turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Yeni devlet muhasebe sistemi ve yerel yönetimlerde yeni devlet muhasebe sistemine geçiş

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ YENİ DEVLET MUHASEBE SİSTEMİ VE YEREL YÖNETİMLERDE YENİDEVLET MUHASEBE SİSTEMİNE GEÇİŞCem SERTTAŞİşletme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nisan 2006 Danışman: Doç. Dr. Nurten ERDOĞANÜlkemizin yıllardır içinde bulunduğu ekonomik buhranların bir sonucu olarak gerek iktidarların, gerekse IMF'in devletin mali yapısını daha iyi analiz ederek çözüm önerileri üretebilme çabaları, mevcut devlet muhasebe sisteminin yetersizliğini ortaya çıkarmıştır. Maalesef mevcut devlet muhasebe sistemimiz bilgi kullanıcılarının ihtiyaçlarını karşılamaktan oldukça uzak bir yapıdadır. Bu nedenle; 1995 yılında kamunun yeniden yapılanmasını amaçlayan Kamu Mali Yönetim Projesi kapsamında genel ve katma bütçeli idarelerde tahakkuk esasına geçilmesini amaçlayan çalışmalar başlatılmıştır. Ancak kamu mali yönetimine destek olacak veri tabanının oluşturulması için genel yönetimi kapsayan raporlama gereksinimiçalışmaların kapsamının genişletilmesine yol açmıştır. Bu bağlamda çağdaş devlet anlayışının önemli unsurlarından yerel yönetimlerin muhasebe sistemlerinin de merkezi idareyle bütünlük içerisinde olabilmesi amacıyla ortak muhasebe ve raporlama standartları ve çerçeve hesap planı oluşturulması konusunda İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü çalışmalarını başlatmıştır. Söz konusu çalışmaların sonucu olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu yayımlanarak devlet muhasebe sistemimizde tam anlamıyla bir devrimgerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada; yerel yönetim kavramının temelini oluşturan belediyelerde yeni muhasebe sistemi anlayışı ele alınmıştır. Mevcut muhasebe sisteminin aksayan yönleri ve yeni muhasebe sisteminin ihtiyaçları karşılayabilirliği incelenmiş ve Eskişehir Tepebaşı Belediyesi verileri kullanılmak suretiyle sonuçlar karşılaştırılmıştır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, devlet muhasebesinin tarihçesi, devlet muhasebesine ilişkin yaklaşımlar, muhasebe sistemleri, ülkemizde uygulanmakta olan mevcut muhasebe sistemi ve tahakkuk esaslı devlet muhasebe sistemi incelenmektedir. İkinci bölümde, yeni Türk Devlet Muhasebe Sistemi ele alınmış, sistemin yapısı ve işleyişi hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölümde, çalışmaya konu olan yeni devlet muhasebe sisteminin yerel yönetimlerdeki yapısı incelenmiş; söz konusu yapılanma hakkında temel açıklamalar yapılmıştır. Dördüncü bölümde ise yapılan açıklamalar çerçevesinde, Eskişehir TepebaşıBelediyesi'nde geleneksel muhasebe sisteminden yeni devlet muhasebe sistemine geçiş aşaması bir uygulama ile gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmada geniş ölçüde konuyla ilgili tez, makale, kitap ve istatistik değerlendirmelerden etik kurallar çerçevesinde yararlanılmaktadır.
Consumer acceptance of wearable technology devices: A cross-cultural study in Turkey and Germany

Dünya çapında teknoloji hızla gelişirken, giyilebilir teknoloji cihazları gibi teknolojik ürünlerin çeşitliliği ve popülerliği küresel alanda yükselen trendi yansıtır şekilde gittikçe artmaktadır. Bununla birlikte, tüketicilerin bu ürünlere adaptasyonu ve bu ürünlerin kullanımına geçişi mutlak kabul edilemez ve bu ürünlere karşı tüketici kafasında oluşan algı birçok faktör tarafından şekillenmektedir. Bu araştırmanın amacı, giyilebilir teknoloji cihazlarının tüketici tarafından kabulünü araştırmaktır. Araştırmada kullanılan veriler, Almanya'nın Berlin şehrinde yaşayan Alman üniversite öğrencileri ve Türkiye'nin İstanbul şehrinde yaşayan Türk üniversite öğrencilerinden, araştırmanın amacına hizmet etmek üzere geliştirilmiş anket aracılığı ile toplanmıştır. Çalışma, yaygın olarak kullanılan teknoloji kabul modelini yeni değişkenlerin tanıtılmasıyla birlikte genişletmektedir. Genel sonuçlar, önceki literatürün onaylanmasını sağlarken, özellikle teknoloji ürünlerinin, giyilebilir teknoloji cihazlarının ve akıllı saatlerin tüketici tarafından kabulü için yeni faktörler sunar. Bu araştırmanın önemi, giyilebilir teknoloji cihazları konseptinin yenilikçi ve gelecek vadeden doğası ve literatürdeki akıllı saatler üzerine yapılan çalışmaların kısıtlı olmasının yanı sıra çalışmanın kültürler arası doğasından kaynaklanmaktadır.
Bütünleşik lojistik ağ tasarımı ve araç rotalama problemleri: Bir model önerisi ve uygulama

İşletmelerin rekabet gücünü etkileyen en önemli unsurlardan biri lojistik faaliyetlerin getirmiş olduğu maliyetlerdir. Maliyetin yanı sıra doğru yer ve doğru zamanda tüketiciye ulaşmanın kazandırmış olduğu müşteri memnuniyeti de rekabet gücü açısından son derece önemli bir faktördür. İşletmelerin maliyet ve müşteri memnuniyeti dengesini koruma çabaları lojistiğin öneminin giderek artmasına neden olmuştur. Lojistiğe olan ilginin ve bu alanda oluşan ihtiyaçların artması, lojistik faaliyetlerin planlama sürecinde çözümü zor ve karmaşık problemleri de beraberinde getirmiştir. Lojistik ağ tasarımı ve araç rotalama problemleri NP-zor problemler sınıfında yer alır. İki problemin birlikte değerlendirilmesi ve bütünleşik olarak çözümü problemi daha da karmaşık hale getirmektedir. Lojistikle ilgili gerçek hayat problemlerini dikkate alan ve üretici işletmelerin lojistik planlama ihtiyaçlarını karşılamak üzere oluşturulan bu çalışmada, lojistik ağ tasarımı ve araç rotalama problemlerinin bütünleşik olarak ele alındığı yeni bir model önerisi sunulması ve bu modelin tavukçuluk sektöründe faaliyet gösteren bir işletmede uygulanması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda tanımlanan problem için karma tamsayılı doğrusal programlama modeli geliştirilmiştir. Geliştirilen model, öncelikle küçük ölçekli bir örnek problem üzerinde test edilmiştir. Ardından modelin sektörel uyarlaması ve bir işletmede uygulaması gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen modeller GAMS programında kodlanarak CPLEX çözücüsü yardımı ile çözülmüştür.
Global markaların Türkiye pazarında gerçekleştirdiği glokalizasyon çalışmaları: Bir içecek firması örneği

Son dönemde reklamcılık alanında büyük değişimlerin yaşandığı görülmektedir. Bu değişimlere neden olan en etkili akımlardan birisi globalizasyondur. Globalizasyonla yeniden şekillenen ekonomik dinamikler, uluslararası markaların stratejilerinde radikal değişiklikler yapmalarını gerektirmiştir. Bu çalışmada markaların globalizasyon sürecinde hazırladıkları reklamların süreç içerisinde geçirdikleri değişimleri gözlemlemek için global bir marka olan Coca-Cola'nın Türkiye pazarı için hazırladığı televizyon reklamları incelenmiştir. Çalışmanın amacı global yaklaşımlar kapsamında Coca-Cola markasının global kimliğini korumak için dönemin oluşturduğu koşullar bağlamında lokal değerleri reklamlarında bir gereklilik olarak kullandığını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda, 1986- 2017 yılları arasından amaçsal örneklem tekniği ile seçilmiş olan toplam 31 televizyon reklamı söylen, ön plana çıkan sosyal yapı öğeleri, ön plana çıkan global ve kültürel değerler, reklamlarda yer alan oyuncuların yaş aralıkları ve lokalize edilmiş reklam öğeleri çerçevesinde analiz edilmiştir. Yapılan analizler, reklamlardaki global içeriklerin zaman içerisinde farklı beklentileri karşılayabilmek için lokal değerleri gözeterek glokal olgusunu ortaya çıkardığı ve bu olgunun global markaların reklam stratejilerinde odak noktası haline geldiğini ortaya koymuştur.
Etik liderlik davranışlarının algılanan etik iklim üzerindeki etkisi: Örgütsel politik algılamaların aracı rolü

Etik liderlik kavramı son zamanlarda yaşanan etik skandallar nedeniyle, akademisyenler, uygulayıcılar, yasa yapıcılar ve hükümetler tarafından daha çok ilgi odağı olmaya başlamıştır. Literatürde etik liderlik davranışlarına yönelik birçok çalışma yapılmasına rağmen, etik liderlik davranışlarının etik iklim algısına etkisinde örgütsel politikaların aracı değişken rolüne yönelik yeterince araştırma yapılmadığı gözlenmiştir. Özellikle Türkçe literatürde etik liderlik konusuna sınırlı sayıda araştırmada rastlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, etik liderlik davranışlarının etik iklim algısına olan etkisinde, örgütsel politik algılamaların aracı rolünü incelemektir. Araştırmanın örneklemini, havacılık alanında faaliyet gösteren üç adet lojistik destek merkezindeki 547 kişi oluşturmaktadır. Araştırmada, yöneticilerin bulunduğu organizasyonlarda birer rol model oldukları, özellikle de etik liderlik davranışları ile örgütsel politik algılara yön verecekleri ve sonuçta da etik iklim algısını pozitif yönde etkileyecekleri öngörülmüştür. Araştırma bulguları, etik liderlik davranışlarının, bağımsızlık etik iklim boyutu hariç, etik iklim alt boyutlarını doğrudan ve dolaylı olarak etkilediğini ortaya koymuştur. Ayrıca, etik liderlik davranışlarının dolaylı etkisinde, örgütsel politik algılamaların aracı bir rol oynadığı tespit edilmiştir.
X ve Y nesillerinin motivasyon faktörleri, bireysel ve iş değerlerinin örgütsel bağlılıklarına etkisi

İnsan hayatında rehberlik ederek hizmet eden, öneme göre değişen, durumlar ötesi, arzulanan hedefler olarak tanımlanabilen değer kavramı, bireyin ait olduğu en küçük toplumsal yapı olan aile ile başlayıp, hayatının sonuna kadar olan bütün toplumsal yapılarda var olan bir kavramdır. Aileden başlayıp, hayatın her safhasında kendini gösteren değer kavramının günümüz insan hayatının en büyük bir bölümünü gerek müteşebbis ya da işletme sahibi, gerekse işletmenin bir çalışanı olarak bireylerin hayatını ve ait olduğu işletemeleri etkilemesi kaçınılmaz olacaktır. Bu çalışmada, X ve Y nesillerinin bireysel değerleri, iş değerleri ve motivasyonları ile örgütsel bağlılıkları arasındaki ilişkinin var olup olmadığı, varsa bu ilişkinin düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışanların değerlerinin belirlenmesi ve işletmelerin hangi değerlere sahip bireylere ihtiyacının olup olmadığının belirlenmesi önem arz etmektedir. Çalışanların sahip olduğu değerlerin örgütlerin devamının sağlanması için onların örgütsel bağlılıklarına bir etkisi olup olmadığı da tespiti bu çalışmada amaçlanmıştır. Bu çalışmanın bulguları, teorik olarak varsayımlarımızı desteklemektedir. Bireysel değerler ile motivasyon ile örgütsel bağlılık arasında alt boyutlarda farklılıklar olmasına rağmen, anlamlı bir ilişki olduğu ortaya çıkmıştır. Değişime açıklık boyutu ve özelinde kendini yönetme düşüncesi ve davranışı ile duygusal ve normatif bağlılık arasında negatif ve anlamlı bir ilişki olduğu, bu bireylerin duygularından ziyade rasyonel karar alma becerilerinin daha yüksek olduğu görülmüştür. Kendini geliştirme boyutu ile ile duygusal ve normatif bağlılığı arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu ileri sürülmüş, yapılan araştırmada da destekleyici sonuçlar elde edilmiştir. Başarı değerine sahip ve örgütün güç kaynakları üzerinde kontrol sahibi olmak değerine sahip olan bireyler örgütlerin devamını sağlamak ve örgütsel bağlılıklarını sağlamada en önemli ve belirleyici bireyler olacaktır. Bu çalışmanın, hem akademisyenlere hem de uygulayıcılara katkı sağlayacağını ümit edilmektedir. Çalışma farklı sektörler ve nesiller arasında daha fazla araştırma yapılmasına teşvik etmektedir.
Çalışma yaşamında kadın yöneticiler ve Muğla örneği

Ülkeden ülkeye farklılıklar göstermekle birlikte kadın sayısal olarak toplumun yaklaşık yarısını oluşturduğu halde toplumu yönetme konusunda hala yeterince hak ve söz sahibi olamamıştır. Kadınlar toplam nüfus içindeki oranları ölçüsünde işgücüne katılamadıkları gibi işgücü içerisinde yer aldıklarında da ikinci sınıf çalışan, yedek işgücü muamelesi görmekten kurtulamamışlardır. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin hemen hemen tamamında kanunlarla uluslararası sözleşme ve bildirgelerle kadının çalışması kağıt üzerinde koruma altına alınmış olmasına rağmen kadınlar cinsiyete dayalı ayrımcılık uygulamalarına hala maruz kalmaktadırlar. Cinsiyete dayalı mesleki ayrımcılığın bir örneği de kadınların yönetim kademelerine terfilerde karşılaştıkları engellerdir. Bu engeller çalışma hayatındaki kadın yönetici sayısını belirlemekle kalmayıp, kadın çalışanların tamamının da en önemli sorunları arasında yer almaktadır. Çalışma yaşamında işe alınmadan ücretlere, işten çıkarılmadan yükselmeye kadar çeşitli konularda ayrımcılık uygulamalarıyla karşılaşan kadını ve özellikle kadın yöneticiyi konu alan bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde; tezin konusu, amacı, önemi, yöntemi ve kavramsal çerçeve başlıklar halinde ele alınmıştır. Birinci bölümünün diğer ana başlığı ise 'yönetim ve kadın' olarak ele alınmış; ilgili literatürden faydalanılarak yönetim, yönetici ve kadın yönetici tanımları üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde; kadının statüsüne tarihsel bakış, Cumhuriyet öncesi kadın ve Cumhuriyet döneminde kadın ana başlıkları ile kadınların toplumsal yaşamdaki rolleri ve verilen haklar doğrultusundaki statüleri ele alınmıştır. Çalışma yaşamı ve kadın işgücü ana başlığı altında kadınların işgücüne katılımları, kadın ve erkek meslekleri ve çalışma yaşamında ayrımcılık konuları, alt başlıklar oluşturularak ayrıntılı olarak incelenmiştir. İkinci bölümde çeşitli yönleri ile ele alınan diğer bir konu da çalışma yaşamında kadın yöneticiler başlığı altında toplanmıştır. Bu konu ile ilgili olarak; yönetim statülerinde yer alanlar içerisinde kadın yönetici oranları, kamu sektöründeki kadın yöneticiler, eğitim, sağlık sektöründe kadının statüsü, kadının yükselmesi önündeki engeller, kadın akademisyenler ve yöneticiler içerisindeki oranları, özel sektörde kadın yöneticiler ve kadın yöneticilere yönelik ayrımcılık, ele alınan alt başlıklarla ayrıntılı olarak incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü ve son bölümünde ise; Muğla ilinde çalışmakta olan kadın yöneticiler ile ilgili alan araştırması anket tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Kadın yöneticilere uygulanan anketler neticesinde elde edilen veriler analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Çalışmanın sonunda da ulaşılan sonuçlara ve değerlendirmelere yer verilmiştir.
Örgütsel kültür ve yöneticilerde kendini geliştirme

Bu çalışmanın amacı, örgütsel kültür ile yöneticilerin kendilerini geliştirme düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu doğrultuda bir araştırma yapmaktır. Çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde örgütsel kültür kavramı ele alınmış, tanımı, öğeleri, oluşumu ve yerleşmesi, çeşitleri, fonksiyonları ile ilgili teorik bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde, kendini geliştirme konusu incelenmiştir. İlk önce kendini geliştirmenin tanımı, benzer kavramlar, bilgi toplumu, yöneticide kendini geliştirme, yöneticilerin eskimesi, yönetici eğitimi, yetiştirilmesi ve geliştirilmesi konularına değinilmiş, kendini geliştirme ile ilgili olarak iki model sunulmuştur. Ayrıca örgütsel kültür ile kendini geliştirme arasındaki ilişki teorik olarak ortaya konulmuştur. Üçüncü bölüm, araştırmanın amacına dayalı olarak geliştirilen araçlar, gözlem ve mülakat yoluyla altı işletemeden elde edilen verilerin analizi, bulguları ve yorumlanmasını içermektedir. Bu çalışmanın sonucunda öğrenmeye dayalı bir örgütsel kültür ile yöneticilerin kendini geliştirme düzeyi arasında pozitif yönde bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca örgütlerin kültürel yönden farklı oldukları, bu farkın sektör bakmımdan daha da arttığı sonucuna varılmıştır.
Sosyal medyada marka topluluklarının önemi ve bir araştırma

Markaların ve şirketlerin sosyal medyada nasıl davranacakları, ne tür etkinliklerde bulunacakları süregelen bir tartışma konusudur. Bazı araştırmacılar, sosyal medyanın markalar için müşteriyle ilişkilerini geliştirmesinde eşsiz fırsatlar sunduğunu savunmakta iken, bazıları bunun aksini iddia etmektedir. Konuya marka toplulukları bağlamında bakıldığında sosyal medyanın marka toplulukları inşa etmek için ideal bir çevre sunduğu söylenebilir. Bununla birlikte sosyal medyada kurulmuş marka topluluklarına dair sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu çalışma sosyal medya marka topluluklarının topluluk bileşenlerini, topluluk bileşenlerinin ise müşterinin marka topluluğu birimleriyle olan ilişkilerini nasıl etkilediğini gösteren bir model geliştirerek bu alanda bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Finansal kurumlarda faaliyet tabanlı maliyetleme ve bir uygulama

rekabetin yaşandığı günümüzde işletmeler kendilerini sürekli yenilemek ve geliştirmek durumundadır. Artık geçmişşte uygulanan üretim ve ticaret anlayışı geçerliliğini yitirmeye başlamıştır. Geçmişte mamullerin üretilmesi, fiyatlandırılması ve pazarlanması gibi konular üzerinde ciddi anlamdadurulmamakta ve söz konusu faaliyetler herhangi bir yöntemedayandırılmamaktaydı. Fakat günümüzde, iletişim araçları yaygınlaşmış, tüketici haklarıyla ilgili düzenlemelerin sayısı artmış ve müşteriler farklı pazarlara ulaşıp mamullerarasında; fiyat, kalite ve sunulan garanti şartları gibi konularda kıyaslamayapabilir hale gelmiştir. Bu da işletmeleri mamullerin üretilmesi, fiyatlandırılması ve pazarlanması gibi konularda daha doğru ve güncel bilgilerle çalışmaya sevk etmiştir. Yukarıda sayılan sebeplerin yanı sıra, üretim ortamlarının ve üretim yapılarının değişmesi ve JIT, MRP gibi sistemlerin ileri üretim teknolojilerine sahip işletmelerde kullanılmaya başlanması, işletmeleri yeni maliyet hesaplama yöntemlerine doğru bir arayışa itmiştir. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, daha doğru ve güvenilir bir maliyet bilgisisunmak amacıyla ve geleneksel maliyet yöntemlerine bir alternatif olarak ortaya çıkmıştır. Geleneksel maliyet sistemleri, maliyetleri hacim tabanlı olarakmamullere yüklediğinden; bazı mamullere olduğundan daha çok, bazılarına ise olduğundan daha az maliyet yüklenmesine sebep olmaktaydı. Geleneksel maliyet sistemi, kaynakları mamullerin tükettiği varsayımına dayanmaktadır. Bu da sistemin eleştirilen bir yönüdür. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme ise, maliyetleri hacim tabanına göre değil faaliyet tabanına göre mamullere yüklemektedir. Faaliyet Tabanlı Maliyetleme, ilk olarak üretim işletmeleri için tasarlanmışlerleyen yıllarda Faaliyet Tabanlı Maliyetlemenin hizmet işletmeleri için de uygun bir yöntem olacağı tespit edilmiş ve bu işletmelerde de uygulanmaya başlanmıştır. Tez de de bir banka işletmesinde uygulama yapılarak yöntemin bu tür işletmeler için de yararlı sonuçlar ortaya koyduğu tespit edilmiştir.
Belediyelerde şantiye organizasyonu ve yönetimi sorunları

Jüri : Prof. Dr. Dursun BİNGÖL : Doç. Dr. Nurullah GENÇ : Y. Doç. Dr. Fatih KARCIOĞLU ÖZET: Bu çalışmada belediyelerde, şantiyelerdeki organizasyonunun ve yönetsel işleyişin etkinlik açısından kendine özgü yapısını ortaya koymak ve bugün karşılaşılan sorunları ortaya çıkarıp çözüm önerilerinde bulunmak amaçlanmıştır. Araştırmada konuyla ilgili yerli ve yabancı literatür taraması yapılmış olup, plan doğrultusunda konu kurumsal açıdan ele alındıktan sonra konuyla ilgili Erzurum Büyükşehir Belediyesi, Yakutiye Belediyesi, Yenişehir Belediyesi ve Trabzon Belediyesi'ndeki uygulamalar hakkında örnek verilmiştir. Bu tez çalışmasında, şantiye yönetimi sorunlarını açığa çıkarmak için ampirik çalışma olarak bir araştırmaya yer verilmiştir. Araştırmanın evrenini Trabzon Belediyesi Fen işleri Müdürlüğü bünyesindeki şantiye çalışanları oluşturmuştur. Tüm bu çalışmalar sonucu, belediyelere bağlı şantiyelerin örgütsel ve yönetsel sorunlarının giderilmesi hususunda bir takım önerilerde bulunulmuştur.
Psikolojik sözleşme ihlali ve örgütsel sinizm arasındaki ilişki: Lider-üye etkileşiminin aracılık etkisi

Bu çalışmada, psikolojik sözleşme ihlalinin örgütsel sinizm üzerindeki etkisi ve bu etkide lider-üye etkileşiminin aracılık rolü araştırılmaktadır. Çalışmada, psikolojik sözleşme ihlali, örgütsel sinizm ve lider-üye etkileşimi değişkenleri arasındaki ilişkileri anlamaya yönelik bir model oluşturulmuştur. Çalışmanın örneklemini Erdek/Balıkesir'de bulunan kamu güvenlik görevlileri oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri anketler aracılığıyla toplanmıştır. Bu kapsamda 246 anket analiz edilmiştir. Çalışmanın sonuçları, psikolojik sözleşme ihlali ve lider-üye etkileşimi kalitesinin işgörenlerin örgütsel sinizmi üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Araştırmanın sonucunda psikolojik sözleşme ihlalinin örgütsel sinizm üzerinde anlamlı ve pozitif ( =0,59, p<0,01), lider-üye etkileşimi üzerinde anlamlı ve negatif ( =-0,33, p<0,01) etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca lider-üye etkileşiminin, psikolojik sözleşme ihlali ile örgütsel sinizm arasındaki ilişkide aracılık etkisinin ( =0,19, p<0,01) olduğu saptanmıştır.
Telekomünikasyon sektöründe maliyetleme ve maliyete dayalı fiyatlandırma yaklaşımları: Türk Telekomünikasyon A. Ş. için bir model önerisi

11 DOKTORA TEZ ÖZÜ TELEKOMÜNİKASYON SEKTÖRÜNDE MALİYETLEME VE MALİYETE DAYALI FİYATLANDIRMA YAKLAŞIMLARI: TÜRK TELEKOMÜNİKASYON AŞ İÇİN BİR MODEL ÖNERİSİ Vedat EKERGİL İşletme Ana Bilim Dalı - Muhasebe BD Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Nisan 2005 Danışman: Doç. Dr. Kerim BANAR Telekomünikasyon sektörü, bireysel haberleşmeyi sağlamasının yanı sıra, bilgi toplumunun temel altyapısını oluşturan, yeni toplum dinamiklerini sağlayan, diğer sektörlerin gelişmesine katkıda bulunan ve kendi başına ekonomik değerler yaratan stratejik bir sektördür. Türk Telekomünikasyon A. Ş. Türkiye'de sektörün yükünün önemli bir kısmını üstlenmiş durumdadır. Ancak sektöründeki tekelci yapı birçok çarpıklığın ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Telekomünikasyon Kurumu'nun 'erişim ve arabağlantı hizmetlerinin fiyatının maliyete dayalı olarak hesaplanmasına yönelik düzenlemesi' ile; tarifelerin maliyet esaslı belirlenmesi, çapraz sübvansiyon, öldürücü fıyatlandırma, fiyat sıkıştırması gibi rekabeti engelleyici davranışların önüne geçebilmeyi amaçlamaktadır. Bu çalışmada telekom hizmetlerin maliyetinin belirlenmesine ve maliyete dayalı olarak fiyatlandırılmasına yönelik yaklaşımlar incelenmektedir. Telekom hizmetlerin maliyetlerinin hesaplanmasında, 'tarihi maliyetler' ve 'ileriye yönelik maliyetler' olmak üzere iki temel sınıflamadan yararlanılmaktadır. Tarihi maliyet yaklaşımlarından 'tam maliyetleme', ileriye yönelik yaklaşımlardan ise Avrupa'da 'hizmetin toplam uzun dönem artan maliyeti' ve ABD'nde 'toplam bileşen uzun dönem artan maliyeti' yaygın olarak telekom hizmetlerinin maliyetini hesaplama yaklaşımı olarak kullanılmaktadır. Telekom işletmeleri, tarifelerini belirlerken bazı fiyatlandırma yaklaşımlarından yararlanmaktadır. Telekom sektöründe maliyete dayalı fiyatlandırma yaklaşımları üç ana başlık altında incelenmektedir. Bunlardan ilki tekel piyasanın hakim olduğu dönemde yoğunlukla kullanılan 'marjinal maliyete dayalı fiyatlandırma yaklaşımlarıdır. İkinci olarak hizmet maliyetlerinin üzerineIll belirli bir kar marjının ilave edilmesi sonucu oluşan 'maliyet artı kar yaklaşımlaradır. Son olarak rekabetin yoğun yaşandığı piyasalarda hizmetin maliyeti, fırsat maliyeti ve karın toplamından oluşan ' etkin bileşen fiyatlandırma kuralı' yaklaşımı incelenmiştir. Telekom hizmetlerinin maliyet ve fiyatlandırma yaklaşımları hakkında bilgi verildikten sonra, bu hizmetlerden biri olan 'Asimetrik Dijital Abone Hattı'nin maliyeti ve fiyatlandırması 'tam maliyetleme ' yaklaşımına göre tespit edilmiştir. Bu aşamada, Türk Telekomünikasyon A. Ş.'nin verileri, maliyet ve fiyatlandırma hesaplamalarından yararlanılarak bir model önerisinde bulunulmuştur.