Türkiye'de form BA - form BS'lerin vergi denetimi açısından önemi, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri

Günümüzde küreselleşme ve çok uluslu şirketlerin artmasıyla birlikte devletlerin vergi denetimini sağlaması güçleşmektedir. Denetimin etkinliği bilişim teknolojilerindeki gelişmeler sayesinde artmaktadır. Vergi kayıplarını azaltmak için bilişim teknolojilerinden faydalanılarak yeni denetim yöntem ve teknikleri geliştirmek ve dünyadaki yeni uygulamaları takip etmek gerekmektedir. Küreselleşen dünyada ve ülkemizde bilişim ve teknoloji alanındaki ilerlemelere uyumlu olarak ülkelerin mali idarelerinin de yeniden yapılanması gündeme gelmiştir. Teknolojinin gücünün vergi denetimi açısından çok büyük olduğu gerçekliğinden hareketle devletlerin güçlü olmaları, bilişim teknolojilerinin etkin kullanımına da bağlıdır. Küreselleşme olgusu toplumun her kesimini etkisi altına almıştır. Teknolojik alanındaki yaşanan hızlı değişim ve dönüşümlere uyum sağlamak için ülkemizde ve dünyada vergi idareleri otomasyon sistemlerini etkin bir şekilde kullanarak fayda sağlamak için uyum çalışmalarına hız vermişlerdir. Bilgi teknolojisindeki gelişmeler devlet faaliyetleri gibi vergi denetimi açısından da birçok gelişmeye öncü olmaktadır. Günümüzde devletler artık geleneksel yapıdan kurtulup, elektronik anlayışı kurumlarına benimsetmek zorundadırlar. Ülkemizde vergi uygulamalarındaki maliyetleri düşürmek ve teknolojik gelişmelerden etkin bir şekilde faydalanmak amacıyla elektronik vergi uygulamalarına geçilmiştir. Maliye Bakanlığı tarafından uygulamaya koyulan ve mükellefler ile devletin vergi işlemleri nedeniyle üstlendikleri maliyetleri azaltarak hizmet kalitesi ve hızını arttırmıştır. Küreselleşen dünyada, devletlerin kamu harcamalarını finanse etmek için ihtiyaç duyduğu en önemli kaynak vergi olduğundan devletlerin bütçelerinde, kamu harcamalarının finansmanında vergi gelirinin önemli yer tutması nedeniyle vergi denetimi önem kazanmaktadır. Vergilendirme işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesine bağlı olarak vergi denetimlerinin de elektronik ortamda yapılması bir zorunluluk haline gelmiştir. Özellikle elektronik vergi sisteminin kurulması, vergi denetim birimlerine mükellef beyan ve bildirimlerinin doğruluğunu elektronik araçlarla denetleme olanağı sağlamıştır. Form BA ve Form BS bildirim formları, kayıt dışı ekonomi ile mücadelede önleyici ve tespit edici işlevi ile Gelir İdaresi Başkanlığının önemli araçlarından biri haline gelmiştir. Sistemle alıcı ve satıcıların, alım satımlarının karşılaştırılması, hakkında sahte veya içeriği itibariyle yanıltıcı belge kullandığı konusunda tespit veya rapor bulunanların alım ve satımları, taklit edilen belgelerin tespiti yapılabilmektedir. Türk vergi sistemindeki vergi kayıp ve kaçaklarını önlemek için de vergi sisteminin içine yerleştirilecek vergi güvenlik önlemlerine ihtiyaç bulunmaktadır. BA ve BS Bildirimleri Maliye Bakanlığının yetkisi çerçevesinde getirilmiş olan genel nitelikte bir vergi güvenlik müessesesidir. Çalışmada öncelikle vergi denetimi, dünyada ve Türkiye'de Elektronik vergi sistemi, Form BA ve Form BS bildirimlerinin kapsamı, vergi denetimindeki yeri, Form BA ve BS'nin uygulanması, karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri hakkında bilgiler verilmiştir.