Performance assessment of a factory layout design: Hybrid multi criteria decision making model with an application in the elevator and escalator company

Tesis yerleşim düzeni problemi, endüstri mühendisliği ve işlemler yönetimi alanlarının temel araştırma konularından bir tanesidir. Literatürde, çoğu tesis yerleşim problemi modellemesi olarak karşımıza çıkan birçok araştırma makalesi bulunmaktadır. Araştırmacılar, bir yerleşim düzeni yaratmak için matematiksel modelleme, sezgisel yöntemler, üst sezgisel yöntemler ve benzetim gibi algoritmalar geliştirmişlerdir. Bir yerleşim düzenin değerlendirme süreci onun yaratılması kadar önemli olmasına rağmen, konuyla alakalı olan literatür, yerleşim düzeni değerlendirmesini inceleme açısından eksikliklere sahiptir. Bir yerleşim düzeninin değerlendirilmesi önemlidir, çünkü yerleşim düzeni değerlendirmesi aslında işlemlerin performansının değerlendirmesidir. Yerleşim düzeninin performansının değerlendirmesi yerleşim düzeninin temel özelliklerini incelemelidir. Bu yüzden, indeksler, diğer bir deyişle, kriterler, alt kriterler ve ölçümler, yerleşim düzeninin temel özelliklerini anlamak ve yansıtmak için dikkatlice belirlenmelidir. Bu bağlamda, bu tez çalışması yeni bir melez çok kriterli karar verme modeli yaklaşımı ile yerleşim düzeninin performansını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Sistematik ve detaylı bir literatür taraması yoluyla, kriterler, buna buna bağlı olan alt kriterler ve ölçümler belirlenmiştir. Bu tezin üç temel katkısı vardır. Birincisi, indeksler; kriterler, alt kriterler ve ölçümler olarak sınıflandırılmıştır. İkincisi, kriter seti yerleşim düzeni boyutlarının etkinliğini tam anlamıyla açıklamaktadır. Son olarak, performans değerlendirmesi için, melez modelde dört farklı çok kriterli karar verme tekniği kullanılmıştır. Uygulama, Maltepe/Menemen/İzmir bölgesinde faaliyet gösteren bir asansör ve yürüyen merdiven fabrikasında gerçekleştirilmiştir. Firmadan, genel müdür, üretim müdür, üretim müdürü yardımcısı, yönetim kurulu üyesi ve usta başı olmak üzere 5 uzman ankete katılmıştır. Melez çok kriterli karar verme tekniği model olarak adlandırılan model, farklı çok kriterli karar verme tekniklerinden oluşmaktadır. İlk olarak, kriterler arasında ilişkiyi belirlemek için bulanık Toplam Yorumlayıcı Yapısal Model tekniği uygulanmıştır. Daha sonra, kriterler arasındaki nedensel ilişkileri belirlemek için, bulanık Karar Verme Deneme ve Değerlendirme Laboratuvarı tekniği, uygulanmıştır. Bir sonraki aşamada, alt kriterlerin önem ağırlıklarını belirlemek amacıyla, bulanık Karar Verme Deneme ve Değerlendirme Laboratuvarı tekniğinin sonucunun, iç bağlılık matrisinin, yardımıyla bulanık Analitik Ağ Süreci tekniği uygulanmıştır. Alt kriterler önem ağırlıkları belirlendikten sonra, her bir alt kritere bağlı olan ölçümlerin önem ağırlıkları, bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci kullanılarak bulunmuştur. Böylelikle, yapısall nedensel ilişkiler, alt kriterlerin ve ölçümlerin önem ağırlıkları bulunmuştur. Bulunan bütün önem ağırlıkları, toplam performans değerini bulmak amacıyla, kolektif seansta değerlendirilen ölçümlerin performans değerleri ile çarpılmıştır. Performans değerlerinin toplamı, firmanın etkinlik ve verimlilik düzeyini gösteren toplam performans değerini vermiştir.