turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Rusya’nın Ukrayna İşgali İçin İleri Sürdüğü Gerekçelerin Uluslararası Hukuk Bağlamında Değerlendirmesi

Uluslararası hukuka aykırı davranan hiçbir devlet bu aykırılığı kabul etmemekte, aksine devletler aykırılık teşkil eden fiillerini meşru göstermek için uluslararası hukukun temel normlarını çarpıtarak bir takım tezler veya sözde gerekçeler ileri sürebilmektedir. Ukrayna'nın Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'ne (NATO'ya) üye olmak için girişimlerde bulunması ve dolayısıyla NATO'nun üye sayısını artırarak sınırlarını doğuya doğru genişletmesinin yarattığı kaygıyla hareket eden Rusya Federasyonu'nun (Rusya) 24 Şubat 2022'de Ukrayna topraklarına yönelik başlattığı saldırıları meşru göstermek için halkların kendi kaderini tayin hakkı, iyileştirici ayrılma teorisi, davetle müdahale, bireysel meşru müdafaa ve kolektif meşru müdafaa hakkı, önleyici meşru müdafaa, insancıl müdahale gibi bir dizi sözde hukuki gerekçeye dayanması da bunun en yakın örneğidir. Rusya'nın Batılı devletlerin açıkça uluslararası hukuka aykırı olan veya uluslararası hukuka uygunluğu tartışmalı olan askeri müdahalelerini, kendi saldırı eylemlerini meşrulaştırmak için emsal göstermesi Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları uluslararası toplumun geniş bir kesimi tarafından uluslararası hukuka aykırı kuvvet kullanımı olarak kabul edilmesine engel olamamıştır. Bu makalede Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırılarını uluslararası hukuk çerçevesinde meşrulaştırmak için ileri sürdüğü gerekçeler, genelde uluslararası hukuk özelde BM Şartı bağlamında analiz edilerek, hiçbirinin hukuki dayanağı olmadığı ve dolayısıyla Rusya'nın kuvvet kullanımının uluslararası hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmaktadır.
Tapu Sicilindeki Kayıtların Paylaşılmasının Aleniyet İlkesi, Özel Hayatın Gizliliği Hakkı, Bilgi Edinme Hakkı ve Kişisel Veri Kavramı Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Tapu sicilinde yer alan, gerçek kişilere ait kayıtlar, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel veri olarak değerlendirilebilir mi? Bu değerlendirmeye olumlu cevap verilmesi durumunda bu bilgilerin ilgili kanun kapsamında korunması gerekir mi? Bu durum tapu siciline hakim olan ilkelerden aleniyet ile çelişir mi? Benzer şekilde, tapu sicilinin aleni olması durumunda, tapu sicilinde yer alan gerçek kişilere ait bilgilerin paylaşılması özel hayatın gizliliği ilkesine aykırılık teşkil eder mi? Bu bilgilerin 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu çerçevesinde talep edilmesi mümkün müdür? Tüm bu soruların yanıtı aranırken aleniyet ilkesi ile özel hayatın gizliliği hakkı ve kişisel veri kavramları arasında yaşanan çelişkilere değinmek zaruridir. Çünkü tapu sicilinde yer alan kayıtların incelenmesinde mutlak bir biçimde aleniyetin kabul edilmesi durumunda, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi söz konusu olabileceği gibi özel hayatın gizliliği hakkı da ihlal edilebilir. Başka bir ifadeyle, aleniyetin varlığı kadar kulağa hoş gelse de her zaman olumlu sonuç doğurmayabilir. Bu nedenle kişilerin sahip olduğu hakların korunması amacıyla hukuk düzeni, aleniyeti her durumda mutlak olarak sağlamak zorunda bırakılmamalıdır. Başka bir ifadeyle sadece merak, tapu sicilini incelemek için yeterli olmamalıdır.
İŞLETME TOPLU İŞ SÖZLEŞMELERİNİN UYGULAMADA YARATTIĞI SORUNLAR

6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'na göre toplu iş sözleşmeleri işyeri, işletme ve grup toplu iş sözleşmeleri şeklinde üç tür yapılabilmektedir. Bunlardan işletme toplu iş sözleşmeleri "işletme" ibaresinin kullanımı nedeniyle birtakım sorunları beraberinde getirmektedir. Nitekim 6356 sayılı Kanun'un 34. maddesinin ikinci fıkrasında bir gerçek ya da tüzel kişiye veya bir kamu kurum ve kuruluşuna ait aynı işkolunda birden fazla işyeri bulunması halinde işletme düzeyinde toplu iş sözleşmesi yapılabileceği bir zorunluluk olarak hükme bağlanmaktadır. Oysa kanuni tanımdaki işletme kavramı bildiğimiz anlamda bir işletme unsuruna işaret etmemekte, aslında aynı işverenin aynı işkolunda birden fazla işyeri bulunması halinde bütün bu işyerlerini kapsamına almak için kullanılmaktadır. Bu çerçevede çalışmamızda hem işletme toplu iş sözleşmesi yapılması zorunluluğunun gündeme geldiği işletme niteliğinin belirlenmesi hem de ilgili sözleşme türünün uygulamada yarattığı sorunlar irdelenecektir.
Adi Yazılı Şeklin Gerçekleşmiş Sayılması İçin Faksın Teyidini Kim ve Hangi Yolla Yapar?

TBK m. 14 f. 2 adi yazılı şeklin gerçekleşmesi için alternatif yollar önermektedir. Bu yollardan biri de teyit edilmiş faks iletisidir. Faks iletilerinde teyidin nasıl gerçekleşeceği tartışmalıdır. Bir görüş teyidi faksı alanın yapacağını söylemektedir. Diğer görüş, teyidin faksı gönderen tarafından yapılacağı fikrini benimser. Bu çalışmada teyidin faksı alan tarafından yapılması gerektiği düşüncesi yönünde tavır alınmıştır. Faksı gönderen tarafından yapılan teyidin özel bir yolla gerçekleşmesi gerekliliği üzerinde de ayrıca durulmuştur. Buna göre, beyan sahibi, öncelikle, el yazısıyla imzasını içeren yazılı bir metin oluşturmalıdır. Sonra el yazısıyla imzasını içeren bu orijinal metni faks yoluyla karşı tarafa göndermelidir. Bir sonraki adım olarak, ıslak imzalı orijinal metin faks alıcısına ayrıca gönderilmelidir. Orijinal metnin gönderilmesi önceden faks yoluyla iletilen beyanın teyidi anlamına gelir. Böylelikle faks yoluyla iletilen beyanın gerçekliği ve beyan sahibinin kimliği doğrulanmış olur. Üstelik karşı taraf ispat açısından değer taşıyan bir belge elde etmiş olur.
ŞÜPHELİ İŞLEM BİLDİRİMİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE İHLALİ HALİNDE İLGİLİLERİN CEZA HUKUKU SORUMLULUĞU ÜZERİNE DEĞERLENDİRME

Hukuk devleti iddiasında olan ülkeler ekonomik kazanç elde etmek amacıyla suç işlenmesine müsaade etmezler. Özellikle örgütlü suçluluk neticesinde önemli miktarda suç geliri elde edilmektedir. Elde edilen bu suç gelirlerinin aklanması ise günün teknolojik ve ekonomik gelişmelerine göre çeşitlenmektedir. Suç gelirlerinin aklanması suretiyle elde edilen ekonomik değerler ülkelerin ekonomik düzenini, sosyal yapısını ve siyasi alanlarını etkileyebilecek seviyelere ulaşmıştır. Suç gelirlerinin aklanmasıyla mücadele için çeşitli uluslararası örgütler ve uluslararası birlikler belli ülkeleri bağlayacak farklı öneri ve kuralları metin haline getirmişlerdir. Sınır aşan bir nitelik kazanan suç gelirlerinin aklanması ile mücadelede önleyici tedbirlerin etkin bir şekilde yürütülmesi son derece önemlidir. Suç gelirlerinin aklanması ile mücadelede en önemli önleyici tedbir ise şüpheli işlem bildirimidir. Şüpheli işlemlerin bildirilmesi suçtan elde edilen gelirlerin önlenmesini ve suçun kazanç kapısı olarak veya meslek olarak ya da geçim kaynağı olarak görülmesinin önüne geçecektir. Çalışmamızda şüpheli işlem bildiriminin suç gelirlerinin aklanması ile mücadelede ortaya çıkan uluslararası metinlerdeki kapsamı ve çerçevesi belirtilerek ulusal mevzuatımızdaki güncel durum açıklanacaktır. Şüpheli işlem bildirim yükümlülüğündeki ilgili yükümlüler ile yükümlülüğün kapsamı anlatıldıktan sonra yükümlülüğün ihlali veya yükümlülüğün gereği gibi yerine getirilmemesine bağlanan idari ve cezai sorumluluk ortaya konulacaktır.
İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ NÂDİR ESERLER KÜTÜPHANESİ’NDE TY. 5766 NUMARAYLA  KAYITLI “MECMÛA-I EŞ’ÂR”

Şiir mecmuaları Klasik Türk Edebiyatının önemli kaynakları arasındadır. Mecmualar, her biri kendine has özellikleri olan, genellikle tarihsiz ve/veya kimin kaleme aldığı hakkında bilgi verilmeyen kişisel defterlerdir. Her mecmuanın içeriği, onu kaleme alan sahibinin kişisel zevki ve bilgi seviyesine göre şekillenir, bu da mecmuaları üzerinde düşünme ve çalışma açısından değerli kılar. Bu makalede İstanbul Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi'nde bulunan TY. 5766 Numaralı Mecmua-ı Eş'ar hakkında bilgi verilmiş, nüshanın tavsifi yapılmış Ve mecmuanın tarihlemesi ve musannifi hakkında erişilen bilgiler özetlenmiştir. Mecmua içeriğindeki metinlerin nazım şekilleri tasnif edilmiş ve bunlar tablolarla desteklenmiştir. Makalenin sonuç bölümünde ise mecmuaya has olan özellikler ve daha önce bilinmeyen eser ve şairlerin özeti verilmiştir. Mecmuadan birkaç görüntü de ekler kısmında verilmiştir. Mecmuada daha önce kaynaklarda rastlayamadığımız şairler ve farklı muhtevalı metinler bulunmaktadır. Ele aldığımız mecmua 18. yüzyıla tarihlenmektedir ve makalede bu konu da izah edilmeye çalışılacaktır.
Otonom Araçlarda Yapay Zekâ,  Kişisel Verilerin İşlenmesi Ve Sonuçları

Gelişen teknolojiyle beraber, yapay zeka günlük hayatımızın birçok alanında karşımıza çıkmaktadır. Cümlenin devamını tamamlayan mesajlaşma uygulamaları, Siri ve Alexa gibi kişisel asistanlar, sağlık sektöründe kullanılan cerrahi robotlar, dinletilen müzik parçasını bulmayı sağlayan ses tanıma uygulamaları, güvenlik sistemlerinde kullanılan yüz tanımlama sistemleri, kredi puanı hesaplayan bankacılık uygulamaları, evi haritalandırarak temizlik yapan robot süpürgeler ve ulaşım sektöründe kullanılan otonom araçlar yapay zeka olgusunun örnekleridir. Günlük hayatımızı kolaylaştıran ve yaşam kalitemizi artıran yapay zeka teknolojileri sağladığı avantajlarla birlikte, pek çok veriye ihtiyaç duyma ve kişisel verilerimizi işleyebilme gibi dezavantajlı durumları da beraberinde getirmektedir. Yapay zeka teknolojisi kullanarak bulunduğu çevreyi algılayan ve makine öğrenmesiyle kendini geliştiren otonom araçlar da pek çok veri işleyebilmektedir. Yapay zekanın işlediği verilerin kişisel veri olması mümkün olabileceği gibi, yapay zekanın kişisel olmayan verilerden veya anonimleştirilmiş veri kümelerinden çıkarım yaparak kişisel veri üretmesi de mümkündür. Bu durumda, veri koruma yükümlülüğü devreye girmektedir. Kişisel veriler, Kişisel Verileri Koruma Kanunu (KVKK) ve Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) mevzuatlarıyla koruma altına alınmıştır. Ancak yapay zeka teknolojisinin getirdiği belirsizlikler, yapay zekaya özgü kişisel veri korunması düzenlemelerine olan ihtiyacı göz önüne sermektedir Otonom araçlarda yapay zekanın ne tür verileri işleyebileceği ve ilgili mevzuat ışığında otonom araçlar özelinde kişisel verilerin korunması bu çalışmanın ana konusunu oluşturmaktadır.
FETÖ ve Aum Shinrikyo Örnekliğinde Ilımlı Dini Hareketten Terör Örgütüne Dönüşüm: Sistematik Bir Değerlendirme

Başlangıçta "ılımlı İslam" temsilcisi olarak lanse edilen bir hareketin çıktığı yoldan saparak uluslararası radikal bir terör örgütü olan Fetullahçı Terör Örgütüne (FETÖ) dönüşmesi, farklı coğrafyalarda ve başka dinlerde de bu tarz dönüşüm geçiren dini yapıların olup olmadığı sorusunu akla getirmektedir. Bu açıdan bakıldığında FETÖ gibi ılımlı dini hareket söylemiyle Budist inancının çağdaş hareketlerinden biri olarak kurulan ve Japon Devleti'nin korumasında olan Aum Shinrikyo'nun radikal terör örgütüne dönüşüm süreci FETÖ ile örtüşmektedir. Çoklu açık kaynaklardan elde ettiğimiz verilerle dördü kuruluş tarihçesi, kırkı da örgütsel yapısı ile ilgili olmak üzere toplamda kırk dört başlık altında FETÖ'nün temel tanımlayıcı özellikleri belirlendi. Belirlenen bu özellikler çerçevesinde uluslararası iki terör örgütü olan FETÖ ile Aum Shinrikyo'nun benzerlik gösteren yönlerinin tablo halinde sistematik olarak analiz edilmesi ve tartışılması amaçlandı. Kapsamlı ve sistematik bir analizle tablo şeklinde kolay anlaşılabilir halde sunuşumuz çalışmamızın güçlü yönü olması yanı sıra iki örgütü karşılaştıran ilk kapsamlı analiz olması yönüyle de önem arz etmektedir. Açık kaynaklardan veri madenciliği yapılarak elde edilen bulgular, farklı terörist örgütler tarafından kullanılabilmesi nedeniyle hangi din veya inanç olursa olsun dini kült yapıların benzer özellikler gösterebildiklerini, zamanla şiddet ve terör örgütüne dönüşen farklı coğrafyalar ve dinlerdeki kült örgütlerin motivasyon kaynaklarının benzerliklerinin dikkat çekici olduğunu ortaya koymuştur. Belirlenen kırk alt başlığın otuz üçünde FETÖ, Aum Shinrikyo ile benzerlik göstermiştir. Farklı coğrafyalarda ve farklı dinlerde birbirine yakın tarihlerde kurulan iki terör örgütünün böylesine birbirine benzemesi dikkat çekici olduğu gibi aynı zamanda belirli bir merkez tarafından da yönlendirildikleri yönünde fikir oluşturabilmektedir.
OKUMA YAZMA ÖĞRETİMİNDE KULLANILAN SES TEMELLİ CÜMLE YÖNTEMİNE İLİŞKİN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ

Bu araştırmada ilkokullarda okuma-yazma öğretimde kullanılan Ses Temelli Cümle Yönteminin incelenmesi ve öğretmen görüşlerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Bu araştırmayla Ses Temelli Cümle Yöntemi ile okuma öğretimi yapılırken öğretiminde zorlanılan sesler öğretmen görüşleri ile belirlenerek okuma ile ilişkili olan yazma becerilerinde kullanılan Dik Temel Harflerin uygunluğu da öğretmen görüşleriyle ortaya konulmuştur. Bu yöntemi kullanarak yapılan ses öğretiminin hece ve kelime yazmayı kolaylaştırıp kolaylaştırmadığı sınıf öğretmenlerinin görüşlerine göre belirlenmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Esenler İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ilkokullarda görev yapmakta olan 40 Sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmadan elde edilen verilere göre okuma yazmaya hangi harfin öğretimi ile başlanması gerektiği ve öğretiminde en çok zorlanılan harfin belirlenmesi yine okuma öğretimi ile paralel olarak yürütülen yazma becerilerinde yazı öğretimi yapılırken %92, 5 oran ile Dik Temel Harflerin kullanılmasının çocukların bilişsel ve psiko-motor gelişim özelliklerine daha uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Fotoğraf Çözümlemesinde Göstergebilimsel Bakış: Pulitzer Ödüllü Fotoğraflar Üzerine Bir Analiz

Fotoğrafik anlatı, kritik ana odaklanmış bir görüntü üzerinden anlamlandırma süreçlerini vurgulamaktadır. Hareketsiz bir görüntünün içerisinde ana ve yardımcı ögelerle konumlandırılma biçimleri ile katmanlar arası ilişkiler fotoğraflara kimlik kazandırmaktadır. Fotoğrafların simgeler ve göstergelerle ideolojik tavırları aşan bir estetiğe sahip olması onu mükemmel hale getirebilmektedir. Her fotoğrafın öncesi ve sonrası bir hikayedir. Fotoğrafın kendisi ise o hikayenin en şok edici ve ön plana çıkarılan kodlanmış bir yapıyı ifade etmektedir. Bu nedenle fotoğrafı inceleyen izleyici öznenin perspektifini ham gerçeklikten ayrıştırmak gerekmektedir. Fotoğraf, göstergebilimsel açıdan birtakım kodlarla süslenmiş olup ortak bir dille çözümlenebilmesi için bazı kültürel ve anlam bilimsel yöntemlere ihtiyaç duymaktadır. Görsel çözümlemeler, görüntünün arka planını anlamak ve doğru yorumlamak üzere yapılan bilimsel tekniklerle hazırlanmış çalışmalardır. Görmenin anlamak ile eşdeğer tutulduğu ve görsel iletişimin giderek önem kazandığı yeni medya döneminde fotoğraf anlatısı üzerine göstergebilimsel çözümleme konusu da sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Fotoğraf, bir belgedir, anı kaydeden ve kanıt niteliğinde görsel bir kimliğe sahip olması sebebiyle içerdiği anlamın düz ya da yan anlamının nelere karşılık geldiği konusu, ilk kez yirminci yüzyılda yapılan çalışmalar ile başlatılmıştır. Bu çalışmada, fotoğraf konusunda kült olarak kabul edilen Pulitzer ödüllü beş fotoğraf üzerinden göstergebilimsel çözümleme yapılmaktadır.
Eğitim liderliğiyle ilgili standartlar ve Türkiye’de eğitim liderliği: ISLLC okul liderliği standartları

Eğitim sisteminin bir alt sistemi ya da birimi olarak okulların, öngörülen amaçları gerçekleştirebilmelerinde ve okulun çıktıları üzerinde bir eğitim lideri olarak okul müdürlerinin çok yönlü etkileri vardır. Bu nedenle okul müdürlerinden, okuldaki gündelik rutinleri gerçekleştirmenin ötesinde gerek okul toplumu gerekse okul çevresi yönünden bazı liderlik davranışlarına ve özelliklerine sahip olmaları beklenmektedir. Küreselleşme sürecinde eğitim ve okul yönetimi alanında gündeme gelen yeni paradigmalar, giderek okuldan ve okul yöneticilerinden beklentilerin artmasına yol açmakta olup okula ve okul müdürlerine yeni görev ve sorumluluklar yüklemektedir. Dolayısıyla değişen toplumsal talep ve beklentiler, okul yöneticilerinden beklentileri zaman içinde değiştirmektedir. Buna bağlı olarak eğitim ve okul liderliğiyle ilgili bazı standartların geliştirilmesi ve zaman içinde bunların ihtiyaçlara göre güncellenmesi söz konusu olmaktadır. Okul yöneticiliği ve liderliği konusunda ilk araştırmaların yapıldığı ve standartların geliştirildiği ülkelerin başında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) gelmektedir. Söz konusu standartlar, başlangıçta 1996 yılındaki, kısa adıyla, ISLLC standartları adıyla ortaya konulmuş olup 2008 ve 2015 yıllarında yeni adıyla güncellenmiş ve geliştirilmiştir. Bu makalede yukarıda sözü edilen eğitim ve okul liderliği ilgili belirtilen standartlar incelenmiştir. Bu kapsamda Türkiye'de okul yöneticisi seçme ve atama, okul yöneticilerinden beklenen rol ve sorumluluklara değinilerek bu bağlamda eğitim ve okul liderliğiyle ilgili standartlar çerçevesinde Türkiye'de Milli Eğitim Bakanlığınca (MEB) okul yöneticisi seçme ve atama süreciyle ilgili geliştirilen ilgili mevzuat ve yetiştirme programları, Milli Eğitim Şuralarında eğitim yöneticiliği konusu, okul yöneticisi seçme ve istihdamıyla ilgili uygulamalar incelenmiştir. Yapılan alan taraması sonucunda okul yöneticiliğinde uzmanlaşma sürecinde bazı yeterlilik veya standartlar geliştirme girişimlerinin olduğu ancak henüz ulusal düzeyde bütüncül ve sürdürülebilir standartların henüz oluşturulamadığı sonucuna ulaşılmıştır.
İSRAİL MİLLÎ KÜTÜPHANESİNDE KAYITLI BİR ELYAZMASI VE ESERİN DİL ÖZELLİKLERİ

İsrail Milli Kütüphanesi Türkçe elyazmaları bölümünde kayıtlı olan metnin yazım tarihi belli değildir. 16 sayfadan oluşan metnin sayfaları karışık bir şekilde dijitalize edilmiştir. Başından ve sonundan eksik bir metindir. Sehiv secdesinin hangi hallerde yapılması gerektiği konusunda bilgi veren bu metin harekeli yazılmıştır. Dini bir mahiyet taşıdığı için halk tarafından anlaşılması kolay olması amacıyla sade bir dille de yazılmıştır. Hareke kullanımı biz araştırmacılara kelimelerin döneminde nasıl telaffuz edildikleri konusunda büyük kolaylık sağlamaktadır. Özellikle kapalı e'nin varlığı ve bu sesin telaffuzun o dönemde nasıl olduğu konusunda da büyük bir yardımcıdır, harekeli metinler. Metnin başı ve sonu eksik olduğu için ses ve şekil bilgisi açısından her özelliği yansıtamamaktadır. Ancak dil özelliklerine bakıldığında Eski Anadolu Türkçesi dönemine ait olduğu söylenebilir. Bu dönem Türkçenin Orta Türkçe dönemine tekabül eder. Eski Anadolu Türkçesi metinleri üzerine yapılan çalışmalar Türkiye Türkçesinin hakkında da önemli bilgiler sunmaktadır. Bu dönem Uygur imlası ve Arap-Fars imlası özellikleri birlikte taşıdığı için tam ve düzenli bir imladan bahsedemiyoruz.
Akış Kontrollü Sistemde Isıl Fırın Tasarımı ve İmalatı

Çalışmanın amacı, imalat sanayinde yaygın olarak kullanılan metal tozlarının daha ekonomik bir yöntemle elde edilebilirliğini göstermektir. Bu çalışmada su atomizasyon yöntemi ile metal tozu üretimi için bir ısıl fırın ve demir pota tasarımı ve imalatı yapılmıştır. Fırın tasarımında yüksek ergime sıcaklığına sahip nikel-krom direnç telleri ve ısı randımanını sağlamak amacıyla yüksek ısıya dayanıklı fırın taşları kullanılmıştır. Düşük maliyetinden dolayı demir malzemeden yapılan potanın anlık sıcaklık takibi termokupullar ile sağlanmıştır. Sonuç olarak düşük erime sıcaklığına sahip metallerin kontrollü bir biçimde ergitildiği fırın-pota sistemi tasarlanıp imal edilmiştir
KOBİ’lerin Endüstri 4.0 Hazırlık Durumu: Şanlıurfa İmalat Sektöründe Örnek Bir Uygulama

Dijitalleşen dünyada, ülkemiz sanayisi için çok önemli olan KOBİ'lerin Endüstri 4. 0'a geçiş ve uyumları büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, KOBİ' lerin bu geçiş süreçlerinde hazırlık ve olgunluk düzeylerini ölçülebilir yöntemlerle takip edebilmeleri uygulamada çıkabilecek sorunların önceden belirlenmesi ve sürecin sağlıklı tamamlanması açısından büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada; Şanlıurfa ilinde farklı sektörlerde faaliyet gösteren KOBİ'lerin Endüstri 4. 0'ın temelini oluşturan teknolojilerden beş tanesine (Robotik ve Otonom Sistemler, Eklemeli İmalat, Nesnelerin İnterneti, Bulut Bilişim, Siber Güvenlik) hazırlık ve olgunluk seviyelerini akıllı ve sürdürülebilir tedarik zinciri kapsamında belirlenmesi ve sektörel olarak Endüstri 4. 0 olgunluk seviyelerinin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışmanın sonuçlarına göre, Şanlıurfa'da enerji sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin Endüstri 4. 0' ın beraberinde getirdiği dijital dönüşüm sürecine makine ve tekstil sektöründe faaliyet gösteren şirketlere göre daha hazır oldukları ortaya çıkmıştır. Enerji sektöründeki şirketlerden sonra en hazır olan sektör tekstil sektöründeki şirketler olarak belirlenirken, makine sektörü bu iki sektörün gerisinde kalmıştır. Şanlıurfa ve çevre illerdeki, KOBİ' lerin hazırlık ve olgunluk seviyelerinin belirlenmesi konusunda farkındalıklarının oluşturulması, onların dijital dönüşümün önemini daha iyi anlamalarını sektörlerinde rekabet avantajını elde tutmalarını sağlayacaktır.
GÖÇMEN OLAN VE OLMAYAN KADINLARDA DOĞUM ÖNCESİ BAKIM MEMNUNİYETİNİN TRAVMATİK DOĞUM ALGISINA ETKİSİ

Amaç: Çalışmanın amacı göçmen olan ve olmayan lohusalarda doğum öncesi bakım memnuniyetinin travmatik doğum algısına etkisini belirlemek ve karşılaştırmaktır. Yöntem: Kesitsel tipte tasarlanan araştırma Türkiye'nin güneyinde bulunan bir şehir hastanesinin lohusa servisinde, Ocak-Temmuz 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmaya doğum sonu ilk üç gün içerisinde olan, gönüllü 148'i göçmen olan ve 148'i göçmen olmayan, toplam 296 lohusa katılmıştır. Veriler toplanırken Kişisel Bilgi Formu, Doğum Öncesi Bakım Memnuniyet Ölçeği (DÖBMÖ) ve Travmatik Doğum Algısı Ölçeği (TDAÖ) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışma sonucunda göçmen olmayan lohusalarda yaşanılan bölgenin, doğum şeklinin ve doğum yaptıran kişinin doğum öncesi bakım memnuniyetini etkilediği belirlenmiştir (p<0, 05). DÖBMÖ toplam ve alt boyut (bakım sanatı, teknik kalite, fiziksel çevre, ulaşılabilirlik ve uygunluk) ortancalarının göçmen lohusalarda (sırasıyla; 75. 00, 23. 00, 14. 00, 13. 00, 14. 00, 10. 00) göçmen olmayanlara (sırasıyla; 66, 00, 21. 00, 12. 00, 12. 00, 12. 00, 9. 00) göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0. 001). TDAÖ toplam ortancasının ise göçmen lohusalarda (66, 00) göçmen olmayanlara (79. 00) göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0. 001). Korelasyon analizinde; göçmen olmayan lohusalarda DÖBMÖ ile TDAÖ arasında istatistiksel olarak negatif yönde ve zayıf düzeyde ilişki olduğu tespit edilmiştir (r=-0. 16; p 0. 05). Göçmen olan lohusalarda ise DÖBMÖ ile TDAÖ arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (r=-0. 038; p>0. 05). Sonuç: Araştırma bulguları doğum öncesi bakım memnuniyetinin göçmen olmayan lohusalarda travmatik doğum algısını etkilediğini, göçmen olan lohusalarda ise etkilemediğini ortaya koymuştur. Ayrıca göçmen olmayan lohusalarla karşılaştırıldığında, göçmen lohusalarda doğum öncesi bakım memnuniyetinin daha yüksek ve travmatik doğum algısının daha düşük olduğu belirlenmiştir.
HAVAALANI KIT KAYNAKLARININ VERİMLİ KULLANILMASINDA SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR MODEL: ZAMAN DAYALI AYIRMA (ZDA)

Tüm dünyada hava trafik talebi her geçen gün artmakta, meteorolojik koşulları göz ardı eden mevcut sistemler artan talebi karşılayamamakta ve kapasite sorunlarına yol açmaktadır. Hava trafik talebini karşılayabilmek ve kapasite sorunlarına yanıt vermek için tüm dünyada çözüm sağlayan modeller geliştirilmektedir. Bu kapsamda çalışmanın amacı özellikle büyük yatırımlar gerektiren havalimanlarında kapasite sorunlarına yanıt vermek için geliştirilen, farklı ülkelerde farklı havalimanlarında uygulanıp, havalimanı kapasitesini artıran Zamana Dayalı Ayırma (ZDA) modelinin avantajlarını ortaya koyarak bu alanda ilgili paydaşların farkındalığını artırmaktır.