaşar Nabi Nayır’ın çeviri biyografisi

Bu çalışmada Cumhuriyet Dönemi Türk aydını Yaşar Nabi Nayır'ın, hem Tercüme Bürosu ve Türk Dil Kurumu gibi devlet destekli dil projelerinde yer almış olması, hem de Erken Cumhuriyet Dönemi özel yayın sektörünün ilk girişimcilerinden olması göz önünde bulundurulmakta ve kendisinin bir bürokratik entelektüel ve kültür girişimcisi olarak çeviri odaklı biyografisi sunulmaktadır. Çeviribilimde yaygınlaşan sosyolojik bakış açısı kültür öznelerinin çevirmen kimliğini popüler bir çalışma alanı haline getirmiş; gerek çeviri repertuvarları, gerek ise çeviri stratejileri, kültürel dönemeç öncesinde görünmez kılınan çevirmen kimliğinin artık görünür bir araştırma konusu olarak çalışılmasında veri olarak kullanılmaya başlanmıştır. Günümüzde hem dijital hem basılı formatta çeviri öznelerinin arşivleri hazırlanıp sunulmakta, bu arşivler irdelenmekte, çevirmen biyografileri yazılmakta, çevirmenin kültür repertuvarlarının oluşumu ve yeniden düzenlenmesindeki rolü vurgulanmaktadır. Makale, bu araştırma çerçevesi dahilinde Yaşar Nabi Nayır'ın çeviri faaliyetlerine odaklanan bir biyografisini sunarak bu özne merkezli paradigmaya katkı sağlamayı amaçlar. Makalede Yaşar Nabi Nayır'ın, içinde çeviriyi de barındıran edebiyat faaliyetlerinin hizmet ettiği kültür repertuvarı araştırılmakta, bu kültür repertuvarının hedefleri açıklanmakta ve çevirinin bu repertuvarın oluşumunda oynadığı şekillendirici rol sorgulanmaktadır. Asal olarak yazarın 1937 yılında yayınladığı edebiyat güncesi kaynak alınmakta, yazarın bu eserde Türk okuruyla paylaştığı edebiyat ve çeviri üzerine düşünceleri dönemin çeviri söylemi bağlamında irdelenmektedir. Ayrıca, Nayır'ın 1933 yılında kurduğu Varlık Dergisi ile 1946 yılında kurduğu Varlık Yayınları'na değinilmektedir.
XVI. yüzyıl şuara tezkirelerinde huy ve davranışlara yönelik bazı tenkitler

Klasik Türk edebiyatı gerek manzum gerekse mensur verimleriyle edebiyat araştırmaları kadar tarih ve toplumsal konulara da kaynaklık etmektedir. Mensur metinler içerisinde önemli bir yer tutan ve edebi tenkit ile ilgili kıymetli bilgiler ihtiva eden şuara tezkirelerinde sosyal tenkit unsurları da azımsanmayacak ölçüdedir. Tezkire yazarları, eserlerinde yer verdikleri kişilerin yalnızca şairlik kabiliyetleri ve şiirlerine yönelik değerlendirmeler yapmakla kalmamış; biyografilerin anlatıldığı satır aralarında bilhassa şahsen tanıdıkları kişilerin karakter, huy ve davranış özelliklerine yönelik olumlu ve olumsuz değerlendirmelerini doğrudan ya da dolaylı yoldan ifade etmişlerdir. Bu çalışmada XVI. yüzyılda yazılmış şuara tezkirelerinde (Sehi, Latifi, Aşık Çelebi, Kınalızade Hasan Çelebi, Beyani, Ahdi, Gelibolulu Ali) sosyal tenkit içerisinde değerlendirilebilecek olan, tezkirecilerin eserlerine aldıkları kişilerin huy ve davranışlarına yönelik bazı tenkitleri (kıskançlık, cimrilik, mükeyyifat müptelalığı) ve bu tenkitlerin ifade ediliş biçimleri ele alınacaktır.
Eko-Estetik ve Eko-Dramaturjik Yaklaşımlar Üzerine Düşünmek

Bu makale, eko-dramaturji yaklaşımlarının uygulama pratikleri üzerine düşünecektir. Son yıllarda sanat, edebiyat ve felsefe tartışmalarıyla birlikte ekoloji kavramı ve yaklaşımları sıkça çeşitli sanat alanlarında ele alınmaktadır. Ancak bu konuyu sadece estetik ve sanatsal bir değerlendirmeyle ele almak eksik olacaktır. Temelde gezegenin şimdisi ve geleceği gibi tüm insanları ilgilendiren bir konu olan ekoloji ve iklim estetiği tartışmalarının politik ve etik boyutu da önemlidir. Bu politik ve etik boyut ancak pratik alanın verimli ve işlevsel kullanımıyla mümkün olacaktır. Bu çalışmada, eko-estetik ve eko-dramaturjinin pratik alana yansımalarının görülmediği sürece estetik ve politik aksının zayıflayacağı iddia edilmektedir. Bu çalışma birçok yazar ya da sanatçılar tarafından sadece farkındalık oluşturmak amacıyla kullanılan "tematik" yaklaşımın ötesinde, bu tartışmanın pratik alanda nasıl yer alması gerektiği üzerinde odaklanacaktır. Çalışma, eko-dramaturji ve eko-estetiğin pratik bir alanla nasıl ilişkili olabileceğini, pratik alanın imkanlarını ve politik praksisin sadece farkındalık bağlamının ötesinde nasıl işlediği düşüncesi vurgulanacaktır. Bugünün dünyasında ekoloji kelimesini ya da kavramını kullandığımızda akla gelen birçok anlamı bulunmaktadır, bu anlamlar sıklıkla farkındalık üzerinden kurulmaktadır. Ancak bu tanımlamalar zamanla sıradanlaşmış ve işlevlerini yitirmiş olarak karşımızda durmaktadır. Önemli olan, güncel, işlevsel ve sürekli bir bilgi sağlayan ve diyalog içinde bir eko-dramaturji düşüncesinin altını çizmektir ve ekolojik düşüncenin anlamını ve taşıdığı potansiyeli anlamaktır. Sonuç olarak bu çalışmanın temel gayesi eko-dramaturji düşüncesinin pratik ve deneyim alanı oluşturmadan eksik kalacağını ve bu alanında denetlenebilir ve hesap verebilir olması gerekliliği vurgulanacaktır.
Rudin: Hamlet mi Don Kişot mu?

Rus edebiyatının gümüş başlı devi olarak adlandırılan İvan Sergeyeviç Turgenev'in yaratıcılığında dünya edebiyatının iki ezeli, edebi imgesi olan Hamlet ve Don Kişot'un yeri en çok tartışılan konular arasında yer alır. Yaratıcılığında Hamlet'in izleri ilk eserlerine dek uzanan Turgenev, 19. yüzyıl Rus edebiyatında önemli bir yer edinen gereksiz insanlarla Hamlet'in özdeşleştirilmesinin sembolü haline gelir. Yel değirmenleri ile savaşarak kimi araştırmacılara göre bir iman şövalyesi kimilerine göre ise komik bir figür olarak görülen Don Kişot da Turgenev'in yaratıcılığına içkin konular arasındadır. Üzerine tartışmaların devam ettiği bu iki edebi imge, yazarın yaratıcılığında da oldukça geniş yer tutar ve pek çok çalışmaya konu olur. Turgenev'in edebi eserlerinin yanı sıra Hamlet ve Don Kişot başlıklı bir makalesinin olması da bu anlamda önemlidir. Yazarın özellikle roman kahramanları Hamlet ve Don Kişot doğasına ait özellikleri bağlamında tartışılırken aynı adı taşıyan makalesi bu tartışmalarda araştırmacılara önemli bir perspektif sunar. Bu çalışmalar içerisinde makalemizin özgünlüğünü belirleyecek olan tartışmaları değerlendirmek, kendi görüşümüzü belirlemek ve alanda yapılan akademik çalışmalara fayda sağlamak olacaktır. Amacımız geniş bir çalışma konusu oluşturan edebiyatın ölümsüz imgelerinden Hamlet ve Don Kişot bağlamında Turgenev'in Rudin adlı eserini yorumlamak ve Rus araştırmacıların yaklaşımlarında yeni bir çizgi belirleyebilmektir. Bu amaç doğrultusunda makalemiz kapsamında Turgenev'in Rudin adlı romanı Hamlet ve Don Kişot başlıklı makalesi ile paralel olarak değerlendirilecek, yazarın Hamlet ve Don Kişot'a dair düşüncelerinin izleri sürülecek ve sonuç kısmında kahramanı Rudin'le bu iki edebi imge arasında kurduğu ilişki anlamlandırılmaya çalışılacaktır.
Arapça öğretiminin kavramsal çerçevesi

Eğitim bilimciler eğitim, öğretim ile ilgili kavram ve terminoloji belirsizliği- karmaşası konusunu bir problem alanı olarak görmektedirler. Sadece günlük dilde değil aynı zamanda bilimsel literatürde dahi kavram kargaşası yaşandığına dikkat çekmektedirler ve eğitimle ilgili temel kavramların anlamının açık seçik bir biçimde ortaya konulmasının öncelikle ele alınması gerektiğini vurgulamaktadırlar. Çünkü kavramlar, iletişimin temeli olduğu gibi bilimsel anlamda düşünme ve bilgi üretmenin temel taşlarıdır. Aynı zamanda kavramlar, eğitimcilerin eğitim ve öğretime dair bakış açıları ile uygulama süreçlerine doğrudan yön veren bir işleve sahiptirler. Bu bakımdan, Arapça öğretiminde de eğitimle ilgili temel kavramların anlamlandırılma ve tanımlanma biçimlerinin incelenmesi, kavramsal çerçeve ile uygulama süreçlerinin ilişkisinin ortaya çıkarılması bakımından değerlidir. Bu çalışmada, Arapça öğretiminde kullanılan eğitimle ilgili temel kavramların ele alınış biçimi ve analiz edilme yaklaşımları değerlendirilecektir. Özellikle de İlahiyat Fakülteleri ile ilgili Arapça öğretimi üzerine yazılan makaleler kapsamında bir değerlendirme yapılacaktır. Son yıllarda İlahiyat Fakültelerinde de yapılan Arapça öğretimine dair makaleler içerik analizi yöntemiyle irdelenecektir. Bu bağlamda eğitim, öğretim ve öğrenme gibi kavramların analiz edilme yaklaşımları ve öğretim süreçleriyle kurulan bağlantı değerlendirilecektir. Ayrıca Arapça öğretiminde yapılan kavramsal tartışmalarda güncel eğitim felsefesi literatürünün ne kadar kullanıldığı sorusuna da cevap aranacaktır.
Mülteci öğrencilerin üniversite eğitim süreçlerinde Türkçeyi kullanma durumları

Türkçeyi ikinci/yabancı dil olarak öğrenen mülteci öğrencilerin üniversite eğitim süreçlerinde Türkçeyi kullanma durumlarına ilişkin görüşlerinin alınması amaçlanan bu araştırma, Kilis 7 Aralık Üniversitesinde lisans eğitimlerine devam eden 10 mülteci öğrenci ile yürütülmüştür. Nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim desenine göre tasarlanan çalışmanın verileri araştırmacılar tarafından hazırlanan ve Türkçe öğretimi alanında görev yapan iki öğretim üyesinden uzman görüşü alınarak son şekli verilen yarı-yapılandırılmış görüşme formuyla elde edilmiştir. Mülteci öğrencilerle birebir gerçekleştirilen görüşmeler aracılığıyla ulaşılan veriler içerik analizine tabi tutulmuştur. Mülteci öğrencilerden alınan görüşler ve tavsiyelerden hareketle mülteci öğrencilerin eğitim öğretim süreçleri, Türkçe düzeylerinin yeterlikleri, Türkçe düzeylerini geliştirme yöntemleri, Türkçe yeterlik durumlarından dolayı yaşadıkları sorunlar konularında düşünceler ortaya konmuştur. Sonuç olarak mülteci öğrencilerin Türkçe düzeylerinin üniversite eğitimi için yeterli olmadığı, Türkçe düzeylerini geliştirmek adına Türkçe TV, dizi, film, müzik dinledikleri/izledikleri, iletişim dili olarak Türkçe düzeylerinin şartlara göre değiştiği, duyuşsal özelliklerinin Türkçe kullanmaları üzerinde rolü olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çalışma sonuçlarından hareketle bazı önerilere yer verilmiştir.
Düstûr I. Tertip II. Cilt (s.1-219) bağlamında Türk hukuk dilindeki çokanlamlılık

Türk dili, zamanla kendi temel dinamiklerine bağlı olarak gösterdiği doğal değişim ve zenginleşmenin yanı sıra, üreticisi olan toplumun temasta bulunduğu farklı dil, coğrafya, kültür ve inanç gibi etkenlere bağlı olarak da ayrıca gelişim göstermiştir. Hukuk dili bağlamında bu gelişimin önemli bir safhası İslamiyet'le birlikte başlar. Şeri hukukun Türk diline kazandırılmasında Arapça ve Farsça önemli bir rol oynar. İlgili hukuk kavramları, büyük ölçüde bu iki kaynak dilin söz varlığına dayanır. Tarihi süreçte Türk milletinin kendi öz değerleriyle olgunlaşıp yasalaşan örfi hukuk, İslamiyet'le birlikte şeri hukukla zenginleşir. Tanzimat Dönemi'ne gelindiğinde toplumun ihtiyaçları ve evrenselleşen temel hukuk anlayışına uyum sağlamak amacıyla, resepsiyonlara dayanan Batılı bir hukuk anlayışı inşa edilmeye başlanır. Fransızca bu noktada diğer Batı dillerinin arasında ilk sırayı alır. Türk dili Fransızca yerine, çoğunlukla, asırlarca omuz birliği yürüttüğü Arapça ve Farsçayı bu kez de başvuru dili olarak kullanır. Bir diğer başvurulan yöntem ise yabancı kavramların, Türk dilinin kendisinde var olan bazı sözcüklere yan anlamların yüklenmesine dayanır. Bu noktadan bakıldığında bazı isimlerdeki çokanlamlılık oldukça dikkat çekicidir. Benzer durum hukuk metnindeki bazı temel fiiller için de geçerlidir. Çalışmada, Düstur'da öne çıktığı görülen bazı çokanlamlı sözcükler incelenmiş, temel kavramlarının yanı sıra, kazandıkları yan anlamlar da işaretlenerek Türk hukuk dilindeki işlevsellikleri tespit edilmiştir. Bu sayede de hukuk dili özelinde kavramların üretilmesi konusunda Türk dilinin genel eğilimi ayrıca çözümlenmiştir.
Türk sinemasında din ve intihar: korku sineması ekseninde Dabbe (Hasan Karacadağ, 2006) filmi örneği

İnsanlık geçmişten günümüze ölümle yüzleştiği andan itibaren ölümsüzlüğün yollarını aramıştır. Yok olma düşüncesi ağır geldiğinden, öldükten sonra yeni bir yaşama devam edeceklerine dair birtakım teoriler üretmiş ve böylece ölüm korkusu dinleri var etmiştir. Ölümsüzlük gibi bireyin yaşamak yerine ölümü tercih etmesi de tüm insanlığın merak ettiği konulardan biridir. Bu çalışma, sinemada intihar eyleminin egemen İslam inancı perspektifinde nasıl yeniden inşa edildiğini konu edinmektedir. Çalışmanın amacı 2000 sonrası Türk sinemasında önemli bir janr olarak kabul edilen korku sinemasının şekillenmesinde egemen İslam inancının etkisini ortaya çıkarmaktır. Çalışmanın diğer bir amacı ise ilk İslami korku filmi olarak tanımlanan Dabbe filminde intihar eyleminin egemen din ideolojisi perspektifinde nasıl yeniden inşa edildiğini tespit etmektir. Bu doğrultuda çalışmada öncelikle İslam dininde intihar olgusunun nasıl nitelendirildiğine yönelik görüşler üzerinde durulmuştur. 2000 sonrası Türk sinemasında din olgusunun inşasında etken olan nedenler açıklanmaya çalışılmıştır. Özellikle 2000 sonrası bir janr olarak ortaya çıkan korku filmlerinin yeniden inşasında İslam dinine yönelik düşünce ve motiflerin sıklıkla yer aldığına değinilmiştir. Son olarak örnekleme alınan film, yorumsamacı yöntem ile sosyolojik ve ideolojik yaklaşım çerçevesinde çözümlenmiştir. Filmde intihar eyleminin egemen inanç ideolojisi perspektifinde yeniden inşası İslam inancı, İslami motifler ve Kur'an-ı Kerim gibi İslam dinine yönelik temel ögelerden yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. Dabbe filminde karakterlerin bedenlerinin cinler tarafından kontrol edilmesi nedeniyle bilinçli olarak intihar eylemini gerçekleştirmediği ve Tarık'tan sonraki karakterlerin intiharlarının edilgen olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Fantastik birer motif olarak mekân ve zaman bağlamında Michael Ende “Momo” ve David Lozano “Zaman Hırsızı” adlı eserlerin incelenmesi

Michael Ende ve David Lozano Çocuk ve Gençlik Edebiyatı alanında önemli çalışmaları olan yazarlardır. Her iki yazar da edebiyat biliminin bir alt dalı olarak kabul edilen Fantastik Çocuk ve Gençlik Edebiyatı alanında önemli eserler vermişlerdir. Fantastik türde yazılan eserlerde yazar belli bir mekan ve zamana bağlı kalmadan, gerçek ve gerçeküstü dünya arasında geçişler kullanarak, karakterleri de mümkün olduğunca farklı okuyucusuna sunmaktadır. Çalışmada öncelikle Fantastik Çocuk ve Gençlik edebiyatı tanımı yapılmış, çalışmanın özünü oluşturan fantastik motifler kısaca açıklanmış, devamında her iki yazarın da karşılaştırmalı çocuk ve gençlik edebiyatı bağlamında zaman ve mekan motiflerini işleyiş biçimleri incelenmiştir. Her iki eserde de zamanın önemine vurgu yapılmış, bu motifle ilgili bir problem durumu ortaya konmuş ve akabinde fantastik bir kurguyla okuyucuya sunulmuştur. Bu eserler fantastik motif içermesi bağlamında ele alınmıştır. Her iki kitapta da farklı fantastik motifler aracılığıyla bir problem durumuna çözüm arama söz konusudur. Eserlerdeki olaylar fantastik kurgular olması sebebiyle gerçek ve gerçeküstü dünya arasında gidiş gelişlerle karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın özünü iki eserdeki fantastik zaman ve mekan motiflerinin nasıl ele alınıp işlendiği ve ana karakterlerin, özellikle zaman kavramıyla ilgili, okuyucuya hangi mesajı iletmek istediği oluşturmaktadır.
Aileyi Bütünleştirici ve Birliğini Koruyucu Manevi Yaklaşım

Aydınlanma hareketi ile birlikte dinin yerini ve rolünü alma iddiasında bulunan modern psikolojinin insan hakikatini olumsuz ve karamsar bir yaklaşımla değerlendirmesi, varoluşsal depresyona çözüm üretememesi, insanı bütüncül bir şekilde ele almaması gibi durumlar eksik olduğu alanlar olarak ortaya çıkmıştır. Ancak geçmişte olduğu gibi dinler ve manevi gelenekler, modern toplumun ilgisini çekerek bu noktada çeşitli çalışmaların yapılmasına yol açmıştır. Dine ve maneviyata gösterilen yoğun ilgi önce transpersonel psikolojinin sonrasında da İslam psikolojisi ve nefs psikolojisi yaklaşımlarının doğuşuna kaynaklık etmiştir. Aile, insanlık tarihinin farklı dönemlerinde değişik biçimlerde algılanmış olsa da kutsallığı her din ve toplumda korunmuştur. Ancak günümüzde aile kurumu önemli değişikliklere maruz bırakılarak sanayileşme ve modernitenin etkisiyle küçülmüştür. Bu gelişmelere rağmen ailede en etkili otorite olarak din görünmektedir. Geçmişte Anadolu irfanı, dini ve milli değerlerden hareketle topluma gereken değerleri kazandırmış ancak yanlış batılılaşmanın sonucu olarak toplum değerlerin birçoğunu kaybetme noktasına gelmiştir. Bu makalede modern dünyadaki değerleri de dikkate alarak aile içerisinde yapılabilecek bazı etkinliklere değinilmiştir.