turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Hizmet kalitesi ile müşteri sadakati arasındaki ilişki: Üniversite hazırlık dershaneleri üzerine bir uygulama

Hizmet kalitesinin müşteri sadakatini sağlayıp sağlamadığı, eğer sağlıyorsa sadık hale gelen müşterinin çevresine işletme ile ilgili fikir ve tecrübelerini aktarıp aktarmadığı çalışmanın problemini oluşturmaktadır. Sadık müşteri fikir ve tecrübelerini iletişim türlerinden olan ağızdan ağza iletişim ile çevresindekilere aktarabilmektedir. Ayrıca müşterilerin ağızdan ağza iletişimde bulunabilmeleri işletmenin sunduğu mal ve hizmetlerin kalitesinden memnun olması ve buna bağlı olarak ta müşteri sadakatini oluşturması ile yakından ilgilidir. Hizmet kalitesi, müşterinin beklentilerinin ne derece karşılandığı olarak ifade edilebilirken, müşteri sadakati ise; müşterilerin tercihlerinde bir değişikliğe neden olabilecek durumlarda ve pazarlama çabalarına rağmen sürekli olarak tercih ettiği mal ve hizmetleri tekrar satın almak ve o işletmenin sunduğu hizmete müşterisi olma konusunda kendisini adamak olarak ifade edilebilir. Bu çalışmaya kolayda örnekleme yoluyla seçilmiş olan ve Uşak il merkezindeki dershanelerin üniversite hazırlık sınıflarında öğrenim gören öğrenciler katılmıştır. Güvenilirlik analizi, faktör analizi, varyans analizi ve regresyon analizi SPSS 18 programında analiz yapılıp yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen bulgularına göre; hizmet kalitesi boyutlarının sırasıyla; güvenilirliğin, duyarlılığın, hevesliliğin, somutluluğun ve güvencenin müşteri sadakati üzerinde etkisi olduğu ve müşteri sadakatinin de ağızdan ağza iletişimde olumlu bir etkisi olduğu, ayrıca kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre gittikleri dershaneye daha sadık olduğu, kız öğrencilerin erkek öğrencilere göre ağızdan ağza iletişime daha eğilimli oldukları tespit edilmiştir. Son olarak; gelir düzeyi ile müşteri sadakati arasında herhangi bir ilişkinin olmadığı da tespit edilmiştir.
Türkiyede antropoculuk faaliyetlerinin vergilemesi ve muhasebesi

Yapılan bu çalışmada, gerek ekonomik sistemde, gerekse ithalat ve ihracatta önemli bir yeri olan antrepoların vergi ve muhasebe işlemleri incelenmiştir. Çalışma sonuçlarına göre antrepoculuğun Türkiye'de, Avrupa ülkelerine göre yeterince gelişmediği, yapılan yasal düzenlemelerle antrepoculuğun uluslararası anlamda rekabet edebilecek düzeye getirilmesinin amaçlandığı görülmektedir. Bunun yanında yine çalışma sonuçlarına göre antrepoların vergilendirilmesi ve muhasebesindehenüz yeterli yasal mevzuat ve kavramsal çerçevenin de oluşmadığı görülmektedir. Çalışma sonuçlarında ön plana çıkan bir diğer husus ise antrepoculuğun yakın gelecektedeğerinin giderek artacağı ve bunun neticesinde, gerek ulusal pazarlara, gerekse uluslararası pazarlara hitap edecek bir sektör olduğudur. Antrepo sayesinde gerek dış ticaretin denetimi, gerekse teşvik ve vergi sistemlerinin takibinin de daha kolay olduğu görülmektedir. Öte yandan özel antrepolar ve fiktif antrepolara ilişkin yapılacak olan teşvik ve hukuki düzenlemelerin de ihtiyaç olduğu görülmektedir.
Sermaye yapısının karlılığa etkisi: Borsa İstanbul'da ampirik bir uygulama

İşletme finansal yönetiminin temel amacı etkili ve doğru kararlar vererek firma değerini maksimize etmektir. Firma değerinin maksimize edilmesi sermaye maliyetini azaltmak ve karlılığı artırmak ile mümkündür. Sermaye yapısının sermaye maliyetine ve dolayısıyla firma değerine etkisi hakkında çeşitli sermaye yapısı yaklaşımları bulunmaktadır. Ancak firma değerini maksimize eden optimal sermaye yapısının belirlenmesi için sermaye yapısının karlılığa etkisinin de belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışma ile sermaye yapısının karlılığa etkisini incelemek ve bu konudaki literatüre katkı sağlamak hedeflenmektedir. Bu amaçla DuPont denklemlerinden faydalanarak üç regresyon modeli oluşturulmuştur. Borsa İstanbul'da işlem gören 117 firmanın 2006 ve 2014 arası döneme ait verisi kullanılarak bu üç regresyon modeli hem sabit etkiler yöntemi ile hem de yıl yıl yapılan yatay kesit analizleri ile tahminlenmiştir. Analiz sonuçları sermaye yapısının karlılık üzerinde negatif etkisi olduğunu göstermiştir. Bu sonuç ampirik bulgularla tutarlıdır. Ayrıca kısa süreli finansal borçların piyasa değeri üzerinde negatif, uzun süreli finansal borçların da pozitif etkiye sahip olduğu görülmüştür. Bu sonuçlar da temsil maliyetlerinin varlığını desteklemektedir.
Sosyal sorumluluk faaliyetlerinin sosyal medyada kurumsal itibar yönetimine etkisi

Kurumsal sosyal sorumluluk, toplumda gittikçe daha çok önem kazanan ve pek çok kurumun itibar yönetimi politikalarına dahil ettiği bir unsurdur. İşletme etiği, kurumsal hesap verilebilirlik ve sosyal farkındalık gibi farklı yaklaşımlarla birlikte ele alınabilen sosyal sorumluluk faaliyetleri, çoğu kurum tarafından da organizasyona değer katma kaygısıyla desteklenmekte ve bu destek sosyal medyada da ortaya konmaktadır. İtibar yönetimi, son otuz yıldır araştırmalara konu edilen ve kurumların yıllardır yönetim stratejilerine dahil ettiği, tüm paydaşları nezdindeki algı bütününü ifade etmektedir. Bu algı araştırmada itibar bileşenleri olarak sınıflandırılan pek çok farklı dinamikten etkilenmektedir. Çalışmada özellikle Türkiye'nin en itibarlı beş kurumunun sosyal medyadaki itibar yönetimleri kurumsal sosyal sorumluluk paylaşımları bağlamında incelenmektedir. Çalışmanın ilk üç bölümünde araştırmanın teorik altyapısını şekillendiren kaynaklar, itibar yönetimi, sosyal medya ve kurumsal sosyal sorumluluk olmak üzere üç ana başlıkta analiz edilmektedir. Çalışmanın dördüncü ve beşinci bölümleri pratik araştırmaya ayrılmış ve Türkiye'nin en itibarlı beş şirketinin sosyal medya paylaşımları başlıca itibar kriterleri çerçevesinde bir kod kitabı aracılığıyla değerlendirilmiştir. Araştırma, ayrıca kurumların sosyal medyadaki itibar yönetimlerinde kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerine verdikleri değer göz önünde tutularak ele alınmaktadır. Sosyal sorumluluk faaliyetlerinin kurumsal itibar yönetimine etkisi çalışmanın altıncı bölümde detaylıca yorumlanmaktadır. Bu çalışmada elde edilen bulgular, kurumsal sosyal sorumluluğun kurumsal itibar yönetiminde önemli bir rol oynadığını ve sosyal medyada kurumsal itibar yönetimini diğer farklı unsurların da şekillendirdiğini ortaya koymaktadır.
Tedarik zinciri yönetiminde toplu üretim planlama için HMSS modelin zaman skalasında çözümü ve bir uygulama

Günümüz rekabet ortamında işletmelerin kendilerini sürekli geliştirme çabaları, işbirliği ile hareket etmeyi gerekli kılan tedarik zinciri yönetimi uygulama ve modellerinin yaygınlaştırılması ile mümkündür. Tedarik zinciri yönetimi anlayışı, rekabet unsurları ve yönetim anlayışlarındaki gelişime paralel olarak, lojistik yönetimini de içine alacak şekilde geniş ve bütünleşik bir ağ yapısını ifade eden yönetim sistemi anlayışına dönüşmüştür. Bu yeni anlayışla tedarik zinciri yönetim sistemi, ürünlerin tedarikinden üretimine dağıtımına ve müşteriye teslimine kadar geçen süreçlerle, üretim planlama ve kontrol sistemi uygulamalarında bütünleştirici bir işlev üstlenmiştir. Tedarik zinciri yönetimi içinde yer alan üretim planlama ve kontrol sisteminin sınırları, malzeme ve bilgi akışını kontrol ederek firma içindeki performansı optimize eden işletme kaynakları planlaması ve ilgili sistemlerinde üzerine çıkmıştır. Bu çalışmanın temel amacı, tedarik zinciri yönetimi kapsamında, üretim planlama ve kontrol sisteminde toplu üretim planlama performansını değerlendirmek ve geliştirmektir. Bu amaçla, küresel ortamda faaliyet gösteren bir firmanın planlama çalışmalarının performansını ölçme ve iyileştirmeye yönelik bir yol izlenmiştir. Öncelikle toplu üretim planlama yöntemlerinden HMMS modeli, zaman skalası analizinin genelleştirici ve birleştirici iki önemli özelliğinden yararlanılarak çözülmüştür. Elde edilen çözüm modeli planlama performansını ölçmeye odaklıdır. Modelde, önceden planlanan üretim ve stok ile fiili talep verilerini temsil eden en iyi regresyon denklemi kullanılarak, fiili üretim ve stok değerlerini ifade edecek grafiklere ulaşılmaktadır. Modelde aynı zamanda talep tahminleri kullanarak gelecek dönemlere ait gerçekleşecek üretim ve stok değerlerine ulaşılmaya çalışılarak, geçmişş dönem planlama performansını ölçmekle birlikte gelecek dönemlere ait planlama performansı öngörüsünde bulunmak mümkündür. Uygulamada ortaya çıkan senaryolardan en iyi maliyet minimizasyonunu veren durum seçilmiştir.
Turistik tüketici eğilimlerindeki değişmelere ürün bakımından otel işletmelerinin uyumu

Günümüzün turistik tüketicisi eskisine göre çok daha duyarlı, ne istediğini bilen, kaliteye ve çevre konularına önem veren bir tüketici konumuna gelmiştir. Turizm zincirinde çok önemli bir noktada yer alan oteller, işletmelerini bu değişmelere karşı uyumlu hale getirmek durumundadırlar. Aksi takdirde, zaten dış etkenlere karşı çok hassas olan turistik talebin azalması hatta yok olması tehlikesiyle karşı karşıya kalabilirler. Yapmış olduğum bu çalışma, turistik tüketici eğilimlerindeki değişmelerin neler olduğunu belirleyip, otellerin uyum aşamasında yapmaları gereken değişikliklere ışık tutmayı amaçlamaktadır. Birinci bölümde, konuya genel bir bakış açısı getirilerek, 'tüketici' kavramı incelenmekte, tüketicinin satın alma kararı ile bu kararı etkileyen faktörler belirlendikten sonra, tüketici eğilimlerindeki değişmeler hakkında bilgi sunulmaktadır. İkinci bölümde ise, uluslararası ve ulusal turizm hareketlerinin kantitatif ve kalitatif değerlendirmesi ile turizm sektöründeki gelişmeler ile turistik tüketim eğilimlerindeki değişmeler ayrıntılarıyla ele alınmaktadır. Çalışmanın üçüncü bölümünde, ikinci bölümde ele alman turistlerdeki değişim eğilimlerine otellerin uyum aşamaları incelenmekte, İzmir ve Kuşadası'ndaki beş yıldızlı oteller ile birinci sınıf tatil köylerine ve bu beldelerde konaklayan turistlere yönelik anket çalışması yer almaktadır.
Etkin kurumsal yönetim anlayışında insan kaynakları uygulamaları: Yiyecek içecek sektöründe bir uygulama

Kurumsal yönetim, işletmelerin başarılı bir şekilde gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla sürdürülebilir büyüme ve istikrara vurgu yapan bir kavram olarak tanımlanmaktadır. İşletmelerin profesyonel, şeffaf, adil ve hesap verebilir bir yönetim anlayışı kapsamında iyi bir şekilde yönetilmesine olanak tanır. Kurumsal yönetim, işletmelerin yürüttüğü insan kaynakları uygulamaları ile işletmelerin kurumsallaşma düzeyleri ile yakından ilişkilidir. Nitekim işletmelerde insan kaynakları uygulamalarına dair hiçbir girişimin olmaması ya da bu uygulamaların eksik olması işletmelerin kurumsallaşması önünde en büyük engeli oluşturabilmektedir. Buna bağlı olarak kurumsallaşamayan işletmeler de iyi bir yönetim anlayışı olarak nitelendirilen kurumsal yönetim anlayışında yönetilememektedir. Bu nedenle işletmelerin başarı elde etmesinde ve bu başarının sürdürülebilir olmasına, hatta sürdürülebilir rekabet avantajı kazanmasına etkisi olan kurumsal yönetim, insan kaynakları uygulamaları ve kurumsallaşma ile etkileşim halindedir. Bu doğrultuda çalışma, insan kaynakları uygulamalarının kurumsal yönetim anlayışı üzerindeki etkisini incelemeyi hedeflemektedir. Bu hedef kapsamında araştırmanın örneklemini İzmir ilinde yiyecek ve içecek sektöründe faaliyetini sürdüren bir işletmenin farklı departmanlarında altısı erkek ve altısı kadın olmak üzere çalışan 12 departman sorumlusu oluşturmaktadır. Araştırmada söz konusu örneklemden nitel verilerin toplanması görüşme, doküman incelemesi ve gözlem yöntemleriyle gerçekleşmiştir. Nitel verilerin yorumlanması ile birlikte çalışmaya dahil olan işletmede İnsan kaynakları uygulamalarına dair hiçbir girişimin olmadığı tespit edilmiştir. İnsan kaynakları uygulamalarının işletmelerde yer almamasının kurumsallaşmanın önünde en büyük engeli teşkil ettiği ve böyle bir durumun da kurumsal yönetim anlayışını zedelediği sonucuna varılmıştır.
Türkiye'nin GSYH değerlerinin yapay sinir ağları ile tahmini

Ekonomik büyüme ve ekonomik kalkınma düzeyini ölçen milli gelirin en önemli araçlarından biri olan Gayrisafi Yurtiçi Hasıla ülkelerin genel görünümü hakkında bilgi vermektedir. GSYH rakamları yüksek olan ekonomiler gelişmiş olarak nitelendirilmektedir. Türkiye ekonomisi için de bu rakamların yükselmesi gelişimine katkı sağlayacaktır. Bu çalışmanın amacı Türkiye'nin GSYH değerlerini tahmin etmektir. Bu bağlamda 1998- 2017 yılları arasında GSYH' yi etkileyebileceği düşünülen değişkenler seçilerek öncelikle Yapısal Eşitlik Modeli, Kısmi En Küçük Kareler metodu uygulanmış olup daha sonra Yapay Sinir Ağı Modeli ile GSYH tahmini gerçekleştirilmiştir. Yapısal Eşitlik Modeli sonuçlarına göre seçilen değişkenler GSYH' yi yüksek bir değerle açıklamıştır. Modelde sabit sermaye yatırımı-toplam yurtiçi tasarruf ve tüketim değişkenleri desteklenirken diğer değişkenler desteklenmemiştir. Ayrıca uyum iyiliği endeksinin yüksek bir değer alması çalışmanın evrensel geçerliliğe sahip olduğunu göstermektedir. 2 ile 5 arasında gizli katman sayısı denenerek oluşturulan Yapay Sinir Ağı modelinin sonuçlarına bakıldığında en iyi sonuca gizli katman sayısı 5 olarak seçildiğinde ulaşılmıştır. 5 gizli katmanda R2=0,996140651, RMSE=19444911,6, MAE=15845918, 2 ve MAPE=32, 29791086 değerleri elde edilerek kurulan modelin kabul edilebilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca istatistiksel olarak gizli katman sayısı arttıkça modelin daha iyi sonuç verdiği görülmüştür. GSYH'nin gerçek değerleri ile tahmin değerleri birbirine çok yakın çıkmıştır. Buradan Yapay Sinir Ağının tahmin gücünün yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Tüketici tarafından algılanan değerin market performansı üzerine etkisi: Türkiye'de zincir marketler üzerine bir uygulama

Gıda perakende sektörü gerek yarattığı ekonomik katma değer gerekse de istihdam bakımından ülkemizdeki en büyük sektörlerden birisidir. Sektör ülkemizde son yirmi yıldır yaşanan ekonomik değişimi yansıtan en iyi örneklerdendir. Bu değişim sürecinde ekonomik aktivitede verimliliği yüksek olan zincir marketler gibi modern perakendecilerin pazar payı artarken, düşük verimlilikle çalışan bakkallar ve manavlar gibi geleneksel perakendecilerin payı her geçen yıl azalmaktadır. Bu değişimin yarattığı rekabet sadece modern-klasik perakendecilik ekseninde değil, aynı zamanda modern perakendeciler arasında da çok yoğun bir biçimde yaşanmaktadır. Bu rekabet içerisinde zincir gıda perakendecilerinin performansını belirleyen en önemli faktörlerden birisi de müşterinin perakendeciye yönelik algıladığı değerdir. Literatürde algılanan değerin perakendeci seçimi, satın alma davranışı ve algılanan hizmet kalitesi gibi doğrudan market performansı üzerinde etkili olan kavramlar ile ilişkili olduğunu kanıtlayan çalışmalar bulunmaktadır. Bu nedenle algılanan değerin ölçülmesi, değerlendirilmesi ve şekillendirilmesi perakendecilerin uzun vadedeki başarıları için önem arz etmektedir. Çalışmanın birinci bölümünde perakendecilik kavramı, türleri ile ilgili literatür bilgileri ve dünyada perakende sektörü ile ilgili bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde algılanan değer ve hizmet kalitesine dair bilgiler sunulmuştur. Çalışmanın üçüncü bölümünde genel olarak işletme performansı kavramı ve ölçüm metotları açıklandıktan sonra zincir gıda perakendecileri market performansını ölçüm metotları literatür bağlamında incelenmiştir. Çalışmanın dördüncü bölümünde Migros müşterilerine yönelik algılanan değer, algılanan hizmet kalitesi ve market performansı arasındaki ilişkiyi ölçmeyi amaçlayan saha araştırmasının metodolojisi ve çalışma sonucunda elde edilen bilgiler aktarılmaktadır. Çalışmanın son bölümü olan beşinci bölümde elde edilen veriler ışığında ortaya çıkan sonuçlar yorumlanmıştır.
Kamu hastaneleri birliklerinde çalışan personelin zaman yönetimi becerisinin ölçülmesi

Temini ve saklanması paradan daha zor olan zaman, yaşamın en önemli unsurlarından biri haline gelmiştir. Zaman kavramı, tüm kurumlar için önemli bir algı olmakla birlikte sağlık kuruluşlarında sürenin sınırlılığı, yaşam ve ölüm arasındaki ince çizginin sadece zamanın uygun kullanımına bağlı olması ve çalışan personelin bu zamanı nasıl kullandıkları ve nasıl algıladıkları çok büyük önem kazanmaktadır. Bu çalışmanın amacı; Türk sağlık hizmetlerinin önemli bir birimi olan Edirne Kamu Hastaneleri Birliklerinde çalışan personelin zamanı kullanma becerilerini ölçmektir. Çalışmada, sağlık çalışanlarının zaman kullanımlarında farklılık yaratan demografik özellikler yanında düşülen zaman tuzaklarının da belirlenmesi hedeflemiştir. Zaman yönetimi ile ilgili yapılan çalışmalarda genellikle yönetici sağlık personeli ile görüşülmüş ve diğer sağlık personellerinin de konuya dahil olduğu araştırmalara fazla yer verilmediği anlaşılmıştır. Sadece sağlık yöneticilerini değil diğer sağlık personelini de kapsayan bu çalışmanın ilgili literatüre fayda getireceği düşünülmüştür. Bu amaçla çalışmanın ilk bölümünde, zaman ve zaman yönetimi ile ilgili tanım ve kavramlar ele alınmış, ikinci bölümünde, sağlık hizmetinin özellikleri ve sağlık hizmeti sunan hizmet birimleri incelenmiştir. Son bölümde ise olan Edirne Kamu Hastaneleri Birliklerinde çalışanların zaman yönetimleri analiz edilmiştir. Yapılan analizlere göre cinsiyete göre zaman yönetiminde farklılığın ortaya çıkmadığı ancak medeni durum, eğitim ve mesleki deneyime göre ölçek ve alt boyutlarında anlamlı farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca, çalışanların 'mükemmeliyetçilik' ve 'misafir' tuzağından uzak kalmayı başaramadıkları ancak telefon konuşmaları zaman tuzağından uzak kaldıkları belirlenmiştir.
The role of e-Government in raising the efficiency performance of the general budget

Bu çalışmada, bütçenin hazırlanması, uygulanması ve kontrol işlemlerinde teknoloji yöntemi kullanmadan geleneksel yöntem kullanılması gösterilmiştir. Böylece sağlam tahminlerin bulunulmasında güvenilir esaslar ve standartlar kayıp olmaktadır ve böylece sağlam bir şekilde tahsisatın dağılmamasıyla sonuçlanmaktadır. Bütçede elektronik veri tabanının olmaması bütçenin kontrolünde etkili performansı etkisiz hale getirmektedir. Kamu giderlerinin tahmininde modern yönteme ulaşmak ve bütçenin verimliliğinin ve etkiliğinin artırılması için varsayımların araştırılmasını desteklemek gerekir. Bütçe aşamalarında elektronik devlet programı kullanılmasıyla finansal performans verimliliği arttıracaktır ve bütçe hazırlama problemleri arasında ilişki bulunması ve bütçe uygulama kontrol problemleri ve istatiksel program kullanılmasıyla üniversitede karar sahiplerine, muhasebecilere, üniversitedeki denetmenlere dağıtılan anket formlarının analizinde aşağıdakilere ulaşılmıştır üniversite içinde ve dışında iletişim ve bilgi transferi zayıflığı bulunmaktadır gelecek yılın tahminlerinin hazırlama işleminde sapmaların teşhisinde geçmişş yılın tahminleri kullanım elektronik devlet programının kullanılması şeffaflık ve dürüstlük seviyesini yükseltecektir devlet kamu bütçesi verimliliğinin arttırılması devlet muhasebesel sistem verimliliğinin arttırılmasıyla sonuçlanacaktır.
Hisse senedi varantlarının performansının ölçülmesi ve İMKB'de uygulama

Varantlar yapılandırılmış ürünler sınıfında yer alan ve menkul kıymetleştirilmiş opsiyon özelliklerini taşıyan ürünlerdir. Varantlar, finansal bir varlığa ya da göstergeye dayalı olarak çıkartılırlar. Varantların alım ya da satım hakkı verdiği bu finansal araçlar 'dayanak' olarak adlandırılır. Varantların alma ya da satma hakkı verdiği 'dayanak varlık' tek bir hisse senedi olabileceği gibi birden fazla hisse senedinden oluşan bir sepet de olabilir. Bu senetler İMKB Hisse Senetleri Piyasasında işlem gören ve İMKB 30 Endeksinde yer alan hisse senetlerinden seçilebilir. Bu çalışmada dayanak varlığı hisse senedi olan varantların, İMKB'de işlem gördüğü zaman aralığında sağladığı performansını, getiri odaklı ve risk odaklı performans yöntemleri ile ölçümlenmekte ve hisse senedi performansı ile karşılaştırılmaktır. Ayrıca hisse senedinin varyansı ile varantın varyansı arasında farklılık olduğunu savunulmaktadır. Sonuç olarak varantların alternatif bir yatırım aracı olarak sağlayacağı performansına göre yatırım kararı alma ya da almama yönünde yatırımcıya fikir sunabilecektir. Türkiye'de yeni sayılabilecek varantlar üzerine yapılan bu çalışmanın, literatüre katkı sağlayacağı düşünülebilir.
Türkiye'de serbest bölgelerin performansında bürokrasinin etkileri

Geçmişi iki bin yıl önce Anadolu topraklarında kurulmuş olan serbest ticaret bölgelerine dayanan serbest bölgelerin modern örneklerinin kuruldukları ülkelerin ekonomilerine yaptıkları katkılar; son kırk yıldır bilimsel araştırmalara konu olmaktadır. Gelişen uluslararası ilişkilerin ekonomik alanda da kendini göstermesi sonucunda yutiçi sanayinin sınırları da kaçınılmaz olarak uluslararası alana doğru kaymaya başlamıştır. Bu sebeple ortaya çıkan ekonomik rekabet unsuru, girişimcileri başta hammadde ve işçilik olmak üzere, üretim maliyelerinin düşük olduğu, teşvik sistemlerinin yaygın olarak kullanıldığı; ülke içindeki ve dışındaki cazip faaliyet merkezlerini aramaya yöneltmiştir. Bu çalışmada ülkemizdeki serbest bölgelerin, ekonomiye katkısı, kuruluş yeri teorisinin temelleri ışığında ve dünya serbest bölge uygulamalarının sonuçlarıyla karşılaştırılarak incelenmeye çalışılmıştır. Ayrıca serbest bölgelerin, ülkelerin makroekonomik durumlarına yadsınamayacak derecede olumlu katkılar sağlamalarına rağmen girişimcilerin ve serbest bölgelerin performansını etkileyen bürokratik uygulamaların neler olduğu, bu bürokratik uygulamaların kaldırılması durumunda serbest bölgelerin ülke ekonomilerine yabancı sermayeyi çekmede lokomotif görev üstleneceği anlatılmaya çalışılmıştır. Son zamanlarda yaşanan dünya ekonomik krizi sonrasında serbest bölgelere ihtiyaç daha çok hissedilmeye başlamıştır. Ülkemizde de 1988 yılından itibaren Mersin ve Antalya Serbest Bölgeleri ile kurulmaya başlanan serbest bölgelerin sayısı geçen yirmi yılda yirmibir'e ulaşmıştır.
Halka açık bankalarda kamuyu aydınlatma ilkesi

Sermaye piyasasının temel ilkelerinden olan kamuyu aydınlatma ilkesi, İngiltere'de ortaya çıkıp, gelişimini Amerika'da tamamlayan bir ilkedir. İlke sermaye piyasası yatırımcısının sermaye piyasası araçları ve ihraççıya ilişkin bilgi edinmesi suretiyle, bir yandan sağlıklı yatırım kararlarının alınmasında etkili olurken, diğer yandan da sermaye piyasasında herkesin eşit bilgiye sahip olmasını, fırsat eşitliğini sağlamakta, böylece yatırımcının korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Para piyasalarının en önemli kurumu olan bankaların ülkemizde sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunmaya başlaması, yakın bir geçmişşe dayanmaktadır. Para piyasalarındaki faaliyetlerini, ticari faaliyetlerin gizliliği esasına dayalı olarak yürüten bankaların, aynı zamanda sermaye piyasası faaliyetlerinde bulunması, sermaye piyasalarında yatırımcının korunmasında temel araç olan kamuyu aydınlatma ilkesine ilişkin yükümlülüklere uymalarını gerektirmektedir. Bankaların nispeten yabancı oldukları bu ilkeden doğan yükümlükleri, zamanında, doğru ve yeterli ölçüde kamuyu bilgilendirmektir. Bu çerçevede bankalar sermaye piyasası araçlarının ihracından başlayarak, bu araçlar sermaye piyasasında tedavül ettiği sürece dönemsel olarak kamuyu aydınlatmak zorundadırlar, öte yandan, önemli gelişmelerin vukuu halinde de derhal kamuyu aydınlatma yükümlükleri bulunmaktadır. Bankaların kamuya aktardıkları bu bilgilerin doğruluğu bağımsız denetim kuruluşları tarafından denetlenerek, doğru bilgi sunulması 171 bakımından önce ihraççı bankanın iç denetim örgütü, ardından da bağımsız denetimle çifte kontrole tabi tutulmaktadırlar. Halka açık bankaların kamuyu aydınlatmaya ilişkin mevzuat hükümlerine riayet etmemesi hukuki, idari ve cezai bir takım yaptırımları da beraberinde getirecektir. Bu yaptırımlar içerisinde yatırımcının korunması bakımından en önemli olanı, hukuki yaptırımlardır. Çünkü, yatırımcının uğradığı maddi zararın tazmini bu yaptırım türü sayesinde mümkün olmaktadır. Kıta Avrupası hukuk sisteminde etkili biçimde uygulanmadığı için 'ölü hükümler' olarak nitelenen kamuyu aydınlatmaya ilişkin hukuki sorumluluk hükümleri oldukça kapsamlı bir içeriğe sahiptir. Bu hükümler kamuyu aydınlatmadan dolayı sadece ihraççının değil, aynı zamanda ihraççının yönetiminde etkili olanların, aracı kuruluşların, bağımsız denetim kuruluşlarının ve üçüncü şahısların da sorumluluğunu gündeme getirmektedir.