Organizasyonlarda kendi-kendini yöneten ekiplerin incelenmesi: Kendi-kendini yöneten ekiplerin düzenlenmesinde karşılaşılacak sorunlar ve çözüm yolları ve Pınar Süt Mamulleri A. Ş.'de bir araştırma

DOKTORA TEZ ÖZÜ ORGANİZASYONLARDA KENDİ-KENDİNİ YÖNETEN EKİPLERİN İNCELENMESİ: KENDİ-KENDİNİ YÖNETEN EKİPLERİN DÜZENLENMESİNDE KARŞILAŞILACAK SORUNLAR VE ÇÖZÜM YOLLARI VE PINAR SÜT MAMULLERİ A. Ş'DE BİR ARAŞTIRMA Hülya ÖCAL İşletme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Haziran, 1998 Danışman: Prof. Dr. İnan ÖZALP Birçok işletme hiyerarşik organizasyon yapılan yerine faaliyetlerini ekip çalışması biçiminde düzenlemeye yönelmektedirler. Çünkü ekip çalışması, işletmelere değişen çevre koşullarına daha hızlı uyarlanmalarını sağlayabilecek bir esneklik kazandırmakta ve insan kaynaklarından daha etkili yararlanma fırsatı sağlamaktadır. Son yıllarda organizasyonlardaki ekip kavramı, kendi-kendini yöneten ekipler ile birlikte yeni bir boyut kazanmıştır. Buna göre birbirini tamamlayan ve çok yönlü yeteneklere sahip bir grup insan, iş ile ilgili birçok kararı almakta ve performanslarını kendileri değerlendirmektedir. Çalışanlar kişisel değil, bir ekip olarak güçlendirildiğinden, iş süreçleri; bilginin, yetki ve sorumlulukların paylaşılması temeline dayanmaktadır. Bu doğrultuda, kendi-kendini yöneten ekipler, organizasyon yapılarında, iş süreçlerinde ve yönetim anlayışında köklü değişimleri gerektirmektedir. Bu değişimler gerçekleşmeksizin, kendi-kendini yöneten ekiplerin oluşumunda ve işleyişinde çeşitli sorunlar ile karşılaşılması kaçınılmaz hale gelebilir. Kendi-kendini yöneten ekipler, organizasyonlarda yapısall değişikliklerigerçekleştirmenin etkili bir yolu olarak kabul edilmektedir. Bu doğrultuda çalışmanın birinci bölümünde, organizasyonların tasarımındaki yapısall değişimler ve yeni modeller incelenmiştir. Değişimi gerektiren faktörler, değişimin organizasyon yapısı ve işleyişi açısından temel sonuçları ve organizasyonların tasarımında etkili olan yeni modeller, bu bölümün ayrıntılarını oluşturmaktadır. İkinci bölümde, organizasyonların geçirdiği yapısall değişimlerin bir sonucu olan kendi-kendini yöneten ekipler incelenmiştir. Tanımları, genel özellikleri ve sınıflandırma biçimleriyle birlikte organizasyondaki ekip kavramı üzerinde durulduktan sonrı, kendi-kendini yöneten ekiplerin tanımı, özellikleri, organizasyondaki evrimi, üstünlükleri ve sakıncaları ele alınmıştır. Kendi-kendini yöneten ekiplerin oluşturulması, ekip içi süreçler ve yönetim bu bölümün diğer kısımlarını oluşturmaktadır. Üçüncü bölümde, kendi-kendini yöneten ekiplerin düzenlenmesinde karşılaşılacak sorunlar ve çözüm yolları üzerinde durulmuştur. Sorunlar ve çözüm yollan; üst yönetim, ekip oluşturma süreci, organizasyon yapısı, ekip içi süreçler ve çatışma yaratabilecek durumlar açısından ele alınmıştır. Kendi-kendini yöneten ekiplerin düzenlenmesinde karşılaşılacak sorunların çözümünde eğitimin önemi ve sürekli öğrenen bir ekip yaratma süreci, bu bölümün son kısmını oluşturmaktadır. Dördüncü bölümde, kendi-kendini yöneten ekiplerin düzenlenmesinde karşılaşılacak sorunlar ve çözüm yollan ile ilgili olarak Pınar Süt Mamulleri A. Ş' de gerçekleştirilen bir araştırma örneği yer almaktadır.