Sermaye piyasalarında portföy yönetme amaçlı erken uyarı sistemleri 'Örnek seçilmiş teknik göstergelere dayalı bir model uygulaması'

Sermaye piyasalarının ülke ekonomilerindeki önemleri gün geçtikçe daha belirgin hale gelmektedir. Bu sebeple sermaye piyasalarına gösterilen ilgi ve yatırımlar, devletlerin ekonomi politikalarında önemli yerler tutarak ve özel destekler görerek, kurumsal veya bireysel olsun tüm yatırımcılar tarafından takip edilmek üzere doğal bir süreç içinde kendiliğinden artmaktadır. Böylece sermaye piyasalarında iyi yatırım yapabilmek gün geçtikçe zorlaşmakta, daha da önemlisi yatırım yapmanın bedeli artmaktadır. Bu etmenler doğrultusunda devletler ilgili kanun ve yasaları belirleyerek ve/veya revize ederek piyasaların mümkün olan en uygun şekilde gelişmesini sağlamaya çalışırlarken, yatırımcılar da bu piyasalardan mümkün olan en iyi getiriyi sağlamak için tüm gereklilikleri yerine getirmek için uğraşmaktadırlar. Yatırımcılar, temel, teknik ve karma analiz metodlarından yararlanarak yatırımlarından elde edecekleri faydaları maksimize etmeye çalışırlar. Bu amaçla çeşitli yöntemlerle portföyler oluştururlar, bu portföyleri uygun tekniklerle yönetirler. Söz konusu süreç içinde risk ve getiri arasındaki ilişki sürekli olarak izlenir. Yatırımcılar, bu iki öğe arasındaki dengeyi ne kadar iyi ayarlayabilirler ise, istediklerini elde etmeye o derece yaklaşırlar. Değinilen bu işlem ve gözlemler kapsamlıdır, alınacak olası kararların sayısı çok fazladır, daha da önemlisi kararları alıp uygulayabilmek için vakit dardır. Bu bağlamda bilgisayar teknolojilerinden ve bu sektörün en hızlı değişim göstermede liderliği eline geçirmiş 'Yönetim Bilişim Sistemleri' kavramından faydalanmak kaçınılmaz bir hale gelmiştir. Sözü edilen kavramda, karar alma ileIll sorumlu kişi veya kişilere, karar almaları sırasında, tanımlı olmak kaydıyla yapısall/yarı yapısall göstergeler aracılığı ile destek verme veya sebep-sonuç ilişkilerine dayandırılmış yöntemlerle öneri sunma şeklinde ifade edilebilecek işleyiş mekanizmalarının tamamından bahsedilmektedir. Bu çalışma kapsamında, hisse senedi piyasalarına ait veri tabanının kullanılarak ve buna ek olarak dinamik olarak iletilen verilerin derhal incelenip geçmişşle birlikte derlenmesi yoluyla yatırımcıya 'erken uyan' sağlamaya yönelik bir modelin tasarlanması hedeflenmiştir. Model kapsamında, hisse senetleri için geliştirilmiş teknik analiz amaçlı çeşitli teknik göstergeler ve bazı temel istatistiki yöntemler kullanılmıştır. Hisse senetlerinin trendleri ve değişik vadelerdeki trendlerin ilişkileri üzerine sistem tarafından üretilen sinyal ve uyarılar bazında yapılan yorumlar, bu trendlerin türlerine göre farklı analiz yöntemlerinin kullanılmasına, dolayısı ile bu yöntemlere uygun davranışlar gösteren çeşitli teknik göstergelerin seçilmelerine sebep olmuştur. Teknik göstergelerin seçimlerindeki kıstaslarda, kurulan modelin işlevini en uygun şekilde gösterebilmeleri, hisse senedi piyasalarında yaygın olarak kullanılmaları ve kabul görmeleri gibi değerler üzerine odaklanılmıştır. Teknik göstergelerle üretilen uyarı ve sinyallerin oluşturulduğu analiz yöntemlerinin belirlenmesinde ise, hisse senetlerinin fiyatlarının zaman süreci içerisindeki dağılımlarını inceleyen istatistiki ölçütlerin irdelenerek yatırımcılara öneri sunulduğu bir modülde bulunmaktadır. Teknik göstergelerin ve istatistiki değerlerin, yatırımcıların karar almasına destek veren sinyal ve uyarı mesajları haline dönüştürülmesinde, bu modele has olmak üzere çeşitli matematiksel ifadeler ve yöntemler kullanılmıştır. Hisse senetleri fiyatlarının çizecekleri trendlere göre yatırımcının alması gereken konumun önerilmesi ve bunun için gerekli ön belirleleme çalışmalarının hızlandırılması, hisse senetleri üzerine yapılan çalışmalar ile hisse senetlerinin alınıp satılmasını sağlayan operasyonel işlemlerin aynı platformda birleştirilmesi çalışmanın diğer hedefleri arasındadır.