Promosyonlu satım sözleşmesi

Tezimizin konusu, promosyonlu satım sözleşmesidir. Bu sözleşmenin diğer satım sözleşmelerinden ayrılan yönü ise, asıl malm bedeli karşılığı, asıl malla birlikte ekonomik değeri veya kültürel ve ekonomik değeri olan promosyon konusu ek ürünün verilmesi veya hizmetin yerine getirilmesidir. Satıcılar eskiden beri satışı artırmanın yollarım aramışlar, bu arayış promosyon kavramının ortaya çıkmasına neden olmuştur. Tezimizin giriş bölümünde promosyonlu satımın yararlan ve sakıncaları, tarihçesi, mukayeseli hukuktaki yeri ile Türk hukukundaki düzenleniş biçimi ele alınmıştır. Birinci bölümde, promosyonun tanımı, niteliği ve konusu, promosyonlu satım sözleşmesinin tanımı ve unsurları, promosyonlu satımın çeşitleri, promosyonlu satım sözleşmesinin hukuki niteliği ve benzer sözleşmelerle karşılaştırılması ele alınmıştır, ikinci bölümde promosyonlu satım sözleşmesinin tarafları, hüküm ve sonuçlan incelenmiştir. Promosyonu yapan ile dağıtıcı, promosyonu yapan ile tüketici ve son olarak da dağıtıcı ile tüketici arasındaki promosyonlu satım sözleşmesinde tarafların hak ve borçlan üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde ise, promosyonlu satım sözleşmesinin sona ermesi başlığı altında, ifa ile sona erme, sözleşmeden dönme, ibra, zamanaşımı, kusursuz imkansızlık halleri üzerinde durulmuştur. Bütün açıklamalardan sonuç olarak, promosyonlu satım sözleşmesinin tam iki tarafa borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu sözleşmenin hukuki niteliği bakımından ise, promosyon konusu bir malsa, yan edimi promosyon verme olan satım sözleşmesi görüşünün doğru olduğu bizce kabul edilmiştir. Promosyon konusu bir hizmet ise, hukuki niteliği bakımından daha farklı değerlendirme yapmak gerekir. Bu durumda karma sözleşmelerdeki tasniflerden kendisine yabancı yan edimleri ihtiva eden sözleşmelere sokulması ve bunun sonucu olarak soğurma görüşü kabul edilerek 348 hakim sözleşme tipi olan satım sözleşmesinin hizmet sözleşmesine ilişkin unsurları bünyesinde erittiği kabul edilmelidir. Türk doktrininde bugüne kadar promosyonlu satım sözleşmesinde yok denecek kadar az sayıda çalışma yapılmasına karşın, Yargıtaym ve alt derce mahkemelerinin konuya ilişkin pek çok karan mevcuttur. Bu kararların neredeyse tamamı süreli yayın kuruluşlarının düzenlediği promosyon kampanyalarına ilişkindir. Yargıtay 1 m ilgili dairesi (13. HD.), tüketicinin kendisine düşen yükümlülükleri yerine getirmesine rağmen promosyon konusu malm promosyonu yapan veya dağıtıcı tarafindan kendisine teslim edilmemesi nedeniyle açtığı davalarda promosyonlu satım sözleşmesine, satım sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulamıştır. Bu durum da bizim promosyonlu satım sözleşmesinin temelde bir satım sözleşmesi olduğu fakat satıcıya yan edim olarak promosyon konusu malm teslim edildiği yolundaki görüşümüzü doğrulayıcı niteliktedir. Promosyonlu satım sözleşmelerinde genellikle sadece asıl ürün için bir bedel alındığı ve promosyonun karşılıksız olduğu belirtilmektedir. Ancak, gerçekte satıcının sattığı asıl ürün ve promosyon konusu ek ürünün ekonomik değerleri toplamı nazara alınarak satış bedeli belirlenmektedir. Günümüzde çok yaygın olan promosyonlu satımların doğru bir hukuki çerçeveye oturtularak incelenmesi gerekli olup, Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun 11. maddesinde sadece süreli yayın promosyonları için yapılan düzenlemelere her türlü promosyonlu satımı kapsayacak şekilde bazı eklemeler yapılması kanımızca yerinde olacaktır. 349