turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kurumsal alanın oluşumu ve değişiminde mikro-makro aktör ve yapıların etkileşimi: Türkiye'deki tam teşekküllü özel hastaneler alanı örneği

Bu çalışmanın temel amacı Türkiye'de faaliyet gösteren tam teşekküllü özel hastaneler örgütsel alanının oluşum dinamiklerini ortaya koymak ve devamında bu örgütsel alanda gerçekleşen değişim mekanizmalarını açıklamaktır. Sağlık reformları 1980'lerden günümüze en çok tartışılan, araştırılan konulardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu dönemde sağlık sektöründe köklü reform girişimleri olmuştur. 2003 yılında Türkiye'de hükümet tarafından açıklanan ve sağlıkta dönüşüm olarak adlandırılan reform paketi, sağlık sektörünün sorunları ve çözüm önerileri konusunda kapsamlı bir tartışmaya yol açtı. Sağlıkta dönüşüm reformu eleştirilerinin önemli bir kısmı sağlık alanında etkili olan özelleştirme ve liberalleşme süreçleri ile ilgilidir. Bunun başlıca nedeni uzun süre devlet hizmeti olarak algılanan sağlık hizmetlerinin giderek artan oranda özel sektöre bırakılmasıdır. İşte bu eleştirilerin merkezinde yer alan tam teşekküllü özel hastane örgütsel alanının oluşumu ve değişimi mekanizmalarının anlaşılması bu noktada önem kazanmaktadır. Tüm dünyada etkisi görülen bu reform çalışmalarının temel amacı, sağlık sektöründe artan harcamaları kontrol altına almak ve sektörün verimliliğini artırmak olarak dile getirilmiştir. Benzer sorunların yaşanması nedeniyle birçok ülkede benzer içeriklere sahip reform programları uygulanmaya başlanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan beri özel sağlık hizmetleri varlığını korumuştur. Küçük müessese yapısından tam teşekküllü özel hastane yapısına dönüşüm zamanla gerçekleşmiştir. 1989 yılında kurulan ilk tam teşekküllü özel hastane sonrasında devlet teşviklerinin önemli etkisi ile tam teşekküllü özel hastane örgütsel alanında faaliyet gösteren örgüt sayısı artmıştır. Tam teşekküllü özel hastane örgütsel alanının oluşum ve değişimini incelemek için yeni bir model ortaya konulmuştur. Bu model örgütsel öğrenme, kurumsal iş ve kurumsal girişimcilik birleştirilerek oluşturulmuştur.
Çalışanın liderinden memnun olması: Liderin güç tarzının ve çatışmayı yönetme tarzının etkileri

İşletmeler bugünün iş piyasasında ayakta kalmanın ötesinde kendilerine sağlam bir yer edinmek istiyorlarsa, eldeki kaynaklarını en iyi şekilde kullanmak durumundadırlar. Bu kaynaklar arasında en değişkeni, en çok dikkati gerektiren ve şüphesiz en önemlisi insan gücüdür. İnsangücünden ne derece etkin yararlanıldığı ya da çalışanların kendilerini işlerine ne derece verdikleri, işletmelerin hedeflerine ulaşabilmesinin önemli bir belirleyicisidir. Etkin liderliğin çalışanların işletmeye olan katkısını artırdığı ve ancak gücün doğru kullanımıyla mümkün olduğu günümüzde açıkça bilinmektedir. Çünkü liderin güç tarzı, çalışanlarla ilgili birçok sonucu etkilemektedir. Bu çalışmada, çalışanların yöneticilerinden duydukları memnuniyet değişkeni açıklanmaya çalışılmıştır çünkü bu değişkenin düzeyinin yüksek ya da düşük oluşu, getirdiği sonuçlar açısından önem taşımaktadır. Akıllıca davranan işletmeler, yöneticisinden memnun olmaması nedeniyle nitelikli bir çalışanın işi bırakmasının maliyetini görebilmektedir. Bu doğrultuda, yöneticinin güç tarzının, çalışanın ondan duyduğu memnuniyeti açıklama derecesine bakılmıştır. Bu araştırmanın ana amacı ise, oluşturulan modeldeki ilişkileri ortaya koymaktır: Bağımsız değişken olan yöneticinin güç tarzının, çatışmayı yönetme tarzı yoluyla çalışanların yöneticilerinden duydukları memnuniyeti açıkladığı düşünülmüştür. Ayrıca iki tarafın çatışmayı yönetme tarzları arasındaki benzerlik ya da farkın, çalışanların yöneticilerinden duydukları memnuniyeti açıklamadaki katkı payı araştırılmıştır. Araştırmanın yapıldığı hastanelerde, çalışanların ödüllendirme gücünü kullanan şeflerinden duydukları memnuniyet düzeyinin daha yüksek olduğu sonucu elde edilmiştir. Ancak, şefin çatışmayı yönetme tarzının modelde öngörüldüğü şekilde ara değişken işlevinde olmadığı bulunmuştur. Çalışanla şefinin çatışmayı yönetme tarzları arasındaki farkın çalışanın şefinden duyduğu memnuniyeti önemli ölçüde açıkladığı da elde edilen bir diğer önemli sonuçtur. Araştırmada bunların yanı sıra yöneticinin ve çalışanın cinsiyeti, çalışanın yaşı, medeni durumu, pozisyonu, branşı, toplam çalışma süresi, bulunduğu hastanede çalışma ivsüresi ve şimdiki yöneticisiyle beraber çalıştığı süre gibi demografik değişkenlerin yöneticiden duyulan memnuniyete nasıl bir etki yaptığına da bakılmıştır. Bunlardan sadece çalışanın branşı ile şefin cinsiyetinin, doktorların şeflerinden memnun olmalarında farklılaştırma etkisi olduğu bulunmuştur.
Bayilik sisteminde prim uygulaması: Otomotiv sektörü örneği

İstihdam edilen personelleri, bulundukları firmanın süreç hedeflerine kilitlemek için en yaygın olarak kullanılan yöntemlerden biri de hiç kuşkusuz prim sistemidir. Günümüzde sektöründe ileri gelmiş pek çok firma istihdam etmiş olduğu personellerine prim uygulaması yapmaktadır. Prim uygulaması yapılan işin içeriğine göre asıl alınan ücrete ek olarak verilen ödemedir. İşveren tarafından istihdam edilen personeli o iş kapsamında, isteklendirip verimini artırmak veya sonuca daha kolay ve çabuk ulaşmak amacıyla verilen paradır. Prim mevcut bir olayın hayata geçirilmesiyle orantılı/bağlı olarak verilmektedir. Bundan sebeple bazı kıstasları mevcuttur. Verilen pirimler, emek karşılığı, teşvik usulü ya da performans usulu verilebilir. Bu tez çalışmasında ise şirketlerin çalışanları için vermiş olduğu prim anlayışını, otomotiv sektörü örneklemesi üzerinden değinilecektir. Otomotiv sektöründe bilhassa satış sonrası hizmet içinde uygulanan destekler ve akabinde verilen prim uygulaması anlatılmıştır.
Hastanelerde yöneticilerin liderlik özelliklerinin çalışanların performansı üzerindeki etkileri: Örnek bir uygulama

Liderlik kavramı, günümüz iş dünyasına yol gösteren bir öneme sahiptir. Yaratıcı çözümler göstererek toplumsal dönüşüme ivme katan kurumların arka planında yönetici rolündeki liderlerin taşıdıkları vizyon bulunmaktadır. Çalışmada, son derece önem taşıyan liderlik olgusu ve çalışan performansı kavramları birlikte ele alınmıştır. Bu kapsamda İstanbul'da faaliyet gösteren bir kamu hastanesinin çalışanları üzerinde gerçekleştirilen araştırma ile hastanedeki liderlik tarzının, çalışan performansına olan etkisi sorgulanmış ve liderlik tarzlarının hangilerinin çalışan performansını ne düzeyde etkilediği incelenmiştir. Yoğun hizmet ve emek veren hastane kurumları amaç ve planlarını gerçekleştirmesinde çalışan performanslarının yüksek olması önemli bir etkendir. Araştırma, sağlık kurumlarının yeniden yapılandırıldığı son dönemlerde, sağlık hizmeti sunum kalitesinin yükselmesi, yönetici konumundaki bireylerin liderlik özelliklerinin hastane çalışanlarının performansı üzerindeki etkilerinin belirlenmesi amacıyla hazırlandığı için iki kavram arasındaki ilişkinin sağlık alanındaki önemini artırmıştır. Hastane yöneticilerinin liderlik özellikleri hastane çalışanlarının performansını etkilediği görülmüştür. Çalışanların performansını, liderlik davranış alt boyutlarından sadece görev odaklı liderlik boyutu anlamlı düzeyde ve pozitif yönde yorumlanmıştır.
Literature-based causal loop diagrams of patent management process in pharmaceutical industry

Yeni keşif ve patentler, ilaç endüstrisinin rekabetçi yapısı içerisinde anahtar noktalardandır. Şirketler rakiplerinden bir adım önde olabilmek için AR&GE çabalarına yatırım yaparak yeni keşiflerde bulunmaya çalışırlar. Bu amaçla patentler AR&GE için yapılan yatırımları tazmin etmek için önemli bir noktadır. Bu denenle şirketler taklitleri önlemek için daha sıkı patent yasalarının uygulanması yönünde kulis yaparlar. Dolayısıyla, gelişmekte olan ülkelerde bile şirketler AR&GE için yatırım yapmak ve yeni ürünler keşfetmek zorundadırlar. Bütün bunlar patentlerin ve patent yönetiminin önemini gün ve gün arttırmaktadır. Ayrıca bu durum Türk İlaç Endüstrisinin de AR&GE yatırımlarının artmasına yol açabilecektir. Bu çalışma kapsamında, patent yönetiminde araştırma yeterliliği, bilgiye ulaşma, AR&GE çabalarının üretkenliği, bir ülkedeki patent yönetiminin gücü, ilaç fiyatları ve AR&GE harcamaları, patentlerle ilgili kararlar alınması ve onlarla ilgili stratejiler geliştirilmesi için önemli parametreler olduğu sonucuna varılmıştır.
Kozmetik sektörü bağlamında; marka, marka yönetimi ve tüketici arasındaki ilişki

Özünde her marka-tüketici ve üretici arasında imzalanan bir sözleşme niteliği taşır. Üreticiler bir takım vaatler sunmakta ve belirli bir bedel talebinde bulunmakta, tüketici ise ilgili yararı söz konusu bedele değer buluyorsa alışveriş gerçekleşmektedir. Vaadin yer almadığı bir marka düşünülemez. Bu vaatlerin sunuş biçimiçeşitli uzmanlıklar isteyen teknik bir konu olmakla birlikte, duygu, duygusal yarar, hedef kitlenin belirlenmesi, fiyat politikaları ve marka gibi unsurlar işin içerisine girmektedir. Bu noktada işletmelerin hedef pazarındaki tüketicilerin karar alma tarzlarını dikkate alarak marka yaratma ve yürütme stratejileri devreye girmektedir. Bu temelden hareketle hazırlanan araştırmanın amacı, uluslararası bir kozmetik işletmesinin marka yönetim stratejilerinin Türkiye tüketicilerinin karar alma tarzları üzerindeki etkisinin ortaya koyulmasıdır. Araştırma kapsamında öncelikli olarak işletmeye yönelik tüketici temelli marka yönetimine ait kalite, reklam, farkındalık ve fiyatlandırma düzeylerinin ölçümlenmesi hedeflenmektedir. Bununla birlikte tüketicilerin satın alma işleminde ortaya koydukları karar alma tarzlarının belirlenmesi araştırmanın bir diğer hedefidir. Bu çerçevede kozmetik tüketicilerinden oluşan 433 kişiye anket uygulanmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre işletme tarafından ortaya koyulan tüketici temelli marka yönetim stratejileri ile tüketicilerin mükemmeliyetçi/yüksek kalite odaklılık, yönetiminin marka odaklılık-'fiyat=kalite' bilinci, kararsızlık, moda odaklılık, alışverişten kaçınma, düşünmeden alışveriş-dikkatsizlik ve fiyat odaklılık karar alma tarzları arasında anlamlı ilişkiler vardır.
Analitik hiyerarşi süreci metodu ile alternatif bakım stratejisi seçimi: İmalat sanayinde bir uygulama

Bakım ile ürün kalitesi arasındaki ilişki göz ardı edilemeyecek kadar büyüktür. Firmaların günümüz ekonomisinde rekabet üstünlüğü sağlayabilmeleri için kaliteli malı ucuza, istenilen zamanda ve yerde bulundurmaları kritik öneme haizdir. İşletmelerin üretim süreçlerini aksatmadan müşterilerine ürünlerini zamanında teslim edebilecekleri bir bakım yöntemi belirlemek, araştırmanın temel önceliğidir. Bu bağlamda işletmelerin seçmek durumunda olduğu değişik bakım stratejilerinden işletme için en uygun olanını belirlemek üzere AHS metodunun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir. Öncelikle konuyla ilgili literatür taranmış ve ana kriterler ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışmadaki uygulama için belirlenen ana kriterler; maliyet, güvenlik, uygulanabilirlik ve rekabet avantajıdır. Ana kriterlerin belirlenmesinden sonra bunları daha detaylı inceleyen alt kriterler belirlenmiştir. Daha sonra bu kriterler ışığında işletmede kullanılabilecek alternatifler seçilmiştir. Bu alternatifler; Tamir-Onarım, Zaman Esaslı Bakım, Durum Esaslı Bakım, Toplam Verimli Bakım ve Güvenirlik Merkezli Bakımdır. Bu alternatifler uygulama yapılan fabrikadaki ilgili personelin bilgi ve tecrübelerine dayanarak belirlenmiştir. Kriterler ve alternatifler belirlendikten sonra problemin çözümü için hiyerarşi ve ardından karşılaştırma matrisleri oluşturulmuştur. AHS metodu yardımıyla elde edilen değerler Expert Choice paket programı ile incelenmiş ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Tüm bu işlemlere göre bakım stratejileri önem derecesine göre sıralanmıştır. Çalışma sonucunda uygulama yapılan fabrika için en uygun bakım stratejisinin Toplam Verimli Bakım olduğu belirlenmiştir. Ancak fabrikanın kapasitesi, üretim alanı, kullanılan makinelerin cinsi ve diğer birçok faktöre göre en uygun bakım stratejisi değişiklik gösterebileceği de göz ardı edilmemelidir.
Örgütsel adalet ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkinin belirlenmesine yönelik ampirik bir çalışma

Araştırma, örgütsel adaletin İstanbul'da özel sektörde faaliyet gösteren firmaların çalışanlarının örgütsel bağlılığı üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Adaletli uygulamaların, örgütsel bağlılık üzerinde olumlu bir etkisi olduğu hipoteziyle yola çıkılmış, örgütsel adaletin personel davranışlarındaki etkileri, personelin olumlu motivasyonunun örgüte sağladığı katkılar ve örgütün devamlılığına etkileri üzerine araştırma yürütülmüştür. Araştırmada özel sektör çalışanlarına anket uygulaması yapılmıştır. Anket sonuçları SPSS 22.0 istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Örgütsel adalet ile örgütsel bağlılık arasında orta düzeyde pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca; bireylerin örgütsel adalet algılarının cinsiyet, yaş, medeni durum, çalışma süresi, mesleki deneyim, ödül alıp almama durumlarının benzer düzeyde olduğu; eğitim durumu, yönetsel düzey faktörlerine göre anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır. Örgütsel bağlılık düzeylerine bakıldığında, cinsiyet, yaş, medeni durum, öğrenim durumu, mesleki deneyim, çalışma süresi, ödül alıp almama durumu faktörlerinin örgütsel bağlılığı anlamlı bir düzeyde etkilemediği görülmüştür.
Hazır giyim işletmelerinin performansını etkileyen faktörler ve performans düzeyini artırıcı bir model önerisi

Türkiye'deki hazır giyim işletmelerinin performans düzeylerini ve performansı etkileyen faktörleri belirleyerek, işletmelerin mevcut performans düzeylerini arttırmak için neler yapılması gerektiğini ortaya koymak bu araştırmanın amacını oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini Türkiye'de faaliyet gösteren, 140 işçiden fazla çalışanı olan hazır giyim işletmeleri arasından tesadüfi yolla seçilen 40 hazır giyim işletmesi oluşturmuştur. İşletmelerin performans göstergelerini hesaplamak için gerekli verileri toplamak amacı ile araştırmacı tarafından geliştirilen bilgi toplama formu kullanılmıştır. Araştırmada hazır giyim işletmelerinde etkililik, girdilerden yararlanma, verimlilik, kalite, yenilik, çalışma hayatının kalitesi ve karlılık boyutlarında toplam 42 performans göstergesi hesaplanmıştır. Bu performans göstergeleri istatistiksel analize tabi tutulmuş performans boyutları arasında Pearson Korelasyonları hesaplanmıştır. Bunun yanı sıra hazır giyim işletmelerinin ISO 9000 belgeli olma, örme ya da dokuma konfeksiyon üretimi yapma, üretim tipi ve işletmelerin bulunduğu bölgelere göre performans düzeyleri arasında istatistiksel farklılığın bulunup bulunmadığı araştırılmıştır. Bu araştırma sonucunda hazır giyim işletmelerinin etkililik, girdilerden yararlanma, verimlilik, kalite, yenilik, çalışma hayatının kalitesi ve karlılık boyutlarında bazı anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre kalite ve verimlilik göstergeleri arasında, kalite ve karlılık göstergeleri arasında, kalite ve çalışma hayatının kalitesi performans göstergeleri arasında, çalışma hayatının kalitesi performans göstergeleri ile verimlilik göstergeleri arasında pozitif yönlü anlamlı istatistiksel ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca ISO 9000 belgeli hazır giyim işletmelerinin diğerlerine göre, planladıkları miktara ve kara daha fazla ulaştıkları, iş gücünden vekapasiteden daha fazla yararlandıkları, İşgücü, makine ve malzeme verimliliğinin daha yüksek olduğu ve kalite ve çalışma hayatının kalitesinin daha iyi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Örme kumaştan hazır giyim üretimi yapan işletmelerin, dokuma kumaştan hazır giyim üretimi yapan işletmelere göre mevcut kapasiteden daha fazla yararlandıkları, dokuma kumaştan hazır giyim üretimi yapan işletmelerin ise işgücü, makine ve katma değer verimliliğinin daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgular ışığında hazır giyim işletmelerinin performanslarını arttıracak bir model geliştirilmiştir. Bu modelde üretim sürecine yönelik işgücüne, kaliteye, mühendisliğe ve tasarıma ilişkin alınacak tedbirlerin yanı sıra, işletmenin gerçekleşen performans düzeyinin benchmarking, reengineering ve sürekli iyileştirme yoluyla geliştirilmesi ve dinamiklik kazanması sağlanabilecektir. 111
Sağlık kurumlarında tıbbi atık yönetimi

Sağlıklı olmanın temel koşullarından birisi sağlıklı çevredir ve sağlıklı çevreye ulaşmak ise çevre sorunlarıyla ilgili ciddi önlemler almayı gerekli kılar. Hastane ve sağlık kuruluşlarında insan ve çevre sağlığını korumayı hedefleyen Çevre Yönetim Hizmeti kapsamında; tehlikeli ve tıbbi atık yönetiminden su kullanımına, enfeksiyondan korunmadan radyasyonun zararlarını azaltmaya, temiz enerji kullanımından enerji tüketimini azaltmaya, hatta personellere yönelik eğitimler verilmesinden iç denetime varıncaya kadar bir dizi önlemlerin alınması neticesinde, her hastanenin 'Çevre Dostu Hastane' olması sağlanabilir, böylece hem hasta ve çalışan güvenliği, hem de doğal çevre korunmuş olur. Çalışmanın ilk bölümünde sağlık kurumlarından kaynaklanan atık türleri incelenmiştir. Bu atıkların meydana getirdiği hijyen ve çevre sorunlarını gösteren çalışmalara yer verilerek sağlık kurumlarındaki mevcut atık yönetimi ele alınmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise, Kocaeli İlinde yer alan dokuz devlet hastanesine ait TSİM verileri ve kişisel gözlemlerle mevcut durum tespit edilerek sorunlar ortaya çıkarılmaya çalışılmış ve çözüm önerileri sunulmuştur. Ayrıca, bilgileri toplamak için, Kocaeli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği Çevre Yönetim Birimi Temel Sağlık İstatistikleri Modülü verileri kullanılmıştır. Çalışmada yer alan bütün sağlık kurumlarında kişisel gözlem ve çalışanların bilgilerinden faydalanılmıştır.
Azerbaycan ve Türkiye muhasebe sistemleri hesap planları karşılaştırılması

Muhasebenin temel görevi işletme içi ve işletme dışı kişi ve kuruluşlara bilgi üretmektir. Üretilen bilgileri doğru analiz ederek kullanan işletmeler başarılı olmaktadır. Günümüzde, artan teknolojik imkanlar ve ülkeler arasındaki sınırların ortadan kalkmasıyla işletmeler teknoloji, küreselleşme, artan rekabet şartları gibi konularda sürekli değişmektedir. Söz konusu durum farkı ülke ve kuruluşların muhasebe bilgilerini herkes tarafından anlaşılan bir 'dil'de, yani benzer standartta hazırlanmak zorunda bırakmıştır. Artık, birçok ülke Uluslararası Muhasebe Standartları bazında kendi standartlarını hazırlamıştır. Bu çalışmada Azerbaycan ve Türkiye hesap planları incelenerek benzer ve farklı yönleri karşılaştırılacaktır.
Azerbaycan ve Türkiye'de petrol işletmelerinde finansal analiz: TÜPRAŞ ve Socar uygulaması

Günümüzde petrolün değerinin artması, Türkiye ve Azerbaycan ekonomisinde önemli yere sahip olması, petrol işletmelerinin finansal analizlerinin yapılmasını gerekli kılan unsur haline gelmiştir. İhracatçı ülkelerin petrolü temel unsur haline getirmesi, sadece ekonomik değil politik açıdan da petrolün önemini artırmıştır. Çalışmada petrolün tarihi, Türkiye ve Azerbaycan'daki gelişim süreci incelenmiştir. TÜPRAŞ ve SOCAR işletmeleri finansal analize tabi olacağı için, finansal analizin tanımı, önemi, analizin türleri ve finansal analiz kapsamında kullanılan tekniklerle ilgili bilgiler verilmiştir. TÜPRAŞ ve SOCAR'a ait finansal tabloların oran analizi yöntemi ile, likidite, finansal yapı, faaliyet ve karlılık analizleri yapılmıştır. Bu çalışmada nicel araştırma yöntemi kullanılarak, içerik analizi yapılmıştır. Uygulamada ele alınan petrol işletmelerinin 2015- 2017 yıllarına ait finansal tablolarındaki finansal verileri, mali yapı, verimlilik, kısa vadeli borç ödeme güçleri ve karlılıkları analiz edilip yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucunda TÜPRAŞ'ın karlılık, verimlilik ve öz kaynak durumunun normal, ancak daha iyi olabileceği, SOCAR'ın karlılığının düşük olduğundan dolayı verimliliğinin ve öz kaynaklarının düşük çıktığı, ancak ilerleyen yıllarda yükselme eğilimine geçtiği ortaya konulmuştur.
İşgörenlerin iş ve serbest zaman çatışma düzeyleri ile mesleki tükenmişlik ve yaşam tatmini ilişkisi

Bu çalışmada kullanılan iş-serbest zaman çatışması ölçeği iş-aile çatışmasının bir alt boyutu olan zaman temelli çatışma boyutundan Lin ve Wong (2007) tarafından uyarlanmıştır. Mevcut çalışma iş ve serbest zaman çatışması ile işgörenlerin maruz kaldığı mesleki tükenmişlik ve işgörenlerin yaşam doyum düzeyleri arasındaki ilişkinin varlığını tespit etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma evreni olarak Ankara'da turizm sektöründe faaliyet göstermekte olan 4 ve 5 yıldızlı otel çalışanları seçilmiştir. Korelasyon analizi ile elde edilen sonuçlar neticesinde iş-serbest zaman çatışması ve mesleki tükenmişlik ve yaşam tatmin düzeyleri arasında anlamlı orta ve düşük düzeyli ilişkiler tespit edilmiştir. Daha sonrasında bu ilişkinin nedensellik boyutunu tespit etmek için veriler regreasyon analizine tabi tutulmuştur. Buradan elde edilen sonuçlar iş ve serbest zaman çatışmasının mesleki tükenmişlik ve yaşam tatmin düzeylerini orta ve düşük düzeylerde anlamlı bir şekilde açıkladığı belirlenmiştir. Mevcut çalışmada Maslach Mesleki Tükenmişlik envanteri kullanılmıştır. Maslach mesleki tükenmişliği üç faktörde ele almıştır. Verilerin analizinde bu üç faktör ayrı ayrı analize tabi tutulmuştur. Mevcut çalışmada demografik değişkenlerle ölçek ifadeleri arasındaki farklılıkları tespit etmek için Anova analizi yapılmıştır, buna göre işgörenlerin mesai saatleri ile iş ve serbest zaman çatışma düzeyleri arasında anlamlı farklılığın olduğu belirlenmiştir. İşgörenlerin unvanları ile yaşam doyum düzeyleri arasında anlamlı bir farklılık olduğu mevcut çalışmada belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan ölçekler güvenilirlik analizi sonucu oldukça güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ölçek ifadelerinin normal dağılım sergilediği basıklık ve çarpıklık değerlerinden anlaşılmıştır ve daha sonrasında araştırmada uygulanacak analiz yöntemlerine karar verilmiştir.
Türkiye'de serbest bölge uygulamaları ve serbest bölgelerin performanslarının veri zarflama analizi ile karşılaştırması

Serbest bölge uygulamaları 20. yüzyılın özellikle ikinci yarısında dünyada ve Türkiye'de sıklıkla karşılaşılan bir kavram olup hem uluslararası ticaretin gelişmesi hem de küresel ekonomik bütünleşme için değerli bir araç olagelmiştir. Çeşitli amaçlar doğrultusunda farklı türlerde kurulan serbest bölgelerin hem ulusal hem de uluslararası düzeyde ekonomik etkileri görülmektedir. Serbest Ticaret Bölgesi, Serbest Üretim Bölgesi, Serbest Şehir, Serbest Bankacılık Bölgesi, Serbest Limanlar ve benzeri türlere sahip serbest bölge uygulamalarının olumlu ve olumsuz olabilecek çeşitli etkileri bilinmektedir. ABD, İngiltere, Almanya, Hollanda gibi gelişmiş ülkelerde olduğu kadar Çin ve Rusya gibi gelişmekte olan siyaseten ve ekonomik olarak oldukça önemli ülkelerde de var olan serbest bölge uygulamaları çalışmada dikkate alınmaktadır. Yukarıda anılan amaçlar doğrultusunda çalışmada başvurulan bir istatistik yöntem olarak Veri Zarflama Analizi kullanılmaktadır. Söz konusu yöntem; literatürde sıklıkla kullanılan, doğrusal programlama tabanlı, lineer bir matematiksel yöntem olup ilgili girdi-çıktı ilişkisi uyarınca kullanılabilen, performans ölçümünde ve karşılaştırılmasında faydalanılan bir yöntem olarak bilinmektedir. Türkiye'de serbest bölge uygulamalarının incelenmesi ve performanslarının Veri Zarflama Analizi yöntemiyle karşılaştırılması için hazırlanan çalışmanın ilk bölümünde genel olarak serbest bölgeler anlatılmakta, ikinci bölümde ise dünyada ve Türkiye'de serbest bölge uygulamalarına değinilmektedir. Son bölümde ise seçilen kriterlere göre Türkiye'deki serbest bölgelerin performansları ölçülmekte ve ilgili yönteme göre kendi aralarında karşılaştırılmaktadır.