Hastane öncesi acil yardım servislerinin organizasyonu ve uygulamaya yönelik anket çalışması

Günümüzde işletmecilik ve yöneticilik günden güne daha da önem kazanmaktadır. Kamu kuruluşları ve özel sektörlerde işletme biliminin önerdiği şekilde yapılan organizasyonlar, kuruluşun ve çalışanların verimliliğini artırmaktadır. Hastane öncesi Acil Yardım hizmetlerinde insan yaşamı söz konusu olduğu için iyi bir organizasyon ile acil bakım ve müdahale gerektiği gibi verilerek/ acil yardıma muhtaç olan insanlara ideal hizmet sunulabilir. Hastane öncesi Acil Yardım Hizmeti zamanla ters orantılı işleyen bir sağlık hizmetidir. Vakaya ulaşma ve acil müdahale zamanı uzadıkça/ hayat kurtarma oranı azalmaktadır. Tüm bu etkenler göz önüne alınarak çalışmamızda Hastane öncesi Acil Yardım hizmetlerinin organizasyonu konusunda bilgi sağlamak amaçlanmıştır. Bu nedenle istanbul'da Hastane öncesi Acil Yardım servislerinin ve hizmetlerinin mevcut durumunun tesbiti ve diğer gelişmiş ülkelerin hastane öncesi acil yardım servisleriyle kıyaslanma yapılmıştır. Çalışmamızın birinci bölümünde acil hizmetlerin tarihçesi, kavramı anlamı ve önemi ele alınmış sonra eski ve yeni kaynakların ışığında 'Hastane öncesi Acil Tıp Hizmetleri'nin planlanması ve planlamadaki temel ilkeler beş aşamada incelenmiştir. ikinci bölümde hastane öncesi acil tıp servislerinin özellikleri, içerdiği komponentler, fiziksel özellikleri, acil tıp servislerinin tipleri detaylı olarak ele alınmıştır. Hastane öncesi acil tıp servislerinin öğeleri, taşıma, haberleşme, eğitim, hastaneler ve halk eğitimi konuları açıklanmıştır. Üçüncü bölümde hastane öncesi acil tıp servisleri sisteminde kayıt ve raporlama, kanuni sorumluluklar, yönetimin kontrolü konuları ele alınmıştır. 202 Dördüncü bölümde anket çalışması yer almıştır. Bu çalışmada İstanbul Büyük Şehir Belediyesine bağlı olan on üç hastane öncesi acil istasyon ele alınmıştır. Anket çalışması idareciler, çalışan sağlık elemanları ve ambulans sürücüleri olmak üzere üç gruba ayrılmıştır. Çalışma bulgularımıza göre çalışmaya katılan idarecilerin % 80' i Hastane öncesi Acil Yardım konusunda özel bir eğitim almamış, bu konuda uzmanlık yapmamıştır. % 20'si toplam iki ay olmak üzere İstanbul Üniversitesinde Kardiyoloji enstütüsü ve Tıp Fakültesinde birer ay eğitim almıştır. Çalışan sağlık personelinin % 92'si HÖAY konusunda mesleki eğitimleri dışında eğitim almamışlardır. % 8. 8'ine uzman olmayan kişiler tarafından bir ay eğitim verilmiştir. Bulgularımıza göre % 70 oranda ambulans ve personel sayısı yetersiz, % 35 oranda ambulans iç donanımı yetersiz. %26. 3 oranda telekominikasyon ağı yetersiz %35 oranda istasyonların merkezi yerde olmadığı belirlenmiştir. HÖAY personeli %45,8'i 15-20 dakika, %31. 5 10-15 dakika gibi geç zaman zarfında vakaya ulaşabilmektedirler. Bu bulgular ışığında iyi bir organizasyonun İstanbul ve ülke genelinde kurulması ve işlerlik kazandırılması, ulaşım ve telekominikasyon ağı kurulması, HÖAY servislerinin teknik ve personel açısından donanımının sağlanması, hastane acil merkezleriyle bağlantılı olarak çalışılması gerekmektedir. HÖAY servislerinde çalışacak Acil Tıp Teknisyenleri yetiştirilmeli, üniversite düzeyinde eğitim kurumları açılmalıdır. Sonuç olarak çalışmamızda İstanbul Belediyesi hastane öncesi acil yardım istasyonları standart seviyenin altında bulunmuştur. 203