Konaklama işletmelerinde kadın çalışanların karşılaştıkları engellerin kariyer planlamasına etkisi: Marmaris örneği

Bu çalışma, Türkiye'de konaklama işletmelerinde kadın çalışanların karşılaştıkları engelleri belirleyerek, bu engellerin kadın çalışanların kariyer planları üzerine etkisi olup olmadığını araştırmaktadır. Bu amaçla Marmaris'teki konaklama işletmelerinde çalışan kadınlara yönelik bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Araştırma için oluşturulan anket formları, Marmaris'te yer alan konaklama işletmelerinde çalışan 322 kadın çalışana uygulanarak, elde edilen bulgular ışığında kariyer engellerine yönelik sorulara cevap aranmıştır. Bu çalışmanın amacı; konaklama işletmelerinde kadın çalışanların kariyer planlamaları önündeki engellerin belirlenmesi ve bu engellerin kariyer planlaması üzerindeki etkilerini araştırmak ve kariyer engellerini aşabilmek için izlenecek yöntemleri tespit edebilmektir. Çalışmamızın birinci bölümünde, kariyer kavramının genel çerçevesi, kariyer planlama yöntemleri ve kadın çalışanların kariyer planlaması engelleri ve bu engelleri aşabilmenin bilimsel yöntemleri, ikinci bölümde ise; konaklama işletmeleri, konaklama işletmelerinde kadın çalışanların durumu ve kariyer engelleri ve sonuçları hakkında literatür taraması yapılmıştır. Üçüncü ve son bölümde ise; konaklama işletmelerinde çalışan kadınların karşılaştıkları engellerin kariyer planlaması üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla Marmaris'teki konaklama işletmelerindeki kadın çalışanlar üzerinde bir uygulama çalışması gerçekleştirilerek, kariyer engellerinin kadın çalışanların kariyer planlaması üzerine etkilerinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Araştırmada veriler, araştırmanın amacı doğrultusunda hazırlanan anket kullanılarak toplanmıştır. Araştırma anket formunda yer alan sorular, kendi aralarında sınıflandırılarak kategorilere ayrılmış ve her bir kategoride, konaklama işletmelerinde çalışan kadınların kariyer engelleri tanımlanmıştır. İlgili kategorilere göre oluşturulan hipotezler yardımı ile araştırmanın problem cümlesi olan 'Kadın çalışanların kariyer planları önündeki engeller, toplumsal değer ve yargılar ile kadın çalışanların toplumsal rollerine bağlı faktörlerden kaynaklanmaktadır' sorusuna cevap aranmıştır. Araştırma verilerinin analizi sonucunda elde edilen bulgulara göre; konaklama işletmelerinde engellerin kadın çalışanların kariyer planları üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Özellikle ilköğretim ve lise düzeyindeki kadın çalışanlar ile ön büro ve kat hizmetlerinde görev yapan kadın çalışanlar engellerin kendi kariyer planlarına etkisinin daha çok görülmüştür. Eğitim düzeyi yükseldikçe engellerin kariyer planlaması üzerindeki etkilerinin varlığı daha az hissedilmektedir. Yine bulgular sonucunda, kadın çalışanların yönetim kademelerinde olmaktan çekinmedikleri, alacakları sorumluluk ve iş yükünün kendilerini rahatsız etmeyeceğini ve her anlamda kendilerine güvenlerinin tam olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu araştırma çalışmasından elde edilen bulgular ışığında, konaklama işletmesi yöneticilerine ve ileride bu konuda çalışma yapabilecek araştırmacılara şu öneriler getirilmiştir:Konaklama İşletmeleri İçin Öneriler; Konaklama işletmelerinin özellikli ve hizmete dayalı işletmeler olması ve istihdam içinde kadın çalışanların oranının fazla olması nedeniyle, yönetim kademelerinde kadın çalışanların sayısının artması hizmet kalitesine pozitif katkı sağlayabilecektir. Kadınların çalışma hayatının vazgeçilmez bir aktörü olduğu unutulmamalı ve kadına cinsel kimliği veya toplumsal rolüne göre davranılmamalıdır. Kadın çalışanlara negatif veya pozitif ayrımcılık yapılmaması, eşit davranılması kadının birey kimliğinin kabullenilmesi halinde çalışanların performans artışı sağlanabilecektir. Akademisyenler İçin Öneriler; Konaklama işletmelerinde kadın çalışanların kariyer engelleri konulu araştırma çalışması yapacak araştırmacıların, araştırmaya katılan örneklem sayılarını arttırmaları verilerden elde edilecek sonuçların güvenilirliğini arttıracaktır. Yine bu konuda araştırma çalışması yapacak araştırmacıların, konuyu sadece konaklama işletmeleri ile değil turizm sektörünün diğer bileşenleri ile ele alması akademik anlamda faydalı olacaktır.