turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
2018-2022 YILLARI ARASINDA UYGULANAN LİSELERE GEÇİŞ SİSTEMİ (LGS) FEN BİLİMLERİ SORULARININ MEB’İN HAZIRLADIĞI ÖRNEK SORULAR ÇERÇEVESİNDE İNCELENMESİ

Bu araştırma ile 2018-2022 yılları arasında Liselere Geçiş Sistemi'nde (LGS) çıkmış fen bilimleri soruları ile Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) örnek fen bilimleri sorularının Yenilenmiş Bloom Taksonomisi (YBT) ile 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nda (FBDÖP) yer alan 8. sınıf kazanımlarına göre dağılımının incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 315 adet MEB örnek fen bilimleri sorusu ile 80 adet LGS fen bilimleri sorusu 2018 FBDÖP'daki kazanımlara ve YBT'nin bilişsel süreç basamaklarına göre dağıtılmıştır. Soruların, kazanım ile bilişsel süreç basamaklarına ve 2018 FBDÖP'daki kazanımların bilişsel süreç basamaklarına göre dağılım tespiti yapılırken, iki uzman görüşü ile üç fen bilgisi öğretmeninin yardımı alınmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi metodu kullanılmıştır. Araştırmaya konu olacak soruların seçiminde maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi seçilmiştir. Veri toplama araçları 2018 FBDÖP, 2018-2022 yılları arasında uygulanan LGS fen bilimleri soruları ve MEB örnek soruları ile YBT oluşturmaktadır. Verilerin çözümlenmesinde, MEB örnek soruları ile LGS'de çıkmış fen bilimleri soruları 2018 FBDÖP ve YBT'ye göre dağılımları tablolaştırılıp frekans dağılımları, yüzde hesaplamaları betimsel olarak analiz edilmiştir. Çalışmanın güvenirlik katsayısı 0, 83 olarak hesaplanmış olup araştırma sonuçları güvenilir olarak nitelendirilebilir. 2018-2022 yılları arasındaki LGS fen bilimleri soruları ile MEB örnek fen bilimleri sorularının alt düzey bilişsel süreç basamaklarında yığıldığını, üst düzey bilişsel süreç basamaklarında soru sayısının çok az olduğunu ve yaratma basamağında soru bulunmadığı tespit edilmiştir. MEB örnek soruların daha fazla üst düzey bilişsel süreç basamaklarında olduğu görülmüştür. Soruların YBT'nin bilişsel süreç boyutundaki alt basamağına homojen olarak dağılmadığı ortaya konmuştur. 2018-2022 yılları arasındaki LGS fen bilimleri ile MEB örnek sorularının, 2018 FBDÖP'da 61 adet 8. sınıf kazanımlarının çoğunu temsil etmediğini, hatta bazı yıllar sorulmayan ünite ve kazanımların bulunduğu görülmüştür. Bu doğrultuda program geliştiricilere, bu alanda çalışacak olan araştırmacılara ve soru hazırlama komisyonuna bazı önerilerde bulunulmuştur.
DİJİTAL GÖÇMEN ÖĞRETMENLER, DİJİTAL YERLİ ÖĞRENCİLER VE PANDEMİ DÖNEMİNDE GRAFİK TASARIM ALANINDAKİ TEMASSIZ EĞİTİM PROBLEMLERİ

Bilgi çağı ve yeni medya teknolojilerindeki son ilerlemelerle bireylerin dijital medya ile etkileşimlerinin sonucu olarak yeni bir dijital kültürlenme süreci başlamıştır. Dijital kültürlenme süreci, bireyleri dijital yerliler ve dijital göçmenler olmak üzere iki ayrı gruba ayırmıştır. Dijital yerliler, dijital medya teknolojisi içine doğan ve yüksek miktarda dijital medya ile etkileşim içinde olan kuşak iken; dijital göçmenler ise kendilerini dijital ortama sonraki bir evrede adapte etmeye çalışan kuşağı temsil etmektedir. Dünyada 2020 yılının başından itibaren Covid 19 pandemisi baş göstermiş ve ne yazık ki tüm dünyada hayatı durdurma noktasına getirmiştir. Eğitim dünyası, bu durumdan en çok etkilenen alan olmuştur. Günümüz eğitim sisteminin içinde de öğrencilerin hemen hemen tamamı dijital yerlilerden, öğretmenlerden de azımsanamayacak bir kesim dijital göçmenlerden oluşmaktadır. Öğretmenlerin de bu dönemde dijital teknolojilere hakim olması ve bunlara öğretim süreçlerinde yer vermesi kaçınılmaz hale gelmiştir. Bu dijital nesil farklılıklarına pandemi dönemindeki uzaktan eğitim süreçlerine geçişle beraber bazı uzaktan eğitim problemleri de eklenmiştir. Bu araştırma makalesinde pandemi döneminde zorunlu ve ani olarak geçiş yapılmış olan dijital eğitim ortamında, dijital yerli öğrenciler ve dijital göçmen öğretmenlerin öne çıkan özellikleri incelenmiş ve bu süreçte iki kuşak arası doğabilecek bazı problemler ve olası uzaktan eğitim problemleriyle beraber uzaktan eğitimde grafik tasarım alanındaki problemler irdelenmiştir.
SOSYAL HİZMET PERSPEKTİFİNDEN MOTİVASYONEL GÖRÜŞME TEKNİĞİNE BAKIŞ

Günümüzde özellikle sağlık alanındaki etkinliği bilimsel olarak kanıtlanmış olan motivasyonel görüşme tekniği, sosyal hizmet uzmanlarının mesleki müdahalelerini gerçekleştirirken faydalandığı önemli tekniklerden birisidir. Sosyal hizmet değerleri ile uyumlu bir paradigmaya sahip olan bu teknik; müracaatçı ile iş birliğini, çelişkileri ortaya çıkarmak gerektiğini, empatinin ve kişisel özerkliğin önemini vurgulamaktadır. Ayrıca sosyal hizmet uzmanına dirençli bir müracaatçıyla karşılaştığında neler yapılabileceğine yönelik fikir vermektedir. Yapılan araştırmalar bu görüşme tekniğinin sosyal hizmet alanında alkol ve madde bağımlılığı olan müracaatçıyla, kronik hastalığı olan kişilerle, ailelerle, yaşlılarla, gençlerle, çocuklarla, engellilerle ve farklı kültürden gelen müracaatçıyla çalışırken etkili olarak kullanılabileceğini ortaya çıkarmıştır. Bu derleme çalışmada, sosyal hizmet perspektifinden motivasyonel görüşmenin açıklanması ve bu görüşme tekniğinin sosyal hizmet uygulamalarına nasıl yansımalarının olduğunun ortaya konulması amaçlanmıştır. Çalışmanın mesleki uygulamalarda kullanabilecek teknikler bakımından, tıbbi sosyal hizmet alanında çalışan sosyal hizmet uzmanları başta olmak üzere diğer sosyal hizmet uzmanlarına da yol gösterici olması beklenmektedir.
MESLEK HASTALIKLARI ÜZERİNE BİR ALANYAZIN ARAŞTIRMASI

Meslek hastalığı, iş görevlerinin bir sonucu olarak çalışanların refahını geçici veya kalıcı olarak olumsuz yönde etkileyen bir hastalıktır. Bu hastalıkların Türkiye'de belirli hastanelerde teşhis ve tedavi edilmesi gerekmektedir. Türkiye'de meslek hastalıklarını tedavi eden 3 hastane bulunmaktadır. Meslek hastalıkları Sosyal Sigortalar Kanunu Sağlık İşlemleri Yönetmeliği ekinde listelenmiştir. Türkiye'de meslek hastalıklarının önlenmesi, iş yerinde uygun risk yönetimi ve kontrol yöntemlerinin uygulanmasıyla sağlanabilir. İşçilerin, iş verenlerin, güvenlik ve iş sağlığı uzmanlarının katılımı bu hususta önemlidir. Teşhis altyapısının olmamasına ve tıp uzmanlarının bu konuda yeterince eğitimli olmamasına rağmen meslek hastalıklarının teşhisi, sigorta kapsamına girmesine izin verdiği için kritik olabilir ve hastalıkların Türkiye'de sıklıkla ortaya çıkması beklenmektedir. Dünyada her yıl yüzbinlerce kişinin meslek hastalıklarından öldüğü tahmin edilmektedir. Meslek hastalığını önlemek için çalışma ortamında gerekli önlemleri almak, hastalığın bulaştıktan sonra verdiği zararı telafi etmekten çok daha kolaydır. Meslek hastalığı sosyal güvenliği, meslek hastalıkları oluşmadan önce çalışma ortamındaki riskleri ortadan kaldırmak için alınan iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin yanı sıra gelirin azalmasını ve artmasını sağlamaya yönelik tazminat yöntemlerini içerir. Bu bağlamda riskler göz önüne alındığında her meslek grubu, çalıştığı alana göre belirli türlerde meslek hastalığı risklerine maruz kalmaktadır. Bu çalışmanın amacı meslek hastalıkları üzerine bir alanyazın araştırması yapmaktır. Çalışmada yapılan incelemeler, meslek hastalıklarının tanı, şüphe ve risk faktörlerinde de farklılık gösterdiğini göstermiştir.
STEM UYGULAMALARININ İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN ASTRONOMİ İLGİLERİNE ETKİSİ

Bu araştırmada, STEM uygulamalarının ilkokul öğrencilerinin astronomi ilgilerine etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırmada durum çalışması desenlerinden bütüncül çoklu durum deseni kullanılmıştır. Planlanan STEM etkinlikleri 2021-2022 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Düzce il merkezinde bulunan merkez okullara göre sosyoekonomik düzeyi düşük bir devlet okulunun dördüncü sınıf düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Fen bilimleri dersi "Dünya ve Evren" konu alanı "Yer Kabuğu ve Dünya'mızın Hareketleri" ünitesi kapsamında gerçekleştirilen STEM etkinlikleri yedi hafta sürmüştür. Yapılan etkinliklerin öğrencilerin astronomi ilgilerine etkisini belirlemek amacıyla veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu ve gözlem notları kullanılmıştır. Görüşme yapılan çalışma grubunun belirlenmesinde maksimum çeşitliliğin sağlanması amacıyla amaçlı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerden toplam 12 öğrenci cinsiyet ve başarı düzeylerine göre seçilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulara göre 5E öğrenme modeli kapsamında gerçekleştirilen STEM etkinliklerinin deney grubundaki öğrencilerin astronomiye yönelik ilgilerine katkı sağladığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin STEM mesleklerine ilgi duydukları ve gelecekte kariyer hedefleri arasında bu meslekleri tercih edebilecekleri görülmüştür. Bunun dışında öğrenme ortamına ilişkin tutulan gözlem notlarına göre öğrencilerin derslerde eğlendikleri, istekli ve aktif oldukları gözlenmiştir. Gerçekleştiren çalışmalarda ilkokul düzeyinde diğer ilgili derslerden de süre kullanılması önerilmiştir.
FİZİK DERS KİTAPLARININ DEĞERLER EĞİTİMİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Değerler eğitimi, öğrencilere tüm insani değerlerin kapsamlı şekilde öğretildiği bir çeşit karakter eğitimidir. Öğrencilere etik değerleri kazandırmak için lise düzeyindeki ders kitaplarında toplum tarafından benimsenen değerleri öğrencilere kazandırmak büyük önem arz etmektedir. Bu gerekçe ile bu çalışmada 2018 yılında uygulamaya konulan Fizik Öğretim Programı (MEB, 2018)'na uygun hazırlanmış lise fizik ders kitaplarında yine Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından benimsenen on kök değerin ne ölçüde değinildiğini belirlemek amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında, bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden bir olan doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Çalışma kapsamında 9., 10., 11. ve 12. sınıf düzeyinde okutulan dört fizik ders kitabı analiz için kullanılmıştır. Veriler, içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre fizik ders kitaplarında MEB tarafından benimsenen 10 kök değere kısmen de olsa yer verildiği belirlenmiştir. Bununla birlikte, bu 10 kök değerden en fazla yer verilen değerlerin sırasıyla "vatanseverlik", "sorumluluk" ve "öz denetim"; en az yer verilenlerin ise "adalet", "sevgi" ve "dostluk" olduğu belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar, fizik dersinin sayısal ve soyut bir ders olmasının, değerler eğitiminin aktarılmasına engel olmadığını göstermektedir. Bu çalışma sonuçları, değerler eğitimin fizik gibi soyut bir derste de verilebileceğini göstermektedir. Bu bağlamda, değerler eğitimini öğrencilere verilmesi bağlamında fizik eğitimcileri bir araya gelip, hangi değerlere hangi ünitelerde yer verilmesi gerektiği, uygunluğunu ve uygulanabilirliği konusunda daha detaylı araştırmalar yapmaları önerilmiştir.
AHKÂM ÂYETLERİNİN ANLAŞILMASI VE YORUMLANMASINDA NÜZÛL SEBEPLERİNİN ÖNEMİ

İnsanların dünya ve ahiret mutluluğunu temin etmek üzere gönderilen Kur'an-ı Kerim; itikadi, ameli ve ahlaki konuları içermektedir. Bunların içerisinden ameli konular ise ahkam ayetlerinin ilgi alanına girmektedir. Hayatın her alanına dair hükümleri barındıran ahkam ayetleri anlaşılabildiği oranda hayata tatbik edilecektir. Ahkam ayetlerinin anlaşılmasında en etkili yöntemlerden birisi de bu ayetlerin nüzul sebeplerinin bilinmesidir. Ahkam ayetlerinin doğru bir şekilde anlaşılmasında, yanlış ve eksik anlaşılmaların önüne geçilmesinde nüzul sebeplerinin büyük rolü bulunmaktadır. Önemine binaen bu çalışmamızda, ahkam ayetlerinin anlaşılması ve yorumlanması noktasında nüzul sebeplerinin etkisini ortaya koymak ve dikkatlere arz etmek amaçlanmaktadır. Yöntem olarak ahkam ayetlerinden altı ayet seçilmiş, bu ayetlerin tefsiri bağlamında hem ahkam tefsirleri hem de diğer klasik tefsirler taranmıştır. Diğer yandan modern dönem tefsirleri ve konuyla alakalı ilgili çalışmalar gözden geçirilmiştir. Ahkam, ayet, ahkam ayetleri, sebep, nüzul ve nüzul sebepleri gibi kavramlar izah edildikten sonra konu, seçilen örnek ayetler üzerinden izah edilmiştir. Neticede ahkam ayetlerinin anlaşılması ve yorumlanmasında nüzul sebeplerinin rolü ortaya konularak alana katkı sunulmaya çalışılmıştır.
FAHREDDÎN er-RÂZÎ VE SEYYİD KUTUB ÖZELİNDE SOSYAL ÇEVRENİN TEFSİRE ve MÜFESSİRE ETKİSİ: en-NİSÂ/59. ÂYET ÖRNEĞİ

Her insan yaşadığı sosyal çevreden doğal olarak etkilenmektedir. Müfessirlerde herkes gibi içinde bulundukları çevrede yaşanılan olaylardan etkilenmekte ve bu etkilenmenin yansıması, kaleme aldıkları eserlerinde bariz bir şekilde görülmektedir. Tefsirler, sadece Kur'an ayetlerinin ihtiva ettiği anlam ve hikmetleri yorumlamaktan ibaret olmadıkları müfessirlerin yaşadıkları dönem, eğitim düzeyleri, ideolojileri, uzmanlık alanları ve sosyal çevreleri vb. olgular, onların yorumunda ciddi manada etkiye sahip oldukları görülmektedir. Bundan dolayı tefsirin ve müfessirin ayetlere yaklaşımları incelenirken bu hususları göz önünde bulundurmak ayetlerin sağlıklı bir şekilde yorumlanmaları ve doğru sonuca ulaşılması açısından son derece önemlidir. Bu düşünceden hareketle çalışmamızda farklı dönemlerde ve farklı sosyal çevrede yaşamış aynı zamanda İslam dünyasında büyük üne mazhar olmuş Razi ve Kutub'u bir çok usul kaidesini htiva eden en-Nisa 59. ayet bağlamında yaklaşımları ortaya konularak karşılaştırma yapılmaya çalışıldı. Neticede her iki müfessirin söz konusu ayete yaklaşımları ve onu yorumlayışları yaşadıkları farklı sosyal çevre nedeniyle birbirinden farklı şekilde ortaya çıktığı müşahede edildi. Dolayısıyla ayetlerin ve müfessirlerin yaklaşımları değerlendirilirken bu faktörün göz önünde bulundurulması son derece önemlidir. Bu çalışmadan amaç, farklı dönemlerde ve farklı sosyal çevrede yaşamış müfessirlerin belirli ayet üzerinden yaklaşımlarını ortaya koymak ve bu konuda yapılacak başka çalışmalara bir nebze katkı sağlamaktır.
TARİHSEL GELİŞİMİ BAĞLAMINDA KÖY ENSTİTÜLERİ (1940-1954)

Köy eğitimi anlayışı, ilk olarak II. Mahmut Dönemi'nde gündeme gelmiştir. Tanzimat ile birlikte gelişen bu anlayış, II. Abdülhamit ve II. Meşrutiyet dönemlerinde uygulanmaya başlanmıştır. Atatürk döneminde hızla geliştirilerek, Köy Muallim Mektepleri, Köy Eğitmen Kursları ve Köy Öğretmen Okullarının kurulması, Köy Enstitülerinin laboratuvarını oluşturmuştur. 1940 yılına kadar elde edilmiş olan tecrübe ve kazanımlarla, kırsal kesimin eğitimine yönelik sistemli bir proje hazırlanmıştır. Bu kurumlardan ilhamını alan Köy Enstitüleri; 17 Nisan 1940 tarihinde kurularak, köy eğitim hayatına damgasını vurmuştur. 1948 yılına kadar toplam 21 Köy Enstitüsü açılmıştır. Bu kurumlar ülke içinde her ne kadar başarılı olsalar bile birtakım eleştirilerin de odağı haline gelmeye başlamıştır. Bu eleştirilerle birlikte 1946 seçimlerinden hemen sonra, Hasan Ali Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç görevinden ayrılmıştır. Ardından 1947 yılında enstitülerin beyni olarak nitelendirilen Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü kapatılarak aynı yıl Köy Eğitmen kurslarına da son verilmiştir. Bu gelişmelerle birlikte 1950'ye kadar birtakım değişikliklere rağmen, enstitüler mevcudiyetini korumaya devam etmiştir. Ancak 1950'de Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) iktidarı sona ermiş, Demokrat Parti (DP) tek başına iktidara gelmiştir. Yeni iktidarın bu eğitim kurumlarına ters düşmesiyle enstitüler, giderek işlevini kaybetmiş ve 1954 yılında Köy Enstitüleri uygulaması resmen sona ermiştir. Bu çalışmada Köy Enstitülerinin 1940 ve 1954 yılları arasındaki gelişimine farklı bir bakış açısı geliştirmek amaçlanmıştır.
ÇAĞDAŞ ARAP ŞİİRİNDE MİTOLOJİ TEMALARI

Bu çalışmanın ana hedefi "İnsanlar neden mitolojik figürlere ihtiyaç duyarlar?" ve "Mitolojik figürler kullandıklarında ‎değişen nedir?" sorularına cevap aramaktır. Zira bu gibi sorular atalarımızı daha iyi anlamamıza yol açarken, bizim ‎düşünce ufkumuzu da genişletecektir. Bir açıdan mitoloji; yazı, kağıt ve kalemin keşfedilmediği, eğitim ve eğitim ‎kurumlarının henüz oluşmadığı arkaik dönemlerde yaşayan insanlar için bir tür okul görevi görmüştür. Ayrıca mitoloji; ‎insanların yaşadığı coğrafyaya ait önemli gördükleri kişileri, nesneleri ve mekanları kutsallaştırıp, sırrını çözemedikleri ‎olayları -metafizik alem- gerek nesir ve gerekse şiirde çeşitli olağanüstü şekillerde yorumlamasına yardımcı olan bir ‎olgudur. Arap mitolojisine gelecek olursak; kökeni İslam öncesi dönemle başlamış olan Arap şiirinde mitolojik öğe ‎kullanımı, modern Arap edebiyatı olarak isimlendirilen evrede farklı ivmeler kazanmıştır. Arap dünyasının Batı ile olan ‎ilişkiler neticesinde 20. yy. ilk çeyreğinde Arap şiiri şekil ve konu açısından klasik dönemden çok farklı sayılabilecek bir ‎çizgiye doğru yönelmiştir. Batı'da öğrenim görmüş, edebiyatlarını okumuş ve bunların etkisinde kalmış Arap ‎entelektüelleri ve edebiyatçıları Arapça konuşulan dünyanın pek çok yerinde sayıları her geçen gün artmış ve böylece ‎Arap modernleşme sürecine katkı sağlamışlardır. Aynı zamanda Arap edip ve aydınlar tarafından gerek yurt içinde ‎gerekse yurt dışında kurulan İhya, Divan, er-Rabitatu'l-Kalemiyye, el- Usbetu'l-Endelusiyye, Mecelletü'ş-Şi'r, Temmuz ‎ve Apollo gibi edebi ekol veya okullar sayesinde, Arap toplumu Batı ile entegre olmada çok hızlı bir yol almıştır. Bu ‎aşamada şiirde çok önceden beri kullanılmakta olan mitolojik unsurlar modernleşme süreci sonrası sadece yerel mitolojik ‎ögeler olmaktan çıkmış, Batı, Mısır, Mezopotamya ve Uzak Doğu gibi bölgesel mitolojiler de kullanılmaya başlanmıştır. ‎Şiirlerinde çokça mitolojik öge kullananların başında Bedr Şakir es-Seyyab, Nazik el-Melaike, Mahmud Derviş, Halil ‎Havi, Adonis, Abdulvehhab el-Beyati, ve Emel Dunkul gibi şair ve entelektüeller gelmektedir. Bu şairler, şiirlerinde ‎bazen Doğu bazen de Batı mitolojilerini kullanarak; sosyo-politik konulara dikkat çekmek, eleştirilerine derin bir boyut ‎kazandırmak ve kitleleri harekete geçirmek gibi bir amaç edinmişlerdir. Bu çalışmada Arap şiirinde kullanılan mitolojiye ‎dair ana temalardan bahsedilecek, konuyla ilgili şiir örnekleri verilecektir‎.
AİLELERİN OKUL ALGISI VE KATILIMININ İNCELENMESİ

Araştırmanın amacı, ailelerin okul algısı ve katılım düzeyini belirlemektir. Çalışma, kesitsel tarama modelindedir. Araştırmanın örneklemini, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Ankara il merkezinde yer alan ilçelerdeki okullarda bulunan toplam 408 öğrencinin velisi oluşturmaktadır. Çalışmada, "Aile okul algısı ve katılımı ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmada, ailelerin okul algısı ve katılımının yüksek düzeyde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ailelerin okul algısı ve katılımı, ebeveynlik tipi ve meslek sektörü değişkenlerine göre anlamlı bir farklılık gösterirken; öğrenim durumu, aile gelir durumu ve öğrenci okul türü değişkenlerine göre ise anlamlı bir farklılık göstermemiştir. Eğitime katılımı etkin biçimde sağlamak için Milli Eğitim Bakanlığı okul aile iş birliğini artıracak seminer, konferans, veli toplantıları gibi faaliyetlerin daha sık yapılmasını desteklemelidir.
TÜRKÇE ÖĞRETİMİNDE DEĞERLER EĞİTİMİ TEMALI ARAŞTIRMA MAKALELERİ: BİR İÇERİK ANALİZİ ÇALIŞMASI

Araştırmanın amacı, Türkçe öğretiminde değerler eğitimi temalı bilimsel makalelerin eğilimlerini tespit etmektir. Bu amaç doğrultusunda yapılan bilimsel makaleler tespit edilmiş ve araştırmaların yayım yerleri, yayım yılları, konu alanları, araştırma yöntemleri, veri kaynakları, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri, yazar sayıları ve hedef kitleye yönelik dağılımları incelenerek araştırma eğilimleri ortaya konmuştur. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Veri kaynağını oluşturan çalışmalara ulaşmak için alan uzmanlarının da görüşleri doğrultusunda Türkçe öğretimi, Türkçe eğitimi, değerler eğitimi, değer aktarımı, kültür aktarımı gibi anahtar kavramlar ile tarama yapılmış; ayrıca ulaşılan çalışmaların kaynakça bölümleri de incelenmek suretiyle araştırmanın veri kaynağını oluşturan 106 akademik makaleye ulaşılmıştır. Bu makalelerin 95 tanesinin ana dili olarak Türkçe öğretimindeki, 11 tanesinin ise yabancılara Türkçe öğretimindeki değerlere yönelik hazırlandığı görülmüştür. Araştırma verilerinin toplanmasında Bilimsel Araştırma Sınıflama Formu kullanılmıştır. Elde edilen veriler, betimsel içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, 64 farklı akademik dergide makale yayımlandığı ve 19 makale ile en fazla çalışmanın da 2020 yılında yapıldığı tespit edilmiştir. Araştırmalarda daha çok ders kitabı incelemesi yapıldığı, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesinin, veri analizi olarak da içerik analizi yönteminin daha çok tercih edildiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yapılan araştırmalarda veri toplama aracı olarak ağırlıklı olarak ders kitabı ile inceleme ve sınıflandırma formu kullanıldığı, yapılan çalışmaların da daha çok çift yazarlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
LİSE ÖĞRENCİLERİNİN GENETİĞİ DEĞİŞTİRİLMİŞ ÜRÜNLERE YÖNELİK KAYGILARININ BELİRLENMESİ

Bu çalışmanın amacı lise öğrencilerinin genetiği değiştirilmiş ürünlere (GDO'lu ürün) yönelik kaygılarının belirlenmesidir. Çalışmada tarama modeli kullanılmıştır. Kars ilinde 2021-2022 eğitim-öğretim yılında öğrenim görmekte olan 251 lise 9, 10 ve 11. sınıf öğrencileri çalışmanın örneklemini oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilmiş olan "GDO'lu Ürünlere Yönelik Kaygı Anketi" kullanılmıştır. Anket formu dört adet açık uçlu sorudan oluşan bir görüş anketidir. Çalışma sonucunda lise öğrencilerinin GDO'lu ürünler hakkında yeteri kadar bilgilerinin olmadığı görülmüş, öğrencilerin GDO'lu ürünlerin tüketilmemesi gerektiğine, sağlıklarının bozulabileceğine ve çevreye zarar verebileceklerine yönelik endişeleri olduğu belirlenmiştir.
“İMRAETÎ LÂ TERUDDÜ YEDE LÂMİS/KARIM KENDİSİNE DOKUNAN ELİ GERİ ÇEVİRMİYOR” HADİSİNİN SENET VE METİN TAHLİLİ

Bu çalışmada "imraeti la terrudü yede lamis/karım kendisine dokunan eli geri çevirmiyor" rivayeti fıkhü'l-hadis cihetinden ele alınmıştır. Sübut açısından kabul şartlarını taşıyan bazı rivayetler, delalet açısından zaman zaman farklı yaklaşımlara konu olmuştur. Çeşitli yorumların yapıldığı rivayetin doğrudan anlaşılamamasının ya da yapılan yorumların hangisinin daha tutarlı olduğunu kestirememenin en önemli sebeplerinden biri de rivayetin olay örgüsü ve detaylarına (kıssatü'l-hadis) ilişkin yeterli bilginin nakledilmemiş olmasıdır. Bu araştırmada rivayetin dilsel analizine, senet-metin incelemesine, musanniflerin ilgili rivayeti hangi bağlamda tasnif ettiklerine, şarihlerin görüşlerine ve rivayetin fıkhi bağlamına işaret edilerek bir değerlendirmeye yer verilmiştir. Yapılan senet incelemesinde hemen bütün tariklerdeki bazı ravilerin çeşitli eleştirilere maruz kaldığı görülmektedir. İbn Hacer'in rivayet hakkındaki sahih-hasen değerlendirmesi ayrıca tarikler dikkate alındığında rivayetin bir özü olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Konuyla ilgili nasslar dikkate alındığında zina ve cömertlik şeklinde yapılan yorumların ve eleştirilerin tarafları tatmin etmediği görülmektedir. Zarurat-ı diniyye ve neslin korunması prensibi göz önünde bulundurulduğunda kadının yabancı erkeklere karşı mesafeli davranmadığı ve cinsel ilişkiyi çağrıştıracak şüpheli davranışlar sergileyen bir tavır içinde olduğu şeklindeki yorumun makul olduğu söylenebilir.