Deming's approach to total quality management and its implementation in two integrated Turkish firms

Bu tezde, ağırlıklı olarak Deming'in 'Toplam Kalite Yönetimi' ilkeleri ve bunların Türkiye'de iki kuruluşta uygulama çalışmaları incelenmiştir. Özellikle 2. Dünya Savaşı'nı izleyen yıllarda sanayi ve hizmet sektöründe işletmecilik alam büyük değişme ve gelişme göstermiştir. Önceleri mümkün olan en üst üretim miktarı seviyesine ulaşmayı hedefleyen işletmeler, hammadde girişinden ürünün pazarlanmasına kadar olan süreç içinde birçok önemli anlayış ve uygulama değişiklikleri ve gelişmeleri göstermiştir. Daha iyi personel seçimi ve eğitimi, demokratik yönetim, katılımcı ekip çalışması, etkili bir iletişim ve çalışma atmosferi yoluyla iş verimini arttırmaya yönelinmiştir. Bu da yeterli olmamış, iş verimi arttırılırken ürün kalitesinin yükseltilmesi ve maliyetin düşürülmesi, ön sıraya çıkmıştır. Ülkeler sanayileştikçe üretim ve hizmet işletmeleri de çoğalmış ve çeşitlenmiştir. Bu da ülke içinde olduğu kadar, ülkeler arasındaki ekonomik rekabeti hızlandırmış ve arttırmıştır. Günümüzde yüksek rekabet gücü, ekonomik ilişkilerin ağırlıklı merkezi haline gelmiştir. Bu güç, maliyetleri düşürerek yüksek kalitede mal ve hizmet üretmeye dayanmaktadır. Zamanımızda Japonların dünya piyasalarını ele geçirmesindeki en büyük etken, kaliteli mal üretip daha uygun fiyata sarmalandır. Japonların bu başarısı daha yakından ve ayrıntılara inilerek incelendiğinde, temelinde Deming'in önderlik ettiği 'Toplam Kalite Yönetimi' nin yattığı görülür. O halde işletme alanında çok etkili olan bu yaklaşımın, ülkemiz içinde yararlı olacağı açıktır. Son yıllarda sanayileşme yolunda hayli mesafeler katedip önemli bir noktaya gelmiş olan ülkemiz, dış piyasalarda atağa geçmişştir. İç piyasada da tüketicilerin daha kaliteli fakat uygun fiyatla mal alabilme özlemi vardır. Bu sebeplerle, işletmelerimizin 'Toplam Kalite Yönetimi' prensiplerini daha etraflı inceleyip anlamaya ve uygulamaya ihtiyaçları olduğu düşünüldüğünden, bu tezin konusu olarak ele alınmıştır. Birinci bölümde kalite kavramı üzerindeki çeşitli görüş ve tarifler incelenip, kalitenin müşterinin tatminine bağlı bir olgu olduğu sonucuna varılmış ve kalite VIartırımı üzerinde durulmuştur. Kalite artırımı konusu tartışılırken, toplam kalite yaklaşımına değinilmiş, ve 'Toplam Kalite Yönetimi' konusuna geçilmiştir. Bu konu genel bir bakış açısıyla incelenirken klasik yönetim anlayışından farklı bir bakış açısı olduğu vurgulanmış, ve tarihi gelişimi verilmiştir. İkinci ve üçüncü bölümlerde Deming'in 'Toplam Kalite Yönetimi' kavramını nasıl anladığı, tarihi gelişimi, imalattan, satış sonrasına kadar uzanan konulan içeren 14 prensibi sırayla ele alınıp derinlemesine incelenmiştir. Dördüncü bölümde, Türkiye'de uygulamaları daha çok yeni olan bu yaklaşımların, Türk iş hayatındaki uygulanışını göstermek amacıyla, Işıklar Holding' e bağlı IPAŞ Aş. ve ÇUMRA Aş. 'de yapılan çalışmalara ait araştırma, bulgu ve gözlemler açıklanmıştır. Son bölümde ise, Deming'in tartışılan 14 prensibi ve iki firmadaki uygulamasından çıkan sonuçlar açıklanmıştır. Genellikle görülmüştür ki; Deming'in prensiplerinden çoğu, yaşanılan zorluklara karşın, azimli ve sabırlı bir şekilde uygulanmaktadır. Sistemin, şirket içinde olduğu kadar Türkiye'de de gelişmesi, gümrük birliğine yaklaştığımız bu yıllarda ülkemize, ihtiyacı olan rekabet gücünü arttırmak konusunda çok faydalı olacaktır. VII