Dayanıksız tüketim malları pazarlayan işletmelerde sürekli envanter yönteminin etkin uygulanabilirliğine ilişkin model önerisi ve bir uygulama

Bütün işletmelerde muhasebenin işlevleri aynıdır. Ancak bir ticari işletmede amacın gerçekleştirilmesine yönelik olarak belirlenmiş ya da belirlenecek işletme politikalarına muhasebenin somutlaştırılmış katkıları olması gerekmektedir. Dayanıksız Tüketim Malları pazarlayan işletmelerde, tedarik ve satın alma politikalarının değerlendirilmesine, yeni politikaların belirlenmesine yardımcı olacak maliyet bilgilerinin, alış maliyetlerinin, kar marjlarının saptanması, pazar ve pazarlama politikalarının değerlendirilmesi, değiştirilmesi, geliştirilmesi kararlarına ışık tutacak mali bilgilerin daha detaylı bir şekilde üretilmesi konularına ağırlık verilmektedir. Dayanıksız Tüketim Mallan pazarlayan işletmelerde satın alınan mallar genellikle hiçbir değişikliğe tabi tutulmadan satıldığından, satışı yapılan malın maliyeti geleneksel uygulamada alış değeri artı alış giderlerinden oluşmaktadır. Bu maliyetlerin dışında kalan ücret, kira, dışardan sağlanan fayda ve hizmetler, amortisman ve faiz gibi giderler dönemin fonksiyonel giderleri olarak değerlendirilir. Bu işletmelerin temel fonksiyonu mal alıp satmaktır. Mal ile ilgili tüm hareketler alış, satış, iade, iskonto, indirim vb. işlemler muhasebede mal ile ilgili hesaplarda izlenir. Burada sorun, mal giriş ve çıkışlarının hangi değerle kaydedileceğidir. Bu da işletmede mal hareketlerinin muhasebeleştirilmesine uygulanan yöntemlere göre değişiklik göstermektedir. Mal hareketlerinin muhasebeleştirilmesinde iki temel yöntem vardır: 1. Aralıklı envanter yöntemi, 2. Sürekli envanter yöntemi. Aralıklı envanter yöntemi, tek hesaplı ve çok hesaplı olmak üzere ikiye ayrılır. Her iki yönteme göre de sağlıklı bir envanter çıkarılabilmesi ancak fiili sayım yöntemi sonucunda olabilir. Sürekli envanter yönteminde ise, sayım yapılmasına gerek kalmadan sürekli bir şekilde mevcudunun izlenebildiği bir kayıt sistemi oluşturulur. Stokların takibi ve doğru olarak raporlanabilmesi için iyi bir belgeleme sisteminin ve ayrıntılı bir kayıt düzeninin bulunması şarttır. Güvenilir ve ayrıntılı bir kayıt düzeni ise;işletmede 'sürekli envanter' yöntemine göre işletilen etkili bir sistemin var olması halinde gerçekleşebilir. Dayanıksız Tüketim Mallarını pazarlayan işletmelerde sürekli envanter yönteminin etkin uygulanabilirliğine ilişkin model önerisi ortaya konmuş ve bu model biri toptancı biri de perakendeci olmak üzere iki işletme üzerinde uygulanmak suretiyle aşağıda belirtilen pozitif gelişmeler elde edilmiştir. İşletmelerde tedarik, satın alma politika ve stratejilerinin daha etkin olarak ortaya konmasına, yeni politika ve stratejilerin belirlenmesine yardımcı olacak maliyet, hasılat, kar marjlarının daha etkin saptanmasına, bu işletmelerde etkin stok yönetimine olanak sağlaması, pazar ve pazarlama politikalarının değerlendirilmesi, değişikliklerin saptanması ve geliştirilmesinde sağlanan etkinlikler, fiyatlama politikalarında etkinlik sağlaması, karlılık analizlerinin yapılmasına olanak sağlaması gibi işletmelerin en önemli ihtiyacı olan bilgiler, Dayamksız Tüketim Mallarını pazarlayan işletmelerde bu modelin uygulanması sonucu elde etmek mümkün hale gelmiştir.