Kültürel iletişim kurumu olarak tiyatro işletmeciliği ile Türkiye'deki uygulama ve model önerisi

Bir ülkenin ekonomik ve toplumsal kalkınması, o ülkede kültür ve sanat kavramlarının öneminin kavranmış olmasıyla yakından ilgilidir. Daha çağdaş bir ülke olma ve ekonomik kalkınma çabasına girmiş bir ülkenin söz konusu bu gelişimi, ülke çapında bir kültür ve sanat planlaması yapmadan başarabilmesi çok güçtür. Bu da ancak bütün ülke düzeyinde insanların; kültür ve sanat alanında iyi yetişme, yararlanma ve üretme olanaklarına kavuşmasıyla söz konusu olabilir. Var olan kültürel kaynaklan verimli ve etkin kullanmak, yeni kaynaklar yaratmak, kültürel kalkınmanmda temel sorunudur. Söz konusu kültürel sorunun aşılabilmesi ise uygun bir kültür ve sanat ortamının varedilebilmesine bağlıdır. Türkiye, kültürel ve sanatsal birikim olarak çok zengin bir tarihsel geçmişşe sahip bir ülkedir. Genel nüfusunun 60 milyon dolayında olduğu bilinmektedir. Ancak bugün Türkiye'de tiyatroya giden insan sayısının bir milyon dolayında olduğu ve bu insanların da İstanbul, Ankara, İzmir gibi üç büyük ilde yoğunlaştığı düşünülürse, tiyatronun bugünkü sanatsal-kültürel düzeyinin hiç te olumlu olduğu söylenemez. Toplumsal yaşamın çok hızlı geliştiği ve değiştiği günümüzde, kültür ve sanata ilişkin çeşitli kaynak sorunlarının giderilmesinde, var olan kaynakların en uygun kullanımında ve yeni kaynak yaratımında başvurulabilecek temel bilgi kaynaklarından biri de 'Yönetim ve Organizasyon' bilim dalıdır. Genel olarak 'İşletmecilik Bilgisi' olarak nitelenen bu bilgi birikimi, günümüzde çalışma türü ve konusu ne olursa olsun her türlü işletmeye uygulanabilmektedir. Tiyatro işletmeleri temelde kültür ve sanat üreten işletmelerdir. Üretilen ürün 'sanatsal nitelikli meta' biçiminde tanımlanabilir. Doğal olarak ta 'üretilen sanatsal nitelikli meta'nın kendine özgü üretimi ve üretildiği anda da tüketimi söz konusudur. ııTiyatro bir sanat ve bilim dalı olarak içinde bulunduğu toplumun kültürel gelişmesinde, birinci derecede etkilidir. Tiyatronun toplumsal bir sanat olmaktan kaynaklanan gücü, 'Yönetim ve Organizasyon' bilim dalının katkılarıyla çok daha olumlu boyutlara gidebilecektir. Bu çalışmada tiyatro kavramı genel olarak ele alınmış, tiyatro organizasyonları 'işletmecilik Bilgisi' kapsamında değerlendirilmeye çalışılmıştır. Dokuz bölümden oluşan bu çalışmanın girişinde, kültür ve iletişim kavramları incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde; tiyatro kavramı kültürel iletişim kurumu olarak ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise, tiyatronun organizasyon açısından özellikleri, tiyatro ve çevre ilişkileri, tiyatrolarda faaliyetlerin bölümlendirilmesi, başlıca organizasyon yapılarının tiyatro işletmelerinde incelenmesi ve tiyatroların biçimsel ve biçimsel olmayan örgüt yapılan incelenmiştir. Dördüncü bölümde, tiyatroların işletmecilik bilgisi kapsamındaki değerlemesi yapılmıştır. Beşinci bölümde, tiyatroların bir kültür kurumu olarak Türkiye'deki durumu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Altıncı bölüm Türk Tiyatrosu'nun Atatürkçü Düşünce bağlamındaki değerlemesidir. Yedinci bölümde ise, Türkiye'deki tiyatro organizasyonları incelenmiştir. Bu bölümde Ankara, İstanbul ve Eskişehir'deki bazı tiyatroların örgütsel yapıları araştırılmıştır. Gözlenen sorunlar ve çözüm önerileri ile uygulamaya yönelik bir model önerilmiştir. Sekizinci bölüm olan sonuçta ise, genel bir değerleme yapılmıştır. m