Türkiye'de kamu-özel işbirliği modelinin entegre sağlık kampüslerinde uygulanmasında paydaşların görüş ve değerlendirmeleri

Bu çalışma ile kamu-özel işbirliği modelinin entegre sağlık kampüsü projelerinde uygulanması konusunda modelin tanımı, kapsamı, amacı, sağlık sektörü için uygunluğu, avantajları, dezavantajları sağlık hizmetlerinin maliyetine, kalitesine ve ulaşılabilirliğine etkisi ve gerekliliği gibi noktalarda paydaşların görüş ve değerlendirmelerini belirleyerek bunlar arasında karşılaştırmalar yapmak amaçlanmıştır. Yapım aşamasında olan entegre sağlık kampüsü uygulaması ile yaşanacak olumlu ve olumsuz yönler tartışılmıştır. Ayrıca kamu-özel işbirliğinin sağlık hizmetleri sunumuna, eşitliğe, verimliliğe, kaliteye, sağlık turizmine ve ülke ekonomisine olan katkıları veya dezavantajları incelenmiştir. Araştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Amaca göre örneklem seçilerek Sağlık Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu, Kalkınma Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, sivil toplum örgütleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarında konu ile ilgili bürokrat ve uzmanlara ulaşılmıştır. Nitel araştırmada 83 kişiye yarı yapılandırılmış soru formu, nicel araştırmada ise 97 kişiye anket uygulanmıştır. Çalışmada nitel araştırma verilerin analizinde ise betimsel/tanımlayıcı analiz tekniği kullanılmıştır. İçerik analizinin yapımında bilgisayar tabanlı nitel araştırma programı olan Maxqda Version 11'den yararlanılmıştır. Nicel araştırmadan elde edilen veri ise Statistical Package For The Social Sciences Version 20 Programı kullanılmıştır. Nitel araştırma kısmında kamu-özel işbirliğinin tanımı, Türkiye'de kamu-özel işbirliğinin uygulanabilirliği, sağlık sektörü için kamu-özel işbirliğinin finansal uygulanabilirliği, kapsamı, amacı ve avantajlı/dezavantajlı yönlerine ilişkin katılımcıların çoğunluğu olumlu görüş belirtmiştir. Katılımcıların çoğunluğu kamu-özel işbirliğinin Türkiye sağlık sektöründe entegre sağlık kampüsü altyapısı için uygun bir finansman modeli olduğunu savunmaktadır. Buna ilişkin olumlu görüşler daha çok kamu sektörü ve özel sektör paydaşlarından gelirken, olumsuz görüşler ise daha çok sivil toplum örgütlerinden gelmiştir. Genelde kamu, üniversite ve özel sektör katılımcıları KÖİ'nin ekonomik açıdan avantaj sağlayacağını, sağlık hizmetlerine erişimi arttıracağını ve sağlık hizmetlerinin daha kaliteli şekilde sunulacağını savunmaktadır. Bazı katılımcılar, özellikle üniversite katılımcıları, sağlık sektöründe KÖİ uygulamalarının başarı ile neticelenmesi için öncelikle projelerin iyi kurgulanması gerektiğine ve dolaysıyla proje başında özenle hazırlanmamış fizibilite çalışmasının olmaması ve sözleşmelerde şeffaflığın sağlanmaması halinde projenin büyük oranda başarısızlıkla sonuçlanabileceğine vurgu yapmışlardır. Özellikle sivil toplum örgütleri KÖİ'nin sosyal devlet anlayışı ile çeliştiğini ve bir çeşit özelleştirme olduğunu ifade etmekte ve KÖİ'nin altyapı maliyetlerini arttıracağını, kaliteyi düşüreceğini, sağlık hizmetlerine erişimi zorlaştıracağını ve sağlık hizmetlerinde özelleştirmeye neden olacağını savunmaktadır. Nicel araştırma sonucunda, ekonomiklik, sağlık hizmetlerine erişim ve kalite konularında kurum türüne göre paydaş görüşleri arasında istatistiksel farklılıklar bulunmuştur.