Örgütsel belleklerin öz oluşumu: Türkiye'de bir kamu kurumu görev ağları analizi

Örgütler bilgileri belleklerinde saklanmakta ve ihtiyaç duyulduğunda kullanılmaktadır. Örgütlerin bellekleri ile ilgili farklı sınıflandırmalar yapılmıştır. Bu çalışma özellikle iki örgütsel bellek türü üzerine odaklanmaktadır. Bunlar 'Semantik' ve 'Episodik' örgütsel bellekler olarak adlandırılmaktadır. Örgütsel rutinler içerisindeki bilgi iş tanımı ve prosedürler ile alakalı ise semantik örgütsel belleklerde, tecrübe ve kazanımlar ya da kayıplarla alakalı ise episodik örgütsel belleklerde saklanmaktadır. Bu bellekler kullanımlarına göre sürekli yeniden oluşabilirler ya da yok olabilirler. Bu da örgütlere hatırlama ya da unutma imkanı kazandırır. Bu tez çalışmasının iki temel amacı bulunmaktadır. Bunlardan ilki örgütsel bellekleri örgütsel düzeyde öğrenme sonuıcu yine örgütsel düzeyde depolanmalarına dair kavramsal çerçeveyi çizebilmektir. Bu sayede örgütsel belleklerin çeşitli örgütsel süreçler üzerinde yaptıkları etkilere dayanarak türlerine göre ölçülebilir şekilde kavramsallaştırmak mümkün olmaktadır. İkincisi ise bu kavramsal çerçeve altında örgütsel bellekleri örgütsel düzeyde gözlemleyerek türlerine göre ölçülebilecekleri bir modeli inşa etmek ve bu modeli sınamaktır. Örgütsel belleklerin karmaşık örgütsel bilgi paylaşım ağlarında ortaya çıkabilen ve sürekli yenilenen bilgi depoları olduğu yaklaşımı benimsendiğinde söz konusu modeli oluşturmak için karmaşıklık kuramının kendiliğinden ortaya çıkan fenomenleri açıklayan öz oluşum yaklaşımından faydalanılarak örgütsel ağ ilişkilerinde gözlemlenebilmeleri ile ilgili bir model geliştirilmiştir. Seçilen örneklemin birincil ve ikincil görevlerinin tamamındaki ve ayrı ayrı kendi aralarındaki bilgi paylaşım ağları üzerinde gerçekleştirilen ağ-bağ analizi ile bu modelin hipotezleri sınanmıştır. Görevlerin diğer görevlerle ağ ilişkilerinin görülebildiği görev-görev örgütsel bellek düzeyinde semantik ve episodik belleklerin depolanmaları bu kavramsal çerçeve ile analiz edilmiştir. Analizlerin sonucunda örgütsel görevlere ait açık bilgileri içeren, dekleratif örgütsel bellek türleri olan semantik örgütsel belleklerin, görevler arası ağ ilişkilerinin içeri merkezliliği arttıkça görece daha fazla depolandığı hipotezi sınanmıştır. Benzer şekilde bir diğer açık ve dekleratif örgütsel bellek türü olan episodik belleklerin de görevler arası ağ ilişkilerinin göreli merkezliliği arttıkça daha fazla depolandığı hipotezleri sınanmış ve her iki hipotez de Farklı görevler arası ağlarda destek bulmuştur. Örneklem olarak yükseköğretim alanında faaliyet gösteren bilgi yoğun bir kamu kurumu seçilmiş ve bu kuruma ait tüm iş akış şemalarının çıkarılması gerçekleştirilmiştir. Böylece örgütsel bilginin koşul bağımlı yaklaşım ile ve de stratejik olarak planlanarak karmaşıklığının düşürülmesinin gerekliliği ile ilgili varsayımları yalnışlamacı bir şekilde sınanarak örgütsel bellekler ile ilgili kavramsal çerçeve geliştirilmiştir. Ayrıca yöneticilerin karar alırken karmaşıklık ile mücadele etmek veya karmaşıklığa izin vermek gibi farklı stratejiler arasından hangisine yönelmeyi seçebilecekleri konusunda çıkarımlarda bulunulmuştur. Bu bağlamda çalışmanın örgütlerin karar verme mekanizmalarında önem taşıyan örgütsel öğrenme ve bilgi yönetimi gibi konularda kavramsal ve yönetimsel çıkarımlar yapılmıştır.