Toplam kalite yönetiminde insan kaynaklarının eğitimi

Başarılı şirketlerin yönetim biçimi olarak benimsedikleri Toplam Kalite Yönetimi ve TKY içerisinde insan kaynaklarının eğitimi konusu, tezin araştırma konusu olarak seçilmiştir. Tezin birinci bölümünde amaç, kapsam ve sınırlar, tezden beklenen faydalar açıklanmış ve çalışma sırasında yapılamayanlar eleştirilmiştir. Kalite ve Toplam Kalite Yönetimi başlıklı ikinci bölümde, kalitenin tarihçesi kronolojik olarak açıklanmıştır. Kalite ile ilgili kavramların, tanımların, yaklaşımların zaman içerisinde geçirdiği evrim ve konu ile ilgili uzmanların katkıları açıklayıcı tablolar yardımıyla gösterilmiştir. TKY içerisinde önemli bir yeri olan, üst yönetimin olması gereken anlayışı ile, klasik yönetim anlayışı tablolar yardımıyla karşılaştınlmıştır. Ayrıca, liderlik ve vizyon kavramları TKY kapsamında incelenmiş ve açıklanmıştır. Müşteri odaklı yönetim anlayışı, iç müşteri ve dış müşteri kavramları ile birlikte ele alınarak 'Bir sonraki proses sizin müşterinizdir' ilkesi açıklanmıştır. Sürekli eğitim anlayışına uygun olarak, eğitimin kurumsallaşması vurgulanmış, Deming'in önerdiği ve çalışanların TKY'de uygulaması gereken, engin bilgiye ulaşma süreci anlatılmıştır. TKY' içerisinde sinerji etkisi yaratma maksadı ile kullanılan takım çalışması tanıtılmış ve takım çalışmasının önemi, Kalite Çemberi, Proses Geliştirme Ekipleri, Görev Ekipleri, Bölüm Geliştirme Ekipleri TKY açısından değerlendirilmiştir. Beyin fırtınası yöntemi takım çalışması için gerekli bir yöntem olarak açıklanmıştır. TKY'nin sürekli gelişim öğesi Kaizen boyutu ile ele alınmış, PUKO döngüsü açıklanmıştır. Kaizen çevrimi şekil yardımıyla ifade edilmiş ve buluş yaklaşımı ile Kaizen yaklaşımı, özellikleri itibariyle tablolar şeklinde kıyaslanmıştır. Batılılar ile Japonların iş fonksiyonu algılamaları yönetim kademeleri itibariyle karşılaştınlmıştır. Kaizen yaklaşımında üç önemli adım olan Yönetim Öncelikli, Grup Öncelikli ve Birey Öncelikli Kaizen açıklanmıştır. Önlemeye dönük yaklaşım ise maliyet boyutu ile incelenmiş ve neden önemli olduğu vurgulanmıştır. Önlemeye dönük yaklaşımın getirilerinin rekabet avantajına dönüşmesi maliyet perspektifinde açıklanmıştır. Katılımcı yönetim yaklaşımı altında, öneri sistemlerinin katılımcılığı sağlamadaki yaran vurgulanmıştır. Bu kapsamda ödüllendirme konusuna da değinilmiş ye TKY içersinde insan kaynaklarının önemi değişik boyutlarıyla ortaya konmuştur. İnsan kaynaklan konusundaki anlayış, insanın kendine ve çevreye saygısı, gururu, özgüveni TKY'nin temel ilkeleri olarak açıklanmıştır. İnsan kaynaklanna bakışı dikkate alınarak, TKY'nin iş hayatının demokrasisi olduğu ifade edilmiştir.. Sistemlere yön vermek ve yönetmek için; ölçüm ve analizlerin gereği belirtilmiş, bu doğrultuda veri, yanlış veri ve veri toplamanın önemi ortaya konmuştur. TKY'nin önce kalite anlayışı ve maliyet ilişkisi; işletmelerde israfın nasıl önleneceği, tasarrufların nereden ve nasıl yapılabileceği, rekabet avantajının nerelerde olduğu, nerelerin iyileştirilmesi gerektiği konulannda yararlı bilgileri ortaya çıkarmaktadır. Bu nedenle maliyet kalemleri açıklanmıştır. TKY'de kalite politikası oluşturma süreci; stratejik kalite yönetimi, fonksiyonlar arası yönetim, amaç ve hedeflerin belirlenmesi, politika yayımı, kontrol ve denetleme noktalan ve politika denetlemesi aşamalan detaylı olarak incelenmiştir. TKY'de sürekliliği sağlamak için sistem kurma gereği konusunda, Deming'in 'Gelişme için bir sistem kuruluncaya kadar, kaliteye ulaşmamız olanaksızdır.' sözünden yola çıkılmış ve insan-sistem bileşimi anlatılmıştır. Deming'in on dört kuralı ve yedi ölümcül hastalık sistemleri, tezde tanıtılmıştır. TKY'nin başansızlık nedenleri, yararlan, tedarikçilerle ilişkiler, TKY'de istatistik ve kalite kontrol denetlemeleri gerekçeleri ile kısaca anlatılmıştır. Üçüncü bölümde TKY'de insan faktörü ele alınmıştır. İnsanın; işletmenin en önemli kaynağı olduğu kabul edilerek, günümüz işletmelerindeki önemi ve insan kaynaklan yöneticilerinin bu konulardaki politikalan belirtilmeye çalışılmıştır. TKY'de insan faktörü, ondan beklentisi, insanda basan yaratmanın yolu olan motivasyon anlatılarak, Herzberg'in motivatörleri dikkatlere sunulmuştur. Ayrıca, kalite organizasyonu insan boyutu ile ele alınmıştır. TKY'de, değişimin ve sahiplenmenin tesis edildiği alan olarak, firma kültürü gösterilmiştir. Bu bağlamda firmanın olması gereken özellikleri ele alınmış, etik tavır ve firma içi değer yargılan belirtilmiştir. Dördüncü bölümde eğitim konusu; genel anlamda eğitim, eğitimin amaçlan, işletmelerde en çok kullanılan hizmet içi eğitim çeşitleri ve işletmelerdeki eğitimin özellikleri tanımlanmıştır. Daha sonra, eğitim konusu TKY perspektifinde ele alınarak, amacı, hedefleri ve özellikleri açıklanmaya çalışılmıştır. Eğitim sistemi, ihtiyaçların belirlenmesi, planlanması, eğitim stratejisinin oluştuaüması, eğitim ortamı anlatılmıştır. TKY eğitiminde uyulması gereken ilkeler tanımlanmış, eğitim etkinliğinin değerlendirilmesi için bir takım ölçütler belirtilmiştir. Uygulama başlıklı son bölümde, örnek olarak seçilen işletme tanıtılmış, politikası, TKY süreci, eğitim anlayışı, performans göstergeleri tablolarla anlatılmıştır. Araştırma esnasında uygulanan istatistik testler açıklanmış, veriler analiz edilerek, bulgular yorumlanmış ve tartışılmıştır. Tezin eklerinde, Toplam Kalite Yönetimi ile ilgili kavramlar, TKY'de istatistiksel araçlar, anket formu ve işletmenin 1997 yılı eğitim programı verilmiştir.