Şebeke analizi ile proje yönetimi: Beton prefabrikasyon üretim yapan fabrikalarda bir uygulama

Uygarlığın gelişimiyle paralel olarak gelişen inşaat sektörü, geçmişşte de, gelecekte de en önemli ekonomik sektörlerden biri olacaktır. Teknolojik gelişmeler ile bu sektör de kendine düşen payı almış, değişime ve gelişmelere maruz kalmıştır. Özellikle 20. yüzyılın başında, yapıların yerinde yapılmasının yerine, bir üretim tesisinde üretilen yapı elemanlarının sahada monte edilmesi kaydıyla yapıların oluşturulması fikri ortaya atılmıştır. Teknolojinin yeterli olması bu fikri desteklemiş ve böylece yapıların prefabrik olarak üretilmesine başlanmıştır. Günümüzde betonarme yapılardan köprülere, sanat yapılarından alt yapı projelerine kadar geniş bir yelpazede prefabrikasyon üretimi yapılabilmektedir. Üretimin daha verimli hale getirilebilmesi ve bu sayede rekabet gücünün artırılması tüm endüstri sektörlerinde olduğu gibi inşaat sektöründe de benimsenmiştir. Bu sayede, fabrika ortamında yüksek kalite ve verimlilikte üretilecek olan prefabrik yapı elemanlarının inşaat sektöründe kullanımı artmıştır. Prefabrikasyonun esas ortaya çıkış sebebi olan, yüksek kalite ve verimlilik arzusu işte bu noktada, prefabrik yapı üretiminin rekabet gücünü oluşturmuştur. Tüm dünyada olduğu gibi, Türkiye'de de prefabrikasyon sektörü her geçen gün gelişmekte ve pazar içerisindeki payını büyütmektedir. Beton prefabrikasyonun, üretim aşamasında karşılaştığı birçok sorun bulunmakla birlikte, yapılan prefabrikasyon tekniği ile üretme fikrinin en önemli dayanağı olan yüksek verimlilik arzusuna en büyük engel, ideal kalıp kapasitelerinin belirlenmesinde ortaya çıkmaktadır. Bu sorunun çözüm için bir model geliştirilmesi gerekmiştir. Geliştirlen modelde, firmaların gerekli kalıp adetlerinin belirlenmesinde geçmişş talep kayıtları baz alınmıştır. Model, sadece zaman öncelikli hesaplama yapmakla kalmamakta aynı zamanda belirlenecek yeni kalıp adetlerinin firmaya yaratacağı getiri ve götürülen baz alarak ekonomik analiz de yapabilmektedir. Böylece değişecek talep yapılarına göre, gerekli kalıp sayılarının yeniden saptanması da mümkün olmaktadır. Geliştirilen modelin uygulanabilmesi için bir bilgisayar programı hazırlanmış ve bu program yardımıyla iki adet denek firmanınIll parametrik değerleri analiz edilmiş ve sonuçları tartışılmıştır. Elde edilen sonuçlar göstermektedir ki, her iki denek firmaya ait fiili kalıp sayıları, kimi kalıp tipleri için gereğinden fazla, kimileri için ise az seçilmiştir. Bunun sonucunda, firmalarda yüksek seviyede atıl kapasite sorununun yaşandığı belirlenmiştir. Bu da göstermektedir ki, beton prefabrikasyon sektöründe, kalıp adetlerinin belirlenmesinde önemli sorunlar yaşanmaktadır. Sorunun çözümüne geliştirilen model ile ışık tutulmaya çalışılmaktadır. Gereken kalıp sayılarındaki artışa gitme eğilimlerinde, ekonomik analiz sonuçlarına bakıldığında; kalıp adetlerinde artışa gidilmesinin ekonomik olmadığı sonucuna varılmıştır. Yapılan analizlerin sonuçları farklı yönden değerlendirildiğinde ise, atıl kapasite yaratan kalıplarda azaltmaya gidilmesi ve bu sayede atıl kapasitenin ortadan kaldırılabileceği sonucu ortaya çıkmıştır. Çalışmada esas amaç, prefabrikasyon imalatın doğuşunun esas nedenlerinden en önemlisi olan yüksek verimlilikte üretim yeteneğinin mümkün olduğunca korunması ve bunun sağlanabilmesi için gerekli olan planlamanın yapılabilmesidir.