Gayrimenkul vergileri ve vergisel teşviklerin Türkiye'de gayrimenkul piyasasına etkileri

Gayrimenkul sektörünün en önemli yapı taşlarından biri haline gelen konut sektörü Türkiye ekonomisinin lokomotifi haline gelmiştir. Özellikle 2001 krizi sonrası ayakta kalan ve gün geçtikçe gelişen bir sektör haline gelmiştir. Bu sektörün en önemli özelliklerinden biri hem sosyal hem de ekonomik yönünün olmasıdır. Bundan dolayı konut sektörü pek çok değişkenden etkilenmektedir. Tüketiciler ve yatırımcılar konut sektöründen yana tercihlerini kullanırken bu değişkenlerden etkilenirler. Emlak sektöründe önemli değişkenlerden biri olan ve sektörün katlandığı maliyetler içinde önemli bir yere sahip olan vergilerdeki değişimler bu sektörü önemli ölçüde etkilemektedir. Bundan dolayı bu sektöre verilen kamusal teşviklerin kritik önemi bulunmaktadır. Fakat bu teşviklerin yasal zemine oturtulmuş sınırları net bir şekilde koyulmuş ve kurumsallaşmış olması gerekmektedir. Aksi taktirde bu teşvikler çıkar gruplarının hedefi haline gelerek etkisiz bir hale gelmesi ve etkin olmayan bir hale gelmesi kaçınılmazdır. Yukarıda belirtilen sebeplerden ötürü bu çalışmamızda etkin bir teşvik sisteminin nasıl çalıştığı verilen teşvikler neticesinde konut sektöründeki canlanmaların nasıl olduğu verilerle anlatılmıştır. Etkin ve kurumsal olamayan sınırları belirlenmemiş bir teşvik politikasının nelere yol açacağı çalışma sınırları içinde anlatılmıştır. Çalışmamız beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde en genel haliyle vergiler anlatılmış olup verginin tebliği, tarhı, tahakkuku ve tahsili nasıl olmaktadır bunlardan bahsedilmiştir. Vergilerin hangi sınıflandırmaya tabi olduğu ve bu sınıflandırmanın neler olduğu en net şekilde açıklanmıştır. Vergi ilkelerinin neler olduğu ve verginin taraflarının kimler olduğu belirtilmiştir. Verginin tarifeleri ve tarh şekilleri kısa bir şekilde anlatılmıştır. İkinci bölümde ise özellikle gayrimenkullerin neler olduğu kanunda geçen gayrimenkul ifadeleri ve bu ifadelerin açıklaması yapılmıştır. Gayrimenkullerin çeşitlerinin neler olduğu ve sınıflandırmalarının nasıl yapıldığı anlatılmıştır. Çalışmamızda daha çok gayrimenkullerin içinde yer alan konut sektörü üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde Türk Vergi Sistemi genel olarak beyan edildikten sonra gayrimenkul üzerinden alınan vergiler anlatılmıştır. Bu bağlamda Kurumlar Vergisi, Gelir Vergisi, Özel Tüketim Vergisi, Katma Değer Vergisi ve bu vergiler haricindeki harcamalar üzerinden alınan vergiler kanuni dayanaklarıyla anlatılmıştır. Çalışmanın dördüncü bölümünde ise genel olarak teşviklerden bahsedildikten sonra teşviklerin neler olduğu kaça ayrıldığı anlatılmıştır. Daha sonra vergisel teşviklerin amaçlarının neler olduğu ifade edildikten sonra ülkemizde uygulanan kamusal teşviklerin neler olduğu anlatılmıştır. Değerlendirme ve sonuç bölümünde ise özellikle 2016- 2018 yılları arasında konut piyasasına verilen vergisel teşvikler verilerle anlatılmıştır. Teşviklerin verilme zamanına göre konut piyasasında oluşan genişlemeler rakamsal ifadelerle açıklanmıştır. Son olarak ise konut sektörüne verilen vergisel teşviklerin olumlu ve olumsuz yönleri anlatılarak konut sektörünün daha etkin ve ekonomiye pozitif ivme kazandırması için yapılması gereken kamusal teşviklerin neler olduğu anlatılmıştır.