Eğitim sisteminde kadınların yönetici olma sürecinde karşılaştığı engeller ve çözüm önerileri

21. Yüzyılda inovasyon çağını yaşadığımız son yıllarda kadınların yönetim pozisyonunda hala çok az yer almaları ve birçok engelle karşılaşmaları önemli bir olgudur. Değişim ve gelişime rağmen yönetici pozisyonunda yer alan kadınların sayısının azlığı ve kadınların yeterince yönetici pozisyonunda temsil edilememesi bu konunun yıllardır güncel bir konu yapmakta fakat hala beklenen düzeyde gelişme gösterememesi bu konu üzerine derin incelemeler yapmayı gerekli kılmaktadır. Dolayısıyla bu araştırmanın amacı, eğitim sisteminde kadınların yönetici olma sürecinde karşılaştığı engelleri, kullandıkları stratejileri ve önerileri ortaya koymaktır. Bu amaçla araştırmanın doğasına uygun olarak nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018- 2019 eğitim-öğretim yılında Kocaeli ili merkez ilçelerindeki devlet okullarında görev yapan 5 müdür, 10 müdür yardımcısı, 5 öğretmen olmak üzere toplam 20 kadın oluşturmuştur. Alan yazın taraması yapıldıktan sonra araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme soruları kullanılmıştır. Görüşme soruları katılımcılarla yüz yüze görüşme yöntemi ile rahat hissedecekleri yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin değerlendirilmesinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Bu çalışma sonucunda kadınların okul yöneticisi olma sürecinde karşılaştığı engeller, geliştirdikleri stratejiler ve çözüm önerileri ortaya konmuştur. Bu çalışmada elde edilen bulgular ışığında şu sonuçlara ulaşılmıştır:İlk olarak kadınların yönetici olmada karşılaştıkları engeller bireysel engeller ve toplumsal engeller olmak üzere iki alt temada ele alınmıştır: Bireysel engeller alt teması altında yer alan; cam tavan sendromu, özgüven eksikliği, başarısızlık- yalnızlık korkusu kodları incelendiğinde, kadın okul yöneticilerinin karşılaştıkları bireysel engellerin kişinin kendinden kaynaklanan engeller ile ilgili bir durum olduğu vurgusunun ön plana çıktığı görülmektedir. Toplumsal engeller alt teması altında ise yer alan; kadınlara yönelik kalıp yargılar, anne-eş rolü, cinsiyete dayalı önyargı, kraliçe arı sendromu, siyasi engeller kodları incelendiğinde, kadın okul yöneticilerinin karşılaştıkları toplumsal engellerin toplumsal baskı, tutum ve atfedilen cinsiyet rollerinin ön plana çıktığı görülmektedir. Kadınların yönetici olmada uyguladıkları stratejiler iki alt temada incelenmiştir; Kişisel faktörler ve toplumsal faktörler. Kişisel faktörler alt teması altında yer alan; profesyonel destek, özgüvenin arttırılması, girişkenlik, iş ve özel hayatı dengeleme, duygusallığı aşma kodları incelendiğinde, kadın okul yöneticilerinin uyguladıkları stratejilerin kişinin kendinden kaynaklanan engelleri aşmaya yönelik stratejiler geliştirdikleri görülmektedir. Kadınların yönetici olmada karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm önerileri üç alt temada incelenmiştir; Yasal düzenlemeler, sosyal düzenlemeler, bireysel düzenlemeler. Sosyal düzenlemeler ile ilgili olarak katılımcılar; toplumsal kadın algısının değiştirilmesi, cinsiyet eşitsizliğinin azaltılması ve pozitif ayrımcılık, sosyal aktivitelerin yapılması kodu altında görüş bildirmişlerdir. Yasal düzenlemeler ile ilgili olarak katılımcılar; çalışma saatlerinin düzenlenmesi, ödüllendirme konusunda düzenlemelerin yapılması ve bürokratik engellerin kaldırılması kodu altında görüş bildirmişlerdir. Bireysel düzenlemeler ile ilgili olarak katılımcılar; cesaretlendirme- girişkenlik, eğitim ve liderlik eğitimi kodu altında görüş bildirmişlerdir. Çalışma sonucunda ortaya çıkan bulgulara yönelik uygulayıcılara ve araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.