Deniz taşımacılığında emniyetli yönetim sistemi ve kuru dökme yük gemilerinde uygulanması

senesinde, 'Uluslararası Emniyetli Yönetim Kodu' kabul edilmiştir. Mayıs 1994'de ise, Denizde Can Güvenliği Sözleşmesi'ne (SOLAS-74), 'Gemilerin Emniyetli İşletilmesi' başlığı altında yeni bir bölümün eklenmesi kabul edilmiştir. Uluslararası Emniyetli Yönetim Kodu, denizcilik şirketlerinin gemilerini emniyetli ve çevre korunmasına önem verecek şekilde yönetmelerini sağlayacak bir sistem oluşturabilmeleri için hazırlanmış, uluslararası standartları içeren, rehber niteliğindedir. Kodu uygulamak zorunlu olup, şirketler bu Kod'a göre kurdukları sistemlerini belirli süre çalıştırdıktan sonra, idarenin yetkilendirdiği klas kuruluşlarına başvurarak gerekli denetimden geçerler. Denetim sonucunda sistemleri onaylanan şirketler için 'Uygunluk Belgesi', gemileri için ise 'Emniyetli Yönetim Sertifikası' verilir. Uluslararası Emniyetli Yönetim Belgeleri' ni alma zorunluluğu, yolcu gemileri, 500 gros tonun üzerindeki tankerler, dökme yük gemileri, yüksek süratli yük gemileri için 1 Temmuz 1998 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 500 gros tonun üzerindeki diğer yük gemileri ve hareketli petrol sondaj birimleri için ise 1 Temmuz 2002 senesinde yürürlüğe girecektir. Şirketlerin sistemlerini kurmaları ve çalıştırmaları ISM Kodu'na göre olmaktadır. ISM Kodu'nda 13 madde bulunmaktadır. Bu maddelere göre şirketler, emniyet ve çevre koruma politikalarını oluşturur. Birimler arası yetki ve sorumlulukları belirler. Uygulanması sırasında tehlike doğurabilecek tüm gemi operasyonları için, kurallar, prosedürler ve talimatlar oluşturup, bunları yazılı hale getirir. Olası tehlikeli olaylara karşı önlem almak üzere 'Olasılık Planları' nı hazırlar. Personelini eğitir. ISM uygulamasının başarıya ulaşması için üst yönetimin katılım ve desteği şarttır. ISM Kodu'yla, Kalite Güvencesi Standardı olan ISO- 9002 arasında birçok bakımlardan benzerlikler bulunmaktadır. Buna rağmen ISO- 9002 belgesi, ISM belgeleri yerine geçmez. ISO- 9002 Standartları kapsam olarak ISM Kodu gereksinmelerine nazaran daha geniş olup, işletmede kaliteye öncelik verir. ISO- 9002 belgesi olan kuruluşların, ISM belgelerini almaları daha kolay olur. Uluslararası Emniyetli Yönetim Kodu'nun dayanağını teşkil eden Uluslararası Sözleşme ve Kurallar, 'Uluslararası Denizde Can Güvenliği Sözleşmesi 1974' (SOLAS- 74), 'Uluslararası Gemilerden Deniz Kirliliğini Önleme Sözleşmesi 1973' (MAKPOL-73), 'Gemi Adamlarının Eğitimi, Sertifikalandırılması ve Vardiya Tutmaları Hakkında Uluslararası Standartlar 1978' (STCW-78) ve 'Uluslararası Denizde Çatışmayı Önleme Kuralları 1972' (COLREG 1972) dir. Bu sözleşmelerden SOLAS ve MARPOL, 1978 senesinde büyük değişikliklere uğramıştır. STCW- 78 sözleşmesi ise, 1995 senesinde STCW- 95 olarak yenilenmiştir. Sözleşme ve kurallar, günün şartlan ve ortaya çıkan gereksinimlere göre değişikliklere uğramaktadırlar. Dökme yük gemilerinde, Emniyetli Yönetim Sistemi'nin oluşturulması ve uygulanması ayrı bir önem taşımaktadır. Dökme yük gemileri, tek güverteli, ambarları etrafında, dip, yan ve üst balast tankları bulunan, ambar tabanları yüksek yoğunluktaki yükleri taşıyacak şekilde sağlam inşa edilmiş, kuru dökme yük taşıyan gemilerdir. Bu gemilerin Dünya Deniz Taşımacılığında görünmeleri 1957 yılma rastlamaktadır. Özellikle 1990 senesinden sonra birçok dökme yük gemisi, yardım çağrısı dahi yapamadan kaybolmuştur. Bunun sebebi yaşları 15'in üzerinde olan gemilerin, kırılma veya saç yırtılması nedeniyle ani batmalarıdır. 1993 senesinde EMO genel kurulunda alman bir kararla, tankerler ve kuru dökme yük gemilerinin belirli periyotlarla 'Etkinleştirilmiş Sörvey'den geçirilmeleri kabul edilmiştir. Etkinleştirilmiş Sörvey'de, daha önceki kazalardan elde edinilen deneyimlerin ışığında, gemi teknesinin hasas noktaları kontrolden geçirilmekte, saç kalınlıkları ölçülmekte ve kaynakların röntgenleri çekilmektedir. ISM uygulamasının bir amacı da, deniz taşımacılığında standart altı çalıştırılan gemileri saf dışı bırakmaktır. 1970'li yıllarda inşa edilmiş ve hala çalıştırılan yaşlı ve standart altı gemiler, ISM kodu gereklerine uymak için, ya belirli ek harcamaları göze alacaklar ya da sistem dışı kalacaklardır. A. B. D, Kanada, Avrupa Birliği ülkeleriyle Avustralya, 1 Temmuz 1998 tarihinden sonra ISM belgeleri olmayan gemileri limanlarına almayacaklarını ilan etmişlerdir.