turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Mastektomi Hastalarının Öğrenim Gereksinimleri ve Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişki

Amaç: Mastektomi olan hastalarının öğrenim gereksinimleri ile kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesidir. Yöntem: Kesitsel tipteki araştırma, 1 Ocak 2021 15 Mayıs 2022 tarihleri arasında yapıldı. Araştırmanın evrenini 118, örneklemini ise 98 hasta oluşturmaktadır. Araştırma Orta Anadolu'da bir ilde mastektomi ameliyatı olan hastalar ile gerçekleştirildi. Veriler hasta onamı alındıktan sonra "Birey Tanıtım Formu", "Hasta Öğrenim Gereksinimleri Ölçeği" ve "Spielberger'in Durumluluk Kaygı Envanteri" ile toplandı. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, Kolmogorov-Smirnov testi, Mann Whitney U Testi, Kruskall Wallis Testi ve Spearman Korelasyon Analizi, Games Howell testi kullanıldı. Bulgular: Araştırma kapsamına alınan mastektomi olan hastaların %77. 6'sı 50 yaş altında, %31. 6'sı ilköğretim mezunu ve %39. 8'i meme koruyucu cerrahi geçirmiştir. Hastaların, Hasta Öğrenim Gereksinimleri Ölçeği puan ortalaması 205. 10 17. 37 olup ölçeğin en yüksek puan ortalaması komplikasyonlar 37. 09 4. 92 alt boyutu olarak saptandı. Durumsal Kaygı Ölçeği'nden ortalama 42. 76 8. 83 puan aldıkları belirlendi. Ölçeğin tedavi ve komplikasyonlar alt boyutu, durumsal kaygı ölçeği ile 50 yaş altı hastalar ile 50 yaş üstündeki hastalar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Sonuç: Hastaların mastektomi sonrasında orta düzeyde kaygıya sahip oldukları, öğrenim gereksinimlerinin yüksek olduğu ve kapsamlı taburculuk eğitimine gereksinim duydukları belirlenmiştir. Yaş, cinsiyet, eğitim durumu gibi demografik verilerin hastaların bilgi gereksinimi ve kaygı düzeyini etkilemesi nedeni ile eğitim planlaması hastalara özel olarak tasarlanmalıdır. Öğrenim gereksinimleri ile kaygı düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamaktadır.
Posterior Bölgede Taşkın Yapılmış Restorasyonların Alveolar Kemik Kaybıyla İlişkisinin Konik Işınlı Bilgisayar Tomografisi ile Retrospektif Olarak Değerlendirilmesi

Amaç: Retrospektif olarak konik ışınlı bilgisayarlı tomografi görüntülerini inceleyerek taşkın restorasyonların sıklığını ve lokalizasyonunu belirlemek ve zaman içerisinde alveol kemikte meydana getirdiği yıkımın üç boyutlu olarak değerlendirilmesini sağlamaktır. Gereç ve Yöntemler: Bu çalışmaya subgingival amalgamlar, kompozit veya cam iyonomer restorasyonlar (proksimal taşkın kenarlar), servikal abrazyonlar, sınıf V restorasyonlar gibi en az bir proksimal restorasyonu olan, karşı taraftaki dişleri restore edilmemiş olan hastalar dahil edildi. Çalışmada incelenilen tüm konik ışınlı bilgisayar tomografiler Planmeca Promax 3D (Planmeca Inc. Helsinki, Finlandiya) cihazı ile çekildi. Konik ışınlı bilgisayar tomografilerin hiçbiri bu çalışma için özel olarak elde edilmedi. Taşkın restorasyonların tomografileri incelendikten sonra; dişlerin tipi, yeri ve hasta bilgileri kaydedildi. Verilerin istatistiksel analizinde Wilcoxon işaret testi, Mann Whitney U testi, Spearman korelasyon kullanıldı. Anlamlılık düzeyi %95 olarak kabul edildi. Bulgular: Hastaların % 52. 6'sı kadın, % 47. 4'ü erkek ve taşkın restorasyonlu dişlerin % 50. 9'unun molar diş ve % 49. 1'inin premolar dişlerden oluşmaktadır. İncelenen taşkın restorasyonların % 54. 38'i üst çenede, % 45. 62'si alt çenede yer almaktadır. Taşkın restorasyona sahip dişlerin mezial ve distal bölgelerinde yapılan alveol kemik yıkımı ölçüm değerleri, karşı tarafta yer alan sağlıklı dişlerinin ölçüm değerlerine göre daha yüksektir (p<0. 05). Sonuç: Taşkın restorasyonlar en çok maksillada ve dişlerin mezial yüzeylerinde gözlendi.
Manyetik kuvvet ile taşıt süspansiyon kontrolü

Bu çalışmada zeminden gelen istenmeyen etkileri (yolculara iletilen titreşimi) ortadan kaldırmaya yönelik bir manyetik süspansiyon sisteminin tasarımı ve kontrolü amaçlandı. Tasarlanan manyetik süspansiyon sisteminde klasik süspansiyon sistemlerinden farklı olarak yay yerine mıknatıs kullanıldı. Mıknatısların manyetik kuvvetleri kullanılarak (itme ve çekme) titreşim kontrolü daha hassas bir şekilde gerçekleştirildi. Yürütülen bu çalışmanın özgünlüğü, zeminden gelebilecek her türlü farklı bozucu etkilere karşı manyetik alan etkisi altında doğal pasif mıknatıslarla çalışan bir süspansiyon tasarımını içermesidir. Bu sistemde kontrolcü bulunduğu konumu denge noktası kabul eder ve bu sayede zeminden gelen bozucu kuvvetlere rağmen döner mıknatısların açısını değiştirerek denge konumunda kalmaya çalışır. Böylece yolculara iletilen ivme değerleri geliştirilen manyetik titreşim kontrol sistemi sayesinde azaltılmıştır.
HBIM destekli arşiv modeli

Yapım tekniği, estetik ve malzeme özelliği bakımından özgün olan tarihi yapıların gelecek nesillere aktarılması ancak doğru restorasyon ve doğru arşivleme ile mümkündür. Türkiye'de yapılara dair kaynakların ve belgelerin farklı kişilerde ve değişik formatlarda olması bunların yapısal değişimini anlamayı ve mevcut durum analizini zorlaştırmaktadır. Mevcut durumda yapıların geçirdiği süreçleri ve kurumlar arasında belge akışının denetimini sağlayacak herhangi bir dijital arşiv sisteminin olmadığı tespit edilmiştir. Bu çalışmada Gaziantep geleneksel sivil mimari yapıları üzerinden restorasyon süreçlerinde ve tarihi yapı araştırmalarında kullanılabilecek bir dijital arşiv modeli tasarlanmıştır. Model, restorasyon iş akışında dosya denetimi sağlayarak kişilerden kaynaklanan hatalardan dolayı uzayan restorasyon süreçleri için bir çözüm oluşturmaktadır. Tasarlanan modelde Tarihi Yapı Bilgi Yönetimi (HBIM) sistemlerinden yararlanılarak kültürel miras yapılarındaki çok katmanlı bilgi yapısı 3D görsellerle desteklenmiş ve yapı değişimleri tek bir platformda toplamıştır. HBIM modelleri aracılığı ile yapının hem geometrik hem de semantik bilgilerini tek bir platformda toplamak mümkün olmuştur. Ayrıca HBIM modeli içerisinde kullanılmak üzere çalışılan bina grubunda yapı bileşenlerine ait HBIM yapı bileşen kütüphanesi geliştirilerek sonraki yapılacak restorasyon çalışmaları için karar destek sistemi kurulmuştur. Gaziantep geleneksel sivil yapılar örneği üzerinden geliştirilen bu dijital arşiv modeli HBIM modellerinin ve HBIM kütüphanesinin geliştirilmesi ve kullanılması bakımından temel niteliğindedir.
GÖZ KIRPMA TESPİTİ İÇİN YENİ BİR UYARLAMALI EŞİK DEĞERİ ALGORİTMASI

Uykululuk halinin önceden tespit edilmesi, uykululuğa bağlı trafik kazalarını önlemek, fiziksel ve ekonomik kayıpların önüne geçmek açısından önemlidir. Bir kamera yardımı ile kişilerin görüntüleri üzerinde görüntü işleme teknikleri uygulanarak uykululuk halini önceden kestirmek mümkündür. Bu çalışmada, literatürdeki veri kümelerinden yararlanılarak uykululuk halinin tespit edilmesinde büyük bilgiye sahip olan göz bölgesinden gelen öznitelikler ile göz kırpma tespiti yapmak için sabit ve uyarlamalı eşik değerleri ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Böylece, kısa süreli göz kırpma ile uzun süreli göz kapamanın daha iyi ayırt edilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada önerilen uyarlamalı eşik değerinin sabit bir eşik değerinden çok daha başarılı göz kırpma tespiti sonuçları verdiği, iki farklı veri kümesi üzerinde yapılan deneyler ile doğrulanmıştır.
Çoklu şarj teknolojisine dayalı kısmi şarj politikalı karma filolu araç rotalama problemi: Matematiksel model ve çözüm kurucu sezgisel

Bu çalışmada Çoklu Şarj Teknolojisine Dayalı Kısmi Şarj Politikalı Karma Filolu Elektrikli Araç Rotalama Problemi (KF-E-ARP) ele alınmıştır. Karma filo, elektrikli araçları (EA) ve konvansiyonel araçları (KA) içermektedir. Konvansiyonel araçların emisyon fonksiyonu ve elektrikli araçların şarj tüketim fonksiyonu içerisinde katedilen mesafe ile birlikte araçta taşınan yük miktarı da dikkate alınmıştır. Ayrıca şarj istasyonunda çoklu şarj konfigürasyonlarından birinin seçilmesi, karma filolu problemlerde ilk defa ele alınmıştır. Problem, müşteri dağıtım taleplerini karşılarken toplam maiyeti enazlayan araç rotalarının elde edilmesi olarak tanımlanabilir. KF-E-ARP için öncelikle karma tamsayılı matematiksel model geliştirilmiştir. Problem NP-zor olduğundan dolayı, orta ve büyük boyutlu problemlere makul sürelerde çözüm elde edebilmek amacıyla ekleme tabanlı bir çözüm kurucu sezgisel algoritma önerilmiştir. Deneysel analizlerde, matematiksel model ile 2 saat içerisinde çözüm bulunamayan tüm orta ve büyük boyutlu problemlere önerilen çözüm kurucu sezgisel algoritmalar ile yaklaşık 1 saniye gibi çok kısada sürede uygun çözümler bulunabildiğini gözlemlenmiştir.
Manyetik nüve içerisinde çok sarımlı bobin probleminin küresel koordinatlarda analitik çözümü ve FEA sonuçları ile karşılaştırılması

Teknolojinin gelişimi ile birlikte hareket ve kontrol mekanizmaları çok eksende hareket edebilen, daha hızlı ve hassas hareket sağlanabilecek cihazlara ihtiyaç duymaktadır. Bu nedenle; küresel koordinat sisteminde elektromanyetik sistemlerin parametrelerinin analitik veya yarı analitik yöntemlerle hesaplanması son yıllarda önemli araştırma konularından biri haline gelmiştir. Bu çalışmada manyetik bir nüve içerisine sarılmış çok sarımlı bobin yapısı incelenmiştir. Öncelikle tek sarımlı bobin yaklaşımından yararlanarak çok sarımlı bobinler için B, E ve A ifadeleri analitik olarak hesaplanmıştır. Aynı geometriler, sonlu elemanlar analizi (FEA) kullanılarak ANSYS Maxwell programında dairesel simetri kabulü ile hesaplanmıştır. Son olarak, biri r1 yarıçapına sahip manyetik nüve içerisinde olan, eş merkezli iki bobin geometrisi belirlenmiştir. Bu geometriler için öz indüktans (Lii) ve karşılıklı indüktans (Mij) katsayıları küresel koordinatlarda açısına bağlı olarak incelenmiştir. ANSYS Maxwell programı üzerinde bobin geometrilerinin 3 boyutlu modeli oluşturularak benzetim çalışmaları yapılmıştır. FEA ve analitik sonuçlar kıyaslanarak geçerliliği gösterilmiştir.
Satış tahmini için uzun kısa-süreli bellek ağı tabanlı derin transfer öğrenme yaklaşımı

Üretim ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren firmalar, artan rekabet koşulları ile mücadele edebilmek için belirsizlik altında geleceğe yönelik çeşitli kararlar alırlar. Bu kritik kararlardan biri satış tahminidir. Dijital teknolojilerin yaygınlaşması ile derin öğrenme yaklaşımlarının satış tahmininde kullanımı artmaktadır. Derin öğrenme, başarılı sonuçlar vermesine rağmen büyük miktarda veri ile uzun eğitim sürelerine ihtiyaç duymaktadır. Bu duruma çözüm olarak problemler arası bilgi aktarımını sağlayan transfer öğrenme (TL) kullanılmaktadır. Transfer öğrenme, kaynak veriler ile modelin eğitimini ve hedef veriye aktarımını sağlamaktadır. Bu çalışmada, farklı ürünlerin satış tahmini modellerinden elde edilen bilginin gelecekteki tahmin modellerine aktarımını sağlamak üzere derin transfer öğrenme yaklaşımı önerilmiştir. Satış verisi tek değişkenli zaman serisi olarak ele alınmıştır. Kaynak veri seçiminde aktarılabilirlik ölçütü olarak hedef ve kaynak veri arasındaki gerçek cezalı düzenleme uzaklığı (ERP) kullanılmıştır. Seçilen kaynak veri ile zamansal bağımlılıkların modellenmesini sağlayan uzun kısa vadeli hafıza (LSTM) ağı eğitilmiştir. Ön eğitilen LSTM ağında parametre transferi yapılarak hedef veri için ERP-LSTM-TL tahmin modeli oluşturulmuştur. Çeşitli sektörlere ait satış veri kümelerinde yapılan deneysel çalışmalarda ERP-LSTM-TL, hedef veri ile eğitilen LSTM'e göre tahmin doğruluğunda ve eğitim süresinde iyileşme sağlamıştır. Önerilen yaklaşımın performansı klasik tahmin ve makine öğrenmesi yöntemlerinin performansları ile karşılaştırılmıştır. ERP-LSTM-TL karşılaştırılan yöntemlere göre istatistiksel olarak daha iyi sonuç vermiştir.
Süperkritik karbondioksit kurutma kullanılarak biyokütleden karbon aerojel sentezi ve karakterizasyonu

Karbon aerojellerin gözenekli yapısı, yenilenebilirliği, düşük yoğunluğu, yüksek elektriksel iletkenliği ve kimyasal kararlığı gibi üstün özellikleri kimyasal proseslerde adsorbent ya da katalizör olarak kullanımını yaygınlaştırılmıştır. Karbon aerojel üretiminde hammadde olarak Resorsinol-Formaldehit yerine biyokütlelerin kullanılması, üretim maliyetini düşürmesinin yanı sıra çevre dostu bir uygulamadır. Yapılan çalışmada iki farklı biyokütle (ağaç kabuğu ve demlenmiş çay atığı) kullanılarak karbon aerojel sentezi gerçekleştirilmiştir. Sentez esnasında kullanılan biyokütle sırasıyla önişlem (yıkama/öğütme), hidrotermal işlem, süperkritik karbondioksit ile kurutma ve karbonizasyon aşamalarından geçmiştir. Sentezlenen malzemelerin karakterizasyounda XRD, Azot adsorpsiyon desorpsiyon analizi, SEM ve FTIR analizleri kullanılmıştır. Sentezlenen karbon aerojeller üstün özellikleri ile enerji depolama, ısı yalıtımı, çevre temizliği, kimyasal sensörler gibi alanlarda kullanımı açısından oldukça umut vericidir.
Gebelikte Eş Desteğinin Stres, Anksiyete ve Depresyonla İlişkisinin İncelenmesi

Amaç: Bu çalışma, gebelik döneminde partner/eş katılım ve desteğin gebelikte kadınların, anksiyete, depresyon ve stres düzeyleri ile ruhsal durumu üzerindeki etkisini tanımlamak amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Araştırma, kesitsel ve tanımlayıcı bir çalışma olup 01. 07. 2020 - 1. 12. 2020 tarihlerinde bir devlet hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum polikliniklerine veya NST polikliniğine hizmet almak için başvuran, çalışmaya katılmayı kabul eden 257 gebe dahil edilerek gerçekleştirilmiştir. Araştırmada belirtilen tarihlerde polikliniğe başvuran ve araştırma kriterlerine uyan gebe kadınlar gelişigüzel örnekleme yöntemi ile araştırmaya dahil edilmişlerdir. Bulgular: Araştırmaya katılan gebelerin yaş ortalaması 29. 05 5. 54 (min-=18, maks=44), gebelik haftası ortalamaları 34. 2 5. 68 (min=12, maks=41), gebelik ortalamaları ise 1. 88 0. 93 olarak hesaplanmıştır. Yapılan bu çalışmada eş eğitim düzeyi ortaokul olanların, çekirdek aile yapısına sahip olanların, büyükşehir de ikamet edenlerin ve 3. Tremesterda olanların eş destek düzeylerinin daha yüksek olduğu görülürken, geniş aile yapısı, ilçede yaşama durumu, kötü ekonomik düzeyi, sigara kullanma durumu ile ikinci tremesterda bulunma durumunda depresyon, anksiyete ve stres düzeylerinin daha yüksek olduğu saptanmıştır. Eş desteği ile DASS-21 ile üç alt boyutu olan Anksiyete, Stres ve Depresyon puan ortalamaları arasında ilişki analizi sonucunda aralarında anlamlı pozitif yönde ilişki olduğu saptanmıştır (p<0. 005). Bu da eş desteği distress puanları artıkça, Anskiyete, Stres ve Depresyon düzeylerinin pozitif yönde artığını göstermektedir. Sonuç: Bu çalışma sonuçları, doğum öncesi ruhsal sağlığın önemli bir aracı olarak psikososyal risk faktörlerinin azaltılmasında eş desteği ve katılımın katkısının önemine dikkat çekmektedir.
EMET-HİSARCIK (KÜTAHYA) BÖLGESİ KİLİNİN MİNERALOJİK VE JEOKİMYASAL ÖZELLİKLERİ VE KOLEMANİT ZENGİNLEŞTİRMESİNE ETKİSİ

Çok karmaşık bir proses gerektirmeyen kolemanit zenginleştirme tesislerinden, üretim esnasında ve sonunda büyük potansiyel kaynak oluşturan kil içerikli atıklar çıkmaktadır. Bu çalışmada, Eti Maden Emet Bor İşletmesi Hisarcık kolemanit zenginleştirme tesisi katı atık killerinden alınan örneklerin kimyasal içerikleri incelenmiş ve mevcut kilin yapısal formülü tespit edilmiştir. 45 mikron tane boyutu altında kil içerikli atık %12, 42 Mg ve 2352 ppm Li tenörüne sahiptir. Mg'ca zengin Li'lu bir simektit (saponit) olarak bilinen kilin su tutucu olma niteliği nedeniyle de kolemanit zenginleştirme prosesinde cevherden kilin uzaklaştırılmasını zorlaştırmaktadır. Yapılan kil ayırma çalışması sonuçları değerlendirildiğinde, elde edilen saf kilin %46, 82 SiO2 ve %19, 67 MgO tenörleri ile oldukça yüksek içeriğe sahip olmasının yanısıra 1776 ppm Sr, 3057 ppm As ve 2239 ppm Li tenörleri ile değeri daha da artmaktadır. Kil içerikli katı atığın saponit olması ve lityum içermesi endüstriyel kıymetini daha da arttırmaktadır. Kil içerikli katı atıkların, uygun strateji ve değerlendirme yöntemleriyle cevherden ayrılması ve ekonomiye kazandırılmasının önem taşıdığı belirlenmiştir.
Oscar Schlemmer'in hareketli tasarım yaklaşımının Robert Wilson'ın sahne tasarımı üzerindeki etkisi

20. yüzyılın önemli öncü sanatçılarından biri olan Oscar Schlemmer, Bauhaus sanat ve tasarım hareketine sanatsal, performatif ve teorik alanlardaki katkılarıyla bilinmektedir. Sanatçı performans sanatında, geleneksel hikaye anlatımı yerine görsel ve sembolik unsurlara dayanan, anti-Aristotelesçi bir yaklaşım gösterir. Bununla birlikte anlatısal olmayan bir ifade biçiminin yaratılmasını vurgulayan, zamanına göre yenilikçi bir sanatçı ve tasarımcıdır. Sanatçının performans sanatındaki temel yaklaşımı, insan bedeninin uzaydaki hareketine odaklanmaktır. Schlemmer, oyuncuları ve mekanın canlı tasvirini kullanarak temsili olmayan ve anti-mimetik bir tiyatro yaratmayı amaçlar. İnsan bedenini geometrik bir alanda yapay bir figür haline getirerek insanlığın evrensel bir sembolü olarak resmedip, kendi çağına yenilikçi bir yaklaşım getirmiştir. Bu yaklaşımıyla sahne sanatlarına yeni bir bakış açısı sunarak kendinden sonra gelen birçok sanatçıyı etkilemiştir. 1970'lerde yükselen yeni performans temsillerinin yanı sıra günümüz performanslarında da Schlemmer'in etkisi devam etmektedir. Schlemmer'in bu yenilikçi yaklaşımından etkilenerek kendi özgün performatif estetiğini oluşturan çağdaş sanatçılardan birisi de Robert Wilson'dır. Bu çalışmada, Oscar Schlemmer'in hareket ve tasarım teorilerinin Robert Wilson'ın sahne tasarım stili üzerindeki etkisi incelenmiştir. Bu bağlamda nitel araştırma yöntemlerinden içerik ve yapı analizi kullanılarak Schlemmer'in önemli performanslarından biri olan Triadic Ballet'nin sahnelenme biçiminin Wilson'ın sahne tasarımı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bunun yanı sıra Wilson'ın günümüz çağdaş sahne tasarımdaki yaklaşımı hakkında derinlemesine araştırma yapılmıştır. Araştırmanın amacı günümüz sanatına önemli etkisi olan Wilson'ın, Schlemmer'in teorilerini kendi pratiğine nasıl dahil ettiğini göstermek ve sanatçının iki boyutlu sahneleme anlayışının çözümlemesini yapmaktır.
Üniversitelerde verilen edebiyat kuramları ve eleştiri yöntemleri derslerine yönelik bazı dikkatler

Son zamanlarda edebiyat kuramları, eleştiri yöntemleri ve özellikle edebiyat kavramları hakkında metin üzerinde uygulamalı bir şekilde yapılan çalışmaların artmaya başladığı dikkat çekmektedir. Metin okumalar, özellikle şiir okumaları adına düşünüldüğünde bu gelişme oldukça önemlidir. Çünkü edebiyat fakültelerinde lisans ve lisansüstü seviyelerde verilen kuram, yöntem ve kavram derslerinin uzun bir dönem birçok akademisyen tarafından sadece teorik kısmıyla öğrencilere aktarıldığı bilinmektedir. Bu derslerde kuramları, yöntemleri ve özellikle kavramları sanat değeri taşıyan metinlere uygulayarak öğrencilere öğreten, bu metinleri bu şekilde okuyan ve okutan, anlamaya gayret gösteren, bunların gerçek değerini ortaya çıkarmaya çalışan akademisyenlerin sayısı fazla değildir. Sayısal açıdan eksik ve yetersiz görülen uygulamalar, metin okumalarda ve metin eleştirilerinde dikkat edilmesi gereken çok önemli bazı hususların gözden kaçmasına ve bir metni kuramlar, yöntemler ve kavramlarla okumayı öğrenmeden mezun olan öğrencilerin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Bu derslerde sadece Batı'da ortaya çıkan kuram ve yöntemlerin anlatılması, ülkemizde araştırmacılar tarafından geliştirilen ya da ilk defa uygulanan yöntemlere ve kavramlara değinilmemesi de gözden kaçan bir başka husustur. Bilindiği gibi son zamanlarda "mutlak metin merkezli okuma", "bellek metaforu" gibi yeni okuma yöntem ve kavramları da ortaya çıkmıştır. Uygulayıcıların da daha çok şiir dışındaki metinleri tercih etmesi bunun yanı sıra genellikle sadece bir yöntemle metin okumaların gerçekleştirilmesi ayrıca dikkate değer bir durumdur. Bu durumda şu sorular akla gelebilir: Edebiyat kuramları, eleştiri yöntemleri ve kavramları en verimli şekilde öğrencilere nasıl anlatılmalıdır? Okuma ile eleştiri arasındaki bağlantı nedir? Metin okumalarda dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir? Kavramlarla metin okumak mümkün müdür? Sanat değeri taşıyan bir metin, birden fazla kuram ve kavramla aynı anda okunabilir mi? Çok yönlü okumalar diğer okumaları iptal etmez mi? Bu okumalardan hangisi geçerli olacaktır? Makalede akla gelebilecek bu tür sorulara cevaplar verilmeye çalışılacak, ayrıca edebiyat kuramları, eleştiri yöntemleri ve kavramları derslerinin işlenişi hakkında bazı hususlara dikkat çekilecektir.
Öğretmen adaylarının değer eğitimine yönelik tutumları üzerine bir araştırma

Değerler, insan davranış ve tutumlarını doğrudan etkiler. Kalıcı izli davranış değişikliği olarak tanımlanan eğitimde de değerler önemli bir yere sahiptir. Değerler eğitimi ailede başlar okulda devam eder. Bu açıdan gelecek nesillerimizi emanet ettiğimiz öğretmenlerin değer eğitimine yönelik tutumları oldukça önemlidir. Bu yönüyle özellikle okullarda görev yapacak olan öğretmen adaylarının değer eğitimine yönelik tutumları değer eğitiminin niteliğinin arttırılması açısından büyük önem taşımaktadır. Öğretmen adaylarının değer eğitimine yönelik tutumlarını belirlemek, neden ve sonuçlarını araştırmak eğitimin kalitesine katkı sağlayıcı olacaktır. Bu çalışmada öğretmen adaylarının değer eğitimine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi hedeflenmiştir. Bu amaçla tarama yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmanın örneklemini, 2021 2022 öğretim yılı bahar yarıyılında öğrenim gören 282 Türkçe öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Araştırmaya dahil edilen öğretmen adaylarının değer eğtimine yönelik tutumları belirlenmiştir. Bu araştırmanın verileri bilgisayar paket programında çözümlenmiştir. Sonuç olarak öğretmen adaylarının değer eğitimine yönelik tutumları üzerinde cinsiyet, sınıf düzeyi, kardeş sayısı, okudukları yıllık kitap sayısı gibi değişkenlerin anlamlı düzeyde farklılaştığı saptanmıştır. Sürekli yaşadıkları yer, okul öncesi eğitim alıp almama durumları, ailelerinin ekonomik durumları, annelerinin eğitim durumları ve babalarının eğitim durumlarının öğretmen adaylarının değer eğitimine yönelik tutumları üzerinde anlamlı bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Gelecek nesilleri yetiştirecek olan öğretmen adaylarının değer eğitimine yönelik tutumları için farklı kurumlarla iş birliği içinde hareket edilerek gerek ders olarak gerekse sosyal etkinliklerle bu yönlerinin güçlendirilmesinin sağlanması önem arz etmektedir.
Alevî–Bektâşî Menâkıbnâmelerinde “Merkez” Kavramı

Alevi ve Bektaşi velilerinin hayatlarının anlatıldığı, "menakıbname" olarak adlandırılan eserlerde veliler hikayenin asıl unsuru durumundadırlar. Dervişler çeşitli sebeplerle değişik coğrafyalara gitmişler, halka hem yardım etmişler hem de inanç bilgisi sunmuşlardır. Bunun yanı sıra bir kavram olarak "merkez" geometrik olduğu kadar toplum bilimsel ve semantik anlamlarda da kullanılmaktadır. Kavram, geometrik anlamda "belirli bir yerin/düzlemin ortası" manasına gelirken; sosyolojik açıdan "yönetim, idare, destek, ilgi alanı" gibi alt anlamlara karşılık gelmektedir. Velilerin sır bilgisine sahip olmaları, yardımseverlikleri, umut aşılamaları ve toplum nezdinde kazandıkları deruni saygı onlara menakıbnamelerin konularının merkezinde olmalarının yanı sıra toplum içerisinde merkez birey olma hüviyeti kazandırmıştır. Bu merkezileşmiş konum menakıbnamelerde yer alan ritüellerde kimi zaman fiziksel boyutta tezahür etmektedir. Bizatihi dervişlerin yanı sıra ağaçlar, tören halkaları, dini yapılar vb. unsurlar da merkez kavramına edebi-teolojik anlamda sahiptirler. Bu çalışmamızda menakıbname eserlerinin taranması neticesinde elde edilen "merkez" kavramına ilişkin örnekleri ve göstergelerini gelenek çerçevesinde değerlendireceğiz. Bu yolla gelenek bağlamında insanın kendini bıraktığı a priori olarak nitelendirilebilecek bu kavramın özünü anlamlandırmaya bir kapı aralamış olacağız.