Hastanelerin etkinliğinde bina yönetimi ve bakım hizmetlerinin rolü ve İstanbul ilinde faaliyet gösteren hastanelerde bakım yönetimi örgüt ve uygulamalarına ilişkin bir araştırma

Bu doktora tezi çalışmasında, bina yönetimi ve bakım hizmetlerinin hastanelerin etkinliği üzerindeki rolü araştırılmış ve İstanbul ilindeki hastanelerde bakım yönetimi örgüt Ve uygulamalarına ilişkin bir alan çalışması yapılmıştır. Bu çalışma dört bölümde toplanmıştır. Birinci bölümde hastane organizasyonları, bakım hizmetleri ve binalar ile bina yönetimi konularında temel kavramlar tanıtılmıştır. ikinci bölümde bakım hizmetlerinin organizasyondaki yeri ve bakım hizmetlerinin yönetimi konuları araştırılmıştır. Üçüncü bölümde istanbul ilinde faaliyet gösteren hastanelerin örgüt ve uygulamalarını belirleyen ve farklı hastane sınıfları için örgüt ve uygulamalarını karşılaştıran bir alan araştırması yer almaktadır. Dördüncü ve son bölümde araştırmanın kuram ve uygulama bölümlerinden elde edilen sonuçlar verilmektedir. insan sağlık sektörü dışındaki sektörlerde bir girdi olduğuna göre, toplum sağlığı tüm sektörleri yakından ilgilendiren ve ülkelerin kalkınmışlık düzeylerini etkileyen bir konudur. Toplumun sağlık düzeyi ise büyük ölçüde hastanelerin etkinlik düzeyine bağlı bir unsurdur. Hastanede, hastaya, fizyolojik, psikolojik, sosyal ve kültürel rahatsızlıkların en az olduğu tam konforlu bir çevrenin sağlanması gereklidir. Tıbbi hizmetlerin başarılı bir şekilde yerine getirilebilmesi için de uygun çevre koşulları gerçekleştirilmelidir. IV Hastanelerde sağlanan çevre koşullarının düzeyi ise bina yönetimi ile yakından ilgilidir. Bina yönetimi literatürde ve uygulamada tesis yönetimi, bakım yönetimi, bakım hizmetleri yönetimi, teknik hizmetler yönetimi gibi farklı adlar altında görülmektedir. Bina yönetimi, binanın planlanması, tasarımı, inşaatı ve işletilmesi aşamalarını kapsar ve klimadan aydınlatmaya, enerji dağıtımından güvenlik denetimine kadar farklı pek çok hizmetin yönetimini içerir. Bakım, önceleri iş yapmanın önlenemez ve kontrol edilemez bir maliyeti olarak görülürken; bugün bakıma, esas işletme faaliyetlerinden biri ve kontrolü mümkün bir kar sağlama faaliyeti olarak bakılmaktadır. Ancak, bakım yönetimiyle ilgili henüz çok az sayıda eser mevcuttur. Bakım yönetiminin etkinliğinin arttırılması, bakımla ilgili bilinen maliyetleri azaltırken, bakımın görünmeyen ve genellikle dikkate alınmayan mal ve hizmet üretimi, müşteri, imaj, pazar, tazminat v. b. kayıpların düşürülmesi açısından da büyük önem taşımaktadır. Bina hizmetlerinin yerine getirilmesinde kullanılan sistemlerin çalışma ve düzenli bakım süreçlerinde daha yüksek verim için izlenmesi ve uyumlaştırılması amacıyla, bina otomasyonu adı verilen bilgisayarlı yönetim sistemleri kullanılmaktadır. Bina otomasyonundan daha ileri uygulamalar akıllı binalarda gerçekleştirilmektedir. Bakım hizmetleri yönetimi, yönetim sürecinin bütün aşamalarına gereken önemi vermelidir ve bu aşamaların birbirlerini tamamladığını unutmamalıdır. Yapılan saha çalışmasında, hastanelerin bakım yönetimi örgüt ve uygulamalarını farklı hastane sınıfları için belirlemek ve farklı hastane sınıflarındaki örgüt ve yönetim uygulamalarını karşılaştırmak amaçlanmıştır. Araştırma örneğine alınan İstanbul ilindeki 18 hastane; üniversite/ SSK, devlet ve özel hastaneler şeklinde sınıflandırılarak değerlendirilmiştir. Araştırma verilerinin değerlendirilmesi sonucu, özel hastanelerin bakım yönetimlerinin etkinlik düzeyinin diğer hastanelere göre daha iyi bir yerde bulunduğu görülmüştür, özel hastanelere nispeten yaklaşan üniversite hastaneleri ikinci sırada yer almaktadır. Daha sonra gelen SSK ve devlet hastaneleri bakım bölümlerinin yönetimi açısından benzer özellikler gösterirken, SSK hastaneleri, devlet hastanelerinden nispeten daha iyi durumda görülmektedir. Bakım yönetimi ile ilgili araştırma sonuçları, sağlık hizmetlerinin en iyi düzeyde özel hastanelerde verildiği daha sonra üniversite hastanelerinin geldiği ve SSK ile devlet hastanelerinde ise bu hizmetlerin düzeyinin düşük kaldığı şeklinde yaygın görüşü destekler niteliktedir. Doktora tezi çalışmamızın, hastanelerin etkinliğinde bakım hizmetlerinin ne kadar önem taşıdığını yeterince vurguladığı, hastanelerin etkinliği konusunda yapılacak çalışmalara ışık tutacağı ve araştırma konuları için temel teşkil edebileceği inancını taşımaktayız.