turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Portreler Üzerinden 18. Yüzyıl İngiltere’sinde Türk Modası

Türk modası (Turquerie) 18. Yüzyılda Fransa başta olmak üzere neredeyse tüm Avrupa'da görülen Türk gibi görünme ve Türk alışkanlıklarını taklit etme üzerine kurulu modayı tanımlamak için kullanılan bir terimdir. 18. yüzyılın başından itibaren Fransa ve Osmanlı İmparatorluğu arasında karşılıklı olarak gönderilen elçi heyetleri Avrupa'nın Osmanlı'ya bakışını farklı bir noktaya taşımış; görünümleri ve gündelik yaşantıları ile Türkler Avrupa için bir merak ve taklit nesnesi haline gelmiştir. Bunun dışında seyyah ressamlar, mektupları ve portreleri ile Lady Montagu, Doğu seyahatini gerçekleştirmiş İngiliz erkeklerin kurduğu Divan Kulübü ve aynı zamanda diğer ülkelerle olan ilişkiler de modanın yayılmasında etkili olmuştur. Bu çalışmada Türk modasının oluşmasındaki önemli olaylar ve literatürün bu alandaki önemli yayınları hakkında bilgi verilmiş ve bu modanın İngiltere üzerindeki etkisine odaklanılmıştır. Bu bağlamda çalışmada 18. yüzyılda İngiltere'de hem sanat hem de gündelik hayatın birçok alanında görülen Türk modası kapsamında yüzyılın farklı dönemlerinde farklı kişiler tarafından farklı sanatçılara yaptırılmış yedi adet Türk kostümlü portre incelenmiştir. İncelenen eserler kronolojik sırasıyla: Oğlu ve Hizmetlileri ile Lady Montagu, Türk giysileriyle Türk halısı üzerinde oturan Levant Company tüccarının portresi, Lord Sandwich Portresi, Edward Wortley Montagu Portresi, Elizabeth (Gunning), Barones Hamilton Portresi, Lady Hawke, (önceden Catherine Brooke) ve Mrs. Richard Paul Jodrell Portresi'dir. Literatürde ilk kez bu çalışmayla birlikte ve Türk modası perspektifinden ele alınan portreler; patronları, sanatçıları ve ikonografileri üzerinden değerlendirilmiştir.
Metinlerarasılık bağlamında Schiller’in “Rehine” adlı baladı ile el-İtlȋdi’nin “İyilik ve Ahde Vefa” hikâyesinin ortak alt metin üzerinden karşılaştırılması

Metin oluşturmada önceki metinlerden çeşitli ölçülerde verilerin alındığı ve yeni bir bağlamda işlendiği bilinmektedir. Dolaysıyla zaman içinde her erek (ana) metnin bir alt metne sahip olduğu kanaati ortaya çıkmıştır. Yazarlar, kaynak metnin izleğinin etrafındaki unsurlara odaklanma derecelerine göre kaynak metinden çıkarmalar veya kaynak metne eklemeler yaparak kendi metinlerini inşa etmişler; kaynak metni kendi metinlerinde eritebilmeleri ölçüsünde özgünlüğe ulaşmışlardır. Bu çalışmamızda Friedrich von Schiller'in "Rehine" adlı baladı ile Muhammed Diab el-İtlidi'nin "İyilik ve Ahde Vefa" adlı hikayesinin ortak bir alt metne sahip olduğu postulatı üzerinden erek metinlerle kaynak metin karşılaştırılmış, erek metinlerin ortak bir alt metne sahip olduğu görülmüştür. Metinlerarasılık yöntemleri ışığında yapılan karşılaştırmalarda kaynak metinle erek metinlerin çekirdek vakalar ve ana izlekler başta olma üzere birçok yönden örtüştükleri görülmüştür. Schiller, nesir halindeki kaynak metni balat şekline getirerek öncelikle edebi bir dönüşüm gerçekleştirmiştir. Akabinde erek metindeki izleksel vurgu çerçevesinde çeşitli kısaltmalar ve genişletmelerle biçim ve biçem yönünden yeni bir metin ortaya çıkarmıştır. İtlidi ise kısaltma ve genişletmelerle kaynak metinden aldığı çekirdek vaka ve bazı motiflerden çeşitli yerlileştirme unsurlarıyla (kişi, zaman, mekan) ortak izlek çerçevesinde yepyeni bir metin oluşturmuştur. Ahde vefa, insanlık, merhamet gibi evrensel izlekler söz konusu olunca farklı kültür iklimlerinde değişik zamanlarda ortaya çıkan metinlerin ortak kaynak metinlere dayanabileceği görülmüştür.
Epik tiyatroda merak duygusunun kırılması

Merak duygusunun kırılması, epik tiyatronun en önemli ayırıcı özelliklerinden biridir. Çünkü epik tiyatroda seyirciden, olayların nasıl ilerleyeceğini merak etmesi istenmez. Burada Dramatik tiyatrodan farklı bir durum olduğu hemen dikkat çeker. Epik tiyatro anlayışında izleyicinin kendini oyunun akışına kaptırmaması önem arz eder. Merak duygusunun kırılmasının önemi de bu noktada ortaya çıkmaktadır. Brecht tiyatrosunun bu konudaki tutumunu daha iyi anlama adına olayların nasıl devam edeceğiyle alakalı merakın ortadan kaldırılmak istenmesinin nedeninin ve bunun için uygulanan tekniklerin tespiti oldukça mühimdir. Bu doğrultuda yapılan eser incelemeleri sonucunda epik tiyatroda seyircinin ilgisini olay akışından içeriğe yöneltmek için bazı merak kırıcı tekniklerin kullanıldığı gözlemlenmiştir. Bunların neler olduğunun, oyunlarda ne şekilde kullanıldıklarının belirlenmesi ve değerlendirmesi çalışmamızın amacını oluşturmaktadır. Tiyatromuzun bir dönem Brecht'in etkisi altında kaldığı gerçeğinden hareketle ilgili hususların saptanması için Türk epik oyunları esas alındı. İlgili oyunlar incelendi ve eserlerde bu maksatla kullanılan teknikler tarama yöntemiyle tespit edilip değerlendirildi. Araştırmamız sonucunda, Türk epik oyunlarında giriş bölümü, ara oyun, epizot başlıkları, anlatıcı, projeksiyon-afiş benzeri araç gereçler, tarihselleştirme, enstrümantal müzik, şarkı ve koronun bu doğrultuda kullanıldığı belirlendi. Bu tespitlerin yanında geleneksel tiyatromuzun eserlere bu yönde katkı sağlamış olması da dikkate değerdir. Hem epik hem de geleneksel tiyatronun etkisiyle bu tekniklerin uygulanması ile seyircinin oyunla özdeşleşmesinin önüne geçilmektedir. Toplum sorunlarına duyarlı bu tiyatro anlayışında böylece problemlerin çözümüne ilişkin izleyicide yeni düşüncelerin açığa çıkması istenmektedir.
Varoluşun dayanılmaz ağırlığı: Gülten Akın’ın oyunlarında kadının temsili

Türk edebiyatının en özgün şairlerinden olan Gülten Akın'ın şiirleri gibi oyunları da kadına özel bir yer ayıran, kadının aile ve toplum içerisindeki konumunu sorgulayan, feminist okumalara elverişli metinlerdir. Batak, Babil'de Bir Kadın, Kızlar Değirmeni adlı oyunlarında kadının ataerkil toplum içerisindeki konumu "anne", "eş", "sevgili" rolleriyle temsil edilir. Erkeğin kadına yüklediği bu roller; toplum içerisinde kadının özgürlüğünü sınırlayan, sesini kısan, pasif bir özneye dönüştürerek eylemlerini engelleyen kalıplara dönüşür. Simone de Beauvoir; varoluşçu feminizmin temelini oluşturan İkinci Cins adlı eserinde, erkek yazarların yapıtları ekseninde ataerkil toplumlarda kadının nasıl ötekileştirildiğini derinlikli bir incelemeyle ele alır. Döneminde büyük ses getiren ve feminist incelemeler açısından önemli bir kaynak oluşturan bu eser, kadının ataerkil toplumda yüklenen rollerle olan savaşını ve kadın kimliğiyle var olma mücadelesini konu edinir. Gülten Akın'ın oyunlarına feminist bir okumayla yaklaşıldığında kadının toplumsal cinsiyet rollerinden kurtulma çabasının, kendi kimliğini oluşturma savaşının ve özgürlük arayışının oyunların öne çıkan yönleri olduğu görülür. Oyunlardaki kadınlar bazen ataerki karşısında durarak varoluşsal bir mücadeleye girişirken bazen de edilgen bir konumda erkeğin otoritesine boyun eğer. Gülten Akın, kadının varoluş mücadelesini merkeze alan oyunları vasıtasıyla erkeğin "anne", "eş", "sevgili" rolleri ile sınırlandırarak ötekileştirdiği kadınlar üzerine okurları düşünmeye teşvik eder. Bu yazıda feminist eleştirinin önde gelen yazarlarının ve bilhassa Simone de Beauvoir'ın varoluşçu feminizme dair çalışmalarından hareketle Gülten Akın'ın üç oyunu incelenecek, bu oyunlardaki kadın karakterler ekseninde kadınların yüklendiği rollerle ataerkil sistem içerisinde varoluş savaşı değerlendirilecektir.
Çeviri eleştirisi kapsamında Küçük Prens romanının Cemal Süreya&Tomris Uyar ve İpek Ortaer Montanari çevirilerinin karşılaştırmalı çözümlenmesi

Çeviri çözümlemesi, kaynak ve hedef metnin karşılaştırmalı olarak çözümlenmesi sürecinde kaynak ve hedef metin olduğu kadar, bu metinlerin ait olduğu dizgelerin de göz önüne alınmasını gerektirmektedir. Karşılaştırmalı çözümlemede amaç, hedef metnin hangi etkenlerden etkilenerek dilsel göstergelerce hedef dile çevrildiğini ve kaynak metinden neden ve ne ölçüde saptığını araştırmaktır. Bu bağlamda, bu çalışmada Antoine de Saint-Exupery'nin "Le Petit Prince" adlı romanından Cemal Süreya & Tomris Uyar ve İpek Ortaer Montanari tarafından dilimize yapılan iki farklı çevirisi karşılaştırmalı olarak ele alınıp incelenmiştir. Bu çalışmanın amacı, "Küçük Prens" başlıklı çeviri eserin farklı çevirmenler tarafından yapılmış olan çevirilerini, Gideon Toury'nin erek odaklı kuramı bağlamında inceleyerek ortaya bir çeviri eleştirisi çıkarmaktır. Bu amaçla, ilk olarak, yazarın yaşadığı dönem, kişiliği, edebi kişiliği, biçemi ve iletisi incelenmiştir. Ardından, eserin tarihi, türü, içeriği, dili, sözcük seçimi, yazılış amacı açıklanmıştır. Daha sonra, çeviri metinde çevirmenlerin başvurduğu yerlileştirme, yabancılaştırma, eksiltme, yorumlama, açımlama, vb. stratejiler incelenmiş ve karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Son olarak da çevirmenler eğitim düzeyleri, alan bilgileri, algılamaları, notları, kararları, uyarlama yapmaları ve yeniden yazmaları bakımından değerlendirilmiştir. Bu şekilde yazar, eser, çeviri metin ve çevirmen bütününden yola çıkarak çeviri eleştirisi açısından bir çeviri metin incelemesi yapılmıştır. Yapılan bu incelemenin sonuçları, çeviri farklılıklarını görebilmek, çevirmen kararlarını gözetebilmek, farklı çevirilerdeki anlam sapmalarını görebilmek açısından oldukça önemlidir.
Necîb Mahfûz’un 'Hanzal ve polis' isimli kısa öyküsü üzerine bir değerlendirme

Köklü bir geçmişe sahip dünyanın en zengin edebiyatlarından biri olan Arap edebiyatında yüzlerce yıldır gerek sözlü gerekse yazılı olarak devam eden hikaye türü bulunmaktadır. İlk zamanlar hikaye olarak bilinen kısa öykünün ilerleyen yıllarda çeşitli gelişmeler ve farklılıklar göstererek Arap Edebiyatında kısa öykü olarak adlandırıldığı söylenebilir. Arap edebiyatında kısa öykü, modern anlamda 19. yüzyılın başlarında ortaya çıkmış 20. yüzyılda gelişmeler göstererek gerçek kimliğine kavuşmuştur. Arap edebiyatına adeta bir canlanma getiren kısa öykünün ilk kıvılcımlarının Mısır'da 18. yüzyılın başlarında Napolyon'un Mısır'ı işgaliyle başladığı kabul edilmektedir. İlk başlarda çeviri faaliyetleriyle başlayan kısa öykücülük zamanla gelişerek dini, ekonomik, siyasi ve toplumsal konularla iyice belirgin hale gelmiştir. Arap dünyasında gerçek anlamda kısa öykünün ilk örneğinin Mısırlı yazar Muhammed Teymur'un 1917 yılında yayımladığı 'Fi'l Kitar' adlı eseri olduğu genel kabul görmektedir. Mısır'ın en önemli yazarlarından biri olan ve aynı zamanda 1988 yılı Nobel Edebiyat Ödülünü kazanan Necib Mahfuz yazdığı eserleriyle hem Mısır'da edebiyatın gelişmesine hem de Arap edebiyatının dünya çapında tanınmasına önemli katkılar sağlamıştır. Farklı türlerde eserler kaleme alan yazarın kısa öyküleri de bulunmaktadır. Bu çalışmada kısaca Mısır'da kısa öykücülüğe değinilmiş ve Mısırlı yazar Necib Mahfuz'un "Hanzal ve Polis" adlı kısa öyküsünün olay örgüsü, anlatıcı, konu, ana yönelim, zaman, mekan, kişiler kadrosu, olay unsuru, ana düğüm, yapısı bakımından öykünün türü ve üslup bakımından tahlili yapılmıştır. Öykünün gözlemci bakış açısıyla anlatıldığı, modern ve romantik bir tarzda yazıldığı, dilinin standart Arapça olduğu, öykü kahramanının toplumsal sıkıntılarından dolayı sorunlar yaşadığı, öyküde zaman ve mekanın net olarak belirtilmediği ve kişiler kadrosunun sınırlı olduğu, ana düğümün uyuşturucu bağımlısı bir gencin yaşamak istediği hayata dair bir rüyaya odaklandığı, öykünün sonunun açık bitirildiği sonuçlarına ulaşılmıştır.
Balkanların türküsünü söyleyen sanatçı: Necati Zekeriya (1928-1988)

1928 Makedonya doğumlu Türk şair, öykü yazarı, gazeteci, çevirmen ve düşünür Necati Zekeriya İkinci Dünya Savaşı sonrası Makedonya Türk edebiyatının en önemli temsilcilerinden biridir. Necati Zekeriya çok yönlü bir sanatçıdır ve çocuklara yönelik eserleri ön plandadır. Ünlü şair çocuklara yönelik sayısız şiirinde çocuk dünyasında var olan tüm hayallere ve evrensel konulara değinir. 1960'lı yıllar ve daha sonraki zamanlarda Fazıl Hüsnü Dağlarca, Aziz Nesin, Oktay Akbal, Yaşar Kemal ve daha birçok edebiyatçı o dönem Yugoslavyası'nda Türk çocuk edebiyatının Türkiye'deki çocuk edebiyatından daha güçlü olduğuna vurgu yapmışlar ve Necati Zekariya'nın Türkiye'deki çocuk edebiyatının gelişmesinde örnek temsil ettiğini belirtmişlerdir. Necati Zekeriya sadece çocuklara yönelik şiirler yazmaz, onun yetişkinlere yönelik şiirleri de bulunmaktadır. Usta şair 70'li yılların sonunda ve 80'li yıllarda Yugoslavya'nın tüm önemli şairleriyle irtibat kurar ve onların yaratıcılığından etkilenir. Necati Zekeriya zengin şiir bilgisini Nesimi, Karacaoğlan, Lorca gibi isimleri şiirlerine yansıtarak ortaya koyar. Ayrıca şiir ve sanat üzerine yazdığı denemeleri, edebi eleştirileri, tiyatro oyunları değerlendirmeleri de Necati Zekeriya'nın yaratıcılığındaki çok yönlülüğü ortaya koyar. Necati Zekeriya için Türkçe yazmak bir dava konusudur çünkü dil bu büyük edebiyatçı için bir kimlik meselesidir. Bu açıdan Necati Zekeriya Makedonya'da Türk varlığını ifade eden en önemli edebiyatçılardan biridir ve bu varlığın temelindeki en önemli unsur sevgidir.
SARSMA TABLASI TEST MODELİNİN ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE SEÇİLMESİ: BİR UYGULAMA

Yapıların yer hareketi etkisindeki dinamik davranışlarının gözlemlenmesinde sarsma tablası test modelleri yaygın olarak kullanılmaktadır. Kullanım ihtiyacına ve özelliklerine göre sarsma tablası test modeli seçimi, çok sayıda parametreye ve koşula bağlıdır. Bu nedenle, bu seçim problemi çok kriterli bir karar verme problemi olarak düşünülebilir. Bu çalışmanın temel amacı, sarsma tablası modellerini birçok kritere göre değerlendirmektir. Bu amaçla bu çalışmada beş alternatif belirlenmiş ve sırasıyla AHP, TOPSIS ve ELECTRE çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemleri uygulanmıştır. Çalışmanın sonuçları, beş farklı alternatifi karşılaştırarak aynı alternatifin üç yöntem için birinci olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, bu çalışmada farklı ÇKKV yöntemlerinin seçim problemi üzerindeki etkisi gözlemlenmiştir. Bu çalışmanın bulgularının, sarsma tablası modellerinin mekanik ve teknik özellikleri konusunda bilgi almak isteyen tasarımcılara, uygulayıcılara ve araştırmacılara katkıda bulunması beklenmektedir.
BAĞIMSIZ DENETİMİN GÖZETİMİ BAĞLAMINDA 2020-2021 DÖNEMLERİNE İLİŞKİN KGK YILLIK İNCELEME RAPORLARININ ANALİZİ

KGK, muhasebe ve denetim işlemlerinde ülkeler arasında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla gerekli standartları yayımlamak ve güvenilir finansal bilgilerin raporlanmasını teminen gerçekleştirilen bağımsız denetim faaliyetlerinin gözetiminin yapılması amacıyla kurulmuştur. KGK, bağımsız denetimin gözetimi faaliyeti kapsamında gerek bağımsız denetim kuruluşları gerekse bağımsız denetçiler üzerinde inceleme faaliyetlerinde de bulunmaktadır. Bu inceleme faaliyetleri, gerçekleştirilen bağımsız denetim çalışmalarının mevzuat vb. yasal düzenlemelere uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin tespit edilmesi amacıyla yapılmaktadır. İnceleme sonuçları ise, KGK tarafından hazırlanan yıllık inceleme raporları aracılığıyla raporlanmaktadır. Bu çalışmanın amacı, KGK tarafından yerine getirilen bağımsız denetimin gözetimi faaliyetlerine ilişkin yıllık inceleme raporlarının analiz edilmesidir. Bu amaçla, KGK'nın gerek bağımsız denetim kuruluşları gerekse bağımsız denetçilerin yapmış oldukları denetim çalışmalarına yönelik inceleme sonuçlarının yer aldığı 2020 ve 2021 yıllarına ait yıllık inceleme raporları kurumun internet sitesinden temin edilmiştir. Yıllık inceleme raporları üzerinde yapılan analiz sonuçlarına göre; bağımsız denetim siciline kayıtlı ve denetim üstlenen bağımsız denetim kuruluşu ve bağımsız denetçi sayısına rağmen gözetim faaliyetleri kapsamında incelemeye tabi tutulan bağımsız denetim kuruluşu ve bağımsız denetçi sayısının oldukça düşük olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, KGK tarafından hazırlanan inceleme raporlarında 2021 yılında tespit edilen eksikliklere ilişkin bulgu sayısının 2020 yılına göre önemli ölçüde artış gösterdiği anlaşılmıştır.
Dağıtımcı Liderlik ile Algılanan Örgütsel Destek Arasındaki İlişki

Dağıtımcı liderlik ile algılanan örgütsel destek arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlayan bu araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden yordayıcı korelasyonel model ile tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemi belirlenirken tabakalı örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu bağlamda Gaziantep ili Nizip ilçesine bağlı resmi anaokulu, ilkokul, ortaokul ve liseler tabaka olarak belirlenmiş ve bu okullarda görev yapan 482 öğretmen örnekleme dahil edilmiştir. Araştırma verilerini toplamak için "Kişisel Bilgi Formu", "Dağıtımcı Liderlik Ölçeği" ve "Algılanan Örgütsel Destek Ölçeği" olmak üzere üç bölümden oluşan veri toplama aracı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde betimsel istatistiksel analizler için aritmetik ortalama, standart sapma; ilişkisel analizler için Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı analizi ile basit ve hiyerarşik regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre öğretmenlerin, okul müdürlerinin dağıtımcı liderlik becerilerine ilişkin algıları ve algıladıkları örgütsel desteğin yüksek olduğu görülmüştür. Öte yandan, dağıtımcı liderlik ile algılanan örgütsel destek arasında pozitif yönde yüksek düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir. Dağıtımcı liderliğin algılanan örgütsel desteğin pozitif yönde anlamlı bir yordayıcısı olduğu, algılanan örgütsel desteğin %74'ünün dağıtımcı liderlik ile açıklanabileceği tespit edilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre dağıtımcı liderliğin hakim olduğu bir okulda liderlik rol ve sorumluluklarında görev alan öğretmenin, örgüt içerisinde kendisini değerli hissedebileceği ve örgütsel destek algısının da bu sayede yükselebileceği söylenilebilir.
Evaluation of depression, anxiety, stress, and postgraduate plans of dentistry students

Amaç: Bu çalışmada DASS-21 kullanılarak diş hekimliği öğrencilerinin depresyon, kaygı ve stres düzeylerinin ölçülmesi amaçlanmıştır. Ayrıca bu düzeyler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi ve bu stres düzeylerinin kariyer motivasyonu üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Google Formlar kullanılarak dört bölümden oluşan çevrimiçi bir anket geliştirilmiştir. İlk bölüm, katılımcıların sosyodemografik verileriyle ilgilidir. İkinci bölüm DASS-21 sorularını içermektedir. Diğer bölümler, öğrenciler için diş hekimliği ve lisansüstü planları seçme ile ilgilidir. Veriler IBM SPSS V23 ile analiz edildi. Verilerin üç ve üzeri gruplara göre karşılaştırılmasında Kruskall-Wallis H testi, çoklu karşılaştırmalar Dunn testi ile incelenmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0, 050 olarak alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya toplam 791 dişhekimliği lisans öğrencisi katılmıştır. Araştırmanın örneklemini %61, 2 kadınlar (n=484) ve %8 evliler (n=6) oluşturmaktadır. Cinsiyete göre stres puan ortancaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0, 001). Stres düzeyinin 5. sınıfta istatistiksel olarak anlamlı düzeyde arttığı görüldü (p<0, 001). Evlilerin depresyon düzeyi istatistiksel olarak daha düşüktü (p=0, 046). Katılımcıların sadece %5, 2'si herhangi bir branşta uzmanlaşmak istemediğini belirtmiştir. Sonuç: Diş hekimliği eğitimi karmaşık bir süreçtir ve öğrencilerin stres, kaygı ve depresyon düzeylerinde artışa neden olabilir. Öğrencilere psikolojik olarak sağlıklı yetişmeleri için stresle baş etme yöntemleri öğretilmelidir. Öğrencilerin kariyer seçimlerinde ve mezuniyet sonrası planlarında en uygun kararları vermeleri desteklenmelidir.
Transformatör mimarisi tabanlı derin öğrenme yöntemi ile Türkçe haber metinlerine başlık üretme

Günümüzde, büyük veri içinden istenilen bilgiyi kapsayan doğru içeriklere kısa sürede ulaşabilmek önemli bir ihtiyaçtır. İçeriklere ait başlıkların bu ihtiyacı karşılamada olumlu bir etkisi bulunmaktadır. Ancak yanıltıcı başlıklar olması durumunda bu bir dezavantaja dönüşebilmektedir. Bu çalışmada, güncel doğal dil işleme ve derin öğrenme teknolojilerini kullanarak Türkçe metinleri en iyi özetler biçimde ve daha yönlendirici Türkçe başlıkların üretilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada yaklaşık 52. 000 Türkçe haber metni ve başlığını içeren bir derlem kullanılmıştır. Derlemdeki haber metinleri ve başlıkları modelin doğru eğitilebilmesi için bazı ön işlemlerden geçirilmiştir. Daha insansı ve özgün sonuçlar elde etmek amacıyla genel ve soyut özetleme teknikleri çözüm yöntemleri olarak tercih edilmiştir. Eğitim modeli olarak, 2017 yılında yayınlanan ve doğal dil işleme alanında en son teknoloji olarak kabul edilen transformatör mimarisi tabanlı kodlayıcı-kod çözücü derin öğrenme mimarisi kullanılmıştır. Bu model, derin öğrenme kütüphanelerinden TensorFlow ve Keras kullanılarak geliştirilmiştir. Derin öğrenme çalışmalarında yüksek sistem gereksinimlerini karşılayan Google Colab aracılığı ile 20 ve 25 dönem eğitilerek sonuç üretilmiştir. Eğitim süresi toplam 3. 5 saat gibi kısa bir sürede tamamlanmıştır. Eğitilen model, 20 ve 25 eğitim dönemi sonunda sırayla 75% ve 85% oranında eğitim başarımı elde etmiştir. Eğitimde kullanılan veri kümesinin tamamı, eğitilen model ile tekrar üretilmiştir. Bu deneyde başarı ölçütleri olarak, genellikle özetleme görevlerinde tercih edilen ROUGE-1 metriği, BLEU ve ikisinin harmonik ortalaması olan F1 skoru tercih edilmiştir. ROUGE-1, BLEU ve F1 skoru, 20 eğitim dönemi sonunda sırayla %59, %54 ve %55 iken, 25 eğitim dönemi sonunda sırayla %77, %70 ve %73 olarak ölçülmüştür. Transformatör mimarisinin başlık üretme probleminde kullanımının, bu alandaki mevcut çalışmalarda kullanılan derlemlere kıyasla daha az eğitim içeriğiyle çözüm üretebildiği ve diğer derin öğrenme mimarileri ile yapılan çalışmalara göre dilbilgisel ve anlamsal olarak daha başarılı sonuçlar elde edildiği gözlemlenmiştir.
Dinamik talep cevabı içeren zaman gecikmeli iki bölgeli yük frekans kontrol sistemlerinin kararlılık bölgelerinin hesaplanması

Bu çalışmada, dinamik talep cevabı (DTC) ve haberleşme zaman gecikmesi içeren iki bölgeli yük frekans kontrol (YFK-DTC) sisteminin kararlılık sınır eğrisi yöntemi kullanılarak denetleyici parametre düzleminde kararlılık bölgeleri hesaplanmıştır. DTC kontrol, kontrol edilebilir yük gruplarını frekans kontrol servisine dahil ederek, üretim ve puant yük talebi arasında dengenin daha kısa sürede sağlanması ve yenilenebilir enerji kaynaklarında güç dengesizlikleri problemlerine karşı önemli bir çözüm sunmaktadır. DTC kontrol mekanizmasının yük frekans kontrol sistemlerinde kullanımı, sistemin güvenliği ve güvenilirliğini sağlamasına rağmen, haberleşme ağlarından kaynaklanan zaman gecikmeleri, denetleyici performansını ve sistemin kararlılığını olumsuz etkileyebilmektedir. Dolayısıyla, bu çalışma zaman gecikmesi içeren iki bölgeli YFK-DTC sisteminin kararlılığını garanti edecek tüm oransal-integral (PI) denetleyici kazanç değerlerini elde etmektedir. Bu amaçla, zaman gecikmeli YFK-DTC sisteminin denetleyici parametre düzleminde kararlılık bölgelerini oluşturan kompleks kök sınır (Complex Root Boundary, CRB) eğrisini ve reel kök sınır (Real Root Boundary, RRB) eğrisini bulmak için kararlılık sınır eğrsi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen teorik sonuçların doğruluğu, quasi-polynomial mapping root (QPmR) algoritması ve zaman düzleminde yapılan benzetim çalışmaları ile gösterilmiştir. Sonuçlar, DTC kontrol çevriminin katkısı ile zaman gecikmeli YFK sisteminin kararlılık bölgelerinin ve kararlılık payının arttığını göstermektedir.
Kemoterapi Tedavisi Alan Çocuklarda Yorgunluğun Yaşam Kalitesine Etkisi

ÖZ Amaç : Bu çalışma, kemoterapi tedavisi alan çocuklarda yorgunluğun yaşam kalitesine etkisini incelemek amacı ile yapılmış tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Yöntem: Araştırmanın örneklemine Temmuz-Kasım 2019 tarihleri arasında Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji ve onkoloji kliniklerinde yatarak veya ayaktan kemoterapi tedavisi gören 7-12 yaş grubu 53 hasta dahil edilmiştir. Araştırma verileri, "Çocuk Ebeveyn Bilgi Formu", "Çocuk Yorgunluk Ölçeği (24 saat)" ve "7-12 Yaş Arası Pediatrik Onkoloji Hastalarında Yaşam Kalitesi Ölçeği" kullanılarak hastalar ile yüz yüze görüşülerek toplanmıştır. Araştırma verilerilerinin analizi SPSS 22. 0 programında; ortalama, standart sapma, min-max, sayı, yüzde, Spearman korelasyon analizi, bağımlı gruplarda t-testi ve kikare analizi ile değerlendirilmiştir Bulgular: Kemoterapi tedavisi alan çocukların yorgunluk puan ortalamalarının 22. 96 9. 68 ve yaşam kalitesi puan ortalamalarının 80. 92 18. 57 olduğu bulunmuştur. Sonuç: Kemoterapi tedavisi alan çocukların yorgunluk semptomu arttıkça yaşam kalitesinin azaldığı gözlemlenmiştir.