KOBİ'lerin finansman kaynakları ve Türkiye uygulaması

tarihinde, ihracatçılara sunulmuştur. Yıllardır esnaf-sanatkar ya da KOBİ olmak devlet elinden yardım almak anlamına gelmekteydi. Bugün ise kaynaklar bitmiştir ve devlet herkesten özveri isteyen bir istikrar programı uygulamaktadır. Bu programa göre devlet bütçesinde sübvansiyon niteliğinde teşvik yoktur, olanlarda ya şekil değiştirecek ya da tamamen kısılıp kaldırılacaktır. KOBİ'ler tarafından finansman için tercih edilen yöntemler olan Leasing, Factoring ve Forfaiting'in önemi gün geçtikçe artmaktadır. Leasing, sabit yatırım amaçlı alımların finansmanında çok önemli imkanlar sağlayan bir finansman yöntemidir. Düşük KDV uygulaması, leasing taksitlerinin tamamen gider yazılabilmesi, finansmanın bilanço içinde taşınmaması, sağladığı vade imkanına ek olarak şirketlere önemli bir finansman alternatifi yaratabilmektedir. Şirketlerin kısa vadeli ticari faaliyetleriyle elde ettikleri vadeli alacaklarının bir bölümünün iskonto etmek suretiyle şirketlere ödenmesi yoluyla sağlanan factoring, özellikle ihracatçılara oldukça avantajlı koşullar sunabilen çağdaş bir finansmanIX yöntemidir. Genel olarak 270 güne kadar alacakların finansmanında kullanılmaktadır. Forfaiting; uzun vadeli alacakların finansmanı için kullanılan bir yöntemdir ve uzun vadeli borç senetlerinin iskonto edilmesine kaynak sağlar. Özellikle yurt dışında yaygın kullanılan bu yöntem, uzun vadeli olduğundan bugüne kadar sadece yabancı finans kuruluşları tarafından sağlam garantiler karşılığı uygulanmıştır. Birlikten kuvvet doğar düşüncesi ile hareket eden KOBİ'ler için ortak çıkarlara ulaşılmasında her bir ilave destek çok büyük önem taşımaktadır. Küçük oldukları için piyasayı etkilemeleri ve söz sahibi olmaları çok güç olan KOBİ'ler; KOBİ AŞ. KOSGEB, TOSYÖV, KÜGEM, TEKMER gibi kurumların desteğini almaktadırlar. Özellikle son zamanlarda İnternet teknolojisi sayesinde çok geniş bir ticaret ağı kurmuşlardır. Böylece yeni pazarlara daha kolay ulaşabilmekte, danışmanlık hizmetleri almakta ve özel kredi koşullarından yararlanmaktadırlar. Sermaye Piyasaları KOBİ'lerin finansman sağlamasında çok önemli bir alternatiftir. İMKB ülkemizin değişken makroekonomik dengelerine rağmen özellikle halka açılma konusunda gelişmiş ve oturmuş bir yapıya sahiptir. Halka arzların giderek büyüyüp derinleşmesi beklenmektedir. İMKB'deki şirketleri çalışan sayısı bakımından incelendiğinde KOBİ niteliğinde olan firmaların oranının oldukça yüksek olduğunu görmekteyiz, bu da amaca hızla ulaşıldığının bir göstergesidir. Risk sermayesi de yine gelişmiş piyasalarda çok yaygın kullanılan bir finansman yöntemidir. Risk sermayesinin yasal çerçevesi henüz 2000 yılında tamamlanmıştır. Ülkemizde kurulan fon şirketlerinin sayısı yok denecek kadar azdır. Ancak gerek yurt içi gerekse yurt dışı bu tip fonların faaliyetlerinin önümüzdeki yıllarda önemli ölçüde artması beklenmektedir. Ülkemizde bugüne kadar yurt dışı fonlar ile gerçekleşen 20-30 işlem yapılmış ve bunlardan başarı sağlayanlarda olmuştur. Ülkemizde Sermaye piyasası koşulları gereği kullanımı son derece kısıtlı olan bono, tahvil ve VDMK ihracı genellikle büyük bankalar, holdingler tarafından yurt dışı piyasalarda gerçekleştirilir. Ancak önümüzdeki yıllarda gelişecek finansman alternatifleri olarak gösterilmektedir. Bir başka finansman yöntemi olarak islami bankacılık kapsamında mal ve hizmet alımlarının finansmanında kullanılan Murabaha gösterilebilir. Dünyada yeni yükselen ve beyin gücüne dayalı sanayilerde söz sahibi olmak istiyorsak endüstriyel esnekliğe sahip olmamız gerekmektedir. Bu esneklik hızla yeni şirketler oluşturabilmek ve bunu yeni teknolojilerle büyük şirketler haline getirebilme becerisidir. Ancak ülkemizde birçok işletmenin küçük kalmak arzusunda olduğunu görmekteyiz, bunun en önemli nedenleri arasında; kamu düzenlemelerinden saklanabilmek, kayıt dışı kalabilmek, vergi teşviklerinden yararlanmak ve şirket yönetimini kaybetmemek vardır. Tabi ki küçük olmanın, özellikle teknolojilerin sürekli yenilendiği ve üretimin esnek olması gerektiği yeni ekonomide avantajları çok fazladır. Büyük şirketler bile kendi içlerinde küçük parçalara ayrılma yolunu tercih etmektedirler. Başka bir önemli konu da ülkemizin de dahil olduğu Kıta Avrupası Hukukunda yer alan iflas anlayışıdır, bu tecrübeyi yaşayan girişimcilerin ömür boyu yeni girişimlere atılmasına engel olmaktadır. İlk girişimde yaşanan ticari başarısızlık, yüz kızartıcı bir eylem içermediği takdirde engel teşkil etmemelidir ki başarısızlıktan dersler çıkarılıp, gelecekte daha önemli riskler üstlenilebilsin. Büyüme potansiyeline sahip şirketlerin özelliklerinin daha iyi tanımlanıp algılanması ve küçük işletmelerin çalışma ortam ve koşullarının iyileştirilmesi gereklidir. Büyüme potansiyeline sahip şirketler için bir gelişme programının hazırlanması ve bu şirketlere özsermaye ve yeni sermaye kaynaklarının sağlanması yararlı olacaktır. İkinci bir grup ise, uluslararası büyük şirketlerle bağlantılı olan fakat borsaya girebilmek için gerekli organizasyon, yönetim ve yasal koşullara sahip olmayan sağlam şirketleri içermektedir. Bu şirketleri, Borsa'da kote şirketlerin kamuya açık faaliyet raporlarının sıkı kurallarına uymaya zorlamadan, dış kaynaklara ulaşmalarına imkan sağlamak amacıyla, yeni mekanizmalar düzenlemek gereklidir. Türkiye'de yeni şirketlerin çıkması, yeni fikirlerin doğması, bunların hayata geçirilmesi gerekli girişimcilik desteklerinin alması, finanse edilebilmesi ve dolayısıyla mevcut şirketlere rekabet ortamının sadece yurt içinde değil, uluslararası bazda da getirilebilmesi ülkemize çok şey kazandıracaktır.