Türk koster işletmeciliğinde üçüncü taraf ve tam kurum içi yönetimler arası gemicilik performans endekslerine dayalı değerlendirme

Coğrafi olarak Asya ve Avrupa'yı birleştiren konumu ve üç tarafının denizlerle çevrili olması özellikleri ile Türkiye, denizcilik alanında gelişmeye son derece açık ve hatta güçlü bir ekonomiye sahip olabilmek adına, denizcilik sektöründe meydana gelen gelişmeleri yakından takip etmeye ve bu alandaki gelişimini en kısa sürede üst seviyelere çıkartmaya zorunludur. Ekonomik ve siyasi olarak Dünyaya hükmeden ülkelere bakıldığında bu ülkelerin deniz ticaretinden fazlasıyla yararlandıkları ve denizcilik alanında söz sahibi oldukları kolaylıkla anlaşılmaktadır. Bulunduğu konumda lider ve söz sahibi ülke olmak isteği olan Türkiye'nin, denizcilik konusunda meydana gelen hızlı değişimlere ayak uydurması ve böylece rekabet gücünü arttırması kaçınılmazdır. Türk deniz ticareti verileri incelendiğinde koster taşımacılığı olarak adlandırılan yakın kıyısal sefer yaparak Karadeniz ve Akdeniz kıyıları başta olmak üzere, Cebelitarık Boğazı geçilip fakat okyanus geçişi yapmadan, Avrupa ve Afrika kıtalarının Atlas Okyanusu sahilleri boyunca ve Süveyş Kanalı geçilerek Kızıldeniz sahilleri boyunca küçük tonajlardaki (1000- 12000 DT) gemilerle, küçük ve orta ölçekli denizcilik şirketleri tarafından yapılan ticaretin ülke denizciliğinin yıllarca belkemiğini oluşturduğu görülmektedir. Ne var ki son yıllarda koster armatörleri gemilerini eskisi gibi işletemediklerini dile getirirken, Akdeniz-Karadeniz koster taşımacılığı piyasasında söz sahibi olan Türkiye'nin piyasadan aldığı payın azalma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu da gözlerden kaçmamaktadır. Dünya denizcilik sektöründe meydana gelen gelişmeler ise çok hızlı bir şekilde devam etmekte, bu gelişmelere ayak uydurabilen şirket ve ülkelerin ise rekabet edebilirlikleri artarken piyasadan aldıkları pay da artmaktadır. Gemi inşa sanayinin ve teknolojinin gelişmesiyle beraber inşa edilen gemilerin eskisinden daha büyük, daha ekonomik, daha çevre dostu ve daha hızlı olması, haberleşme teknolojisinin hızlı gelişimiyle bilgi-veri aktarımının hızlı olması, uluslararası bir saha olan denizcilik alanında uluslararası sözleşme ve kuralların artması ve tüm denizcilik firmalarının bu kurallara ayak uydurma zorunluluğu gemilerin yönetilmesi konusunu eskisinden çok daha önemli kılmaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde çalışmanın amacı ve hipotezine yer verilerek konu hakkında genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde ise literatür taramasından faydalanılarak koster taşımacılığının tanımı yapılmış, dünyada ve özellikle Türk koster taşımacılığı sektörünün hitap ettiği Akdeniz-Karadeniz bölgelerinde koster taşımacılığı ile ilişkili durum ve gelişmeler incelenmiştir. Üçüncü bölümde Türk koster taşımacılığı sektörünün geçmişşten günümüze bir değerlendirmesiyle beraber, bölge deniz ticaretindeki yeri ve önemi hakkında bilgi verilmiştir. Dördüncü bölümde gemi yönetimi ve gemi yönetiminde dış kaynak kullanımı ile ilgili literatür taramasıyla beraber, gemi yönetiminde dış kaynak kullanımına ilişkin dünyada ve Türkiye'deki güncel durum ortaya konulmuştur. Beşinci bölümde, BIMCO'nun Gemicilik Anahtar Performans Gösterge Standartları ve hesaplanma şekli hakkında detaylı bilgi verilmiştir. Altıncı bölümde ise son zamanlarda gemilerin ve denizcilik şirketlerinin performanslarını değerlendirmek için kullanılan 'Gemicilik Anahtar Performans Göstergelerinin ' yönetiminde dış kaynak kullanılan ve kullanılmayan gemiler arasındaki farklar incelenerek gemi yönetiminde dış kaynak kullanmanın performansı arttırıp-arttırmadığı tespit edilmiştir. Bu bölümde nicel bir araştırma yöntemi olan betimsel tarama modeli kullanılarak yapılmış olan araştırmanın evren ve örneklemi, veri toplama araçları ve bulgularına yer verilmiştir. Yedinci ve son bölümde; sonuç, tartışma ve öneriler ile çalışma sonlandırılmıştır.