AB tek pencere sisteminin Türkiye dış ticaretinde pazarlama ve lojistik faaliyetlerine etkileri

Son 40 yıldır dünya ticaretinin, liberal görüşlerin de etkisiyle giderek artan bir hızla küreselleşme eğilimine girdiği görülmektedir. Dünya ekonomisinde uzun bir süredir ülkelerin ticarette birbirine bağımlı olduğu görülmektedir ancak son yıllarda hava ve deniz taşımacılığında yaşanan gelişmeler insanların ve malların tüm dünyada hızlı bir şekilde dolaşımını kolaylaştırmıştır. Bunun yanında iletişim ve dijital haberleşme teknolojilerindeki gelişmeler de küresel ticareti hızlandırmıştır. Küreselleşme dünyadaki tüm ülke ekonomilerinin bütünleşmesi anlamına gelmektedir bunun içinde para, mal ve emeğin hiçbir mali, bürokratik ve hukuki engele takılmadan ülkeler arasında dolaşabilmesi gerekmektedir. Ancak farklı ekonomik gelişmişlik düzeyine ve hukuki alt yapılara sahip birçok ülkenin dış ticarete katılmasıyla karmaşık bir hale gelen dünya ticaretinin düzenlenmesi, standart kurallara bağlanması ve bu kuralların uygulanmasında bağlayıcı ve zorlayıcı bir hukuksal mekanizma oluşturulmasını zorunlu kılmıştır. Bu amaçlara yönelik olarak 164 ülkenin de kabul ettiği ve üye olduğu, dünya ticaretindeki toplam payı %98 olan Dünya Ticaret Örgütü kurulmuştur. Bu aşamada en önemli hedef dünya ticaretindeki ithalat ve ihracat mallarına uygulanan vergi dışındaki her türlü engelin, gümrük tarifeleri ve kotaların kaldırılmasıydı. Zaman içinde bu hedeflere büyük ölçüde ulaşılınca dünya ticaret hacminde çok büyük artışlar meydana geldi. Bunlar sağlandıktan sonra ülkeler rekabet gücünü arttırabilmek için artık maliyet düşürücü yöntemler aramaya başladılar. Bunun içinde yapılması gereken en önemli şeyin; malların gümrüklerden hızlı bir şekilde geçmesi, müşteriye hızlı güvenli ve daha düşük maliyetle ulaştırılması, lojistik faaliyetlerinin iyileştirilmesi olduğu görüldü. Bu konuda yapılan çalışmalar ve dijital teknolojilerdeki büyük gelişmelerin sayesinde Tek Pencere Sistemi geliştirildi. Tek pencere Sistemi'nde ticarete konu olan malla ilgili izin ve onaylar karmaşık prosedürler gerektirmeden tek bir noktadan başvurularak alınabilmektedir. Bu uygulama sayesinde mükerrer veri girişlerine gerek duyulmaması belge sayısının ve prosedürlerin azaltılması, bilgilerin doğruluğunun kontrolünün sistem üzerinden kolaylıkla yapılması sayesinde işlemler düşük maliyetle, şeffaf, güvenli ve hızlı bir şekilde yapılabilmekte böylece hem zamandan hem de maliyetten tasarruf sağlanmaktadır. Sistemi uygulayan ülkelerde yatırım ortamının geliştiği ve uluslararası rekabet gücünün arttığı görülmektedir. Bu sistem halen dünyanın yarıya yakın ülkesinde uygulanmakta ve sisteme hızla diğer ülkelerde de geçilmeye başlanmıştır. Bu çalışmada Tek Pencere sisteminin Türkiye'deki uygulamasının pazarlama ve lojistik faaliyetleri üzerine etkisi; ihracat, ithalat ve gümrük sektöründe faaliyet gösteren firmalarla anket yapılarak incelenmiştir. Çalışmanın anket analiz sonuçlarına göre Dış ticaret firmaları; tek pencere sisteminin gümrük işlemlerini hızlandırdığı, işlem maliyetlerini azalttığı ve ticari karlılığa olumlu katkısının olduğunu düşünmektedirler. Ayrıca uygulamadan dolayı hızlı çözümler alabildiklerinden dolayı müşteri memnuniyetinde de artış olduğunu söylemektedirler.