TS-ISO 14001 standardının incelenmesi ve bir Türk sanayi işletmesinde uygulama çalışması ve öneriler

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMLERİ'NİN SANAYİDE UYGULANABİLİRLİĞİ Bugün şirketlerin birçoğu büyük değişimler yaşamakta. Modern yaşamın karmaşık sorunlarına çözüm bulmak amacıyla şirket politikalarını değiştirme eğilimindeler. Artık şirketler giderek çevresel sorumluluklarının farkına daha fazla varıp bu konuda daha fazla bir şeyler yapma eğiliminde ve bu amaçla yeni stratejiler geliştirme çabası içindeler. Kuruluşlar çevre çalışmalarına hangi stratejileri geliştirerek katkıda bulunabilirler ? Savunma Stratejisi: Kanunlara uyum. Birçok işyeri bu yolu seçmektedir. Atak bir Strateji : Tüketiciye yarar sağlayan çevreci malları geliştirip pazarda avantaj sağlamaktır. Yenilik Stratejisi: Üretilen mal ve hizmetlerin üretim metotlarında, uzun süre başarılı olmak için. önemli değişiklikler yapmak. Nüfus artışı. hava ve su kirliliği, ozon tabakasının delinmesi, çölleşme, zehirli atıklar ve diğer çevresel problemler, değişik çevresel sorunlar yaşamımızı her geçen gün biraz daha etkilemeye başladı. Bütün bu problemler karşısında önleyici ve radikal bir anlayışın olması söz konusu bunun için kuruluşlarımızda neler yapmamız gerekiyor. Çevreci bir yönetim üç basit adımla başlayabilir.. Kuruluşun mevcut alışkanlıklarını gözden geçirmek. Tüketimi azaltmak. Kuruluş çapında bir çevre politikası geliştirerek benzeri yerleri de etkilemek Geçmiş yıllarda sanayinin çevreye karşı çıkmasıyla meydana gelen çevresel tahribatların bugün önüne geçilmesi için Dünya Ticaret Odalarıyla beraber Standart Kuruluşları da harekete geçmişş ve bir dizi standartlar serisi yayınlamıştır. ISO- 14000 Standartlar Serisi bu amaçla yayınlanmış standart serisi olup amacı ; firmaların Çevre Yönetim Sistemini kurmaları ve bunları sürdürmeleridir. Şirketler Neden Çevre Yönetim Standartlarını Uygulamak İstiyor:. Çevreciliğin itici bir güç olması ve Hükümetlerin bu konudaki teşviklerinden faydalanmak istemeleri I. Tüketicilerin çevreye karşı daha duyarlı olduğu ve sorumlu üreticilerin mamul ve hizmetlerini tercih etmeleri. Kuruluşların çevreye karşı olan sosyal sorumlulukları. Çevre korumanın sağlam ve ekonomik bir yatırım olması ve geri döngüsünün çok hızlı olması ISO 14000 standartları serisi:. Genel bir standarttır, her tip ve büyüklükte organizasyonlar için imalat ve ticaret veya hizmet sektörlerinde uygulanabilir.. Gelişimcidir. Performansı iyileştirmeye yöneliktir.. Gönüllülük esasına dayanır. Fakat sistem bir kez kurulursa Standardın gerekliliklerine uymak zorunludur.. Önleyicidir. Çevreye verilen zararların önlenmesini hedefler. Sistem Bazlı 'dır. Kurulan sistem dökümante edilmiş prosedürlerle desteklenmelidir. Sonuç olarak çevreci programlara harcanan para. bütün dünyanın iyiliği için bir yatırımdır. Çevreci kaygılar ve ekonomik kaygılar birbirine bağlıdır. Şirketler giderek daha fazla çevreci olmakta ve çevreye karşı sorumlulukları artmaktadır. Çünkü tahrip olmuş bir çevreyle uğraşmak, önlem almaktan çok daha zor ve pahalıdır. Tez çalışmamın başlangıcında Türkiye'de ISO 14001 belgesi almış firma sayısı üç adetti. Bu üç işletme içerisinde ilk ISO 14001 belgesini alan kuruluşun uygulamaları tezimin temelini oluşturdu. Seçilen kuruluş üzerinde 3 aylık çalışma ile, kurulan sistemin izlenmesi, işletmeye kazandırdıkları ve ne gibi faaliyetlerin yapıldığını ortaya koymaya çalıştım. ISO 14001 standardını işletmelerde uygulamak ISO 9000 standardını uygulamaktan daha zor ve daha fazla zaman alıcıdır. Sistem kurmanın maliyeti ilk aşamada fazla gibi görünse de sistem çok kısa sürede kendisini amorti eder. Bu amaçla küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin bu standarda ilgi duymaları biraz zaman alabilir. Dünyada 256, Türkiye'de 11 adet kuruluş bu belgeyi almıştır. Kuruluşların sadece kalite sistemlerinin değil, çevre yönetim sistemlerinin olması ve işletilmesi gerekliliği ve kuruluşların yönetimlerinin de bu konuya ilgi duymalarının ekolojik ile ekonomik katkıyı da beraberinde getirmektedir.