How to assess financial health of a firm

Dünyamızda her geçen gün daha fazla firma ekonomik hayata girmekte ve artan sayıda firmada mali sağlığı bozularak iflas aşamasına gelmektedir. İflas, firmanın mali sağlığının bozularak geldiği en son noktadır. Görüldüğü gibi firmanın iflas aşamasına gelebilmesi için mali sağlığında değişmelerin meydana geldiği bir süreç geçirmesi gerekmektedir. Bu nedenle mali sağlığın belirlenmesinde kullanılan mali basan ölçümleme ve tahminleme teknikleri işletmenin mali sağlığında önemli bir değişme olup olmadığını ortaya çıkaracak nitelikte olmalıdır. İşletmenin finansal sağlığının belirlenmesinde kullanılan geleneksel yöntemler karşılaştırmalı finansal tablolar, dikey yüzdeler, trend ve oran analizleridir. Çalışmamızda bu geleneksel yöntemlere alternatif olarak geliştirilen ve bu yöntemlerin bazı sakıncalarını ortadan kaldırıp firmanın mali sağlığındaki değişiklikleri ortaya çıkararak iflası önceden tahmin eden modeller üzerinde durulacaktır. Firmanın mali sağlığını bozulmasına neden olarak, firmayı iflas aşamasına getiren faktörlerin objektif kıstaslar üzerine kurulmuş modellerle saptanması ve erken uyan mekanizmaları olarak kullanılması, firmanın, kredi kuruluşlarının ve yatırımcıların kaynaklarının verimli kullanılması açısından büyük önem taşımaktadır. İflası önceden tahmin eden modeller, firma yönetimi açısından erken uyan mekanizması görevini görerek mali sağlıkla ilgili tedbirler alınmasını sağlamaktadır. Kredi kurumlan bu modelleri kullanarak zaman ve insan kaynaklarından tasarruf sağlayarak daha fazla firmayı risk derecesine göre sınıflama olanağına sahiptir. Yatırımcı bu modeller sayesinde yatırım yapacağı firmanın mali başarısızlığa uğrama olasılığını görebilir ve yatırım kararını buna göre verebilmektedir. Bu çalışmanın amacı firmanın mali sağlığıyla ilgilenen üç gruba da farklı açılardan yardımcı olabilecek, geleneksel analiz yöntemlerine alternatif olarak geliştirilen, firmanın iflasını önceden tahmin eden modellerin firmanın mali sağlığının belirlenmesinde kullanılmasının avantajlarının ve dezavantajlarının belirlenmesidir. Çalışmamızın birinci bölümünde finansal sağlığın ve finansal başarısızlığın tanımlan yapılmış, firmanın finansal sağlığını kaybederek finansal başarısızlığa uğramasının nedenleri üzerinde durulmuş ve firmanın finansal sağlığının belirlenmesinin hangi gruplara hangi açılardan yardımcı olduğu saptanmıştır. İkinci bölümde, firmanın mali sağlığının belirlenmesi yöntemi olan finansal analiz kavramı incelenmiştir. Finansal analizin amaçlan niteliği ve basan koşullan açıklanmış, ve finansal analiz çeşitli açılara göre bölümlendirilmiştir. Ayrıca ikinci bölümün son kısmı olarak finansal analizin veri kaynaklan olan bilanço ve gelir tablosu kısaca gözden geçirilmiş ve ülkemizde son dönemde uygulanmaya başlanan tek düzen hesap planının veri kaynaklarını ne şekilde etkilediğine değinilmiştir. Çalışmamızın üçüncü bölümünde mali sağlığın belirlenmesinde kullanılan geleneksel analiz teknikleri olan karşılaştırmalı bilançolar, dikey yüzdeler, trend ve oran analizleri incelenerek özellikle finansal oranlan değişken olarak kullanarak iflası tahmin eden modeller üzerinde durulmuş, bu modellerin geleneksel modellerin bazı sakıncalarını ortadan kaldırarak mali sağlığın belirlenmesinde alternatif olarak kullanılıp kullanılamayacağı teknik açıdan araştırılmıştır.