Kadın girişimci profili analizi-görüş birliklerinin belirlenmesi ve girişimcilerin kaba kümelerle sınıflandırılması

Bütün girişimcilerin karşılaştıkları çeşitli zorluklar ve çatışmalar şüphesiz vardır. Ancak kadın girişimcilerin bunlara ilave olarak toplumdaki algı ve kadından beklentiler doğrultusunda daha fazla çatışma ve yatırım kararlarını etkileyen zorluklar olduğu da bir gerçektir. Bu çalışmada özellikle kadın girişimcilerin ailede üstlendiği rolden dolayı işteki ve işte üstlendiği rolden dolayı ailedeki çatışma düzeyleri araştırılmış, üstlendikleri rollerin yatırım planlarını şekillendirmesi ve yaşadıkları çatışmanın yatırım kararlarına etkisi üzerinde durulmuştur. Tez çalışması için İstanbul, Bursa, Kocaeli ve Yalova illerinden toplam 348 kadın girişimci ile yüz yüze görüşme yapılarak demografik özellikleri, işletmelerine dair özellikler, girişimcilik yoğunluğu, iş ve aile çatışması durumu ve yatırım planlarına yönelik sorular sorulmuştur. Bu tez kapsamında kadın girişimcilerin işte ve ailede yaşadıkları çatışmaya ve yatırım kararlarına etki eden faktörler kaba küme teorisi kullanılarak sınıflandırılmış, araştırmada kullanılan çatışma, girişimcilik yoğunluğu ve yatırım kararları ölçekleri için görüş birliği analizleri yapılmış ve yaşadıkları çatışmanın yatırım kararı ile ilişkisi incelenmiştir. Kaba küme analizi iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada kadın girişimcilerin iş kaynaklı ve aile kaynaklı rolleri ile iş ve aile çatışması iki yönlü olarak incelendi. İkinci aşamada ise yatırım kararları dört kategoride karar değişkeni olarak belirlendi. Kaba küme çalışmasında önce ortak özelliklere sahip kadın girişimcilerden granüller oluşturuldu. Oluşturulan granüller birer eleman olarak ele alınıp tarif edilen bir kaba kümeye alttan, üstten yaklaşımlar ile tamamen tarif edilen kümenin içinde olanlar ve küme ile ilişkili olan granüller belirlendi. Alttan yaklaşımla elde edilen granüllerin birlikteliği kaba kümenin çekirdeğini; üsten yaklaşımla elde edilen birliktelikten çekirdeği çıkartarak da sınırı oluşturan granüller belirlendi. Böylece, kaba küme olarak anılan küme, söylem evrenini üç parçaya ayırmaktadır. Bunlar, çekirdek, sınır bölgesi ve kümenin dışıdır. Ortak özelliklere sahip, granül dediğimiz her bir bilgi parçacığının kümeye aidiyetini ifade eden, üyelik dereceleri hesaplandı. Çekirdek elemanı olanların üyelikleri '1', sınır bölgesinde olanların üyelikleri (0;1) aralığındadır. Araştırmada incelenen 348 girişimcinin ikişerli karşılaştırmaları 348x 348 boyutlu matristen yapılmıştır. Bu matrisin hücresinde i'inci ve j'ninci girişimcilerin karar özelliği farklı değer almış ise bu iki girişimciyi ayıran koşul özellikleri hücresine yazılmıştır. Eğer karşılaştırılan ve farklı karar veren iki girişimcinin bütün özellikleri ortak ise hücre boştur. Karşılaştırılan iki girişimci aynı kararda ise hücreye 'karar aynı' yazılıp değerleme dışı bırakılmıştır. Matrisin esas köşegenindeki hücreler haliyle 'karar aynı' ifadesini taşımaktadır. Bu matris 'ayırdedici' matris olarak isimlendirilir. Bu matrisin her bir satırı için niteliklerin bir mantık fonksiyonu oluşturulur. Bu fonksiyonda aynı hücre elemanları ' ' bağlacıyla; farklı hücre elemanları ' ' bağlacıyla bağlanmıştır. Oluşturulan bu fonksiyonlar boolean cebri ile sadeleştirilmiştir. Bu fonksiyonların en sade biçimleri karar kurallarımızdır. Kaba kümeler bağlamında, üçüncü olarak malumat tabloları hazırlanarak bayes yaklaşımı ile her bir niteliğin her bir karara ait güç, kapsama, kesinlik faktörleri ve bunların bağımlılıkları sunulmuştur. Aynı niteliklere sahip girişimcilerin aynı kararda olanlarının toplam girişimci sayısına oranı gücü göstermektedir. Her bir karar özelliğinin her bir niteliğe ait olma olasılığı kapsama olmaktadır. Kesinlik ise kapsamanın tersi olarak, her bir niteliğin her bir karar özelliğine sahip olma olasılığını gösterir. Karar özelliği ile niteliğin bağımlılığını da bağımlılık katsayısı göstermektedir. İş ve aile çatışması, girişimcilik yoğunluğu ve yatırım kararları ölçeklerindeki her bir soru ve ölçeğin tamamı için kadın girişimcilerin görüş birliği katsayıları K. Gwet'in görüş birliği katsayısı (agreement coofficent:AC1) ile hesaplanmıştır. Kadın girişimcilerin çatışma düzeyleri ile yatırım planlarındaki düzeyler arasındaki korelasyonlar Kendall'ın tau-b katsayısı, Kruskal ve Goodman'ın lamda ve gamma katsayılarıyla ve yine Gwet'in görüş birliği katsayısıyla ölçülmüş ancak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bununla beraber çatışma düzeyinin düşük olması durumunda yatırım kararlarındaki her kategorinin sıklık fazlalığı belirlenmiştir. Kadınların iş ve aile yönetiminde nasıl bir yol izledikleri sorgulandı. Literatürde yer alan mümkün stratejilerden 'rol eleme', 'rol azaltma' ve 'rol paylaşımı' stratejilerine karşı araştırmada yer alan kadın girişimcilerin eğilimleri belirlendi. Kadın girişimcilerin büyük çoğunluğunun rol eleme konusunda iş için aile kurmayı erteleme taraftarı olmadıkları görüldü. Kadın girişimciler ne aileden ne de işten vazgeçmeyecek şekilde rol azaltma stratejisini benimsedikleri tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan denekler işte ve ailede rol paylaşımından yanadırlar. Ancak, ailedeki rol paylaşımında çocuk bakımı konusunda yardım almayı istememektedirler.