turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Ampirik Mod Ayrıştırmasına Dayalı ARIMA Modeli Kullanılarak Van İli Hava Kirliliğinin Tahmini

Hava kirliliği, yaşam kalitesini doğrudan tehdit eden ana unsurlardan birisidir. Hava kirleticilerindeki değişimlerin öngörülmesi, hava kirliliği kontrolünde ve yönetiminde önemli bir role sahiptir. Günümüzde kullanılan Çift Üstel Düzeltme (DES) ve Bütünleşik Otoregresif Hareketli Ortalama (ARIMA) gibi geleneksel yöntemler, hava kirliliğinin tahmin edilmesinde çoğu zaman yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle, hava kalitesinin belirlenebilmesi için daha etkili tekniklerin üretilmesine ihtiyaç vardır. Bu araştırmanın temel amacı, yukarıdaki sorunları ele alarak doğruluğu yüksek bir hava kirliliği tahmin teorisi geliştirmektir. Önerilen yaklaşım, Ampirik Mod Ayrıştırması (EMD) algoritması ve ARIMA modelinin bir arada uygulandığı melez bir yöntemdir. EMD-ARIMA yönteminin tahmin becerisini belirlemek için Türkiye'nin Van şehir merkezindeki PM10 ve SO2 hava kirleticilerine ait 2019-2020 kış dönemindeki veriler kullanılmıştır. MAE, MAPE, RMSE ve R2 performans ölçütlerine göre EMD-ARIMA modeli ile PM10 ve SO2 için sırasıyla 7. 25 g/m3, %20. 58, 8. 84 g/m3, 0. 87 ve 7. 58 g/m3, %20. 73, 8. 96 g/m3, 0. 71 değerleri elde edilmiştir. Bulgular EMD-ARIMA yönteminin, geleneksel DES ve ARIMA tahmin modellerine göre daha hassas bir tahmin becerisine sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Önerilen melez yaklaşım, hava kirliliğinin öngörülmesi ve azaltılmasına yönelik basit ve etkili bir yöntem olarak kullanılabilir.
Kent meydanlarının kalitesi ve dirençliliğinin ölçülmesi: Erzurum Havuzbaşı Kent Meydanı ve Yakutiye Meydanı örnekleri

Bu çalışmada kentsel kamusal mekanların pandemi öncesi ve sonrası kullanım düzeyleri irdelenerek yeterlilik, esneklik, bağışıklık ve dirençlilik kavramları çerçevesinde değerlendirilmesi ve elde edilen sonuçlar dahilinde pandemi gibi kriz süreçlerine karşı dirençli kentsel kamusal mekanların tasarlanması konusunda öneriler sunulması amaçlanmaktadır. Bu kapsamda Erzurum kentinden seçilen çalışma alanlarının (Havuzbaşı Kent Meydanı ve Yakutiye Meydanı) pandemi öncesi ve sonrası kullanım değişikliği tespit edilmiş, elde edilen veriler yazarlar tarafından oluşturulan "Kentsel Kamusal Mekanda Mekansal Kalite ve Dirençlilik Matrisi" kapsamında analiz edilmiştir. Matriste verilen bileşenler, kentsel kamusal mekanların kalitesine ve dirençliliğine sağladığı katkıya ve önem seviyesine göre değerlendirilerek seçilen çalışma alanlarının dirençlilik puanları hesaplanmıştır. Erzurum kentinden seçilen kentsel kamusal mekanların matris analizlerine göre Havuzbaşı Kent Meydanı'nın pandemi sürecine karşı dirençsiz olduğu, Yakutiye Meydanı'nın ise pandemi sürecine karşı orta dirençli olduğu tespit edilmiştir. Bu tespit çerçevesinde dirençsiz olan Havuzbaşı Kent Meydanı'nın yeniden planlanması gerektiği, orta dirençli olan Yakutiye Meydanı'nın ise değiştirilip/dönüştürülmesi gerektiği söylenebilir.
Adil Düzen Kavramı Bağlamında Necmettin Erbakan’ın Dış Politika Anlayışı

Dış politika, bir ülkenin dış dünya ile siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkileri yönetme sürecini kapsayan tüm ilişkilerin bir arada ele alındığı bir kavramdır. Dolayısıyla, her ülkenin güçlü bir dış politika geliştirmesi kritik bir öneme sahiptir. Devlet adamları bu amaca yönelik çalışmalar yapar ve dış politika alanında öneriler sunar. Necmettin Erbakan, Türk siyasi arenasında belirgin bir konuma sahip olup, 1969 yılından vefatına (2011) kadar Türk siyasetine ve dış politikasına farklı perspektifler getiren etkileyici bir devlet adamıdır. Onun Milli Görüş ideolojisi çerçevesinde şekillenen Adil Düzen yaklaşımı, bu araştırmanın odağını oluşturan onun dış politika anlayışını da şekillendiren ana unsurdur. Renkli bir siyasi kişilik olan Erbakan, sıradışı söylem ve eylemlerde bulunmuştur. Eğitim ve çalışma yılları, siyasi düşüncelerinin oluşmasında belirgin bir etkiye sahiptir. Erbakan'ın İslami referanslarla örülü Adil Düzen yaklaşımı, ekonomik, siyasi, ahlaki ve bilimsel boyutları içinde barındıran dört temel alana odaklanır. Bu düşünce çerçevesinde, Erbakan'ın yazıları, konuşmaları ve çizimleri değerli bir bilgi hazinesi olarak öne çıkar. Erbakan'ın siyasi üslubu incelendiğinde, olayları akılda kalıcı ve dikkat çekici bir biçimde ifade etmek adına farklı kelimeler ve ifadeler kullandığı görülmektedir. Bu nedenle, bu çalışma sürecinde, Erbakan'ın kendi tanımlamalarını temel alarak yazım biçimi sıklıkla tercih edilmiştir. Erbakan'ın dış politika anlayışını merkeze alan bu araştırmada, tarihsel yöntem kullanılarak belgeler, kanıtlar ve önceki araştırmalardan yararlanılmıştır. Elde edilen veriler, belirli bir akışla sunulmuş ve betimleyici yöntemden yararlanılarak aktarılmıştır.
TRANSONİK KAVİTE AKIŞININ AÇIK KAYNAKLI HESAPLAMALI AEROAKUSTİK ANALİZİ

Bu çalışmada Mach sayısı 0. 85 ve Reynolds sayısı 1. 3x107 için zamana bağlı 3 boyutlu kavite akışı ve kavite boyunca anlık basınç salınımlarından kaynaklı oluşan gürültü açık kaynaklı Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği çözücüsü olan OpenFOAM kullanılarak incelenmiştir. Akış alanı modellemesinin gürültü oluşumuna etkisini gözlemlemek için iki farklı akış alanı modellemesi yapılmıştır. Akış alanı modelinin etkisine ek olarak duvar bölgesindeki ağ sıklığı ve ağdaki hücrelerin büyüme oranlarının aeroakustik bulgular üzerindeki etkisi incelenmiştir. Üç boyutlu akış alanının zamana bağlı incelemelerinde, Büyük Burgaç Benzetimi (LES) ve Ayrık Burgaç Benzetimi (DES) olmak üzere iki türbülans modeli kullanılmıştır. LES analizlerinde küçük girdap yapılarını çözmek için Smagorinsky ve WALE olmak üzere iki ağ-altı ölçek modeli kullanılmıştır. DES analizlerinde Spalart-Allmaras tabanlı DDES, IDDES ve SST k- tabanlı DES olmak üzere üç model kullanılmıştır. Transonik kavite için hesaplanan sayısal sonuçlar deneysel ve nümerik sonuçlarla hem konum hem frekans uzayında akustik sinyal verisi için karşılaştırılarak doğrulanmıştır. Analizler sonucu elde edilen konum uzayındaki Ortalama Ses Basınç Düzeyi verisi kavite gürültüsüne ait deneysel veri ile benzer davranışı gösterse de 8-10 desibellik bir sapma görülmüştür. Frekans uzayındaki Ses Basınç Düzeyi sonuçlarında ise Rossiter modları belirgin şekilde gözükmektedir ve hem deneysel hem nümerik çalışmaya yakın sonuçlar elde edilmiştir.
KOMMAGENE KRALLIĞI’NDAKİ DİPLOMATİK EVLİLİKLERİN HELLENİSTİK KÜLTÜR YAYILIMINA ETKİLERİ

Antik dönemde, Kommagene olarak sınırlandırılan bölge, Geç Hitit döneminde Kummuh Krallığı olarak adlandırılmaktaydı. Kummuh Krallığı, MÖ. 711 yılında Asur hakimiyeti alanına girmiştir. Asur egemenliği sonrasında önce Persler, devamında Hellenistik kültür bölgeye hakim olmuştur. Hellenistik dönem krallığı olan Kommagene MÖ 163/162 yılından sonra bağımsızlığını kazanmıştır. Zamanla siyasi ve askeri açıdan yayılan Kommagene dönemin büyük krallıkları ile müttefiklikler oluşturarak varlığını güçlendirmeye çalışmıştır. Özellikle Kral I. Mithridates Kallinikos'un, Seleukos Krallığı ile kurmuş olduğu evlilik bağıyla Kommagene krallığı Anadolu'nun güneydoğusunda siyasi gücünü artırmıştır. Kommagene Kralı I. Antiokhos Theos'un faaliyetleri de Hellenistik kültürün geniş halk kitleleri tarafından kabulünü hızlandırmıştır. Roma ve Parth krallıklarının bölge üzerinde egemen olmasıyla birlikte, Kommagene Krallığı, iki büyük güç arasında siyasi denge kurabilmek için kraliyet aileleri arasında evlilik bağları kurmaya çalışmıştır. Bu çalışmada Kommagene Krallığı'nın Helenistik kültüre geçiş sürecinde diplomatik evliliklerin etkisini antik ve modern literatür üzerinden açıklanmaya çalışılmıştır.
Salda Gölü Hidroloji Parametrelerinin Değerlendirilmesi

Salda Gölü doğal güzelliği ve stramatolit oluşumları ile dünyadaki ender alkali göllerden birisidir. Salda Gölü'nün beslenimi göl yüzeyine ve alt havza geneline düşen yağışlar, mevsimlik ve sürekli akan dereler ile yeraltısuyu akımı ile sağlanmaktadır. Salda Gölü için yağıştan beslenim miktarı 21. 95 x 106 m3/yıl'dır. Gölün boşalımı ise sadece buharlaşma ile gerçekleşmekte olup göl alanından buharlaşma miktarı 51. 96 x106 m3/yıl olarak hesaplanmıştır. Salda Gölü su seviyesinin Eylül-2015'den itibaren sürekli düştüğü ve Ocak-2022'ye kadar düşüm miktarının 3. 17 m olduğu belirlenmiştir. Salda Gölü çevresinde gölü besleyen çok sayıda su kaynağı bulunmaktadır. Bu kaynaklarda Mayıs 2021-2022 arasında yapılan debi ölçümlerine göre, göle ortalama 0. 286 m3/s beslenim olacağı öngörülmektedir. Salda Gölü havzasında en önemli akifer alüvyon olup bu birimde açılmış çok sayıda sondaj kuyusu bulunmaktadır. Şubat-2021 ve Ekim-2022 tarihleri arasında kuyulardan seviye ölçümleri yapılmıştır. Havzada statik seviye Salda köyü çevresinde 0. 5-4. 85 m ve Yeşilova'da 13. 27-21. 15 m olarak tespit edilmiştir. Havzada yeraltısuyu akım yönü Salda Gölü'ne doğrudur. Salda Gölü çevresinde geniş alanlarda yüzeyleyen Marmaris peridotiti birimlerinden de yüzeyaltı akışı ile göle yeraltısuyu beslenimi gerçekleşmektedir. Bu beslenim Salda Gölü suyunun hidrojeokimyasal özelliklerini denetleyen en önemli unsurdur. Bu çalışmada, göl seviye değişimini denetleyen hidrolojik parametreler ve bunların etkileri irdelenmiştir. Salda Gölü çevresinde bulunan meteoroloji istasyonlarından alınan yıllık yağış verileri ile göl seviyesindeki dalgalanmalar incelendiğinde yağış miktarının Salda Gölü seviye değişimini denetleyen en önemli parametre olduğunu görülmektedir. Buharlaşma etkisi ise daha azdır.
BÜROKRASİ TEORİLERİ’NİN YÖNETİM PSİKOLOJİSİ BAĞLAMINDA TEORİK BİR TAHLİLİ

Bürokrasi, günümüzde tanımsal genişliğe sahip bir kavramdır. Bürokrasinin ilgili tanımsal genişliği, devlet faaliyetlerinin büyümesi ve genişlemesi süreciyle yakından bağlantılıdır. Devlet faaliyetleri geliştikçe ve büyüdükçe bürokrasinin farklı yönleri ve biçimleri ortaya çıkmaya başlamıştır. Bürokrasi kavramı ilk önce devlet yönetimini ve teşkilatını tanımlamak için kullanılırken, zamanla bu anlam olumsuz bir kavramsallaştırmaya dönüşmüştür. Bilimsel anlamda bürokrasi kavramı, ilk kez Weber ile teorik bir çerçeve bulmuş ve kamu yönetimi teorilerinin ayrılmaz bir parçasını oluşturmuştur. Weber'den sonraki bürokrasi teorisyenleri ve düşünürleri ise Weber'in yasal-ussal bürokrasisine çeşitli eleştiriler getirerek, yeni teoriler ortaya koymaya çalışmışlardır. Michels, Djilas, Gouldner, Rizzi ve Mises başta olmak üzere pek çok düşünür Weberyan bürokrasiye eleştirel bir açıdan bakmışlar ve onu dönemlerinin ruhu ve psikolojisiyle yorumlamışlardır. Bu bağlamda çalışma, tarihsel gelişimle birlikte bürokrasinin teorik yapısında meydana gelen değişimlerin psikolojik izdüşümlerini anlamayı amaçlamaktadır. Ayrıca bu çalışma, bürokrasi teorilerinin yönetim psikolojisi bağlamında incelenmesini ve kavramın pratikte neye karşılık geldiğini anlamaya çalışmaktadır. Bu bağlamda çalışmanın nitel özelliğe sahip olduğu ifade edilmelidir.
Sosyalist Arnavutluk Döneminde Sanatın Siyasal İşlevleri

1945-1992 yıllarını kapsayan Sosyalist Arnavutluk dönemi üzerinde bir çok araştırma yapılmıştır. Bu dönemde sanatla ilgili yapılan çalışmalara bakıldığında genelde sanatın kurumsallaşması ve devlet tarafından nasıl algılandığı üzerinde durulmuştur. Sanatsal bir alan olan şarkıların rejimi meşrulaştırma işlevine ilişkin araştırmalar ise bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu çalışmada öncelikle sanat ve siyaset ilişkisine sosyolojik bir değerlendirme yapılarak başlanmıştır. Sonra o dönemde yapılan on bir tane şarkı üzerinde nitel araştırma yöntemi kapsamında içerik analizi uygulanmış olup bu işlevin niteliği ve boyutları tespit edilmiştir. Bulgulara göre siyasal iktidarın meşrulaştırılması, siyasal liderin karizmasının meşrulaştırılması ve dış politikada alınan kararların meşrulaştırılması olarak ortaya çıkan üç işlevin incelenen şarkılarda yoğun olarak bulunduğu ortaya konulmuştur. Ayrıca bulgular ışığında bakıldığında resmi ideolojinin savunduğu "sanat toplum için" anlayışı çok spekülatif olması nedeniyle reddedilmiş ve bunun yerinde "sanat parti için" anlayışın daha gerçekçi olduğu öne sürülmüştür. Sonuç kısmında ise çalışmanın özgün özellikleri ileri sürülerek buna benzer konularda yapılabilecek diğer araştırmalara katkısı tartışılmıştır. En son bölümde ise ingilizce dilinde geniş özet bölümü verilmiştir.
Depremi Yaşayan Çocuklara Okunan Metaforik Hikâyenin Etkisinin Resim Temaları ile İncelenmesi: 6-10 Yaş Örneklemi

Bu çalışma depremi yaşayan 6-10 yaş arası çocuklara okunan metaforik hikayenin, çocukların yaptıkları resimlerin temaları ile incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden Durum Çalışması tekniğinde tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 20 Şubat Kahramanmaraş merkezli deprem felaketinden sonra, Konya iline gelerek, yurtlara yerleştirilen ve yurtlar içinde açılan okullara devam eden temel eğitim düzeyindeki çocuklar oluşturmaktadır. Verilerin toplanması için serbest resim çizim tekniği kullanılmıştır. Ön test verileri olarak toplanan bu resimlerin ardından çocuklara, Kahramanmaraş merkezli depremden etkilenen çocuklar için yazılmış olan metaforik hikaye okunmuştur. Bir gün sonra çocuklardan tekrar resim yapmaları istenmiştir. Hikaye sonrası istenen resimler son test verileri olarak kullanılmıştır. Çocuklardan alınan resimlerin içeriği iki uzman araştırmacı tarafından incelenmiş ve resim içerisindeki tüm temalar not edilmiştir. NVivo 14 paket programı kullanılarak temalar, ortak özelliklerine göre kodlara ayrılmış ve 29 kod elde edilmiş ve aynı program ile karşılaştırmalar yapılmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre çocukların resim temaları incelendiğinde, metaforik hikayenin tüm yaş gruplarında(6-10 yaş) olumlu değişimlere yol açtığı görülmüştür.
KENTLERDE MEKÂNSAL AYRIŞMANIN SOSYAL VE SİYASAL TEMELLERİ: ERZİNCAN ÖRNEĞİ

Bu çalışma kent sosyolojisi perspektifinden mekansal ayrışmanın sosyal ve siyasal temellerini Erzincan kenti örneğinde ele almaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden yararlanan araştırma, Erzincan'da ortaya çıkan mekansal farklılaşmayı tarihsel ve güncel politikalar ekseninde tartışmaktadır. Kentlerin mekansal ayrışma sürecinde etnisite temelli olarak dışlanan gruplar kent yoksulluğunun temel bileşenini oluşturmaktadır. Araştırma; neoliberal kent politikalarının bir sonucu olan kentsel dönüşümlerin derinleştirdiği eşitsizliklerin kentsel etnisite ve sosyal dışlama ile olan bağını ve ulusaşırı göç politikalarının kentsel yaşam alanını nasıl şekillendirdiğini ortaya koymaktadır. Günümüzde kentsel etnisite, kentsel dönüşüm politikaları, yerinden etme, soylulaştırma ve göç politikaları ile şekillenmektedir. Bu politikaların sonucu oluşan kentsel yapıdaki eşitsizlik derinleşmektedir ve etno-kültürel ayrımlara eşlik eden sınıfsal farklılıklar belirginleşmektedir. Bu çerçeveden hareket eden araştırma Erzincan kenti örneğinde Aleviler, Poşalar, Ahıska Türkleri ve Afganların kentsel yaşamdaki mekansal, sosyal ve sınıfsal durumlarını tartışmaktadır.
HASTALIK VE KÜLTÜR İLİŞKİSİNE KURAMSAL BAKIŞ

Kültür, geçmişten günümüze değişerek gelen, kendine özgü sanatı, inancı, örf, adeti ve davranışlarıyla toplumun kimliğini oluşturan düşünce tarzıdır. Bu yönüyle, toplumda ortaya çıkarılan, değer verilen, paylaşılan tüm maddi ve manevi ögeleri kapsamaktadır. Kültür, nasıl algılayacağı ya da davranacağı konusunda bireye yol göstermektedir. Bu noktada, bireyin karşılaştığı hastalık durumlarının algılanması ve açıklanmasında kültür, önemli bir noktaya sahiptir. Hastalığa yakalanmak, hastalığı yaşamak, hastalık rollerini taşımak, hastalıkla baş etmeye çalışmak, hastalıktan şikayetlenmek gibi tüm aşamalarda kültürün belirleyici bir rolü vardır. Dolayısıyla bu çalışmada kültür ile hastalık arasındaki etkileşimi teorik olarak incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın sonucunda, bireylerin kültüre göre hastalıklar üzerinde bilgi sahibi olmaya çalıştıkları ve hastalığa yönelik davranışlar geliştirdikleri görülmektedir. Bu açıdan kültürün plasebo ve nosebo etkisi yarattığı sonucuna ulaşılmıştır. Plasebo etkisi bireyler üzerinde iyileştirici güç olarak algılanırken, nosebo etkisinin bireyler üzerinde patolojik durum yarattığı görülmektedir. Bu nedenle sağlık profesyonellerinin sağlık hizmeti sunarken, bireylerin kültürlerini göz önüne alarak hastalığın kaynağını saptaması önemlidir.
Süreç Katkı Muhasebesi: Bir Üretim İşletmesinde Uygulama

Bu çalışmanın amacı, daha doğru maliyet bilgisi, ürün karması tespiti ve performans değerlendirme gibi konularda yarar sağlayan süreç katkı muhasebesine yönelik teorik bilgi sunulması ve bir üretim işletmesinde uygulamasına yer verilmesidir. Her işletmede en az bir kısıt vardır görüşünden hareket eden süreç katkı muhasebesi, literatürde farklı sektörlerde uygulamasına yer verilen ve yararlı sonuçlar elde edilen bir yaklaşımdır. Çalışmada, bir üretim işletmesinde üretilen ürüne ilişkin veriler temin edilerek süreç katkı muhasebesinin uygulamasına yer verilmektedir. Uygulama ile işletmedeki mevcut kısıtların tespitine, işletmeye hangi ürünün daha yüksek katkı sağladığını gösteren süreç katkı muhasebesi oranının tespitine ve mevcut şartlarda ürün karması önerisine yer verilmektedir. İşletmedeki kısıt çerçevesinde en yüksek getirinin sırasıyla H024 ve H042 modellerinin üretiminin yapılıp kalan sürede H220 modelinin üretimiyle sağlandığı tespit edilmiştir. İşletme söz konusu kapasite kısıtını ortadan kaldırması halinde karlılığını artırabilmektedir.
Kübik HfZnO3 Bileşiğinin Yapısal, Mekanik ve Termodinamik Özelliklerinin ab Initio Yöntemi ile İncelenmesi

Açık kaynak Quantum Espresso (QE) kodu ile kübik, Pm-3m uzay grubu(no:221) HfZnO3 bileşiğinin yapısal optimizasyonu ile örgü sabiti 3, 78 A olarak tahmin edildi. Hesaplanan bu değer önceki teorik çalışma ile mükemmel uyum sağlamaktadır. Ortam basıncında hesaplanan elastik sabitleri C11(304, 8), C12(134, 3) ve C44(19, 1) GPa. Hesaplanan elastik sabitlerinden elastik modül, anizotropi, sertlik, erime sıcaklığı, Debye sıcaklığı gibi mekanik ve termodinamik özellikler incelendi. Yapılan hesaplamalar sonucunda HfZnO3 bileşiği mekanik olarak kararlı, yumuşak ve sünek karakterde olduğu görüldü. Quasi-harmonik model ile 0-800 K sıcaklığında titreşim enerjisi, serbest enerji, entropi ve özgül ısı kapasitesi değerlendirildi.
Van’ın Erciş, Gevaş ve Edremit ilçelerinde Biber, Domates ve Kavundan Fusarium spp. ve Rhizoctonia spp.’nin Teşhisi  ve Patojeniteleri

Van'ın Erciş, Gevaş ve Edremit ilçelerinde yetiştirilen domates, biber ve kavun bitkilerinin köklerinden izole edilen Rhizoctonia ve Fusarium türlerini teşhis etmek ve patojenitelerini belirlemek bu çalışmanın amacını oluşturmuştur. Sürvey çalışmaları 2018 yılında yapılmış ve domates örneklerinden 6 Rhizoctonia, 31 Fusarium, biber örneklerinden 4 Rhizoctonia, 6 Fusarium, kavun örneklerinden 10 Fusarium olmak üzere toplam 57 fungal izolat elde edilmiştir. Fusarium ve Rhizoctonia izolatlarının tür teşhisleri klasik yöntemlerle yapılmış, Rhizoctonia anastomosis grupları (AG) test izolatları ile eşleştirilerek belirlenmiştir. Buna göre Rhizoctonia izolatları; binükleik AG-K (domatesten 2 izolat), Rhizoctonia solani AG-4 (domatesten 2 izolat), R. solani AG-2 (domatesten 2, biberden 1 izolat), R. solani AG-3 (biberden 2 izolat) ve R. solani AG-5 (biberden 1 izolat) olarak belirlenmiştir. Fusarium izolatları ise; F. oxyporum (kavundan 6, biberden 3, domatesten 18 izolat), F. solani (kavundan 2, biberden 3, domatesten 13 izolat) ve F. equiseti (kavundan 2 izolat) olarak tespit edilmiştir. Patojenite denemesinde sayılarının az olması nedeniyle izole edilen bütün Rhizoctonia izolatları ile bölgeleri temsil edecek şekilde seçilen 14 Fusarium izolatı kullanılmıştır. Deneme sonucunda Fusarium izolatlarında biberde F. solani' nin, domates ve kavunlarda F. oxysporum' un daha patojen oldukları belirlenmiştir. Rhizoctonia türlerinde ise biberlerde R. solani AG-3' ün, domateslerde R. solani AG-4 ve binükleik Rhizoctonia AG K' nın daha patojen olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak biberden R. solani AG-5 ve R. solani AG-3, domates ve biberden R. solani AG-2, domatesten binükleik Rhizoctonia AG-K Van' da ilk defa bu çalışma ile izole edilmiş ve anastomosis grupları belirlenmiştir.
ÖDÜL İLİŞKİLİ YEME ÖLÇEĞİ RED-13’ÜN TÜRKÇE GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI

Amaç: Bu çalışmanın amacı Ödül İlişkili Yeme Ölçeği RED-13'ü (Reward Related Eating RRE) Türkçeye çevirerek, Türk toplumundaki geçerliliğini ve güvenilirliğini incelemekti. Yöntem: Çalışma, Ocak-Aralık 2020 tarihleri arasında İstanbul'da online olarak Google Forms aracılığıyla, 18-65 yaş arası 400 katılımcı ile yürütüldü. Veri toplama sürecinde Sosyodemografik Bilgi Formu ve Ödül İlişkili Yeme Ölçeği Red-13'ün Türkçe sorularının bulunduğu tek form kullanıldı ve e-posta aracılığıyla veriler elde edildi. Verilerin istatistiksel analizlerinde IBM SPSS Statistics for Windows (Version 25. 0) ve Amos (Version 23. 0) programları kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 33, 18 8, 31 yıl idi. Ölçeğin Cronbach alfa ( ) güvenilirlik katsayısı 0. 909 olarak hesaplandı. Ölçeğin test-tekrar teste ait korelasyon değeri r=0. 771 olarak tespit edildi ve farklı zamanlarda yapılan bu iki uygulama arasında yüksek düzeyde pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptandı (p<0. 001). Ölçekten herhangi bir madde çıkarılmadı ve açıklayıcı faktör analizi sonucunda toplam varyansın %72. 77'sini açıklayan 3 faktörlü yapı elde edildi ve faktör yüklerinin uygun aralıkta olduğu (0. 601-0. 822) belirlendi. Doğrulayıcı faktör analizi sonucunda, elde edilen modelde genel model uyumu (x2/sd= 2. 57, RMSEA=0. 024, RMR=0. 039) sağlandı. Ölçeğin orijinalinde olan 'Yeme Üzerinde Kontrol Kaybı', 'Tokluk Eksikliği' ve 'Yiyecekle Meşgul Olma' adında üç faktörlü yapının geçerli olduğu ve herhangi bir modifikasyona gerek duyulmadığı belirlendi. Sonuç: Türkçe'ye uyarlanan Ödül İlişkili Yeme Ölçeği Red-13'ün kabul edilebilir düzeyde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edildi.
EVRİŞİMLİ SİNİR AĞLARI KULLANARAK OPTİK KARAKTER TANIMA

Teknoloji insan hayatının önemli bir parçası olmuştur. İnsanlar her an her yerde akıllı cihazlar ve bilgisayarlar aracılığı ile gerek gündelik gerekse iş hayatlarına ait tüm süreçleri hızlı ve doğru olarak gerçekleştirebilmektedir. Bu durum zamanın daha verimli kullanılmasını sağlamaktadır. İş hayatında tüm yazışmalar, belgeler bilgisayarlar üzerinden yapılmaktadır. Bu nedenle metin tanıma ve karakter tanıma teknolojisinin kullanılması maliyetten ve zamandan tasarruf sağlanmaktadır. Bu çalışmada resim içerisindeki metin ifadelerin sayısallaştırma yöntemi ile tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda taranan bir dökümanın gri tona çevrilmesi, sayfa üzerindeki gürültünün temizlenmesi, doküman üzerinde satırların tespiti, tespit edilen satırların kelimelerine ayrılması, ayrılan kelimelerden harflerin elde edilmesi ve evrişimsel sinir ağı algoritmaları ile elde edilen harfin tespitinin yapılması adımları bir örnek üzerinden incelenecektir.