Liman devleti kontrolü denetimlerinin denizel çevrenin korunması açısından önemi

Küreselleşme ve artan tüketim uluslararası ticaretin her geçen gün daha da artmasına neden olamaktadır. Meydana gelen artıştan en fazla payı maliyet avantajı nedeniyle denizyolu taşımacılığı almaktadır. Bu artışın neden olduğu yoğun deniz trafiğinin denizel çevreye verdiği zararlar 8.333 km. lik kıyı şeridi uzunluğu ile Avrupa'nın en uzun kıyı şeridine sahip ülkelerinden birisi olan Türkiye'nin denizel çevresini de fazlasıyla tehdit etmekte ve denizlerimiz her geçen gün daha fazla kirlenmektedir. Dünya denizlerindeki kirliliğin %10'u gemi kaynaklıdır. Türkiye'yi çevreleyen Karadeniz, Marmara Denizi, Ege Denizi ve Akdeniz yan kapalı denizler olduklarından, suların kendini yenileme süreci uzun yıllar almaktadır. Denizlerimiz, sadece ham petrol, petrol ürünleri ve kimyasal yükler taşıyan gemilerin kaza yapma ihtimali nedeni ile değil aynı zamanda gemilerden bırakılan atıksular ile makine ve pompalardan sızan yağlı sular, sintine ve balast nedeniyle de büyük bir kirlilik riski ile karşı karşıyadır. Denizel çevremizi belirtilen tehlikelerden koruyabilmek için elimizdeki en etkili ve caydırıcı araç, Liman Devleti kontrolü denetimleridir. Bu çalışmada Liman Devleti kontrolü denetimlerinin denizel çevrenin korunması açısından önemi ve olası yararlan incelenmiştir. Denizel çevremizi koruyabilmemiz için hem Bayrak Devleti muayenesi hem de Liman Devleti kontrolü denetimleri uluslararası standartlarda yapılmalı ve sonrasında verilen sertifikalar taklit edilemez olmalıdır. Kolaylıkla taklit edilebilen sertifikalar, denizel çevre kirliliğine yol açan standart altı gemilerin elimine edilmesini fazlasıyla zorlaştıracaktır. Özellikle standart altı gemilerin bölgemizden uzaklaştınlabilmesi için Akdeniz Mutabakat Muhtırası ve denetim oranlan olan yıllık %15 denetim oranına mutlaka ulaşılmalıdır. Yüksek denetim oram, denizel çevreye zarar veren standart altı gemilerin de yüksek oranda elimine edilmesini sağlayacaktır. Bunun yanında denetimler mutlaka denetim yöntemlerim adım adım açıklayan aynntılı çek listeleri ile yapılmalıdır. Böylece denetimlerden alınacak ııverim en üst düzeye çıkacak, eksik ve arızalı donanımları ile denizel çevremize zarar veren hiçbir standart altı geminin gözden kaçmaması sağlanacaktır. Liman Devleti kontrolü denetimlerinin etkin olarak yürütülmesini sağlayan çok önemli faktörlerden biri de finansmandır. LDDK'lann başlangıç ve tazeleme eğitimleri, denetimlerde kullandıkları malzemelerin devamlı tedariki Liman Devleti kontrolü denetimlerinin etkinliğinin arttırılarak denizel çevrenin korunmasına katkısı çok büyük olacaktır. İstatistikler denizel çevrenin geri döndürülemez şekilde zarar görmesine sebebiyet veren deniz kazalarında asıl faktörün insan hatası olduğunu göstermektedir. Bu nedenle denetimlerde gemilerde çalışan personelin eğitim düzeyinin ilgili uluslararası sözleşmelere STCW standarlarma uygunluğu sıkı şekilde denetlenmelidir. Denizel çevrenin korunmasına belki de en fazla katkıyı yapacak konulardan biri de limanlarımızda MARPOL 73 /78'de belirtilen standartlarda atık kabul tesislerinin oluşturulabilmesidir. Sıkı denetim belki gemiyi istenilen standartlara getirecektir ancak standart altı atık kabul tesisi, en iyi geminin bile denizel çevreyi kirletmesine mani olamayacaktır. Limanlarımıza gelen gemilerin denizel çevreye zarar vermesini yapacağımız denetimlerle engellerken kendi gemilerimizin zarar vermesini engelleyebilmek için alınabilecek en etkili tedbir belki de ticaret filomuzu sürekli olarak etkin Bayrak Devleti muayenesine tabi tutmak, standart altı olan ve durumunu iyileştimemekte direnen gemilerin Türk bayrağı taşımalannana izin verilmemek ve gemi sicilinden kaydını silmek olacaktır.. Uluslararası bir faaliyet alam olan denizcilik sektörü, her geçen gün daha yüksek standartta uygulama ve denetim süreçlerini gündeme getirmektedir. Bu süreçlerden en sonuncusu ve en etkilisi olan Liman Devleti kontrolü denetimlerinin esas amacı denizde can ve mal güvenliğini sağlamanın yanında denizel çevreyi kirletildikten sonra belki yüzyıl sürecek tedbirlerle kurtarmak değil kirlenmeden önce gemilere ve sorumlulara gerekli tedbirleri aldırtmaktır. m