Hastanelerde tıbbi sarf malzemelerinin verimlilik yönetimi ve özel bir hastanede tıbbi sarf malzemesi kullanım standartlarının geliştirilmesi çalışması

Ülkemizde yapılan sağlık harcamalarının, diğer ülkelerde olduğu gibi yaklaşık yansı, yataklı tedavi kurumlan tarafından yapılmaktadır. Dolayısıyla yataklı tedavi kurumlarında kullanılan kaynakların ne ölçüde verimli kullanıldıklarının saptanması ve performansın arttırılması için önlemler alınması, kaynak israfının önlenmesi ve hizmetin etkinliğinin artırılması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle hastanelerin en önemli amaçlarından biri; sahip oldukları kıt kaynaklan, etkin ve verimli kullanabilmektir. Dolayısıyla, hastane yöneticilerinin en önemli görevlerinden biri de; verilen sağlık hizmetinin en az harcamayla gerçekleştirilmesini sağlamaktır. Bunun yapılabilmesi de, etkin bir verimlilik yönetimi sisteminin gerçekleştirilebilmesine bağlıdır. Tıbbi sarf malzemeleri, hastanelerin hizmetlerini zamanında verebilmeleri için gerekli olan ve hastanenin verimlilik düzeyini belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Bu nedenle; tıbbi sarf malzemelerinin verimliliği, toplam verimliliğin yükseltilmesi için azami ölçülerde artırılmalıdır. Bu çalışmanın temel amacı; hastanelerde tıbbi sarf malzemelerinin verimliliğini sağlayabilmek için, uygulanması gereken en önemli yöntemin, bu alanda kullanım standartlarının geliştirilmesi olduğunu göstermek ve hastane yöneticilerine tıbbi sarf malzeme verimliliğini izlemek, değerlendirmek, denetlemek ve azami ölçülerde artırabilmek için bir yöntem önermektir. Uygulama gerçekleştirilmeden önce, hastanenin ilgili servisinin tüm çıkulan ve girdileri tanımlanır. Her çıkü için kullanılan tüm tıbbi sarf malzemeleri belirlenerek, 3-6 aylık bir zaman sürecinde sürekli kaydedilir. Sürenin bitiminde kullanılan malzeme miktarları ayn ayn toplanır ve işlem sayışma bölünerek aritmetik ortalaması bulunur. Bu ortalamalar her çıkü için kullanılan übbi sarf malzemelerinin kullanım standardı olarak kabul edilir. 117 Yapılan uygulamada, hastanede en fazla tıbbi sarf malzemesi kullanan koroner yoğun bakım, cerrahi, kadın hastalıkları ve doğum servislerine en sık başvurusu olan 1 0 çeşit hastalık ve bu hastalıklarda en fazla kullanılan 10 çeşit tıbbi sarf malzemesi tanımlanmıştır. Geliştirilen bir malzeme takip formu aracılığıyla, dört ay boyunca her bir hastalıkta kullanılan tıbbi sarf malzemeleri ayn ayrı, anında ve sürekli olarak kaydedilmiştir. Belirlenen zaman süreci bitiminde sonuçlar değerlendirilip, her bir tıbbi sarf malzemesinin toplam miktarının işlem başına aritmetik ortalaması bulunmuştur. Çıkan miktar, her çıktı için kullanılan tıbbi sarf malzemesinin standart miktarı olarak kabul edilmiştir Böylece, hastanede en fazla kullanılan bu on çeşit tıbbi sarf malzemelerinin standart kullanım miktarları belirlenmiş olur. Ancak bu uygulamanın başarılı olabilmesi için, aşağıda belirtilen hususlara önemle dikkat etmek gerekir. Bunlar sırasıyla;. Üst düzey yönetimin kararlı olması ve sürekli destek vermesi,. Hastanede, verimlilik komite yöneticisinin hastane içi yönetimde görevli olması, işletmecilik konusunda yeterli eğitim ve deneyime sahip olması,. Sürekli değerlendirme ve denetim yapılması,. Verimlilik uygulamasının basan sürekliliğinin sağlanması için, verimlilikten pay verilmesi. Yukarıda belirtilen tüm aşamalar gerçekleştirilirse, hastane yönetimi tıbbi sarf malzeme verimlilik yönetiminin en önemli fonksiyonu olan, standart geliştirme sürecini başarıyla gerçekleştirmiş olacaktır. Standart geliştirme sürecinin başarıyla, yani bilimsel esaslara göre uygulanması, verimlilik yönetiminin diğer fonksiyonlarının da bilimsel yöntem ve kurallara göre yönetilmesini zorlayacaktır. Böylece hastanede azami ölçülerde malzeme verimliliği sağlanmış olacaktır. 118 Özetle; yapılan bu uygulama ile hastanelerde kullanılan ve önemli bir gider alanı olan, tıbbi sarf malzemelerinde kullanım standartlarının geliştirilebildiği, dolayısıyla bu alanda verimliliğin ölçülebileceği, denetlenebileceği ve maksimum düzeyde artırılabileceği görülmüş ve doğrulanmıştır.