Otel işletmelerinde muhasebe düzeni, kar planlaması ve kontrolü: bir otel işletmesinin incelenmesi

Kadir TUAN Hazır lıyan : Rı-fat CİZTüRK Çukurova üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi İnsanlar yoğun bir iş hayatını yaşarlerken zaman zaman gezme, görme, dinlenme ve eğlenme ihtiyacını duyarlar. Otel; misafirlerin konaklama, yeme-içme dinlenme ve eğlenme ihtayaçlarmı karşılayan ticari işletmedir. Günümüzde konaklama tesislerinin nicelik ve nitelik olarak kazandığı özelliklerin turizm olayı olmaksızın düşünülmesi mümkün değildir. Konaklama tesislerinin özellikle otel işletmeciliğinin geçirdiği evrim, bugün kazandığı özellikler büyük ölçüde turizm olayının etkisi ile gerçekleşmiştir. Geleneksel konaklama tesislerinin başında otel işletmeleri gelmektedir. Motel, pansiyon gibi diğer tesislerde bu ' gruba dahil edilebilir ise de, bunlar genellikle tamamlayıcı konaklama tesisleridir. VI Otel işletmeleri direk müşteriye yönelik ve konaklamaya ilişkin turizm işletmeleridir. Zamanımıza gel inciye kadar, her müessese ve kavram da olduğu gibi oteller ve otelcilik mesleği de, çeşitli devirlerde, türlü şekillerde, otellerin gördüğü hizmetlere göre, insanlığın hayat ve dünya hakkındaki görüşü ve teknik ilerlemesine paralel olarak değerlendirilip buna göre tari-F edilmiştir. Zamanla otelcilik basit bir hizmet işletmesi olmaktan çıkarak başlı başına bir endüstri haline dönmüştür. Netice olarak bugün, bazı ülkeler döviz girdilerini turizm endüstrisinden temin etme durumuna ulaşmışlardır. Ülkemizin ekonomik kalkınmasında büyük umutlar vadeden Otelcilik endüstrisinde tam olarak modern işletmecilik anlayışının yerleşmemiş veya diğer sektörlerden daha geç bir izleyici durumda olması ülkemiz otelcilik işletmeleri için önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu nedenle otel işletmelerinin başarılı yönetimi için çok önemli olduğunu kabul ettiğimiz muhasebe düzeni, kar planlaması ve maliyet kontrolünü çalışma konusu olarak seçtik. Diğer endüstri işletmelerinde olduğu gibi otel işletmelerinde de geleceği planlamaksızın, yalnız günlük kararla işletmeyi yönetmek ve işlerde başarı sağlamak mümkün değildir. Bu konuda en önemli araç işletmelerin politikasını belirliyenj yöneticilere gelecekteki faaliyetleri planlaması, koordinasyonu ve kontroluna imkan veren kar planlaması - bü t çel emedir. Diğer endüstrilerde olduğu gibi otel endüstrisinde de uzman bir muhasebecinin iyi bir muhasebe sisteminin finansal başarı için önemli bir -Faktör olduğu muhakkaktır. Fakat sektör uzman muhasebeciler için fazla ilgi çekici değildir. (NORKETT, 1985,. S. 69). VII Otel endüstrisinin bagiı olduğu turizm sektörü politikalarının oluşturulabilmesi için sağlıklı ve tutarlı bilgilere ihtiyaç duyulmaktadır. Bu endüstride uygulanan muhasebe sistemlerinde uygunluk, bütünlük ve tutarlılık sağlamak üzerce Tekdüzen Muhasebe Sisteminin uygulanması kaçınılmaz görülmektedir. Bütün işletme yöneticilerinin temel amacı karını maksimize etmektir. Bu aşamada bütçe finansal yönetimin bir aracı durumunda bulunmaktadır. İşletmeler hedefledikleri karı saglıyabilmeleri için hazırlanan bütçeyi en iyi bir şekilde uygularken, karı etkiliyen maliyet kontrolunüde mutlaka etkin bir şekilde sağlamalıdırlar. Eğer işletmeler maliyetleri kontrol altına alamazlarsa ifadeye çalıştığımız hedeflere ulaşmaları mümkün değildir. Modern otel endüstrisi ülkeler arası oteller zincirini oluşturarak uluslararası bir işletme niteliği kazanmıştır. Bu nedenle kar planlaması bütçe 1 eme ve maliyet kontrolü daha değişik zorluklar oluşturmaktadır. Çünkü, ülke içi kar planlaması önceden ne olacağı daha zor belirlenebilen yabancı bir çevreye kolaylıkla uyarlanamaz (RUTSTH, 1988, S. 68) Uluslararası şubelerde kar planlaması için; işletme kurulacak yerin çevre araştırması, hem merkezi hem de merkezi olmayan yapıyı içeren bir melez yönetim sistemi geliştirilmesi ve işin birçok boyutlarını karşı lıyab ilecek bir planlama ve kontrol sistemi geliştirilmelidir. Otel işletmeleri devamlılıklarını saglıyabilmek için ülke içi ve uluslararası otel işletmelerinin başarı faktörlerini incelemeli, kendi bünyesine uygun sistemler geliştirmelidir.