The impacts of perceived corporate social responsibility and workplace spirituality on innovative work behaviors: the role of psychological safety perception

Bireylerin yaratıcılığı ve yenilikçi davranışları günümüz işletmelerinde önem taşımaktadır. Küresel rekabetçi iş ortamı, teknolojik gelişmeler ile değişen çevresel faktörlerden ötürü yaratıcı ve yenilikçi işgücüne duyulan ihtiyaç artmıştır. Bu nedenle, kurumlar, çalışanlarının yenilikçi iş davranışlarını geliştirebilecek ve arttıracak uygulamalara yönelmektedirler. Akademik çerçeveden bakıldığında, yenilikçi iş davranışlarının yanında bu davranışları arttıracak unsurların da neler olduğunun alanyazındaki birçok çalışmada ele alınmış olduğu gözlenmektedir. Bu çalışmada ise, söz edilen sorunsaldan yola çıkılarak, yenilikçi iş davranışlarının öncüllerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yenilikçi iş davranışlarına etkide bulunan kavramlar ile ilgili derin bir alanyazın taraması ile birlikte konuyla ilgili çeşitli sektörlerde gözlemler yapılmıştır. Ardından, bu çalışmanın yenilikçi iş davranışları ve yenilikçi iş davranışlarının öncüllerine ilişkin kuramsal çerçevesi geliştirilmiştir. Kuramsal çerçeve bağlamında, işyeri maneviyatı ve yenilikçi iş davranışları arasındaki ilişki ile kurumsal sosyal sorumluluk algısı ve yenilikçi iş davranışları arasındaki ilişki incelenmiştir. Daha sonra, bireylerdeki psikolojik güvenlik algısının iki modeldeki aracı rolü araştırılmıştır. Kuramsal araştırma modelinde yer alan ve varsayılan değişkenler arası ilişkilerin test edilmesi üzere tanımlayıcı ve kesitsel türde araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evreni Türkiye'de hizmet sektöründe görev yapan beyaz yakalı çalışanlar olup, örneklem grubu İstanbul'da teknoloji, Araştırma-Geliştirme, Telekomünikasyon, Eğitim, Satış, Banka-Finans ve Pazarlama-Reklam olmak üzere farklı sektörlerde görev yapan beyaz yakalı çalışanlar olarak belirlenmiştir. Ocak, 2019 -Nisan, 2019 tarihleri arasında anket yöntemi ile gerçekleştirilen araştırma sonucunda toplam 249 çalışandan veri toplanabilmiştir. Uygulanan anket formunda, daha önce alanyazında kullanılmış ve güvenilirlikleri ile geçerlilikleri test edilmiş olan işyeri maneviyatı, kurumsal sosyal sorumluluk algısı, psikolojik güvenlik algısı ve yenilikçi iş davranışları konusundaki ölçekler yer almıştır. Elde edilen veriler çeşitli istatiksel analizlere tabi tutulmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, işyeri maneviyatı ve yenilikçi iş davranışları arasında olumlu yönde bir ilişki görülmüştür (r= .412, p< .01). Aynı zamanda, kurumsal sosyal sorumluluk algısının çalışanların yenilikçi davranışları ile olumlu bir ilişkisi olduğu bulgusuna ulaşılmıştır (r= .238, p< .01). Bununla birlikte, psikolojik güvenlik algısının, işyeri maneviyatı ve yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişkide kısmi aracı rolü olduğu belirlenmiştir (R = .317, p< .001). Son olarak, kişilerdeki psikolojik güvenliğin kurumsal sosyal sorumluluk algısı ve yenilikçi iş davranışı arasındaki ilişkide tam aracı rolüne sahip olduğu tespit edilmiştir. Yapılan hipotez testlerinin ardından, katılımcıların demografik bilgilerine göre değişkenler açısından farklılaşmalarının olup olmadığı karşılaştırma analizleri ile değerlendirilmiştir. Bu nedenle, katılımcıların yaş, cinsiyet, medeni durum, iş deneyimi ve eğitim düzeyi arasındaki farklılıkları belirlemek amacıyla t-testleri ve ANOVA testi uygulanmıştır. Sonuç olarak, katılımcıların farklılık gösterdiği konular tartışma bölümünde ayrıntılı olarak açıklanmıştır.