Denizcilik sektöründe konteyner işletmeciliği planlama ve organizasyon

Ulaştırma sektörü bir ülkenin hayatiyeti ve gelişmesi için en temel faktörlerdendir. Bu sektör her yönü iie gelişmiş olmalı ve gerektiğinde sektörün kollan birbirlerinin alternatifi olabilmelidirler. Aksi taktirde bolluk içinde kıtlık, kültür alışverişinin yetersiz hale gelmesi ve normal olmayan fiyat dalgalanmalarının görülmesi kaçınılmaz olur. Taşımacılık sektörleri içinde en ucuzu şüphesiz denizyolu taşımacılığıdır. Bunu sırasıyla demiryolu, karayolu ve havayolu taşımacılığı izler. Ancak her birinin avantajlı, olmazsa olmaz diyebileceğimiz yerleri vardır. Son yıllarda denizcilik sektörümüzde, gemi filomuzda ümit verici gelişmeler görülmektedir. Karayolunda ise Avrupa'nın en büyük taşıma kapasitesine sahipiz. Demiryolu taşımacılığımız ise ihmal edilmiş bu yüzden istenen ölçülerde gelişememiştir. Hava ulaştırmasında, taşımacılığında ülkemizin iyi sayılabilecek bir taşıma kapasitesi vardır. Bütün ulaştırma türlerinin birbiri ile koordineli çalışabilmesi gerekmektedir. Kombine taşımacılık da dediğimiz taşımalarda taşınan ürün müşterinin arzusuna uygun olarak bir noktadan, diğer bir noktaya taşıyıcı tarafindan taşınmaktadır. Taşıma esnasında birkaç basamaktan oluşan taşıma zincirinden yarariamlabilmektedir. Sonuçta kapıdan kapıya 'door to door ' dediğimiz taşımacılık işlemi gerçekleştirilmektedir. Taşıma zinciri esnasında ürünün taşıma araçlarını yüklenmesi, tahliyesi, bir taşıma aracından diğerine aktarılması uzun, zahmetli ve üründe hasarlara sebeb olmaktadır. Bu durumda özellikle karayolu ve denizyolunda beraberce kullanılabilecek sayılan mahsurların tümünü gideren veya en aza indiren bir taşımacılık anlayışının geliştirilmesi gerekiyordu. Konteyner dediğimiz taşıma kaplın bu ihtiyaca cevap verdiği gibi pek çok da faydayı beraberinde getirmiştir. Konteynerlerin taşımacılıktaki üstünlüklerini şöyle sıralayabiliriz. Taşınan ürünü bir taşıma aracından diğerine kısa sürede, kolayca, hasarsız olarak aktarma imkanı sağlar. Ürünlerin özelliğine göre özel korumalar sağlanabilir, Taşınma sırasında diğer ürünlere göre 141 daha emniyetlidir. Yitik hacim miktarı diğer taşınmalara göre daha azdır. İnsan faktörünün yüke etkisini minimum seviyeye indirir, mekanizasyonu ön plana çıkarar. Buna karşın konteyner taşımacalığınm alt ve üst yapı maliyetleri fazladır. Limancılık, gemi ve karayolu araçlarında köklü değişikliklere ihtiyaç gösterir. İstihdam alanını daralttığı için işsizlik tehlikesini ortaya çıkarır. Personelinin iyi yetişmiş olması gerekmektedir. Konteyner taşımacılığı, denizyolu taşımacılığı içindeki payını her geçen gün arttırmaktadır. Sağladığı avantajlar nedeniyle gelişmiş ülkelerin birçoğu ve özellikle Uzakdoğu ülkeleri tarafından büyük bir rağbet görmüşlerdir. Konteynerier özel gemilerle taşınabilir. Bununla beraber yan konteyner gemisi olan Ro-Ro veya General Cargo gemileri ile de taşınabilmektedirler. özel konteyner gemi inşası hızla artmış, yüksek kapasiteli konteyner gemilerin yapımına ağırlık verilmiştir. Denizyolu konteyner işletmeciliği diğer işletme türlerine benzemekle beraber farklı yönleri de bulunmaktadır. Daha çok liner işletmeciliğine benzetebiliriz. Uyumlu bir konteyner işletmesi için planlama, organizasyon, örgütleme ve kontrol departmanlarının çok iyi derecede çalışması sağlanmalıdır. Ast-üst ilişkileri, formaliteler, hızlı karar alabilme gibi pek çok faktör iyi hesaplanmalıdır. İşletme sahip olduğu gemi sayısı, büyüme kabiliyeti, çalışma alanı şekli ve itibariyle kendisine en uygun organizasyon modelini seçmelidir. Personeli profesyonel iyi derecede bilgilendirilmiş olmalıdır. Olayların hızlı cereyan etmesi, gemilerin adeta yolcu otobüsü gibi zamana göre kalkış ve yanaşması işletmecilerin tecrübeli, bilgili ve dikkatli olmasını gerektirmektedir. Yapılan bu çalışmada ülkemizde uygulama ve tanınma açısından yeterli seviyeye gelmemiş konteynerizasyonun tüm ulaşım sektörlerine ve özellikle denizcilik sektörüne layıkıyla tanıtılması hedeflenmiştir. Deniz ve kara işletmeciliğinde konunun kendine has özellikleri tam olarak uygulanamamaktadır. Deniz ve kara bağlantısı yeterli düzeyde değildir. Profesyonel anlamda bir bilinç oluşumu henüz tam olarak hayata geçirilememiştir. Yapılan çalışmanın sayılan eksikliklerin giderilmesine yardımcı olacağını ümit ediyorum. 142