Genel olarak ve insan kaynakları açısından KİT'ler ve özelleştirme ile KİT çalışanlarının KİT'ler ve özelleştirmeye yönelik tutumlarına ilişkin bir araştırma

Ill Bunlar içerisinde sosyal etkiler taşıdığı işsizlik, sendikasızlaştırma gibi boyutlarıyla en fazla tartışılan konu olagelmiştir. Türkiye'de özelleştirme 1984 yılında kamuya ait yarım kalmış tesislrin özel sektöre devri ile başlanmış ve 30 Haziran 1994 tarihi itibariyle temettü gelirleri ile birlikte toplam 23.3 trilyon TL gelir elde edilmiştir. KİT'lerde önceden de belirtildiği üzere büyük bir istihdam bulunmaktadır. KİT'lerde mevcut personel uygulamaları üç ana grupta toplanmış olup, 657 sayılı devlet memurları kanununun 4/A maddesine tabi memurlar, aynı kanunun 4/B maddesine 399 sayılı KHK'ye, 2333 sayılı ve 3291 sayılı yasalara göre çalıştırılan sözleşmeli personel ve 1475 sayılı İş Kanununa göre istihdam edilen işçilerden oluşmaktadır. KİT'lerde istihdam edilen personelin mevcut uygulamalardan dolayı pek çok sorunu bulunmaktadır. Bunlar KİT'lerdeki personel bölümlerinin bilimsel şekilde çalışmayıp genelde evrak takibi olarak nitelenecek işlevler yapmalarmdan kaynaklanan işleyiş sorunları, istihdam edilen personelin sayı ve niteliğinden kaynaklanan sorunlar, işe alma ve yükselme sorunları, personelin eğitim ve ücret politikalarından kaynaklanmaktadır. Yapılacak olan özelleştirmelerin en büyük etkisi doğal olarak çalışanlar üzerinde olacaktır. İşsizlik, çalışanların karşılaşabilecekleri ilk sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. KİT'leri satın alacak özel sektör ihtiyacın üzerinde çalıştırmak istemeyecektir. Özelleştirilecek kuruluşlarda sendikasızlaştırmaya gidilmesi, olası bir sorun olarak çalışanların karşısına çıkacaktır. Yine özelleştirilecek kuruluşlarda taşeronlaşmaya gidilmesi olasılığı bir diğer sorundur. Son olarak ise işçi sağlığı ve güvenliği açısından ortaya sorunlar çıkabilecektir. Ülkemizde henüz iş güvenliği yasası ve işsizlik sigortası yasası bulunmamaktadır. KİT'lerde çalışan personeli özelleştirmenin olabilecek olumsuz etkilerinden korumak için bir takım çalışmalar yapılması gerekmektedir. Bunları öneriler halinde sunacak olrsak; bunlardan birincisi ihtiyaç fazlası personelin gerekli görülen yerlere kaydırılmasıdır. İşyerlerinin bazı kısımlarında ihtiyaç fazlası personel bulunurken bazı bölümlerde eksiklik bulunmaktadır. İkinci öneri; belirli koşullan sağlayan personelin erken emekli olabilmeleridir. Bu yolla çalışanlar daha az zarar görmüş olacaklardır. Üçüncü öneri ise, çalışanların işgücü programlarına katılımı sağlanarak bilgi ve becerilerinin arttırılmasıdır. Bu yolla işten çıkarılacak işgörenlerin daha kolay yeni iş bulmaları sağlanacaktır. Dördüncü öneri; iş kurmak isteyen personele iş kurma desteği sağlanmasıdır. Beşinci öneri; işten çıkarılacak personelin tazminatı yanında işsizlik sigortası yoluyla desteklenmesidir. İş kurma desteğiIV ve işsizlik sigortasının mali kaynağının sağlanması için bir fon kurulması ve özelleştirme gelirlerinin bu fona aktarılması da başka bir öneri olarak sunulmuştur. Tezin son bölümünde KİT çalışanlarının KİT'ler ve özelleştirmeye yönelik tutumlarını inceleyen bir araştırma yer almaktadır. Araştırma selüloz ve kağıt işkolundaki bir KİT'e bağlı müessesede yapılmıştır. 2400'ü aşkın çalışanı bulunan müessesenin idari bölümünde çalışanlar arasında yapılan araştırma için 50 adet anket formu dağıtılmış ve bunun 45 adedi geri alınmıştır. Araştırma sonuçları incelendiğinde çalışanların genel olarak özelleştirmeye taraftar olmadıkları, fakat şartların getirdiği bir sonuç olarak özelleştirme bir olgu olarak kabullenilmiş durumdadır. Çalışanlar özelleştirmeyi kabul etmemekle beraber yapılacak bir özelleştirmenin belirli kurallar içerisinde, anayasaya uygun olarak, ülke menfaatleri kollanarak ve çalışanlara ve işçi örgütlerine öncelik ve kolaylımlar gösterilerek gerçekleştirilmesi gerektiğini düşünmektedirler. Ill Bunlar içerisinde sosyal etkiler taşıdığı işsizlik, sendikasızlaştırma gibi boyutlarıyla en fazla tartışılan konu olagelmiştir. Türkiye'de özelleştirme 1984 yılında kamuya ait yarım kalmış tesislrin özel sektöre devri ile başlanmış ve 30 Haziran 1994 tarihi itibariyle temettü gelirleri ile birlikte toplam 23.3 trilyon TL gelir elde edilmiştir. KİT'lerde önceden de belirtildiği üzere büyük bir istihdam bulunmaktadır. KİT'lerde mevcut personel uygulamaları üç ana grupta toplanmış olup, 657 sayılı devlet memurları kanununun 4/A maddesine tabi memurlar, aynı kanunun 4/B maddesine 399 sayılı KHK'ye, 2333 sayılı ve 3291 sayılı yasalara göre çalıştırılan sözleşmeli personel ve 1475 sayılı İş Kanununa göre istihdam edilen işçilerden oluşmaktadır. KİT'lerde istihdam edilen personelin mevcut uygulamalardan dolayı pek çok sorunu bulunmaktadır. Bunlar KİT'lerdeki personel bölümlerinin bilimsel şekilde çalışmayıp genelde evrak takibi olarak nitelenecek işlevler yapmalarmdan kaynaklanan işleyiş sorunları, istihdam edilen personelin sayı ve niteliğinden kaynaklanan sorunlar, işe alma ve yükselme sorunları, personelin eğitim ve ücret politikalarından kaynaklanmaktadır. Yapılacak olan özelleştirmelerin en büyük etkisi doğal olarak çalışanlar üzerinde olacaktır. İşsizlik, çalışanların karşılaşabilecekleri ilk sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. KİT'leri satın alacak özel sektör ihtiyacın üzerinde çalıştırmak istemeyecektir. Özelleştirilecek kuruluşlarda sendikasızlaştırmaya gidilmesi, olası bir sorun olarak çalışanların karşısına çıkacaktır. Yine özelleştirilecek kuruluşlarda taşeronlaşmaya gidilmesi olasılığı bir diğer sorundur. Son olarak ise işçi sağlığı ve güvenliği açısından ortaya sorunlar çıkabilecektir. Ülkemizde henüz iş güvenliği yasası ve işsizlik sigortası yasası bulunmamaktadır. KİT'lerde çalışan personeli özelleştirmenin olabilecek olumsuz etkilerinden korumak için bir takım çalışmalar yapılması gerekmektedir. Bunları öneriler halinde sunacak olrsak; bunlardan birincisi ihtiyaç fazlası personelin gerekli görülen yerlere kaydırılmasıdır. İşyerlerinin bazı kısımlarında ihtiyaç fazlası personel bulunurken bazı bölümlerde eksiklik bulunmaktadır. İkinci öneri; belirli koşullan sağlayan personelin erken emekli olabilmeleridir. Bu yolla çalışanlar daha az zarar görmüş olacaklardır. Üçüncü öneri ise, çalışanların işgücü programlarına katılımı sağlanarak bilgi ve becerilerinin arttırılmasıdır. Bu yolla işten çıkarılacak işgörenlerin daha kolay yeni iş bulmaları sağlanacaktır. Dördüncü öneri; iş kurmak isteyen personele iş kurma desteği sağlanmasıdır. Beşinci öneri; işten çıkarılacak personelin tazminatı yanında işsizlik sigortası yoluyla desteklenmesidir. İş kurma desteğiIV ve işsizlik sigortasının mali kaynağının sağlanması için bir fon kurulması ve özelleştirme gelirlerinin bu fona aktarılması da başka bir öneri olarak sunulmuştur. Tezin son bölümünde KİT çalışanlarının KİT'ler ve özelleştirmeye yönelik tutumlarını inceleyen bir araştırma yer almaktadır. Araştırma selüloz ve kağıt işkolundaki bir KİT'e bağlı müessesede yapılmıştır. 2400'ü aşkın çalışanı bulunan müessesenin idari bölümünde çalışanlar arasında yapılan araştırma için 50 adet anket formu dağıtılmış ve bunun 45 adedi geri alınmıştır. Araştırma sonuçları incelendiğinde çalışanların genel olarak özelleştirmeye taraftar olmadıkları, fakat şartların getirdiği bir sonuç olarak özelleştirme bir olgu olarak kabullenilmiş durumdadır. Çalışanlar özelleştirmeyi kabul etmemekle beraber yapılacak bir özelleştirmenin belirli kurallar içerisinde, anayasaya uygun olarak, ülke menfaatleri kollanarak ve çalışanlara ve işçi örgütlerine öncelik ve kolaylımlar gösterilerek gerçekleştirilmesi gerektiğini düşünmektedirler.