Bilecik il özel idaresinde dış kaynak hizmet alımı sorunlar ve çözüm önerileri

Mantıklı hesap işleri anlamına gelen, ilk başlarda askeri bir terim olarak ortaya çıkan lojistik, II. Dünya Savaşı'ndan sonra önem kazanmaya başlamış ve günümüze gelene kadar her alanda kendine yer edinmiştir. Dış kaynak kullanımının ortaya çıkışı insanlığın doğuşuyla birlikte başladığı düşünülmekte ve küreselleşme ve sanayileşme ile birlikte yaygınlaşarak birçok alana dağılmıştır. İlk yıllarda bakım, onarım, temizlik, dağıtım gibi alanlarda kullanılmakla beraber günümüzde pek çok alana yayılmıştır. Türkiye'de dış kaynak kullanımı taşeronlukla aynı anlamda kullanılırken malların üretimi ile sınırlandırılmışken 1990'lı yıllardan itibaren dış kaynak kullanımı alanları genişlemiş ve firmalar idari ve destekleyici faaliyetlere yönelmişlerdir. Rekabet koşullarının ağırlaşmasıyla firmalar kendi yaptıkları işe odaklanıp, diğer işleri en iyi yapan diğer firmalardan yararlanarak karşıladıklarında dış kaynak kullanımı stratejik hale gelmiştir. Ülkemizde en çok bilinen dış kaynak kullanımı uygulamaları personel taşıma, yemek hizmeti ve güvenliktir. Firmalar kendi ana faaliyetlerine odaklanıp, bu tür ikincil faaliyetlerini dışarıdan karşılamaktadırlar. İşletmeleri dış kaynak kullanımına iten, maliyetlerin azalması, esnekliğin artması, küçülme, nakit akışının sağlanması, temel yeteneklere odaklanılması, riski azaltma, kaynakların dağıtımı, vizyon oluşturulması, kaliteyi arttırma, kaynakların sürekliliği gibi içsel nedenler ve rakiplerden kopmama, teknolojiye ayak uydurma, yeni pazarlara açılma gibi dışsal nedenleri vardır. Dış kaynak kullanımının birçok yararının yanında bazı sakıncaları da vardır. Rekabet ortamında işletmeler üstünlük sağlamak zorundadırlar ve bunun için de dış kaynaklardan yararlanma yöntemini kullanırlar. Devlet de özel kesim tarafından sağlanan hizmetleri hizmet alım yoluyla özelden karşılayabilmektedir. Hizmet özel sektör tarafından karşılanmakta, finansı kamu kaynaklarından karşılanmaktadır. Kamu kurumu da özel şirketler gibi hizmet alırken ekonomik olmalıdır. Bunun için kamu ihale kanunu çıkarılmış ve bir standart oluşturulmaya çalışılmıştır. Kamu ihale kanununun doğru uygulanmasını sağlamak için Kamu İhale Kurumu kurulmuş ve ihale bilgilerine daha kolay ulaşım için Elektronik Kamu Alım Platformu oluşturulmuştur. Yapılan araştırmada dış kaynak kullanımı uygulamasının kamu yüzü hizmet alımları yöntemi olan ihaleler yapılırken karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerilerinden bahsedilmektedir. En çok karşılaşılan sorunların başında ihale aşamasında sürelerin çok uzun olması, 22-d doğrudan temin sınırıyla ilgili yaşanan sorunlar, eğitim verilmemesi gelmektedir. Yaşanan diğer sorunlar; idarelerin marka belirtememesi, şikayet sonucunda oluşan sıkıntıların kimin tarafından karşılanacağının belli olmaması, kurumda tek bir ihale merkezinin olmaması, teklif mektuplarının dağıtılması aşamasında firmaların özen göstermemesi, personellerin ihalelerde bulunmak istememesi, yönetmeliklerin açık ve net olmaması, ilan ücretlerinin çok fazla olması, teknik şartname hazırlamada ve sonrasında sorunlar olması, mal teslimlerinde gecikmeler yaşanması, hakediş düzenlemede fazla sayfaların olması, aşırı düşük sorgulamasının karışık olması, birim fiyatlı işlerde karşılaşılan sorunlardır. Karşılaşılan bu sorunlar detaylıca incelenmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur.