Kamuda ve özel dershanelerde çalışan öğretmenlerin iş tatmin düzeylerinin karşılaştırılması

Öğretmen bir toplumda var olan bireyleri topluma ve ülkeye faydalı ve yararlı bireyler haline getirmek için rehberlik eden kişilerdir, bu süreçte öğretmenlerin ülkenin gelişmesi ve muasır medeniyetler seviyesine gelmesi için önemli sorumlulukları bulunmaktadır. Bu sorumluluklarını yerine getirebilmeleri ve toplumun ihtiyaçlarına cevap verebilmeleri için, kamuda ve özel dershanelerde çalışan öğretmenlerin iş tatmin düzeyinin yüksek olması gerekmektedir. Bu araştırma İstanbul ili sınırları içinde devlet okullarında ve özel dershanelerde görev yapmakta olan öğretmenlerin iş tatminlerini ölçmek ve devlet okullarında görev yapan öğretmenlerle özel dershanelerde görev yapan öğretmenlerin iş tatminlerini karşılaştırmak amacı ile yapılmıştır. Araştırmada gözatım modelinin bir türü olan Genel Tarama Modeli kullanılmıştır. Araştırmaya katılan 300 öğretmenin anket sorularına verdikleri yanıtlar SPSS yardımı ile değerlendirilmiş ve ilk olarak anketin güvenilirlik analizi yapılmıştır. Güvenilirlik analizi sonucunda Cronbach alfa katsayısı %90 olarak oldukça güvenilir bulunmuştur. Veri toplama aracı olarak kullanılan anket formunun hazırlanmasında ilgili literatür taranmış ve 1967 yılında D. J. Weiss, R. V. Dawis, G. W. England, L. H. Lofquist tarafından geliştirilen Minnesota İş Tatmin Ölçeğinin 20 sorudan oluşan kısa formundan yararlanılmıştır. Ankette toplam 37 soru yer almıştır. Bu soruların 17 tanesi araştırmaya katılan öğretmenlerin demografik özelliklerini belirleyen sorular olup, 20 tanesi Minnesota İş Tatmin Ölçeği'nin kısa formunda yer alan sorulardır. Uygulanan anketlerden elde edilen verilerin veri girişi SPSS 16.00 programı yardımı ile yapılmıştır. Öğretmenlerin demografik özelliklerinin değerlendirilmesi frekans ve yüzde hesabı ile yapılmıştır. İş tatmininin boyutlarını belirlemek için, öğretmenlerin iş tatmini düzeyleri ile ilgili 20 değişkene faktör analizi uygulanmıştır. Demografik özelliklere göre öğretmenlerin karşılaştırılmasında ve devlet kurumlarında çalışan öğretmenler ile özel dershanelerde çalışan öğretmenlerin memnuniyet düzeylerinin karşılaştırılmasında ise yerine göre t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi kullanılmıştırAraştırma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın yapıldığı kamu ve özel dershanelerin tanımı, amaçları, önemi ve sorunları hakkında bulgulara yer verilmiştir, ikinci bölümde iş tatmininin tanımı, teorik temelleri, iş tatminini etkileyen faktörleri ve iş tatmininin ölçümüyle ilgili bilgiler verilmiştir, araştırmanın üçüncü bölümünde ise eğitim ve iş tatmini ile ilgili yurt içi ve yurt dışında yapılan araştırmalara yer verilmiştir. Araştırmanın dördüncü bölümünde, tez çalışmaları takip edilen metot, teknikler ve bulgulara yer verilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre;Devlette çalışmakta olan öğretmenler; kendi kendine çalışabilme imkanı, zaman zaman değişik şeyler yapma imkanı, güvenilir bir gelecek ve çalışma koşulları konularında özel dershane öğretmenlerine oranla daha fazla memnuniyet belirtmiştir. Özel dershanelerde çalışmakta olan öğretmenler ise; her zaman bir şeyler yapabilme imkanı, toplumda bir varlık sayılabilme, yöneticilerin çalışanlara karşı tutumu, üstünün karar vermedeki yetkinliği, yaptığı işin yeteneklerine uygunluğu, yönetim politikalarının uygulanış şekli, yaptığı iş karşısında aldığı ücretin tatminkar olması, işinin kendisine sağladığı ilerleme imkanları, iş yapmada kendi yöntemlerini kullanma imkanı, iş arkadaşları ile ilişkiler ve işinden elde ettiği başarı duygusunun tatminkarlığı konularında devlette çalışan öğretmenlerden çok daha fazla memnun oldukları sonucuna ulaşılmıştır.