turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
AISI 52100 Rulman Çeliğinin Ultrasonik Tornalama Yöntemi ile Kesici Takım Ömrünün İncelenmesi

Bu çalışmada, AISI 52100 çeliğinin geleneksel ve ultrasonik tornalanmasında işlem parametrelerinin performans karakteristikleri üzerindeki etkileri yani AISI 52100 çeliğinin işlenebilirliği deneysel, sayısal ve istatistiksel olarak araştırıldı. Çalışmada, işlenebilirliğin tespit edilmesi amacıyla, bağımsız değişkenlerin takım ömrü üzerine olan etkileri belirlendi. Deneysel çalışmalar, 50, 100 ve 150 m/dak kesme hızları, 0. 1 mm/devir sabit ilerleme ve 0. 5 mm sabit talaş derinliği gibi işleme şartları altında, sementit karbür ve kübik bor nitrür (CBN) kesici takımlar kullanılarak yürütüldü. Ultrasonik tornalamada, kesici takıma iki farklı titreşim genliği (5 ve 10 m) ve iki farklı titreşim frekansı (20 ve 30 kHz) uygulandı.
Tarihi Kaynaklar Işığında Doğu ve Batı Uygarlıklarını Birleştiren İpek Yolu’nun Oluşumu

İmparator Wu (MÖ 141-87), siyasi sebeplerden dolayı Çin İmparatorluğu'nun batısındaki ülkelere ilk defa diplomatik ilişkiler için elçiler gönderdi. Sonrasında Çin ile batı ülkeleri birbirlerine elçiler göndererek karşılıklı hediyeler sunarak ilişkilerini kuvvetlendirdiler. Çin İmparatorluğunun gücünü ve zenginliğini temsil eden ipek, diplomatik ilişkilerde imparatorluğun geleneksel ve prestijli bir hediyesi idi. Batı uygarlıklarının Çin ipeği ile tanışmaları sonrası ipeğe son derece değer vermeleri Çin ile ticari ilişkilerin başlamasını sağladı. MÖ 1. yüzyılın sonundan itibaren başlayan Çin ile yapılan resmi ve gayri resmi düzenli ticari ilişkiler, İpek Yolu ağının doğuşunu ve gelişimini sağladı. Çin ile ilk resmi (MÖ 25 civarı) ticari ilişkiyi kuran Kuzeybatı Hindistan'da bulunan limanlardan deniz yolu ile Akdeniz'deki Roma İmparatorluğuna Çin ipeği ihraç edilirdi. MÖ 1. yüzyıl sonundan itibaren Akdeniz'den Hindistan'ın kuzeyine uzanan ticari güzergahı kontrol eden Part İmparatorluğu, MS 1. yüzyıl sonunda Çin ipeği ticaretini kontrol ediyordu ve Çin'den gelen ipeği Roma İmparatorluğuna satıyorlardı. Bu dönemde Partlar, Romalı elçileri Çin ile ticari diplomatik ilişki kurmamaları için kendi topraklarından geçmelerine izin vermezdi. Partlar ile Romalıların ilişkilerinin iyi olduğu Caesar Augustus devrinde (MÖ 27-MS 14), Romalı tüccarlar, Akdeniz'den Çin'e uzanan güzergahı kullanarak ipek ticareti yapardı. Bu güzergah sonrasında ana İpek Yolu'nu meydana getirdi. Roma ve Çin imparatorlukları ancak MS 166 yılında ticari amaçlı diplomatik ilişki kurabildiler. Başarılı tüccar bir halk olan Orta Asyalı Sogdlular, MS 4. yüzyıldan sonra Orta Asya'dan Çin'in içlerine kadar uzanan İpek Yolu güzergahında koloni yerleşimler kurdular ve İpek Yolu ticaretinde söz sahibi oldular. Doğuda İpek Yolu ticaretinde güçlenen Sogdlular, MS 6. yüzyılın ikinci yarısında Türklerin desteği ile batıda da uluslararası ipek ticareti yapmaya başladılar. Sasaniler ile ipek ticareti konusunda anlaşamayan Sogdlular ve Türkler, Roma İmparatorluğu gibi ipeğin çok talep gördüğü Bizans İmparatorluğu ile kurulan diplomatik ilişkiler neticesinde Bizans ile ipek ticareti konusunda anlaştı. Orta Asya'dan başlayarak Hazar Denizi kuzeyinden Karadeniz'e ve Bizans İmparatorluğu'na uzanan İpek Yolu ağının kuzey yolu oluştu. Tarih boyunca doğu ve batı uygarlıklarını siyasi, ekonomik ve kültürel olarak birbirlerine yakınlaşmalarını ve etkileşim içinde olmalarını sağlayan İpek Yolu ağının temel güzergahlarının MÖ 1. yüzyıl sonlarından başlayarak MS 6. yüzyılın sonlarına kadar oluştuğu ve geliştiği tarihi kaynaklar çerçevesinde anlaşılmaktadır.
Çocukların Cinsel İstismarı Suçu

Çocukların cinsel istismarı suçu, Türk Ceza Kanunu'nun "cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar" başlıklı bölümünde 103. maddede düzenlenmektedir. Çalışmada öncelikle bu suç ile korunan hukuksal değer ardından suçun unsurları analiz edilmiş ve bu çerçevede maddi unsurlar, manevi unsurlar ve hukuka aykırılık unsuru öğretideki tartışmalar ve yargı kararları ile birlikte incelenmiştir. Bundan sonra cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması ve suçun vücuda organ veya sair cisim sokmak suretiyle işlenmesi ve diğer nitelikli unsurlarına değinilmiş, daha sonra kusurluluk ile ilgili önem arz eden hususlar irdelenmiştir. Ardından suçun temel ve nitelikli unsurlarına teşebbüs ve gönüllü vazgeçme, iştirak ve içtima konularına yer verilmiştir. Son olarak yaptırım, muhakeme, dava zamanaşımı ve infaza ilişkin özellik arz eden hususlar değerlendirme konusu yapılmıştır. Cinsel istismar suçuna ilişkin belirtilen bu hususlar doktrindeki tartışmalar ve yargı kararları ışığında, Alman hukukundaki benzer düzenlemelere değinilerek incelenmiştir.
Onaylı Veteriner Sağlık Ürünlerini, Onaylı Bitki Koruma Ürünlerini ve Ziraî Mücadele Alet ve Makinelerini Taklit Etme Suçları

Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu m. 37/1-e ve 39/1-d hükümlerinde onaylı veteriner sağlık ürünleri ve onaylı bitki koruma ürünleri ile zirai mücadele alet ve makinelerini taklit etme suçlarına yer verilmiştir. Çalışmada bu suç tiplerinin koruduğu hukuki değer, tipikliği ve bu suça uygulanan yaptırım detaylı biçimde ele alınmıştır. Bu suçların özel görünüş biçimleri de mercek altına alınmıştır. Kanun taşıdığı amaca daha etkin bir şekilde ulaşmak ve uygulamada çıkabilecek münferit problemleri önlemek adına kanun değişikliği önerilmiştir.
Evlat Edinmenin Miras Hukuku Açısından Sonuçları Üzerine İsviçre Hukukuyla Karşılaştırmalı De Lege Ferenda Bir Değerlendirme

Evlat edinme aralarında soybağı bulunmayan kişiler arasında yasal bir ebeveyn-çocuk ilişkisi oluşturmak için gerçekleştirilen ve kendine has sonuçları olan bir aile hukuku kurumudur. Bu kendine has sonuçlar, evlat edinme için yasakoyucunun uygulanmasını seçtiği sisteme göre değişkenlik göstermektedir. Türk Medeni Kanunu'nda, mehaz kanun İsviçre Medeni Kanunu'ndan farklı olarak tam evlat edinme sisteminin değil, sınırlı evlat edinme sisteminin benimsendiği görülmektedir. Bu sistem, evlatlığın biyolojik ailesiyle olan hukuki bağının koparılmaması anlamına gelir. Biyolojik aile ile evlatlık arasındaki bağın devam etmesi, birçok hukuki ve sosyal soruna yol açmakta olup miras hukuku alanında da çok önemli sonuçlar doğurmaktadır. Evlat edinmenin miras hukuku bakımından etkisi, evlatlık ve evlat edinen açısından farklılık gösterir. Çalışmamız kapsamında, sınırlı evlat edinme ve tam evlat edinme sistemlerinin evlatlık ve evlat edinen açısından miras hukuku bağlamında doğuracağı sonuçlar Türk Hukuku ile İsviçre Hukuku açısından karşılaştırmalı olarak incelenecektir.
Çocuklarla Felsefede Dil ve Düşüncenin Önemi

Felsefe varlık, bilgi ve değer üzerine sistemli ve tutarlı bir düşünme etkinliğidir. Felsefe etkinliği dil ve düşünce odağında gerçekleşmektedir. Çocuklarla felsefe için de geçerli olan dil ve düşünce etkileşimi çocuğun kendini tanıması ve hayatın içindeki anlamı keşfetmesi bakımından önemlidir. Çocukların öğrenme süreci yetişkinlere göre daha hızlı ve geniş ölçeklidir. Erken yaşlarda çocukların felsefe etkinliği ile buluşturulması çocuğun dilsel ve düşünsel becerilerini yetkinleştirmesi bakımından önemlidir. Çocuğun iyi bir insan olmasına ışık tutacak değerleri fark ederek özümsemesi yetkin bir dil ve düşünme alanı içinde oluşur. Dolayısıyla çocuklar için oluşturulmuş felsefe etkinliklerinin dil ve düşünce öğeleri bakımından incelenmesi ve çocuk gerçekliğinin göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Aksi durumda çocuk doğasının tahrip edilmesi veya insan olmaklığın zarar görmesi olasılığı söz konusudur. Çalışma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde çocuklarla felsefenin ne olduğu ikinci bölümde çocuklarla felsefe çalışmalarında dil ve düşüncenin önemi ele alınmıştır. Sonuçta çocuklarla felsefenin dil ve düşünce ekseninde geniş bir alanı kapladığı; bu uygulamaların felsefi ve akademik bir zeminde yapılandırılmasının önemi açığa çıkmıştır.
Güneş Bacasında Verim Arttırılmasının Deneysel Olarak İncelenmesi

Bu çalışma, güneş bacasının etkinliğinin arttırılması için iyileştirici düzenlemeler yapılarak deneysel olarak incelenmiştir. Deneysel çalışmada kullanılan güneş bacası daha önce Batman ilinde kurulan 12 m baca uzunluğuna ve 128 m2 kolektör alanına sahip bir prototiptir. Ölçümler için dört farklı coğrafi yönde eş zamanlı sıcaklık, hız ve radyasyon verileri alınarak sistemin ilk hali ile karşılaştırılmıştır. Öncelikle kolektör güneş ışınımı absorbe etmesi için zemini siyah renge boyanmıştır. Daha sonra sistemin gece saatlerinde çalışabilmesi için zemine sıcak su boruları eklenmiş ve türbin giriş hava hızının arttırılması için çelik plakalar ile 4 bölgeye ayrılmıştır. Elde edilen verileri göre kolektör cam yüzeyi altında ortalama sıcaklık artışının 17. 4 %, türbin giriş sıcaklığının % 11. 2 türbün giriş hızının % 9. 94 ve sistem güç çıkışını % 9. 4 oranında arttığı gözlemlenmiştir.
Safiyyüddin el-Hilli’nin Şiirlerinde Hiciv

Arap Edebiyatı, sahip olduğu sayısız edebiyatçı ve çok sayıdaki edebi tür bakımından dünyanın en zengin edebiyatlarından biridir. Bu makalede Arap Edebiyatı tarihinde önemli bir yere sahip olan Safiyyüddin el-Hilli'nin hiciv şiirleri ele alınmıştır. Irak'ın Hille şehrinde doğup yirmili yaşlarının başlarına kadar burada ikamet ettikten sonra hayatının önemli bir bölümünü Mardin'de sürdüren el-Hilli, daha ziyade methiye şiirleri ile özellikle de Nebevi methiyeleri ve bilhassa bediiyyat türü şiirlerin öncüsü ya da başlatıcısı olmasını sağlayan 'el-Kafiyetü'l-Bediiyye' isimli kasidesi ile tanınmıştır. Aslında bir hiciv şairi olmayan Safiyyüddin el-Hilli bu tarz şiirlerini daha çok dostları ve yakınlarının tavsiyesi ve teşvikleri sonucunda yazmıştır. Şair hiciv temalı şiirlerini diğer şiirlerine nazaran daha kısa tutarak çabasını ve yeteneğini diğer şiir türlerine yoğunlaştırmıştır. Geleneksel hiciv anlayışından farklı olarak el-Hilli muhtelif sebeplerle hicvettiği kişileri aşağılamaktan, kişiliklerini incitecek, onurlarını kıracak söz ve lafızlar kullanmaktan kaçınmıştır. Bu çalışmada onun kendine has hiciv anlayışı ile divanında yer alan diğer şiirlerine oranla az sayıdaki nükte ve hiciv şiirleri incelenmiştir. Bu amaçla hem şairin kendisinin kaleme aldığı eserleri hem de başka müelliflerin onun hakkında yazdığı kitaplar incelenmiş, özellikle el-Hilli'nin divanında yer alan hiciv şiirleri ayrıntılı olarak ele alınmıştır.
Yargıtay’ın “İpotek Hakkının Bölünmezliği” Olarak İfade Ettiği İlkeye Eleştirel Bir Bakış: Birden Fazla Alacağı Güvence Altına Alan İpotek Hakkının Paraya Çevrilmesi İçin Yapılan İcra Takibinin Etkileri

Türk Hukuku'nda ipotek hakkı, aynı kişiden olan birden fazla alacağın güvence altına alınması için kullanılabilir. Teminat kapsamındaki değişik alacakların niteliğine göre; başlatılacak olan icra takipleri farklı kurallara tabi olabileceği gibi ilgili alacakların muacceliyet anları da farklılık gösterebilir. Zira ipotekle teminat altına alınan alacaklardan biri diğerinden daha önce muaccel hale gelebileceği gibi bu alacaklardan biri ödeme emrine diğeri ise icra emrine konu olabilir. Yargıtay bu hallerde meseleyi çözmek için "ipotek hakkının bölünmezliği" ilkesini geliştirmiştir. Bu ilke doğrultusunda Yargıtay, teminat kapsamındaki tüm alacakların tek bir icra takibi içerisinde öne sürülmesi gerektiğini ve (alacaklardan biri için icra emrinin gönderilmesi mümkün olsa dahi) borçluya yalnızca ödeme emrinin gönderilebileceğini kabul etmektedir. Çalışmada ipotek hakkının bölünmezliği ilkesinin bu sonuçları ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Buna göre, Yargıtay'ın görüşünün aksine, ipotek hakkının birden fazla alacağı teminat altına alması halinde bu alacakların hem farklı icra takiplerine konu olabilecekleri ("tek takip" prensibinin reddi) hem de niteliklerine göre borçluya hem icra emri hem de ödeme emrinin gönderilebileceği ("yalnızca ödeme emri" prensibinin reddi) savunulmuştur.
Yüklenicinin Süre Uzatım ve Ek Ödeme Taleplerine İlişkin FIDIC Kırmızı Kitap 20/2. Maddede Öngörülen 28 Günlük Süre Sınırlamasının Türk Borçlar Kanunu’nda Yer Alan Genel İşlem Koşulları Bakımından Değerlendirilmesi

Yerel ve uluslararası inşaat ve mühendislik faaliyetlerinde kullanılmak üzere çeşitli kurum ve kuruluşlar tarafından hazırlanmış çok sayıda tip sözleşme bulunmakta olup, bunlar içerisinde en çok tercih edileni, temel kitap niteliğinde olan FIDIC Kırmızı Kitaptır. FIDIC Kırmızı Kitap'ta yüklenicinin süre uzatımı ve ek ödeme taleplerine ilişkin izlenmesi gerekli yol 20/2. maddede ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup buna göre, yüklenicinin süre uzatımına ve ek ödeme yapılmasına sebep olan olay ya da durumundan haberdar olduğu ya da olması gerektiği tarihten itibaren 28 günlük süre içerisinde süre uzatımı ve ek ödeme talebinde bulunması gerekmektedir. Aksi takdirde iş bu 28 günlük süre bir hak düşürücü süre niteliğinde olması sebebiyle yapılan bildirim geçersiz olacaktır. Ancak Kırmızı Kitap dahil FIDIC sözleşmeleri, emredici uluslararası hukuk kuralı niteliğinde olmayıp, birer özel hukuk sözleşmesi niteliğinde olmaları nedeniyle, sözleşme hükümlerinin, sözleşmeye uygulanacak hukukunun emredici kurallarına aykırı olmaması gerekmektedir. Aksi takdirde, söz konusu sözleşme hükümleri geçersiz sayılacaklardır. Bu kapsamda bizim de içerisinde yer aldığımız Kıta Avrupası Hukuk Sistemine tabi birtakım hukukçular tarafından iş bu 28 günlük sürenin, taraflar arasında müzakere konusu yapılmamış bir genel işlem koşulu niteliğinde olduğu gerekçesiyle geçersizliğine karar verilebileceği ifade edilmektedir. Ancak Türk Borçlar Kanunu'nda yer alan genel işlem koşullarına ilişkin hükümler dikkate alındığında, söz konusu görüşün kabulü mümkün değildir.
04.08.2022 Tarihli Alman Yüksek Mahkemesi (BGH) Kararı, Temyizde Dava Değişikliği – Dizel Skandalı

Çevirisi yapılan Alman Yüksek Mahkemesi (BGH) kararı, 4. 8. 2022 tarihinde verilmiş olup "Neue Juristische Wochenschrift Rechtsprechungs-Report Zivilrecht" dergisinin 2022 yılı 18. sayısında yayınlanmıştır. (2022, s. 1288 vd.) Karar, 18 Eylül 2015 tarihinde ortaya çıkan ve "Dizel skandalı" (Dieselskandal) olarak anılan Volkswagen Group tarafından üretilen dizel otomobillerde yaşanan skandala ilişkin açılan bir uyuşmazlığa ilişkindir. Temyiz incelemesinde dava değişikliğinin mümkün olup olmadığı ve istisnai olarak temyiz aşamasında yeni vakıaların ileri sürülebilmesinin şartları kararın konusunu oluşturmaktadır. ( 559 ZPO) Çeviride, Türk hukukuna yabancı hukuki terimler ve düzenlemeler, ilgili dipnotlarda açıklanmıştır.
Ölüme Bağlı Tasarruf Yoluyla Vakıf Kurma

Hem kişiler hukuku hem de miras hukukunu ilgilendirmesi sebebiyle ölüme bağlı tasarruf yoluyla vakıf kurma hem kuramsal yönüyle hem de uygulamaya etkisi bakımından oldukça önem taşımaktadır. Bu makalede ölüme bağlı vakfa ilişkin çeşitli sorunları özellikle de TMK m. 526'nın işlevi ve uygulama alanı, mirasbırakanın ölümünden tescile kadar geçen dönemde ölüme bağlı vakfın hukuki durumu, bu ölüme bağlı tasarrufun maddi içeriği ve çeşitli görünüm biçimleri, vakfetme iradesinin miras sözleşmesinin bağlayıcı içeriğine dahil edilerek açıklanmasının mümkün olup olmadığı, vakfetme iradesinin geri alınmasına dair sorunlar ve bu ölüme bağlı tasarrufun geçersizliği ile tenkisinin sonuçlarını hem öğretideki çeşitli görüşler hem de yargı uygulaması bağlamında detaylı bir şekilde irdelemeyi amaçlamaktadır.
Maden Sahalarında Yerinde Birim Hacim Ağırlık ve Kabarma Faktörünün İHA Fotogrametrisi ile Belirlenmesi

Maden sahalarında yerinde hacim ve kazı sonrası kabarma faktörünü doğru bir şekilde belirlemek için bir çözüm bulmak, sektördeki zorluklardan biridir. Bu değerler yükleyici kova büyüklüğü seçiminden ekipman kapasitelerinin belirlenmesine, pasa döküm ve cevher stok alanlarının boyutlandırılmasına kadar birçok mühendislik hesaplamalarında gerekli ve önemli parametrelerdir. Bu çalışmada, madencilik faaliyetlerinin detaylı planlanması ve projelendirilmesinde birçok hesaplamada değişken olarak kullanılan yerinde hacim, birim hacim ağırlık ve kabarma faktörünün İHA fotogrametrisiyle belirlenmesi yeni bir yaklaşım olarak sunulmuştur.
Uzaktan Çalışmanın Bir Türü Olarak Tele Çalışmada İşçinin Dinlenme Hakkı

Çalışma hayatında dijitalleşme, çalışanların çalışma sürelerini düzenleyebilmeleri ve iş-aile yaşamı arasındaki dengeyi sağlayabilmeleri açısından olumlu etkide bulunmakla birlikte, çeşitli potansiyel riskleri de içermektedir. Pek çok alanda işin zaman ve mekandan bağımsız olarak teknolojik iletişim araçları ile ifa edilebilmesinden doğan önemli sorunlardan biri, iş sınırlarının çizilmesinde ortaya çıkan güçlüktür. Uzaktan çalışma modeli, çalışanlara çalışma sürelerini esnek olarak belirleme imkanı tanırken, çalışma ve dinlenme sürelerinin iç içe geçmesine, işçinin dinlenme hakkından yararlanamamasına sebep olabilmektedir. Uzaktan çalışan işçinin kaynağını Anayasadan alan dinlenme hakkının güvence altına alınması, beden ve ruh sağlığı ile özel yaşamının korunması açısından önem taşımaktadır. Çalışmamızda genel olarak uzaktan çalışan işçinin dinlenme hakkı, konu ile ilgili uluslararası alanda ve Alman hukukunda mevcut bulunan düzenleme ve görüşlere de yer verilerek incelenmeye ve dinlenme hakkına ilişkin ortaya çıkan sorunlar tespit edilmeye çalışılacaktır.
Türk Ceza Hukukunda Bilişim Sistemine Girme Suçuna İlişkin Değerlendirmeler

Günümüzde bilişim sistemlerinin tanımlanması büyük önem kazanmıştır. Bunun en önemli sebebi, ortaya çıkabilecek hukuki sorunlara çözüm arayışında adil, hakkaniyete uygun bir sonuca ulaşabilmektir. Özellikle ceza hukuku yönünden yapılacak tartışmalarda bilişim sisteminin tanımlanması suçta ve cezada kanunilik bakımından büyük önem arz etmektedir. Bu nedenle bilişim sistemlerini tanımak aslen bilişim uzmanlarının görevidir ve her olayda mutlaka bu uzmanların teknik görüşüne başvurulmalıdır. Türk ceza hukukunda, Avrupa ülkelerinin çoğunda olduğu gibi bilişim sistemlerine karşı işlenen fiiller kanun içinde düzenlendikleri yerler farklı olsa da, suç olarak düzenlenmiştir. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 243. maddesinde düzenlenen bilişim sistemine girme, bilişim sisteminin güvenliğine ve bu sisteme duyulan güvene karşı işlenen bir suçtur. Bununla birlikte bir bilişim sisteminin tamamına ya da bir kısmına hukuka aykırı bir şekilde girilmesi durumunda veya bu ortamda kalınması halinde, bireyin özel hayatının gizliliği ve/veya haberleşme özgürlüğü de ihlal edilmektedir. Bu suçun öngörülme sebebinin, Türkiye'nin taraf olduğu Avrupa Konseyi Siber Suç Sözleşmesine taraf olmanın getirdiği yükümlülük olduğu düşünülebilir. Ancak, bu suçun Türk Ceza Kanunu'nda düzenlenmiş olmasındaki asıl amaç, günümüz teknolojilerinin kötüye kullanımı sonucu ortaya çıkabilecek ihlalleri engelleme amacıdır. Özet olarak, bu çalışmada, TCK. m. 243/1 'de düzenlenen bilişim sistemine girme suçu incelenmiştir.
Uluslararası Tahkimde İcra İnkar Tazminatı

İlamsız icra takibi alacaklıya, herhangi bir mahkeme kararı veya dayanak belgeye ihtiyaç duymaksızın alacağını devletin icra daireleri kanalıyla tahsil etme imkanı sağlamaktadır. Çalışmamızda öncelikle ilamsız icra takibi ele alınmaktadır. Borçlunun itirazı üzerine ilamsız icra takibinin durması üzerine, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nda öngörülen itirazın iptali davasının tahkimde görülüp görülmeyeceği meselesi hem öğreti hem de uygulamada çeşitli görüşlerin ileri sürülmesine yol açmıştır. Bu tartışmada kaçınılmaz olarak, itirazın iptali davası neticesinde icra inkar tazminatına hakem heyeti tarafından karar verilip verilemeyeceğinin de sorgulanmıştır. Bu kapsamda öncelikle itirazın iptali davasının hukuki niteliğinin değerlendirilmesi gerektiğinden, bu hususta farklı görüşler ifade edilmişse de, artık itirazın iptali davasının eda davası olarak nitelendirildiği kabul edilmekte ve tahkim nezdinde görülebileceği kabul edilmektedir. Konumuz itirazın iptali davasının neticelerinden olan icra inkar tazminatına ilişkin olduğundan, bunun koşulları olarak geçerli bir ilamsız icra takibi bulunmalı, borçlu süresi içerisinde itiraz etmeli, dava bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmalı, borçlunun itirazı haksız olmalı, likit bir alacak bulunmalı ve alacaklı tarafından icra inkar tazminatı ödenmesi talep edilmelidir. İcra inkar tazminatının niteliği hakkında da görüş birliği bulunmamakla birlikte, bu tazminat Anglo Sakson hukukundaki cezalandırıcı tazminat gibi özel hukuk tazminatı olarak değerlendirilmektedir. Cezalandırıcı tazminat hakkında da tahkim paydaşları arasında müspet bir yaklaşımın bulunduğu, hakemlerin buna hükmedebileceğinin ifade edildiği görülmektedir. Haliyle, hakemler tarafından icra inkar tazminatına da hükmedilebilmelidir. Devlet mahkemelerinin yabancı hakem kararını denetlediği iptal davası veya tanıma/tenfiz ret sebepleri incelendiğinde de, bu sebepler sırf itirazın iptali davası özelinde ayrı ve özel bir sonuç doğurmamaktadır. Bu bağlamda, icra inkar tazminatını havi bir hakem kararının iptaline veya tanıma/tenfizinin reddine karar verilmemelidir.
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 2013/9-104 Esas, 2014/216 Karar ve 29.4.2014 Tarihli Kararı Çerçevesinde Türk Ceza Kanununun 85’inci Maddesinin İkinci Fıkrası Özelinde Ortaya Çıkan Hukuki Sorunların Değerlendirilmesi

Taksirle öldürme suçunun düzenlendiği 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (TCK) md 85/2'de taksirli bir fiille birden fazla kişinin ölümüne ya da bir veya birden fazla kişinin ölümü ile birlikte bir veya birden fazla kişinin yaralanmasına neden olan failin birinci fıkraya nazaran daha fazla ceza ile cezalandırılacağı düzenlenmiştir. Doktrinde söz konusu hükmün hukuki niteliği tartışılmıştır. Yargıtay CGK, 2013/9-104 Esas, 2014/216 Karar ve 29. 4. 2014 tarihli kararda oy çokluğu ile TCK md 85/2'de bahsi geçen suçların (taksirle öldürme ve taksirle yaralama) neticelerinin ikiye bölünerek TCK md 22/6'daki şahsi cezasızlık sebebinin bunlardan yalnızca biri hakkında uygulanmasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşmıştır. Aksi görüşte olan kurul üyeleri ise taksirli hareketi neticesinde eşinin ölümüne ve altı kişinin yaralanmasına neden olan failin taksirle öldürme suçu bakımından şahsi cezasızlık sebebinin uygulanarak cezalandırılmaması ve şikayetin gerçekleştiği yaralama suçundan cezalandırılması gerektiğini ileri sürmüşlerdir. TCK md 85/2'de kanun koyucu bileşik suç benzeri bir duruma yer vermiştir. Hükümde bahsi geçen suçların yeniden bağımsız suç tipleri olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından hükmün bir bütün olarak uygulanması gerekir. Aksi yönde bir uygulama hem kanun koyucunun hükmü koyma amacına aykırı olur hem de adaletsiz sonuçların doğmasına neden olur. Bu nedenle şahsi cezasızlık sebebine ilişkin hükmün taksirle yaralama suçu bakımından şikayet şartı gerçekleşmediğinden bahisle sadece taksirle öldürme bakımından uygulanmasının yerinde bir uygulama olmadığı düşüncesindeyiz. Çalışmada mezkur karar tahlil edilerek karardaki ve doktrindeki tartışmalar ışığında TCK md 85/2'nin hukuki niteliğinin ortaya konulması ve bu bağlamda TCK md 85/2'nin taksirle işlenen suçlarda şahsi cezasızlık sebebi bakımından uygulanabilir olup olmadığı sorununun çözüme kavuşturulması amaçlanmıştır.