Business ethics-evolution, state of art, perspectives of present and future managers-The case of Turkey

tarihleri arasında yapılan saha çalışmasında 215 Boğaziçi Üniversitesi isletme. Ekonomi ve Politika bölümü öğrencisine ve 160 Türk ve yabancı sermayeli şirkette çalışan yöneticilere verilen, kişinin kendisinin cevapladığı ve araştırmanın amacının deneklere açıkça belirtildiği anketlerle toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS programındaki frekans, ki-kare analizi, korelasyon analizi, Spearman sıralama korelasyon analizi, z-test analizi ve varyans analizi metodları kullanılmıştır. Çalışmanın önemli sonuçları söyle özetlenebilir: öğrenciler tarafından is ahlakına en çok aykırı Uç davranış 'çevre korunmasına ilişkin kurallara uymamak, çevre için tehlike yaratabilecek üretim yöntemleri kullanmak', 'karşılığında Özel muamele görmek amacıyla bir müşteri ya da devlet görevlisine rüşvet, yasadışı yardım, uygunsuz ödeme veya değerli bir hediye vermek' ve 'vergi kaçırmak' olarak belirtilmiştir. Yöneticiler için ise 'çevre korunmasına ilişkin kurallara uymamak, çevre için tehlike yaratabilecek üretim yöntemleri kullanmak', 'bir şirket hakkında kamunun bilmediği gizli bilgileri isletme dışına sızdırmak ve bu bilgiler ışığında şirket hisselerini alıp satmak' ve 'karşılığında özel muamele görmek amacıyla bir müşteri ya da devlet görevlisine rüşvet, yasadışı yardım, uygunsuz ödeme veya değerli bir hediye vermek' is ahlakına en çok aykırı Üç davranış olarak sıralanmıştır. öğrenciler ve yöneticiler 'kişinin ahlak yapısını' ve 'toplumun ahlak yapısını' bir yöneticiyi is ahlakına aykırı davranmaya yönelten ilk iki önemli etken olarak değerlendirmişlerdir. Aile ve arkadaş grubunun kişilerin ahlaki değerlerinin oluşumunda cok önemli bir rol oynadığı görülmektedir. öğrenciler bir şirketin sorumlu olduğu çeşitli gruplardan ilk üçUnü 'müşteriler', 'toplum' ve 'çalışanlar' olarak önem sırasına göre sıralamışlardır. Yöneticiler için ise 'müşteriler', 'çalışanlar' ve 'hissedarlar' bir şirketin sorumlu olduğu ilk üç sıradaki gruplar olarak belirtilmiştir. Bu bulgu yöneticilerin ve 'yarının' yöneticilerinin bir şirketin sadece hissedarlarına değil de daha farklı gruplara karsı da sorumlu olduğunun bilincinde olduklarını göstermektedir. Araştırmanın sonuçları, kişilerin kendilerinin, üçüncü şahıslardan - yani öğrenciler için is çevresindeki bir yönetici ve yöneticiler için is çevresindeki arkadaş 1 ar ından- daha is ahlaklı davrandıklarını göstermiştir. Çalışmada kadınların erkeklere kıyasla is ahlakına daha uygun olarak davrandıkları, yöneticilerin öğrencilere kıyasla is ahlakına aykırı davranışlara daha az hoşgörülü baktıkları, isletme bölümü öğrencilerinin Ekonomi ve Politika bölümü öğrencilerine kıyasla is ahlakı kurallarına daha az uydukları saptanmıştır. is ahlakının kurumsallaştırılması konusunda, yöneticilerin 45 i şirketlerinde is ahlakına ilişkin yazılı kuralların bulunduğunu belirtmişlerdir. Çalışmanın sonunda, yönetici, eğitimci ve araştırmacılar için bulgularla ilgili yorum ve öneriler yapılmıştır. Bu çalışma. Türkiye için çok önemli fakat yakın zamana kadar ihmal edilmiş is ahlakı konusunu geniş boyutları ile araştıran Türkiye'deki ilk kapsamlı akademik çalışma olması dolayısıyla bu konuda yapılacak çalışmalara ışık tutacaktır