Dünya klasında üretim modelinde operasyonel performansın izlenmesi ve bir üretim işletmesinde uygulanması

Dünya Klasında Üretim, işletmelerin faaliyetlerini sistematik bir şekilde sürdürebilmeleri için birbiri ile uyumlu en iyi uygulamaların bir araya getirildiği bir uygulama sistemidir. Bu sistem on operasyonel ve on yönetsel sütun olmak üzere toplam yirmi dayanak üzerine kurulmuştur. Tam Zamanında Üretim, Toplam Üretken Bakım, Toplam Kalite Yönetimi, yalınlık ve çalışan katılımı gibi kavramları içine toplayan bu sistemin amacı; sıfır israf, sıfır hata, sıfır stok ve sıfır arızadır. İşletmelerin bu amaca ulaşabilmeleri için WCM uygulamalarını bir bütün olarak ele almaları ve süreçlerinde eyleme dönüştürmeleri gerekmektedir. Bu dönüşüm WCM uygulama araçları ile sağlanmakta ve sonuçları operasyonel performans göstergeleri ile takip edilmektedir. Bu çalışmada, dünyada WCM modelini ortaya çıkaran ve öncü uygulamaları yöneten Fiat Chrysler Otomobil Grup'un Türkiye temsilcisi olan ve başarılı WCM uygulayıcısı TOFAŞ'ın tedarikçileri ile birlikte yürüttüğü faaliyetler ele alınmaktadır. TOFAŞ tedarikçisi olan işletmenin WCM uygulamaları incelenerek, operasyonel sütunlarının uygulamaları takip edilmekte ve sonuçları performans göstergeleri olarak izlenebilmektedir. Çalışmanın gerçekleştirilebilmesi için TOFAŞ tedarikçisi olan işletmenin WCM uygulamaları on beş ay boyunca haftalık ziyaretler ile takip edilmiştir. Ve uygulama sonuçları performans göstergeleri toplanmıştır. Uygulamanın yürütüldüğü işletme WCM modelini dokuz operasyonel sütun ile yürütmekte ve bu sütunların uygulama sonuçlarını otuz üç performans göstergesi ile takip etmektedir. Çalışmanın amacı WCM modelinde operasyonel performansın izlenmesi yönünde oluşturulmuştur ve dokuz operasyonel sütun ile otuz üç performans göstergesinin sonuçları toplam WCM performans endeksine dönüştürülmüştür. WCM performans endeksi oluşturulması için otuz üç performans göstergesinin karar değişkenleri olarak ele alındığı bir karar modeli kurulmuş ve WCM uzmanlarının görüşleri alınarak bu performans göstergeleri arasında önceliklendirme çalışması yürütülmüştür. WCM performans endeksinin oluşturulması amacıyla, öncelikle ANP yöntemi kullanılmıştır ve işletmenin takip edilen performans göstergeleri arasında bir ağ oluşturulmuştur. Performans göstergelerinin WCM modeline etki derecelerini ortaya çıkarmak amacıyla WCM uzmanları ile görüşülmüştür ve önem dereceleri elde edilmiştir. Ortaya çıkarılan önem dereceleri WCM performansının on beş ay boyunca takip edilen değerleri, önce normalleştirilmiştir ardından performans göstergelerinin, sütun içi ağırlıkları ve WCM modeli içindeki önem dereceleri ile çarpılarak işletmenin uygulamaya aldığı dokuz operasyonel sütun için ve toplam WCM modeli için performans endeksine dönüştürülmüştür. Çalışmada oluşturulan WCM modeli performans endeksi, WCM modeli uygulayan işletmelerin faaliyetlerinin sonuçlarını gösterme yönünde olup etki eden sütunların ve etki derecelerinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Uygulamanın yürütüldüğü işletme için WCM modeli performans endeksine en çok etki eden operasyonel sütunlar ve en önemli performans göstergeleri belirlenmiştir. Bu göstergelerin ve operasyonel sütunlarının WCM modeline olan etkileri ele alınarak oluşturulan uygulama konusunu oluşturup, bütünleşik şekilde yürütülen WCM uygulamalarının önceliklendirilmesine yönelik bir çalışma yapılmıştır. Bu çalışmanın sonuçları ile uygulama yapılan işletmenin WCM denetimi sonucu başarılı ve başarısız olduğu uygulamalar karşılaştırılmış ve aralarındaki ilişkiler WCM uzmanları ile birlikte değerlendirilmiştir.