turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Uluslararası Korumada Çok Vatandaşlık Meselesine Genel Bakış

Prensip olarak bir kişi vatandaşlık bağı ile bağlı olduğu ülkenin sağladığı ulusal korumadan yararlanır. Eğer bu ulusal koruma kişiye sağlanmaz ise orada bu korumayı ikame edecek uluslararası koruma gündeme gelmektedir. Özellikle uluslararası korumanın amacına bakıldığında birden çok vatandaşlığa sahip kişiler için uygulanır bir koruma olmadığı düşünülebilir. Birden çok vatandaşlığın varlığında, somut olayda fiili durumlar dikkate alınmaksızın uluslararası koruma otomatik olarak reddolunmamalıdır. Vatandaşlığın görünürde olduğu ancak etkili şekilde bir vatandaşlık olup olmadığı, uluslararası koruma değerlendirmesi özelinde, vatandaşı olduğu ülkeye giriş hakkı, o ülkede ikamet hakkı gibi haklar sağlayıp sağlamadığı özelinde değerlendirme konusu yapılmalıdır. Bu çalışmada çok vatandaşlık konusu ile giriş yapılacak olup uluslararası koruma başvurusu halinde birden fazla vatandaşlık meselesine ilişkin genel bir değerlendirmede bulunulacaktır.
Havacılık Sektöründe Kullanılan Karbon Fiber Takviyeli Polimer (CFRP) Kompozitlerin Tamiri

Havacılık sektöründe kullanılan kompozit malzemeler genel olarak karbon fiber takviyeli plastikler, cam fiber takviyeli plastikler ve aramidlerdir. Bu çalışmada avantajlarından dolayı sıklıkla kullanılan, karbon fiberle güçlendirilmiş plastik malzemelerin (CFRP) üretim, montaj veya servis ömrü boyunca çıkan uygunsuzlukları gidermek amaçlı kullanılan tamir yöntemleri ele alınmıştır. Havacılık sektöründe en yaygın kullanılmakta olan tamir yöntemlerinden 3 tanesi açılı açma (scarf), basamak şeklinde açma (step) ve üst üste bindirme (overlap) yöntemleridir. Yapılan çalışmada bu tamir yöntemlerinden ve kullanılan muayene yöntemlerinden genel olarak bahsedilmiştir. Ayrıca, hasarlı bir parça üzerinde basamak şeklinde açma ve açılı açma yöntemlerinin uygulanışı ayrıntılı bir şekilde gösterilmiştir.
NÂBÎ’NİN TEVHİD’İNİN GAYE VE NİZAM DELİLİ IŞIĞINDA İNCELENMESİ

Tevhidlerde Allah'ın zat, sıfat ve fiillerinden bahsedilerek O'nun varlığı, birliği, tek ve eşsiz oluşu, yüceliği gibi konular üzerinde durulur. Kelam ilminin inceleme sahasına giren bu mevzular, şiir dairesinde vezin, kafiye ve sanat endişesinden kaynaklı olarak ilmi olmaktan ziyade edebi bir hüviyet kazanmakta, her biri müstakil birer madde gibi beyitlere dağılmaktadır. Birçok tevhid manzumesinde ilmi bir plan dairesinde olmasa da edebi bir form içerisinde Allah'ın varlığının ispatına dönük ifadelere sıkça yer verildiği gözlenmektedir. Kelam alimlerinin isbat-ı vacib için başvurdukları kanıtlardan biri olan gaye ve nizam delili de bunlardan biridir. Bu çalışmada 17. Yüzyıl klasik Türk edebiyatının önde gelen temsilcilerinden Nabi'nin Halep Valisi İbrahim Paşa'ya ithafen yazdığı tevhidine gaye ve nizam delilinin ne şekilde yansıdığı üzerinde durulacaktır.
Buhara Halk Cumhuriyeti İlişkileri Bağlamında TBMM Hükümeti’nin Dış Politikasında Etnik Tutum ve Kamuoyu

20. yüzyılın ilk çeyreğinde Türk dünyasının iki ayrı bölgesinde yeni siyasal yapılanmalar ortaya çıktı. 23 Nisan 1920'de TBMM kurulurken, 6 Ekim 1920'de ise Buhara Halk Cumhuriyeti (BHC) ilan edildi. Bu bağlamda, TBMM'nin yaptığı ilk uluslararası antlaşmada BHC'nin tanınması öngörülürken, Burdur Milletvekili Soysallıoğlu İsmail Suphi de özel görevle bölgeye gönderildi. İsmail Suphi, Türkistan'da aralarında ihtilaf bulunan grupları bir araya getirme ve Türkistan Milli Birliği'nin kurulması için önemli faaliyetlerde bulundu. BHC de, Türkiye ile siyasal ilişki kurmaya verdi ve 1921 sonunda bir diplomatik heyet göndererek Ankara'dan sefir tayin edilmesi talebinde bulundu. Çalışmada, bu iki önemli gelişme ekseninde, TBMM'nin Buhara Halk Cumhuriyeti'ne yönelik dış politikasında etnik bilincin rolü ve yaşanan olayların kamuoyu oluşumuna etkisi, dönem basını ve kamuoyu inşa edici aktörlerin faaliyetleri ekseninde incelenmiş; aynı ulus olma bilincinin TBMM Hükümeti'nin politikasını etkileyen önemli bir etken olduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca kamuoyu inşa edici aktörlerin ve basının tutumunun Türkistan Türklerine yönelik olumlu bir kamuoyu oluşumuna katkıda bulunduğu görülmüştür.
Türkiye İşçi Partisi’nin İnşa ve Gelişimini Tetikleyen Koşullar (1960 – 1966)

Türkiye İşçi Partisi, 1960'lı yıllarda Türkiye siyasetinin önemli bir aktörü olmayı başarmıştır. Türkiye'de sol ideolojinin gelişimine katkı sağlayan birçok kişinin yolları Türkiye İşçi Partisi ile kesişmiştir. Devrimci gençlik önderlerinden edebiyatçılara, teorisyenlerden hukukçulara, işçilerden öğrencilere kadar sol harekete ilgi duyan birçok kesimin önemli temsilcileri Türkiye İşçi Partisi çatısı altında bulunmuşlardır. Peki, Türkiye İşçi Partisi'ni bir çekim merkezi konumuna sürükleyen koşullar neydi? Neden toplumun farklı kesimleri bu örgüt içerisinde yer almak istemişlerdi? Türkiye İşçi Partisi'nin gelişimini tetikleyen koşullar neydi? Bu çalışmada; Türkiye İşçi Partisi'nin inşa ve gelişiminin temel dinamiklerini oluşturan ulusal ve uluslararası koşulların irdelenmesi amaçlanmaktadır. Türkiye İşçi Partisi'nin inşa süreci ulusal ve uluslararası düzlemde ele alınmaktadır. Türkiye İşçi Partisi ve oluşturmuş oldukları blokların hangi koşullarda ortaya çıktıkları tartışılmaktadır. Türkiye İşçi Partisi'nin kendisini konumlandırmış olduğu politik hat ve bu hattın örgüte sunduğu özgünlük vurgulanan konular arasındadır. Çalışmanın bütününde Türkiye İşçi Partisi'nin hangi koşulların ürünü olduğu sorusuna yanıtlar aranmakta ve bu koşulların örgütün kitleselleşmesindeki rolleri tartışılmaktadır. Yanıt arama sürecinde Türkiye İşçi Partisi'nin politik hattından faydalanılmaktadır. Örgütün konumlanmış olduğu politik hattın reel sosyalizmden keskin farklılıklar içerdiği sonucuna ulaşılmıştır. Türkiye İşçi Partisi bünyesinde yeni bir sosyalizm okuması üzerinden Türkiye'ye özgü bir sosyalizm anlayışı geliştirilmeye çalışılmıştır. Bu çabanın sonucunda Batı demokrasisi ve sosyalizm aynı potada eritilmeye çalışılmış, reel sosyalizm anlayışı reddedilmiştir. Bu çabanın hangi koşulların ürünü olabileceği tartışılmaktadır.
ULUSLARARASI PAZARLARDA İNOVASYON ve SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: X SERAMİK ŞİRKETİNDE DEĞERLENDİRME

Amaç: İşletmeler, Ar-ge odaklı değer yaratan pazarlama faaliyetlerinin gelecek kuşaklar üzerinde olumsuz etkilerini önlemek için sürdürülebilir inovasyona yönelmektedir. Sürdürülebilir inovasyondan sağlanan değer, sürdürülebilir gelişmedir ve bu gelişmeye yönelik pazarlama stratejileri izlenmelidir. Araştırmanın amacı; Kütahya seramik sektöründeki uluslararası firmanın inovasyon odaklı stratejik pazarlama hedefleri ve araçlarını, sürdürülebilirlik değer önerilerini, bünyesi içindeki ve dışındaki sürdürülebilir inovasyona etki eden faktörleri ile inovasyon özellikleri bakımından nasıl sınıflandırıldığını belirmektir. Yöntem: Araştırmada nitel tasarımdan yararlanılmış ve yargısal örnekleme kullanılmıştır. Araştırmada; öncelikle firmanın üst düzey yöneticileri ile yüz yüze görüşmelerden birincil veriler toplanmış, sonrasında kurumsal web sayfaları başta olmak üzere firma içi kayıtlar ve ikincil verilerin analiziyle çoklu veri kaynaklarından yararlanılmıştır. Bulgular: Araştırma bulgularında, firmanın sürdürülebilir inovasyonu bir yatırım olarak gördüğü; farklı pazarlarda farklı inovasyon odaklı stratejik pazarlama hedeflerine sahip olduğu; sürdürülebilir inovasyonunun gelişiminde, tüm iç ve dış faktörlerin etkili olduğu; sürdürülebilir inovasyon özellikleri bakımından toplumsal değişimi hedefleyen "sistem kurma" aşamasında sınıflandırılabileceği belirlenmiştir. Sonuç: Seramik sektöründe yapılan araştırmanın sonucu, literatürü destekler niteliktedir.
The Effect of Annealing Temperature on Iron-Doped Tungsten Oxide Structure and Photosensitive Gas Sensor Applications

Öz Bu çalışmada, demirin tungsten oksit yapısına katkılanması ve ardından 550oC'de tavlanması ile kristal yapı ve gaz sensör tepkisindeki değişimler incelenecektir. Absorpsiyon-dalga boyu ölçümleri sonucunda yapının hesaplanan bant aralığının 3, 08-3, 15 eV arasında olduğu görüldü. İnce filmlerin doğrudan optik bant aralığı enerjisi (Eg), Tauc denklemi kullanılarak hesaplanmıştır. Bant aralığındaki elektronik konfigürasyondaki değişiklik sonucunda 0, 7 eV'lik bir artış gösterdi. İnce filmin ısıl işlemi sonucunda absorpsiyon miktarı ve absorpsiyon dalga boyu değişmiştir. Böylece yarı iletkenin optik bant aralığında bir genişleme meydana gelir. Püskürtme tekniği ile büyütülen WO3:Fe filmlerin X-ışını kırınım deseni yapının amorf olduğunu göstermektedir ancak havada 550 derecede tavlama sonrasında kaliteli bir polikristal yapı oluştuğu görülmektedir ki bu da SEM görüntülerinde bu sonucu desteklemektedir. WO3: Fe'nin XRD modellerinin tüm belirgin tepe noktaları, yedi belirgin tepe noktası (24o, 34o, 42o, 37. 38o, 49o, 55o, 61o) sunan tungsten oksitin kübik yapısına endekslenebilir. Daha sonra, RF-DC co-sputter tekniği ile büyütülen demir katkılı tungsten oksit (WO3:Fe) yapılarının yapısal, optik ve topografik özellikleri taramalı elektron mikroskobu (SEM), atomik kuvvet mikroskobu (AFM), X- ışın kırınımı (XRD) ve UV-VIS foto spektroskopi teknikleri. RF-DC co-sputtering ile büyütülen demir katkılı tungsten oksit (WO3:Fe) metal oksit yapısının hidrojen gazına tepkisi 1000 ppm akış değerlerinde, 300 oC sıcaklıkta beyaz ışık ve karanlıkta ölçülmüştür. Tüm ölçümler aynı döngüde 300 s, 180 s ve 120 s olarak alındı. İncelenen ince filmlerin karanlıkta gaz sensörü uygulamasına uygun olduğu, beyaz ışık altında ise uygun olmadığı görülmüştür.
ADÖLESANLARDA İNTERNET BAĞIMLILIĞI KAYGI VE SALDIRGAN DAVRANIŞLAR ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ

Amaç: Bu araştırma adölesanlarda internet bağımlılığı, kaygı ve saldırgan davranışlar arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Yöntem: Kesitsel tipteki bu araştırma Eylül-Aralık 2022 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Türkiye'nin doğusundaki bir lisede öğrenim gören toplam 336 öğrenci araştırmaya katıldı. Veriler "Soru Formu", "Young İnternet Bağımlılığı Testi Kısa Formu", "Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği" ve "Çocuklar için Durumluk Sürekli Kaygı Envanteri" ile toplandı. Bulgular: Araştırmadaki öğrencilerin yaş ortalaması 15. 98 1. 31 yıl olup, %59. 8'i erkek, %30. 1'i 10. sınıf öğrencisiydi. Öğrencilerin toplam puan ortalamasının Young İnternet Bağımlılığı Testi-Kısa Formu için 24. 51 9. 72, Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği için 74. 61 26. 38 ve Çocuklar için Durumluk Kaygı Envanteri için 36. 70 6. 37 olduğu belirlendi. Öğrencilerin Young İnternet Bağımlılığı Testi-Kısa Formu puanları ile sırasıyla Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği ve Çocuklar için Durumluk Kaygı Envanteri puanları arasında pozitif bir korelasyon olduğu saptandı (p<0. 05). Sonuç: Sonuç olarak öğrencilerde internet bağımlılığı puanlarındaki artışın saldırganlık ve kaygı puanlarındaki artış ile ilişkili olduğu saptandı.
COVID-19 Tanısı Alan Hastalara Konan Hemşirelik Tanılarının İncelenmesi

COVID-19 hastalarının bakımlarını optimum düzeye çıkarmak ve bulaş riskini en aza indirmek için hemşirelik sürecine ihtiyaç vardır. Bu araştırmanın amacı, COVID-19 tanısı alan hastalara konan hemşirelik tanılarının incelenmesidir. Tanımlayıcı tipte olan çalışmanın verileri, Mayıs-Haziran 2020 tarihleri arasında kartopu yöntemiyle toplanmıştır. Araştırmaya Türkiye geneli farklı hastanelerde çalışan 1. 019 hemşire dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında literatür doğrultusunda hazırlanan soru formu kullanılmıştır. Veriler Google Forms aracılığıyla çevrimiçi toplanmıştır. Bilgisayar ortamında istatistik programı kullanılarak verilerin analizleri yapılmıştır. Günlük Yaşam Aktiviteleri modeli doğrultusunda değerlendirilen hemşirelik tanılarından sırasıyla en çok "hipertermi" (%12. 4), "anksiyete" (%8. 4) ve "etkisiz solunum yolu temizliği" (%8. 2) tanıları konmuştur. Hemşirelerin çalıştıkları birime göre en çok koydukları tanılar ise; COVID-19 servisinde çalışanlar "anksiyete", COVID-19 yoğun bakımda çalışanlar "etkisiz solunum yolu temizliği", COVID-19 acil serviste çalışanlar ise "hipertermi" tanısını koymuşlardır. Bu çalışmanın COVID-19 hastalarına konulan hemşirelik tanılarını genel anlamda açıkladığı düşünülmektedir.
Üniversite Öğrencilerinin Dijital Oyun Oynama Özellikleri ve İlişkili Etmenler

Bu çalışma üniversite öğrencilerinin üniversite öğrencilerinin tercih ettikleri dijital oyun türlerini belirlemek amacı ile yapılmıştır. Çalışmanın evreni özel ve kamu üniversitelerinde okuyan ön lisans ve lisans öğrencilerinden oluşturmuştur. Örnekleme yöntemi olarak kartopu örnekleme yöntemi seçilmiş, online uygulamalar ve yüz yüze görüşmeler sonucu ulaşılan ve çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 1390 öğrenci çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak öğrencilerin demografik özelliklerini ve dijital oyun oynama durumlarını sorgulayan bir veri toplama formu ve öğrencilerin dijital oyun bağımlılıklarını ölçmeye yarayan "dijital oyun bağımlılığı ölçeği" kullanılmıştır. Veriler SPSS 26 paket programında analiz edilmiştir. Veri analizinde sayı ortalama, yüzde gibi tanımlayıcı istatistikler kullanılmış. Değişkenlerin karşılaştırılmasında t testi, ilişkilerin aranmasında ise Cramer's V katsayısı tercih edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre öğrencilerin önemli bir kısmı 1-4 ve 4-8 saat aralığında internet kullanımı gerçekleştirmektedir. Dijital oyun oynama süreleri incelendiğinde önemli bir kısmının 1-4 ve 4-8 saat aralığında dijital oyun oynamaktadır. Öğrenciler tarafından en çok tercih edilen dijital oyun türleri spor ve yarış, aksiyon ve macera türü oyunlardır. Bu oyunlar öğrencilerin en az %20'si tarafından tercih edilmektedir. Ayrıca erkek öğrencilerin kız öğrencilerden anlamlı düzeyde yüksek bağımlılığa sahip oldukları bu çalışmanın bulgularından bir diğeridir. Dijital oyun bağımlığının ve nomofobinin önlenmesi için önleyici tedbirlerin alınması, psikoeğitimin verilmesi ve kitlelere ulaşılmasının ergenler açısından faydalı olabileceği düşünülmektedir.
Investigation of 1,2,4-Triazole Derivatives as Potantial Anti-Diabetic Agents: In vitro Enzyme Inhibition and In silico Pharmacokinetic Studies

Diabetes Mellitus (DM), kan glukoz seviyesinin yükseldiği, postprandiyal hiperglisemiye neden olan, böbrek yetmezliği, körlük, kardiyovasküler hastalıklar ve sinir hasarı gibi pek çok sekonder probleme neden olan metabolik bir hastalıktır. -Amilaz ve -glukozidaz doğrudan tip II DM ile ilgilidir ve bu enzimlerin inhibitörleri nişasta sindirimini inhibe edebildiğinden DM tedavisinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada flor içeren 1, 2, 4-triazol-5-on türevlerinin (4a-d, 6a-b, 7a-b, 8a-b) -amilaz ve -glukozidaza karşı inhibisyon potansiyelleri araştırıldı. Tüm moleküller, akarboz standardı kontrolü altında (IC50 = 411, 3 6, 4 uM) 185, 2 3, 4 ila 535, 6 5, 5 M arasında değişen farklı oranlarda -amilaz inhibisyonu sergiledi; -glukozidaz varlığında ise, pozitif kontrol akarboza kıyasla IC50 değerleri 205, 0 3, 8 ila 803, 2 10, 3 M arasında değişim gösterdi (IC50 = 252, 0 4, 8 M). 10 farklı inhibitör molekülü arasında 4c'nin her iki durumda da mükemmel inhibe edici potansiyele sahip olduğu tespit edildi ve a-amilaz ve a-glukozidazın inhibisyon türü kinetik çalışmalarla değerlendirildi. Ayrıca SwissADME yazılımı kullanılarak 4c molekülünün fizikokimyasal ve farmakokinetik özellikleri hesaplandı. Mevcut araştırmanın sonuçları, tip II DM'nin tedavisi için umut vaat eden bir aday olarak 4c molekülünün potansiyelini desteklemektedir.
Ardahan Kalesi Koruma Sorunları ve Çözüm Önerileri

Çalışmanın amacı Ardahan Kalesi'nin koruma sorunlarını olası sebepleriyle birlikte tespit ederek çözüm önerileri geliştirmektir. Ardahan Kalesi ile ilgili koruma sorunlarının tespiti için 2019 yılından bu yana kalede farklı zamanlarda yapılan inceleme ve fotoğrafik belgeleme esas alınarak var olan hasar ve bozulmalar, olası sebepleriyle birlikte ortaya konmuştur. Bu anlamda Ardahan Kalesi'nde genel olarak yağmur ve kar sularının üstten duvar içine girmesi ve zeminden yükselen nemden kaynaklanan sorunlar; derz boşalması sebebiyle yapısal çatlak ve çökmeler; likenlerden kaynaklı problemler ve yoğun tuz probleminden kaynaklı olarak taşlarda beyazlıklar ve pudra biçiminde dökülmeler görülmüştür. Sonuç olarak, yapıdaki birçok sorun için öneriler yapılmakla birlikte iki ana başlık altında toplanabilecek yapısal hasarlara karşı hem zeminden hem de yapının üst kısmında drenaj ve uygun koruma önlemlerinin alınması büyük oranda ilerde karşılaşılabilecek daha önemli problemlerin önüne geçmesine yardımcı olacaktır.
Mısır Islahında İn Vivo Dihaploid Teknolojisi ile Saf Hat Geliştirilmesi

Klasik mısır ıslahında ıslah süresinin uzun olması, yüksek mali finans ve iş gücü gerektirmesi yeni hibrit çeşit geliştirmede özellikle küçük ve orta ölçekli ıslah kuruluşlarının mısır ıslahı yapmasını güçleştirmektedir. Bu bariyeri kırmak için son yıllarda uygulamaya konan in vivo haploidi tekniği yukarıda sayılan avantajlarının yanısıra seleksiyon etkinliğini artırmakta, tam homozigotluk sağlamakta, moleküler marker tekniklerinin uygulanması için uygun saflık sağlamaktadır. Bu çalışmada induser kullanarak in vivo maternal haploid bitki elde etme yönteminin mısır ıslahında kullanılma potansiyeli araştırılmıştır. Çalışmada kendilenmiş hat elde etmek için Karadeniz Bölgesi yerel mısır popülasyonları ve haploid bitki elde edilmesinde tozlayıcı olarak RWS ve RWK 76 induser (indirgeyici) genotipleri materyal olarak kullanılmıştır. Çalışmanın kromozom katlama, tohum çoğaltımı ve bitki yetiştirme işlemleri Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü laboratuvar, sera ve deneme arazisinde 2016, 2017 ve 2018 yıllarında yürütülmüştür. DH hatlar 3 adet ticari hibrit çeşidiyle melezlenmiş ve bu melezleme sonucunda 9 melezde tekerrürlü deneme kuracak kadar tohum elde edilmiştir. 2018 yılında DH hatlardan elde edilen test melezleri 3 tekerrürlü olarak tesadüf blokları deneme desenine göre ekilerek yetiştirilmiş ve bazı tarımsal özellikler yönünden değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre başta tane verimi olmak üzere bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, gövde çapı, yaprak eni ve SPAD, koçan ağırlığı, koçan boyu, koçan çapı, koçanda sıra sayısı, koçan sırasında tane sayısı ve uç boşluk uzunluğu, sömek çapı, koçanda tane ağırlığı özellikleri yönünden standart çeşitleri aşan DH melez kombinasyonları saptanmıştır. İn vivo haploid bitki elde etme yönteminde başarıyı en çok düşüren aşamanın DH bitkilerin kendilenmesi aşaması olduğu belirlenmiştir. Bu çalışmada mısır ıslahında bir bütün olarak başarıyla kullanılabileceği ortaya konmuştur. Yerel mısır çeşitlerimizin hem bu yöntemin uygulanmasına uygun olduğu hem de ıslahta doğrudan anaç olarak kullanmak için uygun genotipik potansiyele sahip olduğu belirlenmiştir. DZM 13 x Gariz, DZM-56 x Elioso, DZM-67 x Elioso-1 ve DZM-67 x Excel-1 DH melezleri tane verimi bakımından öne çıkan genotipler olmuşlardır. Ayrıca test melezlerinde incelenen özellikler arasında tane verimi ile bitki boyu, ilk koçan yüksekliği, koçanda tane sayısı ve koçan ağırlığı arasında pozitif ve önemli korelasyon ilişkileri saptanmıştır.
ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİNDE EKONOMİNİN TÜRKLEŞTİRİLMESİ KİTABININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Altı asırdan fazla büyük bir coğrafyaya hükmetmiş Osmanlı Devletinden miras kalan ekonomi-politik durumu yeni kurulan Cumhuriyetin ne şekilde dönüştürdüğü, Cumhuriyetin ilk yıllarını araştırmakla anlaşılacaktır. Bu düşünceden hareketle Murat Koraltürk'ün kaleme aldığı "Erken Cumhuriyet Döneminde Ekonominin Türkleştirilmesi" bize o dönemin genel bir çerçevesini çizmekte yardımcı olmaktadır. Yazar eserinde dönemin ekonomi-politik durumunu detaylı bir şekilde ele almıştır. Bizim bu çalışmamızda adı geçen eserin daha iyi anlaşılmasını sağlamak ve aynı alanda yapılacak olan diğer çalışmalara referans olmasını sağlamak amacıyla değerlendirmesi yapılacaktır.
Analysis of Consistency Indices of Pairwise Comparison Methods

İkili karşılaştırma yöntemi, karar verme sürecinde faktörlerin karşılıklı, kolay ve etkili bir şekilde değerlendirilmesinde önemli bir araçtır. Tutarlılık indeksi ve tutarlılık oran değerleri karar vericiler tarafından yapılan ikili karşılaştırmaların geçişlilik ve karşılıklılık özelliklerine göre yapılıp yapılmadığını belirler. Literatürdeki tutarlılık ölçüm yöntemleri, ikili karşılaştırmaların geçerliliğini değerlendirmek için farklı hesaplama yöntemleri kullanır. Literatürden seçilen 14 farklı tutarlılık yöntemi, ikili karşılaştırmaların geçerliliğini kabul etmek için farklı tutarlılık indeksi ve eşik değerleri tanımlar. Bu çalışma aynı ve farklı ikili karşılaştırma matrisi boyutlarında 14 farklı tutarlılık yönteminin tutarlılık indekslerinin davranışını ve ilişkilerini gözlemlemeyi amaçlar. Yöntemlerin tutarlılık indeksleri tüm boyutlarda karşılaştırılır ve yöntemlerin farklı boyutlardaki rassal indeksleri hesaplanır. Saaty'nin tutarlılık oranı eşik değerine ( 0. 1) göre 8 farklı boyutta 14 farklı yöntemin tutarlılık indeksleri için eşik değerler tanımlanır. Böylece karar vericilerin farklı yöntemlerde ve farklı boyutlarda ikili karşılaştırmaların tutarlılığını daha kolay belirlemelerine yardımcı olunur.
MEHMET ÂKİF ERSOY’UN MUHAFAZAKÂRLIĞA YÖNELİK TEMEL FİKİRLERİ

Bu makalenin amacı, Türk düşünce hayatında önemli bir isim olan Mehmet Akif Ersoy'un muhafazakarlığa ilişkin görüşlerini tahlil etmektir. Muhafazakar düşünce, dine, tarihsel birikime, geleneğe, değişim konusuna ve toplumsal değerlerin devam edilmesi gerektiğine ilişkin yaklaşımlarıyla ön plana çıkan bir düşünce sistemidir. Mehmet Akif Ersoy da, bu düşünce sisteminden hareketle, bir toplumun kendi tarihine kaynaklık eden değerleri muhafaza ederek, değişim sürecine girmesi gerektiğine inanmıştır. Bu nedenle, yaşadığı dönemin sorunlarını ele alırken, toplumsal değerlerin muhafaza edilmesini önemsemiştir. Böylelikle, modernleşmeye ve değişime bağlı olarak bir toplum analizi yapmış ve bu doğrultuda ortaya çıkan taklit, tarihsel umursamazlık, milliyetçilik, aydın halk çatışması, atalet, bid'at ve hurafe gibi konular hakkında değerlendirmeler yapmıştır. Mehmet Akif Ersoy, bu değerlendirmelerinde toplumun geçmişinde var olan değerleri yeniden ortaya çıkarma çabasında olmuştur. Bu makalede, Mehmet Akif Ersoy'un muhafazakarlık konusundaki fikirleri, Safahat adlı eseri, tefsir yazıları, mektupları ve halkı aydınlatmak için vermiş olduğu vaazlardan hareketle analiz edilmiştir.
KRONOLOJİK YAŞIN ÖTESİNDE: ÖZNEL YAŞ ÇALIŞMALARININ TARİHİ, TANIMI VE GÜNCEL BULGULAR

Öznel yaş, bireylerin kendilerini ne ölçüde genç ya da yaşlı hissettikleri temeline dayanan ve yaşlanma sürecini keşfetme fırsatı sunan bir kavram olarak tanımlanmış ve son yıllarda özellikle gelişim psikolojisi alan yazınında ciddi anlamda ilgi görmüştür. Araştırmacılar, bireylerin kendilerini kaç yaşında hissettikleri ve yaşlanma sürecinin neresinde oldukları hakkındaki kişisel değerlendirmelerinin, hem bireysel hem de toplumsal faktörlerden etkilendiğini ve bu bakımdan öznel yaşın karmaşık bir yapıya sahip olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca, güncel araştırma bulguları bireyin kendisini kronolojik yaşından daha genç hissetmesinin daha iyi fiziksel ve bilişsel sağlık, daha yüksek yaşam doyumu, daha az bilişsel gerilemeler, daha düşük morbidite ve daha uzun ömür gibi bir dizi olumlu gelişimsel sonuçlar ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu derlemenin amacı, öznel yaş kavramının tanımı ve tarihi ile ilgili kısa bir bilgi verdikten sonra öznel yaşla ilişkili kavramları ele almak ve öznel yaşın yaşam boyu nasıl bir örüntü izlediğini ortaya koymaktır. İzleyen bölümlerde ise öznel yaşı yordayan ve öznel yaş tarafından yordanan değişkenlerle ilgili güncel araştırma bulguları sunularak öznel yaşın ölçümü ile ilgili yöntemsel sorunlara değinilmiştir.