Creative classes and creative industries as drivers of sustainable competitive advantage: Potential of İzmir as a creative city

Yaratıcı ekonominin küresel olarak yükselişi kentlerin de endüstiyel olarak dönüşümüne sebep olmuştur. Rekabetçi ve sürdürülebilir büyümenin stratejik güçlendiricisi olarak yaratıcı endüstriler, bireysel kabiliyet yoluyla ekonomik değer üretmeye imkan sağlayıp kentlerin küresel önemini artırmaktadır. Bu durum kentlerde yaratıcı atmosferin neleri gerektirdiğini anlamaya olan merakı da arttırmıştır. Yaratıcı endüstrilerin sınıflandırılmasına ilişkin alanyazında pek çok tanımlama bulunmasına karşın, ittifakla kabul gören tek bir sınıflandırma yapabilmek mümkün olmamaktadır. Veri hesaplama yöntemlerinin ülkeler bazında değişiklik göstermesi bunun en önemli sebeplerinden biridir. Bu nedenle, çalışmada, yaratıcı endüstriler, şehir ve yaratıcı sınıf ilişkisinin sürdürülebilir kentsel rekabet bağlamında tartışılması ile teorik çerçevenin ortaya konulmasının ardından, yaratıcı endüstrilerin sınıflandırma yöntemleri irdelenerek araştırmaya en uygun sınıflandırma yöntemi kurgulanmıştır. Sektör ile ilgili veri üreten Türkiye İstatistik Kurumu tarafından elde edilen yerel birim verilerine göre araştırmaya uygun yaratıcı endüstriler sınıflandırması yapılmış ve bu endüstrilerde çalışan kişi sayıları baz alınarak Türkiye'nin istatistiksel bölge birimleri bağlamında yerellik katsayıları hesaplanmıştır. Türkiye'de istatistiki bölge birimleri sınıflandırmasında tek bir kent olarak temsil edilen yalnızca üç şehir bulunduğundan, söz konusu üç kentin yerellik katsayıları çalışmada ayrıca değerlendirilmiştir. Buna bağlı olarak, yerellik katsayısı yıllar bazında dalgalanmalar gösteren, ancak yaratıcı kent potansiyeline sahip olan İzmir; çalışmada araştırma sahası olarak belirlenmiştir. Çalışmanın amacı, kentleri rekabetçi kılan unsurlar olarak yaratıcı endüstriler için şehir koşullarının tespit edilmesidir. Bu kapsamda, İzmir'de yaratıcı sektörlerde çalışan yaratıcı sınıfın yaratıcılığını besleyen unsurların neler olduğu belirlenerek, kentin yaratıcılık potansiyeli incelenmiştir. Sözü edilen potansiyelin incelenmesi için ise, kentteki yaratıcı endüstrilerde çalışan ve yönetici olarak bulunan kişiler ile yarı yapılandırılmış, yüz yüze görüşmeler gerçekleştirilmiştir. 32 katılımcıdan elde edilen veriler içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, 'kentin rolü', 'iş kültürü ve pazar yapısı', 'istihdamı etkileyen faktörler', 'işbirliği, ortaklıklar ve ağlar', 'fırsatlar ve tehditler' ile 'lokasyon unsurları' sınıflandırmalarının altında 69 kategorinin oluştuğu tespit edilmiştir. Çalışmanın sonuçları; İzmir'in yaratıcı şehir bağlamında sahip olduğu kapasitenin, bu endüstrilerde yer alan sektörlerin kentteki gelişimi için güçlü ve gerekli bir potansiyel oluşturdurduğunu göstermektedir. İzmir'in yaratıcı sınıfını temsil eden katılımcılar, kentin yaratıcı şehir olabilmesindeki başarısını kentin sahip olduğu özgün değerleri ve lokasyon faktörleri ile ilişkilendirmiştir. Bununla birlikte, kentin yaratıcı yetenekler için cazibe şehri olabilmesi amacıyla mevcut yaratıcı kent potansiyelinin gerçekleştirilmesini ve güçlendirilmesini sağlayacak kent politikalarının üretilmesine ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiştir.