Karizmatik liderlik özelliklerinin işletme performansı üzerindeki etkileri

Lider, gruplar içerisindeki benzer özelliğe sahip olan bireylerden farklı özellikleri olan kişiler olmaktadır. İşletmeler de varlıklarını devam ettirebilmek ve hedeflerine ulaşabilmek için liderlik görevini üstlenecek ve başarı ile yerine getirecek bireylere ihtiyaç duymaktadır. Liderlik, güven üzerine kurulmuş bir işletme oluşturabilmek için gereken en önemli unsurlardan biri olmaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada; lider ve liderliğin tanımı yapılmış, liderliğin amacı, önemi ve özelliklerine yer verildikten sonra liderlikle ilgili olan özellikler yaklaşımı, davranışsal yaklaşım ve durumsallık yaklaşımları üzerinde durulmuştur. Karizmatik liderler, bulundukları işletmelere önemli faydalar sağlamakla birlikte, özellikle savaş, kriz, istikrarsızlık dönemlerinde ortaya çıkarak kurtarıcı rolü üstlenmektedirler. Karizmatik liderler kendilerine özgü kişilik ve kendilerine özgü davranışlarıyla, çevre üzerinde etkili olmaktadırlar ve diğer çalışanları büyük oranda etkilemektedir. Bu çerçevede çalışmada; karizma ve karizmatik liderlik kavramları açıklandıktan sonra karizmatik liderliğin önemi, kapsamı, özellikleri, nasıl ortaya çıktığı, çeşitleri, olumsuz yönleri ve ortaya çıkmasını kolaylaştıran koşullara yer verilmiştir. Ardından House, Bass, Shamir vb. kişilerin ele almış olduğu karizmatik liderlik yaklaşımları irdelenmiştir. İşletme performansı, çok çeşitli değişkenleri içerisinde barındırmakla birlikte bu değişkenlerin ortak çıktısı olarak bir bütünü oluşturmaktadır. Bir işletmenin dönemsel performansının ya da tüm performansının ölçülmek istendiğinde, ona etki eden tüm değişkenleri eş zamanlı olarak incelemek gerekmektedir. İşletme performansı soyut bir kavram olmamakla birlikte işletmenin tüm nitel ve nicel verilerinin değerlendirilmesi sonucu elde edilmektedir. Bu çalışmada işletme performansı başlığı altında; performans, işletme performansı, verimlilik, kalite, yaratıcılık, etkinlik kavramları açıklanmıştır. Ardından işletme performansına yönelik geliştirilmiş olan modellere yer verilmiş; yenilik performansı, finansal performans vb. gibi performans türleri üzerinde durulduktan sonra işletme performansı göstergeleri olarak bilinen karlılık oranları ele alınmıştır. Bu çalışma için yapılan analizler sonucunda, finansal olmayan performans ile sıra dışı davranışlar sergileme ve mevcut durumu sürdürmeme arasında bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla konaklama işletmelerinin çalışanların performansını finansal ve finansal olmayan performans değerleriyle ölçmesi büyük önem taşımaktadır. İşletmelerde karizmatik liderlerin hem işletmenin hem de çalışanların performanslarını en iyi şekilde ölçümleyebilmesi için finansal performans göstergelerinin yanında finansal olmayan performans göstergelerini de kullanması gerekmektedir. Bu çalışma kapsamında yapılan analizler sonucunda; finansal performans ile vizyon belirleme ve duyarlılık gösterme, sıra dışı davranışlar sergileme ve kişisel risk üstlenme arasında bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla konaklama işletmelerinin faaliyetlerini sürdürürken finansal performanslarını artırıcı girişimlerde bulunması gerekmektedir.