Psikolojik sermayenin iş tatminine etkisinde otantik liderliğin düzenleyici etkisi üzerine bir araştırma

Dünyada hızlı değişim gösteren siyasal, kültürel ve ekonomik etkiler iş hayatında da insan kaynağının önemini ön plana çıkarmıştır. Güçlü ve etkin iş çıktıları sağmakta ki en önemli unsur örgüt içindeki geliştirilebilir ve yönetilebilir insan kaynağıdır. Bununla birlikte ortaya çıkan pozitif psikoloji akımı, psikolojik sermayenin gelişimini sağlamış, dört temel alt boyutu olan umut, öz yeterlilik, iyimserlik ve dayanıklılık özelliklerinin sinerjik etkisi ile bireyin bu pozitif güçlerden en etkili şekilde yararlanmasını sağlamaktadır. Yapılan çalışmada psikolojik sermaye ile örgüt çıktılarından biri olan iş tatmini arasında pozitif ilişki olduğu görülmüştür. Örgüt çalışanın yöneticiyi ne kadar otantik algıladığı, otantik liderliğin dört temel alt boyutu olan öz farkındalığı, içselleştirilmiş ahlaki bakış açısını, bilgiyi dengeli değerlendirmeyi ve ilişkisel açıklığı geliştirmek amacıyla, pozitif kişisel gelişimini destekleyen davranış örüntüsü ile sağlamaktadır. Bu yazında çalışmanın amacı, bireylerin psikolojik sermayelerinin iş tatmini düzeyleri arasındaki ilişkide, otantik liderliğin düzenleyici bir etki olup olmadığı araştırmaktır. Yapılan bu araştırma İstanbul ili sınırları içerinde özel ve kamu sağlık kurumlarında çalışan 304 kişinin cevapladığı anket sonuçları göz önüne alınarak çalışılmıştır. Hipotezi test etmek adına çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Çoklu doğrusal regresyon analizi yapılırken, değişkenler arasında çoklu doğrusallık ilişkisi olmaması gerektiğinden değişkenler arası korelasyon değerlerine, ve çoklu bağlama sorununu ölçen VIF değerlerine bakılmıştır. Değişkenler arası fark olup olmadığı T-testi ve ANOVA ile yapılmıştır. Yapılan bu çalışma modelinde pozitif psikolojik sermaye düzeyleri iş tatmini etkilemektedir. Cinsiyete dair değişkenlerde fark olmadığına dair kurulan hipotezlerin testi için T-testi kullanılmıştır. İş tatmini konusunda ise cinsiyete göre farklılık görülmektedir. Kadınların erkeklere oranla iş tatmininde anlamlı değişken olduğu görülmüştür. Çalışılan kurumun özel ya da kamu olmasına dair belirlenen ölçeklerde fark olmadığına dair kurulan hipotezlerin testi için T-testi kullanılmıştır. Elde edilen değerlerine göre otantik liderlik, dayanıklılık, umut, iyimserlik değişkenlerinde kurum şekline göre farklılığın olmadığı görülmektedir. Kurum şekline göre öz yetkinlik değişkeninde anlamlı fark görülmektedir, kamu sektöründe öz yetkinlik daha yüksek olduğu görülmüştür. İş tatmini değişkeni içinde kurum şekline göre farklılık görülmüştür. Kamu sektöründe çalışan bireyler özel sektör çalışan bireylere oranla daha fazla iş tatmini yüksek olduğu değerlendirilmiştir. Değişkenlerin yaşa ve kurumda çalışma süresine göre fark olup olmadığını test etmek için ANOVA yapılmıştır. Gruplar arasında fark görüldüğünde, farkın grubun hangi kategorisinden olduğunu anlamak adına ise Post-Hoc testlerinden Tukey ve Scheffe testleri uygulanmıştır. Yaş grupları arasında yapılan analiz sonucunda otantik liderlik değişkeni, öz yetkinlik değişkeni, umut değişkeni, iyimserlik değişkeni ve iş tatmini üzerinde fark yoktur. Yaş gruplarına göre psikolojik dayanıklılık hakkındaki ifadelerde farklılık olduğu görülmüştür. Belirlenen 20-30,31-40,41-50,51- 60 yaş gruplarından hangileri arasında fark olduğunun tespiti için Post-Hoc testleri uygulanmıştır. Tukey HSD ve Scheffe testleri sonucunda 31-40 yaşları arasındaki katılımcılar ile 41-50 yaş gurubu arasındaki katılımcılar arasında psikolojik dayanıklılık ifadelerinde anlamlı fark olduğu görülmektedir. Diğer yaş grupları arasında p değerleri 0 .05'ten büyük olduğu için istatistiksel olarak anlamlı fark yoktur. Buna göre yaşa bağlı denetim, işe alışılmışlık ve örgüte bağlılığa bağlı olarak da çalışanın dayanıklılık, olumsuz koşullara karşı göstereceği tepkilerin olumlu ve güçlü olacağı görülmektedir. Ayrıca bu çalışmada katılımcıların otantik liderlik, diğer pozitif psikoloji sermaye ve iş tatmini ifadelerinde kurumdaki çalışma sürelerine göre fark olmadığı görülmüştür. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre psikolojik sermaye ile otantik liderliğin tek tek incelenmesi ile iş tatminini olumlu yönde etkilediği, fakat otantik liderliğin çalışanların psikolojik sermayelerinin iş tatmin düzeyleri üzerinde düzenleyici bir etkisi olmadığı görülmüştür. Psikolojik sermaye düzeylerinin iş tatminleri üzerindeki güçlü etkisi, yöneticilerdeki otantik liderlik davranışlarının daha pozitif algılandığı ortamlarda daha yüksek olmaktadır. Buna bağlı olarak psikolojik sermayesi yüksek çalışanlar ve örgüt içinde bu insanları pozitif şekilde destekleyecek otantik liderleri işe alımda değerlendirmek istenilen örgüt çıktılarına ulaşmak için önemli unsurlardır.