turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
DAVİD HUME’DA SİYASAL OTORİTEYE İTAAT YÜKÜMLÜLÜĞÜNÜN GEREKÇESİ VE SINIRLARI

Siyasal yükümlülük problemi felsefe tarihinin birçok cevaplama girişimi içeren önemli tartışmaları arasındadır. Birey ve siyasal varlık arasındaki ilişkiye dair yüklü bir içeriği olan bu tartışma bağlamında filozofların önemli bir bölümü siyasal otoriteye itaat etmekle yükümlü olduğumuzu ilan etmişlerdir. Bununla birlikte filozoflar arasında siyasal otoriteye itaatin mahiyeti noktasında bir görüş birliği yoktur; aksine onlar, siyasal otoriteye itaatin kökeni ve sınırları hususunda oldukça farklı görüşler ileri sürmüşlerdir. İşte bu çalışmada, söz konusu görüşlerden birini, deneyimci bir bakış açısının ürünü olarak öne süren David Hume ele alınmış ve böylece onun üzerinden siyasal otoriteye itaatin gerekçesini ve sınırlarını göstermek amaçlanmıştır. Dolayısıyla çalışmada Hume'un siyasal yükümlülükle ilgili argümanlarına dayanılarak birbiriyle bağlantılı iki temel sorunun cevabı aranmıştır: "Siyasal otoriteye itaatin gerekçesi nedir?" ve "İtaat yükümlülüğü hangi koşullarda ortadan kalkar?" Sonuç olarak bu soruları izleyen araştırma göstermiştir ki Hume'a göre siyasal otoriteye itaat yükümlülüğü, bireysel ve toplumsal çıkar/fayda gerekçesi ile temellenir ve siyasal otoritenin, bu çıkarı/faydayı garanti eden işlevlerinin ikna edici bir şekilde ortadan kalkması durumunda ise sona erer.
İSKOÇ AYDINLANMASINDA “BEN VE BAŞKASI” İLİŞKİSİNİN YENİ DÜZENİ: NEZAKET

Etik coşku ile ekonomik nesnelliğin birlikte harmanlandığı sivil toplum yapılanmasıyla hayatiyet bulan İskoç Aydınlanması insanlık tarihini önemli derecede etkilemiştir. Yerleşik pek çok şeyin devre dışı bırakılmasına neden olan bu dönem, insan ve evrensel insan doğası bilimi ile birlikte tarihin yeniden kurgulanmasına neden olarak günümüz yaşamının ağırlık merkezini de önemli ölçüde belirlemiştir. Bu bağlamda çalışmamız, söz konusu paradigmayı ve buna bağlı rafine davranışları nezaket (politeness) kavramı üzerinden ele almayı amaçlar. İskoç Aydınlanma geleneğinde nezaket, yüksek ideallere dayalı geleneksel hiyerarşik toplumlardan farklı olarak "ben ve başkası" arasındaki geçerli ilişkinin eşitlikçi ve sosyal formunu temsil eder. Bu bağlamda nezaket ile ben ve başkası arasındaki ilişki etik bir diyalog üzerine kurulur. Kamusal alanda başkası ile "Nasıl yaşamalıyız?" sorusunun cevabının aranmasında oldukça önemli bir yere sahip nezaket Batı toplumları için gündelik davranış formundan çok daha fazlasını içererek yeni dünya görüşü ve buna bağlı medeniyete giden yolun habercisi olmuştur. Nihayetinde ben ve başkası ilişkisi bakımından eşitliğe dayalı yeni bir ethos inşa edilmiştir. Fakat yeni durumun pek çok fırsatı beraberinde getirdiği görülse de yaşamın etik senfonisini dengeleyecek sağduyuyu oluşturmada vadettiği gerekli başarıyı sağladığını söylemek mümkün görünmemektedir.
COVID-19 PANDEMİ KISITLAMALARININ BESLENME ALIŞKANLIKLARINA ETKİSİ

Bu çalışma ile 2019 yılında başlayan Koronavirüs (COVID-19)pandemisini takiben getirilen karantina sürecinin beslenme alışkanlıklarına etkisinin sorgulanması amaçlanmıştır. Türkiye'de yaşayan 18-65 yaş aralığında bireyler ile yürütülen kesitsel tanımlayıcı tipte olan çalışmanın verileri çevrimiçi anket formu kullanılarak toplanmıştır. Anket formu ile katılımcıların sosyodemografik özellikleri ve pandemi öncesi ile karantina sürecine ait besin tüketim sıklıkları sorgulanmıştır. Verilerin analizi IBM SPSS 22 programı ile yapılmıştır. Araştırma grubunun yaş ortalamasının 32. 5 9. 7 olduğu, %75. 1'inin kadın olduğu ve %50. 1'inin Doğu Anadolu bölgesinde yaşadığı belirlenmiştir. Katılımcıların %46. 5'ipandemi ile birlikte getirilen karantina sürecinde beslenme alışkanlıklarının değiştiğini ifade etmiştir. Et, baklagiller, süt/süt ürünleri ve sebze/meyve tüketiminin karantina sürecinde daha sık tüketildiği tespit edilmiştir (p<0. 05). Karantina sürecinde fastfood tüketim sıklığında azalma olduğu (p<0. 05), paketli atıştırmalıkların ise daha sık tüketildiği görülmüştür (p>0. 05). Pandemi öncesinde düzenli spor yapmayanların (%73. 9) karantina sürecinde (%85. 2) arttığı tespit edilmiştir (p<0. 05). Çalışma bulguları ile katılımcıların sağlıklı tüketim alışkanlıkları geliştirmekle birlikte hızlı tüketilebilen atıştırmalıkları daha sık tüketmeye eğilimlerinin olduğu görülmüştür. Sağlıklı olmayan beslenme alışkanlıklarının ve sedanter yaşam biçimi bulaşıcı hastalıklar kadar bulaşıcı olmayan hastalıkların seyrini de etkilemektedir. Bu nedenle de bulaşıcı hastalıklarla etkin mücadelede sağlıklı beslenme davranışların geliştirilmesinin önemi hatırda tutulmalıdır.
KRONİK HASTALIĞA SAHİP OLAN VE DAHİLİ KLİNİKLERDE YATARAK TEDAVİ GÖREN BİREYLERİN TABURCULUĞA HAZIR OLMA DURUMLARI VE ÖĞRENİM GEREKSİNİMLERİNİN BELİRLENMESİ: TANIMLAYICI VE İLİŞKİ ARAYICI BİR ÇALIŞMA

Bu çalışma kronik hastalığa sahip ve dahili kliniklerde yatarak tedavi gören bireylerin öğrenim gereksinimleri, taburculuğa hazır oluşlukları ve aradaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışmadır. Uygulama öncesi gerekli izin ve onamlar alınmıştır. Araştırmada Helsinki Deklerasyonu' na ve STROBE kurallarına uyulmuştur. Veriler, Kasım 2021/ Mart 2022 tarihleri arasında toplanmıştır. Örneklem, güç analizi ile belirlenmiştir (n:123). Verilerin toplanmasında hasta tanılama formu, Hasta Öğrenim Gereksinimleri Ölçeği ve Taburculuğa Hazır Olma Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmada hastaların öğrenim gereksinimleri olduğu ve bunu önemsedikleri saptanmıştır. Hastaların öğrenim gereksinimleri ile gereksinimlerinin karşılanma durumu arasında fark vardır, hastanede geçen süre en önemli yordayıcısıdır. Hastalar hemşirelere göre taburcu olmaya orta düzeyde hazırdır. Hastaların hastanede yatış deneyimi, yatıyor olduğu klinik, medeni durumu, eğitim ve çalışma durumu taburculuğa hazır oluşluğunu etkilemektedir. Ölçek toplam puanları arasında ilişki yoktur. Hemşirelerin, hastalar taburcu olmadan önce öğrenim gereksinimlerini belirlemesi, eğitimi planlaması, planlamada yaş, cinsiyet, eğitim durumu, hastanede yatış deneyimini ve süresini göz önünde bulundurmaları önerilebilir.
PANDEMİ DÖNEMİNDE ECZANE ÇALIŞANLARININ İŞ VE YAŞAM DOYUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Covid-19 pandemi döneminde eczane çalışanlarının yaşadıkları durumları, bu durumların sonuçlarını ve olası pandemilerde eczane çalışanlarına yönelik yapılması gereken önerileri belirleyerek; eczane çalışanlarının iş-yaşam doyumlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada İş Tatmini Ölçeği ile Yaşam Tatmini Ölçeği kullanılmıştır. Ek olarak pandemi döneminde eczane çalışanlarının yaşadıkları durumların tespitine yönelik iki açık uçlu soru katılımcılara yöneltilmiştir. Araştırmanın evrenini 357 eczane çalışanı oluşturmakta olup, bunlardan kolayda örnekleme yöntemi ile 221'ine ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda eczane çalışanlarının iş doyumuna ilişkin istatistiki değerinin 3. 513, yaşam doyumuna ilişkin değerinin ise 3. 191 olduğu tespit edilmiştir. Eczane çalışanlarının iş doyumlarının yaşam doyumları üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Açık uçlu sorulara verilen cevaplarda eczane çalışanları pandemi süresinde maske dağıtmak, ilaç temin etmek, hastalarla birebir iletişimde olmak gibi birçok sorumluluklarının olmasına rağmen sağlık çalışanlarına tanınan haklardan mahrum bırakıldıklarını, emeklerinin karşılıklarını alamadıklarını ve göz ardı edildiklerini vurgulamışlardır. Pandemi dönemlerinde eczane çalışanlarının maruz kaldıkları olumsuz çalışma koşullarının yaşamlarına da olumsuz etkilerinin olabileceği anlaşılmaktadır. Bu araştırma eczane çalışanlarının pandemi döneminde maruz kaldıkları koşulların gözler önüne serilmesi ve diğer sağlık çalışanlarına tanınan haklardan faydalanmaları gerekliliğine vurgu yapmaktadır.
YÜKSEK RİSKLİ GEBELERDE ALGILANAN STRES İLE SAĞLIKLI YAŞAM BİÇİMİ DAVRANIŞLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Bu çalışma yüksek riskli gebelerde algılanan stres ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek için yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişkisel tipteki çalışma kadın doğum servisinde yüksek riskli gebelik tanısı ile yatarak tedavi gören 115 yüksek riskli gebe ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, Kişisel Bilgi Formu, Algılanan Stres Ölçeği ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve Pearson's korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Gebelerin Algılanan Stres Ölçeği puan ortalaması 29. 40 5. 90, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği puan ortalaması 124. 97 16. 99 bulunmuştur. Gebelerde algılanan stres ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında orta düzeyde negatif yönlü anlamlı ilişki saptanmıştır. Yüksek stres algısı gebelerin sağlık davranışlarına olumsuz yansımaktadır. Bu nedenle yüksek riskli gebelerin antenatal izlemlerinde stres düzeyini azaltacak ve sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını geliştirecek eğitimlere önem verilmelidir.
SAĞLIK BAKIM HİZMETLERİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİNİN ATILGANLIK VE MUTLULUK DÜZEYLERİ

Bu çalışma bir üniversitenin Sağlık Bakım Hizmetleri Bölümü'nde eğitim alan evde hasta bakımı ve yaşlı bakımı programı öğrencilerinde atılganlık ve mutluluk düzeyini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma kapsamına 95 öğrenci alınmıştır. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Rathus Atılganlık Envanteri ve Mutluluk Ölçeği kullanılmıştır. Normal dağılımlı verilerin değerlendirilmesinde ortalama, standart sapma, yüzde, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon istatistik tekniklerinden yararlanılmıştır. Araştırmaya katılan öğrencilerin %62. 1 ile 59'u kadın, %78. 9 ile 75'i 18-20 yaşındadır. Sağlık Bakım Hizmetleri Bölümü öğrencilerinin atılganlık düzeylerinin orta düzeyde (117. 25 48. 66) ve mutluluk düzeylerinin ise ortalamasının 21. 89 6. 44 şeklinde olduğu görülmektedir. Araştırmamız da öğrencilerin atılganlık düzeyleri ile mutluluk düzeyleri arasında orta düzeyde anlamlı pozitif bir ilişki bulunmuştur (r=0. 456**, n=95, p<0. 01). Öğrencilerin; atılganlık düzeyleri ile yaşamdan zevk alma değişkeni arasında; mutluluk düzeyleri ile ise aile ilişkisi, yaşamdan zevk alma ve akademik başarıları arasında anlamlı bir fark saptanmıştır(p<0. 05). Bu konuda yeni ve kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.
İKİ FARKLI PEDODONTİK KANAL EĞESİNİN 30° VE 45° EĞİME SAHİP YAPAY KANALLARDA DÖNGÜSEL YORGUNLUKLARININ KARŞILAŞTIRILMASI

Bu çalışmanın amacı 2 farklı eğime sahip yapay kanallarda Fanta Baby Rotary ve Scope Mini pedodontik kanal eğelerinin döngüsel yorgunluk direncini karşılaştırmaktır. Her eğe grubundan 30' ar olmak üzere toplamda 60 yeni pedodontik eğe çalışmaya dahil edildi. Eğeler 30 ve 45 kanal eğim açısına sahip paslanmaz çelikten yapılmış yapay kanallarda döngüsel yorgunluk testine tabi tutuldu. Eğeler kırılıncaya kadar geçen süre kaydedildi ve eğelerin kırılıncaya kadar gerçekleştirdiği tur sayısı hesaplandı. Eğelerin kırılmış parçalarının uzunlukları da kaydedildi. Elde edilen veriler bağımsız örneklem t testi ile istatistiksel olarak değerlendirildi. 30 eğime sahip yapay kanalda, Fanta Baby Rotary ve Scope Mini eğesi arasında döngüsel yorgunluk direnci açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0. 05) 45 eğime sahip yapay kanalda, Fanta Baby Rotary eğesi, Scope Mini eğesinden daha yüksek döngüsel yorgunluk direncine sahipti (p<0. 05). Eğelerin kırılmış parçalarının uzunlukları bakımından her iki eğime sahip kanalda da eğeler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark yoktu (p>0. 05). Fanta Baby Rotary eğeler 45 eğime sahip yapay bir kanalda Scope Mini eğelerinden daha yüksek döngüsel yorgunluk direnci sergiledi.
BİR ÜNİVERSİTE HASTANESİ ACİL SERVİSİNE BAŞVURAN GÖZ TRAVMALI HASTALARIN RETROSPEKTİF ANALİZİ

Tıp Fakültesi acil servisine göz travması ile başvuran hastalarda; taşıdığı bölgesel risk faktörleri, travma nedenleri gibi parametrelerin morbidite üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlandı. Çalışmaya 01. 01. 2010 ile 31. 12. 2018 tarihleri arasında Tıp Fakültesi Acil Servisine travma sonrası başvuran 2685 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, şikayetleri, hastaneye yatış, taburculuk gibi durumlarını içeren bilgiler değerlendirildi. Sunulan çalışmada 2685 kişi acil servise başvurmuş olup bu hastaların büyük çoğunluğu 20-49 yaş aralığındaydı (%77. 16). %83. 0'ü erkek, %97. 8'i acil servise direkt başvuru biçiminde olup, en sık göz travma mekanizması ise yabancı cisim ile %52. 7'di (n: 1416). %41. 7'isi kornea ve kornea dışı yabancı cisim tanısı almış, %81, 1'inin acil başvurusu, taburcu olarak sonuçlandırıldı. Çalışmamızda, göz muayenesinin önemini, standart muayene yöntemlerinin uygulanabilirliğini ve acil servisin işleyişinin etkisine, epidemiyolojik açıdan katkıda bulunmayı amaçladık.
YAŞLI PERSPEKTİFİNDEN YAŞLILIK ALGISI: BİR METAFOR ÇALIŞMASI

Başarılı yaşlanmayı doğrudan etkileyen yaşlılık algısı sosyoekonomik, kültürel özelliklere göre farklılık gösterebilir. Bu çalışma ile yaşlı bireylerin "yaşlılık'' kavramına ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla ortaya konması amaçlanmıştır. Bu araştırma nitel araştırma desenlerinden biri olan fenomenolojik desendedir. Araştırmaya 65 yaş ve üzeri206 birey dahil edilmiştir. Araştırmanın verileri sosyo-demografik bilgiler ve katılımcıların "Yaşlılık.................... gibidir/benzer. Çünkü....................''cümlesini tamamlamaları ile elde edilmiştir. Katılımcıların ürettikleri metaforlardan kategoriler oluşturulmuş ve destekleyici örneklerle sunulmuştur. Yaş ortalaması 70. 11 6. 28 olan katılımcılar yaşlılık algısına ilişkin 99 metafor oluşturmuşlardır. Bu metaforlar vasıtasıyla yaşlılık algısı için "geriye dönüşü olmayan zorlu süreç" (%45. 6), "birikimin aktarıldığı süreç" (%23. 3), "yeni deneyimler için fırsat süreci" (%12. 6), "pozitif ve negatif yönleri ile değişim süreci" (%10. 2), "tükenme ve yalnızlık süreci" (%8. 3) olmak üzere beş kategori elde edilmiştir. Elde edilen kategoriler doğrultusunda; 65 yaş ve üstü bireylerin yarısının (%53. 9) yaşlılığa olumsuz anlam yükledikleri saptanmıştır. Bu sonuç, yaşlılığa ilişkin algıları iyileştirmek için çalışmalar planlanmasının gerekliliğini göstermektedir.
YAŞLI BİREYLERİN AĞRI YAŞAMA DURUMLARI, AĞRI İLE BAŞETME YÖNTEMLERİ VE AĞRI İNANÇLARINI ETKİLEYEN FAKTÖRLER

Yaşlı bireylerin ağrı yaşama durumları ve ağrı ile baş etme yöntemlerini ve ağrı inançlarını etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla, tanımlayıcı ve analitik tipte yapılan çalışma, Şubat 2019-Temmuz 2019 tarihleri arasında Niğde il merkezinde, Bağlama Kasabası'nda bulunan 36 ve 37 Nolu Bağlama Aile Sağlığı Merkezleri' nde, 65 yaş ve üstü, araştırmaya katılmaya gönüllü, iletişime engel oluşturacak işitme ve konuşma problemi olmayan 146 kişi ile tamamlanmıştır. Veriler, bilgi formu ve Ağrı İnançları Ölçeği ile toplanmıştır. Etik kurul onayı ve bilgilendirilmiş gönüllü olur alınmıştır. Bireylerin %80. 1' inin son altı ay belli aralıklarla devam eden-tekrarlayan ağrı yönetimi için hem farmakolojik olmayan yöntemleri kullanma hem de her zaman ilaç kullanma sıklıklarının da yüksek olduğu bulunmuştur. Organik inançlar puan ortalamasının 2. 76 0. 88; psikolojik inançlar puan ortalamasının 2. 69 0. 99 olduğu, doğrusal regresyon analizi sonuçlarına göre son bir yıl ağrı yaşama, ağrıyı sözel ifade etme, ağrı kesici kullanım değişkenlerinin psikolojik inanç puanları üzerine etkili olduğu, yaşam boyu ağrı yaşama, son altı ayda ağrı şikayeti, ağrı başladığında davranış, ağrı kesici kullanım değişkenlerinin organik inanç puanları üzerine etkili olduğu belirlenmiştir. Çalışmada sonucunda yaşlı bireylerin çoğunun kronik ağrı yaşadığı, ağrı ile baş etme yollarının ve ağrı inançlarının farklılık gösterdiği, ağrı yönetiminde bu farklılıkların dikkate alınması önerilmektedir.
SOSYAL MEDYANIN ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN YEME TUTUM VE DAVRANIŞLARINA OLAN ETKİSİ

Bu araştırma sosyal medyanın, üniversite öğrencilerinin yeme tutum ve davranışlarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Erciyes Üniversitesi'nde farklı lisans programlarınakayıtlı 193 öğrenciye araştırmacılar tarafından tek seferlik 60 dakika sürenbeslenme eğitimi verilmiştir. Sonrasında katılımcılar müdahale (n=89) ve kontrol (n=104) olmak üzere iki gruba ayrılarak; "Demografik Bilgi", "Yeme Tutum Testi", "Sosyal Medya Kullanımı" ve "Besin Tüketim Kaydı" bölümlerinden oluşan anket uygulanmıştır. Sonraki aşamada müdahale grubuna Instagram hesabından (@diyettez) 10 hafta boyunca, her hafta bir konudanüç gönderi paylaşılmıştır. Bu süreçte kontrol grubuna herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. Ardındananket formları her iki gruba da 10 hafta sonunda tekrar uygulanmıştır. Sosyal medyadaki beslenme ile ilgili paylaşımlar sayesinde beslenme davranışını değiştirdiğini belirten katılımcıların oranı müdahale grubunda %44. 9'dan %60. 7'ye kontrol grubunda ise %41. 3'ten %43. 3'e yükselmiştir. Çalışma öncesinde gruplar arasında anlamlı bir fark bulunmazken; sonrasında müdahale grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde artış saptanmıştır (p=0. 032). Müdahale grubunda araştırma öncesinde katılımcıların %6. 7'siprobiyotik-yoğurt-kefir tüketimine dikkat etmekteyken, araştırma sonrasında bu oran %15. 7'ye yükselmiştir (p<0. 05). Benzer şekilde araştırma öncesinde müdahale grubunun %12. 4'ü, kontrol grubunun %10. 6'sı yiyeceklerin içerik bilgilerinedikkat ediyorken, araştırma sonrasında bu oran müdahale grubunda %24. 7'ye, kontrol grubunda ise %15. 4'e yükselmiştir (p<0. 05). Doğru içerik ile uzman kişiler tarafından yapılan sosyal medya paylaşımlarının beslenme davranışları üzerine olumlu etkisi olabileceği sonucuna varılmıştır.
FONKSİYONEL TEDAVİSİ TAMAMLANMIŞ İSKELETSEL SINIF 2 HASTALARIN SAGİTTAL HAVAYOLUNUN RETROSPEKTİF SEFALOMETRİK BÜYÜME DEĞİŞİKLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Bu çalışmanın amacı, fonksiyonel tedavi sonrası sagittal havayolu boyutlarında meydana gelen değişikliklerin karşılaştırılmasıdır. Çalışmaya; 47 erkek ve 54 kız toplam 101 hasta dahil edildi. Gruplar; cinsiyet ve aparey tipine göre oluşturuldu. 65 adet hareketli (monoblok) ve 36 adet sabit (ForsusTM) aparey kullanılmış hastalarda Sella-Nasion-A açısı (SNA), Sella-Nasion-B açısı (SNB), ve A-Nasion-B açısı (ANB)ve havayolu boyutlarında; alt havayolu boyutu (PNS-AD1), üst havayolu boyutu(PNS-AD2), alt adenoid doku boyutu (AD1-BA), üst adenoid doku boyutu (AD2-HO), üst faringeal boşluk (SPS), orta faringeal boşluk (MPS) ve alt faringeal boşluk (IPS) ölçülerek kaydedildi. Erkeklerde, faringeal boşlukların tümünde anlamlı artma gözlendi (p<0. 05). Kızlarda ve hareketli aparey grubunda, üst ve alt faringeal boşluklarda anlamlı artma görülürken, sabit aparey grubunda sadece alt faringeal boşlukta anlamlı artma gözlendi (p<0. 05). Tüm gruplarda, anlamlı şekilde SNA ve ANB açılarında azalma ve SNB açılarında artma gözlendi (p<0. 05). SNB'de artma ve ANB'de azalma miktarı hareketli aparey grubunda sabit aparey grubuna göre anlamlı şekilde daha fazla bulundu (p<0. 05). İskeletsel sınıf 2 maloklüzyonların fonksiyonel tedavisiyle, hem sagittal havayolu boyutlarında anlamlı artışlar sağlanırken hem de normal büyüme ve gelişmenin yönlendirildiği görüldü.
COVID 19 PANDEMİSİNİN BİR SOSYAL SORUMLULUK PROJESİNDE YER ALAN 60 YAŞ ve ÜZERİ KİŞİLERİN GÜNLÜK HAYATINA ETKİLERİ

Covid 19 salgını hızlıca birçok ülkeye yayılmış, 11 Mart 2020 tarihinde pandemi olarak ilan edilmiştir. Hastalık ve ölüm oranları açısından yaşlılar riskli grupların başında değerlendirilmiş, uygulanan sosyal izolasyon ve karantina tedbirlerinden en çok yaşlılar etkilenmiştir. Bir sosyal sorumluluk projesi olan, 60 yaş ve üzeri kişilerle yüz yüze faaliyet sürdüren Fethiye Tazelenme Üniversitesi, pandemi ile birlikte bu faaliyetini video konferans eğitim ve destek programı olarak yapılandırmıştır. Araştırma, bu programa katılan kişilerin günlük hayatına pandeminin etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Tanımlayıcı tiptedir. Programa devam eden 66 kişi örnekleme alınmıştır. Veriler 30 Haziran 2021-14 Temmuz 2021 tarihleri arasında online anket ile toplanmıştır. Veriler SPSS 22 programında sayı ve yüzdelik hesaplamalar ile değerlendirilmiştir. Bulgulara göre; düzenli fiziksel aktivite yapanların oranı (%74. 2) pandemide önemli ölçüde (%28. 1) azalmıştır. Bireylerin beslenmesine daha çok dikkat ettiği (%63. 6), yarıya yakınının kilo aldığı (%45. 5)ve uyku sorunu (%47. 0) yaşadığı tespit edilmiştir. Katılımcılar farklı şiddette Covid-19'a yakalanma korkusu (%80. 4) ve kendilerinden (%53. 4) daha çok yakınlarının hayatını kaybetmesi (%83. 4) korkusu yaşamışlardır. Katılımcılar; sosyal ilişkileri sürdürme (%80. 4), aile bireyleri ile bir arada olma (%65. 7), alışveriş yapma (%62. 5) ve ulaşım (%59. 1) alanlarında zorlandıklarını, cep telefonu (%49. 2), bilgisayar (%64. 6) ve internet kullanma becerilerinin arttığını (%50. 8) belirtmişlerdir. Sonuç olarak; pandemi sürecinin korkulara ve günlük yaşam üzerinde bir takım olumsuz etkilere neden olmasına rağmen, özellikle bilgisayar ve iletişim teknolojilerinin kullanımına ilişkin becerileri artırdığı söylenebilir.
HEMŞİRELİKTE BAKIM MODELİ GELİŞTİRME BASAMAKLARI

Modeller; olguların yapı, fonksiyon ya da her ikisine ilişkin belirli bakış açılarını nesnelleştirerek sunan grafikler ya da şematik gösterimlerdir. Hemşirelik bakım modelleri ise, felsefi ve teorik hemşirelik bilgisi çerçevesinde oluşturulan ve bakımın pratikte nasıl uygulanacağını metodolojik olarak açıklayan yapılardır ve özelliklerine göre birçok tipte tanımlanmaktadır. Hemşirelik bakımı, eğitimi ve yönetiminde çok değerli bir yeri olan hemşirelik bakım modelleri, hemşirelik bilimine önemli bir kaynak sağlar. Hemşirelik bakımında belirli bir model kullanarak; bakım kalitesini arttırmak, mesleki kimlik geliştirmek, hemşirelikte temel eylemlere yoğunlaşmak, kişilerarası beceriler geliştirmek, bakım sürecinde sürekliliği teşvik etmek, daha etkin maliyet ve kullanıcı memnuniyeti seviyesine ulaşmak ve hemşirelerin çalışma koşullarını iyileştirmek mümkündür. Bu nedenle, hemşirelik bakımında model kullanımı ve yeni bakım modellerinin geliştirilmesi önemlidir. Ek olarak, model geliştirme süreci hemşirelik deneyiminin deneylerle sabitlenmesine ve kavramsallaştırılmasına katkı sağlayacaktır. Bu derlemede, hemşirelikte bakım modeli geliştirme sürecine ilişkin teorik çerçevenin ve hemşireliğe katkısının sunulması amaçlanmıştır.
LİSE ÖĞRENCİLERİNDE BESLENME OKURYAZARLIĞI VE OBEZİTE YAYGINLIĞININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Bu araştırma lise öğrencilerinde beslenme okuryazarlığını ve obezite sıklığını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türdeki bu çalışma Gaziantep İli Şahinbey İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı bir lisede Ekim 2019-Ocak 2020 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini, bahsi geçen lisede 2019-2020 eğitim-öğretim yılında öğrenim gören 658 öğrenci oluşturmuştur. Örneklem seçimine gidilmemiş, evrenin tamamı örnekleme alınmıştır. Çalışma, araştırmaya katılmayı kabul eden 570 (katılım oranı %86. 6) öğrenci ile tamamlanmıştır. Çalışmaya katılan öğrencilerin %30. 5'i 15 yaş aralığında olup, %29. 6'sı 10. sınıfa devam etmekte ve %62'si kız öğrenciden oluşmaktadır. Öğrencilerin %90. 2'si çekirdek aileye sahiptir. Öğrencilerin %34'ünün annesi ilkokul mezunu olup %82. 1'nin annesi herhangi bir işte çalışmamaktadır. Babalarının %30'u lise mezunu olup %89. 1'nin babası çalışmaktadır. Öğrencilerin %57. 9'u ailelerinin gelirinin giderine eşit olduğunu ifade etmiştir. Sonuç olarak bu çalışmada öğrencilerin % 67'sinin normal vücut ağırlığında, %2. 4'ünün fazla kilolu ve %0. 9' unun obez olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin Adölesan Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği toplam puan ortalaması 70. 18 9. 01'dir. Öğrencilerin beslenme okuryazarlığının orta düzeyin üzerinde olduğu ve beden kitle indeksi ile Adölesan Beslenme Okuryazarlığı Ölçeği puan ortalamaları arasında istatistiksel açıdan anlamlı farklılık olmadığı saptanmıştır.