Elektronik bankacılık ürünleri ve elektronik bankacılığa geçişin fon maliyeti üzerine etkisi

Küreselleşme, bilgi teknolojilerindeki gelişim ve iletişimin hızlanarak yaygınlaşması, etkilerini fazlasıyla hissettiren, önemli gelişmelerdir. Bu gelişmelerin ne ölçüde benimsendiği ve uygulandığı ise ülke ekonomileri ve toplumsal yaşam üzerinde oldukça etkilidir. Bilgisayar teknolojisi, günümüzde, ekonomik hayatın en dinamik sektörü olan bankacılık sistemini ayakta tutan ve bugünden yarına taşıyan bir güç haline gelmiştir. Bankacılık sektöründe ürünler teknolojiye bağlı olarak bir gelişim göstermiştir. Bu ürünlerin bir kısmı bankanın kendi bünyesinde kullanılırken; bir kısmı işletmeler ve bireysel müşterilere hitap etmektedir. Bir ülkenin bankacılık sisteminin gelişme derecesini, bu alanda kullanılan ürünler belirlemektedir. Elektronik bankacılık ürünlerinin hızla geliştirilmesinin nedeni, teknolojinin ilerlemesinin yanında; maliyet avantajı yaratması, toplumun taleplerinin göz önüne alınması, rekabet zorunluluğu ve ülkeler arası yer ve zaman farklılıklarıdır. Kredi kartları, günlük hayatta çok sık kullanılan bir ödeme aracıdır. Kredi kartları, kart sahibine üye işyerinden, alış-veriş yapma ve nakit çekme imkanı vermektedir. Otomatik vezne makinaları ve satış noktasından fon transferi sistemleri de kredi kartlarına doğru orantılı bir gelişim göstermişlerdir. ATM'ler sayesinde başta para çekmek olmak üzere, birçok bankacılık işlemi gerçekleştirilebilmektedir. POS terminaliyle ise alışveriş yapan müşterinin hesabından, alışveriş yapılan işletmenin hesabına banka tarafından otomatik olarak para transferi gerçekleştirilmektedir. Kaydi para ile ödeme sistemi, elektronik bankacılığın altyapısını oluşturmaktadır. Elektronik fon transfer sistemlerinin kullanımına 143 başlanmasıyla bankacılık işlemleri büyük bir hız kazanmıştır. EFT, geleneksel bankacılıkta olduğu gibi fonların bir yerden başka bir yere banknot, çek, ödeme emri gibi şekillerde fiziki olarak değil, modern haberleşme teknikleri ve bilgisayarların kullanılmasıyla çok kısa bir sürede ve kaydi olarak, elektronik yöntemlerle, transfer edilmesidir. TCMB öncülüğünde kullanıma açılan EFT sisteminde, bankaların birbirleri ve TCMB ile on-line veri iletişimi ve TL akışının düzenlendiği bir ulusal ödeme ağıdır. Öteden beri, bankaların çoğunlukla ticari müşterilerine sundukları bir hizmet de, ev-ofis bankacılığıdır. Müşteriler kapalı ağlar üzerinden banka ile temasa geçip; hesapları üzerinde işlem olanağına kavuşmaktadırlar. Elektronik bankacılık alanında, son zamanlarda en fazla ses getiren ürün 'internet bankacılığı' olmuştur. Banka müşterisi, evinde oturarak, para çekme dışındaki bütün bankacılık işlemlerini yapabilmektedir. Son zamanlarda mobil bankacılık, kiosk bankacılığı, televizyon bankacılığı gibi ürünler de telafuz edilse de müşterilere benzer kolaylıklar sağlayan internet bankacılığı kadar yaygın değildirler. Elektronik gelişim doğrultusunda oluşturulan alternatif dağıtım kanalları ile bankalar daha fazla müşteriye daha az maliyetle ulaşmaktadır. Maliyetlere olan etki, kısa vadede şube ve personel sayısı üzerinde kendini hissettirmektedir. Ancak maliyet hesaplamalarında, teknolojiye dayalı ürünlerin, başlangıç yatırımı maliyetlerinin yüksekliği göz ardı edilmemelidir.