turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türk Romanında Modernleşme ve Talihsiz Âşıklar Motifine Dair Üç Örnek

Tanzimat ile başlayıp Cumhuriyet devrine uzanan Batılılaşma hareketinin yarattığı siyasi ve toplumsal kırılmaların romanlara yansıması büyük çoğunlukla trajedi türü vasıtasıyla gerçekleşir. İlk dönem romanlarında aşk hikayeleri, modernleşmenin getirdiği politik ve sosyal meseleleri de taşır ve bu dönem itibariyle salt bir aşk hikayesi olmanın ötesine geçer. Romansların aksine çoğunluğu trajedi türüne yaslanan bu dönem aşk hikayeleri belirli aşamalardan geçerek Türk edebiyatını gerçekçi edebiyata ulaştırmanın araçlarından birine dönüşür. Trajedi içinde şekillenen aşk hikayeleri aşıkların beklenen kavuşması yerine ayrılık ve ölümle sonuçlanan hikayeler olarak talihsiz aşıklar motifini yaratmıştır. Bu motif trajedideki büyük kader ve hakikat ile ilişkilidir ve aşk hikayelerinin doğasını toplumsal meselelere dair büyük hakikatlere döndürerek değiştirmiştir. Türk edebiyatında aşk hikayelerini merkeze alan romanların seyrinde de talihsiz aşıklar motifi belirgindir ve bu motif Türk romanı ile dile getirilen sosyal meseleleri açığa çıkarmada işlerlik kazanmıştır. Bu çalışmada başlangıcından itibaren Türk romanında sıklıkla tekrar eden talihsiz aşıklar motifinin işlevi ve seyri Tanzimat'tan Cumhuriyet'e devam eden süreçte devirlerinin öne çıkan aşk merkezli romanları Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat, Aşk-ı Memnu ve Huzur romanları üzerinden incelenerek tartışmaya açılacaktır. Çalışma ele alınan romanlar üzerinden talihsiz aşıklar motifinin Türk edebiyatının modernleşme sürecine olan katkısını ortaya koymayı hedeflemektedir.
Matematik Öğretmen Adaylarının ChatGPT ile Başlangıç Deneyimlerinde Sordukları Soruların İncelenmesi

Günümüzde teknolojinin gelişimi, hayatın her alanını etkilediği gibi eğitim alanını da etkilemiştir. Özellikle yapay zeka teknolojileri son yıllarda eğitimde önemli bir önem kazanma yoluna girmiştir. ChatGPT doğal dil metnini işleyip oluşturabilen, çok çeşitli soru ve istemlere insan benzeri yanıtlar sağlayan, bir üretken yapay zeka modelidir. Tüm alanlara olduğu gibi eğitim alanına da büyük bir hızla giriş yapan ChatGPT üzerine yapılmış akademik çalışmaların sayısı ve niteliği henüz sınırlıdır. Üretken yapay zeka araçlarının öğretmenler ve öğretmen adayları tarafından kullanımının araştırılması, yapay zekanın eğitimdeki rolü ve öğretmenlik mesleği üzerindeki etkisi hakkında değerli bilgiler sağlayabilecek çok önemli bir araştırma konusudur. Bu çalışma, bir yandan öğretmen adaylarının sordukları soruların incelenmesi, diğer yandan ise öğretmen adaylarının kullanıcı olarak ilk deneyimlerinin ele alınması açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı, matematik öğretmen adaylarının ChatGPT ile başlangıç deneyimlerini sordukları sorular açısından incelemektir. Araştırmada nitel araştırma yöntemleri kullanılmış olup, araştırma durum çalışması olarak desenlenmiştir. Araştırma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde 32 matematik öğretmen adayı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verilerini katılımcıların ChatGPT ile olan konuşmalarının ekran görüntüleri oluşturmuştur. Toplanan veriler içerik analizi tekniği ile çözümlenmiştir. Çalışmanın önemli sonuçlarından birisi, matematik öğretmen adaylarının ChatGPT ile başlangıç deneyimlerinde duygusal ve sosyal boyutların öne çıktığıdır. Yapay zeka insan ilişkisinin daha en başından, öğretmen adaylarının ChatGPT'yi insanlar arası iletişime uygun bir sohbete yönlendirme eğiliminde oldukları ortaya koyulmuştur. Bir diğer önemli sonuç ise öğretmen adaylarının ChatGPT'ye bilimsel bilgi, öğretim bilgisi ve öğretmenlik mesleği ile ilgili sorular sormuş olmalarıdır. Bu sonuç, ChatGPT gibi üretken yapay zekaların eğitim-öğretim sürecine entegrasyonunun öğretmen adayları tarafından doğal bir süreç olarak başlatıldığını göstermiştir.
MS-222, propofol ve karanfil yağının Daphnia magna’ larda anestezik etkisinin  kalp atım oranlarına göre değerlendirilmesi

Günümüzde Avrupa Birliği (EU), Amerikan Test ve Malzeme Kurumu (ASTM), Uluslararası Standardizasyon Teşkilatı (ISO), Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) gibi pek çok kuruluş; bazı kimyasal maddelerin, ilaçların gerek çevreye, gerekse canlılara olan etkilerini invivo koşullarda araştırılması amacıyla Daphnia magna adı verilen sucul omurgasız canlıdan yararlanılmaktadır. Su ürünleri yetiştiriciliğinde karanfil yağı, MS 222 ve propofol yaygın bir şekilde kullanılan anestezik maddelerdendir. Ancak bu anestezik maddelerin tatlı su ortamında bulunan kabuklu canlılar için etkileri hakkında çok fazla bilgi yoktur. Yapılan bu çalışmada, anestezik etkisi olan, MS-222, propofol, ve karanfil yağının su piresi olarak bilinen Daphnia magna' larda kısa süredeki kalp atım sayısında oluşturduğu farklar ve hayatta kalma etkisi araştırılmıştır. Anestezik maddeler 0. 1-0. 01-0. 001 ml/L olarak uygulanmış ve çalışmanın 1., 3., ve 5. saatlerinde su pirelerinin kalp atım sayıları ve ölüm oranları değerlendirilmiştir. Deneme süresince elde edilen verilere göre kullanılan üç farklı anestezik maddenin kalp atım sayıları ve ölüm oranları üzerindeki etkileri bakımından anlamlı bir fark olduğu görülmüştür (p<0. 05). Çalışmanın sonucu olarak düşük oranlarda bile bu üç farklı anestezik maddenin tatlı su ortamlarında bulunan omurgasız canlılar için toksik bir etki yaratabileceği ve ekolojik dengeyi etkileyebileceği görülmüştür.
Samet Ağaoğlu’nun “Büyük Aile” Adlı Hikâyesinde Şiddetin Biçimlenişi

İnsana ait temel duygulardan biri olan şiddet gerek bilinç düzeyinde ve gerekse maddi alemde sıkça karşılaşılan, sözün tesirinin azaldığı veya ortadan kalktığı durumlarda ortaya çıkan ve insanın arzu ve isteği dışında maruz kaldığı tutum, davranış ve her türlü otorite kurma amacı güden bir edim olarak karşımıza çıkan bir olgudur. İnsan yaralanabilir olduğu ve yaralama arzusu duyduğu müddetçe şiddete açık bir varlıktır. Bu yönüyle insanı merkeze alan varlık alanına sahip edebi eserlerde de sıkça işlenmiş bir yapı olduğu söylenebilir. Malzemesi dil olan bir sanat eseri olarak edebi eserlerin de insanda duygu, fikir ve düşüncelere doğrudan tesir etmesi bir şiddet biçimi olarak nitelendirilebileceği gibi izleksel planda şiddetin çeşitli görünümlerini de okuyucuya sunan bir ontik varlık olduklarını söylemek mümkündür. Bu anlamda bireyden topluma uzanan taraflarıyla şiddetin farklı görünümlerini sunma ve okuyucunun itibari bir alemde bu görünümleri deneyimleme imkanına sahip olan edebi eser, bu yönüyle yaşanılan ve var olunan hayatın içerisinde önemli bir yer tutar. Söz konusu varlık alanı bu makalede Samet Ağaoğlu'nun "Büyük Aile" adlı hikayesi merkeze alınarak kurmaca bir metinde şiddetin biçimlenişi sosyolojik, psikolojik ve dil boyutlarıyla incelenecektir.
Bâbürnâme’de Oğuzca Ses ve Şekil Özellikleri

VI. yüzyıldan itibaren tarih sahnesinde varlık gösteren Oğuzların konuştukları lehçenin yazVI. yüzyıldan itibaren tarih sahnesinde varlık gösteren Oğuzların konuştukları lehçenin yazı dili halini alması XI. yüzyıldan itibaren gerçekleşmiştir. Doğu Türkçesi ise Karahanlı Dönemi'nden sonra siyasi birliğin kayboluşuyla ortak yazı dilinden ayrılarak gelişen yazı dillerinden biridir. Bu yazı dili, "Neva'i tili" hüviyetiyle uzun bir süre Doğu Türklük coğrafyasını birleştirmiş ve kendini korumuştur. Babürname, Büyük Babür İmparatorluğu'nun kurucusu Babür Şah (1431-1530) tarafından kaleme alınmış hatırat türünde bir dil yadigarıdır. Doğu Türkçesinin klasik devrinin nesir alanına ait olan bu eserde Babür; mücadelelerini, kayıplarını, yaşadığı ihanetleri, hayal kırıklıklarını samimi ve açık bir dille aktarmıştır. Bu çalışmada Babürname'nin Haydarabad nüshası dikkate alınmıştır. Ortak bir yazı dilinden inkişaf eden Oğuzca ve Doğu Türkçesi, gelişimlerini farklı şekillerde devam ettirmiş olsalar da birbirleri üzerinde ortak bir geçmişin getirdiği karşılıklı etkilere sahiptir. Bu çalışmada, literatürde araştırmacılar tarafından Oğuzca belirti olarak değerlendirilen ses ve şekil özelliklerinin Babürname'deki durumu tespit edilmeye çalışılmıştır. İnceleme neticesinde, araştırmacılar tarafından Oğuzca belirti olarak değerlendirilen özelliklerin Babürname'de, klasik dönem Doğu Türkçesi metinlerinin geneline kıyasla azımsanmayacak miktarda olduğu tespit edilmiştir. Bunun nedenlerinden ilki, her ne kadar Babürname'nin yazıldığı dönem ve coğrafya Oğuz tesirinden uzak olsa da Babür'ün hatıratında türe uygun olarak doğal ve içten bir dil kullanmasıdır. Diğeri ise hatıratta bahsi geçen Oğuz kökenli kimselerin dil özelliklerinin metne aktarılmasıdır.
Ultrasonik atomizasyon: toz üretiminde alternatif bir yol

Metal tozlarının eklemeli imalatta kullanımı gün geçtikçe artmaktadır. Metal tozu, tüm bu proseslerin hammaddesi olup nihai ürünün fiziksel, kimyasal ve mekanik özelliklerinin yanı sıra boyut ve tolerans değerleri gibi özelliklerini belirlemektedir. Konvansiyonel atomizasyon prosesleri ile toz üretimi, seri üretime uygunluğu, yüksek kalitede metal tozu ve düşük maliyetli üretim imkanı ile dikkat çekmektedir. Ancak, partikül boyut dağılımı ve küreselliği, eklemeli imalat proseslerinde kullanılacak toz kalitesi ve son ürün maliyeti için belirleyici faktörlerdir. Atomizasyon prosesinde kullanılan başlangıç hammaddesi de üretilen tozun kalitesi ve fiyatını etkiler. Dolayısıyla, yüksek kalitede ve uygun maliyetli toz üretimi için atomizasyon proseslerinin parametreleri (ergimiş metalin sıcaklığı, atomizasyon atmosferi ve türü gibi) üretim öncesinde belirlenmelidir. Ultrasonik atomizasyon yöntemi, konvansiyonel yöntemlere göre daha düşük maliyetle yüksek kalitede toz üretilebilmekte ve özellikle eklemeli imalat alanında ihtiyaç duyulan partikül boyut dağılımı ve akışkanlığı karşılayabilmektedir. Bu çalışmada ultrasonik atomizasyon yönteminin çalışma mekanizmasının incelenmiş ve konvansiyonel atomizasyon teknikleri ile nihai ürün kalitesi açısından arada oluşan farklar karşılaştırılmıştır.
Sekizinci Sınıf Öğrencilerinin Cisimler Arasında Kurduğu İlişkiler

Bir kavramın sadece tanımlanması ya da seçenekler arasından tanınması bireyin o kavramı kendi zihninde yapılandırdığını göstermeyebilir. Çünkü öğrenme kavramı, bireyin tanımlayabilmesinin yanında benzer kavramları birbiriyle karşılaştırarak benzer ve farklı özelliklerini söylemesini de içerir. Bu amaçla çalışmada, sekizinci sınıf öğrencilerinin geometrik cisimler arasında kurduğu ilişkiler incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda öğrencilerden prizma ile piramidi, koni ile silindiri, koni ile piramidi, kare prizma ile küpü, dikdörtgenler prizması ile kare prizmayı karşılaştırmaları istenmiştir. Nitel araştırma yöntemleri kullanılarak araştırma gerçekleşmiştir. Araştırmada gönüllü sekizinci sınıf öğrencileri (n=8) yer almıştır; yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile veriler toplanmıştır. Araştırma kapsamında hazırlanan görüşme formunda yer alan açık uçlu sorularla, öğrencilerden önce cisimleri tanımlamaları ardından ikişerli olarak cisimleri karşılaştırarak aralarındaki benzer ve farklı yönlerini ifade etmeleri sağlanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre öğrenciler geometrik cisimleri daha çok yüzey özelliklerine göre karşılaştırmıştır. Karşılaştırmalarda bazı kavram yanılgılarına rastlanmıştır. Sonuç olarak cisimler arasında kurulan ilişkilerde cisimlere ait kritik özelliklerin arka planda kaldığını görülmüştür.
Analojik Akıl Yürütmenin Biyomimikri ile Desteklenmesi: Doğa ile Öğrenen Çocuklar

Gelişim biliminin somuttan soyuta ve bilinenden bilinmeyene ilkeleri, hem çocukların ilerlemekte oldukları gelişimsel süreçlere hem de kendilerine sağlanması gereken olanakların özelliklerine ışık tutmaktadır. Çocukların doğa ve yaşam hakkında bilgi ve beceri sahibi olabilmeleri için, halihazırdaki bilgilerini temel alarak geliştiren gerçek deneyimlere ihtiyaçları vardır. Yeni bilgilerle karşılaşan çocuklar düşünme süreçlerinde karşılaştırma, ilişki kurma ve benzetme gibi becerileri kullanmaktadır. Bu becerilerin geliştirilebilmesi için, çocukların zihinleriyle birlikte ellerini yani çeşitli motor becerilerini kullanmalarına olanak sağlayan okul içi ve dışı süreçlerin oluşturulması gerekmektedir. Bu derleme çalışmasında, düşünme becerilerinin önemli bir parçası olan analojik akıl yürütmeyi erken dönemde desteklemek için yararlanılabilecek yollardan biri olan biyomimikri alanı incelenmektedir. Biyomimikri, ekolojinin önemli bir parçası olan çocukların, çevrelerindeki varlıkları derinlemesine öğrenen ve dünyaya katkı getiren bireyler olarak yaşamlarını sürdürmelerini sağlayacak bakış açısı kazanmalarına yardımcı olacağı düşünülen bir bilim alanıdır. Çalışma kapsamında erken çocukluk döneminde biyomimikri uygulamalarının hayata geçirilmesine yönelik öneriler paylaşılmıştır.
Ötekileştirme Davranışları Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Okul müdürlerinin okulda görev yapmakta olan personele ve ilişkili olunan personele ilişkin ötekileştirme davranışlarının belirlenebilmesi eğitim ve okul yönetimi açısından alana önemli katkı sağlayabilir. Bu gerekçeler doğrultusunda bu çalışmanın amacı, okul müdürlerinin ötekileştirme davranışlarını ölçmeye yarayan geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. 52 maddeden oluşan taslak ölçek Batman ilinde, 2020-2021 eğitim öğretim yılında görev yapan 475 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Yapı geçerliği için Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve yapının doğrulanması için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) aynı veri ile yapılmıştır. Açımlayıcı faktör analizine göre ölçek, öz değeri birden büyük beş alt boyuttan oluşmaktadır. Toplam varyansın %68, 445'ini açıklamaktadır. Doğrulayıcı faktör analizi sonuçlarına göre Ki-kare değeri kabul edilebilir, AGFI kabul edilebilir düzeydedir. GFI (iyilik uyum indeksi) kabul edilebilir, NFI kabul edilebilir, IFI kabul edilebilir ve RMR mükemmel uyum düzeyindedir. Modelin RMSEA değeri de kabul edilebilir düzeydedir. Bu sonuçlara göre, ölçeğin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu söylenebilir.
Kifotik adölesanlarda bütüncül yaklaşımlı düzeltici egzersiz programının fiziksel uygunluğa ve  beden imajına etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı kifotik adölesanlarda bütüncül yaklaşımlı düzeltici egzersiz programının fiziksel uygunluğa ve beden imajına etkisini incelemektir. Yöntem: Çalışmaya yaşları 10-18 yıl aralığında olan 62 kifotik birey dahil edildi. Bireyler basit rastgele yöntemle üç gruba ayrıldı. Gruplar, bütüncül (n=21), torakal (n=22) ve kontrol grubu (n=19) olarak düzenlendi. Bütüncül gruba düzeltici egzersizler ile birlikte postüral algı eğitimi verilirken, torakal gruba torakal bölge odaklı egzersizler uygulandı. Egzersiz gruplarına 12 hafta, haftada 3 gün 40-50 dakikalık egzersiz programları uygulandı. Kontrol grubuna müdahale yapılmadı. Fiziksel uygunluk 6 dakika yürüme testi (6DYT) ve Münih fiziksel uygunluk testinin (MFUT) alt başlıkları olan, vertikal sıçrama-basamak-top sektirme-öne eğilme-asılma-ağırlık atma testleri, beden imajı ise çok yönlü beden-benlik öz/ilişki ölçeği (ÇYBBÖ) kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Eğitim sonrası, 6DYT mesafesi ve VO2 maksimum değerleri bütüncül ve torakal gruplarda düşüş gösterdi (p 0, 05). MFU ağırlık atma değerlerinde, gruplar arası karşılaştırmada farklılık görüldü (p<0, 05). ÇYBBÖ puanları bütüncül ve torakal gruplarda düşüş gösterdi (p<0, 05). ÇYBBÖ değerlerinde gruplar arası karşılaştırma bütüncül ve torakal gruplar lehine farklılık görüldü (p<0, 05). Sonuç: Kifotik adölesanlarda bütüncül ve torakal egzersiz programlarının, fiziksel uygunluğun endurans ve kuvvet parametrelerinin iyileştirilmesinde etkili oldukları görüldü. Bu egzersiz programlarının kifotik bireylerde fiziksel uygunluğu geliştirmek amacıyla uygulanabileceğini düşünüyoruz.
Tekstil sektöründe çalışan işçilerin  ergonomik riskleri ile kas iskelet sistemi rahatsızlıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, tekstil sektöründeki işçilerin çalışma postürünün ergonomik riskini belirlemek ve kas iskelet sistemi rahatsızlığı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: 131 gönüllü tekstil işçisinin katılımı ile yapılan çalışmada, katılımcıların demografik ve tanımlayıcı bilgileri kaydedildi. Çalışma postürünün ergonomik riski Rapid Entire Body Assessment (REBA) ile değerlendirildi. Cornell Kas İskelet Rahatsızlığı Anketi (CMDQ) ile geçen bir hafta boyunca yaşanan kas iskelet sistemi rahatsızlığının sıklığı, şiddeti ve iş yapmaya olan etkileri sorgulandı. Bulgular: Veriler analiz edildiğinde, çalışanların yüksek riskte çalıştığı saptandı. CMDQ ortalama değeri 220 olarak bulundu. REBA ve CMDQ puanı arasında anlamlı bir ilişki (p<0, 001) ve düşük orta derecede pozitif (r=0, 33) korelasyon tespit edildi. Sonuç: Çalışma postürü riskli hale geldikçe, kas iskelet sistemi rahatsızlığından etkilenme de artmaktadır.
GEBELİK SIRASINDA GEÇİRİLEN NON-OBSTETRİK CERRAHİ SONRASI MATERNAL VE FETAL SONUÇLAR

Amaç: Gebelik sırasında yapılan non-obstetrik cerrahilerde gebeliğin devamı ve neonatal sürecin nasıl etkileyeceği hem gebe hem cerrah tarafından önem arz etmektedir. Non-obstetrik cerrahiler ile ilgili çalışmalar sınırlı sayıdadır. Bu çalışmamızın amacı non-obstetrik cerrahi sonrası maternal ve fetal sonuçların değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışmamız tersiyer bir merkez olan hastanemizin obstetri kliniğimizde Ocak 2015-Ağustos 2020 tarihleri arasındaki non-obstetrik cerrahi yapılan 60 gebe hastanın retrospektif değerlendirilmesini içermektedir. Hasta bilgilerine elektronik sistem ve arşiv dosyalarından ulaşıldı. Hastaların demografik özellikleri, cerrahi yapılan hafta, takipleri, gebelik ve neonatal sonuçları değerlendirildi. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 27, 9 4, 42 cerrahi yapılan gebelik haftası ortalama 17, 7 11, 3 idi. Cerrahi endikasyonlar arasında en sık neden 45 hasta ile (%75) apandisittir. Gebelerin %88, 3'üne acil cerrahi yapıldı. Ortalama hastanede kalış süresi 3, 3 3, 2 gün, doğuma kadar geçen ortalama hafta 21, 1 8, 6 idi. Gebelerin ortalama doğum haftası 37, 8 2, 8 idi. Acil cerrahi yapılan hastalarda laparotomi tercihi laparoskopiye göre anlamlı olarak yüksek bulundu (P=0. 007). Laparotomi(LT) ve laparoskopi(LSK) grubunda gebelik sonuçları ve neonatal sonuçlar açısından fark saptanmadı. Sonuç: Gebelikte geçirilen non-obstetrik cerrahi olumsuz gebelik ve neonatal sonuçlarda artışa yol açtığına dair bir sonuca ulaşılamamıştır. Ayrıca cerrahi şeklini değerlendirdiğimizde; laparotomi ve laparoskopi yapılan gruplar arasında gebelik ve neonatal sonuçlar açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Bu konuda daha geniş çaplı çalışmalara ihtiyaç vardır.
Plasenta Yerleşim Ve İnvazyon Anomalisi Olan Hastalarda Acil Ve Elektif Sezaryenin Fetomaternal Sonuçlara Etkisi

Amaç: Plasenta previa; plasentanın alt uterin segmente yerleşip internal osu kısmen veya tamamen kapatması durumudur. Planlı sezaryene alınan plasenta previa ve plasenta akreata spektrumu (PAS) şüphesi olan hastalarda daha iyi fetomaternal sonuçlar elde edilmektedir. Çalışmamızda acil ve elektif sezaryene alınan hasta gruplarını fetomaternal sonuçlarını karşılaştırmayı amaçladık. Yöntem: Çalışmamıza Ocak 2011-Aralık 2015 tarihleri arasında hastanemizde plasenta previa ve PAS tanısıyla sezaryene alınan 236 hasta dahil edildi. Hastaların demografik verileri, jinekolojik ve obstetrik öyküleri, laboratuar parametreleri, , kan ürünü transfüzyon miktarı, vakanın alınma şekli(acil/elektif), gelişen intraoperatif ve postoperatif komplikasyonlar, kullanılan ek cerrahi yöntemler, histerektomi varlığı, doğum haftası ve ağırlığı, yenidoğan APGAR skoru, yoğun bakım ihtiyacı, yatış süresi ve gelişen komplikasyon verilerine ulaşıldı. Hastalar acil ve elektif olmak üzere iki gruba ayrılarak fetomaternal verileri karşılaştırıldı. Bulgular: Hastalar vakaya alınma şekillerine göre karşılaştırıldığında intraoperatif komplikasyon, peripartum histerektomi, ek cerrahi yöntem kullanımı, invazyon anomalisi, postoperatif 6. saat hemoglobin değerleri arasında bir fark bulunmadı. Fakat acil alınan grupta postoperatif yatış süresi, transfüzyon ihtiyacı daha fazla iken, 2. saat hemoglobin (Hgb) düzeyi daha düşük bulundu. Acil alınan gruptaki yenidoğanlarda, doğum ağırlığı ve APGAR skoru daha düşük iken, yoğun bakım ihtiyacı, yatış süresi ve komplikasyon oranının daha yüksek olduğu tespit edildi. Sonuç: Hastalar multidisipliner yaklaşımın sunulabileceği, kan bankası ünitesi, erişkin yoğun bakım ve yeni doğan yoğun bakım ünitesi yeterli olan tersiyer merkezlere sevk edilmelidir. Olguların elektif olarak operasyona alınmasının fetomaternal morbidite ve mortalitenin azaltılmasında veya önlenmesinde önemli bir etkendir
Özel Eğitimde Kanıta Dayalı Uygulamaların Sistematik Derlemesinde Kullanılması Önerilen Yenilikçi Bir Çerçeve

Kanıta dayalı uygulamalar, yüksek nitelikte ve nicelikte çalışılmış bilimsel araştırmalarda ulaşılması hedeflenen amaçlarda olumlu etkileri gösterilmiş uygulamalar olarak tanımlanabilir. Özel gereksinimli bireyler ve ilgili tüm paydaşlara yönelik planlanan hizmet süreçlerinde kanıta dayalı uygulamaların yaşama geçirilmesi, bu bireylerin gelişimlerinin, bağımsızlaşabilmelerinin hızlandırılması ve bu amaçla yapılan yatırımlar ile kaynakların verimli kullanılması açısından öncelikli olarak ele alınmalıdır. Günümüzde kanıta dayalı uygulamaların nitelik göstergeleri konusunda araştırmacılara, uygulayıcılara ve kurumlara amaçları doğrultusunda rehberlik edecek çeşitli araştırma sonuçları, yönergeler, raporlar bulunmaktadır. Bu çalışmada Goldstein, Lackey ve Schneiser (2014) tarafından tasarlanan sistematik alanyazın derlemeleri için hem grup deneysel hem de tek denekli deneysel desenlerle tasarlanan araştırmaların nitelik derecelendirmesine olanak sağlayan bir çerçeve tanıtılmıştır. Çalışmada bu çerçeve kapsamında sunulan nitelik derecelendirme aracı ile elde edilen sonuçların daha net bir şekilde ortaya konulabilmesi amacıyla önerilen tablolaştırılmış gösterimine ilişkin bir örnek sunulmuştur. Bu çalışma ile tanıtılan çerçeve, özel eğitim alanında kanıta dayalı uygulamaların belirlenmesi sürecinde, alanda yürütülen deneysel araştırmaların sistematik derlemesini yapacak olan araştırmacılar tarafından kullanılabilir.
Boyun Ağrısı Tedavisinde Sanal Gerçeklik Uygulamaları

Boyun ağrısı, bel ağrısından sonra ikinci sırada en çok görülen muskuloskeletal patolojidir. Kronik boyun ağrısı, bireyin davranışlarını, yaşam kalitesini, aile ve meslek yaşantısını önemli ölçüde etkileyen, hoş olmayan, duyusal ve duygusal bir deneyimdir ve her üç yetişkinden ikisinin hayatının bir döneminde boyun ağrısı yaşadığı bilinmektedir. Sanal gerçeklik (Virtual Reality-VR), kullanıcıların sanal mekanlarda gezinme ve bu mekanlardaki nesneleri manipüle etme izlenimine sahip olduğu yapay bir dünya yaratmak için kullanılan bir bilgi işlem sistemi olarak tanımlanır. VR teknolojileri, sanal bir ortamda fiziksel olarak bulunma algısı olarak tanımlanan imersiyon kavramı ve bu kavramın farklı alt tipleriyle sınıflandırılmaktadır. İmersiyon derecelerine göre sanal gerçeklik teknolojileri immersive, semi-immersive, non-immersive olarak üç kategoride incelenmektedir. Sanal gerçeklik teknolojilerinin ağrı üzerine temel etki mekanizması distraksiyon kavramıyla açıklanmaktadır. Kronik boyun ağrısı rehabilitasyonunda son yıllarda sıklıkla kullanılmaya başlanan VR teknolojilerinin, ağrı, disabilite, postural kontrol ve denge, kinematik değişimler üzerine olumlu etkileri yapılan çalışmalarda bildirilmiştir. Bu derlemenin amacı, sanal gerçeklik teknolojilerinin kronik boyun ağrısı tedavisinde kullanım alanları ve amaçları, tedavi programlama için optimal doz ve sürenin belirlenmesi ve uygulamanın olası yan etkileri hakkında bilgi vererek ilerleyen çalışmalar için yol gösterici olmasıdır.