Investor attention and social media sentiment in international stock returns and trading activity

Yatırımcıların bilgi işleme konusunda zaman, çaba ve bilişsel kaynakları kısıtlıdır. Etkin piyasa hipotezine dayanan geleneksel sermaye varlık fiyatlandırma modeli, menkul kıymetler hakkındaki bilgilerin anında fiyatlara yansıdığını varsaymaktadır. Bu durum gerçek hayatta her zaman doğru değildir ve yatırımcılar sınırlı bilgiye sahip olabilir. Son yıllarda gelişme gösteren sosyal medya platformları araştırmacıların yatırımcıların karmaşık davranışlarını keşfetmelerini sağlamaktadır. Bu tezin asıl amacı, Google arama hacmi endeksi ile ölçülen yatırımcı ilgisinin, tweet sayısı ile ölçülen sosyal medya faaliyeti ve Twitter yatırımcı duyarlılığı ile ölçülen sosyal medya duyarlılığının hisse senedi getirileri ve işlem hacmi üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Tezde beklenen getiri ile faktör katsayıları arasındaki ilişkiyi araştırmak için finans literatüründe yaygın olarak kullanılan Fama ve MacBeth regresyon modeli kullanılmaktadır. Tezde Google arama hacmi endeksi iki temel nedene dayanarak yatırımcı ilgisinin ölçütü olarak kullanılmaktadır. Birincisi, bireyler genellikle bilgi toplamak için internet arama motorunu kullanmakta olup bu durum Google arama hacminin toplam hane halkının ilgisini temsil edebileceğini göstermektedir. İkincisi, Google arama hacmi endeksi verileri, yatırımcıların davranış veya kararlarını, işlem hacmi, haber sayısı ve normal üstü getiriler gibi diğer yatırımcı ilgisi ölçütlerine göre daha iyi yansıtmaktadır; çünkü internet arama hacmi, yatırımcı ilgisinin diğer değişkenler gibi pasif olmayan alım faaliyetleri ile ilgili doğrudan bir ölçütüdür. Son yıllardaki aktif kullanıcı sayıları göz önünde bulundurulduğunda, Twitter ve StockTwits sosyal medya duyarlılığının bir ölçütü olarak kullanılmıştır. Tez, yatırımcı davranışının hisse senedi göstergeleri üzerindeki etkisinin araştırılmasına dayanan iki ana bölüme ayrılmıştır. Birinci bölümde, Borsa İstanbul'da işlem gören hisse senetlerinde normal üstü Google arama hacmi endeksiyle ölçülen yatırımcı ilgisi seviyesi artış gösterdiğinde hisse senedi getirilerinin nasıl değiştiği incelenmektedir. Bireysel yatırımcıların ilgi çekici hisse senetlerinin net alıcıları olduğunu belirten literatüre dayanarak, bu tez normal üstü Google arama hacmi endeksindeki artışın gelecekteki getirilerle ilgili olduğuna dair kanıtlar sunmaktadır. Asıl bulgu, normal üstü derecede yüksek ilgi çeken firmaların daha yüksek getiri elde etmeleri ve arama hacmi endeksinin fiyat baskısı etkisinin piyasa değeri açısından daha küçük hisse senetleri için daha güçlü olmasıdır. Hisse senedi getiri tahminlerindeki geri dönüşler bilgisiz yatırımcıların alım baskısını göstermektedir. Alım satım stratejisi, yatırımcı ilgisi seviyelerine göre sıralama yaparak portföy oluşturmanın haftalık bazda kısa vadede önemli bir getiri primi yarattığını göstermektedir. Sonuçlar, normal üstü Google arama hacmi endeksinin bireysel yatırımcıların ilgisini yansıttığını ve kısa vadeli alım baskısı yarattığını göstermektedir. Bu bulgular, hisse senedi fiyatlarının Türkiye'deki hisse senedi getirilerinin yatırımcının ilgisine bağlı davranışsal faktörlerden etkilenme eğiliminde olduğunu göstermektedir. Tezin ikinci bölümünde, günlük Twitter faaliyeti ve yatırımcı duyarlılığının birden fazla ülke kapsamında hisse senedi getirileri ve alım satım faaliyeti üzerindeki etkisi incelemektedir. Bu bölüm, S&P 500, S&P 350 Avrupa ve S&P Gelişmekte Olan Piyasalar Çekirdek endeksine dahil hisse senetleri uluslararası yatırımcı perspektifiyle incelemektedir, çünkü yatırımcılar çoğunlukla piyasa değeri açısından daha büyük firmalar için Twitter'da aktif durumdadır. Uluslararası hisse senedi piyasalarında geniş bir hisse senedi örneklemini kullanan çalışma, Twitter faaliyeti ve duyarlılığının işlem hacmi ile ilişkili olduğunu ve ertesi gün işlem hacmini tahmin ettiğini göstermektedir. Sonuçlar, tweet sayısının ve Twitter duyarlılığının, daha yüksek hisse senedi getirileriyle ilişkili olduğunu ve günlük firmaya özgü Twitter duyarlılığının gelecekteki hisse senedi getirilerini tahmin etmek için bilgi içerdiğini, ancak tweet sayısının tahmin gücü bulunmadığını göstermektedir. Bu tahmin gücü, haber duyarlılığı kontrol edildikten sonra da devam etmektedir. Twitter duyarlılığının pozitif tonu, piyasa değeri açısından daha küçük ve gelişmekte olan piyasa firmalarında daha fazla tahmin gücüne sahiptir. Bu sonuçlar, piyasa değeri açısından daha küçük firmaların daha zor değerlendiği ve gelişmekte olan piyasa firmalarının yüksek bilgi asimetrisi içerdiğini belirten literatürle tutarlıdır. Tezdeki bulgular, Twitter duyarlılığını kullanan uzun ve kısa pozisyonlu portföylere dayalı alım satım stratejisinin, alım satım maliyetleri düşünüldükten sonra bile beş günlük elde tutma süresinde önemli bir getiri sağladığını göstermektedir. Tezde yatırımcı ilgisi ve sosyal medya faaliyetleri ve duyarlılığının hisse senedi piyasalarındaki etkileri üzerine Türkiye ve uluslararası piyasalar için kanıtlar sunulmaktadır. Yatırımcı ilgisinin Google arama hacim endeksi kullanılarak Türkiye'de işlem gören hisse senetleri üzerine etkisini incelemesi açısından bir ilk olan tez kapsamında arama hacmi endeksi gibi yatırımcı ilgisini sayısal olarak ölçen yatırımcı davranış ölçütünün yanı sıra yatırımcıların paylaşımlarının pozitif ve negatif tonlamalarını da ölçen bir duyarlılık ölçütü de kullanılmaktadır. Sosyal medya yatırımcı duyarlılığına ilişkin büyük verilerin işlenmesinde yaşanan zorluklar sebebiyle bu alanda yapılan çalışmalar kısıtlı olmakla birlikte sosyal medyaya dayalı yatırımcı duyarlılığının çok ülkeli ve bölgesel farklılıkları içerecek şekilde finansal piyasalar üzerindeki etkilerine yönelik çalışmalara rastlanmamıştır. Bu doğrultuda yatırımcı duygu ve davranışlarına ilişkin bilgilerin çok ülkeli kapsamda incelenmesi açısından bir ilk olma niteliği taşıyan bu tez aynı zamanda yatırımcı ilgisi ve sosyal medya yatırımcı duyarlılığının etkilerine dayanan alım satım stratejileri sunarak mevcut literatürdeki uygulama alanını genişletmektedir. Bu kapsamda yatırımcı davranışlarının etkilerinin anlaşılması, bu etkilerin yatırımcılar ve firmalar tarafından takip edilmesi ve stratejilerde kullanılması açısından literatüre katkı sağlamaktadır.