Sabit getirili menkul kıymetler ve yatırım yönetimi

Modern Finansal yönetim anlayışı içinde fonların tedariki ve fon yönetimi ağırlık kaşanmaktadır. Yeni finansal varlıkların ortaya çıkması ve bunların yatırım stratejileri bu anlayış içinde oldukça önemlidir. Kamu kesimi ve firmaların menkul kıymet ihraç ederek fon sağlaması gelişmiş ülkelerde oldukça fazla rağbet görmekte ve uygulanmaktadır. Menkul değerler sabit getirili ve değişken getirili olmak üzere ikiye ayrılır. Değişken getirili grubuna giren menkul değerlerin geliri belirsizlik gösterir. Şirketlerin bilanço karı her yılı değiştiği için menkul değer sahipleri gelecek yıl ne kadar kar payı alacaklarını bilemezler. Sabit getirili menkul değerler de ise gelir belli ve sabittir. Bu değerler sahibine belli bir sürede sabit miktarda gelir sağlar. Genel faiz oranlarında bir değişiklik olmadığı sürece bu menkul değerlerin geliri sabittir. Sabit getirili menkul değerler, kısa ve usun vadeli olmak üzere ikiye ayrılır. Vadesi en fazla bir yıl olanlar para piyasası aracı olup kısa vadeli menkul değerlerdir. Uzun vadeli olanların vadesi bir yıldan uzun ve bunlar sermaye piyasası araçları olarak bilinirler. Sabit gelir sağlayan menkul değerler yatırımcı açısından çeşitli nedenlerle önemlidir. Her şeyden önce alım-satım konusunda iyi bir zamanlama ile yatırımcılar yüksek getiri sağlayabilir. Ayrıca riski düşük menkul değerlerin mevcut olması ve vergi avantajları birçok yatırımcının tercihinde önemli rol oynayabilir, özellikle kısa vadeli sabit gelir sağlayan menkul değerler, para piyasası araçları kısa sürede yatırımcı kişi ve kuruluşların nakit fazlalıklarını değerlendirmede iyi bir alternatif olabilir. Sabit getirili menkul kıymetlerin değerlendirilmesinde rol oynayan temel kavramlar vardır. Bu bağlamda paranın zaman değeri kavramı menkul kıymetlerin değerlendirilmesiyle yakından ilgilidir. Bugün elde edilen belirli bir parasal gelirin gerçek değeri, gelecek dönemlerde elde edilen aynı miktardaki gelirden farklı olacaktır. Çünkü, bugün ele geçen bir para, örneğin bir mevduat hesabına ya da bir işe yatırılırsa, ileride sağlanan faiz ya da kar seklindeki ek gelirle çoğalabilir. Dolayısıyla, gelecek dönemlerde reel olarak daha büyük bir gelir bekleyişi yoksa, bugünkü tüketim harcamaları ertelenerek herhangi bir yatırım faaliyetine girişilmeyecektir. Menkul değerlerin fiyatlandırılması konusunun da temelini oluşturan paranın saman değeri kavramına ait matematiksel açıklamalar bileşik faiz ve bugünkü değer yaklaşımlarıyla yapılır. Yatırımların yönetiminde en önemli sorunlardan biri menkul değerlerin piyasa fiyatlarının çok yüksek ya da çok düşük olup olmadığını belirlemektedir. Değerinden yüksek bir fiyata satın alınan bir menkul kıymetin taşıdığı risk düşeyine göre getirişi düşük olacak, dolayısıyla sermaye kaybına yol açacaktır, öte yandan, düşük fiyatlandırılmış menkul kıymetlerin ise sermaye kazancı ve dolayısıyla yüksek getiri sağlaması beklenecektir. Sabit getirili menkul kıymet yatırımcıları portföylerinin yönetiminde pasif ya da aktif yönetim stratejileri benimseyebilirler. Pasif yaklaşım genellikle satın al elde tut stratejisidir. Aktif yönetimde ise daha fazla kar edebilmek için tahvil-swap işlemlerinde bulunulur. Türkiye'deki sabit getirili yatırım fonları incelendiğinde, özel sektör tahvillerinin ve finansman bonolarının ikincil piyasaları olmadığından bu menkul değerlerin fonlarda pek as yer tuttuğu görülür. Para ve sermaye piyasası tam anlamıyla gelişmediğinden aktif yönetim stratejileri uygulanamıyor. Fonlar pasif stratejilerle yönetiliyor.