Bilgi yönetiminin lojistik değere etkisi: Uluslararası karayolu taşımacılığı işletmelerine yönelik bir araştırma

Yirminci yüzyılın iş dünyasında ticari hayatı en iyi ifade eden sözcük hiç şüphesiz rekabettir. Küreselleşmenin iş dünyasındaki fiziksel sınırları ortadan kaldırmaya başlamasıyla ticari hayatta rekabet farklı bir boyuta taşınmıştır. Rekabet edebilmek için bilgiye sahip olmak, onu geliştirmek ve işletmenin yaşayan ve ayrılmaz bir parçası haline getirmek gerekmektedir. Yirmi birinci yüzyılın hızla değişen ve gelişen toplum yapısında ihtiyaçlara cevap verebilecek örgüt yapılarının kurulması ve devam ettirilmesi ancak bilgi yönetimi kabiliyetine sahip örgütler tarafından gerçekleştirilmektedir. Standartlar oluşturarak uluslararası kabul görmek isteyen işletmeler bilgi yönetimini bir kültür olarak özümsemek zorundadır. Kara kaplı defter diye tabir edilen defter kayıtları yerini bilgisayarda depolanan arşiv kayıtlarına bırakmıştır. Bunun bir sonucu olarak bireyin örtük düzeydeki bilgi birikimini zaman zaman doğrulayarak geliştirmesine imkan veren sistemlere ihtiyaç vardır. Zira, elektronik olarak arşivlenen salt faaliyet bilgileri rutin kontrol işlemleri için kullanılmaktan öteye gidememektedir. Bunun için örtük ve açık bilginin birbirini destekleyeceği iş modelleri kurulması gereklidir. Yanlış edinilen örtük bilgiler hatalı açık bilgilerin oluşmasına ve bu da bir döngü halinde yanlışın tekrar etmesine sebep olacaktır. Bilgi yönetimi, süreçleri sorgulayan yapısı ve sürekli gelişim sağlanmasına imkan vermesi sebebiyle salt bilgisayar kayıtlarının ötesindedir. Örneğin bir elleçleme operasyonunun planlanmasında sadece deneyimlerden yola çıkılarak adım atılması muhtemel hataların devam ettirilmesine neden olur. Ancak otomasyona dayalı bir planlama yapılması halinde hem olası örtük bilgi yanlışlarının hem de salt açık bilginin kurgulanmasından doğacak olan hataların önüne geçilecektir. Bilgi yönetiminin hataların tespitinde kolaylık sağlaması işletmelerde lojistik değer oluşturacak olan örgütsel etkinlik ve etkililiğe olumlu yansıyacaktır. Türkiye'de de içerisinde inşaat, madencilik, taşımacılık ve ulaştırma hizmetleri gibi çok sayıda sektörün ve aynı zamanda yerel ve genel yönetim idareleri gibi kamu kurum ve kuruluşlarının yer aldığı çok sayıda birimin faaliyetleri bilgi yönetimine dayalı olarak yürütülmektedir. Taşımacılık hizmetleri alanında özellikle denizyolu ve havayolu taşımacılığı alanlarında bilgi yönetimine dayalı işletmecilik anlayışı hakimdir. Ülkemiz Avrupa'nın en büyük karayolu taşımacılığı filosuna sahip olması sebebiyle pazarda ciddi bir role sahiptir. Bu muazzam filonun çoğunlukla parçalar halinde küçük işletmelerin sevk ve idaresinde olması, sektörün dağınık bir yapıda hareket etmesine sebep olmaktadır. Bu durum uluslararası karayolu taşımacılığındaki bilgi yönetim faaliyetleri konusunda merak uyandırmaktadır. Bu çalışmada ulaştırma sistemleri içinde kapıdan kapıya hizmet anlayışının yadsınamaz bir parçası olan uluslararası karayolu taşımacılığı sektörü yöneticilerinin lojistik değer sağlamaya yönelik bilgi yönetimi algılarının delphi yöntemiyle tespit edilmesi hedeflenmiştir. Ayrıca araştırma bu işletmelerin nasıl bir örtük ve açık bilgi ilişkisi kurduklarının tespit edilmesi için sektör mensubu iki işletmede gerçekleştirilen nitel durum çalışmasıyla desteklenmiştir. Örtük ve açık bilginin dönüşümüyle ilgili bilgi yönetim faaliyetlerinin lojistik değere etkisinin aktarılması çalışmanın sonucunu oluşturmaktadır. Çalışmanın bulgularına göre bilginin geliştirilmesinde işletme içi ve dışında ortak bir dil kullanımı önem teşkil etmektedir. Ortak bir dil oluşturulması için kontrollü bir karar mekanizmasının kurulması gerekmektedir. Kontrollü karar mekanizmasının oluşturulması insiyatif kullanımını ortadan kaldırmaktadır. Böylece belirsiz eylemler oluşması önlenir. Ayrıca bu çalışma ile bilgi yönetminin belirsizlikleri azaltması sayesinde örgütsel etkinlik ve etkililikten ibaret olan lojistik değere uzun vadede katkılar sağladığı ortaya koyulmuştur.