Link analizi ve bir iletişim şebekesi uygulaması

Yeni bir çalışma alanı olan link analizinin şöhreti, özellikle 2001 yılından itibaren gözle görülür bir şekilde artmıştır. Bunun en önemli sebeplerinden birisi 11 Eylül 2001 tarihinde Dünya Ticaret Merkezi'ne düzenlenen terörist saldırılardır. Bu saldırılar, bütün dünya tarafından neredeyse canlı olarak izlenmiş ve araştırmacıların dikkati ne zaman ve nasıl gerçekleşeceği, kimi hedef alacağı belli olmayan terörist saldırılara ve bu saldırıların nasıl önleneceği konusu üzerinde yoğunlaşmıştır. Gerçekten de link analizi çalışmaları şebeke içindeki ilişki yapısını ortaya koymakta çok başarılıdır. Bu nedenle bu alanda yapılan çalışmalar ve yatırımlar son yıllarda belirgin şekilde artmıştır. Ancak yine de her yeni disiplinde olduğu gibi kavramlar ve yöntemler ile ilgili bazı problemler açık noktalar ve çözüm getirilmeyi bekleyen sorunlar mevcuttur. Bu yüzden çalışmanın ilk bölümlerinde link analizinin tarihi gelişimi ve diğer disiplinlerle olan ilişki ve farklılıkları üzerinde durularak, kavram karmaşası giderilmeye çalışılmıştır. Link analizi tek başına ele alındığında basit bir görselleştirme aracı olarak tanımlanabilecek iken, başka disiplinlerin katkısıyla karmaşık ve büyük sistemlerin görselleştirildiği aynı zamanda da çeşitli çizge teorisi algoritmaları kullanılarak kümeleme analizinin yapıldığı, konumsal algoritmalarla en kısa yol hesaplamalarının ötesinde analizlerin mümkün olduğu etkili bir analiz aracı haline dönüşmüştür. Bu yüzden link analizi ile ilgili bir çalışmada sadece link analizinden bahsetmek yerine link analizinin kullandığı tüm yöntemlere hakim olmak için çeşitli disiplinlerden de söz etmek yerinde olacaktır. Link analizinde çok büyük miktarda veri ile çalışılmaktadır ve veri madenciliğinde kullanılan yöntemlerden bazıları link analizinde de kullanılmaktadır. Veri madenciliğinde kullanılan yöntemler hakkında kapsamlı bir sınıflandırma çalışma içerisinde yer almaktadır. Bu sayede, link analizinde de kullanılan kümeleme yöntemleri ve bu yöntemlerin özellikleri hakkında bilgi edinilmesi amaçlanmıştır. Link analizi içinde sadece kişiler, organizasyonlar, görevler, olaylar değil; konuma ilişkin veriler de kullanılmaktadır. Zira ilişkilerden oluşan bir ağ içerisinde konumsal benzerlik ya da farklılıklar da göz ardı edilemeyecek derecede önemlidir. Bu nedenle konumsal verilerin toplanması, saklanması ve çeşitli yöntemlerle incelenip görselleştirilmesini sağlayan, son yıllarda giderek önem kazanan bir başka alan olan coğrafi enformasyon sistemleri de çalışma içerisinde tanıtılmıştır. Tüm bu başlangıç bilgilerinin anlatılmasındaki neden link analizinin daha iyi anlaşılmasını sağlamaktır. Eski ve yeni bu çalışmalar sistemli bir şekilde düzenlenerek link analizinin çerçevesi çizilmeye çalışılmıştır. Ardından, link analizine ait temel kavramlar, kullanılan veriler ve yazılımlar örnekleği ekseninde somutlaştırılmaktadır. En son olarak, link analizinde çözüm bekleyen darboğazlar tartışılmış ve çözüm yöntemleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu bölümde farklı disiplinlerle link analizinin kesişiminde yer alan arakesitlerden de bahsedilerek, gelecek çalışmalar için bir yol haritası belirlenmesi hedeflenmiştir.