Tam zamanında üretim sistemi ve bir yan sanayi işletmesinde değerlendirilmesi

İlk kez otomotiv sektöründe faaliyet gösteren Toyota motor firmasında doğan, çeken sistemler olarak da adlandırılan Tam Zamanında Üretim Sistemlerinde sıfır hata, sıfır stok ve sıfır hazırlık zamanlan ile üretimin sağlanması hedefine, verimli malzeme hareketi, yüksek motivasyon ve sabit işlem zamanlan ile desteklenmiş stok yönetimi uygulanarak ulaşılmaktadır. Minimum kayıplar ile yüksek kalitede ürün üretilmesi neticesinde maliyet azalmasıyla sonuçlanan, organizasyonun tüm seviyelerindeki işe yaramayan uygulamaların sistematik olarak elenmesi ve sistem, teknoloji ve insan yönetiminde etkinlik anlayışı üzerine kurulan TZÜ felsefesi dağıtım ve lojistik fonksiyonlarının yanında satın alma ve malzeme yönetimini içeren belirli uygulamaları da içermektedir. Maliyet ve fiyatlar üzerinde direkt etkili bir sosyo-ekonomik güç olan, stok kontrol, planlama, sipariş etme ve malzeme çizelgelemenin imalat sisteminde kullanılması anlamına gelen satmalına, faaliyetler sırasında kalite gereksinimlerini karşılayacak doğru malzemenin, doğru kaynak ve yerde, doğru zaman ve miktarda, doğru fiyattan, doğru hizmet ile elde edilebilmesine dayanmaktadır. TZÜ uygulamasının en önemli unsuru olan TZÜ satın alma, küçük miktarlarla sık teslimat, çok az sayıda tedarikçi ile yalan ilişki içerisinde çalışma ve malzemenin istenilen zamanda kullanımı için temin edilmesi esaslarına dayanmakta, stok-malzeme kontrol ve emniyet stoklan üzerinde etkili olup depolama için ayrılacak yer miktan ile hurda, ıskarta oranlarının azaltılmasını sağlamaktadır. TZÜ sisteminde amaç alıcıya gereksinim duyduğu zamanda, gereksinim duyduğu miktarda, yüksek kaliteli malzemenin, küçük partiler ve sık teslimat ile sağlanmasıdır. Tedarikçi firma günlük hatta saatlik sevkıyat yapabilecek esnekliğe sahip olmalıdır. Küçük kafilelerle çalışma prosesler arası sıkı bir stok kontrolünün uygulanmasını da beraberinde getirerek sistem genelinde hedeflenen sıfır stok kavramı gerçekleştirebilecek, gelen parçanın kontrolünü kolaylaştırarak hataların çabuk bulunmasını ve düzeltilmesini sağlayacaktır. Bu özellikler aynı zamanda tedarikçilerin sevkiyat performansının değerlendirilmesinde en önemli kriter olarak dikkate alınmaktadır. Bu çalışmada TZÜ felsefesi ve bu felsefe altında yan sanayiden ana sanayiye hangi kriterler eşliğinde sevkiyatlann yapıldığı irdelenmiştir. Çalışma müşterilerin sınıflandırılmasına ve mevcut üretim performansı sorgulanmadan, bu sınıflandırma baz alınarak makina, ürün özellikleri ve acil sipariş miktarlarına göre, kapasite planlaması faaliyetlerine dayanmaktadır. Kapasite üzerinde sipariş girilmesinin, öngörülmeyen makina duruşlarının ve üretim planlarının yapımı ve takibi sırasındaki hataların önlenmesi, makina kapasiteleri hakkında yeterli bilgi ve acil siparişlerin müşteri sınıflandırması çalışması dikkate alınarak kabulü ilkeleri ile firmanın Tam Zamanında Sevkiyat oranı % 62 .5lardan 97 yılının ilk dört ayında %92.51ara ulaşmıştır. Ük iki bölümde sistem, sistemin işleyişi, olması gerekenler ve kavramlar verilmiş, son bölümde yer alan değerlendirmede de TZÜ sistemine geçiş dönemini yaşayan firmaların tedarikçisi bir firmada iyileştirme projesi olarak seçilen Tam Zamanında Teslimat sorununun hangi metodlarla ve nasıl bir uygulama ile çözümlendiği anlatılmıştır. VI