Sağlık algısı ve sağlık kullanımı ilişkisi: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi örneği

Bu çalışma hastanelere tedavi olmak üzere gelen hastaların sağlık algılarının hastane seçimlerine etkilerinin araştırılmasına yöneliktir. İstanbul Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Mart, Nisan, Mayıs 2017 tarihleri arasında sağlık hizmeti alan hastaların (n=1035) sağlık algı düzeylerinin hastane tercihlerinde etkili olduğu düşünülen konulara üzerindeki etkisinin ve bu konuların önem derecelerini incelemek amacı ile yapılmıştır. Çalışmada katılımcıların sağlık algı düzeylerine etki eden değişkenlerin belirlenmesi ve hastane tercihi konularının önem derecesine etki düzeylerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla kullanılan anketler üç bölümden oluşup, birinci bölümünde literatür taraması sonucu derlenen sorularda elde edilen katılımcıların demografik özelliklerini (yaş, cinsiyet, medeni durumu, eğitim durumu, iş durumu, sağlık güvencesi türü, tanısı konmuş hastalığı ve ameliyat olma durumu ile ilgili sorulardan oluşmaktadır. İkinci bölümde hastaların sağlık algı düzeylerinin incelendiği ve 10 adet ifadeden oluşan ölçek kullanılmıştır. Bu ölçek 2007 yılında Diamond ve ark. tarafından oluşturulan Sağlık Algısı Ölçeği ile Nottingham Sağlık Profilinin derlenmesi sonucu oluşturulmuş olup, sağlık algısı ile ilgili ifadelere verilen puanlara göre katılımcının sağlık algı düzeyi belirlenmektedir. Üçüncü bölümünde hastaların hastane seçimlerinin gelir, ulaşım, hizmet kalitesi, sosyal güvence sistemine dahil olup olmadığı, uzman doktor sayısı, hastanenin temizliği, isim yapan doktor olması, teknolojik imkanları, bekleme süresinin azlığı ve personelin nezaketi gibi konulara göre değişip değişmediği incelenmiştir. Bu bölümde yer alan ifadeler Zeynep Karaca'nın 2011 tarihli 'Erzurum'da Sağlık Hizmetleri Talep Tahmini' konulu yüksek lisans tezinde kullandığı anketin derlenmesi sonucunda elde edilmiştir. Ayrıca hastaların hastane seçimlerinde gelir, ulaşım, hizmet kalitesi, sosyal güvence sistemine dahil olup olmadığı, uzman doktor sayısı, hastanenin temizliği, isim yapan doktor olması, teknolojik imkanları, bekleme süresinin azlığı ve personelin nezaketi gibi konuların önem derecesinin puanlaması istenilmiştir. Verilerin analizi konusunda; Tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama, standart sapma değerleri ile sunulmuştur. Kitlenin grup ortalaması değerinden farklı olup olmadığının test edilmesi için tek örneklem t testi ve Varyans analizi testi uygulanmıştır. Sağlık algı düzeyleri ve önem dereceleri arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amacı ile korelasyon analizi uygulanmıştır. Çalışmada 0 ,05'den küçük p değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Analizler SPSS 22.0 paket programı ile yapılmıştır. Hastaların hastane seçimlerini en çok etkileyen konuların sırası ile gelirleri, ulaşım kolaylığı, hastanenin sosyal güvence kapsamında olması, hizmet kalitesi, hastanenin doktorlarının isim yapması olduğu görülmüştür. Katılımcıların sağlık algı düzeylerinin cinsiyetleri, gelir düzeyleri, sosyal güvenceleri, göre farklı olduğu gözlemlenirken, geçirilen ameliyat, medeni hal, tanısı konmuş hastalık durumlarına göre farklılaşmadığı görülmüştür. Katılımcıların sağlık algı düzeylerine göre hastane tercih konularından gelir, ulaşım kolaylığı, teknolojik imkanlar, hastanedeki uzman doktor sayısı, hastanedeki sağlık çalışanların nazik olması, hastane doktorların isim yapması ve hastanenin temizliğine göre tercih durumları üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Hastaların hastane seçiminde etkili olan konuların önem puanları ile hastaların sağlık algı düzeyleri, sağlık çalışanlarının nazik olması, hastane temizliği, sosyal güvenlik sistemine dahil olması, uzman doktor sayısı ve gelir düzeyi önem puanları ile az seviyede ve anlamlı olacak şekilde ilişkili olduğu tespit edilmiştir.