Momentum göstergeleri ve İMKB 'deki hisse senetlerine uygulanması

Fiyatın ve işlem hacminin var olduğu tüm piyasalarda uygulanabilen bir tahmin yöntemi olan teknik analiz, araştırmanın ana temasını oluşturmaktadır. Tezin amacı, teknik analizin uygulanış biçimlerinden biri olan momentum göstergelerinin IMKB 30 endeksine karşı başarısını ölçmektir. Bu amaca ulaşmadaki analiz ise teknik analiz göstergelerini kullanarak oluşturulacak bir mekanik alım/satım dizisinden faydalanmak ve kurulacak alım/satım varsayımları altında, belirli bir zaman aralığı içinde, IMKB 30 hisse senetlerinden meydana gelen dinamik portföy grubunun getirisiyle durağan olarak tabir edilecek IMKB 30 endeksinin getirişi arasında bir karşılaştırma yapmak olacaktır. İncelenen göstergelerin genel özellikleri, metodolojisi belirlenmiş kurallar seti ile birleştirilecek ve oluşturulacak portföylerin performansları test edilecektir. Fiyatların belirli bir tempoda geliştiği göz ardı edilemez bir gerçektir. Momentum göstergeleri, temponun takibini baz alan spesifik bir gösterge yöntemidir. Momentum göstergelerinin kullanılmasıyla alım/satım yönünde bir karar mekanizması oluşturularak, duygusal davranışların yatırım kararlarından ayrılması hedeflenmiştir. Analizde, mekanik bir oluşumla, sadece alım/satım noktalan saptanmaya ve bu sinyallerin değerlendirilmesiyle elde edilecek basan oram hesaplanmaya çalışılmıştır. Mekanik alım/satım yapılarak seçtiğimiz beş temel momentum göstergesinin kullanılması analizimizde izleyeceğimiz ana basamak olacaktır. Takip edilecek yöntem, IMKB 30 hisse senetlerinden meydana gelen her bir gösterge portföyünün getirişinin, IMKB 30 endeksinin getirisiyle karşılaştırmak olacaktır. Gösterge portföyleri, momentum göstergeleri kullanılarak mekanik alım/satım kriterlerinin benimsenmesiyle oluşturulmuştur. Böylece, mekanik alım/satım yapılarak İMKB 30 endeksinin üzerinde getiri elde edip edilemeyeceği ve en başarılı gösterge portföyünün hangisi olacağı ölçülmüş olacaktır. Analizde kaynak olarak hisse senetleri piyasası olan IMKB seçilmiştir. Ayrıca, teknik analizde tutarlılığı arttırmak için IMKB 30 endeksi ve IMKB 30 endeksine kote hisse senetleri kullanılmıştır. Bu seçimin nedeni, IMKB 30 endeksi şirketlerinin derin ve piyasanın en güçlü şirketleri olması nedeniyle manüpülatif ve spekülasyonamüsait olmaması, IMKB 30 endeksinin sistematik olmayan risklerini düşük düzeyde tutmasıdır. Dolayısıyla IMKB 30 endeksi hisse senetleri daha tutarlı, teknik analize daha uyumlu sonuçlar vermekte ve tahmin tekniklerinin verimli kullanılmasına olanak sağlamaktadır. 1997 - 2001 seneleri, yani 3 senelik bir dönem analize konu olmuştur. Bunun nedeni teze konu olan IMKB- 30 endeksinin 1997 yılının başından itibaren hesaplanmaya başlamasından dolayıdır. Teknik analizin ve göstergelerin tanıtılmasının amaçlandığı ilk bölümde, teknik analizin genel tamım yapılmış, tanımım desteklemek ve pekiştirmek amacıyla tarihçesine değinilmiştir. Teknik analiz yaklaşımının ilk çıkış noktası Dow kuramına dayanır. Teknik analiz yaklaşımında, piyasanın tepkilerinin anlaşılmasına bağlantılı olarak, Dow Teorisi'nin bilinmesi konun anlaşılması açısından gereklidir. Tanımın ardından varsayımları incelenmiş ve zayıf/kuvvetli yönleri belirtilerek tam anlamıyla özellikleri verilmiştir. İlerleyen aşamada ise türleri anlatılarak türlerinin altında teknik analizin çoğu kurallarının yansıtıldığı göstergeler alt başlığına ulaşılmıştır. Göstergeler alt başlığı altında tanımı, yapısı, türleri ve yorumlanış biçimi anlatılarak teknik analiz ve teknik analiz göstergeleri genel olarak anlatılmıştır. ikinci ayrımda momentum göstergeleri tüm ayrıntılarıyla incelenmiştir. Amaç, daha ayrıntıya girilerek analizin odak noktası olan Momentum göstergelerinin özellikleri ve tanımlamalarının verilmesidir. Momentum göstergelerinin unsurları, yapısı ve yorumlama teknikleri özellikleriyle birlikte ifade edilmiştir. Tezin konusu dahilinde ele alman beş ana momentum göstergesi, ayrı ayrı ele alınmış, her bir göstergenin hesaplama kriterleri, uygulamaları, özellikleri ve uygulama standartları belirtilmiştir. Üçüncü ayrım tezin literatür kısmında verilen anlatımların uygulanmasıyla gerçekleşen ampirik bölümü oluşturmaktadır. Bu bölüm analizin ölçülmesinde kullanılacak olan testleri içermektedir. Yapılan araştırmalar neticesinde izlenen metodoloji, portföylerin oluşturuluş kriterleri ve sonucunda yapılan performans testleri üçüncü bölümün içeriğini oluşturmaktadır. Performans testleri alt başlığında her bir gösterge kendi uygulanış kriterleri doğrultusunda oluşturulan metodolojiye uyularak yapılan test sonuç rakamlarını içermektedir. Her gösterge için karşılaştırmalı tabloların yer aldığı bölüm bize yorum aşamasında kullanılacak verileri sıralamaktadır. vıSonuç aşamasında ise, yapılan tüm literatürel bilgilerin uygulanış aşamasıyla birleştirilmesinden elde edilen çıkarımların yorumlanması kapsanmaktadır. Buna göre, yapılan çalışmalarda haftalık değişimlere dayalı olarak oluşturulmuş dinamik portföyler, getiri olarak, IMKB 30 göre başarısız olmuşlardır. Kurulan beş portföyün de esas amaç olan endeksin getirişini geçememesi bu portföylerin temelde başarısız olduğunu ortaya koymuştur. Üç yıllık portföy getirileri %293-% 126 arasında değişirken, portföy türleri arasında yapılan getiri, performansı sıralamasında ilk sırayı İMKB 30 portföyü %566'lık bir getiri oranıyla almış ve en başarısız gösterge portföyü % 126'lık getiri oranıyla stokastik portföyü olurken en başarılı gösterge portföyü ise emtia kanal endeksi portföyü olmuştur. Bu araştırma konusu ve spesifik ayrımı itibariyle daha önce yapılmayan bir araştırmaya ev sahipliği yapmaktadır.