Örgütsel iklim ve iş doyumu

Bu araştırmanın amacı, ilkokullarda görevli müdür ve öğretmenlerin örgütsel iklime ve iş doyumlarına ilişkin algılarının saptanması, örgütsel iklim ve iş doyumu arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Bu amaçla, 1) Okul müdürlerinin örgütsel iklime ilişkin algıları ile kendi iş doyumları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı, 2) öğretmenlerin örgütsel iklime ilişkin algıları ile kendi iş doyumları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı, 3) Okulların örgütsel iklim tipine göre öğretmenlerin iş doyumunun anlamlı bir fark gösterip göstermediğ: 4) Müdür ve öğretmenlerin örgütsel iklime ilişkin algıları arasında anlamlı bir fark olup olmadığı, 5) Müdür ve Öğretmenlerin iş doyumlarına ilişkin algıları arasında anlamlı bir fark olup olmadığı, 6) öğretmenlerin örgütsel iklime ilişkin algılarının kişisel değişkenlerine göre anlamlı bir fark gösteri] göstermediği, 7) öğretmenlerin iş doyumlarına ilişkin algılarını: kişisel değişkenlerine göre anlamlı bir fark gösterip göstermediği, sorularına yanıt aranmıştır. Araştırmanın bilgi toplama araçları OCDQ Form IV ve NDI 'dir. Bilgi toplama araçları, kişisel değişkenlere ilişkin sorularla birlikte 18 ilkokuldaki müdür ve 452 öğretmene uygulanmış ; 18 (%100) müdür ve 406 (% 89.8) öğretmenin yanıtları değerlendirmeye alınmıştır. Bu araştırmada elde edilen verilerin istatistiksel çözümlemeleri için; frekans ve yüzde, ortalama, standart Sapma, Korelasyon, Cluster Analizi, Bir Yönlü Varyans Analizi, t Testi, Gerçek Önemli Fark Testi teknikleri kullanılmıştır. Araştzntıada aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır: 1. Müdürlerin algılarına göre, örgütsel iklimin 'moral' ve 'işe dönüklük' boyutları ile müdürlerin 'say gınlık' ve 'kendini gerçekleştirme' gereksinim alanlarındaki doyumları arasında ayrıca; örgütsel iklimin 'samimiyet' boyutu ile müdürlerin 'saygınlık' gereksinim alanındaki doyum düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki vardır, örgütsel iklimin 'çözülme', 'engellenme', 'uzak durma', 'yakından kontrol' ve 'anlayış gösterme' boyutları ile müdürlerin 'iş doyumu' arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır. 2. öğretmenlerin algılarına göre, örgütsel iklimin 'engellenme', 'uzak durma', 'yakından kontrol' boyutları ile öğretmenlerin 'iş doyumu' arasında anlamlı bir ilişki olmadığı buna karşın örgütsel iklimin 'çözülme', 'mo ral', 'işe dönüklük' ve 'anlayış gösterme' boyutlarının öğretmenlerin 'iş doyumu' ile anlamlı bir ilişki gösterdiği saptanmıştır, örgütsel iklimin 'samimiyet' boyutundaki davranışlar ile öğretmenlerin 'sosyal' ve 'saygın lık' gereksinim alanlarındaki doyumları arasında anlamlı bir ilişki vardır. 3. Okulların örgütsel iklim tiplerine göre, öğretmenlerin iş doyumları anlamlı bir fark göstermektedir. Örgütsel iklim tipi 'Açık 'tan 'Kapalı' iklim tipine doğru gittikçe, öğretmenlerin iş duyumsuzluğunun artmakta olduğu gözlenmiştir. 4. Okul müdürü ve öğretmenlerin örgütsel iklimin 'engellenme', 'moral' 'samimiyet' ve 'yakından kontrol' boyutlarına ilişkin algıları anlamlı fark göstermemektedir. 'Çözülme', 'uzak durma', 'işe dönüklük' ve 'anlayış gösterme' boyutlarına ilişkin müdür ve öğretmenlerin algıları arasında ise anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. 5. Okul müdürü ve öğretmenlerin iş doyumları arasında anlamlı bir fark olmadığı, müdür ve öğretmenlerin özellikle 'sosyal' gereksinim alanında, yüksek duyumsuzluk algıladıkları saptanmıştır. ii6. Okulların örgütsel iklimine ilişkin algılar, öğretmenlerin eğitim düzeylerine göre 'moral' boyutunda? yaslarxna göre 'samimiyet' boyutunda; cinsiyetlerine göre ise 'moral' ve 'samimiyet' boyutlarında anlamlı fark göstermiştir. 7. iş doyumuna ilişkin algılar ise, öğretmenlerin eğitim düzeylerine, göre 'güvenlik' gereksinim alanında; kıdem durumlarına göre 'güvenlik', 'saygınlık' ve 'kendini gerçekleştirme' gereksinim alanlarında; cinsiyetlerine göre ise, 'kendini gerçekleştirme' gereksinim alanlarında anlamlı fark göstermiştir. m