Spor yönetiminde kurumsallaşmanın, kurumsal yönetişimin ve denetimin, örgüt performansı üzerine etkisi; Türkiye profesyonel futbol takımları üzerine analitik bir araştırma

Bu araştırmada spor yönetiminde kurumsallaşma, yönetişim ve denetim uygulamalarının profesyonel futbol kulüplerinin performansı üzerine etkisi incelenmiştir. Küreselleşmenin, rekabetin öne çıktığı günümüzde, spor kulüplerinin finansal sürdürülebilirliği ve nasıl yönetilmesi gerektiği konusu tartışılmaktadır. Kulüp yönetiminin kurumsallaşması ile kulüplerin ideal örgüt yapısına kavuşması, kurumsal yönetim ile her düzeyde birimlerin yönetime katılması beklenmektedir. Bu ancak hem devlet, hem de federasyon tarafından oluşturulacak yasal denetim mekanizmaları ile sağlanabilir. Bununla birlikte hesap verilebilirlik, şeffaflık ve yasal sorumluluk bilincinin oluşturulması, kulüplerin sportif başarının yanında, finansal başarı da kazanması, paydaşlar tarafından istenen ve beklenen bir olgudur. Bu amaçla yapılan araştırmada, spor kulüplerindeki kurumsallaşma, kurumsal yönetişim ve denetimin uygulamalarının kulübün performansına etkisi araştırılmıştır. Araştırma, spor kulüplerinde yeni yönetim yaklaşımları uygulamalarına örnek teşkil etmesi, spor örgütlerinin finansal ve sportif başarısını arttırmaya yönelik olması, ayrıca spor kulüplerine yönetim alanında başvurulabilecek bir kaynak sağlaması bakımından bilimsel anlamda önem taşımaktadır. Bu tez ile alanındaki eksikliği gidermek, alana yeni bilimsel katkılar sağlamak, spor kulüplerine bilgi ve gerekli desteği sağlamak, kulüplerin finansal ve yönetimsel sürdürülebilirliğini artırmak, performanslarını geliştirilebilecek kazanımlar elde etmek amaçlanmaktadır. Araştırma Türkiye Süper Lig, 1 .,2.,3. liglerinde mücadele eden 126 profesyonel futbol kulübü yöneticileri üzerinde gerçekleştirilmiştir. Araştırmada Kurumsallaşma, Temel Kurumsal Yönetişim, Firma Performans Ölçeği ve kulüplerin son beş yıldaki lig sıralamalarından elde edilen performans verileri kullanılmıştır. Anket formu, yöneticilere elektronik ortamda veya araştırmacı tarafından görüşme yoluyla uygulanmıştır ve elde edilen veriler SPSS ve AMOS programı ile analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, kurumsallaşma, kurumsal yönetim ve denetim uygulamalarının kulüplerin sportif ve firma performansı arasında anlamlı ilişkiler bulunduğu tespit edilmiştir. Yönetim başarısı üzerinde kurumsallaşma, kurumsal yönetim ve denetimin anlamlı etkilerinin olduğu, sportif başarı üzerinde ise kurumsallaşma ve kurumsal yönetimin etkisinin olmadığı, yönetim başarısı ve denetimin anlamlı etkilerinin olduğu bulunmuştur. Spor kulüplerinin yönetimlerinin kurumsallaşma, kurumsal yönetim uygulamaları ve denetim faaliyetlerini gerçekleştirirken yönetim performansını artırdıklarına yönelik bir algı oluşmasına rağmen söz konusu yönetim yaklaşımlarının sportif başarı üzerindeki etkisinin sınırlı kalması kurumsallaşma faaliyetlerinin sportif başarı sağlama gayesinden çok kulüp yönetimlerinin birbirleriyle benzeşme yoluyla kendilerini meşrulaştırma amacıyla kullanılıyor olabileceğinin bir göstergesi olduğu değerlendirilmiştir. Bu durumun aynı zamanda mevcut yasalar, denetim mekanizmaları ve düzenlemelerden de kaynaklanıyor olabileceği değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda federasyonun, kulüplerin ve devlet taraflarının bir araya gelerek gerekli yasal düzenlemelerin ve denetleme mekanizmalarının revize edilerek günümüz şartları göz önüne alarak uygulamaları tavsiye edilmektedir. Kurumsallaşma, kurumsal yönetim ve denetim yaklaşımlarının, meşruiyet aracı olmanın ötesinde, gerçekte sportif başarının arttırılması için kararlılıkla objektif ve tarafsızca uygulanması gerektiği değerlendirilmektedir.