turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
BIST Sürdürülebilirlik Endeksi’ndeki Firmaların Fiyat Etkinliğinin Araştırılması

Firmalar açısından sadece finansal çıkarlara odaklanmadan paydaşların ve toplumun refahını gözetme ifadesini içeren sürdürülebilirlik kavramı yatırımcılar açısından da son derece önemli hale gelmiştir. Bu çalışmanın amacı 2018-2020 dönemleri arasında BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde işlem gören 32 firmanın fiyat etkinlikleri Fourier birim kök testi ile analiz edilmiştir. Bu doğrultuda, firmaların günlük kapanış fiyatları kullanılarak 753 gözlem sayısı ile uygulama gerçekleştirilmiştir. Çalışmada, Borsa İstanbul'da bulunan firmaların BIST Sürdürülebilirlik Endeksi'nde yer almasının fiyat etkinliği üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmaktadır. Serilerdeki kırılmaların analiz sonuçlarının güvenirliliği üzerinde etkisi bulunması nedeniyle Bai & Perron (1998) yapısal kırılma testi kullanılarak kırılmaların belirlenmesinin ardından uygulama gerçekleştirilmiştir. BIST Sürdürülebilirlik Endeks piyasasında yer alan firmaların Fourier KPSS birim kök testi incelendiğinde, piyasanın zayıf formda etkin olduğu gözlenmiştir. Çalışmada, AYGAZ (AYGAZ), Türk Hava Yolları (THYAO) ve Türk Telekom (TTKOM) serilerinin zayıf formda etkin olmadığı dolayısıyla bu hisse senetlerinin rassal yürüyüş hipotezinin kabul edilmediği belirlenmiştir. Bu doğrultuda, bu üç hisse senedine yatırım yapan yatırımcıların teknik analizlerle piyasanın üzerinde getiri sağlama imkanı olduğu söylenebilmektedir.
İlk Prensipler Yöntemi ile Ni2TiAl Bileşiğinin Elastik ve Termodinamik Özelliklerinin İncelenmesi

Bu çalışmada Yoğunluk Fonksiyoneli Teorisi (DFT)'ne dayanan Quantum-Espresso yazılımı kullanılarak kübik L21 yapıda Ni2TiAl bileşiğinin yapısal, elastik ve termodinamik özellikleri incelenmiştir. Bileşiğin mekanik kararlı olduğu görüldükten sonra elastik modülü, anizotropisi, Vicker sertliği ve erime sıcaklıkları hesaplanmıştır. Hesaplamalar ve analizler sonucunda bileşiğin 1000K üzeri erime sıcaklığına sahip olmasından dolayı yüksek sıcaklık uygulamaları için aday malzeme olabileceği düşünülmektedir. 10 GPa altı Vicker sertliğine sahip olmasından dolayı yumuşak malzeme sınıfına girmektedir. Anizotropi analizlerinden malzemenin anizotrop olduğu görüldü.
Poli vinil alkol (PVA) lif boyutunun çimento esaslı hafif harcın özelliklerine etkisi üzerine bir inceleme

Çimento bağlayıcılı malzemelerin gevrek olması istenilmeyen bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Gevrek karaktere sahip harçlar uygulanan yükler altında kırılgan özellik gösterirler. Taşıyabileceği yük ve sönümleyebileceği enerji sınırına ulaştıkları zaman kırılmalar meydana gelir. Çimentolu ürünlerin bu tip özellikler sergilemesi kullanım amacına da bağlı olarak çoğunlukla istenmeyen bir durum olarak değerlendirilebilmektedir. Daha sünek ve daha fazla enerji sönümleyebilen harçlar tercih edilmektedir. Çimento esaslı harçlara süneklik kazandırabilmek ve daha fazla enerji sönümletebilmek amacıyla farklı lifler kullanılabilmektedir. Bu deneysel çalışmada Poli Vinil Alkol (PVA) lif boyutunun çimento esaslı hafif harcın özelliklerine etkilerinin incelenmesi amacıyla 9 farklı harç kombinasyonu hazırlanmış, karışımlara ağırlıkça %0. 3, %0. 6, %1, %1. 4 oranlarında PVA lif ilave edilerek harç örnekleri hazırlanmıştır. 6 mm ve 8 mm uzunluklarında olmak üzere 2 farklı boyutta PVA lif kullanılarak hazırlanan test örneklerinin yanı sıra referans amaçlı lif içermeyen kontrol örnekleri de hazırlanmıştır. Tüm test örneklerinin basınç dayanımı, su emme ve ultrases geçiş hızı testleri deneysel olarak yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, 6 mm PVA lif kullanım miktarı artırıldığında harcın basınç dayanımı ve ultrases geçiş hızı değerlerinde artma gözlemlenirken, kütlece su emme ve kapiler su emme değerlerinde azalma gözlemlenmiştir. Bununla birlikte 8 mm boyutunda PVA lif kullanım miktarı artırıldığında basınç dayanımı ve ultrases geçiş hızı değerlerinin azaldığı ve su emme değerlerinin arttığı belirlenmiştir. Kontrol harcının yük altında deformasyon değerinin daha az olduğu ve bu harcın daha kırılgan olduğu gözlemlenmiştir. Ancak, harca lif ilavesi ile birlikte, lif oranı da arttıkça, harçların daha sünek bir davranış sergilediği tespit edilmiştir. Bununla beraber, 6 mm PVA liflerinin hem kırılma yükünü hem de deformasyonu birlikte artırabildiği gözlemlenmiştir.
Şebeke bağlantılı fotovoltaik sistemlerde Bessel ve Butterworth filtrelerinin güç hesabı ve analizi üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Şebeke bağlantılı fotovoltaik (FV) sistemlerde doğru akım (DA) güç çıkışının şebekeye aktarılabilmesi için güç elektroniği dönüştürücülerine ihtiyaç duyulmakta ve DA-AA (alternatif akım) güç dönüşümü sırasında harmoniklerin oluşmasına neden olmaktadır. Toplam harmonik bozulmalar güç sistemlerine olumsuz yönde etkide bulunmakta ve güç kalitesinde istenmeyen sorunlara yol açmaktadır. Harmoniklerin etkilerini azaltmak için donanımsal ve yazılımsal çözümler bulunmaktadır. Şebeke bağlantılı FV sistemde güç kalitesinin iyileştirilmesi için dönüştürücü ve inverter devrelerinin kontrol yapıları olmak üzere, referans akım ve gerilim değerlerinin yüksek doğrulukta ölçülmesi gerekmektedir. Bu devrelerin kontrol yapılarının güç hesabının yüksek doğrulukta olması, FV sistemin aktif güç, reaktif güç ve faz açısı gibi elektriksel parametrelerinin hatasız olarak elde edilmesine neden olacaktır. Bu çalışmada, FV sistemlerde güç hesabının ve analizinin yüksek doğrulukta yapılabilmesi için literatürde kullanılan geleneksel güç analizi bloğu yerine, elektriksel sinyallerdeki bozulmaları en aza indirerek güç hesabına katkı sağlamak amacıyla Butterworth ve Bessel dijital filtreleri kullanılmıştır. LabVIEW ortamında yapılan simülasyon çalışmasında, gürültülü referans sinyali iki filtre türünde de güç hesabının yüksek doğrulukta yapılmasını sağlayarak gürültüyü başarılı bir şekilde azaltılmıştır. Bu sayede, Butterworth filtresinin toplam harmonik bozulma (THB) değerleri de iyileştirilmiştir. Çalışmada kullanılan Butterworth filtresi, güç hesabı ve THB konusunda Bessel filtresine göre daha başarılı olmuştur.
Bazı ilaçların koyun Paraoksonaz-1 üzerindeki etkilerinin araştırılması

Paraoksonaz-1 (PON1, EC 3. 1. 8. 1) birçok metabolik süreçlerde önemli rollere sahip bir metaloenzimdir. Bu çalışmada Karacabey Merinos koyunundan hidrofobik etkileşim tekniği ile PON1 (mPON1) saflaştırılmıştır. Saf enzim üzerinde enrofloksasin ve furosemid ilaçlarının etkileri araştırılmıştır. Çalışmada kullanılan ilaçların, mPON1 enzimini farklı düzeylerde inhibe ettiği bulunmuştur. İlaçların IC50 değerleri ilgili grafiklerden hesaplanarak inhibisyon güçleri saptanmıştır. Bu değerlere göre furosemid (IC50 = 9, 87 mM)'in enrofloksasin (IC50 = 42, 21 mM)'den daha güçlü inhibitör olduğu tespit edilmiştir.
TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE KÖK BİÇİMBİRİMİ KULLANILMAYAN BAZI TÜREMİŞ SÖZCÜKLER

Dil ile düşünce arasında sıkı bir ilişki vardır. İnsan ana dilindeki kavramlar aracılığıyla düşünür. Düşünceler de dil ile ifade edilir. Düşüncenin gelişmesi dili; dilin gelişmesi düşünceyi etkilemektedir. Dil, bir milletin düşünce sistemi hakkında çağrışımsal bilgiler içerir. Bir milletin tarihi, coğrafyası, dini değer ölçüleri, halk kültürü, müziği, sanatı, edebiyatı, ilmi ve dünya görüşü o milletin sözlerine, sözcüklerine ve deyimlerine yansımaktadır. Bir millete ait söz ve sözcükler, o milletin söz varlığını oluşturur. Söz varlığı üzerine yapılan araştırmalar bir dilin zenginliği ya da yetersizliğini ortaya koymak açısından önemlidir. Sözlük ve sözlükçülük çalışmaları bir dilin söz varlığı hakkında istatistiki bilgiler verebilir. Günümüzde, Türk Dil Kurumunun Türkiye Türkçesi için verdiği söz varlığı istatistiği Türk dilinin tarihi dönemlerinde kullanılmış ve artık kullanımdan düşmüş ya da kök biçimbirimleri unutulmuş kelimeleri kapsamamaktadır. Bazı kök biçimbirimlerin zaman içinde kullanımdan düşeceğini göstermek için bu çalışmada bağ, kucak, geniş, damla- ve sapta- kelimelerinin türemiş kelimeler olduklarını ve Türkiye Türkçesinde bu kelimelerin kök biçimbirimlerinin kullanılmadığını ileri sürdük. Bağ, kucak, geniş, damla- ve sapta- kelimelerinin sırasıyla ba- fiilinden, kuç-/koç- fiilinden, gen/ken kelimesinden, tam-/dam- fiilinden ve Arapça sebt kökünden türediğini iddia ettik. Bu iddiamızı da Türk dilinin tarihi ve modern lehçelerinde geçen örneklerle ispatlamaya çalıştık.
ALTIN ORDA HANLIĞI’NDA HAREZM’İN YERİ

Cengiz Han'ın Harezm seferiyle Moğol hakimiyeti altına alınan Harezm, toprak taksimatında büyük oğlu Cuçi'ye bırakılmıştır. İpek Yolu ticaretinde doğu ile batının buluşma noktalarından bir olan Harezm, Moğol hakimiyeti öncesi ehemmiyetini sonrasında da muhafaza etmiştir. Cuçi'nin ölümünden sonra oğlu Batu Han'ın liderliğinde (Ak Orda hanedanı olarak) Deşt-i Kıpçak coğrafyasında Cuçioğulları, Altın Orda Hanlığı'nı tesis etmişlerdir. 1379'da Emir Timur'un hakimiyetine geçinceye kadar Altın Orda Hanlığı'nın bir parçası olan Harezm, siyasi, askeri, ekonomik ve kültürel birikimini Altın Orda coğrafyasına aktarmıştır. Harezm'in idaresi, Altın Orda Hanlığı'nın nüfuzlu kabilelerinden Kongratların bırakılmış ve Emir Timur'un Harezm üzerinde yürüttüğü hakimiyet mücadelesi sürecine Kongratların Altın Orda'ya sadakati devam etmiştir. Bozkır aristokrasisinin etkin rol oynadığı Altın Orda Hanlığı'nda Saray'ın aristokrat yapı üzerindeki otoritesi zayıflayınca güçlü liderler han soyundan şehzadeleri destekleyerek taht üzerindeki nüfuzlarını artırmaktadırlar. Bu süreçlerde muhaliflerin güçlenmek için çekildikleri, kazak çıktıkları, iki bölge ön plana çıkar, bunlar; Kırım ve Harezm'dir. Kırım ve Harezm'in siyasi hamlelerde ön plana çıkmasını her ikisinin de sahip olduğu ekonomik potansiyelde aramak gerekir. Zira her ikisi de İpek Yolunda önemli durak noktalarıdır. Ekonomik güçleri oranında bu bölgede bulunanların sahip olacakları askeri dolayısıyla da siyasi güçleri artacaktır. Harezm bölgesi sadece ekonomik değil, kültürel birikimiyle de Altın Orda coğrafyasını ve Saray'ı beslemiştir. Mimaride, çinicilikte ve dil ve edebiyatta Harezm kültürünün etkisi Saray ve çevresinde verilen eserlerde ayırd edici şekilde gözlemlenebilmektedir.
DİL İLİŞKİLERİNDE KULLANIM TEMELLİ YAKLAŞIM

Dilsel örüntüler farklı kullanım ortamlarında çeşitlenme gösterirler. Dillerin çeşitlenme göstermesinin önemli nedenlerinden biri dil ilişkileridir. Dil kullanıcılarının farklı zaman ve ortamlarda öteki dil kullanıcılarıyla yaptıkları temasın sonucunda dilsel çeşitlenmeler ortaya çıkar. Bu durum dil ilişkileri disiplininde birçok çalışmada ele alınmasına rağmen dilsel yapıları kullanım temelli yaklaşımlar ile açıklama girişimleri yok denecek kadar azdır. İlk olarak Üretici Dilbilim ve Bilişsel dilbilim arasındaki metodolojik bir karşıtlığı vurgulamak için kullanılan Kullanım Temelli Yaklaşım, dili sosyal ve bilişsel bir insan davranışı olarak alır ve bu bağlamda açıklamalar arar. Nispeten yeni bir teorik bakış açısı sunan bu yaklaşım, dil edinimi ve dil değişimi gibi fenomenlerin açıklanmasında yeni fırsatlar sunar. Genel anlamda 20. yüzyılın sonlarına doğru dilbilimde görünür hale gelen bu yaklaşım, adından da anlaşılacağı üzere dilsel yapılar ile kullanım arasında yakın bir ilişki olduğunu varsayar. Dilin bilişsel organizasyonunun anlaşılması için daha çok kullanımdan elde edilen kanıtlara bakar. Her ne kadar kullanım, yapılan bazı çalışmalarda bilişsel bakış açısı ile ele alınsa da son çalışmalarda dil sisteminin ontolojik statüsü karakter olarak yalnızca bilişsel olarak görülmemekte kullanım hem biliş hem de iletişim merkezli yönleriyle ele alınmaktadır. Çalışmada, yaklaşımın temel kavramları tanıtıldıktan sonra bu bakış açısıyla yapılmış araştırmalar değerlendirilmekte, kullanım temelli yaklaşımın Türkçe dil ilişkileri çalışmalarına sunacağı katkılar üzerinde durulmaktadır.
DOĞAL OLMAYAN ANLATI VE ABDÜLHAK HÂMİD’İN TİYATROLARI

Doğal olmayan anlatılar, akla aykırı ya da çarpıcı biçimde imkansız olaylar sağlayarak mimetik sözleşmeleri ihlal eden metinler olarak tanımlanabilir. Bu tür anlatılar sadece gerçekçi olmayan ancak aynı zamanda antirealistik olmayan anlatılardır. Bugün yarım asır kadar dünya edebiyatlarında yer bulmuş postmodern kurguların çoğu doğal olmayan anlatılar olarak belirmekle birlikte, bu sınıflandırma postmodern edebiyatın öncesini de içermektedir. Batı edebiyatında Aristophanes'in oyunlarının çoğu, Jonathan Swift'in birçok metni ve Alice Harikalar Diyarında gibi eserler bu sınıflandırma için belirgin örneklerdir. Türk edebiyatının en önemli isimlerinden Abdülhak Hamid şiirleri ve tiyatroları ile Türk edebiyatında yenileşmenin çizgisini belirlemiştir. Abdülhak Hamid anlatıya dayalı olarak sadece tiyatro eseri vermiştir. Tiyatrolarının teknik bakımından sahne ile uyumluluğu bilindiği üzere sorunludur. Ancak bazı tiyatrolarında dikkat çekici olarak doğal olmayan anlatı özellikleri görülmektedir. İçli kız, Sabr u Sebat ve Finten gibi tiyatrolarında doğal olmayan anlatı niteliği göze çarpmaktadır. Bu çalışmada Abdülhak Hamid'in tiyatroları mimetik, anti mimetik, gerçekçi ve gerçekçi olmayan yönler ve benzeri üzerinden ele alınmaktadır.
KARŞILAŞTIRMALI ANAYASA HUKUKUNDA VE TÜRKİYE'DE TORBA KANUN

Yasaların yapılma usulü ve sahip olmaları gereken biçimsel ve maddi özellikleri demokratik hukuk devletinin önemli konularından biridir. Torba kanun, genellikle hızlandırılmış yasama usulü kullanarak birbiriyle ilgisi olmayan çok sayıda konuyu çok sayıda maddeden oluşan tek bir yasada düzenleyen bir yöntemdir. Bu usul, Türkiye de dahil olmak üzere çok sayıda ülkede sıklıkla uygulanan ve çok eleştirilen yasa türlerinden biridir. Bu makalede demokratik hukuk devletinde olması gereken nitelikli yasa kavramı ve bunun temel özellikleri; torba kanun kavramı, torba kanunun konusu, özellikleri, olumlu ve olumsuz yönleri ve torba kanun uygulamasını sınırlamaya ya da kaldırmaya yönelik hukuki araçlar karşılaştırmalı olarak ele alınmaktadır.
6284 SAYILI AİLENİN KORUNMASI VE KADINA KARŞI ŞİDDETİN ÖNLENMESİNE DAİR KANUN’DAKİ DESTEK HİZMETLERİNİN DÖNÜŞTÜRÜCÜ ADALET BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Günümüzde aile içi şiddeti önlemeye ve şiddetle mücadele etmeye yönelik yaklaşımlar şiddetin sadece bireysel değil, toplumsal boyutlarını da hesaba katmakta ve tarafların sorumluluk almalarını ve değişmelerini teşvik etmeye yönelik araçlar ve programlar öngörmektedir. Bu amaca uygun bir şekilde 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, koruyucu ve önleyici tedbirlerin yanı sıra, uygulamada ve literatürde daha az bilinen 'destekleyici' tedbirleri de öngörmektedir. 6284 Sayılı Kanun'un 15 inci maddesi uyarınca düzenlenmiş olan bu destek hizmetleri, şiddet olgusuna yönelik dönüştürücü araçları sunması adına önem arz etmektedir. Bu çalışma, söz konusu destek hizmetlerinde amaçlanan hedefleri dönüştürücü adaletin bağlamsallık ve ilişkisellik vurgusu taşıyan ilkeleri eşliğinde ele alacaktır. Söz konusu ilkeler 'özgürleştirme', 'gücü değiştirme', 'hesap verilebilirlik', 'kültürel duyarlılık', 'sürdürebilirlik' ve 'esneklik'tir. Bu ilkeler temelinde korunan kişiye, şiddet uygulayana ve çocuklara yönelik verilecek destekleyici tedbirler ayrı başlıklarda değerlendirilecektir. Teorik açıklamaları somutlaştırmak adına yargı kararlarına başvurulacak ve verilmiş tedbir kararları örnekleriyle çalışmanın temel iddiası açıklanacaktır.
Adıyaman ilinin herpetofaunası

Bu çalışma ile Adıyaman ili kurbağa ve sürüngen envanterinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Adıyaman'da 19 familyaya ait toplam 49 tür (3 kuyruklu kurbağa, 4 kuyruksuz kurbağa, 3 tatlı su kaplumbağası, 1 kara kaplumbağası, 1 kör kertenkele, 12 kertenkele ve 25 yılan türü) tespit edilmiştir. Bu çalışma ile Dolichophis schmidti, Eirenis decemlineatus, Elaphe sauromates, Platyceps collaris, Hemorrhois ravergieri ve Natrix tesellata türlerinin Adıyaman için ilk kez kaydı verilmiştir.
TUVACA GÖRME ALGI FİİLLERİNDE ÇOK ANLAMLILIK

Alanyazında fiiller birtakım biçimbilgisel, sözdizimsel ve anlambilimsel özelliklerine göre çeşitli şekillerde sınıflandırılmıştır. Mental fiiller, fiillerin anlambilimsel özelliklerine göre algılama, akıl, duygu, irade gibi düşünce etrafında birleşen fiillerden oluşan bir fiil sınıflandırmasıdır. Algı fiilleri ise mental fiillerin bir alt türüdür. Algının temelinde duyu organlarının fiziksel olarak uyarılması söz konusudur. Bu sebeple alanyazında algı fiilleri beş temel duyu organına göre görme, duyma, koklama, tatma ve dokunma fiilleri olarak incelenmiştir. Görme algı fiilleri en çok kullanılan algı fiillerindendir. Bu sebeple görme algı fiillerinin sayısı ve anlam çeşitliliği daha fazladır. Algı fiillerinin çok anlamlılaşması üzerinde çeşitli görüşler ileri sürülmüştür. Bunlardan en öne çıkan görüş, görme algı fiillerinin fiziksel algıya dayanan temel anlamlarında var olan farklı özellikleri aracılığıyla temel anlamla ilişkili yan anlamların ortaya çıkmasıdır. Bunun dışında çok anlamlılığın oluşumu için biçimbilgisi, metaforlaşma, sözdizimsel çevre, kullanım sıklığı gibi pek çok açıklama yapılmıştır. Bu çalışmada güney Sibirya Türk dillerinden Tuvacada görme algı fiilleri çok anlamlılık açısından ele alınmıştır. Bu kapsamda Tuvaca sözlüklerden kör-, bakıla- ve karakta- fiilleri tespit edilmiş ve bu fiillerin alanyazında kabul görmüş görme algı fiilleri sınıflandırması ve Tuvaca metinlerde karşılaşılan anlamlardan hareketle anlam çeşitlenmesi ortaya konulmuştur. Böylelikle Tuvaca görme algı fiillerinin sözlüklerde yer alan birincil anlamlarıyla birlikte bağlam içinde hangi anlamlarda kullanılabileceği görülmüştür.
ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ METİNLERİNDE VEZİN ÖLÇÜSÜ GEREĞİ DÜŞÜRÜLEN HÂL EKLERİ

Hal ekleri Türk dilinin tüm dönemlerinde ve lehçelerinde bazı ses ve şekil farkları ile birlikte sıkça kullanılmıştır. Cümlede yüklemin halini göstermek için kullanılan bu biçimbirimler, kimi zaman kullanıma bağlı olarak düşürülmektedir. Ancak tüm hal ekleri ister manzum isterse mensur olsun ya da konuşma dilinde olsun kolayca düşürülmez. Zira kimi hal eklerinin eksik kullanımı cümlede anlatım bozukluğuna sebep olmaktadır. Cümlenin anlamını bozmayacak şekilde yapılan bu eksiltmelerin bir kısmı ise manzum metinlerde beyiti vezin ölçüsüne uydurmak için yapılmaktadır. Bu çalışmada Türkiye Türkçesinin ilk yazı dili olarak kabul edilen Eski Anadolu Türkçesinin manzum metinlerinde vezin ölçüsü gereği düşürülen hal ekleri incelenmiştir. Taranacak eserler belirlenirken eklerin düşürülmemiş örneklerinin bulunması ve dönemin dil özelliğine sahip olmasına dikkat edilmiştir.
SÖZDİZİMİ KURAMINDA KURUCULAR  AÇISINDAN CÜMLE YAPISI

Cümle yapısı sözdizimi çalışmaları için temel ve genel nitelikli bir kavramdır. Ad, sıfat gibi sözcük kategorileri, özne, yüklem gibi cümlenin ögeleri, öbekler, bunların işlevleri, cümle türleri gibi pek çok konu 'cümle yapısı' kavramının içine girer. Parçalara ayrılabilen, farklı parçaları olan, parçaların belli bir düzen içerisinde birleştirildiği ve her bir parçanın belli bir işleve sahip olduğu her yapı ise 'cümle yapısı incelemesi'nin bir konusudur. Sözdizimi kuramında bu parçalar, kurucu (constituent) olarak adlandırılır. Cümle içinde kurucuların her biri bir başka kurucunun içine yerleşiktir (embedded). Yani bir kurucu hiyerarşisi söz konusudur. Başka bir ifadeyle kurucuların başka kurucular içermesine hiyerarşik yapı denir. Hiyerarşik yapıda en büyük kurucu cümledir. Bu çalışma, sözdizimi kuramı doğrultusunda hiyerarşik kurucu yapısını incelemeyi hedeflemektedir. Konu, kurucuların kurulumu, kurucu testi ve kurucuların ağaç diyagramıyla gösterilmesi konularıyla sınırlandırılmıştır.
Yerel yönetimlerde doğrudan temin süreçleri ve Yapı Bilgi Modellemesi (YBM) entegrasyon model önerisi

İçinde bulunduğumuz bütün koşullar düşünüldüğünde (ekonomik-sosyal) yerel yöneticilik hizmetlerinin devamlılığının ve verimliliğinin birçok açıdan incelenmesi gerektiği durumu ortaya çıkmaktadır. Zira öncelikle, hizmetlerin nitelikli bir şekilde yerine ulaşmasını sağlamak birinci derecede önem arz etmektedir. Bu pencereden bakıldığı zaman, söz konusu hizmetlerin nitelikleri kadar, nasıl hazırlandığı, yani süreç ve maliyet gibi hususlarda önemli bir başlık olarak ortaya çıkmaktadır. Belediyelerde özellikle süreç yönetimi ve buna paralel olarak paranın doğru şekilde yani verimli kullanılamayışı orta ve uzun vade de büyük sorunlar çıkmasına sebep olabilmektedir. Genel denetim olarak Sayıştay denetimlerine tabi olan belediyeler, kamu kaynaklarının verimli bir şekilde ifa edilememesi durumunda denetim ve teftişler sonucunda düzeltilmesi zor bazı sorunlar ile karşılaşabilmekte ve bazen bahsi geçen iş ve işlemleri yapanlar hakkında soruşturmalar açılabilmektedir. Tam olarak bu noktada Yapı Bilgi Modellemesi (YBM - BIM) kullanılarak süreç yönetimini daha verimli bir şekilde kullanmanın mümkün olduğu, buna ek olarak söz konusu hizmetlerin sağlanması için gerekli olan mal ve hizmet alımı süreçlerinin yapıldığı doğrudan temin adı verilen ve belirli bir limite kadar olan alımları da BIM ile entegrasyonunu sağlayarak, söz konusu süreçleri daha kontrol edilebilir bir mekanizmaya sokulabileceği görülmüştür. Yapılan bu çalışma kapsamında da bahsedilen doğrudan temin süreçlerinin içeriğinden ve bu süreçlerin halen yapıldığı üzere yapım metotlarından bahsedilmiş, BIM' in genel süreç yönetimi üzerine etkilerinden bilgiler verilmiş, yine BIM' in süreç ve maliyet bazlı analiz yetenekleri anlatılmıştır. Son bölümde de kurgulanan demo bir program üzerinden bu iki sürecin entegrasyonu yapılmış ve yapılan entegrasyondan görseller paylaşılmış ve geleneksel metotlar ile söz konusu entegrasyonun uygulanması halinde ne gibi sonuçların elde edilebileceğinin karşılaştırılmalı sonuçları paylaşılmıştır. Sonuç bölümünde anlatılanlar karşılaştırmalı analizler ile, çalışma kapsamında hedeflenen sonuçların elde edildiği ve söz konusu çalışmanın istenilen sonuca ulaştığı gözlemlenmiştir.
Türkiye’deki illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksine göre LGS fen ve matematik testleri ile LGS diğer alt test başarılarının karşılaştırmalı analizi

Bu çalışmada Türkiye'deki illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyinin öğrencilerin LGS Fen Bilimleri ve Matematik testlerindeki akademik başarıları ile LGS kapsamındaki diğer alt testlerdeki akademik başarıları üzerindeki etkisi incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmada, doküman analizi yöntemiyle edinilen ikincil veriler ile nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler 2019 yılında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından hazırlanmış olan LGS Merkezi Sınavla Yerleşen Öğrencilerin Performansı raporu ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yayımlamış olduğu İllerin ve Bölgelerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması Araştırması SEGE-2017 raporundan alınmıştır. Çalışmada illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyinin öğrencilerin LGS fen bilimleri ve matematik test başarıları ile öğrencilerin LGS diğer alt test başarıları üzerindeki etkisi regresyon analiziyle incelenmiştir. Ayrıca çalışmada öğrencilerin LGS fen bilimleri ve matematik test başarıları ile LGS diğer alt testlerdeki başarılarının illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerini ayırt ediciliği diskriminant analizi ile belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyinin öğrencilerin LGS sınavındaki fen bilimleri ve matematik akademik başarısı ile diğer testlerdeki akademik başarısını olumlu yönden etkilediği regresyon analizi ile saptanmıştır. Öğrencilerin fen bilimleri ve matematik alanı dışındaki diğer LGS test başarıları illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyini ayırt edici olmakla birlikte fen bilimleri ve matematik test başarıları açısından bakıldığında diskriminant analizi bulgularına göre matematik test başarısının tek başına sosyo-ekonomik gelişmişliği yüksek olan illeri ayırt edici bulunmuştur. Bu bulgu öğrencilerin matematik başarısının illerin gelişmişlik düzeyini ayırt etmede önemli bir gösterge olduğunu göstermektedir. LGS'nin sözel alandaki test başarıları açısından bakıldığında ise illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyinin ayırt ediciliğinde, yabancı dil test başarısının ayırt ediciliği daha yüksek bulunmuştur. Gelecekte yapılacak çalışmalarda yeni sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyine ilişkin çalışmaların sonuçlarını da dikkate alarak Türkiye'de illerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzey değişiminin ortaöğretimdeki matematik ve fen bilimleri temel alanındaki derslerin akademik başarısını etkileme eğilimi belirlenebilir.