Yatırımcı ilgisi ile pay senedi getirisi, işlem hacmi ve volatilitesi arasındaki ilişki: Borsa İstanbul'da işlem gören bankalar üzerine bir uygulama

Varlık fiyatlama modelleri piyasaya gelen her türlü bilginin tüm yatırımcılar tarafından bilindiğini ve fiyatların bilgi alındığı anda bilgi üzerinde hareket ettiğini varsaymaktadır. Ancak zamanla rasyonel teorilerin varsayımları eleştirilmiş ve davranışsal finans alanındaki çalışmalar piyasaya ulaşan yeni bir bilgi olmasa dahi, yatırımcı ilgisinin pay senedi fiyatlarını etkilemek için yeterli olduğunu göstermiştir. Yatırımcı ilgisinin temelini yatırımcı tanınmışlık hipotezi ve fiyat baskısı hipotezi oluşturmaktadır. Yatırımcı tanınmışlık hipotezine göre yatırımcılar yeterince araştırma yapmadan ve bilgi sahibi olmadan sadece farkında oldukları pay senetlerine yatırım yapmaktadırlar. Yatırımcı tanınmışlık hipotezini destekler nitelikte olan fiyat baskısı hipotezine göre ise bireysel yatırımcıların çok sayıda firmayı analiz edecek sınırlı zamanları olduğu için, genelde dikkatlerini çeken hisse senedini aktif olarak araştırır ve satın alır bu da yatırımcının dikkatini çeken pay senedi için fiyat artışına sebep olmaktadır. Bunun sonucunda yatırımcı ilgisinin artması yüksek getiri ve işlem hacmi yaratmaktadır. Yatırımcı ilgisi doğrudan ölçülemediği için son zamanlarda yapılan çalışmalarda Google arama motorundan piyasa ile ilgili elde edilen arama sonuçları yatırımcı ilgisini ölçmek için kullanılmıştır. Çalışmada, BİST Banka endeksinde faaliyet gösteren bankaların 2010- 2018 yılları arasında yatırımcı ilgisi ile pay senedi getirisi, işlem hacmi ve volatiletesi arasındaki ilişki panel regresyon analizi ile incelenmiştir. Bu nedenle çalışmada yatırımcı ilgisini ölçmek için 2010- 2018 yıllarında faaliyet gösteren Borsa İstanbul Banka endeksinde yer alan bankalar ile ilgili dünya genelinde finans kategorisinde yapılan haftalık aramalar dikkate alınmıştır. Bu amaçla 'banka adı hisse', 'banka adı borsa' ve 'bankaların BİST kodu' kelimelerinin aranma sıklıkları ve bu kelimelerin toplamı olan 'toplam GAT'' bağımsız değişkenler olarak analize dahil edilmiştir. Çalışmanın bağımlı değişkenleri pay senedi getirisi, işlem hacmi ve volatilitesi olarak belirlenmiştir. Çalışmada volatilite koşullu değişen varyans modelleri kullanılarak ölçülmüştür. Ek olarak araştırmada bulguların desteklenmesi amacıyla BİST Banka endeksi ve BİST 100 endeksi üzerinde etkin piyasa hipotezinin geçerliliği zaman serisi testleri ile sınanmıştır. Çalışmada analiz kapsamında oluşturulan altı regresyon modeli sonuçları genel olarak Merton (1987) tarafından geliştirilen yatırımcı tanınmışlık hipotezi ve Barber ve Odean (2008) tarafından geliştirilen fiyat baskısı hipotezini destekler niteliktedir. Çalışmanın sonucunda GAT verileri kullanılarak normalin üzerinde getiri elde edilebileceği, piyasadaki bilgilerin fiyatlara tam yansımamış olduğu gözlemlenmektedir. Bu durum EPH formlarından yarı güçlü formda piyasa etkinliğini reddetmektedir. Çalışmada bu bulguların desteklenebilmesi adına pazar portföyü olarak kabul edilen BİST 100 ve BİST Banka endeksi üzerinde EPH geçerliliği zaman serisi testleri ile sınanmış olup her iki endeks de zayıf formda etkin çıkmamıştır. Bu durum endekslerin yarı güçlü formda da etkin olmadığının göstergesi olup yatırımcı ilgisinin pay piyasasına olan etkisini destekler niteliktedir.