Vizyoner liderlik davranışlarının işletme performansına etkileri: Bir uygulama

Liderler, işletme çalışanlarını belirlenen hedefe ulaştırabilmek için motive eden ve bireyleri kendi amacı doğrultusunda etkileyebilen kişiler olarak tanımlanmaktadır. Liderlik ise tespit edilen hedeflerin gerçekleştirilebilmesi için çalışanların faaliyetlerini yönlendirme ve onları etkileme süreci olarak görülmektedir. Gerek işletme düzeyinde olsun gerekse de toplum düzeyinde, insanın olduğu her yerde liderlik bir vakıa olarak yönetim biliminin temelini teşkil eden bir konu olageldiği görülmektedir. Vizyoner liderlik, güçlü iletişim becerisi ile beraber insan kaynağını geliştirme, yenilikçi yöntem ve fikirlerle insanları belirli bir hedef doğrultusunda yönlendirme ve harekete geçirebilme yeteneğinin ifadesidir. Bu bağlamda güvenilir ve geçekçi vizyon oluşturma ve insanlar üzerinde toplu harekete sevk edecek etki yaratma, bu kavramın temel unsurları olduğu görülmektedir. Diğer yandan vizyoner liderlik, işletme ve organizasyona bakan yönünün dışında, insanların yaşam mücadelelerini sürdürülebilir kılmak noktasında sorumluluk hissetme ve alma nosyonunu da kapsamaktadır. Performans, verilen işlerin, belirlenen hedef doğrultusunda ve süresi içerisinde yapılırken, çalışanların ürettiği nicel ve nitel sonuçların bir değerlendirmesidir. Eylemsel düzeydeki performans ölçümü, çıktılar ile performans göstergelerinin karşılaştırılarak yapılmaktadır. Bu bağlamda çalışan bireyin ve grubun, işletmenin ortak hedefine ulaşma yolunda üzerine düşenleri gerçekleştirmedeki başarısının bir göstergesidir. Performans, işletmelerde hedef ve amaçların yerine getirilme dereceleri olarak da algılanmaktadır. Buna göre işletmelerin performans düzeyi, çok farklı değişkenler içermekle birlikte, hepsinin ortak noktası bütünlüktür. Bu nedenle bir işletmenin dönemsel performans düzeyi ölçülmek istenildiğinde, etki edebilen tüm değişkenlerin eş zamanlı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir. Bu açıdan bakıldığından vizyoner liderlik, işletmenin hedefine ulaşma noktasında, planlama, organize etme, örgütleme ve delege etme gibi klasik yönetim fonksiyonlarının ötesinde, sonuca etki edecek her bir birimden ya da bireyden en yüksek verim sağlayacak ve eşgüdümü tesis edecek becerileri ihata ettiğinden, işletmelerin performansında önemli bir yere sahiptir. Bu durum vizyoner liderliği, işletme performansını etkileyen en temel unsur haline getirmektedir. Bu çalışmanın temel motivasyonu vizyoner liderliğin işletme performansı üzerindeki etkilerini incelemektir. Buna göre birinci bölümde vizyoner liderlik ve işletme performansı ile ilgili temel kavramlar açıklanmış, ikinci bölümde liderlik türleri ve vizyoner liderliğe ilişkinin teorik çerçeve verilmiş, üçüncü bölümde işletme performansı geniş olarak incelenmiştir. Dördüncü bölüm vizyoner liderlik ile işletme performansı arasındaki ilişkin apmrik çalışmaya ayrılmıştır. Analiz sonuçlarında vizyoner liderliğin alt boyutlarından iletişim, güvenilirlik, risk, saygı ve lider üye etkileşimi ile rekabet performansı arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Üretim performansı ile vizyoner liderlik arasındaki ilişki incelendiğinde; işletmelerin üretime yönelik stratejilerinin, rekabeti destekleyebilecek üretim yeteneklerinin de birleştirilmesi ile üretim performansı olumlu etkilenmektedir. Bu bağlamda vizyoner liderlik ile işletme performansı arasında güçlü bir nedensellik olup, dinamik rekabet ortamında, rekabet üstünlüğü elde etmek isteyen işletmelerin vizyonlarını ortaya koyacak ve gerçekleştirecek vizyoner liderlik vasıflarına sahip liderlere ihtiyacı olduğu söylenebilir.