Yerli müzik kaseti tüketicilerinin satış noktaları çeşitleri itibariyle tercih nedenleri üzerine bir araştırma

Ülkemizdeki müzik sektörü 80'li yılların ortalarından itibaren gümrük engellerinin kalkmasıyla çağın şartlarına uygun müzik yapım alet ve donanımına sahip olmuştur. 90'lı yılların başlarında devletin radyo ve televizyon üzerindeki yayın tekelinin sona ermesi müzik sektörüne geniş kitlelere engelsiz bir biçimde ulaşabilme imkanı doğurmuştur. Bunun sonucu olarak arz ve talepte büyük çıkışlar yaşanmıştır. Çok sayıda müzik icracısının albümlerinin satışları milyonu geçmişştir. Daha sonraları bu çıkış durmuş ve satışlarda önemli ölçüde düşüşler yaşanmıştır. Bu tespitimizi toplam satış rakamları da doğrular niteliktedir. 1992 yılı ses taşıyıcı satışları 192, 4 milyon dolar iken 1997 yılı ses taşıyıcıları satışları tahmini olarak 87 milyon dolar seviyesinde kalacağı tahmin edilmektedir. Bütün bu gelişmelere paralel olarak müzik kaseti perakende satış noktalarında da değişimler yaşanmıştır. Bir süre öncesine kadar büyük çoğunlukla müzik dükkanları diye adlandırılan müzikçiler ve açık hava satışına rastlanmaktayken son birkaç yılda satış noktaları çeşitlenmeler yaşanmıştır. Son yıllarda müzik kaseti satış noktalarına market reyonları, müzik kasetleri, kitap cafe ve hobby malzemeleri içinde bulunduran mağazalar, farklı iş yerlerinde oluşturulan müzik köşeleri satış noktalarına eklenmiştir. Bu çeşitlenmeyle beraber müzik kaseti müşterileri içinde yerli müzik kayıtları yapılmış kasetleri satın almak için satış noktalan arasında belirli bir tercih yapmak zorunda kalmışlardır. Araştırma konumuz bu tercihlere açıklık getirebilmek için 'Yerli Müzik Kaseti Tüketicilerinin Satış Noktaları Çeşitleri İtibariyle Tercih Nedenleri Üzerine Bir Araştırma'' olarak seçilmiştir. Araştırma konumuzda açıklık getirilmesi gereken önemli hususlar şöyledir; Yerli müzik terimiyle kaydı yapılan albüm için yurt dışına telif hakkı ödenmediği anlamına gelmektedir. Diğer bir husus ise ülkemizde müzik taşıyan ortamların toplam satışlar içindeki oranı %94' olan müzik kasetleri araştırmamıza konu edilecektir. Tezimiz literatür araştırması ve uygulama olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Literatür araştırması bölümünde konumuzla ilgili olabilecek ikincil kaynak araştırması yapılmıştır. Ancak müzik kayıtlı ses taşıyıcılarına ticari yönden yaklaşmak ya birçok kişi ve araştırmacının gözünden kaçmış ya da bir sanat dalı üzerinden gelir elde etme fikri kişilere ters gelmesinden hemen hemen hiç konu edilmemiştir. İkincil kaynak araştırmamızda müzik sektöründe yerli müzik türlerinin tespitine çalışılmıştır. Satış noktalan çeşitlerinde satış noktaları yöneticileriyle karşılıklı olarak görüşülmüş ve izlenimlerinden faydalanmaya çalışılmıştır. Ayrıca satış noktaları çeşitlerini pazarlamacı gözüyle gözlemlenmiş ve birbirinden farklılıkları ortaya konmaya çalışılmıştır. Araştırmamızın uygulama bölümünde rastgele seçilen yerli müzik kaseti tüketicilerine karşılıklı derinlemesine görüşme- yöntemiyle görüşülmüş ve satış noktası tercih nedenlerini ilgili formda yazılı olarak belirtilmesi istenmiştir. Anket formunun hazırlanmasında, çıkan sonuçlardan yararlanılmıştır, örnek büyüklüğü %95 güven aralığı %5 hassasiyet derecesine göre ilgili formülün gösterdiği 384 birimdir. Ancak satış noktalarının 5 çeşit olması örnek büyüklüğünü 500 birim olarak kabul etmemiz uygun olacağı kanaatiyle kabul edilmiştir, örnek büyüklüğü satış yerlerinin her çeşidi içini OO'er birim olarak kotalandırılmıştır. Satış noktalarında anket yöntemiyle araştırmamız yapılmıştır. Anket sonuçları Ki-Kare analiz yöntemiyle değerlendirilip anlamlı sonuçlara ulaşılmaya çalışılacaktır. Elde edilen sonuçlarla tüketicilerin tercih nedenlerini ve demografik özelliklerini belirlemesine çalışılacaktır. Financial Times, Music Copyright, Ekim 1996.