turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Türev finansal ürünlerin vergilendirilmesi ve Türkiye örneği

1970'lerden sonra piyasalar hızlı bir değişim süreci içerisine girmiştir. Bu dönemde ulusal ve uluslararası mali piyasalar üzerindeki sınırlamalar azalırken eş za manii olarak ulusal piyasalar ve uluslararası gelişmelerden daha da fazla etkilenmeye başlamışlardır. Özellikler Bretton Woods sisteminin yıkılışı piyasalardaki dalgalanmaları arttırmış bu gelişme ise finans piyasalarında para ve faiz oram dalgalanmalarım da beraberinde getirmiştir. Bu gelişme ise piyasa aktörlerini riskten korunma arayışlarına itmiş neticede çalışmamızın konusunu oluşturan türev finansal ürünler çeşitlenerek gelişmeye başlamıştır. Türev finansal ürün mal fiyatlarına, dövize, faize ve borsa endeksine dayalı finansal ürünlerdir. Bu ürünler organize borsalarda işlem görebildikleri gibi bankalarla müşterileri arasında da işlem görebilen ürünlerdir. Forward, futures, opsiyon ve swap işlemleri en çok bilinen türev ürünleridir. Başlangıçta riskten korunma aracı olarak ortaya çıkmışlarsa da zaman içinde kar elde etme ve kar fırsatları yaratma amacma yönelik olarak da kullanılmaya başlanmışlardır. Ülkemizde ise geçmişşleri oldukça yenidir. Daha çok bankalar tarafından kullanılmaktadırlar. Yeni olmaları hukuki boyutları ve vergi hukuku açısından bazı tartışmaları beraberinde getirmektedir. Özellikler bu alanda yasal ve vergisel alanda önemli boşluklar bulunmaktadır. Vergi mevzuatımızda swap, future ve forward sözleşmeleri ile yapılan işlemler arbitraj işlemi kabul edilmekte bu nedenle de vergisel açıdan istisna kapsamına alınmaktadırlar. Bu nedenle de önemli miktarda vergi ziyaı oluşmaktadır.
Dış kaynaklı hizmet alımlarının hastanelerde kullanılması

İşletmeler açısından piyasada rekabet şartları gün geçtikçe zorlaşmaktadır. İşletmeler ise bu zorluklarla baş edebilmek için her geçen gün yeni yönetim stratejileri geliştirmektedirler. Dış kaynaklı hizmet alımları ise bu yönetim stratejilerinden birisidir. İşletmeler ana faaliyet alanları dışında dış kaynak kullanarak temel yeteneklerine daha fazla zaman ve kaynak ayırmayı amaçlamaktadırlar. Hastaneler ise günümüzde artık sadece tıbbi hizmet sunan mekanlar olmaktan çıkmış, tıbbi hizmetin yanında yemek, temizlik, bilgi işlem, konaklama gibi otelcilik hizmetleri de sunan kompleks işletmeler haline gelmişlerdir. Bu kadar geniş alanda hizmet veren hastaneler ise temel faaliyet alanları dışında dış kaynaklı hizmet alımı yöntemine başvurmaktadırlar. Bu çalışmada dış kaynaklı hizmet alımlarının hastaneler için nedenleri, faydaları, zararları, kullanım süreci ve türleri gibi konular işlenmiştir. Çalışmada kaynak tarama yöntemi kullanılarak dış kaynak kullanımının hastane işletmeciliği üzerindeki olumlu ve olumsuz yönleri ortaya konmuştur. Bu çerçevede dış kaynak kullanımının hastaneler açısından; maliyetlerin düşmesi, temel yeteneklere odaklanma, yeni teknolojileri takip etme gibi olumlu sonuçları olduğu, bunun yanında esnekliği kaybetme, yetersiz tedarikçi işletmenin seçilmesi, bilgi güvenliğini sağlayamama gibi risklerinin de olduğu görülmüştür.
Türkiye'de hava yolu taşımacılığı ve iktisadi değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi

Küreselleşme kişilerin, firmaların ve ülkelerin sosyal ve ekonomik beklentileri değişmeye başlamakta ve bu değişimler ulaştırma sektörünün önemi giderek artmaktadır. Bu çalışmada ulaştırma alt sistemlerinden biri olan havayolu kargo taşımacılığı ile sektör üzerinde etkili olduğu düşünülen iktisadi değişkenler arasındaki ilişki Granger nedenselliği tespit edilmeye çalışılmıştır. 1960 - 2016 yılları arası Türkiye'deki havayolu kargo taşımacılığı, büyüme, havayolu yolcu taşımacılığı, ithalat, ihracat, havaalanı sayısı, petrol varil fiyatı ve döviz alış fiyatı verileri kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki nedensellik tespit edilmeden önce ADF ve PP birim kök testleri ve en küçük kareler yöntemi ile regresyon analizi yapılmıştır. Granger nedensellik testi sonucunda ekonomik büyümeden havayolu kargo taşımacılığına, ekonomik büyümeden havayolu yolcu taşımacılığına ve havayolu yolcu taşımacılığından havayolu kargo taşımacılığına doğru tek yönlü Granger nedensellik tespit edilmiştir.
İnternetin işletmelerin pazarlama faaliyetleri üzerine etkileri: Denizli doğal taş ve mermer sektöründe bir araştırma

Başlangıçta bir iletişim teknolojisi olarak ortaya çıkan internet sunduğu fırsatlar nedeniyle kısa sürede hızlı bir şekilde gelişme kaydetmiştir. Özellikle kullanıcılar arasında sağladığı zengin etkileşim yönü, internetin diğer iletişim araçlarından çok daha hızlı yaygınlaşmasını sağlamıştır. Bu hızlı gelişme ile birlikte her geçen gün daha fazla kullanıcı interneti kullanırken, internet teknolojileri de sürekli gelişerek evrimleşmiş ve yeni uygulamalar ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada yerli ve yabancı literatür incelenmiş ve internet ortamındaki gelişmelerin, işletmelerin pazarlama faaliyetlerine ne şekilde etki ettiği saptanmaya çalışılmıştır. Aynı zamanda gerçekleştirilen saha çalışması ile işletmelerin interneti, pazarlama faaliyetlerinde ne kadar etkin kullandıkları araştırılmıştır. Araştırma neticesinde işletmelerin çeşitli özelliklerine göre internet pazarlamaya verdikleri önem dereceleri de ortaya konmuştur. Halen hızlı bir şekilde gelişim ve değişim gösteren internet teknolojilerinin, işletmelerin gelecekteki pazarlama faaliyetleri açısından neler getireceği dikkatle izlenmelidir. İnternet sadece teknolojik bir olgu olarak görülmemeli, kitlelerin yaşam biçimlerini derinden etkileyen bir güç olduğu göz önünde bulundurulmalıdır. Bu gücün farkında olan işletmelerin bir adım öne çıkarak rekabet avantajı sağlamaları kaçınılmazdır.
A review on energy resources and natural gas usage in Turkey: The case of co-generation

Ulusal enerji sektöründeki verimsiz kaynak tahsisleri ulusların kritik dönemlerinde enerji kesintilerine ve yetersizliklerine sebep olmaktadır. Ulusal enerji üretimi ile talep arasında oldukça büyük bir oranda açık olmasına rağmen, enerji sektöründeki yatırımların ertelenmesi ciddi sorunlara neden olmaktadır. Enerji sektöründeki yatırımlar yenilenebilir ve yenilenemez olmak üzere ikiye ayrılır. Yenilenebilir enerji kaynaklan defalarca kullanılmakta fakat genellikle pahalı veya düşük verimli olmaktadır. Yenilenemez enerji kaynaklan ise gelecek 50-100 yıl içinde halen önemli enerji kaynaklan olacağından ülkeler kısa vadede bu enerji kaynaklarını halen tercih etmektedirler. Gerek diğer fosil yakıtlanna göre çevreye daha az zararlı olması, gerekse Türkiye'nin yakın komşulanndaki zengin doğal gaz kaynaklan bulunmasından dolayı doğal gaz çok önemli bir enerji kaynağı durumuna gelmiştir. Bu çalışmada, bazı sektörlerdeki elektrik ihtiyacım karşılamak için enerji ekonomisi açısından daha etkin çözümler üzerinde durulmuştur. Bu amaçla, doğal gazla elektrik üretimi ile ilgili bir yatırım tutarının ve yatırımın geri ödeme süresinin belirtildiği bir örnek verilmiştir.
Türkiye'de devlet muhasebesi ve üniversite uygulama örneği

Dünyada ekonomik alanda yaşanan gelişmeler, muhasebe bilimini de doğrudan etkilemiştir. Muhasebe alanındaki önemli gelişmeler, işletmelerin faaliyetlerindeki değişiklikleri takip etmiştir. Muhasebe özel sektörde olduğu kadar devlette de önemli bir yer tutmaktadır. Devlet muhasebesi, kamu kurumlarının mali politikalara ilişkin işlemlerinin kayıtlarını tutar ve raporlar. Kamu kurumlarında öncelikle nakit esaslı muhasebe sistemi kullanılmaktaydı. Ancak nakit esaslı devlet muhasebesinin birçok eksikliği bulunmaktaydı. Bu nedenle tahakkuk esaslı muhasebeye geçme ihtiyacı doğdu. Ülkemizde 1990'lı yıllarda başlayan çalışmaların sonucunda 2004 yılından itibaren tahakkuk esaslı devlet muhasebesi sistemi uygulanmaktadır. Aynı zamanda yapılan düzenlemelerle, kamuda muhasebe birliği sağlanmış ve hesapların toplulaştırılmasını sağlayan bir muhasebe sistemi oluşturulmuştur. Nakit esaslı devlet muhasebe sistemi; gelirleri tahsil edildiğinde, giderleri ise ödendiğinde kayıt altına almakta, tahakkuk esaslı devlet muhasebesi ise gelirleri ve giderleri tahakkuk ettiğinde kayıt altına almaktadır. Çalışmamızda devlet muhasebesinin tarihi gelişimi açıklanmıştır. Sonradan nakit esaslı devlet muhasebesi ile tahakkuk esaslı devlet muhasebesi kıyaslanmıştır. Tezin devamındaki bölümlerinde tahakkuk esaslı devlet muhasebesinin üstünlükleri açıklanmıştır. Devlet muhasebesindeki sorunlar tespit edilmiş ve çözüm önerileri sunulmuştur. Son olarak üniversite uygulama örnekleri yapılmıştır.
Cognitive behavioural biases in financial decision making

Davranışsal finansman, geleneksel finansmanın, özellikle finansal karar alma sürecinde ortaya çıkan önyargıların zayıflığını gidermeye çalışan bir branştır. Bilişsel davranışsal önyargıların finansal karar verme üzerindeki olumlu etkisi, davranışsal finans alanında daha az dikkat çekmiştir. Bu çalışma, bilişsel davranışsal önyargıların finansal karar alma sürecindeki etkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, bilişsel davranışsal önyargıların finansal karar vermedeki olumlu etkilerini tespit edilecektir. Bu çalışma bulgularına ulaşmada bilişsel davranışsal önyargılarla ilgili önceki çalışmaların sistematik bir literatür taraması analizi kullanılmıştır. Araştırmacı, çalışmasında yalnızca ikincil verileri kullanmıştır. Çalışmada, finansal karar vermeyi etkileyen çeşitli bilişsel davranışsal önyargıların olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışma, bilişsel davranışsal önyargıların olumlu etkisinin finansal karar verme söyleminde önemli olduğunu savunmuştur. Bu nedenle, yatırımcıların ve finans uzmanlarının odağı, bu önyargıları düzeltmek olmamalıdır çünkü bu fenomen tam anlamıyla anlaşılmayacaktır.
Pozitif psikolojik sermayenin politik davranışlara etkisi: Akademisyenler üzerine bir araştırma

Bu tezin amacı, akademisyenlerin pozitif psikolojik sermayelerinin politik davranışlarına etkisini belirlemektir. Hem nicel hem de nitel veri toplama yöntemi içeren bu araştırma, İstanbul ilinde bulunan 39 vakıf ve 8 kamu üniversitelerinde görev yapan 375 akademisyen üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın nicel verileri, Luthans, Youssef ve Avolio (2007: 237) tarafından geliştirilen ve Çetin ve Basım (2012: 121) tarafından Türkçe'ye uyarlanan 'Psikolojik Sermaye Ölçeği' ve Börü ve İslamoğlu (2007a: 135) tarafından geliştirilen 'Politik Davranışlar Ölçeği' ile toplanmıştır. Ayrıca araştırmanın nitel verileri 20 akademisyene yapılan odak grup görüşmeleriyle elde edilmiştir. Verilerin analizinde elde edilen nicel veriler SPSS 18.0 paket programı, nitel veriler ise içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre; akademisyenlerin psikolojik sermayelerinin yüksek olduğu ve en çok ön plana çıkan boyutun özyeterlilik, en az ön plana çıkan boyutun ise iyimserlik olduğu belirlenmiştir. Politik davranış düzeyleri incelendiğinde ise akademisyenlerin düşük düzeyde politik davranışa sahip oldukları belirlenmiştir. Boyutlar bazında ise en çok koalisyon kurma davranışının, en az ise ikiyüzlü davranmanın sergilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma değişkenleri arasındaki ilişkiler değerlendirildiğinde, psikolojik sermaye ile tavizci davranmak, göze girmeye çalışmak, karşılıklı çıkar gözetmek ve ikiyüzlü davranmak arasında boyutları arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğunu göstermektedir. Değişkenler arasındaki etkiler incelendiğinde düşük psikolojik sermaye düzeyine sahip akademisyenlerin yüksek psikolojik sermaye düzeyine sahip bireylere göre daha fazla tavizci davranma, ikiyüzlü davranma ve karşılıklı çıkar gözetme davranışlarında bulundukları tespit edilmiştir. Bunun yanında, orta düzey özyeterliliğe sahip akademisyenlerin yüksek düzey özyeterliliğe sahip olanlara göre daha fazla üst yönetime yaranmaya çalışma davranışı sergiledikleri belirlenmiştir. Düşük umut düzeyine sahip katılımcıların ise yüksek umut düzeyine sahip katılımcılara göre daha fazla ikiyüzlü davranma eğiliminde oldukları ifade edilebilir. Akademisyenlerin iyimserlik düzeyleri incelendiğinde orta iyimserlik düzeyine sahip akademisyenlerin yüksek iyimserlik düzeyine sahip olanlara göre daha fazla politik davranma, göze girmeye çalışma ve koalisyon kurma eğiliminde oldukları saptanmıştır. Son olarak, orta psikolojik dayanıklılık düzeyine sahip akademisyenlerin yüksek psikolojik dayanıklılık düzeyine sahip olanlara göre daha fazla politik davranış, ikiyüzlü davranma, göze girmeye çalışma ve karşılıklı çıkar gözetme eğiliminde oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca düşük psikolojik dayanıklılık düzeyine sahip akademisyenlerin yüksek psikolojik dayanıklılık düzeyine sahip olanlara göre daha fazla koalisyon kurma eğiliminde oldukları sonucuna ulaşılmıştır.
Stratejik halkla ilişkiler kapsamında kriz yönetimi: Türkiye'de krizlerin algılanması üzerine bir araştırma

Sürekli bir değişimin ve rekabetin olduğu günümüz ortamında, kriz yönetimi, hem kurumsal hem de toplumsal boyutu ile önemli bir yönetim alanı durumundadır. Kurum ile çevresi/toplum arasında köprü işlevi gören ve iletişimi yöneten, son derece stratejik konumdaki halkla ilişkilerin de en önemli uygulama alanları arasında yer almaktadır. Kurumsal ve toplumsal yaşamın önemli bir parçası olan krizlerin öncesi, kriz anı ve sonrası tüm aşamalarının etkili yönetilebilmesi için toplumun krizlere yönelik algılamasında ilişkili olduğu unsurların bilinmesi önem taşımaktadır. Bu araştırma kapsamında, halkla ilişkiler ve kriz yönetimi konuları birinci ve ikinci bölümde detaylı şekilde aktarılmıştır. Kriz dönemlerinde etkili bir iletişim yönetimi gerçekleştirebilmek için krizlerin algılanması ile ilişkili unsurların tespit edilmesi amacıyla bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde örnek olay incelemesi yöntemi ile Domuz Gribi Salgını ve Volkswagen kurumunun dizel motorlu araçların egzoz emisyon oranında hile yapmasının yarattığı kriz ele alınmıştır. Krizlerin toplum tarafından algılanmalarındaki farklılıkların, kriz kaynaklarında ve krizin farklı yönlerinde, çeşitli faktörler ile ilişkili olduğunu ortaya koyabilmek amaçlanmıştır. Ele alınan örnek olaylar ile ilgili detaylı bilgi toplayabilmek, ilişkili oldukları faktörleri ve anlamlı farklılık düzeyini ortaya koyabilmek için bir anket çalışması gerçekleştirilmiş, 604 kişinin anket çalışmasına katılımı sağlanmıştır. Anket uygulamasında elde edilen veriler yüzde, standart sapma, aritmetik ortalama, t-test ve varyans analizi ile incelenmiştir. Anlamlılık düzeyi 0,05 olarak alınmıştır. Araştırmada, örnek olay olarak seçilen krizlerin algılanması ile ilgili anketin etik, yönetim iletişim, itibar ve psikolojik boyutlarda 'orta düzeyde' algıladıkları sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan anket uygulaması sonucunda kriz türlerindeki ve kaynaklarındaki farklılaşmaya paralel bir şekilde krizlerde etik davranılmasına, yönetim kararlarına, iletişim yönetimine, sahip olunan itibara ve psikolojik boyutlara ilişkin konularda yaş, cinsiyet, medeni hal, çocuk sahibi olmak, eğitim, gelir ve otomobil sahibi olmak faktörlerine bağlı olarak anlamlı farklılık bulunduğu tespit edilmiştir. Meslek ve Domuz gribine yakalanma unsurlarının her iki kriz türünde de anlamlı fark ortaya koymadığı bulgusuna ulaşılmıştır.
Çalışanların algıladıkları iş yaşam kalitesinin işten ayrılma niyetleri üzerine etkisi

İş yaşamında kalite anlayışı, çalışanların biyolojik, psikolojik ve sosyal refah düzeyini arttıran, kurumsal kültürde değişim yaratan ve çalışanlara değer katan bir yönetim felsefesi olarak görülmektedir. Kurumlarda algılanan iş yaşam kalitesi, bazı çalışanlar için yüksek ücret anlamına gelirken bazı çalışanlar için adil, samimi ve destekleyici bir iş ortamı anlamına gelebilir. İş yaşam kalitesi, çalışanların iş ile ilgili pek çok tutumunu etkilemektedir. Kurumların sürdürülebilirliği ve etkin işleyişi için çalışanların işlerine olan olumlu tutumları çok önemlidir. Nitekim, bu tutum çalışanların işten ayrılma niyetlerini belirleyen önemli bir faktördür. Diğer taraftan, insan yetiştirme konusunda önemli bir yere sahip olan akademisyenlerin algıladıkları iş yaşam kalitesi oldukça önemlidir. Bu noktadan hareketle bu çalışmanın amacı, akademisyenlerin algıladıkları iş yaşam kalitesinin işten ayrılma niyetleri üzerine etkilerini araştırmaktır. Çalışmada, demografik özelliklerin çalışanların iş yaşam kaliteleri ve işten ayrılma niyetleri üzerindeki etkileri de incelenmektedir. Araştırma, özel ve devlet olmak üzere toplam yedi üniversitede yürütülmüştür. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre akademisyenlerin iş yaşam kalitesinin orta düzeyde olduğu; iş yaşam kalitesinin artmasının ise işten ayrılma niyetini azalttığı bulunmuştur. Aşamalı regresyon analizi sonuçları, çalışanların iş yaşam kalitesi algılamalarının işten ayrılma niyetini etkilediğini; tek yönlü varyans analizi sonuçları ise çalışanların demografik özelliklerinin iş yaşam kalitesinin alt boyutlarından biri olan yönetsel davranış alt boyutunda anlamlı bir farklılık yarattığını göstermiştir.
Psikolojik sözleşme ihlali algısının örgütsel sinizm ve örgütsel bağlılık üzerine etkisi: Konaklama işletmelerinde bir uygulama

Bu araştırmada Erzurum bölgesinde bulunan dört ve beş yıldızlı otel işletmelerinde çalışanların psikolojik sözleşme ihlali algılarının örgütsel sinizm ve örgütsel bağlılık algılarını ne derece etkilediğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu doğrultuda Türkiye'de önde gelen kış turizm destinasyonlarından biri olan Palandöken Kayak Merkezi'nde faaliyet gösteren dört ve beş yıldızlı otellerde çalışanlara anketler gönderilmiş, anketlere cevap veren 262 kişinin görüşleri doğrultusunda araştırma yürütülmüştür. Araştırmanın sonucunda psikolojik sözleşme ihlali algısının örgütsel sinizmin duyuşsal, bilişsel ve davranışsal boyutları üzerinde anlamlı ve pozitif etkisi olduğu, örgütsel bağlılığın ise sadece duygusal boyutu üzerinde anlamlı ve negatif etkisi olduğu tespit edilmiştir.
Lider davranış özelliklerinin iş tatminine olan etkisinin ölçülmesi

Gerçekleştirilen bu çalışma ile iş yerinde sergilenen lider davranış özelliklerinin çalışanların iş tatmin üzerinde etkisinin olup olmadığı incelenmiştir. Çalışma kitlesi Gaziantep ilinde faaliyet gösteren özel hastahanelerde görev yapan hastane çalışanlarından oluşturulmuştur. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada veri toplama tekniği olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda 445 anket formu çalışanlara dağıtılmıştır. Bu anketlerin 413 tanesi veri girişi için uygun bulunmuştur. Çalışma sonuçlarına göre lider davranışı ile çalışanların; cinsiyet, yaş, kurum türü, kurumdaki görevleri arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Diğer taraftan hastane çalışanlarının içsel ve dışsal tatminleri ile yaş, medeni durum arasında, dışsal tatmin ile kurum türü ve kurumdaki görev arasında istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur.
Küresel pazarlamada satış yönetim süreci

Bu çalışmanın amacı, küresel pazarlarda satış yönetim süreci faaliyetlerinde bulunan firmalar arasında, Küçük ve Orta ölçekli işletmelerin ihracat pazarlaması davranışını araştırarak, uluslararası pazarlara açılmayı planlayan işletmelere bu anlamda, ihracatta satış yerine pazarlama anlayışının oluşmasına katkı sunmaktır. Bu amaç çerçevesinde ihracat yapan bir KOBİ ile, ihracat davranışları ve ihracat pazarlaması hakkında derin-lemesine yüz yüze mülakat yapılmıştır. İhracat firmaları ile yakından ilgili olan kurum ve kuruluşların da ihracat pazarlaması yaklaşımları incelenmiştir. Bunun içinde Türkiye İhracatçılar Meclisi ile derinlemesine yüz yüze mülakat yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda ise, Küresel pazarlarda satış yönetim sürecinin ihracat pazarlaması dahilinde oluşturulmasının, genelde tüm firmalar ve özelde ise Küçük ve orta ölçekli işletmelerin performans düzeylerine katkı sağladığı ve rekabet üstünlüğü için gerekliliği görül-mektedir.
Halka açık ortaklıklar bakımından güveni kötüye kullanma suçu

Küreselleşme ile birlikte bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişimi, ekonominin ve ticaretin dijitalleşmesi, sermayenin artışı, mal ve hizmet üretiminin seri hale gelişi sermayenin serbest dolaşımını zorunlu hale getirmiştir. Bu gelişme ile birlikte serbest piyasa ekonomisi sistemini benimseyen ülke sayısı artmıştır. Serbest Piyasa sistemini benimseyen ekonomilerde şirketler likidite artışı sağlayabilmek amacıyla halka açılırlar. Halka açılarak şirketler, kurumsallaşırlar, tanınırlıkları ve ucuza kredi bulma imkanları artar ve dış sermaye ortaklığı alarak global pazar tecrübesi edinirler. Küçük yatırımcı ise bu sayede birikimini piyasaya sokarak hem ülke ekonomisine hem de kendi bütçesine katkı sağlar. Sermaye piyasasında halka açılan şirketler aracılığıyla yapılan işlemlerde piyasa güvenilirliğini sağlamak, şeffaf, etkin, istikrarlı, adil ve rekabetçi bir ortamda işleyişinin sağlanması ve şirketlerdeki hakim ortak dışındaki küçük yatırımcının hak ve menfaatlerini korumak için 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunun 110. maddesi ile yasaklayıcı hükümler içeren cezai düzenlemeler yapılmıştır. Sermaye Piyasası Kanunun 110. maddesinin 1. fıkrasının a bendinde güveni kötüye kullanma suçu düzenlenmiştir. Bu yasal düzenleme 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 155. maddesinin nitelikli halidir. Yatırımcıların maddede sayılan kuruluş, kurul ve kişilere yatırım, emanetçi, teminat ya da bir başka amaçla tevdi ve teslim edilen sermaye piyasası araçları, nakit ya da diğer kıymetleri kendisinin veya başkasının menfaatine satmak, kullanmak, rehnetmek, gizlemek veya inkar etmek suç sayılmıştır. Bu suç ile malvarlığı değeri ile güven duygusu korunmak istenmiştir. SPK.'nın 110. maddesinin 1. fıkrasının b ve c bentlerinde örtülü kazanç aktarımı fiilleri suç olarak düzenlenmiştir. Halka açık ortaklığın hakim ortağının yönetim, denetim veya sermaye bakımından ilişkili başka diğer bir teşebbüs veya şahıs lehine, halka açık ortaklık aleyhine olarak aktif ya da pasif fiillerle haksız kazanç aktarımı suç sayılmıştır.
Değere dayalı portföy seçiminde çok amaçlı bulanık optimizasyon yönteminin kullanılması

Bu çalışmayla Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren firmalara ait hisse senetlerinin değer yatırımı stratejisiyle seçimi ve oluşturulan portföylerin uzun dönem performanslarının yükselen ve düşen piyasalarda test edilmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda, portföyleri oluşturan hisse senetlerinin seçiminde, değer yatırımı kriterlerini esas alan çok amaçlı bulanık optimizasyon yöntemi ile risk ve getiriyi dikkate alan Markowitz Ortalama Varyans Yaklaşımı'nın beraber kullanımına dayalı, iki aşamalı bir seçim gerçekleştirilmiş ve bu yöntemin etkinliği test edilmiştir. Çalışma 1996 -2007, 2000- 2011 ve 2004- 2015 yıllarını kapsayan üç farklı dönemden oluşmaktadır. Çalışmada, değer yatırım stratejileriyle yapılan hisse senedi seçiminin gelişmiş piyasalarda olduğu gibi, Borsa İstanbul'da da kazançlı bir yöntem olduğu tespit edilmiştir. Sonuçlar dönemsel olarak incelendiğinde ise değer portföylerinin yükselen piyasalarda, piyasa portföyünden daha karlı olduğu ancak kriz dönemini kapsayan düşen piyasada ise piyasa portföyünden daha düşük performans gösterdiği saptanmıştır. Ayrıca, çalışmada kullanılan çift aşamalı hisse senedi seçiminin, değer yatırımı kriterlerinin yanı sıra risk ve getiri tercihlerini de içeren ve çok sayıda hisse senedi arasından ideal kriterlere uygun hisse senetlerinin belirlenmesinde pratik bir yöntem olduğu tespit edilmiştir.