turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Görünen İmge Kılavuz İstemez: Tasarım Çalışmalarında İmgelerin Renk Kodları Üzerinde İncelenmesi

Tasarım çalışmalarında tasarım problemini tespit etmekle başlayan tasarım süreci, yaratıcı görsel çözüme ait mesajın hedef kitleye iletilmesi ile tamamlanmaktadır. Hedef kitleye yönelik olarak tasarımda kullanılan imgeler tasarım ekibi tarafından özenle seçilmektedir. Evrensel dile sahip olan bu imgeler yazılı metinlerden daha hızlı iletilme özelliği taşımaktadır. İmgeler kendi zamanının kültürel göstergeleri olarak anlam katmanlarına sahiptir. Bu sebeple imgeleri incelemek, yorumlamak adına en sık başvurulan yöntem göstergebilimdir. Tasarımda kullanılan renkler aynı zamanda kültürün önemli bir parçasını temsil etmektedir. Her rengin kişisel anlamları olabileceği gibi kültürel ve evrensel anlamları da bulunmaktadır. İmgelerin göstergebilim üzerinden okumalarında renk önemli bir kod sistemi oluşturmaktadır. Renkleri tasarıma katma becerisini geliştirmek için önce renklerin bilimini, psikolojisini, anlamlarını anlamak ve okumak gerekmektedir. Görsel iletişim tasarımcıları ve sanatçılar etkili renk paleti seçimlerinin, tasarımda göz takibini yönlendirmeye yardımcı olan tekniklerin başında geldiğinin bilincindedir. Renk seçimleri, renk paleti tasarımları görsel estetikte önemli rol oynamaktadır. Renklerin görsel estetiğe katkısının yanı sıra iletilen mesaja yüklediği anlamlar da önem teşkil etmektedir. Bu çalışmada, tasarım uygulamalarında imge kullanımı renklerin dili üzerinden incelenmektedir. Tasarım çalışmalarında renk kullanımının imgenin anlamına katkıları örnekler üzerinden irdelenmekte ve işlenmektedir.
Sungurlu’nun Yörüklü Köyündeki Ergülü Baba (Sahra) Camisi (Zâviyesi) ve Bütüncül Koruma Önerileri

Çorum ili Sungurlu ilçesinin Yörüklü köyünde bulunan ve Ergülü Baba Camisi olarak anılan yapının inşası XVI. yy. ın ilk çeyreğine dayanmaktadır. Fakat yerleşim yerlerinden uzaktaki konumu nedeniyle önce cemaatini, ardından din görevlisini kaybeden yapı, yeni görevli atanmayınca eski kaderine terk edilmiştir. Vakfiye kayıtlarından Ergülü Baba tarafından "zaviye" amacıyla inşa edildiği anlaşılan yapının yakınlarına Ergülü Baba'nın vefatı sonrası türbesi inşa edilmiştir. Yapı 1845 yılı gibi oldukça geç bir tarihe kadar bu zaviye işlevini sürdürmüş, başta cuma ve bayram namazlarında bir merkez işlevi görmüştür. Bu geleneğin Ergülü Baba kimliğinde yaşatılmasının yanında yapının, türbesi, haziresi ve çeşmesi ile birlikte bütüncül koruma altına alınması gerekmektedir. Somut birer kültürel miras olan bu yapıların korunması, bölge hafızasındaki yerinin hala canlı tutulduğu somut olmayan kültürel miras değerlerinin de yaşatılmasına katkı sunacaktır. Anı değerini fiziksel olarak da günümüze taşıyan yerleşimin oluşturduğu kimlik algısı azalarak da olsa devam etmektedir. Çalışmamız bu algının canlılığının ancak bütüncül bir yaklaşımla korunacağı ve bunun nasıl yapılacağına ilişkin veriler ileri sürmektedir.
BİST Kimya, Petrol Kauçuk ve Plastik Mamulleri Sektöründe SECA Yöntemi ile Finansal Performans Ölçümü

Bu çalışmada, Borsa İstanbul (BIST) Kimya, Petrol Kauçuk ve Plastik Ürünler sektöründeki firmaların finansal performansının Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemi ile ölçülmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, 39 firmanın 2021 yılı finansal performansı belirlenen finansal oranlar temelinde Simultaneous Evaluation of Criteria and Alternative (SECA) yöntemi ile ölçülmüştür. SECA yöntemi ile kriterlerin ağırlıkları ve alternatiflerin performans sıralamaları eş zamanlı olarak belirlenmiştir. Sonuçların güvenilirliğini ve sağlamlığını test etmek amacıyla duyarlılık analizi gerçekleştirilmiştir ve SECA modeli ile elde edilen sonuçlar Method based on the Removal Effects of Criteria (MEREC) tabanlı Simple Additive Weighting (SAW), Weighted Aggregated Sum Product Assessment (WASPAS), Range of Value (ROV) ve Biswas ve Saha ÇKKV modelleri ile karşılaştırılmıştır. Son aşamada ise rasyonel bir sıralama elde etmek için Copeland yöntemine başvurulmuştur. Copeland yöntemi ile elde edilen sıralama sonunda finansal performans bakımından ilk üç sırada ANGEN, ALKIM, ACSEL firmalarının yer aldığı tespit edilmiştir. Kullanılan modelin finansal performans ölçümü için uygun olduğu tespit edilmiştir.
Akademisyenlerin Dijital Okuryazarlık Hakkındaki Görüşlerinin İncelenmesi

Bu çalışmanın amacı eğitim fakültesi öğretim üyelerinin dijital okuryazarlık hakkındaki görüşlerinin belirlenmesidir. Akademisyenlerin dijital okuryazarlık kavramına ilişkin algılarını belirlemek amacıyla yürütülen çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgubilim) deseni kullanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda çalışma bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde matematik ve fen bilimleri eğitimi bölümünde yer alan 12 öğretim üyesi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma da veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formundan yararlanılmıştır. Veri toplama aracının uygulanmasından sonra elde edilen veriler içerik analizden yararlanılarak analiz edilmiştir. Akademisyenlerden alınan görüşler doğrultusunda elde edilen temalar, öğretim durumları, materyal seçimi, kişisel gelişim, kaynak tercihi ve duyuşsal değerler şeklindedir. Oluşan temalarda öğrenme ve öğretme etkinliklerinde seçilen yöntem ve tekniklerin etkili olduğu görülmektedir. Akademisyenlerin dijital okuryazarlık alt bileşenleri incelendiğinde, ağırlıklı olarak bilişsel dijital okuryazarlık boyutunda yer aldıkları görülmektedir. Bunun yanı sıra akademisyenlerin genellikle dijital okuryazarlığın tüm boyutlarına değil daha çok bilişsel ve sosyo duyuşsal dijital okuryazarlık boyutlarına sahip oldukları tespit edilmiştir.
Opus Dei: Papalığın Şahsi Piskoposluğu

Geçtiğimiz yüzyılda ortaya çıkmış bir tarikat olan Opus Dei, aynı zamanda Roma Katolik Kilisesi bünyesinde yer alan piskoposluklardan birisi, belki de en önemlisidir. Opus Dei'nin Papalığın Şahsi Piskoposluğu olarak statüsü diğer piskoposluklardan farklı olarak bölgeye bağlı olmaması yönüyle halihazırda tektir. Bu dikkat çeken statüsünün yanı sıra; tarikatın kurucusu Josemaria Escriva'nın teamüllerin dışına çıkılarak ölümünden kısa bir süre sonra önce kutsanması sonra da aziz ilan edilmesi, Piskoposluğun kendi içinde dışarıya kapalı ve gizli bir yapı olması da Opus Dei'nin dikkatleri ve eleştirileri üzerine çekmesine neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı, dünya üzerinde gerek dini gerek de seküler alanda oldukça etkin olan Opus Dei hakkında açıklayıcı ve objektif bilgiler sunarak, tarikatın ve üyelerinin dini düşünce ve uygulamalarının değerlendirilmesidir. Böylece tarikat üzerindeki örtünün kaldırılmasına katkı sunulmuş olacaktır. Çalışmada, olaylar ve kişiler ekseninde konunun işlenmesi ve tarihi çerçevesi ile arka planının ortaya konulabilmesi açısından tarihi inceleme yöntemiyle birlikte fenomenolojik yaklaşım benimsenmiştir.
Cenabi Paşa Divanı (XVI. Yüzyıl) Örneklemiyle Hal Eki Nöbetleşmeleri

İsim hal ekleri isimleri isimlere, edatlara, fiillere, bağlaçlara bağlayarak onların cümlede görev almasını ve farklı anlamlar kazanmasını sağlayan çekim ekleridir. Bu ekler isimlerle isimler, isimlerle fiiller arasında ilişki kurmayı sağlar. Yapılan araştırmalar ve dilbilimcilerin görüşleri isim hal eklerinin sayısı ve adlandırması hususunda görüş ayrılıkları olduğunu göstermektedir. Bu çalışmada isim hal ekleri yalın hal (nominative), belirtme hali (accusative), yönelme hali (dative), bulunma hali (locative), ayrılma hali (ablative), vasıta hali (instrumental), eşitlik hali (aquative) ve tamlama hali (genetive) olmak üzere sekiz başlıkta ele alınacaktır. İsim hal eklerinin her birinin ayrı ayrı işlevi vardır. Ancak yakın görevde olan hal eklerinin Eski Türkçe döneminden itibaren birbirinin yerine kullanıldığı araştırmacılar tarafından tespit edilmiştir. Buna örnek olarak +DAn ayrılma hali ekinin vasıta, bulunma ve yönelme hali yerine kullanımı; belirtme hali ekinin yönelme hali yerine kullanımı gösterilebilir. Bu durumun nedenleri araştırmacılar tarafından; şekil ve işlev olarak eklerin birbirine yakın olması, eskicil bazı yapıların devam etmesi, fiillerin kazandığı farklı anlamlara göre ek isteminin değişmesi ve eklerin oluşma biçimleri olarak belirtilmiştir. Ve bu kullanım şekli araştırmacılar tarafından genellikle "hal eki nöbetleşmesi", "derin yapı-yüzey yapı", "fiil-tamlayıcı ilişkisi / istem" gibi başlıklarla ele alınmıştır. Bu çalışmada XVI. yüzyılda saray çevresinde sultanın himayesinde yetişmiş, tezkirelerden edinilen bilgiler ve şiirlerindeki dil ve üslup doğrultusunda eğitimli olduğu anlaşılan Cenabi Paşa Divanı'nda yer alan hal eki kullanımları incelenmiştir. Araştırmalar neticesinde tespit edilen hal eki nöbetleşmeleri Gürer GÜLSEVİN'in çalışmaları doğrultusunda sınıflandırılmış ve elde edilen sonuçlar tablo halinde sunulmuştur. Böylece, bu alanda yapılmış çalışmalara katkı sağlamak amaçlanmıştır.
LOZAN KONFERANSINDA MUSUL MESELESİNE YÖNELİK TÜRK TEZİNİN OLUŞUMUNDA ÖNEMLİ BİR BELGE: GAZETECİ-BÜROKRAT HAŞİM NAHİT ERBİL’İN TÜRK DELEGELERİNE MEKTUBU

Lozan Konferansı'nda tartışmalı konuların başında Musul Meselesi gelmektedir. Musul Meselesi, iki tarafın geri adım atmaz tutumu nedeniyle görüşmelerin birinci döneminin yarıda kalmasında başat rol oynamıştır. 27 Kasım'da İngiliz tarafının Musul Meselesi'nin ikili görüşmelerde tartışılması önerisinden sonra görüşmeler deliller çerçevesinde nota teatisi, mektuplaşma üzerinden ve sözlü olarak devam etmiştir. Haşim Nahit Erbil, Lozan Konferansı'nın birinci döneminde görüşmelerin sürdüğü 6 Ocak 1923 tarihinde Türk delegelerine bir mektup göndermiştir. Erbil, mektubunda sosyoloji, iktisat, coğrafya ve tarih bilgisi etrafında Musul bölgesinin tarihsel olarak Anadolu'ya ait olduğu tezinden hareketle Türk delegelerin Lord Curzon'a karşı kullanabileceği deliller öne sürmüştür. 23 Ocak 1923 tarihli Lozan Konferansı Genel Kurul görüşmesinde iki tarafın karşılıklı notalardan yola çıkarak savlarını oluşturduğu bilinse de konferans süresince notaların içeriği kamuoyuna açıklanmamıştır. Erbil'in 6 Ocak tarihli mektubundaki delil ve savlar, Curzon'un 14 Aralık tarihli notasında öne sürdüğü delil ve savlara cevap niteliği taşıyacak kadar açık bir dille yazılmıştır. Erbil'in mektubundaki bazı savların ise 23 Ocak 1923 tarihinde İsmet İnönü'nün Genel Kurul'da okuduğu metinde de yer aldığı görülmektedir. Bu benzerliklerden yola çıkarak makale içerisinde Haşim Nahit Erbil'in mektubu, Lord Curzon'un mektubu ve İsmet İnönü'nün 23 Ocak'ta okuduğu metin karşılaştırmalı olarak incelenerek, konferansta Musul Meselesi tartışmalarında Erbil'in oynadığı rolün ne olduğu sorusu üzerinde durulacaktır.
OĞUZ TÜRKLERİNİN DİNİ VE KAHRAMANLIK DESTANI 

Oğuz Türklerinin Anadolu'ya yerleşmelerini ve İslam dinini yaygınlaştırmak uğruna verdikleri mücadeleyi yansıtan ilk dini-kahramanlık örneği Battal Gazi destanıdır. Anadolu Türklerinin yanı sıra Azerbaycan ve Orta Asya Türkleri arasında yaygın olan bu eser "Menakib-i Battal Gazi", "Seyyid Battal Gazi", "Hikayet-i Battal Gazi", "Battalname", "Kitab-i Battal Gazi" v. d. isimler altında ünlü olmuştur. Araştırmacılar bu destanın baş kahramanı Battal Gazi'nin (ö.-h. 122, m. 740) tarihi bir kişilik olduğunu, Emeviler döneminde Bizans`a karşı yürütülen savaşlarda ve İslam dininin kabul ettirilmesi uğruna gerçekleştirilen askeri yürüyüşlerde isim yaptığına dikkat çekmektedirler. Zaman geçtikçe bu kahramanla ilgili tarihi bilgilerle efsaneler bir birine karışmıştır. Kimi rivayetlere göre kendisi Abbasi Halifesi Harun Reşid döneminde (786-809) Malatya civarında yaşamıştır. Arap kökenli bu kahraman Anadolu Türkleri tarafından İslam'ın yaygınlaşması uğruna savaşan bir Türk kahramana dönüştürülmüş, kendisiyle ilgili toplumun yarattığı destan 11.-13. yüzyıllarda şekillenmiş ve 13. yüzyılda ilk kez yazıya aktarılmıştır. "Battalname" ile Oğuz Türklerinin öbür dini-kahramanlık destanları, özellikle "Dedem Korkudun kitabı" arasında gözlenen bir dizi benzer özellikler ilgi çekmektedir.
ERKEN YAŞTA PROGRAMLAMA ÖĞRETİMİNDE METAFOR KULLANIMI: METAFORLARLA PROGRAMLAMA ÖĞRENİYORUM ETKİNLİKLERİ

Son yıllarda eğitim dünyasında programlama öğretimine yönelik artan ilgi sonucunda programlama öğretiminde kullanılacak etkili yöntemler üzerine çalışmaların önemi artmaktadır. Bu çalışmada erken yaşta programlama öğretiminde metafor kullanımının programlama öğretim sürecine etkisinin gözlemlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada karma araştırma desenlerinden olan yakınsayan paralel araştırma deseni kullanılmıştır. Nicel veriler Akademik Başarı Testi, Etkinlik Algısı Ölçeği ve Bilgisayarca Düşünme Ölçeği ile toplanmıştır. Nitel veriler yapılandırılmış görüşmeler sonucu elde edilmiştir. Akademik başarı testi ve Bilgisayarca Düşünme ölçeğine ait ön-test ve son-test puanlarına göre programlama öğretiminde metafor kullanımı ile öğrencilerin akademik başarısında ve bilgisayımsal düşünme becerilerinde anlamlı bir değişim gözlemlenmiştir. Etkinlik Algısı Ölçeği her hafta gerçekleştirilen "Metaforlarla Programlama Öğreniyorum" etkinlikleri sonrasında uygulanmıştır. Etkinlik Algısı Ölçeğinden elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin katıldıkları etkinlikleri eğlenceli ve ilgi çekici buldukları görülmüştür. Görüşmelerden elde edilen verilere göre programlama öğretiminde metafor kullanımının akılda kalıcılığı arttırma, anlaşılırlık ve eğlence gibi katkıları öne çıkmıştır. Ayrıca öğrencilerin başka derslerde de metafor uygulamasını deneyimlemek istedikleri görülmüştür.
Serbesti Gazetesinin Osmanlı Basın Hayatında Yeri ve Önemi

Basının ortaya çıkması ve gelişmesi dünya tarihi kadar eskidir. Basın ve yayın hareketlerinin gelişmesi ülkelerin siyasal, ekonomik ve kültürel gelişimlerine göre paralellik göstermiştir. Basının gelişmesinde son derece önemli rol oynayan teknik gelişmeler bilginin çok hızlı bir şekilde yayılmasını sağlamıştır. Bu süreç, gazetelerin siyasal ve toplumsal yaşamdaki önemini artırmış ve basının bir güç olarak doğmasına neden olmuştur. Basının eleştirel güce sahip olması siyaset ve ülke gündemi hakkında yazılar yazma geleneğini ortaya çıkarmıştır. Böylece gazeteler, siyasal ve toplumsal etkileşimde halk ve iktidar arasında koordinasyon görevi üstlenmiştir. Bu durum hükümetlerle basını karşı karşıya getirmiştir. Siyasi konulara ilişkin fikirlerin açığa çıkması basın üzerinde baskılara sebebiyet vermiştir. Her türlü baskıya karşı basın var gücüyle mücadele etmiştir. Dünyadaki benzerleriyle aynı koşullarla ortaya çıkan Osmanlı Basını da tüm baskılara rağmen direnmiştir. II. Meşrutiyetin getirmiş olduğu özgürlük ortamıyla yayın hayatına başlayan Serbesti gazetesi döneme damgasını vurmuştur. Liberal fikirleri savunan gazete; temel hak ve özgürlüklerin korunmasını, hukukun üstünlüğünü, sıklıkla dile getirmiştir. Serbesti, Meşrutiyet rejiminin tam manasıyla yerleşmesini savunmuş, gördüğü aksaklıkları hiç çekinmeden eleştirmiş, bu sebeple dönemin en muhalif gazetesi olmuştur. Bu çalışma, II. Meşrutiyet dönemi basınında önemli yer teşkil eden Serbesti gazetesinin genel yayın anlayışını, iktidar mekanizması karşısındaki tutumunu, gücünü, kitle hareketi meydana getirmesini ve meşruiyet kaynağını ele almıştır.
Meşrutiyetten Cumhuriyete Osmanlı Şehirlerinde Faaliyet Gösteren Nakliye Sigorta Şirketleri Üzerine Tespitler (1908-1923)

19. yüzyılın ilk yarısında Osmanlı şehirleri, Avrupalı devletler için açık pazar haline gelmiştir. Avrupalı tüccarları bu yüzyılda, tüm şehirlerde görmek mümkündür. Osmanlı iç pazarında sektörel olarak elle imal edilen, nerdeyse tüm ürünlerin yerine, fabrikasyon mamuller satılır haldedir. Bu durum, yerli üreticiyi zor duruma sokmuştur. İthal ürünler hem bol, hem de yerli üretime göre daha ucuz olduğu için yerli üretici, bu ürünlerle rekabet edememiştir. Bu sebeple, çoğu yerli üretici dükkanını kapatmak, tezgahını satmak zorunda kalmıştır. Avrupalı devletler, tüm sektörlerde olduğu gibi sigortacılık alanında da Osmanlı şehirlerinde, büyük bir nüfuza sahiptir. Bu nüfuzun, 1908 ile 1923 yılları arasında nakliye sigortacılığı alanında daha yoğun hissedildiği görülmektedir. Çünkü o dönemde, ithal ürünlerin Osmanlı limanlarına ve iç pazarına ulaştırılmasında, en büyük sorun, nakliye olarak görülmektedir. Ürünler, nakil esnasında hırsızlık, kaza, ürünün bozulması gibi birçok risk faktörü ile karşı karşıyadır. Bu sebeple birçok yabancı sigorta şirketi, Osmanlı şehirlerinde acente açma ihtiyacı duymuştur. Bu ihtiyaca binaen, Avusturya başta olmak üzere, İngiliz ve Rus şirketlerin ağırlıklı olarak Osmanlı şehirlerinde nakliye alanında hizmet verdiği görülmektedir. Şirketlerin çalışma alanları, mensubu oldukları ülkeler, acenteleri ve şube açtıkları şehirler incelendiğinde, Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemi ile Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarındaki iktisadi faaliyetler ve şehirlerin yapıları hakkında ciddi ipuçları elde edilmektedir. Bu makalede, 1908 ve 1923 arasındaki yıllarda, nakliye sigortacılığı konusunda hizmet veren yabancı şirketler üzerine tespitler yapılarak, yabancı şirketlerin, Türk sigortacılığı üzerindeki nüfuzu incelenmiş ve ülkeler arasında acente sayıları açısından kıyaslamalar ile birlikte Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarındaki şehir ve iktisadi yapısı üzerinde tespitlerde bulunulmuştur.
Biyokömürün Çilek Yapraklarında Besin Element İçerikleri Üzerine Etkileri

Son yıllarda çevre kirliliğini önlemek ve atıkları değerlendirmek amacıyla bitkisel üretim sonucunda elde edilen atıklar ile hammaddesi tarımsal ürün olan fabrikasyon atıklarının tarımsal üretimde toprak düzenleyicisi olarak kullanılması yaygınlaşmıştır. Biyokömür, dünya genelinde bir toprak düzenleyicisi olarak bilinmektedir. Bu özelliği yanı sıra toprakta zengin bir karbon kaynağı olmasından dolayı da kullanılmaya başlanmıştır. Çalışmada turunçgil budama atığından üretilen biyokömürün (%0 - %1 biyokömür), Sabrina ve Fortuna çilek çeşitleri ile 33, 36 ve 112 No'lu üstün özellikleri nedeniyle seçilmiş melez çilek genotiplerine uygulamasının yapraklardaki bazı bitki besin element içerikleri üzerine etkileri araştırılmıştır. Çalışma 2020-2021 yetiştirme sezonunda İspanyol tipi yüksek tünel altına yerleştirilen 3. 1 litrelik saksılarda yürütülmüştür. Taze tüplü çilek fideleri, Ekim ayının ikinci haftasında dikilmiştir. Turunçgil budama atıkları 500 C'de 2 saat süreyle piroliz edilmiştir. Deneme bitkileri tarla su kapasitesine göre kontrollü bir şekilde sulanmıştır. Deneme sonunda alınan yaprak örneklerinde makro (N, K, Mg) ve mikro (Cu, Fe, Zn, Mn) elementlerden önemli bazıları saptanmıştır. Yetiştirme ortamına biyokömür uygulamasının yapraklarda K, Fe, Zn düzeylerine olumlu etki yaptığı ve kontrol ile uygulama arasındaki farkın istatistiksel olarak önemli olduğu bulunmuştur. Biyokömür uygulanan bitkilerin yapraklarında özellikle Fe ve Zn düzeylerinin çok belirgin bir artışa neden olduğu dikkati çekmiştir. Yaprak Mg değeri biyokömür etkisiyle kontrole göre çok hafif azalmıştır. Öte yandan yaprak N, Mn ve Cu düzeylerinde ise uygulamalar arasındaki fark istatistiksel olarak önemsiz olmuştur. Azot alımının genotipe bağlı olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak; uygulanan doz miktarını değiştirerek farklı tür ve çeşitlerde denemeler yapılmasının daha yararlı ve hatta pelet şekline getirilen biyokömürü uygulamanın daha pratik ve etkili olabileceği düşünülmektedir.
Azot ve Bor Uygulamalarının Şeker Pancarında Verim ve Bazı Kalite Özelliklerine Etkisi

Şeker pancarı üretiminde verim ve kaliteyi etkileyen besin elementlerinin başında azot (N) ve bor (B) gelmektedir. Bu çalışmanın amacı; Kahramanmaraş Elbistan ilçesinde yaygın olarak yetiştirilen şeker pancarına N ve B içeren gübre uygulamalarının verim ve bazı kalite özellikleri üzerine etkisini araştırmaktır. Deneme 2017 ve 2018 yıllarında tesadüf blokları faktöriyel deneme desenine göre üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Bu amaçla beş farklı N dozu (0, 90, 180, 270, 360 kg N ha-1) ve dört farklı B dozu (0, 2, 4, 6 kg B ha-1) uygulanmıştır. Denemeden elde edilen verilere göre N uygulama dozları arttıkça, yaprak ve gövde verimi artarken, gövde şeker oranı azalmıştır (p<0. 01). B uygulamasının şeker oranı üzerine etkisi 2017-2018 yılları verileri birleştirilerek yapılan Tukey testinde 6 kg B ha-1 dozunda önemli bulunmuştur (p<0. 05). Sonuç olarak, N uygulama dozlarının artması şeker pancarı kalitesini azaltırken B uygulaması verim ve kaliteyi artırmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, ekonomik ve çevresel açıdan bölgede şekerpancarına 236 kg ha-1 azotlu gübre uygulaması ve 2-3 yılda bir 6 kg B ha-1 uygulaması önerilebilir.
Modern Arap Şairi Ahmet Matar’ın Lâfitât'ında Epigrâm Sanatı

Ahmet Matar 1954 doğumlu, Irak'lı, Londra'da yaşayan sürgün şairidir. Özgürlük şairi, istisnai şair, ironik şair, devrimci şair, Arap halklarının şairi, sürgün şairi ve en önemlisi şairlerin kralı olarak adlandırılır. Halkın yaşam koşullarını görmezden gelen Arap yöneticilerini şiirlerinde hicveder. Şiirinin merkezine milletin özgürlüğünü ve yaşam standartlarını alarak, Arap rejimlerini epigram (kısa hiciv) sanatı kullanarak eleştirir. Nükteli şiir yeteneğini epigramik yapıyla zirveye taşır. Şair şiirlerinde ironi, mizah, paradoks, metafor, politik şiir, epigram, istihza, hiciv, iktibas ile beyani ve bedi' sanatları etkin bir şekilde kullanmıştır. Matar'ın epigramları Arap yönetimlerini eleştirmede bir araç haline gelmiştir. Şair divanını Lafitat olarak isimlendirmiştir. Epigram biçim ve edebi tür olarak kısa hicivli, nükteli şiir sanatıdır. Epigram tarihini ele aldığımızda ilk olarak Yunan edebiyatında ortaya çıkmış, Roma dönemi ile gelişmiş ve İngiliz edebiyatında zirveye taşınmıştır. Türkçe'de epigramik şiirler pek yaygın olmamakla birlikte epigram sanatının tarihi bir serüveni de söz konusu değildir. Daha çok nükte başlığı altında bu tarz şiirler ele alınmıştır. Arap dünyasına ise epigram Taha Hüseyin ile (1944) giriş yapmıştır ve başta Matar olmak üzere Arap şairlerce nükteli kısa hiciv üslubu olarak kullanılmıştır. Nitel özellik taşıyan çalışmamız doküman inceleme desenine göre yürütülmüş ve elde edilen veriler betimsel analize tabii tutulmuştur.
Havva’nın Doğa ile Diyalogu: John Milton’un Kaybolan Cennet (Paradise Lost) Şiirine Ekofeminist Bir Yaklaşım

Her ne kadar günümüzde Ekofeministler, kadının kültür/doğa ayrımında daha alçak bir hiyerarşik sırada doğayla eşleştirilmelerini ve erkeğin de kadına göre daha yüksek bir hiyerarşik sırayla kültürü temsil etmelerine karşı gelseler de, Milton, Kaybolan Cennet adlı şiirinde kadın ve doğa benzeşimiyle, hem kadının hem de doğanın erkek egemen toplum tarafından "dışlanma", "sömürü" ve "tahakküm" altında olduğunun altını çizerek özcü (essentialist) bir görüşle kültür/doğa ayrımını yansıtmaktadır. Böylelikle, ekofeminist bakış açısıyla irdelendiğinde, Kaybolan Cennet şiiri hem kadının hem de doğanın erkeklerin fayda ve çıkarları doğrultusunda kolonize edildiği, kontrol altına alındığı ve sömürüldüğünü Havva karakteri bağlamında ortaya koymaktadır. Fakat eserde temsil edilen Havva karakteri, erkek egemen otoriteye ve baskıya karşı gelen ve kendisi için biçilen cinsiyet rolüne karşı gelen feminist bir tavır sergilemektedir. Bu çalışmanın amacı John Milton'un Kaybolan Cennet adlı şiirini ekofeminizm kuramı çerçevesinde irdelemektir. Şiirde Milton erkek egemen sistemin şiirdeki tek kadın karakter olan Havva'nın ataerkil sistemin yaratıcısı erkek Tanrı, erkek melekler, erkek İsa ve erkek Adem tarafından tahakküm ve kontrol altına alınmasıyla aynı şekilde doğanın da erkek egemen düzlemde insanoğlunun tahakkümü ve kontrolü altına bırakılmasıyla eşdeğerlilik göstermektedir. Bu bağlamda bazı ekofeministlerinde dile getirdiği kültür/doğa ve erkek/kadın ikili zıtlıklarını şiirde görebilmekteyiz.