Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerde bir öz yetenek oluşturma stratejisi olarak inovasyon: Balıkesir ili ve çevresinde bir araştırma

Küreselleşme ile birlikte sınırların ortadan kalkması işletmelerin rekabet edecekleri firma sayısının ve bazı firmaların rekabet gücünün artmasına neden olmuştur. Küresel rekabet ortamında büyük işletmeler ölçek ekonomilerinden yararlanarak maliyet tasarrufuna gitmekte ve maliyet avantajı ile rekabet gücü elde etmektedirler. Bu durum özelikle Küçük ve Orta Ölçekli işletmelerin rekabet gücünü olumsuz etkilemektedir. KOBİ'ler küresel rekabet ortamında ayakta kalabilmek için faklı ve yeni olanı üretmek zorundadırlar. Rekabet ortamındaki bu değişim KOBİ'lerin inovasyona olan ilgilerini artırmış ve çözüm yolları arama konusunda harekete geçmelerine sebep olmuştur. Büyük olan ve ölçek ekonomisinden yararlanan işletmelerle rekabet edebilmek için; küçük ve esnek olma, yeniliklere çabuk adapte olabilme ve müşteri tercihlerindeki değişimi büyük firmalara nazaran daha çabuk karşılayabilme özelliği ile KOBİ'ler rekabet ortamında yaşamlarını sürdürmeye çalışmaktadırlar. Büyük ölçekli işletmelere rakip olan KOBİ'ler, müşteri ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik özyeteneklerini geliştirmek; ürünlerinde, süreçlerinde, pazarlama teknikleri ile organizasyonel yapılarında inovasyona gitmek zorunda kalmışlardır. Bu çalışmanın amacı, KOBİ'lerin rekabet ortamında özyetenek belirleme stratejilerine verdikleri önem ve bu yetenekleri geliştirirken uyguladıkları inovasyon türlerini tespit etmeye yöneliktir. Bu amaçla Balıkesir ili ve çevresinde imalat sanayinde faaliyet gösteren 144 KOBİ'nin görüşleri anket uygulaması yöntemiyle alınmış ve analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, Balıkesir'deki KOBİ'lerin büyük çoğunluğunun savunmaya yönelik inovasyon stratejisi uyguladıkları tespit edilmiştir. Mevcut ürünlerde geliştirmeler ve tasarımlar yaparak rekabet gücü elde etmeye çalışmaktadırlar. Araştırmada Balıkesir çevresindeki KOBİ'lerin daha çok süreç inovasyonu ve pazarlama inovasyonu uyguladıkları görülmektedir. KOBİ'lerin büyük bir kısmı herhangi bir kuruluştan Ar-Ge desteği almamaktadırlar. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı'ndan araştırma ve geliştirme desteği almak istedikleri ancak bürokratik işlemlerin çok olmasından veya bu konuda yeterli bilgiye sahip olamadıklarından dolayı destek alamadıkları görüşündedirler. KOBİ'ler inovasyon uygulamalarında daha çok işletme dışı engellerle karşılaştıklarını belirtmektedirler. Sonuç olarak, KOBİ'lerin yenilikçi uygulamalarını desteklemek amacıyla gerek devlet kanalıyla, gerekse özel kuruluşlar aracılığıyla yeni fikirlerin hayata geçirilebileceği ortamlar hazırlanması gerekmektedir. Birçok KOBİ yeni fikirler geliştirmektedir ancak bunları hayata geçirebilecek mekansal ve parasal imkanlara sahip değildirler. Bu fikirleri desteklemek amacıyla yeni fikirlerin gerçekleşmesi halinde karşılaşılabilecek durumlarla ilgili simülasyon çalışmalarıyla KOBİ'lerin fikirleri ile ilgili bir öngörü sağlanmalıdır. Ayrıca, KOBİ'ler inovasyon çalışmaları için ortak laboratuarlar kurarak inovatif denemelerini bu laboratuarlarda gerçekleştirebilirler. Bu uygulamanın işletmelerin inovasyon çabalarını arttıracağı düşünülmektedir.