Özel hastanelerin finansal sorunlarının tespitine ve çözümüne yönelik değerlendirme: Doğu Akdeniz bölgesi örneği

İnsanlığın en büyük zenginliği sağlığıdır. Bu nedenle sağlık insanlık tarihi boyunca hayati önem taşıyan, ertelenemez ve vazgeçilemez bir hizmet olmuştur. Gelişen dünya ve artan nüfusa bağlı olarak sağlık hizmetlerine olan talep artmıştır. Ülkeler, sosyal devlet anlayışı çerçevesinde en önemli kaynakları olan insanlara sağlık hizmeti sunmakla yükümlüdür. Ülkelerin sağlık hizmetlerine ayırdığı kaynakların sınırlı olduğu ise bilinen bir gerçektir. Bu nedenle ülkeler halkına sağlık hizmeti sunabilmek için özel sağlık sektöründen yararlanmaya başlamıştır. Özel sağlık kuruluşlarının nitelikleri ve nicelikleri gün geçtikçe artmaktadır. Bu sayede özel sağlık kuruluşları sağlık sektörü içinde oldukça önemli bir yere sahip olmuştur. Kamu sağlık kurumlarında devlet desteği kesintisiz iken özel sağlık kurumlarında bu durum farklıdır. Özel sağlık kurumları ayakta kalabilmek için daima kendilerini finanse etmek zorundadır. Özel ve kamu sağlık kurumlarının sayılarının artması büyük bir rekabet ortamı yaratmıştır. Bu rekabet ortamında varlığını devam ettirmek zorunda olan özel sağlık kurumları sundukları hizmetin niteliğini artırma yoluna gitmiştir. Hizmetin niteliğini artırmak, maliyetleri artırmasına neden olmuştur. Kar elde etmek amacıyla kurulan özel hastanelerin birbiriyle bağlantılı birçok finansal sorunu vardır. Sağlık kurumlarının varlığını devam ettirebilmesi için en büyük görev kurumun finans yöneticilerine düşmektedir. Finans yöneticisi bu sorunlara maruz kalan özel sağlık kurumlarının finansal planlamalarını, yatırım kararlarını, finansal kararlarını, finansal analiz ve denetimini yaparak kurumun uzun yıllar faaliyetlerini sürdürmesine, piyasada değer kazanmasına ve kar elde etmesine katkı sağlamaktadır. Bu çalışma ile sağlık kurumlarında özel hastanelerin önemine değinmek, özel sağlık kurumlarının finansal sorunlarını tespit etmek, elde edilen bulgular doğrultusunda karar vericilere yol göstermek, literatüre katkı sağlamak amaçlanmıştır. Çalışma 3 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde sağlık hizmetleri, sağlık sistemleri hastaneler ve hastane türlerinden bahsedilmiştir. İkinci bölümde finansal yönetim, finans yöneticisi ve fonksiyonları, özel hastanelerde kullanılan finansman kaynakları ve özel hastanelerde meydana gelen finansal sorunlar anlatılmıştır. Üçüncü bölüm uygulamaları içermektedir. Bu kapsamda Adana, Osmaniye, Mersin illerinde bulunan 24 özel sağlık kurumunun 24 finans yöneticisine veya finansal departman çalışanına özel hastanelerin karşılaştığı finansal sorunların tespiti isimli anket uygulanmıştır. Uygulanan anket ile elde edilen veriler 'SPSS' programında analiz edilmiştir. Analiz sonucunda özel hastanelerde finansal sorunların olduğu anlaşılmıştır. Sağlık Bakanlığının ve Sosyal Güvenlik Kurumunun sınırlayıcı politikaları, yüksek yatırım gerektiren bir sektör olması ve özel hastanelere yapılan ödemelerin gecikmesi gibi faktörlerin özel hastanelerin finansmanını olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda; özel sağlık kurumlarına finansal sorunlarını tespit etmeleri ve bunları çözümleyici girişimlerde bulunmaları, finansal yönetim alanında uzman kişiler istihdam etmeleri, etkili bir finansal yönetim politikası uygulamaları, karlılıklarını yükseltecek girişimlerde bulunmaları önerilmektedir.