turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Çevresel tutum ve davranışın hizmet kalitesi ve satın alma davranışına etkisi: Ekoturizm faaliyetlerine yönelik bir çalışma

Alternatif turizm türlerinden biri olan ekoturizm, alternatif bir turizm türü olarak belirlenmiş olup tüketim kültürü ile doyuma ulaşan kitle turizm çeşitliliğinin yerini almaya başlamıştır. Gün geçtikçe önemi artarak devam eden ekoturizmin temelinde doğayla iç içe olma ve doğaya zarar vermeme özelliği bulunmaktadır. Ayrıca ekoturizm kapsamında daha farklı turist çeşidine hizmet vermek amacıyla eko işletmeler bulunmaktadır. Bu çalışma kapsamında ekoturizm hizmeti veren eko işletmelerden bir tanesi olan ekoçiftlikleri tercih eden ekoturistlerin tercih etmiş oldukları bu çiftliklere ilişkin hizmet kalite beklentileri ile algılanan hizmet kalitesi SERVQUAL ölçeğinden uyarlanan ECOSERV ölçeği ile tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca yürütülen bu çalışmada ekoturistlerin çevresel tutum ve davranışlarının ekoturizm faaliyetlerine olan etkisi ve yine bu ekoturizm faaliyetlerinin ECOSERV beklenti ve algı düzeyi ile memnuniyet düzeyi ve değiştirme davranışı üzerindeki etkileri belirlenmeye çalışılmıştır. Bunların yanı sıra, çevresel tutum ve davranış faktörlerinin beklenti ve algı düzeyinde etkileri de incelenmiş, çevresel tutum ve davranışlarının memnuniyet düzeyi ile değiştirme davranışı üzerindeki etkileri de tespit edilmiştir. Yapılan analizlerle belirlenen 19 hipotezin 2'si reddedilmiş, 17 hipotez kabul edilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına göre, çevresel tutum ve davranış faktörlerinin hizmet kalitesi beklenti düzeyinde bir etkiye sahip olmadığı görülmüştür. Bununla birlikte çevresel tutum ve davranışın ekoturizm faaliyetleri üzerinde etkili olduğu, ekoturizm faaliyetlerinin beklenti ve algı düzeyleri üzerinde, hizmet kalitesi beklenti ve algı düzeylerinin de memnuniyet ve değiştirme davranışı üzerinde etkileri olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca çevresel tutum ve davranışın memnuniyet ve değiştirme davranışı üzerinde de etkisi olduğu ortaya çıkan bir diğer sonuçtur.
İhracat işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ve ihracatta katma değer vergisi istisnası

u YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ İHRACAT İŞLEMLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ VE İHRACATTA KATMA DEĞER VERGİSİ İSTİSNASI Rüştü TAŞÇI İşletme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eylül 2001 Danışman: Prof. Dr. Özgül CEMALCILAR İhracat, ülkelerin ekonomilerini geliştirmede, ürettikleri mal ve hizmetlerini yurt dışına satarak ithalat-ihracat dengesini koruyup döviz darboğazından kurtulmalarını sağlamak bakımından önem arz etmektedir. İhracatta farklı teslim ve ödeme şekilleri vardır. Teslim ve ödeme şekillerindeki bu farklılıklar doğal olarak ihracat işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde de farklılıkların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. ihracatın önemi arttıkça, ülkeler bu konuda bir takım tedbirler almaya yönelmişlerdir. Türkiye de ihracatı teşvik etmek amacıyla ihracat istisnası olarak anılan, 3065 sayıl KDV Kanunu'nun 11. Maddesi ile ihracat teslimleri KDV'nden müstesna bırakılmıştır. Çalışmamızın amacı, kambiyo ilişkisini de dikkate alarak ihracat işlemlerinin muhasebeleştirilmesini, ortaya çıkan farklılıkları, ihracatı teşvik amacıyla çıkartılan ihracat istisnası uygulamasının ihracatçılara ne derece fayda sağladığım ve uygulamadaki zorluklan ortaya koymaktır. Bu çalışmada, söz konusu işlemlerin en son haliyle uygulanış biçimi verilmiştir.
Karşılıklı ticaret sistemi ve şekilleri, Hisarlar Makina Sanayii ve Ticaret A. Ş. ve Türk Hava Yolları incelemesi

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ KARŞILIKLI TİCARET SİSTEMİ VE ŞEKİLLERİ, HİSARLAR MAKİNA SANAYİİ VE TİCARET A. Ş. VE TÜRK HAVA YOLLARI İNCELEMESİ Selahattin Bilge GÜNGÖR İşletme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ocak 2003 Danışman: Doçent Doktor Ayşe Sevgi ÖZTÜRK Karşılıklı Ticaret, dünya ticaretinin vazgeçilemeyen ve kalıcı bir parçasıdır ve daima da öyle kalacaktır. Gerek gelişmiş, gerek gelişmekte olan ve gerekse durgunluk döneminde olan ekonomilerde, üzerinde önemle durulması ve bir fiil ekonomik yaşamın içerisine dahil edilmesi gereken bir dinamiktir. Birinci bölümde, Karşılıklı Ticaret Sistemi kavramı çok detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu incelemeler kapsamında, dünya ticareti içerisinde Karşılıklı Ticaretin rolü ve gelişimi, Karşılıklı Ticarete yol açan etkenler, Karşılıklı Ticaret uygulamalarındaki temel basamaklar ve göz önünde bulundurulması gereken faktörler, Karşılıklı Ticaretin başarılı bir şekilde tamamlanabilmesinde karşılaşılan problemler ve bu problemler için çözüm önerileri, Karşılıklı Ticaret işlemlerinde risk yönetimi, Karşılıklı Ticaret faaliyetlerinde gelirin belirlenmesi ve de son olarak Türkiye'nin dış ticareti içerisinde Karşılıklı Ticaretin rolü, birinci bölüm içerisinde geniş bir şekilde incelemiştir, ikinci bölümde, Karşılıklı Ticaret şekilleri kapsamlı bir şekilde incelenerek, dünyadan ve Türkiye'den örnekler verilmiştir. Son bölümde, Hisarlar Makina Sanayii ve Ticaret A. Ş. ve Türk Hava Yolları, inceleme noktası olarak belirlenmiş ve Karşılıklı Ticaret uygulamalarının bu şirketlerdeki işleyişi incelenmiştir.
Sermaye yapısını etkileyen faktörler: Türkiye ve Portekiz piyasalarında bir uygulama

Firmaların sermaye yapısı seçimi hakkında uzun süredir devam eden tartışmalara rağmen örnek bir optimal sermaye yapısının varlığı hakkında henüz bir ittifak yoktur. Ancak bu konuda yapılan araştırmaların büyük bir çoğunluğu, sermaye yapısı seçimini etkileyen bazı faktörlerin varlığında hemfikirdirler. Bu nedenle bu çalışmada optimal sermaye yapısının varoluş probleminden ziyade, sermaye yapısının oluşumunu etkileyen faktörlerin neler olabileceği araştırılmıştır. Çalışmanın verileri, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası ve Lizbon Menkul Kıymetler Borsası'nda 2005- 2009 döneminde sanayii sektöründe faaliyet gösteren toplam 88 firmadan seçilmiştir. Veriler Panel Veri Analizi yöntemi kullanılarak test edilmiştir. Çalışmada bağımlı değişken olarak kaldıraç oranları kullanılmış olup, bağımsız değişkenler ise, karlılık, işletme büyüklüğü, büyüme fırsatları, maddi duran varlıklar, borç dışı vergi kalkanı ve işletme riskliliği'dir. Yapılan analizde sermaye yapısının oluşumu ile yani borçlanma oranları ile maddi duran varlıklar, borç dışı vergi kalkanı, büyüme fırsatları ve karlılık değişkenleri arasında Türkiye ve Portekiz firmalarında aynı yönde ve olumlu sonuçlar elde edilmişken, işletme büyüklüğü ve risklilik değişkenlerinde her iki ülke için anlamlı fakat ters yönde bir ilişki bulunmuştur. Bu sonuçlar sermaye yapısının dengeleme ve finansal hiyerarşi teorilerini desteklediği gibi sermaye yapısı literatüründeki çalışmalarla da uyumludur.
Gösterişçi tüketim, benzeşme ve ayrışma etkisinin dönüşüm beklentilerine ve öznel yaşam kalitesine etkisi

Günümüzde gösterişçi tüketim, kişinin zenginliğinin gösterişli bir şekilde ortaya konmasından öte benliğini inşa etme, bulunduğu gruba dahil olma, kendini kanıtlama, sosyal onay alma ve saygınlık kazanma gibi anlamları karşılamaktadır. Bu nedenle, tüketici bir ürünü satın aldığında kendisinde ya da yaşamında anlamlı dönüşümler yaşayacağını beklemektedir. Dönüşüme dair beklentilerinin gerçekleşmesine karşılık olarak ise tüketici, yaşamını kişisel olarak değerlendirerek yaşam kalitesine dair nihai bir sonuca varmaktadır. Bu amaçla gösterişçi tüketim eğilimindeki tüketicilerin, diğer kişilere benzeme ve diğer kişilerden ayrışma etkisiyle hareket etmelerinin, ürünler aracılığıyla kendilerinde ya da yaşamlarında gerçekleşeceğine inandıkları dönüşüm beklentileri ve öznel yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin bilinmesi gereği ortaya çıkmıştır. Bu tezde gösterişçi tüketim, benzeşme ya da ayrışma etkisiyle hareket eden tüketicilerin yaşamına dair dönüşüm beklentileri ve öznel yaşam kalitesi üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amaçlanmış ve bu amaca yönelik bir model oluşturulmuştur. Katılımcılar, Google Form, Imessage ve Whatsapp üzerinden kartopu örnekleme yöntemiyle seçilmiş; veriler çevrimiçi uygulanan anketler aracılığıyla toplanmıştır. Modelde yer alan yapılar arasındaki ilişkiler Yapısal Eşitlik Modeli ile analiz edilmiştir. Analizler sonucunda tüketicilerin gösterişçi tüketim eğilimleri ve diğerlerine benzetme etkisiyle motive olmalarının, dönüşüme dair beklentilerini doğrudan etkilediği, fakat ayrışma etkisiyle motive olmalarının dönüşüme dair beklentilerini doğrudan etkilemediği sonucuna varılmıştır. Bireylerin kendisinde ya da yaşamında gerçekleşeceğine inandığı dönüşüme dair beklentilerinin ise, öznel yaşam kalitesi üzerinde etkisi olduğu ortaya koyulmuştur. Bununla birlikte, tüketicilerin gösterişçi tüketim eğilimlerinin, öznel yaşam kalitesini dönüşüm beklentileri aracılığıyla dolaylı olarak etkilediği ortaya çıkmıştır.
Satış gücü memnuniyet düzeyinin belirlenmesi Fırat Elektrik Perakende Satış A. Ş. örneği

Günümüzün hızla artan rekabet koşullarında firmalar, rekabette avantaj sağlamak adına müşteriye ulaşmak için kullandıkları satış örgütlerini sürekli geliştirme çabasındadır. Firmaların satış gücü yönetiminde ilk olarak satış amaçlarım belirlemeleri gerekmektedir. Satış amaçları belirlendikten sonra satış amaçlarıyla bağlantılı olarak belirledikleri kriterler doğrultusunda satış gücü büyüklüğüne ve stratejisine, satış gücü çeşidine ve satış örgüt yapısına karar verilmesi gerekmektedir. Satış gücünün verimliliği büyük ölçüde satış gücünün ne şekilde yapılandırıldığıyla alakalıdır. Firmaların, satış amaçları ve satış stratejileri doğrultusunda müşterilerine ulaşmak için en uygun satış gücü yapısına karar vermeleri gerekmektedir. Bu araştırmada; satış işletmeleri arasında yer alan firma çalışanlarının memnuniyet düzeyinin belirlenmesi amaçlanmış olup bu amaç doğrultusunda çalışma yapılmıştır. 2018 yılı Fırat Elektrik Perakende Satış A. Ş. bünyesindeki çalışanlar oluşturmaktadır. Tam sayım örneklem tekniği ile Tunceli, Bingöl, Elazığ ve Malatya illerinde raporlu veya izinli olmayan Fırat Elektrik Perakende Satış A. Ş. çalışanları seçilmiştir Araştırmanın anket formu toplam 93 çalışana ulaştırılmış ve 91'nden geri dönüş alınmıştır. Elde edilen anketlerin geçerliliğinin değerlendirilmesi aşamasında veri kaybına yol açan anket formuna rastlanmamış ve nihai olarak araştırmanın örneklemi 91 çalışandan oluşmuştur. Yapılan analizler sonucunda çalışanların memnuniyet düzeyi ile bu düzeyi etkileyen faktörler arasında ilişki bulunmuştur.
Lider-üye etkileşiminin satış elemanı yaratıcılığı üzerindeki etkisinin araştırılması

Günümüzde işletmelerin gerek kendi faaliyet alanında ayakta kalması için değişen teknolojik koşullara anında uyum sağlayabilecek esneklikte olması gerekmektedir. Rakiplerin gün geçtikçe zorlaşan piyasa koşullarında dönüşümleri, rekabeti arttırmakta, bu durum bir takım aksiyonların önceden planlanıp hayata geçirilmesini gerekli kılmaktadır. Bu noktada işletmelerin organizasyon yapısının, süreçlerin ve eylemlerin mevcut ortam / sorunlara adapte olabilecek şekilde esneklik göstermesi gerekmektedir. Organizasyonların en önemli girdisi olarak kabul edilen insan faktörü satış sürecinin de en maliyetli unsurlarından biridir. Bu nedenle işletmelerin başarısına katkıda bulunmak adına satış elemanları kişisel özelliklerini ve satış tecrübelerini kullanarak satış / pazarlama alanında karşılaştıkları sorunlara etkin çözüm önerileri geliştirmelidirler. Bu noktada satış elemanlarının yaratıcı özellikleri ön plana çıkmakta; yenilikçi, yaratıcı ve sonuç odaklı çözümler satış elemanlarının ve bir bütün olarak satış/pazarlama departmanının başarısını kuşkusuz arttırmaktadır. Satış elemanlarının yaratıcı özellikler edinmeleri veya mevcut yaratıcı fikir ve tutumlarını hayata geçirmelerinde birçok faktör etkide bulunmaktadır. Bu faktörlerin en önemlilerinden biri satış yöneticilerinin liderlik özellikleridir. Organizasyonlarda etkin role sahip liderlerin astlarıyla olan iş ilişkileri birçok sürece temel oluşturmaktadır. Lider-üye etkileşimi kavramı bu noktada devreye girmektedir. Etkin bir etkileşim çalışanların yaratıcı fikirler üretme ve bu fikir üretme sürecini yönetebilme kabiliyetini kuvvetlendirmektedir. Tüm bu bulgulardan hareketle bu çalışmada, lider-üye etkileşimi ve yaratıcılık kavramları farklı boyutlarıyla incelenmiş, öncül ve ardıllarına değinilmiş ve lider - üye etkileşiminin satış yaratıcılığına etkisi araştırılmıştır.
Geleneksel kültürden tüketim kültürüne geçişte evlilik törenlerinde kullanılan kıyafet ve nesnelere yüklenen anlamlar

Bu tezin amacı, kültürün bir öğesi olan evlilik olgusunun bir boyutu olarak gerçekleştirilen tüketimin çeşitlenmesi bağlamında evlilik töreni kıyafetleri ve nesnelerinin satın alma tercihlerini hangi faktörlerin yönlendirdiğini araştırmaktır. Bu amaca yönelik olarak bir anket çalışması yapılmıştır. Alan araştırması sonucunda; gelinlik satın alma tercihlerini etkileyen faktörler de tüketici değerleri, tüketici-ürün anlam ilişkisi, satın alma güdüleri ve materyal değerler ile tüketici karakteristiklerine ait değişkenlerin farklı boyutlarda etkileri olduğu belirlenmiştir. Tez kapsamında, tüketicilerin satın alma tercihlerinde rol oynayan etkiler değerlendirilmeye çalışılmıştır.
İŞKUR'da çalışanların motivasyonu

Kamu personel sistemindeki verimlilik arayışı son dönemde yeni kamu yönetimi anlayışı doğrultusunda kamu kesiminde yaşanan dönüşüm sürecinin önemli bir bileşeni olmuştur. Daha düşük maliyetle etkin ve kaliteli bir kamu hizmeti sunumu ile vatandaş memnuniyetinin aynı anda sağlanmasına yönelik sürecin kilit noktası olarak, sonuçlarına etkili kararlar bağlanmış bir performans değerlendirme sistemi düşüncesi ön plana çıkmıştır.
Finansal kapsayıcılık ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin kantil regresyon yöntemiyle analizi

Küresel anlamda bakıldığında, finansal hizmetlerin erişilebilirliği, kullanılabilirliği ve kullanımı açısından en önemli kuruluşlar bankalardır. Politika yapıcıların önemli önceliklerinden birisi bankalar aracılığıyla oluşturulan finansal piyasayı daha kapsayıcı hale getirmek, tüm yetişkinlerin erişebildiği ve tasarruflarını finansal piyasalar aracılığıyla kullandığı kapsamlı bir finansal piyasa oluşturmaktır. Çalışmada Sarma (2008) tarafından geliştirilen yetişkin bireylerin finansal hizmetlere ne ölçüde eriştiklerini ve kullandıklarını ölçen mevduat ve katılım bankacılığı verilerini esas alan finansal kapsayıcılık endeksi Türkiye için illere göre hesaplanmıştır. Bu endeks 0 ile 1 arasında değerler almakta, 0 değeri finansal kapsayıcılığın dışında kalındığını, 1 ise finansal kapsayıcılığın tam olarak sağlandığını göstermektedir. Çalışma kapsamında Türkiye'nin 2011- 2017 yıllarını kapsayan 81 ili için finansal kapsayıcılık endeksi oluşturulmuştur. Yine aynı yöntem ile Türkiye'nin 2007- 2017 yıllarını kapsayan 81 ili için katılım bankacılığının finansal kapsayıcılığı da hesaplanmıştır. Finansal sistemin boyutlarının gösterildiği endeks değerlerinde bölgeler arasında büyük farklılıklar olduğu saptanmıştır. Oluşturulan endeks değerlerinin ekonomik büyüme ile arasında nasıl bir ilişki içinde olduğu Kantil Regresyon yöntemiyle detaylı olarak incelenmiştir. Bulgular düşük kantil bölgelerinde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişkinin bulunduğunu, yüksek kantil bölgelerinde ise anlamlı fakat negatif bir ilişkinin bulunduğunu ortaya koymuştur.
Çalışanların ve yöneticilerin sosyal istenirlik ve özgünlük düzeylerinin karşılaştırılması

Sosyal istenirlik, sosyal bilimler için oldukça önemli bir bilgi alma yöntemi olan öz-bildirim yönetiminin güvenirliğini olumsuz etkileyen bir durumdur. Katılımcıların kendi tutum, davranış ve fikirlerine yönelik bilgi verirken dürüst olmamaları, kendilerini daha iyi, daha tercih edilir gösterilme arzularını kapsar. Çalışmaların sonuçlarının güvenirliğini önleyen bu durum oldukça önemlidir. Bu doğrultuda, sosyal bilimlerin sosyal istenirliği kontrol altına alması, özgünlüğü etkileyen faktörlere önem vermesi gereklidir. Bu çalışmada özgünlük ve sosyal istenirlik kavramları birbirleri ile ilişkilendirilmiştir. Bu ilişkiye bakıldığında öz-yabancılaşma ve özgünlük kavramlarının negatif etkiye sahip olduğu görülmüştür. Çalışma sonuçlarının daha sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi ve kıyaslanması için muadil çalışmalar gereklidir. Literatürde konunun önemine rağmen eksik kaynak dikkat çekici ölçüdedir.
Havacılık sektöründe tedarikçi performansının kümeleme analizi ve yapay sinir ağları ile incelenmesi

Günümüzde küreselleşmeyle birlikte yoğun bir rekabet ortamı mevcuttur. Bu rekabet havayolu firmaları arasında da yoğun bir şekilde görülmektedir. Havayolu firmaları rekabette üstün olabilmek için ve müşterilere minimum maliyet yansıtmaya yönelik olarak girdi maliyetlerini azaltmayı hedeflemektedirler. Önemli maliyet kalemlerinden birisi de bakım maliyetleridir. Uçak bakımında maliyetlerin azaltılması, firmaların tedarik zincirlerini daha etkin kullanmaları ile mümkün olmaktadır. Uçak bakım firmaları bakım için uluslararası ve yerel havacılık bakım kuralları gereği belirli sertifikasyon, belge ve yetkinliklere sahip yüzlerce tedarikçiden milyonları bulunan malzeme temininde bulunmaktadır. Firmalar bu büyüklükteki tedarik zinciri süreçlerini etkin ve verimli kullanmak amacıyla çeşitli politika ve stratejiler uygulamaktadırlar. Bu stratejilerden birisi de tedarikçinin durumunu net bir şekilde gözlemlenebilmesi ve görülebilmesidir. Bu gözlemleme yöntemlerinden birisi de tedarikçilerin performanslarının değerlendirilmesidir. Bu çalışmada bir firmanın mevcut tedarikçi değerlendirme süreci incelenmiştir. Firmanın değerlendirme sisteminde beş adet küme bulunmaktadır. Kümeleme Analizi ve Yapay Sinir Ağları kullanılarak yeni bir değerlendirme sistemi önerilmiştir. Yapılan analizler sonucunda tedarikçi firmaların performans dağılımları irdelenmiş ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur.
Tam zamanında üretim sisteminin üretim maliyetlerine etkisi ve bir uygulama

Hedef olarak küresel rekabetin önem kazandığı günümüzde, üretim teknolojilerinde değişiklik yapılması zorunlu hale gelmiştir. Buna bağlı olarak işletmelerin yüksek kalite ve düşük maliyetli gereksinimi karşılamaktan başka seçenekleri kalmamıştır. Bunun sonucu olarak ta TZÜ Sistemi ortaya çıkmıştır. TZÜ Sistemi, bir israfi önleme felsefesidir. TZÜ Sistemi ilk madde ve malzemenin satın alınmasında nihai mamul halinde müşteriye teslimine kadar olan üretim sürecinde tüm israfı ortadan kaldırmak; kaliteyi ve verimliliği artırarak üretim maliyetlerini azaltmayı amaçlamaktadır. Stokları varlık olarak değil İşletme için bir yük olarak görmektedir. TZÜ Sistemi, üretim ortamını fiziksel yapısını değiştirerek gerek üretim maliyetlerinin doğasında ve gerekse söz konusu maliyetlerin ölçümlenmesi ve kontrolünde değişikliklere neden olmuştur. Böylece, TZÜ Sistemini başarıyla uygulayan işletmeler maliyet muhasebesi sistemlerinde geleneksel yöntemleri terk ederek bu anlayışa uygun yeni ve yaratıcı yöntemler geliştirmek zorunda kalmışlardır. TZÜ sistemini işletmede uygulayabilmek için bazı şartların yerine getirilmesi gerekmektedir. İşletme yönetimi başta olmak üzere tüm çalışanların bu sisteme inanmaları gerekmektedir. Dünyada bu sistemi uygulayan işletmeler önemli ölçüde maliyet azaltımı sağlamışlardır. Üretim sistemine bağlı olarak üretim maliyetlerini ve maliyet muhasebesi hesaplama yöntemlerini değiştirmişlerdir. Ülkemizde TZÜ sistemi pek yaygın olmamakla birlikte uygulayan büyük işletmeler de mevcuttur. İşletmelerimizin küresel rekabet ortamında ayakta kalabilmeleri için bir an önce bu sisteme geçmeleri bir zorunluluk olmaktadır.
İşgörenlerin çalışma hayatına ilişkin sorunlarının iş tatmini yönünden incelenmesi

KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME YÖNETİMİ VE ORGANİZASYON ANABİLİM DALI İŞGÖRENLERİN ÇALIŞMA HAYATINA İLİŞKİN SORUNLARININ İŞ TATMİNİ YÖNÜNDEN İNCELENMESİ Bu araştırmada iradi olarak seçilen bir sanayi işletmesinde çalışan personelin işlerinden duydukları tatmin konusu incelenmiştir. Araştırma sonucu; işgörenlerin sosyal ve demografik farklılıkları ile işin değişik yönleri arasındaki ilişkiler ortaya konulmuştur. İşletmede çalışan personelin genel tatmin düzeylerinin yükseğe yakın olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada ayrıca işgörenlerin organizasyonel beklentileri ve çalışma hayatına ilişkin sorunları üzerinde durulmuştur. Bu işletmede çalışanların en önemli organizasyonel beklentilerinin; sürekli bir iş güvencesi olduğu, en yüksek tatmini çalışma arkadaşları ile ilişkilerden duydukları ve çalışma hayatına ilişkin en önemli sorunlarının ise, çalışmanın yoruculuğu olduğu bulunmuştur. İşletmedeki personelin tamamını aynı düzeyde tatmine ulaştırmak mümkün olmamakla birlikte, insan kaynaklarından etkinlik ve verimlilik bekleyen yöneticilerin çalışma hayatının kalitesini artırmak için daha fazla çaba göstermeleri gerekmektedir. Tezi Hazırlayan Tez Danışmam Tez Kabul Tarihi Jüri Üyeleri Ayhan CESUR Yrd. Doç. Dr. Mustafa KOKSAL 09.07. 1998 98/11 Prof. Dr. Ali AKDEMİR Yrd. Doç. Dr. Nilüfer ÇELİKKOL
Yalın üretimin strese etkisinin yapısal eşitlik modeli ile incelenmesi

Yalın üretim, Japonya'da II. Dünya savaşının neden olduğu sermaye sıkıntısını aşabilmek amacıyla geliştirilmiştir. Oluşan sermaye sıkıntısı şirketlerin çalışma saatlerini uzatarak, işleri yoğunlaştırarak ve ücretleri düşürerek maliyetleri azaltmasını gerektirmiştir. Amerikan otomotiv endüstrisindeki üretim biçimi savaş sonrasında Japonlara referans olmuştur. 1937'de kurulan Toyota şirketi'nin ortaklarından mühendis Eiji Toyoda, 1950'de Ford'un Detroit'deki Rouge fabrikasını ziyaret etmiş ve Toyota'daki üretim sisteminin geliştirilmesinin mümkün olduğu, ancak Fordist/kitlesel üretimin Japonya'da asla başarılı olamayacağı sonucuna varmıştır. Amerikan endüstri sistemi, sınırlı sayıda modelden büyük miktarlarda üretilerek, üretim maliyetlerini kısmıştır. Bu tipik Amerikan modeliydi, Japon değildi. Yeni sistem ile hedef üretim maliyetini çok çeşitli modelden sınırlı sayıda üretim yaparak düşürmekti (Ohno, 1996 ;40). Deneme amaçlı bazı çalışmalardan sonra kimi zaman tam zamanında üretim, kimi zaman Toyota üretim, kimi zaman da stoksuz üretim olarak da adlandırılabilen yalın üretim sistemleri Japonya'da 1940'lı yılların sonunda gelişmiştir. Sonrasında da Amerika Birlesik Devletleri'nde yaygınlaşmaya başlayan bir üretim ve yönetim sistemi haline gelmiştir. Bu tezin amacı, Yalın üretimin gelişmesiyle hızlı sanayileşme, ağırlaşan çalışma koşulları ve teknolojinin çalışanlar üzerinde stres oluşturup oluşturmadığını incelemektir. Birinci bölümde, yalın üretim felsefesi, gereklilikleri, temel özellikleri, Yalın üretim sistemindeki endüstri ilişkilerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde, Yalın üretimin temel özellikleri ayrıntılarıyla açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, Stres, iş stresi, stresin yol açtığı faktörler açıklanarak, Yalın üretimin stres üzerindeki etkilerine değinilmiştir. Dördüncü Bölümde ise, Yapısal eşitlik modellemesi genel hatları ile anlatılarak yalın üretimin stres üzerindeki etkileri bu modelleme ile analiz edilmiş ve sonuçları açıklanmıştır.