Örgütsel değişmede dönüştürücü liderlik davranışları üzerine bir uygulama

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ ÖRGÜTSEL DEĞİŞMEDE DÖNÜŞTÜRÜCÜ LİDERLİK DAVRANIŞLARI ÜZERİNE BİR UYGULAMA Ramazan ERTURGUT İşletme Ana Bilim Dalı Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Danışman: Doç. Dr. Fermani MAVİŞ Küreselleşme ile ortaya çıkan yok edici rekabet koşulları, yeni örgütsel düzenlemelere ve yönetsel değişimlere gereklilik göstermekte; işletmelerin, rekabet üstünlüğünü kazanıp buna uygun bir yapılanma gerçekleştirebilmek için örgüt yapılarını ve stratejilerini yeniden değerlendirerek her alanda kökten değişimlere gittikleri gözlenmektedir. Bu değişimler, örgütün dönüşümünü sağlayabilecek yeni bir vizyonun yaratılmasını ve bunun tüm örgüt üyeleri tarafından paylaşılmasını kaçınılmaz kılmaktadır. İşletmeler açısından böyle bir değişimi gerçekleştirme, örgütün geleceği için yeni bir yön tayin etmede ve örgütsel dönüşümü destekleyecek bir iklim yaratmada, yetenekli, arkasından gelenleri yarattığı vizyon ile sürükleyebilecek liderlerin varlığına bağlıdır. Bütün bu özellikleri kendilerinde toplayan, yalnızca değişen koşullara uyum sağlamakla yetinmeyerek örgüt içinde ve dışında köklü değişimlere öncülük eden yöneticiler dönüştürücü liderlerdir. 1980'lerden sonra liderlik çalışmalarında dönüşüm ve sembolik değerler gibi yeni yaklaşımların üzerinde durulması sonucu ortaya atılan dönüştürücü liderlik, daha çok örgütlerde bir kültür oluşturma süreci olarak görülmeye başlanmıştır. Böylece dönüştürücü liderlikte örgüt üyelerinin örgütsel görevleri uğruna, kendi bireysel çıkarlarının üstüne çıkmalarına yardımcı olarak değiştirilmiş oldukları vurgulanmıştır. Dönüştürücü liderlerin, günlük örgütsel faaliyetlerinin yanında, idealleştirilmiş etki, telkinle güdüleme, entellektüel uyarma ve bireysel destek sağlama gibi davranış boyutlarını da kendilerinde topladığı belirlenmiştir. Dönüştürücü lider, belli kalıpların içinde kalmaması ve örgütsel vizyonu bir düş olarak izleyenlerine benimsetmesi gibi özellikleri ile yönetsel liderden, doğuştangelme kişisel özelliklerin dışında, kriz dönemlerinde ortaya çıkması ile de karizmatik liderden farklılk göstermektedir. Dönüştürücü liderliği etkileyen faktörler, genellikle örgütün verimlilik ve çevreye uyum üzerinde yoğunlaşma derecesi, teknik ve stratejik alt sistemlerin nisbi üstünlüğü ve örgütsel yapı şeklinde belirlenmiştir. Dönüştürücü liderlik üzerinde çalışan araştırmacılar, birçok üst seviye yöneticinin gözlemlenmesinden sonra, hepsinin ortak olarak uyguladıkları safhaları; değişim ihtiyacının farkına varma, geçişin yönetilmesi, yeni bir vizyonun yaratılması ve değişimlerin kurumsallaştırılması olarak dört başlık altında sıralamışlardır. Dönüştürücü liderlerin, izleyenleri ile duygusal bağlar kurarak, kısa vadeli organizasyon amaçlarının ötesinde, performanstaki önemli artışlar için çalıştıkları belirtilmiş ve astlarının üzerindeki etkileri şu şekilde sıralanmıştır.. İş sonuçlarının değeri hakkında astlarının bilinçlilik seviyesini arttırırlar.. Astların iş çıktılarına ulaşabilmelerinde farkında olabilecekleri yolları geliştirirler.. Astlarının şu andaki bireysel ilgilerinin üzerinde olmalarını sağlarlar.. Organizasyon, grup veya takım bağlılığını geliştirirler.