Personel güçlendirmenin örgütsel bağlılık üzerine etkisi: Yiyecek ve içecek işletmeleri üzerine bir araştırma

Rekabet, küreselleşme ile bilgi ve iletişim teknolojilerin de meydana gelen değişimlerin gerçekleştiği çevrede faaliyetlerini sürdüren işletmeler, hizmet kalitesini arttırmak, rekabetle baş edebilmek, değişen çevre şartlarına ayak uydurmak gibi birçok nedenden dolayı personel güçlendirme uygulamalarına ve örgütsel bağlılık konusuna önem vermeye başlamıştır. Bu bağlamda araştırmanın temel amacı; personel güçlendirmenin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisini yiyecek-içecek işletmelerinde çalışan işgörenler açısından tespit etmektir. Araştırmanın amacını gerçekleştirmek için; öncelikle personel güçlendirme ve örgütsel bağlılıkla ilgili kapsamlı alan yazın taraması yapılarak araştırmanın kuramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Daha sonra araştırmada kolayda örneklem yöntemi ile seçilmiş İstanbul ilinde Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı olarak faaliyet gösteren turizm işletme belgeli 1. sınıf yiyecek içecek işletmelerinde hizmet veren 400 tane işgören üzerinde anket yöntemi ile bilgiler elde edilmiştir. Ankette kullanılan ölçeklerde açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi ve güvenilirlik analizi uygulanmıştır. Faktör analizi ile elde edilen boyutlar/faktörler arasında öngörülen modellerin/hipotezlerin testi için, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Demografik özellikler ve diğer sorulara göre bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre; işgörenlerin personel güçlendirme algıları ile örgütsel bağlılık düzeylerinin orta seviyede olduğu, personel güçlendirmenin yetkinlik alt boyutu ile örgütsel bağlılığının devamlılık alt boyutunun cinsiyete göre farklılık gösterdiği; işgörenlerin medeni durunuma göre, personel güçlendirme alt boyutlarından sadece yeterlilikte anlamlı farklılıklar tespit edilirken örgütsel bağlılıkta böyle bir farklılık tespit edilmemiştir. Bununla birlikte, güçlendirme, motivasyon, anlamlılık, yeterlilik, normatif bağlılık ve genel bağlılık boyutlarında turizm eğitimi alan işgörenlerin, turizm eğitimi almayan işgörenlere göre daha yüksek düzeyde katılım gösterdikleri; işgörenlerin yaşlarına göre ise personel güçlendirme alt boyutlarından yetkinlik ve anlamlılık boyutlarında farklılık gösterdiği; işgörenlerin gelir düzeylerine göre ise, güçlendirme genel boyutu, motivasyon boyutu, yetkinlik boyutu, anlamlılık boyutu, yeterlilik boyutu, etki boyutu ve beklenti boyutlarında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Eğitim seviyesi açısından ise personel güçlendirme genel boyutu, motivasyon, yetkinlik, anlamlılık, yeterlilik ve etki alt boyutlarında anlamlı farklılıklar söz konusudur. Araştırmada geliştirilen hipotezlerin testine yönelik yapılan analizler sonucunda; personel güçlendirme ve örgütsel bağlılık boyutları arasında istatistiksel olarak pozitif yönde ve anlamlı ilişkiler tespit edilirken; duygusal bağlılık boyutu ile personel güçlendirme ölçeği alt boyutları arasında beklenti boyutu hariç tüm boyutlarda; devam bağlılığı boyutu ile personel güçlendirme ölçeği alt boyutları arasında beklenti, motivasyon, yetkinlik boyutları hariç diğer boyutlarda; normatif bağlılık boyutu ile personel güçlendirme ölçeği alt boyutları arasında beklenti boyutu hariç tüm boyutlarda pozitif anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Araştırmada elde edilen sonuçlara göre personel güçlendirme ve örgütsel bağlılık değişkenlerine yönelik öneriler sunulmuştur.