Türkiye'de plastik imalat sektöründe faaliyet gösteren KOBİ'lere sağlanan KOSGEB finansal desteklerinin KOBİ'lerin performansına etkileri

Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler, her dönem varlıklarını sürdürmüş olmalarına rağmen küreselleşme süreciyle beraber büyük işletmelerin hızla değişen müşteri taleplerine cevap verememeleri nedeniyle değerleri anlaşılmıştır. KOBİ'ler, büyük işletmelere göre hızlı karar verebilme yetenekleri, düşük sermaye kullanımları, ana faaliyet alanlarına yoğunlaşarak teknolojik gelişmelerin entegrasyonunun maliyetinin az olması, esnek ve dinamik yapıları nedeniyle ekonomide büyük rol oynarlar. Türkiye'de KOBİ'ler, toplam işletmelerin %99,9'unu oluştursa da toplam katma değerin %55'ini oluşturmaktadır. İşletmelerin neredeyse tamamını oluşturan KOBİ'lerin ekonomiye katkılarının yarı yarıya azalması bu işletmelerin verimliliğini sorgulamamıza neden olmaktadır. Yapılan çalışmalar, KOBİ'lerin finansal kaynakların yetersizliğini en büyük başarısızlık nedeni olarak tespit etmiştir. İstanbul Ticaret Odası'nın 2013 yılında yaptığı çalışmada; KOBİ'lerin kuruluş aşamalarında öz kaynak ihtiyacının %78, 56 işletme sahiplerinin tasarruflarından, %7,71 oranında ise banka kredisinden karşılandığı gözlemlenmiştir. Kuruluş aşamasında kişisel birikimlerini kullanan işletme sahipleri, işletme sermayesi olarak kullanmaları gereken finansal kaynağı temin etmekte güçlük çekmektedirler. Ülkeler KOBİ'lerin ekonomik ve sosyal kalkınmadaki paylarını arttırmak için bu işletmelere destek ve hibe mahiyetinde destekler vermektedir. Bu çalışma; Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından KOBİ'lere sağlanan kredi faiz desteğinin işletmelerin performansına finansal ve finansal olmayan performans göstergeleri açısından etkilerini araştırmaktadır. Kredi faiz desteğinin işletmelerin üretim, kalite ve standartlarına olan etkisine, finansal sorunlarına ne derece çözüm bulabildiğine, müşteri memnuniyetine katkısına ve tedarikçilerine olan güvenirliğine etkilerini ölçmek için; finansal olmayan performans ölçütü olarak tedarikçi güvenirliği, müşteri memnuniyeti ve finansal performans ölçütü olarak da karlılık başlıkları altında değerlendirmeler yapılmıştır. Türkiye'de plastik imalat sektöründe faaliyet gösteren 3255 işletmeye online anket KOSGEB tarafından gönderilmiş ve 118 işletmeden yanıtları alınmıştır. Anketin sonuçları SPSS program kullanılarak tanımlayıcı istatistikler, Kruskal Wallis ve ki-kare testleriyle analizleri yapılmıştır. Araştırma verilerini elde etmek için Türkiye'de plastik imalat sektöründe faaliyet gösteren, KOBİ tanımı içerisinde yer alan, ve KOSGEB kredi faiz desteğinden en az 1 kez yararlanmış işletmelere online anket uygulanmıştır. Sektörde faaliyet gösteren işletmelerin sorunlarından bahsedilmiş ve alınan desteğin bu sorunların çözümü için ne derece etkili olduğuyla alakalı analizlere yer verilmiştir. İşletmelerin performansını arttırmak için desteğin verimliliği ölçülmeye çalışılmıştır. Desteğin verimliliğini ölçmek için destek alındıktan sonra finansal ve finansal olmayan performans ölçümlerindeki değişime bakılmıştır. İşletmelerin ankette verdikleri cevaplar doğrultusunda en çok tercih ettikleri finansal performans ölçüm kriterleri işletme geliri, işletme gideri ve işletme karlılığıdır. Finansal olmayan ölçümlerden ise müşteri memnunyeti ve ürün kalitesini performanslarını belirlemek için birkriter olarak kullanmaktadırlar. KOSGEB tarafından verilen kredi faiz desteği miktarı arttıkça işletmeler aldıkları finansı kredi borcu kapatmada, personel alımında ve Ar-Ge yatırımlarında kullanma eğilimi göstermişlerdir. Ar-Ge alanında yatırım yapan işletmelerin de desteği yeterli bulma oranı daha yüksektir. Kapasite kullanımı, müşteri memnuniyeti, tedarikçi güvenirliği ve karlılık performans ölçümlerinde işletmelerin yaklaşık %50 seviyelerinde değişmediğini, %40 seviyelerinde de iyileştiğini belirtilmişlerdir. KOSGEB tarafından verilen desteğin KOBİ'lerin performansına etkilerini finansal ve finansal olmayan performans ölçümleriyle ölçen çalışma da desteğin verimliliğini arttıracak önerilere yer verilmiştir.