İşletme bütçelerinde bilgisayar kullanımı ve bir bilişim sistemi geliştirme uygulaması

Bu tez'in temel amacı bilgisayar destekli bir bütçe sistemi ortaya koyabilmektir, işletmenin gerek kendi içindeki gerek çevresindeki değişikliklere ilişkin bilgileri alan, sonuçta karar vericiye bir rapor olarak ulaşmasını sağlayan, yönetimsel amaçlı her bilişim sistemi günümüzde araç olarak bilgisayar kullanmak eğilimindedir, işletmede önemli işlevleri olan bütçeler ve bağlı olarak bütçeleme süreci, sistem yaklaşımıyla incelenip bilgisayar desteğine kavuşturulmalıdır. Çalışmanın içeriği dört ana bölümde toplanmıştır. Birinci bölümde işletme, yönetim, sistem, bilişim sistemi, yönetim bilişim sistemi ve sistem geliştirme kavramları üzerinde durulmuştur. insanların ihtiyaçlarını gidermek için faaliyet halinde bulunan her ekonomik üniteye 'işletme' denir. Genellikle işletmelerin faaliyetleri imalat ve hizmet yaratma olarak ikiye ayrılabilir, işletmeler tüketiciler tarafından arzu edilen, tüketicilerin iktisadi bir değer karşılığı almak istedikleri mal ve hizmetleri yaratırlar, işletmelerin iktisadi amacı kar elde etmektir. Kar, işletme başarısının ölçüsüdür. Yönetim, en basit ifadesiyle, bir kuruluşta amaca ulaşma yolunda girişilen çalışmaların düzenlenmesidir. Bir veya birden fazla amacın varlığı ve bunlara erişmenin söz konusu olduğu hallerde, yönetimin de varlığından bahsedilebilir. Yönetim eylemini ifadeden kişiler 'yönetici' dir. işletme bilim dalı, işletme içi ve işletmeler arası olay ve faaliyetlerle ilgili sebep-sonuç ilişkilerini ele alarak bir işletmenin amaçlarına en etkin bir biçimde nasıl ulaşacağını inceler. Bu doğrultuda tüm işletme sistemini analiz ederek etkin bir yönetim için geçerli işlemleri, ilkeleri ve teknikleri, bu alanlardaki değişmeleri ortaya koymaya ve yöneticilik bilgi ve yeteneklerini geliştirmeye çaba sarf eder. özellikle bilgisayar endüstrisinin gelişmesine paralel olarak, olayların daha geniş açıyla incelenmesini ve daha uzun süreli çözümler geliştirilmesini amaçlayan 'Sistem Yaklaşımı' gün geçtikçe daha çok yandaş bulmaktadır. Sistem, bir veya daha çok amaca ulaşmak üzere, aralarında ilişkiler olan, fiziksel veya kavramsal, birden çok bileşenin oluşturduğu bütündür. Sistemin bileşenleri fiziksel veya kavramsal olabilir. Ama sistem, bileşenler yığını sayılamaz, bileşenler arasında ortak amaca dönük ilişkiler vardır. Bu ilişkiler, sistemi bir bütün olarak tutar. işletmelerin etkin yönetiminde en yeni yaklaşım olan 'Sistem Yaklaşımı' nı geleneksel yöntemlerden ayıran temel özellik, çözümü amaçlanan problemi daha geniş bir çerçeve içinde ele alarak daha uzun süreli ve en iyi çözümü bulmaya yönelik olmasıdır. Sistem yaklaşımı, işletmeyi bir bütün olarak ele almak eğilimindedir, işletme, tek başına değil, öteki alt sistemlere bağlı ve daha büyük bir sistemin de öğesi olarak, başka bir deyişle, çevresiyle olan ilişkileri ile birlikte incelenmektedir, işletme faaliyetlerinin sistem yaklaşımı altında incelenmesi sistem analizi anlamına gelir. Sistem analizi, amaçların açıklığa kavuşmasını, bütünü oluşturan bileşenlerin ve aralarındaki ilişkilerin belirlenmesini sağlar. Bu inceleme- sonunda sistem etkinliğinin arttırılmasına ilişkin çeşitli düzenleme olanakları araştırılabilir, işletme faaliyetleri sürekli olarak kontrol altında tutulup gerektiğinde düzeltilerek daha başarılı bir organizasyona ulaşılabilir. Yönetim sürecinde yer alan bileşenlerin oluşturduğu bütüne Yönetim Sistemi denir. Yönetim, sistemin amacını belirlemeli, amaçlara ulaşmak üzere uygun girdileri uygun miktarlarda bir araya getirmeli, amaçlara yeterince ulaşılıp ulaşılmadığını bilmek üzere gerekli haberleşme ortamını kurmalıdır. Görevini yerine getirebilmek için işletme yöneticisi, sürekli kararlar vermek zorundadır. Karar vermek, çeşitli seçenekler arasından birinin uygun bulunarak seçildiği ardışık aşamalardan oluşan bir süreçtir. Sağlıklı ya da güvenilir kararlar eldeki güvenilir bilgi miktarına bağlıdır, örgütlerde kullanılan ve biriken bilgilerin artması, bu bilgilerin istenen biçimde, hızda ve doğrulukta işlenmesini büyük ölçüde zorlaştırmıştır. Bilgilerin akılcı ve ekonomik biçimde düzenlenmesi, hızlı erişim sağlanması ve özet raporlama, yönetim için zorunlu duruma gelmiştir. Bu amaçları gerçekleştirmek üzere örgütlerde 'Yönetim Bilişim Sistemi' adı verilen bilgi iletişim ağları kurulmaktadır. Bilgi iletişim ağının temel işlevi, çeşitli kaynaklardan gelen bilgileri biriktirmek, belirli amaçlara göre işlemek ve gereksinim duyanlara tam zamanında doğru olarak uygun biçimde sunmaktır. Her işletmede, kendi bünyesindeki ve çevresindeki değişikliklere ilişkin bilgileri alan, işleyen ve sonuçta karar vericiye bir rapor olarak ulaşmasını sağlayan bir bilişim sistemine gereksinim vardır. Yönetim amaçlı bu sisteme 'Yönetim Bilişim Sistemi' denmektedir. Bilişim sistemlerini oluşturan beş alt sistem şöyle sayılabilir: Veri iletişim sistemi. Veri Tabanı Yaşatma sistemi. Veri işlem sistemi. Sorgulama sistemi, Rapor Türetme sistemi. Daha etkin bir sistem elde etmek üzere analiz ve tasarım evrelerinden oluşan çalışma sürecine 'sistem geliştirme' denir. Tez'in ikinci bölümünde bütçe sistemi, temel kavramları, kapsamı, çıktıları, girdileri, bütçeleme süreci ve bilgisayar kul lariım olurluluğu ile birlikte tartışılmıştır. Başka bir deyişle. Bütçe sistemi analiz edilmiştir. işletme bütçesi, bir mali plan veya bir yönetim planı olarak bilinmektedir; önceden ortaya konan bir amaca ulaşabilmek için, işletmenin çok yakın bir gelecekte izliyecegi politikayı ve yapacağı işleri parasal ve sayısal terimlerle açıklayan bir rapor veya raporlar dizisidir. Bütçeler, işletme eylemlerini planlama, düzenleştirme ve kontrol etme aracı olarak kullanılırlar. Bütçe sisteminin çıktıları, bütçeler, bütçe sapmalarının hesabı, sorumluluk raporları ve mali tablo analizleridir. Bütçeleme süreci, programlanabilen karar adımlarından ya da evrelerden oluşmuştur. üçüncü bölüm bilgisayarların tanıtılmasına ayrılmıştır. Bölümün belli başlı