Uluslararası zincir otel işletmelerinin Türk otel işletmelerine etkileri

Bu çalışmada yabancı zincir otel işletmelerinin yerli otel işletmelerine etkileri incelenmektedir. Çalışma üç bölümden oluşmakta olup; birinci bölümde temel kavram ve tanımlar açıklanmakta, ikinci bölümde yabancı zincir otel işletmelerinin yerli işletmelere olumlu ve olumsuz; etkileri, yerli otellerin etkinliklerinin artırılması ve zincir otellerin otelcilik uygulamalarına yer verilmektedir. Üçüncü ve son bölümde ise, anket çalışmaları, bulgular ve yorumları yer almaktadır. Otelcilik, hizmet sektörünün önemli alanlarından birisini oluşturmaktadır. Hizmet, soyut bir özelliğe sahip olup, kısaca: 'insanların ihtiyaçlarını karşılamak için belirli bir fiyattan satışa arz edilen ve herhangi bir fiziki malın mülkiyetini gerektirmeyen faaliyet ve faydalar' olarak tanımlanabilir. Otelcilik ise: 'devamlı ikamet edenler ve seyahat edenler için, barınak, yiyecek ve içecek temin edilen, ücret karşılığı ağırlamanın yapıldığı yerlerin işletmeciliğidir.' Bu noktada otelcilikte büyük bir paya sahip uluslararası zincir otel işletmeciliği konusu karşımıza çıkmaktadır. Uluslararası zincir otel işletmeciliği de: 'Belirli bir ülkede merkezi bulunan ve diğer ülkelerde de otelcilik faaliyetlerini yürüten uluslararası işletmelerdir.' diye tanımlanabilir. Ülkemiz için oldukça önemli olan uluslararası zincir otel işletmeleri; pazarlama, kongre turizminin gelmesi, döviz girdisi, istihdam ve gelişme demektir. Bu oteller genellikle birkaç müteşebbisin kartel oluşturarak ya da birkaç farklı kuruluşun bir araya gelmesiyle ortaya çıkmakladır. Otelcilik alanında işletme imajı çok önemli bir seçim kriteri olduğu için, herhangi bir tesis bir başka tesis ile aynı nitelikle olsa bile piyasada iyi bir imaja sahip olanla rekabet etmekte zorlanmaktadır. Bu nedenle ülkemizde uluslararası zincir otel işletmeleri pastadan daha fazla pay almaktadırlar. Uluslararası zincir otellerin ülkemizde ve diğer ülkelerde aradığı bir başka avantaj ise dünyanın çeşitli ülkelerinde faaliyette bulunarak riski yaymaktır. Yabancı zincir otel işletmeleri yatırım konusunda daha çok ABD'yi, Fransa'yı ve İngiltere'yi tercih etmektedirler. İşletmelerin uluslararası pazarlara girerken bazı beklenti ve stratejileri vardır. İşletmenin büyüklüğü, hizmetlerin sayı ve özellikleri, rekabet gücü, tahmini kar hedefleri, esneklik, siyasi koşullar, yönetsel koşullar bunlardan bazılarıdır. Uluslararası zincir otellerin üstünlükleri: finansal açısından güçlü olmaları, satın alma, piyasa girme ve reklam yapma, iyi yöneticiler bulma gibi konularda olmakta iken, büyüklüklerinden dolayı bazı dezavantajları da bulunmakladır. Örneğin; sabit maliyetlerin yüksek olması, işçilerin sosyal güvence giderleri, detaylı organizasyon yapısı, ekonomik ve politik olaylardan çabuk etkilenme gibi yönleri vardır. Genel olarak zincir otellerin ülkemiz ekonomisine etkilerine bakıldığında; yeni teknoloji getirmesi, Türkiye'nin ihracat gelirlerini arttırması, katma değer yaratması, vergi geliri sağlaması, refahı artırması, geri kalmış yörelerde kalkınma sağlaması ve döviz gelirini yükseltmesidir. Yerli otel işletmelerine olumlu etkileri ise; hizmet çeşitlendirme, eğitim, hizmet kalitesi, yönetim, kalifiye eleman bulma, pazarlama, pazar bulma ve gelir artışıdır. Bunların karşısında otellerimize olumsuz bir takım etkileri de vardır. Bunlar marka bağımlılığı yaratarak müşterileri kendi zincirlerine çekmesi, milliyetçilik duygularını kullanarak müşteri kazanması, sosyo-kültürel çevre etkisi ve gelirlerin ülke dışına çıkmasına neden olması sayılabilir. Yapılan anket çalışmasında da yabancı otel zincirlerinin yerli otel işletmeleri üzerindeki etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Anket sonuçlarına göre yerli otelleri; teknolojik yatırımlar konusunda zorlamaları, kendi pazar ve müşterilerini onlarla paylaşmaları, hizmet standardı konusunda yerli işletmelere önderlik yapmaları gibi olumlu etkileri ortaya çıkmıştır.