Marka hakkının internet reklamcılığı yoluyla ihlali ve sorumluluk halleri

İnternet, dünya genelindeki toplumların her kesimi tarafından kullanılmaktadır. Pek çok olumlu yönü bulunmasının yanında bazı olumsuzlukları da beraberinde getirmektedir. İnternetin ortaya çıkardığı olumsuzluklardan biri, internet reklamcılığı yoluyla marka hakkının ihlal edilmesidir. İnternet reklamcılığı yoluyla ihlal edilen marka hakkında sorumluluğun kimlere nasıl paylaştırılacağı önem taşımaktadır. Çalışmamızda bu konu üzerinde durularak incelenmeye çalışılmaktadır. Günümüzde insanlar, gerçek hayattaki işlemlerini internete aktararak sanal ortamda işlerini gerçekleştirmektedirler. Bu durum, internet üzerinden ticaret yapılabilmesine imkan sağlamaktadır. Ticaretin gelişmesi ve rekabet ise, reklamların internet ortamına taşınmasına neden olmuş ve internet reklamcılığı ortaya çıkmıştır. İnternet üzerinden gerçekleştirilen ticaretin hız, maliyet, geniş alıcı kitlesi gibi olumlu tarafları bulunsa da işlem güvenliği ve kişisel verilerin korunması noktasında problemleri mevcuttur. Bu problemler kısmen çözüme kavuşturulmuş olsa da günümüzde halen etkisini devam ettirmektedir. Çalışmamızda, uygulamada çeşitli sorunlara sebebiyet veren durumlar üzerinde durulmaya çalışılmaktadır. Bu durumlardan ilki, internet ortamında ortaya çıkan marka hakkı ihlallerinin tespit edilmesidir. Bu konuda esnek olunmasının gerekli olup olmadığı konusunda gerek Türkiye'de gerek yabancı ülkelerde birlik sağlanabilmiş değildir. İnternet ortamındaki marka hakkı ihlalleri, geleneksel marka hakkı ihlalleriyle karşılaştırılarak konu izah edilmeye çalışılmaktadır. Konunun açıklığa kavuşturulmasında ABD ve AB Adalet Divanı kararlarından yararlanılmaktadır. İkinci durum, içerikle ilgili aktif beyanı bulunmayan internet servis sağlayıcılarının marka hakkı ihlalleri bakımından sorumluluğuna ilişkindir. Üçüncü durum ise internet ortamındaki uyuşmazlıklar konusunda yeterli ilerlemenin gerçekleştirilemediği Türk uygulamasındaki problemlere ilişkindir. Bu konuda özellikle ihtiyati tedbir uygulamaları, yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk hususları inceleme altına alınmaktadır. Çalışmamızda genel olarak doktrin ve mahkeme kararları araştırılarak sentezlenmeye çalışılmaktadır. Bu kapsamda ABD Federal Mahkemesi, AB Adalet Divanı ve Türkiye açısından Yargıtay'ın konuyla ilgili önemli kararlarına yer verilmektedir. Konuyla ilgili temel ve yardımcı eserlerden yararlanılmaktadır. İnternet reklamcılığı konusunda; reklamcılar, internet servis sağlayıcıları ve marka hakkı sahipleri arasındaki dengenin sağlanması gerekmektedir. Bu konuda uygulamada yaşanabilecek problemlerin önüne geçilebilmesi için uygulayıcılara bir kontrol listesinin sunulması gerekmektedir. Bu faktörler ise çalışmamızda yer verilen Sleekcraft faktörleri olabilecektir. Konuyla ilgili başkaca faktörlerin de uygulayıcılar tarafından dikkate alınması mümkündür. Dürüst ticaret uygulaması, internet ortamında görüntülenen her marka ya da işaretin ihlal oluşturmamasına yönelik olarak ortaya konulmuştur. AB ve ABD Hukukundaki düzenlemeler teknik olarak Türk Hukukundaki düzenlemelere nazaran ileri düzeyde bulunduğu için yeni yapılacak düzenlemeler açısından bu hukuklardan yararlanılması mümkündür. Son zamanlarda Türkiye'de internet ortamında meydana gelen ihlallere yönelik olarak kanuni düzenlemeler yapılmaya çalışılmaktadır. Bu konuda özellikle Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun önem taşımaktadır. Uygulamada bu düzenlemelerden ve Yargıtay kararlarından yararlanılarak somut olaya göre değerlendirme yapılması gerekmektedir. Bu değerlendirmede ise sürekli yaşanan yenilikler ve değişimler gözetilerek esnek davranılması gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Uygulamada özellikle ihtiyati tedbir konusunda gerekli inceleme yapılmaksızın derhal karar verildiği gözlemlenmektedir. Bu konuda karşı tarafın görüşlerinin de alınması gerek kanuni düzenlemeler gerekse ciddi sorunların ortaya çıkmaması açısından önem taşımaktadır.