Hastane işletmelerinde maliyet muhasebesi ve bir uygulama

Günümüzde bireylerin sağlık konusunda bilinçli olması, yaşam süresinin uzaması, ülke nüfusundaki artış, sağlık politikalarında uygulanan dönüşüm programlarının etkisiyle sağlık hizmetlerine ulaşımın herkes için daha kolay olması, sanayileşmenin getirdiği çevre koşullarındaki olumsuzluklar ve beslenme alışkanlıklarının değişmesi gibi nedenlerden dolayı sağlık ihtiyaçlarında önceki yıllara göre artış meydana gelmiştir. Sağlık hizmetlerine yönelik artan talep ise daha fazla sağlık hizmeti sunmayı gerektirmiştir. Sağlık hizmeti sunumu önceki yıllar da daha çok kamu hastaneleri tarafından sağlanmaktaydı. Ancak son zamanlarda özel sektörün de sağlık piyasasına girmesi ve bu işletmelerin sayılarının belirgin bir şekilde artması ile ciddi bir rekabet ortamı doğmuştur. Sağlık Hizmeti sunumunda önemli bir paya sahip olan özel hastane işletmeleri; sağlık sektörü içerisinde rekabet gücünü artırmak, piyasada varlıklarını uzun süre sürdürebilmek ve işletmelerinin kişiler tarafından öncelikli olarak tercih edilmesi için çeşitli işletme stratejileri belirlemişlerdir. Bu stratejiler doğrultusunda son teknoloji ile donatılmış tıbbi cihazlar ve bu cihazları etkin kullanabilecek nitelikli personelle, zamanında, hatasız, etik kurallar çerçevesinde hasta memnuniyetinin ön planda olduğu doğru teşhis ve tedavi yöntemlerinin kullanıldığı nitelikli bir sağlık hizmetini sunmak durumundadırlar. Sağlık yöneticileri; hastane kuruluş aşamasında ve devamlılığında yapmış oldukları yatırımların yüksek maliyetli olması, tıbbın ise artan teknolojiye bağımlı olarak sürekli ilerlemesi sonucunda artan sağlık hizmetleri giderlerini en az maliyetle, istenilen kaliteden ödün vermeden gerçekleştirilebilmek ve aynı zamanda geleceğe yönelik finans açığının oluşmaması için maliyetlerini kontrol altına almak zorundadırlar. SGK'nın güncel piyasa koşullarına göre gerçekçi maliyet çalışması yapmadan fiyatları SUT üzerinden belirlemesi, SKG tarafından yapılan geri ödemelerin işletmelere geç ödenmesi, fatura kesintilerin fazla olması, SGK'nın hastaların tedavi sürecinde zorunlu kullanılan bazı tıbbi malzeme, ilaç ve cihazları karşılamaması, sağlık hizmetlerinin sunumunda işletmeleri olumsuz yönde etkilemektedir. Dolayısı ile işletmeler bu maliyetleri sağlık hizmeti sunumuna yansıtmak zorunda kalmaktadırlar. Bu da sağlık hizmetinden faydalanmak isteyen hastalar için ödemesi gereken tutarların daha yüksek olmasına neden olmaktadır. Bu farklılıkların en aza indirgenmesi için Sağlık işletmeleri yöneticileri mevcut kaynaklarını verimli kullanarak süreklilik sağlayan etkin bir maliyet çalışması yapmak zorundadırlar. Yapılan bu çalışma ile bir hastanede birim hizmet maliyetinin hesaplanarak, maliyetlerinin en doğru verilerle belirlenebileceğini ortaya koymak ve bu yolla, sağlık yöneticilerine maliyet muhasebesi, planlama, performans denetimi, kalite ve geliştirme çalışmalarında katkı sağlamak hedeflenmektedir. Hastanede hizmet gider yerlerinin tespiti yapılarak süreklilik sağlayan maliyet sisteminin oluşturulmasına yönelik olup; geleceğe yönelik kararların alınmasında yardımcı olmak, her hizmetin maliyetini belirleyerek hangi birimlerin maliyet artışlarının olduğu ve nelerin artışa neden olduğunu tespit ederek gerekli önlemlerin alınmasına olanak sağlanmasıdır.