Portföy kuramı ve kamu finansman açıklarının etkisi

Tez, iki ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, portföy kuramının teknik yapısı ve finansal piyasaların çalışma prensipleri anlatılmıştır. Bu bölümde, özellikle ekonomik birimin davranış biçimi portföy kuramı çerçevesinde açıklanmıştır. Tasarruf yapan ekonomik birimin finansal piyasalarda yatırıma yönelmesi ve finansal piyasalar içinde portföy oluşturması bu bölüm de incelenmiştir. Bu inceleme çağdaş finansal karar alma sürecinde en belirgin rolü oynayan portföycü yaklaşımla gerçekleştirilmiştir. İkinci bölüm iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda ekonomik birimin portföy tercihlerinin kamu finansman politikaları tarafından nasıl etkilendiği incelenmiştir. Kamu finansman dengesinin vergi dışı kaynaklarla sağlanması sonucu, para ve sermaye piyasalarında oluşan süreçlerin tekil ekonomik birimler üzerindeki etkileri ele alınmıştır. Kamu finansman dengesinin para finansmanlı veya tahvil fmansmanlı bir yöntemle sağlanmasının genel portföy dengesi üzerindeki etkileri gösterilirken, bu etkilerin tekil portföylere nasıl yansıyacağı tartışılmıştır. Burada kuramsal yaklaşım olarak, maliye politikası, çağdaş finansman politikası olarak kamu portföyü yönetimiyle aynı anlamda ele alınmıştır. Finansal piyasaların etkileşim sürecinde en önemli işlevi üstlenen faiz faktörünün kamu tarafından maliye politikası aracı olarak kullanılması ve bu sürecin finansal itme olgusuyla ortaya çıkması incelenmiştir. Finansal itme sürecinin fonksiyonel olarak incelenmesi bu bölüm altında ele alınmıştır. İkinci kısımda, finansal itmeye bağlı olarak ortaya çıkan fonksiyonel ilişkinin, Türkiye Ekonomisi için ampirik bir çalışması yapılmıştır. 1985 -Ill 1994 yılları arasındaki veriler kullanılarak gerçekleştirilen tek denklemli, fakat dört varyasyonlu ekonometrik çalışma finansal itme sürecini incelemiştir. Bu sürecin finansal piyasalar üzerinde önemli etkileri olduğu kuramsal çalışmalarda daha önce açıklanmıştır, tezdeki ampirik bölümde Türkiye ekonomisi için iç borçlanmaya dayalı kamu finansman politikalarının neden olduğu finansal itme ve buna bağlı olarak ortaya çıkan etkiler gösterilmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgular, kuramsal modelle tutarlı sonuçlar vermiştir. İstatistiksel bakımdan anlamlı test sonuçları hem kısa vadeli faiz hadleri hem de uzun vadeli faiz hadleri açısından elde edilmiştir. Tezin ileri sürdüğü sav şudur: Kamu finansman politikaları tekil portföyleri etkilemek suretiyle finansal piyasalarda gelişmelere neden olmakta ve bu gelişim tekil birimlerin davranışlarıyla ekonominin makro değişkenleri arasındaki ilişkiyi belirlemektedir. Bu belirlenim portföycü yaklaşım çerçevesinde gerçekleşir. Bu aynı zamanda mikro - makroekonomik ilişkilerin eşanlı olarak açıklanmasını olanaklı kılmaktadır. Yalnızca finansal piyasalar ile sınırlı bir süreç söz konusu değildir. Finansal piyasalar türevsel piyasalardır ve genelde reel piyasalardaki gelişmelere bağlı olarak belirlenirler. Oysa kamusal etkiler, finansal piyasaları tüm ekonomiyi belirleyen piyasalar haline getirmiştir. Tez kapsamında bu yaklaşım ağırlıklı olarak finansal itme olgusuyla test edilmiştir. Ampirik çalışmayla elde edilen sonuçlar, yukarıda ele alınan yaklaşımı doğrulamıştır.