turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de dış borcu etkileyen ekonomik faktörler: ARDL sınır testi yaklaşımı (1994-2020)

Bu çalışmanın temel amacı, Tu rkiye'nin dış borcunu etkileyen temel değişkenleri belirlemektir. Oluşturulan modelde, 1994-2020 dönemi için yıllık zaman serileri kullanılmıştır. Değişkenlerin durağanlık du zeyleri Augmented Dick Fuller (ADF) ve Phillips Perron (PP) birim kök testleri kullanılarak sınanmıştır. Diğer taraftan, döviz kuru, yurtiçi tasarruflar, ticari açıklık oranı ve milli gelir ile dış borç stoku değişkenleri arasındaki uzun dönemli ilişki Autoregressive Distributed Lag Model (ARDL) ve Error Correction Model (ECM) testi ile incelenmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, yurtiçi tasarruflar ve milli gelir katsayısı pozitif ve %5 önem du zeyinde anlamlıdır. Diğer faktörler sabitken yurtiçi tasarruflarda meydana gelen %1'lik artış uzun dönemde Tu rkiye'de dış borcu %0. 113 artıracaktır. Diğer taraftan, milli gelirde meydana gelen %1'lik artış uzun dönemde Tu rkiye'de dış borç u zerinde %0. 772'lik bir artışa neden olacaktır. Ayrıca, döviz kurunun katsayısı negatif ve %5 önem du zeyinde anlamlıdır. Diğer faktörler sabitken döviz kurunda meydana gelen %1'lik artış uzun dönemde Tu rkiye'de dış borcu %0. 422 azaltacaktır. Ancak, yapılan tahmin sonuçlarına göre ticari açıklık oranındaki değişimin dış borçlanma u zerinde istatistiksel olarak anlamlı bir sonuç bulunamamıştır. Tahmin edilen ticari açıklık değişkenine ait katsayının işareti negatif yönlu du r. Sonuç olarak dış borç, en çok yurtiçi tasarruf du zeyi tarafından tetiklendiği tespit edilmiştir.
TÜRKİYE’DE TARIM VE ENERJİNİN KESİŞİMİ, TARIMFV: GÜNCEL YAZIN IŞIĞINDA BİR ÖN DEĞERLENDİRME

İklim değişikliği ve nüfus artışı baskısıyla yükselen gıda güvenliği tehlikesi ekilebilir arazilere olan ihtiyacı artırmakta; aynı zamanda yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlanması arazi kullanımı üzerinden enerji üretimi ile tarımsal üretim arasında çatışma olasılığı yaratmaktadır. Son yıllarda güneş enerjisi alanında yenilikçi bir çözüm olarak geliştirilen tarım-fotovoltaik (agri-photovoltaic) sistemler ise aynı arazi üzerinde ikili kullanımı mümkün kılmakta, tarımsal arazi üzerinde yükseltilmiş paneller sayesinde enerji üretimi ve tarımsal faaliyetler eş zamanlı olarak sürdürülebilmektedir. Türkiye'de hem iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkileri ile ortaya çıkması muhtemel üretim ve gelir risklerini hafifletme potansiyeli açısından, hem de tarımsal üretimin sulama gibi ana ihtiyaçların karşılanmasında yüksek düzeyde dışa bağımlı enerji ihtiyacını ikame etme potansiyeli açısından TarımFV'nin etkilerinin değerlendirilmesi önemlidir. Bu çalışma Türkiye'de bu alanda yapılmış ilk çalışmalardan biri olarak literatürün sistematik bir analizi ile TarımFV sistemlerinin ortaya çıkardığı olası fırsat ve zorlukları tartışmakta ve literatür taraması bulguları ışığında Türkiye'deki tarım sektörünün durumu özelinde (özellikle bir tarım girdisi olan enerji ihtiyacının artışı ve iklim değişikliğinin tarım üzerinde yarattığı zorlayıcı etkiler göz önüne alınarak) TarımFV potansiyelini değerlendirmektedir. Ayrıca tarım ve enerji alanındaki aktörlerin henüz pratikte kullanmadıkları TarımFV'ye ilişkin görüşlerine dair bir ön inceleme sunmak amacıyla Türkiye'de TarımFV kapsamında yapılan ilk saha çalışmasının sonuçlarına da yer verilmektedir.
EĞİTİMDE YENİLİKÇİ TEKNOLOJİLERİN KULLANIMI VE ÇAĞDAŞ İÇERİK TASARLAMA

Bu araştırma; her toplum için önemli bir yere sahip olan eğitim kavramının bilim ve teknoloji alanlarındaki gelişmeler ışığında ortaya çıkan endüstri 4. 0 kavramı ile gerçekleşen değişimler ve gelişmeler ile önemi her geçen gün artan gerekliliklerin öğrencilere kazandırılması ve günümüzde ihtiyaç duyulan çeşitli bilgi, beceri ve yeteneklerin teknolojik içerikler vasıtasıyla öğrencilere aktarılması sürecini incelemektedir. Araştırmanın temel amacı, eğitimde yenilikçi teknolojilerin kullanımını araştırmaktadır. Bu kapsamda, bilgisayarlar ve akıllı cihazlar gibi teknolojik araçlar eğitim süreçlerinde nasıl kullanılabilir sorusuna yanıt aranmaktadır. Ayrıca, elektronik kitaplar, artırılmış gerçeklik ve sanal gerçeklik gibi teknolojilerle oluşturulan yenilikçi eğitim materyalleri ve bu konuda yapılan çalışmalar da incelenmektedir. Araştırma tarama modeli kullanılarak hazırlanmıştır. Yapılan literatür taraması sonucunda, teknolojinin gelişmesinin sadece belirli alanları değil, eğitim dahil toplumun her alanını etkilediğini ortaya koymaktadır. Teknolojinin ilerlemesi, eğitim alanında da önemli değişimleri ve gelişmeleri beraberinde getirmiştir. Bu değişimler sonucunda, toplumların ve günümüz bireylerinin edinmesi gereken bilgi, beceri ve yetenekler de farklılaşmıştır. Bu araştırmanın sonucunda, günlük hayatta kullandığımız teknolojilerin eğitim alanında yenilikçi bir şekilde kullanılmasıyla hazırlanan eğitim içerikleri, öğrencilerin öğrenme sürecine daha fazla motivasyon sağladığı, problem çözme ve yaratıcı düşünme becerilerinin geliştirilmesine katkı sağladığı ve eğitim sürecini kolaylaştırdığı görülmüştür. Ayrıca, kolayca erişilebilen eğitim materyalleri, sürdürülebilir bir eğitim ortamı oluşturulmasına da yardımcı olmaktadır.
Klasik antikite kültürünün Orta Çağ Anadolu Türk uygarlığının sağlık, kültür, inanç alanlarına etkisi: defne ve mersin örneği

Türklerin XI. yüzyıldan itibaren Anadolu'ya yerleşmeye başlamalarından hemen önce Bizans, Hristiyanlığın güç kazanmasına bağlı olarak çok tanrılı klasik antikite kültürü ile arasındaki bağı koparmıştı. Ancak adı geçen kültüre ait yazılı eserler önce Enuşirvan (ö. 579), ardından da Abbasi halifelerinin teşvik ve destekleri ile sırasıyla Cündişapur ve Bağdat'ta Süryanice, Pehlevice ve Arapçaya tercüme edilmiş ve bu kültüre ait tıp, felsefe, astronomi, botanik, zooloji gibi disiplinlerdeki bilgi birikimi Anadolu'nun güney ve doğusundaki uygarlıklarca da bilinir olmuştu. XIII. yüzyıldan itibaren Anadolu'da yükselen Türk uygarlığında Türkçe eserler ortaya çıkmaya başlamış ve çeşitli disiplinlerde eserler kaleme alan Türk bilim insanları da söz konusu tercüme eserlerden yoğun biçimde faydalanmışlardır. Bu çalışmada Antik Çağ ve Orta Çağ Döneminde Anadolu'da etkili olmuş Yunan, Roma ve Türk uygarlığı yazınlarında bahsi geçen bitkilerden, kullanım çeşitliği bağlamında en zengin olanlar arasından iki takson örnek olarak belirlenmiş ve taksonların özelinde söz konusu uygarlıklar arasındaki etkileşimin ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Örnek olarak seçilen taksonlar, Anadolu'da doğal olarak yayılış gösteren defne (Laurus nobilis) ve mersin (Myrtus communis) olup, bu bitkilerin ilgili uygarlıkların yazınlarında yer aldığı şekliyle sağlık, kültür ve inanç bağlamında kullanımları araştırılmıştır. Bulgularımıza göre, iki bitkinin adı geçen uygarlıklarda sağlık alanında kullanımları büyük oranda benzeşmekte iken, inanç ve kültür sahalarındaki etkileşimin sınırlı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca bitkilerin kullanım yoğunluklarının uygarlıkların genel karakteristikleri ile örtüştüğü de görülmüştür. Buna göre, defne ve mersin, Antik Yunan'da ibadet ve spor müsabakalarında kullanımı ile öne çıkarken, militarist bir yapıda olan Antik Roma'da savaşla özdeşlemiş, pragmatist yönü ağır basan klasik bir Orta Çağ medeniyeti olan Anadolu Türk uygarlığında ise neredeyse tamamı ile sağlık alanında kullanımı ile özelleşmiştir.
Geleceğin Meslekleri ve Becerileri: Türkiye’de Ekonomik Kalkınma İçin Bir Fırsat Penceresi

Yakın bir gelecekte teknolojik gelişme ve değişen ihtiyaçlar nedeniyle bazı yeni mesleklerin ortaya çıkması ve bazı mesleklerin de yok olması beklenmektedir. Bu beklentinin oluşmasının arkasında üç küresel megatrend öne çıkmaktadır. Birincisi, teknolojik ilerleme ve dijitalleşme sonucunda internet, bulut teknolojisi, veri analitik ve yapay zeka gibi teknolojilerin kullanımının artmasıdır. İkincisi, demografik dönüşüm neticesinde nüfusun yaşlanması, artan sağlık sorunları ve sağlık sektöründe gelişen teknolojilerin etkisiyle sağlık hizmetlerindeki değişmelerdir. Üçüncüsü ise küresel ısınma ve iklim değişikliği sorunlarının üstesinden gelebilmek için çevre ve sürdürülebilirlik konusunda ortaya çıkan gelişmelerdir. Gelecekte ihtiyaç duyulan mesleklerin ve becerilerin bu gelişmelere uyum sağlamak için değişmesi beklenmektedir. Bu çalışma geleceğin meslekleri ve becerilerinin demografik fırsat penceresi açık olan Türkiye'nin ekonomik kalkınma sürecinde önemini ele almaktadır. Demografik fırsat penceresi, bir ülkenin nüfus yapısındaki değişimlerin ekonomik kalkınma potansiyeline etkisini ifade eder. Genç ve dinamik nüfusuyla Türkiye'nin demografik fırsat penceresinin 2040'lı yılların başına kadar açık olması beklenmektedir. Demografik fırsat penceresi ekonomik kalkınmayı olumlu etkilese de bu etki kendiliğinden ortaya çıkmamaktadır. Politika yapıcıların ve yöneticilerin doğru politikalarla ve yönlendirmelerle beşeri sermayenin niteliğini artırması ve işgücü piyasasına kazandırması gerekmektedir. Bu nedenle ülkeler, demografik fırsat penceresinden tam olarak faydalanmak için, ekonomik politikalarını ve yatırımlarını bu faktörlere odaklandırmalıdır. Bu anlamda geleceğin meslekleri ve becerileri konusunda küresel megatrendler iyi anlaşılmalı, doğru yönlendirme ve stratejilerle ekonomik kalkınma için bir beşeri sermaye birikimine dönüştürülmelidir.
BİR SOYKIRIM ROMANI: HOCALI’NIN KURDELELİ ANAHTARI

Soykırım, 1951 yılında müstakil bir suç olarak kabul edilmiştir. Bu kavramın müstakil bir suç olarak kabul edilmesiyle ise hangi suç soykırımdır, tarihte yaşanan hangi hadiseler soykırım olarak nitelendirilebilir gibi tartışmalar ortaya çıkmıştır. Günümüzde dahi soykırım kavramı üzerinden hararetli tartışmalar yapılmakta ve uluslararası düzeyde bu tartışmaların etkileri görülmektedir. Bu çalışma doğrultusunda da soykırım tartışmaları odağında Hocalı Katliamı'nın Türk romanında nasıl ele alındığını örnek bir roman üzerinden ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda ilk olarak soykırım kavramının nasıl ortaya çıktığına soykırım kavramının tanımına ve kapsamına değinilmiş, daha sonra Türkler ve Ermeniler arasındaki ilişkiye değinilerek Hocalı'da yaşanan katliama gelinmeden önceki süreç ele alınmış ve Hocalı'da yaşanan katliam anlatılmıştır. Çalışmanın devamında ise Türk romanında soykırımın nasıl ele alındığı ve işlendiği Hocalı'nın Kurdeleli Anahtarı romanı örnek alınarak bir tespit, tenkit, tahlil yapılmış ve hermeneutik bir yöntem benimsenmiştir. Yapılan tespitlerin yorumlanması neticesinde de Hocalı'nın Kurdeleli Anahtarı romanının soykırım suçu olarak kabul edilen olayları anlattığı belirlenmiştir.
Tefsirlerde Rivâyet Ve Dirâyet Ayrımının Objektifliği Sorunsalı

Ekseriyetle tefsirler, rivayet ve dirayet olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Lakin hemen hemen her rivayet tefsirinde dirayetin, her dirayet tefsirinde de rivayetin öğelerinin bulunduğu görülmektedir. Bu tespitlere rağmen tefsirlerin, rivayet ve dirayet şeklinde iki türü bulunmaktadır. Bu kategorizenin ne kadar sahih olduğu tartışılmalıdır. Tefsirlerin rivayet ve dirayet şeklinde tasnif edilmesi, birçok problemi de gün yüzüne çıkarmaktadır. Nitekim yapılan bu ayrım, tefsir okuyucularının zihinlerini olayları tek taraflı değerlendirmeye sevk etmekte, tefsir tarihine bütüncül bakışı engellemekte konu hakkında gelen mevcut görüşlerin farklı yönlerinin görülmesine ket vurmaktadır. Tefsir kitaplarının dirayet ve rivayet metotlarına dayanarak ikiye ayrılması konusu tamamen spesifiktir. Bu M. Hüseyin Zehebi'den sonra gündeme gelmiş ve yaygınlaşma noktasında taban bulmuştur. Rivayet tefsirinin dirayet tefsirinden tamamen bağımsız bir tefsir çeşidi olarak değerlendirilmesi ilmi kriterler yönünden isabetli bulunmamaktadır. Ne tam bir rivayet tefsirinin dirayetten ve ne de dirayet tefsirinin rivayetten uzak ve bağımsız olması mümkün değildir. Her iki tefsir türünün içiçe olduğunu ve birbirini tamamladığını söylemek mümkündür. Bu makalede tefsirlerde rivayet ve dirayet ayrımı yapılırken ortaya konan ölçütlerin objektif olmadığına, ayrıca bu temel ölçütlerin ayrım noktasında pratiğe yansıtılmasının tam anlamı ile gerçekleşmediğine vurgu yapılmıştır.
Türkiye’de 2018 – 2022 Yılları Arasında Müze Eğitimi ile ilgili Yapılan Tezlerin İncelenmesi

Son yıllarda dünyanın her alanında yaşanan gelişmeler doğrultusunda müzeler önem kazanmıştır. Müze eğitimi farklılaştırılmış, geleneksel müze anlayışı değişime uğramıştır. Bu araştırmada Türkiye'de 2018 2022 yılları arasında müze eğitimi ile ilgili yapılan tezlerin çeşitli kriterlere göre incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmanın yöntemi nitel araştırma yöntemlerinden biri olan doküman analizi olarak belirlenmiştir. Tezler, YÖK Ulusal Tez Merkezi'ne kayıtlı olan 2018-2022 yılları içerisinde yazılmış 20 lisansüstü "müze eğitimi" tezlerinden oluşmaktadır. Türkiye'de yapılan müze eğitimi ile ilgili tezler çeşitli kriterler açısından incelenmiştir. Yapılan bu çalışmada verilerin analizi betimsel olarak yapılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, lisansüstü tezlerin büyük bir kısmının Ankara Üniversitesi'nde yer aldığı, Eğitim bilimleri enstitüsü bünyesinde ve disiplin alanının ise Disiplinlerarası Müze Eğitimi olduğu saptanmıştır. Tezlerde genelde "çevrimiçi müze eğitimi tasarımı" konusu, nitel araştırma yönteminin ve betimsel tarama deseninin kullanıldığı, ortaokul öğrencilerinin çalışma grubu seçildiği, yarı yapılandırılmış görüşme formunun veri toplama aracı olarak kullanıldığı ve veri analiz yöntemi olarak içerik analizinin kullanıldığı tespit edilmiştir. Bilindiği üzere 2018'de öğretmen yetiştirme alanındaki çağdaş gelişmelere paralel olarak Öğretmen Yetiştirme Lisans Programları yenilenmiştir. Bu yeniliklerden birisi de "Müze eğitimi" dersinin Eğitim fakültesi lisans programlarında tüm branşlarda Meslek Bilgisi Seçmeli Dersler grubunda yer almasıdır. Ayrıca Fen bilgisi öğretmenliği lisans programında da "okul dışı öğrenme ortamları" dersi zorunlu ders olarak yer almaktadır. Buna rağmen müze eğitimi ile ilgili tezlerin sınırlı sayıda olması dikkat çekicidir. Bu bağlamda, yenilenen eğitim programlarında yer alan müze eğitimi derslerinin ve MEB'in son yıllarda okul dışı eğitime verdiği öneme binaen, müze eğitimi ile ilgili daha fazla lisansüstü tezlerinin yazılması, araştırmaların yapılması önerilebilir.
SOVYET TARİH ARAŞTIRMALARI İÇİN ÖNEMLİ BİR KAYNAK: HARVARD MÜLAKAT PROJESİ

Sovyet Sosyal Sistemi Hakkında Harvard Projesi, genellikle "Harvard Mülakat Projesi" olarak bilinmektedir. Soğuk Savaş'ın ilk yıllarında Sovyetler Birliği'nden mültecilerle yapılan görüşmelerin bir derlemesi olan ve sözlü tarih kaynakları olarak çerçevelenen Harvard Projesi transkriptleri, II. Dünya Savaşı sonrası Sovyet göçmenlerinin geçmişlerini nasıl anlamlandırdıklarına dair zengin ve yeni anlayışlar sunmaktadır. Pek çok araştırmacı Harvard Projesi transkriptlerini gerçeklerin hafızası olarak değerlendirmiştir. Söz konusu transkriptler yakından ve bağlamlarına dikkat ederek okunduğu zaman, Sovyet göçmenlerinin geçmişe dair hatırladıklarının ötesine bakılabileceği açıktır. Bu yaklaşımın benimsenmesinin, Sovyet toplumu tarihinin yeniden inşasında önemli bir adım olduğu şüphe götürmemektedir. Proje sonuçları sadece Stalin dönemindeki Sovyet sisteminin doğasının resmini doldurmaya hizmet etmekle kalmayıp aynı zamanda Sovyet yaşamındaki değişiklikleri değerlendirmek için de temel bir çizgi sunmaktadır. Harvard Mülakat Projesine ilişkin Türkçe literatürde herhangi bir müstakil çalışma bulunmamaktadır. Makalemizde Harvard Mülakat Projesinin kapsamı, sınırlılıkları ve Sovyet tarih araştırmalarındaki önemine dair genel bir bakış sunmak amaçlanmıştır.
2006-2017 Yılları Arasında İnşa Edilen Post-Modern Hükümet Konakları

Öz Çalışmamızda 2006-2012 yılları arasında inşa edilen hükümet konakları ele alınmıştır. Hükümet konaklarının Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüze kadar Türk mimarlık tarihi çerçevesinde geçirdiği değişim ve gelişim ele alınarak tümevarım yöntemi ile günümüzdeki durum ortaya konulmaya çalışılmıştır. İç İşleri Bakanlığı verileri ana kaynak olarak kabul edilmiştir. 260 adet konağın bu boyutta bir çalışma için detaylı incelemesinin mümkün olmaması nedeni ile genel, tarihi, cephe özellikleri ve tipolojileri üzerinde toplu olarak durulmuştur. Konakların mimarlık dönemleri içerisinde meydana gelen üslup değişimlerinden etkilendiği görülmüştür. 2006-2017 tarihleri arasında inşa edilen konakların özellikle Osmanlı Geç Dönem ve I. Ulusal Mimarlık Dönemi kamu binalarından plan, cephe ve üslup bakımından etkilendiği görülmüştür. Ele alınan dönemin hükümet konakları açısından postmodern bir yaklaşımla inşa edildikleri düşünülmektedir.
Türkiye’de Hayvancılık Sektöründe Kooperatifler ve Üretici Birlikleri; Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliklerinin Yeri, Önemi, Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Bu çalışmada Türkiye'deki kooperatif ve birlik yapısı incelenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ana kurgusunu daha önce yapılmış çalışmalar ve özellikle yazarın daha önce 8 yıl damızlık sığır yetiştiricileri merkez birliğinde soy kütüğü, döl kontrolü ve koruyucu hekimlik alanında çalıştığı dönemdeki tecrübeleri ile 197 kooperatif ve 120 birlik üyesiyle yapılan saha görüşmeleri oluşturmaktadır. Çalışmada kooperatiflerin ve birliklerin henüz istenen örgütlülük yapısına ulaşamadığı, yetiştiriclerin bu yapıları ekonomik destek aldıkları bir yer olarak gördükleri ve yeterince aidiyetlik hissetmedikleri tespit edilmiştir. Kooperatif ve birliklerin genel yapıları, mevcut sorunları tespit edilmeye çalışılmış ve bu sorunlar için çözüm önerileri sunulmuştur.
İngiltere Süt Pazarlama Bordlarının Tarihsel Gelişimi ve Türkiye Açısından Uygulanabilirliğinin Değerlendirilmesi

Bord 1933 ve 1994 tarihleri arasında, 61 yıllık süre boyunca faaliyetlerine devam etmiş, İngiltere ve Galler'deki süt sektörüne yön vermiş, devlet tarafından desteklenmiş bir kurumdur. Döneminde Süt Pazarlama Bordları etkili bir süt toplama, nakliye ve dağıtım sistemi geliştirmişlerdir. Sütün kalitesini artırmaya yönelik pek çok çalışmaları olmuştur. Tarihsel süreç incelendiğinde bord yapısının bu kadar güçlü ve sektörde bu kadar söz sahibi olmasının pek çok tarafı rahatsız etmiştir. Coopers ve Lybrand'ın 1989 da düzenlediği raporda bord sistemi İngiltere ve Galler'deki süt endüstrisinin uluslar arası düzeyde rekabet etmesini engellediğinden bahsedilmesi sonucu kapatılma süreci başlamıştır. 1991 yılında ilk kez bordların monopol bir yapıya dönüştüklerini ve bu yapının sektöre zarar verdiği için kapatılması gerektiği dönemin bakanı tarafından dile getirilmiştir. Sonuç olarak 1994 yılında bord yapısı kapatılmıştır. Bord kapatıldığında yıllık 2. 4 milyar sterlinlik devasa bir iş hacmine sahip olduğu bildirilmektedir. Bu makale, bord kavramının genel yapısının incelenmesinin ardından bu yapının Türkiye'deki süt sektörünün geliştirilmesi açısından değerlendirildiğinde uygun olup olmadığı sorusunun araştırılarak bu soruya bir yanıt bulmayı amaçlamaktadır.
ÖRGÜTLERDE ETİK DIŞI DAVRANIŞLAR VE PSİKOLOJİK YILDIRMA

: Psikolojik (PY) yıldırma (mobbing), bir örgüt çalışanına ya da bir grup çalışana yönelik belli bir nedene, mantığa dayanmayan, kötü niyetli ve zaman içinde belli aralıklarla tekrarlayan, etik dışı davranışlar anlamındadır. Çalışmanın ikinci bölümü yine istenmeyen fakat pek çok ülkede ve Türkiye'deki örgütlerde de görülen cinsel taciz konusuna yer verilmiştir. Cinsel taciz (CT) (sexual harassment) bir örgüt çalışanın bir diğerine cinsellikle ilgili beden diliyle, sözlü, fiziksel olarak tacizde bulunması ve bu davranışında ısrarcı olasıdır. PY ile ilgili literatürün ortak noktası bu etik dışı saldırgan davranışların kasıtlı, tekrarlanan bir strateji olması, bazı bireylerin agresif motivasyona sahip olması ve sosyal normlardan sapma olarak nitelendirilmesidir. PY konusunda Leyman'ın PY sürecinin aşamaları, ilgili alandaki çalışma bulgularına göre PY uygulamasının nedenleri, PY aktörünün ve kurbanların kişilikleri, psikolojik özellikleri ele alınmış ve ülkemiz hukuk sisteminde bu konuyla ilgili düzenlemelere değinilmiş ve örgütsel faktörler dikkate alınmıştır. Çalışmada ayrıca tüm dünyadaki örgütlerde de meydana gelen CT ve PY vakalarının bağıntısıyla ilgili hukuksal düzenlemeler ve her iki halde de örgüttün tepe yöneticilerinin, İK uzmanlarının sorumluluklarıyla örgütün yapısı, kültürü, iletişim kanalları gibi faktörler açıklanmıştır.
Beşerî Sermaye Yatırımları ile İş Gücü Verimliliği İlişkisinin Vektör Otoregresyon Modeli ile İncelenmesi

Amaç: Bu çalışma, beşeri sermaye yatırımlarının verimlilik artışı ve sosyo-ekonomik gelişmelerin önemli bileşeni olduğunu kabul etmektedir. Çalışmanın amacı, beşeri sermaye yatırımları (eğitim ve sağlık harcamaları) ile iş gücü verimliliği ilişkisini Vekto r Otoregresyon (VAR) Modeli ile incelemektir. Yöntem: 1986Ç1-2020Ç1 döneminde, Birleşik Krallık'ın iş gücü verimliliği; çalışılan saat başına çıktı, hane halkı sağlık harcamaları, hane halkı eğitim harcamaları, 15-64 yaş aralığında işsizlik oranı ve üretimle uğraşan tüm kişilerin çalıştığı toplam saat kullanılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Birinci farklarında durağan hale gelen seriler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla geliştirilen VAR modelinin tahminine göre, çalışılan saat (emek girdisi olarak) ve hane halkı eğitim harcamalarının artırılması çalışılan saat başına çıktı miktarını iki dönem negatif, hane halkı sağlık harcamalarının artırılması ise çalışılan saat başına çıktı miktarını pozitif yönlü olarak etkilemektedir. Varyans ayrıştırma analizi sonuçlarına göre; onuncu dönem itibari ile iş gücü verimliliğindeki değişimin %61, 8'i kendisi tarafından, %25, 2'lik bölümü emek girdisi tarafından, %2, 1'i işsizlik, %8'lik bölümü hane halkı sağlık harcamaları ve %2, 7'lik bölümü ise hane halkı eğitim harcamaları tarafından açıklanmaktadır. Özgünlük: Daha önceki çalışmalardan farklı olarak bu çalışma, beşeri sermaye yatırımı ile iş gücü verimliliği arasındaki ilişkiyi hane halkı tüketim harcamalarını modele bir sağlık ve eğitim değişkeni olarak dahil ederek değerlendirmektedir.
DÖVİZ KURU VE HİSSE SENEDİ FİYATLARI GEÇİŞKENLİĞİ: BİST100 VE ALT ENDEKSLER ÜZERİNE BİR UYGULAMA

Hisse senedi piyasası ile döviz kurları arasındaki ilişki özellikle gelişmekte olan ülkeler için araştırılmaktadır. Çünkü bu ülkeler ekonomik büyümeleri için dış tasarruflara ihtiyaç duymaktadırlar. Ayrıca yabancı fonlar da bu piyasalarda var olan fırsatları değerlendirmek üzere farklı sektörlere yatırım yapmayı tercih etmektedirler. Bu sektörlerden biri de hisse senedi piyasasıdır. Hisse senedi piyasasına gelen fonların nedeni ise literatürde farklı teoriler yardımı ile açıklanmaktadır. Bu teoriler, özellikle gelişmekte olan ülke piyasaları üzerine geçerliliği incelenmektedir. Bu kapsamda çalışmada Türkiye'de hisse senedi piyasaları arasında yer alan BİST100, BİST Mali, BİST Hizmet, BİST Sınai ve BİST Teknoloji endeksleri ile döviz kuru arasındaki ilişki araştırılmaktadır. Bu amaçla çalışmada beş farklı model kullanılmış ve bu modelleri tahmin etmek üzere ARDL yöntemi tercih edilmiştir. ARDL yönteminden elde edilen bulgulara göre BİST100, BİST Mali ve BİST Hizmet endekslerinde geleneksel teorilerin geçerli olduğu belirlenmiştir. BİST Teknoloji endeksinde ise portföy teorisinin varlığı tespit edilmiştir. Son olarak BİST Sınai endeksinde ise döviz kuru ile hisse senedi arasında bir ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.