Türkiyedeki teknoloji transfer ofislerinin inovasyon odaklı fikri sınai mülki haklara ve girişimciliğe artırıcı etkisi

Günümüzde Teknoloji Transfer Ofisleri inovasyon merkezli politikalarıyla hem sanayicilerimize hem de akademisyenlere ileri teknoloji imkanları sunarak uluslararası rekabete dayalı ürünler üretmeleri için önderlik yapmaktadırlar. Teknoloji transfer ofisleri aracılığıyla üniversitelerden endüstriyel alana sunulan ürünler, hem ekonomiye hem de işgücüne olumlu katkılar sağlamaktadır. Bilginin ve yeniliğin rekabet üstünlüğü sağlamada önem arz ettiği bugünlerde, sanayinin ihtiyacı olan teknik bilginin teknoloji transfer ofisleri tarafından karşılanması üniversite-sanayi işbirliği ile mümkün olup bunun yanı sıra araştırma geliştirme faaliyetlerinin ve teknoloji yayılımını sağlayan, girişimciliğe teşvik eden yapılarıyla inovasyon sistemi içerisinde önemli bir yer teşkil etmektedirler. Teknoloji transfer ofisleri, ayrıca içerisinde barındırdığı Ar-ge yapıları sayesinde etkili bir inovasyon sistemi kurarak hem yeni girişimciler kazanmakta, hem de bunun sonucunda ortaya çıkan yeni ürünler, buluşlar ve teknolojiyi de Fikri Sınai Mülki Haklar çerçevesinde girişimcilerin gerekli patent ve lisans işlemleri yapmasıyla bilime ve sanayiye önemli katkılar yapmaktadırlar. Sınai mülkiyet hakları aslında bir yenilik ya da buluş üzerine kurulur. Bu buluş sahip olduğu özellik ya da istenilen sahip olma süresine göre Devlet tarafından gerekli tescil işlemleri yapılarak korunmasıyla, mülkiyet hakları ortaya çıkar. Bunlar genel olarak, patentler ve faydalı modeller, markalar, endüstriyel tasarımlar, coğrafi işaretler ve entegre devrelerden oluşmaktadır. Burada teknoloji transfer ofisleri sahip olduğu imkanlar sayesinde girişimciliği artırmakta ve buna bağlı olarak inovasyon odaklı mülki hakların sayısını da her geçen gün daha yukarı seviyelere çekmektedirler. Yapılan bu çalışmada üniversite-sanayi işbirliğinde çok önemli bir arayüz mekanizması olan Teknoloji Transfer Ofislerinin Türkiye'deki inovasyon merkezli Girişimciliğe ve Fikri Sınai Mülkiyet Haklar'ına olan etkisi incelenmiştir. TÜBİTAK desteğiyle kurulan TTO'ların çalışanlarına yönelik nitel bir anket yapılmıştır. Araştırma sonucunda, TTO'ların tarihsel gelişimleri, üniversite-sanayi işbirlikleri, TTO'ların kuruluş hedefleri ve verdikleri hizmetler, girişimciliğin ve FSMH tarihsel gelişimleri, TTO içerisindeki işlevleri ve özelliklerine değinilmiştir. Detaylı bir kaynak taramasından sonra saha ve anket çalışmalarına geçilmiş, katılımcılardan elde edilen bulgular Nvivo 10 paket programında analiz edilmiştir. Özellikle üniversite-sanayi işbirliğinin artırılması ve TTO'ların girişimciliğe ve FSMH'a verdikleri katkıların tespit edilmesi noktasında, anket katılımcılarının verdikleri cevaplar sayesinde mevcut sorunların çözülmesin de ne gibi çalışmalar yapılabileceği görüşülmüştür. Saha araştırması ve anket verilerinin toplanmasında 20 katılımcıyla görüşülmüş, 13 sorudan oluşan anket katılımcılar tarafından cevaplandırılmış ve 260 farklı görüş veri olarak kaydedilmiştir. Bu verilerin tamamı ayrı ayrı analiz edilmiş ve tezin sonuç kısmı oluşturulmuştur. Tezin tartışma ve sonuç kısmı Nvivo programından çıkan sonuçlar ve yorumlar katılarak oluşturulmuş ve sonuç olarak üniversite-sanayi işbirliği noktasında TTO'ların önemi, girişimciliğe olan katkıları ve FSMH'ın gelişimine nasıl katkı verdikleri ayrı ayrı ele alınmıştır.