Bilgisayar ortamında muhasebe ve Türkiye uygulamasının değerlendirilmesi

Bu çalışmada ülkemizdeki bilgisayar ortamında muhasebe uygulamaları incelenmiştir. Bilgisayar ortamında muhasebe, muhasebe işlemlerinin bilgisayar ile yapılmasını ve kayıtların manyetik ortamlarda saklanmasını, bu bilgilerin istenildiğinde manyetik ortamda veya defter ve raporlar şeklinde sunulmasını kapsamaktadır. Bilgisayar teknolojisindeki hızlı gelişmeler, bilginin çok ekonomik, güvenli ve hızlı bir şekilde işlenmesini, saklanmasını ve iletilmesini sağlamıştır. Bilgisayarların hız ve kapasitelerinin artması buna karşılık fiyatlarının düşmesi bilgisayarın kullanım alanım genişletmiştir. Özellikle kişisel bilgisayarların geliştirilmesi ile, bilgisayarlar evlere ve bürolara girmiştir. Bilgisayar donanım ve yazılımdan oluşmaktadır. Donanım, dünyada sayılı firmaların üretim yapabildiği yüksek teknolojiyi gerektiren bir sektör haline gelmiştir. Yazılım ise bunun aksine teknolojiden çok insanın beyin gücüne dayanan, grup çalışması ile hatta bireysel olarak üretim yapılabilen çok önemli ve gelişen bir sektör haline gelmiştir. Ülkemizde bilgisayar donanımı, bazı parçalan dışında çoğunlukla ithal edilmektedir. Montajı kolay olduğundan parça halinde ithal edilip Türkiye'de monte edilmiş biçimdeki ithalat komple ithalata göre çoğunluktadır. Yazılım da ithale bağlı olmakla birlikte bu alanda bir gelişme gözlenmektedir. Çeşitli yazılımlar üreten firmalar oluşmuştur. Bütün bu gelişmeler muhasebeye de aynen yansımıştır. Muhasebe işlemlerinin hemen hemen tamamı bilgisayar ile yapılır hale gelmiştir. Bu durum muhasebecilerin, bilgisayar kullanımı ile ilgili bilgi ve beceri kazanmalarını zorunlu hale getirmiştir. Bilgisayar, muhasebenin amacında, ilkelerinde ve işlevlerinde bir değişiklik meydana getirmemiştir. Yaklaşık yedi yüz yıldır kullanılan çift taraflı kayıt sistemi egemenliğini sürdürmektedir. Ancak sistemin uygulanmasında çok büyük kolaylıklar sağlanmıştır. Bilgisayar, muhasebenin amacını genişletmiş, ilkelerini daha etkin kullanılır hale getirmiş ve işlevlerini yerine getirmesini kolaylaştırmıştır. Yapılan araştırma ve incelemeler sonucunda, bazı eksiklere rağmen, muhasebe işlemlerinin ülkemizde çok büyük ölçüde bilgisayar ile yapıldığı görülmüştür. Ancak ülkemizdeki yasal düzenlemelerin özellikle vergi yasalarının muhasebe üzerindeki etkileri dikkate alındığında bu yasalardaki gerekli düzenlemelerin henüz yapılmamış olması fiilen kullanılmakta olan bilgisayar ortamında muhasebenin düzenli bir şekilde gelişmesini engellemektedir. Çalışmanın birinci bölümünde bilgisayar ve bilgisayar ortamı hakkında genel bilgi verildikten sonra, bilgisayar ortamında muhasebenin özellikleri, bilgisayar ortamında muhasebe de muhasebecinin yeri ve muhasebe işlemlerinde bilgisayardan yararlanılan alanlar incelenmiştir. İkinci bölümde bilgisayar ortamında muhasebe sisteminin düzenlenmesi incelenmiştir. Bu bölümde bilgi sistem modeli incelendikten sonra muhasebe bilgi işlem sisteminin oluşturulması aşamaları açıklanmış ve son olarak ta muhasebe bilgi işlem sisteminin alt sistemleri şemalar ile açıklanmıştır. Üçüncü bölümde bilgisayar ortamında muhasebe uygulamalarının ülkemizdeki durumu; programlar, uygulayıcıların nitelikleri, ve yasal düzenlemeler açısından incelenmiştir. Son olarak anket çalışması değerlendirilmiş ve öneriler geliştirilmiştir.