turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türkiye'de turizm yatırımlarında otel işletmelerinin finansmanı

Uluslararası Turizm Uzmanları Bilimsel Araştırmacılar Birliği'nin kabul ettiği tanıma göre Turizm 'Para kazanma amacına dayanmayan ve devamlı kalış şekline dönüştürülmemek üzere, o yer yabancılarının bir yerde konaklamalarından doğan olay ve ilişkilerin tümüdür.' Turizmin ülke ekonomisine katkıları sadece turistlerin konaklama tesislerine ödedikleri ücretlerle sınırlı değildir. İstihdama katkısı, diğer sektörlere sağladığı katkılar ülke ekonomisi açısından göz ardı edilemeyecek kadar önemlidir. Türk turizminin dünya turizmi içindeki yeri 1985 den itibaren yükselme trendine girmiş, hatta Türkiye son yıllarda OECD üyesi ülkeler arasında turizm gelirini en çok arttıran ülke konumuna gelmiştir. Ancak Türk turizmindeki bütün gelişmelere rağmen, şu anda 15 milyar dolar turizm geliri sağlayabilecek konaklama kapasitesi ve bu kapasiteyi pazarlayabilecek seyahat acentalarına sahip olunduğu halde, 1996 yılı verilerine göre turizm geliriniz 5.9 milyar dolar olarak gerçekleşmiş olması halen bu pazardan yeterli payı alamamakta olduğumuzu açıkça göstermektedir. Turizmin ekonomiye katkılarının yanı sıra toplumsal yaşantı üzerindeki etkileri de kültürel ve siyasal açıdan büyük önem arz etmektedir. Turizm yatırımları içersinde otel yatırımları, turizmin gelişmesi açısından en önemli paya sahiptir. Ancak, yatırım maliyetleri, enflasyonun ve Türkiye'nin finansman yapısının etkileriyle son yıllarda giderek yükselmektedir. Bu nedenle yatırım finansmanınınplanlanmasında alternatif kaynakların çok iyi değerlendirilmeleri gerekmektedir. Yatırım planlanmasında, net bugünkü değer, iç karlılık oranı, geri ödeme süresi, ortalama karlılık oranı, fayda-maliyet oranı dikkate alınmalıdır. Otel yatırımlarında sabit sermayeyi oluşturan varlıkların değeri çok yüksek ve yatırım projelerinin geri dönüşleri uzun süreli olduğu için, yatırımlarda uzun süreli finansman kaynaklarına büyük ölçüde ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak kredi kullanımı son teşvik uygulamalarına göre gittikçe yükselen oranlarda özkaynak kullanımını zorunlu kılmaktadır. Yabancı kaynaklar içinde orta ve uzun vadeli krediler büyük ölçüde Türkiye Kalkınma Bankası tarafından kullandırılmaktadır. Diğer kamu ve özel bankaların otel yatırımlarında kullandırdığı krediler ise son yıllarda çok azalmış olup kısa vadelidir. Fon kaynaklı krediler yalnızca yarım kalmış turizm yatırımlarında kullandırılmakta, yeni yatırımlar için söz konusu olmamaktadır. Yurtdışı kaynaklı turizm kredileri daha çok altyapı yatırımları için hükümetlere veya hükümetlerin hazine garantisi altındaki projelere kullandırılmaktadır. Turizm yatırımlarının finansmanında leasing son yıllarda artan oranda kullanılmaya başlanmıştır. Daha önce uygulanmakta olan; Gümrük vergisi istisnası, Yatırım indirimi, Katma değer vergisi desteği, Arazi tahsisleri, Teşvik primi ödenmesi, Finansman fonu, Kaynak kullanımı destekleme fonu primi, Bina inşaat harcı istisnası, Döviz tahsisi, Yabancı uyruklu personel çalıştırılması, Bloke para kullanılması şeklindeki yatırım UOfeaÖÖkEltteşviklerinden bazıları, Bakanlar Kurulunun 1998 yılı uygulama esaslarına göre otel yatırımları için uygulamadan kaldırılmıştır.
Türkiye'de eğitimin kalitesinin maksimize ve giderlerinin minimize edilmesi üzerine bir model yaklaşımı

Eğitim, gerek bireyin gerekse toplumun ekonomik ve sosyal yönden gelişmesini sağladığı için devletin yüklenmiş olduğu önemli bir kamu hizmetidir. Ekonomik kalkınmanın sağlanmasında ihmal edilmemesi gereken en önemli üretim unsurudur. Küreselleşen dünyada ve bilgi çağında uluslararası rekabette ülkelerin sosyal ve ekonomik yönden yerini belirleyen temel belirleyici eğitimdir. Türkiye eğitime önem vermenin gereğine inanmış bir ülkedir. Eğitim sisteminde son yıllardaki olumlu gelişmelere rağmen birçok sorunun hala devam ettiği bilinmektedir. Türkiye'nin AB giriş süreci ve gelişmiş ülkeler arasında yerini alarak dünyaya yön veren bir ülke konumuna yükselebilmesi ülke kaynaklarının etkin kullanımı ile mümkündür. Etkinlik eğitimin kalitesinin yükselmesi ve maliyetlerin minimize edilmesiyle sağlanabilir. Bu çalışmada eğitim sisteminde yapısall sorunlar ele alınarak bu sorunların çözümüne yönelik kalitenin artırılması ve giderlerin minimize edilmesi temelinde daha sosyal, çağdaş ve demokratik yeni bir yapılandırma modeli ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Sağlık Bakanlığı hastanelerinde işletme sermayesi ile finansal performans göstergelerinin analizi

Bu çalışmada Sağlık Bakanlığı il merkezi hastanelerinin işletme sermayeleri ile finansal performans göstergeleri analiz edilerek, işletme sermayesi ile finansal performans arasında bir ilişki olup olmadığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini Sağlık Bakanlığı il merkezindeki döner sermaye işletmesi bulunan hastanelerinin 2008- 2012 yıllarına ait bilanço ve gelir tabloları oluşturmaktadır. Araştırmada örnek çekilmemiş, verilerine ulaşılan 118 hastane araştırma kapsamına alınmıştır. Hastanelerin genel finansal durumlarını belirlemek için oran analizi yapılmıştır. Daha sonra hastanelerin finansal performans ve işletme sermayeyi durumu ortaya koyulmuş ve son olarak da işletme sermayesi ve finansal performans arasındaki ilişkinin tespit edilmesi için ki-kare bağımsızlık testi kullanılmıştır. Analizler sonucunda hastanelerin genel finansal durumlarının kötü olduğu belirlenmiş, sorun yaşanılan konularda öneriler geliştirilmiştir. Ayrıca araştırma kapsamındaki yılarda hastanelerin işletme sermayesi yönetimi ile finansal performansları arasında bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Türkiye'nin dış ticaretinde demir çelik sektörünün yeri ve özelleştirmenin önemi

Sanayileşmenin temelini ve kalkınmanın itici gücünü oluşturan demir-çelik, genişleyen uygulama alanları ve ulaştığı teknolojik düzey itibariyle, globalleşen yeni dünya düzenindeki en güçlü sektörlerden biri olmaktadır. Çelik ürünleri, altyapı yatırımları ile birçok sanayi kuruluşunda ve günlük yaşantımızda kullanılan sayısız eşyanın imalatında kullanılmaktadır. Türk demir-çelik endüstrisi, ülkemizin önde gelen stratejik sektörleri arasında yer almaktadır. Özellikle 1980'li yıllardan sonra hızla sanayileşen ve ihracat bağlantılarıyla tüm dünyaya açılan ülkemizde çelik ürünleri ihracının gittikçe arttığı görülmektedir. o Türkiye'nin demir çelik tüketimi son 10 yıldaki hızlı artışa rağmen Avrupa'nın en düşük rakamlarından birini oluşturmaktadır. Demir çelik tüketiminin %37'nin yassı ürünler, % 63'ünün ise uzun ürünler oluşturmaktadır. Gelişmiş ülkelerde yassı ürün/uzun ürün tüketim oranı 70/30 civarında bulunmaktadır. Türkiye'nin ekonomik gelişmesi göz önüne alındığında bu oranın yassı ürün lehinde gelişeceği tahmin edilmektedir. 1 Ağustos 1996'da, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında yürürlüğe giren Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu Anlaşması kapsamında, ülkemizin toplam sıcak hadeleme kapasitesinin 5 yıl süreyle artırılması kaydıyla, yassı çelik üretimine yönelik yeni yatırımların teşviklerden yararlandırılması hususu taraflar arasında kabul görmüştür. Türkiye'nin, yassı çelik ithalatına bağımlılığı azaltmak amacıyla yassı çelik sektöründe faaliyet gösteren tek entegre kuruluş olan Ereğli ve Demir Çelik Fabrikaları A. Ş. ERDEMİR T. A. Ş. ile 02.03. 1998 tarihinde özelleştirmeözelleştirme kapsam ve programına alman İskenderun Demir ve Çelik Fabrikaları A. Ş.'de gerçekleştirilmesi planlanan yatırımlar yeni bir boyut kazanmıştır. Türkiye'de toplam çelik üretiminde yassı/toplam çelik oranı % 20 iken toplam çelik tüketiminde aynı oranın % 37 olması sektördeki yapısall dengesizliği göstermektedir. Çalışmada, demir çelik tesislerinin özelleştirilmesi ve özelleştirilen kuruluş İSDEMİR A. Ş.'de yassı çelik üretimine yönelik yatırımların yapılmasının söz konusu sektördeki yapısall dengesizliği düzelteceği, yan sanayi geliştirerek dışsal ekonomik fayda sağlayacağı ve demir çelik ürünleri ihracatının artması yoluyla Türkiye'nin dış ticaretini etkileyeceği düşünülmektedir.
Sosyal medyanın tüketici davranışları üzerine etkisi ve Ankara ilinde bir uygulama

İnternet kullanımının yaygınlaşması ile birlikte bireylerin internet temelli platformlara duymuş oldukları ilgi de artmıştır. Sosyal medya platformlarına erişimde akıllı telefonlar, tablet bilgisayarlar, dizüstü bilgisayarlar ve masaüstü bilgisayarlar ile özellikle günümüzde popülerlik elde etmiş olan mobil cihazlar kullanılmakta ve bunun sonucunda da sosyal medya kullanımında artış yaşanmaktadır, çünkü mobil cihazlar ile mekan ve zaman gözetmeksizin sosyal medyaya erişim sağlanmaktadır. Sosyal ağlar arasında forumlar, wikiler, bloglar, mikrobloglar ve Facebook, Twitter, Instagram, Pinterest ve YouTube gibi medya paylaşım siteleri sosyal medya platformları yer almaktadır. Bu platformlarda kullanıcılar içerik üretebilmekle birlikte, alışveriş yapabilmekte ve ürünler satın alabilmektedir. Böylelikle kullanıcılar hem tüketici hem de üretici konumuna gelmiştir. Tüketiciler farkında olarak ve bazen de bilinçsiz olarak sosyal medyayı ürünler, hizmetler, markalar ve firmalar hakkında olumlu veya olumsuz içerik paylaşma amacıyla kullanmaktadır. Bu durum sonucunda işletmeler de sosyal medyayı kullanmaya mahkum kalmaktadır. İşletmeler tüketicilerin isteklerinin, taleplerinin, şikayetlerinin ve ihtiyaçlarının neler olduğunu sosyal medya aracılığıyla öğrenmektedir. Bu bağlamda sosyal medya hem firmalar hem de tüketiciler tarafından etkili bir biçimde kullanılmaktadır. Sosyal medyanın tüketici davranışlarına etkisine odaklanan bu çalışmada 385 kişi ile Ankara ilinde anket uygulaması gerçekleştirilmiştir.
Gelişmekte olan ülkelerde doğrudan yabancı sermaye yatırımı: Moğolistan'da yabancı sermayeye yönelik algı üzerine araştırma

1980'lerdeki liberalleşme akımı ile birlikte sermaye hareketliliği hızlı ve geniş çaplı bir büyüme göstermiştir. Bu dönemde doğrudan yabancı yatırımlar gelişmekte olan ülkelere öncelikle bu ülkelerin sahip olduğu doğal kaynaklardan yararlanmak ve ucuz işgücünden faydalanmak, sonrasında da söz konusu ülkelerin pazar paylarını elde etmek için akmaya başlamıştır.1990- 2004 yıllar arasında 1,120 milyon dolar olan Moğolistan'daki doğrudan yabancı yatırım, 2011 yılında 4,986 milyon dolara yükselmiştir. Bu yatırım, Moğolistan'ın ekonomik ve sosyal koşullarının değişmesine yol açmıştır. Bu çalışmada, Moğolistan Halkı'nın doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına yönelik algısı belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın ilk bölümünde, yabancı sermaye yatırımlarına ilişkin kavramlar ve DYSY'ye ilişkin genel tanımlar ortaya konmuştur. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının çok uluslu şirketlerle olan ilişkisine değinilip DYSY'nin teorik çerçevesi açıklanmıştır. Ayrıca ev sahibi ülke ve yabancı yatırımı gerçekleştiren ülkeler açısından doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını belirleyici faktörler açıklanıp DYSY'nin ev sahibi ülkede meydana getirdiği makroekonomik etkiler incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde önce, Dünya'da ve gelişmekte olan ülkelerde yabancı yatırım trendlerine değinilip gelişmekte olan ülkelerin genel özellikleri ile bu ülkelerin doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına ihtiyaç duyma sebebi incelenmiştir. Ayrıca, Moğolistan'daki doğrudan yabancı yatırımlara da yer verilmiştir. Sonra, algı kavramı açıklanıp doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına yönelik algının oluşmasında etkili olan yabancı yatırım yapan şirketlerin sosyal sorumluluk faaliyetleri incelenmiştir. Daha sonra ise, konuya örnek teşkil etmesi açısından yabancı sermayeye yönelik Hindistan Halkı'nın algısı üzerine daha önce yapılan bir araştırma üzerinde durulmuştur. Çalışmanın araştırma kısmını içeren üçüncü ve son bölümde, Moğol Halkı'nın yabancı sermayeye yönelik algısına ilişkin bir çalışma yapılmıştır. Likert ölçeğinin kullanıldığı araştırmada, SPSS analizleri kullanılarak söz konusu test sonuçları değerlendirilmiştir. Çalışmanın sonunda, sonuç ve önerilere yer verilmiştir.
Yabancılara Türkçe öğreten kurumlarda hizmet kalitesinin servqual modeli ile ölçülmesi: Selçuk Üniversitesi Tömer uygulaması

Hizmet kalitesi, mal ve hizmetlerin performansını tüketicilerin bakış açısından değerlendirmektedir. Bir dil öğretim merkezi hem somut mallara hem de soyut hizmetlere sahiptir. Kullanıcı memnuniyeti her zaman eğitim kurumlarının nihai hedefi olduğundan, bu hizmetlerin kalitesini ölçmeye ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırma ile öğrencilerin bekledikleri hizmet kalitesi ile algıladıkları hizmet kalitesinin karşılaştırılmasıyla bir Türkçe öğretim merkezinin hizmet kalitesi ölçümü yapılması amaçlanmıştır. Veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmış ve anket Türkçe öğretim merkezinde okuyan öğrencilere uygulanmıştır. Hizmet kalitesi ölçümü için SERVQUAL hizmet kalitesi ölçeğinden yararlanılmıştır. Analizler neticesinde, Selçuk Üniversitesi Türkçe Öğretim merkezinde sunulan hizmet kalitesi için beklenen hizmet kalitesi ile algılanan hizmet kalitesi arasında istatistiksel açıdan anlamlı ilişki bulunduğu ve ölçülen hizmet kalitesinin beklentileri tam olarak karşılamadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Tüketicilerin demografik özelliklerine göre duyusal pazarlama anlayışları: Üniversite öğrencileri üzerine bir uygulama

Duyusal pazarlamanın günümüzdeki gelişimi, beş duyunun bir şirketin pazarlama stratejisinin ve taktiklerinin merkezinde olacağı yeni bir pazarlama döneminin ortaya çıkışını göstermektedir. Tekstil sektöründe mağazaların hoş kokuları, iyi tasarımı, ışığın parlaklığı, müziğin ses yüksekliği, kumaşın yumuşaklığı, duyguları ve davranışları etkilemektedir ve tüketiciyle iletişime geçme uzun vadede markaya fayda sağlama noktasında en önemli unsurlardandır. Bu çalışmada kolayda örnekleme yöntemi kullanarak Trabzon ilinde tekstil sektöründe faaliyet gösteren mağazalardan alışveriş yapan KTÜ öğrencilerinden yaptıkları tekstil mağaza lışv rişin d ir çalan müziklerin satın aldığı ürünlere, mağaza kokusunun, mağaza tasarımında renkler, ışıklandırma, ürünü deneme fırsatı, sıcaklık derecesi üzerindeki etkilerin neler olduğu araştırılmıştır. Araştırma ana kütlesini, Trabzon ilinde tekstil sektöründe faaliyet gösteren mağazalardan alışveriş yapan KTÜ öğrencilerden oluşturmaktadır. Veri toplama yöntemi olarak anket tercih edilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler IBM SPSS 21 programıyla analiz edilmiştir. Birinci elden, yüz yüze kişisel görüşme yaparak, toplam 277 kişi araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır.
Bulut bilişim, geçiş ve Türkiye'deki mevcut durum

Bilgi teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, işletmelerin, yoğun rekabet ortamında ayakta kalabilmeleri için hız, esneklik ve maliyet avantajlarını gözetmeleri gerektiğini ortaya koymaktadır. İş süreçlerini geliştirmek ve bu avantajlardan faydalanmak için de bilgi teknolojilerine hiç olmadığı kadar ihtiyaç duymaktadırlar. Ancak işletmelerin teknolojik altyapı gereksinimlerinin her geçen gün değişmesi ve artması değişime ayak uydurmalarını güçleştirmektedir. Genişleme ihtiyacı içindeki altyapının yönetilmesi işletmeler için hem karmaşıklığı beraberinde getirmekte hem de bilişimi her zamankinden daha pahalı hale getirmektedir. İş hayatının her alanında dış kaynak kullanımının stratejik bir zorunluluk haline geldiği bir dönemde, bilişim sektöründe de bulut bilişim, işletmelere isteğe bağlı olarak, 'kullandıkça öde prensibiyle, her an her yerden bilgi teknolojileri kaynaklarına erişme, paylaşma ve ortak kullanma imkanı sunmaktadır. Bu çalışmada yeni bir hizmet modeli olan bulut bilişimin teknik analizi yapılarak, geçiş stratejileri, BT ve bulut bilişim pazarı, avantajları ve dezavantajları incelenmiştir. Ülkemizdeki bulut bilişimle ilgili mevcut durum incelenip buluta geçişle ilgili farkındalığın artırılması ve kullanımına ilişkin eksikliklerin giderilmesi için öneriler sunulmuştur
İşletmelerde mesleki eğitim süreçleri, önemi ve örgütsel iletişim üzerindeki etkileri: Orta ölçekli işletme çalışanları üzerine bir uygulama

Bu tezin amacı, mesleki eğitim süreçlerinin, son yıllarda artan önemleri ile birlikte örgütsel iletişim süreci üzerindeki etkilerinin, pratikte ne şekilde ortaya çıktığını incelemektir. Bu nedenle de çalışmada, ankete dayalı bir araştırmaya yer verilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde KOBİ'lere dair bir genel değerlendirme bulunmaktadır ve bu değerlendirmeler için literatürden faydalanılmıştır. Aynı zamanda bu bölümde, mesleki eğitim kavramının genel çerçevesi ve KOBİ'lerdeki mesleki eğitim süreci araştırılmıştır. İkinci bölümde örgütsel iletişim kavramının genel çerçevesi incelenmiştir. Aynı zamanda bu bölümde, KOBİ'lerdeki örgütsel iletişim süreci araştırılmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise Sakarya'da bulunan bir otomobil yedek parçası üreticisi firmada gerçekleştirilen bir anket çalışması yer almaktadır. Bu anket aracılığıyla, bir KOBİ'de mesleki eğitimin örgütsel iletişim üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir.
Oranlarla işgücü verimliliği ölçme yönteminin Garp Linyitleri İşletmesi'nde bir uygulama

Türkiye'de kamu iktisadi teşebbüsleri işgücü verimlilik değerlerinin düşük olması nedeniyle devamlı gündemde olmuşlardır. Bu düşüklüğün nedeni olarak ise sadece işçiler gösterilmektedir. Ancak işgücü verimliliği çeşitli unsurların rol oynadığı bir süreç sonrasında ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı bu unsurların değerlerini tespit etmek ve Oranlarla İşgücü Verimliliği Yönetiminin verimlilik ölçümünde uygulamasının nasıl olabileceğini göstermektir. Bu amaçlar doğrultusunda çalışma dört ana bölümden oluşturulmuştur. Birinci bölümde kamu iktisadi teşebbüslerinin genel değerlendirmesi yapılmıştır. ikinci bölümde, verimlilik ve kamu iktisadi teşebbüslerinde verimlilik göstergeleri verimlilik göstergeleri konusu incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise, işgücü verimlilik ölçümünde kullanılacak olan Japon bilim adamı K. Kurosawa'ya ait Oranlarla İşgücü Verimlilik Yönetimi anlatılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise bir kamu iktisadi teşebbüsü olan Garp Linyitleri İşletmesinde bir işgücü verimlilik ölçümü yapılmış, işgücü verimliliğinde sorumlu birimlerin işgücü verimlilik değerleri hesaplanarak genel bir değerlendirme yapılarak konunun önemi vurgulanmaya çalışılmıştır.
İşletmelerin elektronik belge yönetim sistemlerine geçiş sürecine personelin nitelik, beklenti ve eğitiminin etkisi: Dorçe A. Ş. uygulaması

Teknolojide meydana gelen gelişmelere ayak uyduran işletmeler, bu imkanı ticaret alanlarını genişletmek, maliyetleri azaltarak karlılıklarını arttırmak ve gelişimine hız katmak amaçlı kullanırken, gerek ticarette gerekse idari işleyişinde teknoloji tabanlı değişimlere de yer vermişlerdir. Kurum ve kuruluşların geçmişşlerine ait bir tarihçe vasfı taşıyan belgelerin üretiminden saklanma ve imhasına kadarki tüm süreçlerini kapsayan Elektronik Belge Yönetim Sistemlerinin işletmelerin yapısında oldukça hızlı bir şekilde yer bulması bu duruma bir örnektir. Elektronik Belge Yönetim Sistemlerinin kamu kurum ve kuruluşlarına yerleşmesi, devletin bu alanda gösterdiği irade neticesinde ortaya konan kanun, yönetmelik ve standartlara uygun olarak yürütülmekte, hatta bir zorunluluk olarak kurum ve kuruluşlara şart koşulmaktadır. Bu alanda oluşturulmuş birçok bilimsel ve akademik çalışma ile kamudaki EBYS kavramı ve işleyişi şeklini bulmuştur. Ancak işletmeler alanında EBYS standart ve prosedürlerine ilişkin çok fazla bir düzenleme bulunmamaktadır. Ayrıca işletmelerde başarılı bir EBYS uygulamasının nitelikleri de ortaya konmamış ve bu alanda kapsamlı düzenlemeler yapılmamıştır. Bu çalışmada işletmelerin kendilerini sürece dahil etme ve bu manada teknolojiden faydalanabilme yarışlarında, bir EBYS uygulamasını başarılı şekilde bünyelerine yerleştirirken izleyeceği süreç içerisinde personelin niteliği, sistemden beklentileri ile sisteme yönelik eğitimlerinin ne derecede önem arz ettiğine dikkat çekilmek istenmiştir.
SHEWHART, CUSUM ve EWMA kontrol grafiklerinin Erzurum şeker fabrikasına uygulaması üzerine bir deneme

Jüri: Doç. Dr. Mahmut KARTAL Bu çalışmada ülkemizde yeterince kullanım alanı bulamayan SHEWHART, CUSUM ve EWMA kontrol grafiklerinin tanıtımı yapılmış ve söz konusu grafiklerin Erzurum Şeker Fabrikasından çamurlu atıklarla çevreye ihraç edilen yüzde şekerin kontrol altına alınmasında nasıl kullanılacağı gösterilmiş ve bulunan sonuçlar tartışılmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde istatistiki proses kontrolünün tarifi yapılarak bir istatistiki proses kontrol aracı olarak kontrol grafiklerinin dayandığı temel faraziyelerden bahsedilmiştir. İkinci bölümde SHEWHART kontrol grafiklerinin çeşitleri üzerinde durulmuş ve uygulamada başvurulacak değişken nicelik kontrol grafiklerinin tanıtımı yapılmıştır. Ayrıca, söz konusu kontrol grafiklerinin hangisine ne gibi durumlarda başvurulacağı da izah edilmiştir. Üçüncü bölümde CUSUM kontrol grafiklerinin çeşitleri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu bölümde ortalama icra süresi - OİS değerine göre Standart CUSUM prosedürü diğer CUSUM kontrol grafikleriyle mukayese edilmiştir. Dördüncü bölümde başlıca iki çeşit EWMA formülünden faydalanarak EWMA kontrol grafiklerinin nasıl düzenleneceği üzerinde durulmuştur. Ayrıca çok iyi OİS performansı sağlayan EWMA-SHEWHART kontrol grafiğinin de ne şekilde düzenleneceği gösterilmiştir. Söz konusu bölümün sonunda EWMA kontrol grafikleri değişik açılardan SHEWHART ve CUSUM grafikleriyle karşdaştnılmışür. Tezin uygulama bölümünde ise daha önceki bölümlerin uygulamasına yer verilmiştir. SHEWHART, CUSUM ve EWMA kontrol grafiklerinin uygulanmasıyla Erzurum Şeker Fabrikasından çamurlu atıklarla çevreye ihraç edilen şeker yüzdesinin daha önceden belirlenen %0.1 - %0.3 standartlarım sağlamadığı görülmüş ve söz konusu prosesin ancak %1 - %3 standartlarını sağlayabileceği tesbit edilmiştir. Bununla birlikte söz konusu fabrikadan ihraç edilen çamurlu atıklardaki şeker bazen %l 1 - %18 civarında seyretmesinden dolayı, şekerin elde ediliş prosesinde önemli eksiklik veya hatalar bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Türkiye'de yatırım fonlarının gelişimi

Yatırım fonları, sermayenin yayılmasında önemli rol oynayan finansal aracılar olup, portföyde çeşitliliği ön planda tutarak riskin azaltılmasını sağlar. Ülkelerin ekonomik gelişmişlik düzeylerini gösteren bir unsur da piyasalarının para, sermaye, döviz piyasalarının gelişmişlik düzeyidir. Finansal piyasaların gelişiminin devam edebilmesi için özellikle kurumsal yatırımcıların piyasalarda daha aktif davranarak daha fazla bireysel yatırımcıyı yatırım fonlarını almaları için teşvik etmelidirler. Gerek Dünya ekonomisinde gerekse Türkiye'de günümüzde yatırım fonları piyasası oldukça gelişmiş olup, önemli bir yere sahiptir. Türkiye ekonomisinde önemli yere sahip olan yatırım fonlarının gelişmesi ile birlikte yatırımcı sayısı ve portföy büyüklükleri hızlı artmıştır ve fon sayılarında da artış olmuştur. Fon sayıları, yatırımcı sayısı ve portföy büyüklüklerinin artış göstermesi beraberinde yatırım fonları performanslarının değerlendirilmesi hususunu zorunlu hale getirmiştir. Çalışmamızın ana amacı; Menkul Kıymet Yatırım Fonlarının piyasalardaki gelişim sürecini incelemek ve üstün ve üstün olmayan yanlarını belirlemektir. Bu amaçla Dünya ve Türkiye piyasasındaki yatırım fonlarının portföy yapıları, değerlerindeki gelişim araştırılmıştır. Ayrıca yatırım fonlarının tipleri, yatırım fonlarının vergilendirilmesi konularının üzerinde durulmuştur. Sonuç olarak çalışmada, yıllarca Türkiye ekonomisindeki enflanyona bağlı faizlerin yüksek olması dolayısıyla da yaşanan kararsızlık ortamının oluşması aynı zamanda yatırımcıların yatırımlarını daha düşük yatırım araçlarına yapmalarından dolayı alternatif yatırım araçları çok fazla gelişememiştir. Bu yüzden yatırımların daha çok geleneksel sabit getiri sağlayan yatırım araçlarına yöneldiği görülmektedir. Ayrıca Türkiye gerek yatırım fonlarının sayısı gerekse yatırım fonlarının hacmi konusunda birçok ülke arasında son sıralarda yer almıştır. Buna karşın ülkemizdeki yüksek enflasyon ve faizden dolayı özellikle dış yatırımcıların Türkiye'ye olan ilgisi giderek artmaya ve Türkiye'ye yatırım yapan yatırım fonu sahipleri daha yüksek getiriler elde etmeye başlamışlardır.