turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Güneydoğu Anadolu Bölgesinde Yetiştirilen Hicaz Nar ve Zivzik Nar Çeşitlerinin Derim Sonrası Muhafazasının Karşılaştırılması

Bu çalışmada, hem sağlık açısından büyük öneme sahip olan ve hemen her insanın damak tadına hitap eden hem ülkemiz ve birçok ülke için ekonomik öneme sahip nar meyvesinin depolaması yapılmıştır. Araştırmada Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Siirt ili ve ilçelerinde yetiştiriciliği yapılan Zivzik ve Hicaznar çeşitleri kullanılmıştır. Her iki çeşit 6oC sıcaklık ve % 90 oransal nem koşullarında 6 ay muhafaza edilmiştir. Ayrıca narlarda muhafaza öncesi ve sonrası 15 gün 20 C'de % 65 oransal nem koşullarında raf ömrüne bakılmıştır. Meyvelerde periyodik olarak ayda bir ağırlık kaybı, solunum hızı, çürüme, kabuk ve dane rengi (h ), titre edilebilir asit miktarı (TEA, %), suda çözülebilir kuru madde miktarı (SÇKM, %), pH değeri ve meyve suyu miktarı değerlendirilmiştir. Tüm bu sonuçlar çerçevesinde Siirt ili ve ilçelerinde yetiştiriciliği yapılan Zivzik nar çeşidinin bu koşullarda kalitesini koruduğu ve aynı koşullarda 4 ay muhafaza edilebileceği bulunmuştur.
Türkiye’de Kentlerin Sosyo-Ekonomik Gelişmişlik Düzeylerinin Karşılaştırılması

Ülkelerin kalkınmasındaki en temel unsur bölgesel ve kentsel farklılıkların azaltılması ile ülkede yaşayan her kesime aynı yaşam kalitesinin sunulmasıdır. Bu kapsamda kentlerin sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeylerinin ortaya konularak, kentler arasındaki eşitsizliklerin giderilmesine yönelik politikalar uygulanması sürdürülebilir kalkınma açısından oldukça önemlidir. Bu çalışmada, Türkiye'deki kentlerin genel sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyleri ile adalet, çevre, sağlık, demografi, ekonomi ve finans, kültür, tarım, nüfus ve göç ile turizm alt başlıklarındaki gelişmişlik düzeylerinin araştırılması amaçlanmıştır. Bu doğrultuda, ilgili başlıklara ait 60 değişkene ait güncel veriler Temel Bileşenler Analizi kullanılarak analiz edilmiş, elde edilen bulgulara göre kentlerin karşılaştırılması yapılmış ve iyileştirilmesi gereken başlıklar özetlenerek kentler arasındaki eşitsizliklerin azaltılmasına yönelik geliştirilecek politikalara yol göstermesi hedeflenmiştir.
15-16 Yaş Yüzücülere Uygulanan Kuvvet Antrenmanlarının Serbest Stil Yüzme Performansına Etkisi

Bu çalışmanın amacı, 15-16 yaş yüzücülere uygulanan 8 haftalık kuvvet antrenmanının 25 m serbest stil yüzme performansı üzerine etkisinin incelenmesidir. Çalışmaya deney grubunda 8 (yaş 15. 62 0. 52 yıl, spor yaşı 7. 62 0. 37 yıl, boy uzunluğu 174. 9 1. 54 cm, vücut ağırlığı 67 4. 47 kg, BKİ 21. 8 1. 15 kg/m ), kontrol grubunda 8 (yaş 15. 75 0. 48 yıl, spor yaşı 8. 37 0. 37 yıl, boy uzunluğu 185. 5 0. 73 cm, vücut ağırlığı 84. 8 3. 73 kg, BKİ 24. 7 1. 06 kg/m ) olmak üzere 16 erkek öğrenci katılmıştır. Öğrenciler rastgele iki gruba ayrılmış, kontrol grubu rutin yüzme antrenmanlarını yaparken deney grubu ek olarak karada kuvvet antrenmanı uygulamıştır. Her iki grubun 8 hafta öncesinde ve sonrasında bacak, sırt, el kavrama kuvvet ölçümleri ve yüzme süreleri alınmıştır. Verilerin analizi SPSS 23. 0 paket programında yapılmıştır. Grup içi ön test ve son testlerde farklılık olup olmadığını tespit etmek için Wilcoxon T testi, iki grup arasında fark olup olmadığını belirlemek için, Mann Whitney U testi kullanılmıştır. İstatiksel olarak anlamlılık düzeyi p 0. 05 olarak kabul edilmiştir. Çalışma sonucunda kuvvet değerlerinde deney ve kontrol grubun grup içi değerlerinde bütün parametrelerde istatistiksel açıdan anlamlılık bulunurken (p<0. 05), deney ve kontrol grupları arasında istatiksel açıdan anlamlılık bulunmamıştır. Yüzme süreleri değerlendirildiğinde ise grup içi değerlendirmede istatiksel açıdan anlamlılık bulunmazken, deney ve kontrol grupları arasında istatiksel açıdan anlamlılık bulunmuştur (p<0. 05). 8 haftalık antrenmanlar sonucunda hem deney hem de kontrol grubunda kuvvet parametreleri istatistiksel olarak anlamlı gelişim göstermiştir. Bununla beraber sadece deney grubunda 25 m serbest stil yüzme süresinde kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir gelişim görülmüştür. Yüzme kuvveti geliştirebilir ancak ekstra uygulanan kuvvet antrenmanları ile gelişim daha fazla olabilir. Kuvvetin daha çok artmasıyla paralel olarak da sporcuların kuvvet gelişimlerinin daha fazla olmasının yüzme süresini kısaltan olumlu bir faktör olduğu söylenebilir.
Geri dönüşüm işletmelerinin inşaat ve yıkım atıkları açısından performanslarının bütünleştirilmiş Swara-Edas yöntemiyle değerlendirilmesi: Türkiye örneği

Günümüzde, inşaat ve yıkım atıklarının artan miktarı nedeniyle ülke ekonomileri birçok zorlukla karşı karşıya gelmektedir. Döngüsel ekonomilerde inşaat ve yıkım atıklarının geri dönüşüm faaliyetlerinin daha önemli rol oynaması beklenmektedir. Buna paralel olarak inşaat ve yıkım atıklarının geri dönüşümü ülkelerin rekabet gücünü doğrudan etkilemektedir. Bu çalışma inşaat ve yıkım atıklarının geri dönüşüm faaliyetlerini gerçekleştiren işletmelerin performanslarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. İşletmelerin performanslarını değerlendirmek için kullanılan kriterler detaylı bir literatür taraması yapılarak belirlenmiştir. Çalışmanın alternatiflerini ise inşaat ve yıkım atıklarının geri dönüşüm faaliyetlerini gerçekleştiren işletmeler oluşturmaktadır. Belirlenen kriterlerin ağırlıklandırılmasında Step-Wise Weight Assesment Ratio Analysis (SWARA) kullanılmıştır. Kriter ağırlıklarının belirlenmesinin ardından inşaat ve yıkım atıklarının geri dönüşüm faaliyetlerini gerçekleştiren işletmelerin performansı Evaluation Based on Distance from Average Solution (EDAS) ile değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonuçlarına dayalı olarak, inşaat ve yıkım atıklarının geri dönüşümünde en önemli kriter Sürdürülebilirlik olarak belirlenmiştir. Ayrıca çalışma çevresel etkiler ile inşaat ve yıkım atıklarının taşınması kriterlerinin sırasıyla diğer önemli kriterler olduğunu göstermektedir. EDAS yönteminin sonucu ise Alternatif 5 işletmesinin inşaat ve yıkım atıklarının geri dönüştürülmesi açısından en iyi performansa sahip olduğunu göstermektedir.
Covid-19: Pandemi Sürecinde Sosyal Bilgiler Eğitiminin Uzaktan Eğitim Faaliyetleri ile Verilmesine Yönelik Öğrenci Görüşleri

Covid-19 Pandemi döneminde Dünya Sağlık Örgütünün 08. 02. 2021 verilerine göre dünya üzerinde 105 milyondan fazla kişiye virüs bulaşmış ve iki milyondan fazla insanın ölümüne sebep olmuştur. Pandemi eğitim öğretimin okulda yürütülmesini engel olmuş ve dünyada olduğu gibi ülkemizde de eğitim, uzaktan eğitim faaliyetleri şeklinde gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte eğitimin kalitesini arttırmak, uygulanan uzaktan eğitim faaliyetlerinin verimliğini arttırmak için uzaktan eğitimin olumlu yönleri ve sınırlılıklarını gerçekçi bir biçimde ortaya koymak gerekmektedir. Bunu yapabilmek içi öğrencilerin uzaktan eğitime yönelik görüşleri önem taşımaktadır. Buradan hareketle çalışmanın amacı uzaktan eğitim sürecinde Sosyal bilgiler dersine yönelik öğrenci görüşlerinin belirlenmesidir. Çalışma nitel araştırma yöntemi ile yürütülmüştür. Nitel araştırma desenlerinden görüngübilim (fenomenoloji) deseni kullanılmıştır. Çalışma grubu Kırşehir ilinde bir devlet okulunda okuyan 37 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışma grubu ölçüt örneklem yöntemi ile belirlenmiştir. Çalışma grubunda 5. Sınıftan 12, 6. Sınıftan 11, 7. Sınıftan 14 öğrenci olmak üzere toplam 37 öğrenci bulunmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formu 5 sorudan oluşmaktadır. Veriler araştırmacı tarafından öğrencilerden on-line görüşme programları kullanarak toplanmıştır. Verilerin analizinde içerik analizinden faydalanılmıştır. Çalışma sonucunda Pandemide Sosyal Bilgiler dersinde uzaktan eğitimle başarılı olamayacağını düşünenlerin sayısının başarılı olacağını düşünenlerden daha fazla olduğu ortaya konulmuştur. Başarılı olamayacağını düşünme sebeplerinin yoğunlukla uzaktan eğitimin yüz yüze eğitim kadar faydalı olmadığını düşünmeleri ve uzaktan eğitimle sosyal bilgiler dersini anlamakta zorlanmaları olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin uzaktan eğitimle sosyal bilgiler dersini anlamakta zorlandıklarında dersin içeriği ve uzaktan eğitimde yaşanan teknik sorunlar ve sınıf ortamının olmayışının etkili olduğu buna rağmen öğretmenlerinin etkisi ile uzaktan eğitimle sosyal bilgiler dersini sevdikleri belirlenmiştir. Uzaktan eğitimle sosyal bilgiler dersinin verimli geçmesi için öğrencilerin çoğunluğunun tavsiyelerinin; Derslerde farklı bölümlerin olması (oyun, sohbet, ödev kontrol vb.), derslerdeki etkinliklerin çeşitlendirilmesi (oyun, yarışma vb.), içerisinde dersle ilgili etkinlik, oyun, yarışmaların bulunduğu elektronik kitap oluşturulması, ders saatinin artması, bağlantıda yaşanan teknik sorunların çözülmesi şeklinde olduğu ortaya çıkmıştır.
Dış Mekan Oyunları İle Dijital Oyun Bağımlılığı Arasındaki İlişki

Amaç: Bu çalışmada dijital oyun bağımlılığı ile dış mekan oyunları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışma nicel yöntem ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak; araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu, çocuklar ve ailelere yönelik hazırlanan ve uzman görüşü alınarak oluşturulan Anket Formu ve "Çocuklar İçin Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği" kullanılmıştır. Bulgular: Çalışma sonucunda dijital oyun bağımlılığı ile; çocukların dışarıda oyun oynama düşünceleri, oyun oynama süresi, dışarıda oyun oynama durumu ve evde dijital oyun oynama durumu arasında anlamlı bir fark olmadığı; dışarıda oyun oynanan yerler ile arkadaş ilişkileri arasında anlamlı bir fark olduğu saptanmıştır. Sonuç: Evde sınırsız internet bulunsa da çocukların dışarıda oyun oynamaktan hoşlandığı, evinde kendisine ait bilgisayarı ve akıllı telefonu bulunmayan çocukların ise dışarıda oyun oynamaktan daha çok hoşlandığı saptanmıştır.
Bir Üniversitede Çalışan Kadın Akademisyenlerin Osteoporoz Öz-Etkililik-Yeterlikleri ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının Belirlenmesi

Amaç: Bir üniversitede çalışan kadın akademisyenlerin "osteoporoz öz-etkililik-yeterlikleri" ve "sağlıklı yaşam biçimi davranışları"nı belirlemektir. Örneklem ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı olarak yürütülmüştür. Veriler, 19 Aralık 2020-15 Nisan 2021 tarihleri arasında bir üniversitenin sağlıkla ilgili birimleri dışındaki fakülte ve yüksekokullarında görev yapan 57 kadın akademisyenden toplanmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında "Tanıtıcı Bilgi Formu", "Osteoporoz Öz-Etkililik Yeterlik Ölçeği" (OÖEYÖ) ve "Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II" (SYBDÖ II) kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler ile Spearman korelasyon analizi uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya katılan kadın akademisyenlerin yaş ortalaması 40. 8 5. 24 yıl (min:35-max:49 yıl) olarak bulunmuştur. Katılımcıların OÖEYÖ puan ortalamalarının 829. 5 242. 59, SYBDÖ II puan ortalamalarının 136. 1 21. 16 olduğu saptanmıştır. OÖEYÖ toplam puanı ile SYBDÖ II toplam puanları arasında pozitif yönlü zayıf bir ilişki olduğu belirlenmiştir (r= . 374, p=. 004). OÖEYÖ toplam puanı ile SYBDÖ II ölçeği Fiziksel Aktivite alt boyutu arasında pozitif yönlü orta düzey bir ilişki olduğu saptanmıştır (r=. 698, p=. 000). Sonuç: Çalışma grubundaki katılımcıların "osteoporoz öz-etkililik-yeterlikleri"nin, "sağlıklı yaşam biçimi davranışları" üzerinde etkili olduğu görülmüştür.
Türkiye’de 2011-2021 Yılları Arasında Uçucu Nitelikli Maddelerin Kullanımına Yönelik İstatistiki Verilerin Değerlendirilmesi

Bu çalışma, Türkiye'de son 10 yıldaki çalışmalardan uçucu madde kullanıcılarıyla ilgili verilerin analiz edilmesi amacıyla yapılmıştır. Türkiye'de uçucu maddelerin kötüye kullanımını konu edinen yeterli çalışmanın olmaması bu çalışmanın yapılması ihtiyacını doğurmuştur. Ayrıca yapılan çalışmaların sıklıkla madde bağımlılığıyla ilgili genel çalışmalar olması uçucu madde kullanıcılarıyla ilgili detaylı bilgiler edinilebilmesini zorlaştırdığından bu çalışmada uçucu madde kullanımı ile ilgili genel durumu ortaya koymak hedeflenmiştir. Veriler çeşitli arama motorlarından
“Patpat” Tarım Aracıyla Oluşan Damar Yaralanmasının Eşlik Ettiği İş Kazalarının Değerlendirilmesi

Amaç: Patpat tarım aracı Karadeniz bölgesinde ulaşım, sulama, taşıma, çapalama amacıyla kullanılmaktadır. Patpat aracının altında ezilme veya çapalama ekipmanlarının arasına sıkışma neticesinde ekstremiteler başta olmak üzere tüm vücutta yaralanmalar meydana gelmektedir. Bu hastalarda oluşabilecek damar yaralanmaları önemli bir morbidite ve mortalite sebebidir. Bu çalışmada patpat tarım aracı kazası nedeniyle büyük damar yaralanması olan ve Kalp Damar Cerrahisi Kliniğinde takip edilen hastaların retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı tipte planlanan çalışmaya, retrospektif olarak 01. 01. 2008-31. 12. 2021 tarihleri arasında patpat kazasına bağlı büyük damar yaralanması nedeniyle Ondokuz Mayıs Üniversitesi Hastanesi Kalp Damar Cerrahisi (KDC) Kliniğinde takip edilen hastalar dahil edildi. Hastane kayıtlarından elde edilen veriler tanımlayıcı istatistikler şeklinde ifade edildi. Bulgular: Son 14 yılda 32 hastanın patpat kazası nedeniyle KDC kliniğinde opere edildiği belirlendi. Hastaların yaş ortalaması 36, 7 21, 2 yıldı ve %71, 9'u erkekti. Kazaların %62, 5'i tarlada meydana gelmişti ve %59, 4'ü ezilme, %31, 3'ü sıkışma tipindeydi. Hastalarda en sık alt ekstremite (%50, 0) yaralanması ve bunlara eşlik eden arter-ven yaralanması (%25, 0 popliteal, %18, 8 femoral ve % 18, 8 iliak) olduğu belirlendi. Hastaların hastanede kalış süreleri ortanca değeri 21, 5 (3, 5-75, 0) gündü. Hastaların 4'üne (%12, 5) ekstremite amputasyonu yapılırken, 25'i (%78, 1) tam şifa ile taburcu oldu. Bu 29 hastanın ortanca iş gücü kaybı 75 (35-124) gündü. Hastaların 3'ü (%9, 4) ise patpat kazası sonucu hayatını kaybetmişti. Sonuç: Tarımda kullanılan patpat aracına bağlı oluşan iş kazaları, başta ekstremiteler olmak üzere tüm vücutta çoklu yaralanmalar meydana getirmektedir. Büyük damar yaralanması olan hastalarda ölüm veya sakatlıkların görülmesinin yanı sıra çok sayıda iş günü kayıplarının da olduğu belirlenmiştir
Salgının Bankacılık Sektörüne Etkisi: Ampirik Bir Yaklaşım

Bankacılık sektörü, geçmişten günümüze fon fazlası olanlardan fon ihtiyacı olanlara doğru aktarım gerçekleştirerek ekonomik büyümeye olumlu katkıları bulunmaktadır. Günümüzde salgınla birlikte bankacılık sektörüne salgının ekonomiye olumsuz etkisini minimize etme görevi verilmesine rağmen, bankacılık sektörü de salgından olumsuz etkilenmektedir. Bu nedenle salgının bankacılık sektörüne etkisini belirlemek önem arz etmektedir. Çalışmanın amacı; salgının bankacılık sektörüne etkisini istatiksel yöntemle analiz etmektir. Bu bağlamda çalışmada; salgın öncesi 22 aylık dönem ile salgın sürecindeki 22 aylık dönemdeki bazı değişkenler, eşleştirilmiş t testi ile analiz edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda; bankaların performans göstergelerinden olan kredi/mevduat oranı, özkaynak ve aktif karlılığı oranları ve net faiz marjında azalmaların gerçekleştiği ve salgının bankacılık sektörünü olumsuz etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu bağlamda bankaların performans göstergelerindeki düşüşlerin önlenebilmesi ve aracılık maliyetlerin azaltılmasının sağlanabilmesi için maliye politikası araçlardan olan vergilere ilişkin düzenleme yapılması gerekmektedir.
Okul Öncesi Döneme Yönelik Masal Kitapları İllüstrasyonları Bağlamında Çocuklarda İmgesel Düşünme

Okul öncesi dönemde masal kitaplarının niteliksel ve niceliksel kapsamı, çocukların sosyal, bilişsel, davranışsal, duyuşsal ve psikolojik açıdan gelişimi için önemli bir gramer oluşturmaktadır. Masalların hikaye örüntüsü ve illüstrasyonları çocukların ilgi odağı haline gelmekte, bununla birlikte davranışsal ve bilişsel gelişimler bakımından özellikle imgelem gücü ekseninde rol model niteliği taşıyabilmektedir. Bu bağlamda masal kitaplarındaki ilgi çekici olay örüntüsü ile illüstrasyonların bütüncül özellikleri çocukların imgesel gelişimiyle doğrudan temas edebilmektedir. Araştırmanın amacı; okul öncesi dönemde belirleyici bir gramer oluşturan masal kitabı illüstrasyonlarının, çocukların imgesel gelişimlerine ilişkin etkilerini analiz etmek ve kapsam gereği ilgi oluşturan problematiklere kuramsal noktada alternatif çözüm sunabilmektir. Bu amaç doğrultusunda, 4 - 5, 5 yaş aralığından oluşan denek ve kontrol grupları belirlenerek, 1 özel psikiyatristin ve Samsun Bahçeşehir Okulları Anaokulu Rehber Öğretmeninin deneyim ve rehberliğinde gruplar tarafından sözel olarak cevaplandırılmak üzere 2 adet veri kayıt formu oluşturulmuştur. Gözlem ve uygulamadan oluşan bu grup çalışması, 2 günde 3 adet masal kitabı okuma ve bu masal kitabı illüstrasyonlarının incelemesi şeklinde gerçekleştirilmiştir.
Bir bankanın çağrı merkezi çalışanlarının fiziksel ve ruhsal sağlık durumu

Amaç: Bu çalışmada, özel bir bankanın çağrı merkezi çalışanların fiziksel ve ruhsal sağlık durumunu belirlemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evrenini, özel bir bankanın çağrı merkezinde çalışan tüm bireyler (n=600 kişi) oluşturmuş, evrenden ulaşılması gereken örneklem sayısı %95 güven aralığı ve %5 hata payı ile 218 olarak belirlenmiş ancak 155 çalışana ulaşılmıştır. Araştırma verileri, sosyodemografik anket formu ve Genel Sağlık Anketi-12 ile yüz yüze toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde değerleri ile Man Withney U testi, ki kare testi ve Fisher Exact testleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışanların %70, 3'ü kadın, %91, 6'sı 20-39 yaş arasında, %59, 4'ü bekar, %50, 3'i lisans mezunu, %81, 9'unda kronik hastalık bulunmamakta ve %47, 1'i sigara kullanmaktadır. Çalışanların son bir yıldır yaşadıkları sağlık problemleri sorgulandığında, %58, 1'i yorgunluk-bitkinlik, %52, 9'u boğaz ağrısı-boğaz kuruluğu, %49, 0'u baş ağrısı yaşadığını bildirmiştir. Sonuç: Çalışanlarının Genel Sağlık Anketi-12 puanlarına göre %79, 4'ü ruh sağlığı sorunları açısından riskli bulunmuştur. Çalışanların fiziksel ve ruhsal sağlığını korunması için iş ortamında gerekli önlemlerin alınması, çalışanların olası mesleki riskler konusunda bilgilendirilmesi, sigarayı bırakmaya yönelik sağlığı geliştirici programların düzenli olarak yapılması önerilir.
XVIII. Yüzyılın İlk Yarısında Zorunlu İskân Siyasetine Direnen Aşiretlerin Yol Açtığı Karışıklıklar:  Erzurum Eyaleti Örneği

İskan kavramı, "sürekli oturmak üzere bir kimseyi bir yere yerleştirmek, yurt edindirmek, boş bir yeri meskun hale getirmek" anlamlarına gelmektedir. İskan meselesinin tarihi süreç içerisinde bazen muhacirlere toprak bulmak bazen de devletin, egemenliği altındaki tebaasını zorunlu olarak farklı bölgelere yerleştirmesi şeklinde ortaya çıktığı görülmektedir. II. Viyana Seferi sonrası Osmanlı Devleti'nin Avrupa cephesinde yaptığı savaşlar Anadolu'da devlet otoritesinin yeterince hissettirilememesi sonucunu ortaya çıkarmıştı. Bu durum aynı zamanda Anadolu'daki konargöçer aşiretlerin birçok asayiş problemine ve devletin egemenliğinin simgesi olan vergileri toplayamamasına neden olmuştu. Neticede devletin hem idari hem de mali açıdan sıkıntıya düşmesi yeni kararlar almasını gerektirmişti. Osmanlı Devleti yaşanan problemleri çözmek üzere asi olarak gördüğü konargöçer aşiretlerin bir kısmını zorunlu iskana tabi tutma kararı almıştır. İskana tabi tutulan grupların bir kısmının yerlerin terk ettiği veya gitmediği ilgili dönem belgelerinden anlaşılmaktadır. Çalışmamız yerlerini terk eden mezkur grupların Osmanlı'nın coğrafyasının doğusundaki stratejik merkezlerinden sayılan Erzurum ve çevresinde çıkardığı karışıklıklar ve devletin aldığı önlemleri konu edinmektedir.
Sandal ağacının (Arbutus andrachne L.) yaprak ve çiçeklerinin uçucu bileşen ve yağ asidi kompozisyonu

Sandal ağacı (Arbutus spp.) cinsi Ericaceae familyasının bir üyesidir. Ülkemizde Arbutus andrachne ve Arbutus unedo olmak üzere iki türü bulunmaktadır. Ayrıca bu iki türün doğal melezi olan Arbutus x andrachnoides Anadou'nun çeşitli lokasyonlarında rapor edilmiştir. Türler Anadolu'nun kıyı kesimlerinde yayılış gösterir ve yenilebilir meyvelere sahiptir. Meyveler reçel, meyve jölesi ve şarap hazırlamak için kullanılır. Ayrıca meyveleri son yıllarda süs çelenkleri yapımında tercih edilmektedir. Bu çalışmada Arbutus andrachne yaprak ve çiçeklerinin yağ asidi ve uçucu bileşenleri HS-SPME/GC-MS analizi ile belirlenmiştir. Çalışma materyali Isparta, Adana, Antalya ve Muğla illerinden toplanmıştır. Sandal bitkisinin yaprak ve çiçeklerinin analiz sonucunda Isparta ilinde 73 adet, Adana ili 67 adet, Antalya ili 74 adet, Muğla ili 57 adet uçucu bileşen bulunmuştur. Antalya örneğindeki sandal ağacının en etken uçucu bileşenler: E-2-Hexenal (%33, 69), Hexanal (%8, 77), 2, 4-Hexadienal (%4, 32), Isparta örneğinde; E-2-Hexenal (%20, 97), 2-Butenal (%7, 52), Asetik asit (%6, 38), Adana örneğinde; Hexanal (%14, 17), 2-Butenal (%8, 58), E-2-Hexenal (%6, 70), Muğla örneğinde; B-Bisabolene (%54, 75), caryophyllene (%8, 66), E-2-Hexenal (%3, 94) olarak tespit edilmiştir. Yağ asidi en çok oranda Muğla, Adana, Isparta İli örneklerinde alfa- linolenik asit (sırasıyla %46, 17; %38, 68; %28, 91), palmitik asit (sırasıyla %16, 46; %11, 09; %20, 99), linoleik asit (sırasıyla %10, 66; %10, 62; %15, 06), Antalya İli örneğinde %29, 03 palmitik asit, %25, 21 stearik asit olarak belirlenmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen sonuçlar diğer yapılan çalışmalarla karşılaştırılmıştır. Karayemiş (Arbutus unedo) türünde benzer çalışmalar olmakla birlikte Sandal ağacı (Arbutus andrachne) ile yapılan çalışmalarda yaprak ve çiçek örneklerinden uçucu bileşen ve yağ asidi konulu çalışmalar yeterince olmadığı anlaşılmıştır.