İş yerinde mobbing ve Türk Hukuku

Çalışmada, mobbingin anlamı, mobbingle ilgili araştırmaların başlangıcı ve gelişimi, iş yerinde mobbing; mobbing süreci, mobbing davranışları, mobbingin nedenleri ve sonuçları, iş yerinde mobbing ve etkilerine karşı neler yapılabileceği araştırılmıştır. Birbirinden ayrı yasalarımızda iş yerinde mobbingle ilgili kanun maddeleri olduğu, ancak mobbing kelimesinin kullanılmadığı ifade edilmiş, iş yerinde mobbing karşıtı bir yasa oluşturulması ve düzenleme yapılması için bir öneri sunulmuştur. Sunulan öneriye göre 1- Hukukumuzda mobbingle ilgili olan kanun maddeleri iş yerinde mobbing adı altında bir araya getirilmeli; a- İş yerinde mobbingin tanımı yapılmalı, b- İş yerinde mobbingle ilgili genel düzenlemeler belirtilmeli, c- Suç sayılan mobbing davranışlarına yaptırımlarıyla birlikte ayrı ayrı yer verilmeli, d- Mobbing nedeniyle açılabilecek dava türleri tanımlanmalı ve mobbing sıfatını taşımalıdır, 2- Rücu edilemeyecek nitelikte sabit ve standart bir mobbing para cezası belirlenmeli, 3- Boşta geçen süre ücreti ve diğer haklarla ilgili eşitlik sağlanmalıdır. Mobbing ve iş yerinde mobbingin yanı sıra stres ve travma sonrası stres bozukluğu gibi mobbingle ilgili konularda literatür taraması yapılmıştır. Belirlenen makaleler ve kitaplarla birlikte sözlükler, genelge ve rapor gibi kaynaklar incelenmiş, istatistiksel verilerden yararlanılmış ve bir takım hesaplamalar yapılmıştır. Önemli bilgiler çalışmada yer alan başlıklar altında bir araya getirilmiştir. Oniki farklı yasamız ve yargı kararları, iş yerinde mobbing bakımından incelenmiş; mobbingle ilgili kanun maddeleri, önerilen düzenlemedeki başlıklar altında toplanmış; açıklamalar yapılmıştır. Anlatım ve açıklamalar örneklerle desteklenmiştir. Mob kelimesinin, 17. Yüzyılın başlarında Latince Mobile Vulgus ifadesinden İngilizceye geçtiği ve mobile kelimesinin kısaltılmış şekli olduğu belirlenmiş; 1711 yılına ilişkin bir mobbing davasına rastlanmıştır. Mobbingin çalışmada ulaşılabilen ilk bilimsel tanımı ve ilk genel tanımına yer verilmiş; kuşlar, çocuklar ve iş yerleriyle ilgili başlayan çalışmaların artarak devam ettiği görülmüştür. Aslında mobbing, hayvanların ilk var oluşundan itibaren varlığını korumuş bir kavramdır. Çalışmada; mobbing, iş yerinde mobbing, mobbing süreci, mobbing davranışları ve boşta geçen süre tanımlanmış, mobbing kelimesinin Türkçemizdeki karşılığı belirlenmiştir. İş yerinde mobbingin nedenleri ve sonuçları ile mobbing ve etkilerine karşı mağdurun, aile ve arkadaşların, kuruluşların neler yapabilecekleri belirtilmiş, öneriler sunulmuştur. İş yerinde mobbing karşıtı bir yasa oluşturulması ve düzenleme yapılmasıyla ilgili sunulan ifade ve öneri doğrulanmıştır. İş yerinde mobbing, karşı yaptırımı olan haksız bir fiil, farklı veya kötü muamele olarak yasalarımızda bulunmakta; ancak zarar gören kişinin, zararını ve zarar verenin kusurunu kanıtlaması gerekmektedir. İş yerlerinde gözlemlenen, haksız fiil ve kötü muamele kapsamında bulunan farklı mobbing davranışları, yaptırımları belirlenerek bir araya getirilmelidir. İş yerinde mobbing, yıkıcı sonuçlara neden olabilen çok kötü bir süreçtir. Bu nedenle mobbinge karşı bir yasa oluşturulmalı ve uygulanmalıdır. İş yerinde mobbing, pek çok araştırmaya konu olmuş ve olmaya devam etmektedir. Bununla birlikte, mobbinge karşı yasayla ilgili araştırmaların arttırılması gerekmektedir.