Marmara bölgesindeki sanayi kuruluşlarının personel yönetimi alanındaki uygulamalarının araştırılması

Kökleri çok eskilere dayanan personel yönetimi, örgütün amaçlarına katkıda bulunacak kişilerin tedariki, yetişti- rilip-geliştirilmesi, ücretlerinin ödenmesi, tamlaşması, sağlık ve korunması ile ilgili planlama, örgütleme, yöneltme ve kontrol faaliyeti' şeklinde tanımlanmaktadır. Personel yönetiminin amacı, örgütte çalışan insanların refahını gözetmek suretiyle, örgütün başarısına maksimum düzeyde katkıda bulunmalarını sağlamaktır. Personel yönetimi içinde bulunduğumuz yüzyılın en önemli ilgi alanlarından birisi haline gelmiştir. Çünkü konusu örgütün insan kaynağıdır. Örgütün insan kaynağına ilişkin sorunlar 18. yüzyılın sonlarında, diğer bir ifade ile önce İngiltere'de iplik sanayiinde başlayan ve diğer sanayi kollarına geçen ve daha sonra da tüm Avrupa'ya yayılan Sanayi Devrimi döneminde önem kazanmıştır. Sanayi Devrimine kadar malların büyük bir çoğunluğu evlerde ya da küçük atölyelerde üretilmekte idi. Fabrika mallarına karşı talebin giderek artması, kullanıma hazır kapitalin bulunması, işgücü arzının herhangi bir şarta bağlı olmaması, çok güçlü makina ve teçhizatın varlığı ve üretim tekniklerinde sağlanan gelişmeler sonucu Sanayi Devrimi fabrikaların büyüyüp gelişmelerini teşvik etti. Ancak fabrika, kendine özgü çalışma sistemiyle beşeri ilişkiler alanında yeni bazı sorunların doğmasına nedenXX oldu. Çünkü fabrikalardaki işler sağlığa uygun olmayan, tehlikeli olduğu kadar beceriye dayanmayan ve tekrarlanan türde işlerdi ve çalışma monoton olma ve değişmeme eğilimi gösteriyordu. İşçinin yaptxgi iş, kısa süreli bir eğitimle kolayca öğrenilebilen ve yapılabilen bir işti. Bu yüzden işçinin kendi durumunu iyileştirmek için fazlaca bir pazarlık yapma gücü kalmamıştı. Diğer bir deyişle standart bir işçi tipi oluşmuştu. Personel yönetimi bu nedenle Sanayi Devrimini, işletme yöneticilerinin karşı karşıya kaldığı sorunların kaynağı olarak değerlendirmektedir. Özel uzmanlık alanlarında çalışmakta olan pek çok sayıdaki personelin organizasyonu, koordinasyonu, motive edilmesi, faaliyetlerinin kontrolü ile sağlık ve korunmasına ilişkin sorunların çözümünde Önemli ilerlemeler görülmesine karşın yine de ileri derecede bir araştırmaya ve geliştirmeye gereksinim duyulmaktadır. 'Marmara Bölgesindeki sanayi kuruluşlarının personel yönetimi alanındaki uygulamalarının araştırılması' başlığı altında yaptığımız bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde personel yönetiminin konusu, evrimi ve personel politikasına ilişkin açıklamalar yer almaktadır. İkinci bölümde personel fonksiyonları incelenmektedir. Üçüncü ve son bölümde ise Marmara Bölgesindeki sanayi kuruluşlarında, personel yönetimi alanında neler yapıldığxnı ve bu konuya ilişkin karar ve eğilimlerin nelerden ibaret olduğunu saptamaya yönelik bir araştırma yer almaktadır. Personel yönetiminin konusu, evrimi ve personel politikası ana başlığı altındaki birinci bölümde konu; personel yönetiminin tanımı ve amacı, konusu ve uğraş alanı, personel yönetiminde ilk gelişmeler, A. B. D. ' indeki gelişmeler, çağdaşİÜ gelişmeler, Türkiye'de personel yönetiminin gelişimi, personel politikasının tanımı, kapsamı, ilkeleri, amaç ve araçları alt başlıkları altında incelenmektedir. Personel fonksiyonları ana başlığı altındaki ikinci bölümde konu; insan gücü planlaması, iş analizi, iş tanımı ve iş gerekleri, istihdam, personelin eğitimi ve geliştirilmesi, personelin değerlendirilmesi, iş değerlemesi, ücretleme, endüstri ilişkileri, sağlık ve korunma, personel araştırma alt başlıkları altında incelenmiştir. Bu fonksiyonlarla ilgili ayrıntılara inildiğinde, personel yönetiminin önemli bir uzmanlık konusu olduğu kendiliğinden ortaya çıkmaktadır. Çalışmamızın son bölümü olan üçüncü bölümde Marmara Bölgesindeki sanayi kuruluşlarının personel yönetimi alanındaki uygulamalarını ortaya koyucu bir araştırma yer almaktadır. Bu araştırmada, Marmara Bölgesindeki sanayi işletmelerinde hangi amaçlarla ne tür personel yönetimi faaliyetlerinin yapılmakta olduğu, faaliyetlerin gerçekleştirilmesi sırasında kullanılan yöntemler, sağlanan olanaklar ve konuya ilişkin soruların cevaplarından hareket edilerek, konuya ilişkin yorum ve değerlendirmeler yapılmıştır. Araştırmamızın bulgularına göre bazı yetersizliklere rağmen, Marmara Bölgesindeki sanayi işletmelerinde personel yönetimi faaliyetleri giderek etkinlik kazanan bir gelişme süreci içindedir.