Farkındalığın kendine ve diğerlerine yabancılaşmaya etkisi: Teknoloji sektörü çalışanları üzerine bir araştırma

Farkındalık kavramı literatürde çağımızın en önemli sorunları olarak bilinen stres, tükenmişlik ve duygusal zeka kavramlarıyla birlikte birçok araştırmanın konusu olmuştur. Yabancılaşma ise bireyin güçsüzlük, normsuzluk, izolasyon, yaşamın anlamsızlaşmasını hissettiği durumlarda meydana gelerek, bireylerde, çalışanlarda, örgütlerde, toplumlarda ve kültürel kapsamlarda yabancılaşma söz konusu olacaktır. Bu durum önlenemez toplumsal ve bireysel yozlaşmayı da beraberinde getirecektir. Yabancılaşma, bir yandan telafisi oldukça zor olan hasarlara sebep olurken diğer bir yandan kişisel- toplumsal değişim ve gelişimin önünde de önemli bir engeldir. Dönüşen ve değişen bireysel istekler, çalışma koşulları, çevre koşullarına uyum sağlama, gelişim hızının gerisinde kalmama düşüncesi, değişimden istenilen cevapların alınma şüpheleri, kişiyi yabancılaşmaya iter. Özellikle hızla gelişen teknolojik yeniliklerin iletişim şekilleri, esnek çalışma modelleri ve bireylerin hızlı adaptasyon ve öğrenme süreçleri üzerinde yarattığı etki sonucunda, bulunduklari anin içerisinde içselleştiremedikleri her durumda, yabancılaşma kavrami kisilerin karşılarına çıkabilmektedir. Onun kendi kendine kalma, kendi iç benliğine dönme ve kendisinin farkına varması ve bakış açısını değiştirmesi için öncelikle farkında olmalıdır. Bu araştırma da tezi 'farkındalığın yabancılaşması üzerinde etkisini incelemek üzere yazılmıştır. Farkındalık ve yabancılaşma alt boyutları detaylı analizlerden geçirilmiştir. Yapılan analizler sonucu farkındalığın yabancılaşma üzerinde etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen analizler ekseninde yapılan bu çalışma özelikle farkındalığın gelişimi için çok değerli veriler elde etmemizi sağlamıştır. Yabancılaşmanın farkındalıkla birlikte aşılabilir, öngörülebilir ve önlem alınabilir bir sorun olduğu tespiti oldukça değerli bir bilgidir ve bu araştırma ile birlikte literatüre kazandırılmıştır. Farkındalığın alt boyutlarından olan davranış ilgisi ve değişime kapalılık boyutlarının yabancılaşmanın alt boyutu olan diğerlerine yabancılaşma üstünde anlamlı etkiye sahip olduğu görülmüştür. Bu çalışma hızlı değişen günümüz koşullarının bireylerin yabancılaşması üzerinde, etki eden boyutların incelenmesi ve farkındalıkla çözümünü yapılan literatür çalışmaları ve analizler sonucunda ortaya konmuştur. Bu tez çalışmasında günümüz teknoloji çalışanları üzerinde psikolojik farkındalıklarının yabancılaşmaları üzerindeki etkileri incelenmektedir. Bu amaçla çalışmada nitel araştırma yöntemi olan anket yöntemi kullanılmıştır. Anket yöntemi çalışanlarla birebir görüşme yöntemi ile de desteklenmiştir. Araştırmada elde edilen veriler çoktan seçmeli sorulardan oluşturulan anket formu ile sağlanmıştır. 250 kişiden eksiksik ve hatasiz anket toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS istatistik paket programı ve Yapısal Eşitlik Modelinde AMOS programı kullanılarak değerlendirilmiş ve analiz edilmişir. Araştırma sonucu elde edilen bulgular sonucunda teknoloji çalışanlarının psikolojik farkındalık düzeylerinin yabancılaşma boyutları üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Diğerlerine yabancılaşma boyutunu en fazla en yüksek etkileyen psikolojik farkındalık boyutu davranış ilgisi boyutudur.