İşletme bütçeleri ve döküm sanayiinde bütçe faaliyetleri ve ilgili bir uygulama

Planlama açısından bütçe, satış ve üretim faktörlerinin optimal kombinasyonlarını araştıran bütün bu faaliyetler için gerekli fon ve bilhassa nakit ihtiyaçlarını saptayabilen ve gerekli ayarlamaları yapabilen bir plandır. Bu yönüyle de, hedef sizliğin neden olabileceği faktör güç ve zaman kayıplarını önleyen bir yönetim aracıdır. Bütçe elde bir ölçü bir standart teşkil ettiği için satıştan başlayarak satın almaya kadar konu edindiği her bölümde ve bu bölümler arasında koordinasyonu ve rasyonel çalışmayı dolayısıyla faktörlerin etkin ve ekonomik kullanılışını sağlayıcı bir araçtır. Bütçe aracı ile işletmenin çeşitli fonksiyonları ve neticede tüm işletme için bir hedef ve çalışma düzeni saptamak suretiyle fiili faaliyetleri bu ölçülerle karşılaştırarak denetlemek imkan dahilindedir. Bütçeler işletme içindeki genel ahengi temin etmek kadar rakkamsal olarak sonuçların kontrolüne olanak verir. Sapmaların analizi ve düzeltilmesini sağlar. Bunun için de periyodik bütçe analizi ve faaliyet raporları kullanılır. işletmelerde bütçe yapılırken darboğaz oluşturacak en önemli olay satış tahminlerinin güvenilir olmamasıdır. Bu yüzden bütçe raporu hazırlanırken ilk önce satış ele alınır ve diğer bütçe tahminleri satış bütçesine göre yapılır. Bir işletmenin bütçe dönemine ilişkin satışlarınıXIII mamullere, örgütsel sorumluluklara ve zaman dönemlerine göre gösteren ayrıca işletme amaçlarıyla stratejilerine uygunbiclmde düzenlenen satış planlarına satış bütçesi denir. Satış bütçesinin hazırlanmasında ve bütçe döneminde satılması tahmin edilen mamul miktarlarının belirlenmesinden sonra düzenlenen üretim bütçesi, işletmede her mamul için satışlar, stok miktarları ve üretim arasında optimum bir dengenin sağlanmasını amaç edinir. işletmenin üretim bütçesi verilerine uygun olarak planlanan Üretimin, bütçe döneminde zamanında gerçekleşebilmesi için gerekli direkt hammadde ve malzeme miktarının tahmin edilmesi için hazırlanan ilk bütçe direkt malzeme bütçeleridir. Daha sonra üretim ve kullanılacak malzeme miktarları dikkate alınarak satın alma ve stok bütçeleri hazırlanır. Direkt işçilik giderleri, genel imalat giderleri, satış giderleri, genel yönetim giderleri bütçeleri ile işletmenin tüm giderleri planlanmış olur. Bunların dışında kalan yatırım bütçeleri, işletme için bütçe çeşitlerinin bir başka yönünü temsil eder. Yatırım bütçesinde yer alan yatırım harcamaları ile bir işletmenin uzun süre gelir sağlayacak Üretim faaliyetlerini yürütmek amacıyla üretim araçlarının özellikle sabit varlıkların tedariki için yaptığı kaynak ayrımı kastedilir. işletme faaliyetleri için gerekli uygun miktardaki paranın uygun zamanda, uygun yerde ve uygun maliyetle hazır bulundurulmasında uygulanacak yöntem ve kararlarınXIV gösterildiği tablo nakit bütçesini oluşturur. iyi bir bütçe sisteminin son aşamasını gelir tablosu ve blanço oluşturur. Gelir tablosu, işletmenin belli bir faaliyet dönemine ilişkin faaliyet sonuçlarını ve işletmenin saptamış olduğu amaç ve hedeflere ulaşıp ulaşmadığını ortaya koyar. Ayrıca diğer bütçe çeşitlerinden elde edilen verilerle ilgili dönem içinde işletmenin karının ne olacağını belirler. Proforma blanço, gelecek faaliyet dönemi için planlanan faaliyetlerle ulaşılması beklenen faaliyet sonuçlarını ve işletmenin mali durumunu özlü bir biçimde ortaya koyar. işletmelerde her bütçe çeşidi işletme için önemli ve değişik bilgiler ihtiva etmektedir. Bu bilgilerin dolayısıyla bütçe çeşitlerinin ayrıntılı olarak incelendiği uygulama kısmında, işletme bütçeleri sistemli bir şekilde incelenmiş, özel sektör işletmelerinde bütçe çeşitleri ve bir bütün olarak bütçe raporu ortaya konmuştu.