turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Kadın çalışanların ev içi sorumluluklarının örgütsel stres üzerine etkileri: Karabük örneği

Çalışma yaşamında var olmaya çalışan günümüz kadınının hem iş yaşamındakisorumlulukları hem de ev içindekisorumlulukları kadınlara ağır görevler yüklemektedir. Kadının hem çalışan hem de ev kadını olarak iki farklı rolü üstlenmek durumundakalması, hem ev içi hem de iş yaşamından kaynaklanan sorumluluklarının fazla olmasıkadın işgörenlerde strese neden olmaktadır. Bu çalışmada, kadın çalışanların ev yaşamı ile ilgili sorumlulukları detaylı bir şekilde incelenmiş, iş yaşamında strese neden olan ev içi sorumluluklar ile bu sorumluluklar arasında çatışmalara neden olan stres faktörleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Çalışmanın ilk bölümde kadınların çalışma hayatına girişi tarihsel olarak incelenmiş olup kadınların çalışma hayatındaki yeri ve önemi, kadınların çalışma hayatında yer almasının sonuçları ile kadın çalışanların ev içi sorumlulukları ile ilgili bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde, örgütsel stres, stres kaynakları, stresin sonuçları, stres yönetimi konularına yer verilmiştir. Üçüncü bölümde ise Karabük ili ve ilçelerinde kamu sektöründe çalışan kadınlara uygulanan yapısall bir anketin sonuçları paylaşılmıştır. Çalışmada kadınların annelik sorumluluklarının en çok stres yaratan faktör olduğu ve ev içi sorumlulukların örgütsel stresi arttırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Örgütsel stresi arttıran en önemli ev içi sorumlulukların başında ev işleri sonrasında ise eşle ilgili sorumluluklar gelmektedir. Çalışmada ayrıca, stres yaratan bu faktörlerin oradan kaldırılması için çözüm önerileri sunulmuştur.
EFQM mükemmellik modeli ve Gelir İdaresinde Gelirin Mükemmel İdaresi Projesi

Günümüzde işletmeler hızla değişen ve gelişen dinamik bir ortamda faaliyet göstermektedirler. Bu şartlar altında sürekli olarak kaliteyi ve başarıyı yakalamak pek de kolay olmamaktadır. Bu sebeple hedeflerin doğru tanımlanması, başarı kavramını etkileyen faktörlerin belirlenmesi ve çalışanların aynı başarı anlayışı doğrultusunda hareket etmesi gerekmektedir. Toplam Kalite Yönetim modelleri de bu anlayışa hizmet etmektedir. EFQM Mükemmellik Modelinde Avrupa'da ve dünyada en çok kullanılan özdeğerleme araçlarından bir tanesidir. EFQM Mükemmellik Modeli, işletmelere mükemmelliğe giden yolun neresinde olduklarını gösteren bir kalite yönetim modelidir. Bu tez çalışmasında, özdeğerleme aracı olarak EFQM Mükemmellik Modeli ile kamu yönetiminde kalite geliştirmenin ve verimliliğin arttırılmasının mümkün olup olmadığı araştırılmaktadır. Çalışma dört bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde amaç ve sorun açıklanmıştır. Birinci bölümde, kalite ve toplam kalite yönetimi ile Dünyadaki önemli kalite modelleri ve ödülleri açıklanmıştır. İkinci bölümde, temel kavramlar, kriterler ve RADAR mantığı ele alınarak EFQM Mükemmellik Modeli etraflıca tanıtılmıştır. Üçüncü bölümde ise, Gelir İdaresinde Gelirin Mükemmel İdaresi Projesi tanıtılmış ve bu proje doğrultusunda yapılan düzenlemeler ve çalışmalar ele alınmıştır. Dördüncü bölümde de araştırma için uygulanan anketin analiz bulgularının değerlendirilmesi yapılmış ve sonuçları kaleme alınmıştır. Araştırmada veri toplama tekniği olarak anket kullanılmıştır. Anket, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı çalışanlarına uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21.0 istatistik veri analiz programı kullanılarak analiz edilmiştir.
Hayat sigorta şirketlerinde fon yönetimi, yatırım araçları, vergi uygulamaları ve Türk sigorta sektörü üzerinde bir uygulama örneği

oz Hayat sigorta şirketleri, küçük tasarruf sahiplerinin sınırlı birikimlerini bir araya getirerek, verimliliği yüksek yatırımlara yöneltmekte ve tüm dünyada sermaye piyasalarının gelişmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Sermaye piyasalarında kurumsal düzeyde elde edilen gelirler, genellikle küçük tasarruf sahiplerinin bireysel çabalarıyla birikimlerine kazandırabileceklerinin çok üzerinde olmaktadır. Gelişmiş ülkelerde bunun bilincinde olan bireysel tasarruf sahipleri, tasarruflarını sigorta şirketleri ve emeklilik fonlarına yönlendirerek bu iki kurumsal yapıyı tüm finansal varlıkların yüzde altmışını elinde bulunduran güçlü yatırımcılar haline getirmiştir. Ülkemizde sigorta sektörünün gelişimi ile sektörde yaratılan fonlar, ekonominin finansmanı için kaynak yaratacaktır. Bu çalışmanın amacı; hayat sigorta şirketlerinin, fon oluşumunu, varlıklarını tahsis ettiği yatırım araçlarını ve vergisel avantajlarını kurumsal fon yönetimi perspektifinden hareketle ortaya koymaktır. Bununla beraber, sigortalıya en yüksek kar payını verebilmek için temel ilkeleri belirlemek ve bütün bunları Türk sigorta sektöründen bir örnekle açıklamaktır. Çalışmada tanımlama ve karşılaştırma yöntemlerinden yararlanılmış ayrıca kullanılan terimler açıklanmaya çalışılmıştır. Türk sigorta sektörü ile ilgili karşılaştırmalar ortalama beş yıllık dönemi kapsarken, konunun özelliğine göre farklılıkları ortaya koymak adına ikili karşılaştırma yöntemine de yer verilmiştir. Bu incelemeler ile elde edilen bilgiler; hayat sigorta şirketinin varlığını devam ettirebilmesi için yatırım yapacağı araçları ve portföyü özenle belirlemesi gerektiğini, ayrıca artan rekabet ortamında teknik karlılığın yanında mali karlılığı ön planda tutması gerekliliğini ortaya çıkarmıştır. ııı
Corporate tax planning and financial performance of listed financial firms in Turkey

Kurumlar vergisinin zorunlu niteliği, şirketleri, vergilendirmenin kurum kazancı üzerindeki olumsuz etkisinin en düşük seviyeye düşürülmesini sağlayacak araçlar geliştirilmesine neden olmuştur. Bu bağlamda bu çalışmanın amacı, Türkiye'de kurumlar vergisi planlama stratejileri ile borsaya kote finansal şirketlerin finansal performansı arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Çalışmada BİST endeksine kote olan finansal şirketlerin finansal verilerinden hareketle dinamik panel veri analizi yöntemlerinden Genelleştirilmiş Momentler Yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Bu çalışma, kurumlar vergisi planlama değişkenlerinin, söz konusu finansal performans boyutuna bağlı olarak, ülkedeki borsaya kote finansal sektörde faaliyet gösteren şirketlerinin finansal performansı ile pozitif ve negatif anlamlı ilişkilerinin olduğunu ortaya koymuştur. Özellikle, etkin vergi oranı ve vergi planlama stratejilerinin riskliliği, firmaların karlılığı, büyümesi ve piyasa değeri ile önemli bir ilişkisi olduğunu göstermiştir. Ticari kar ve mali kar arasındaki farkın, firmaların karlılığı ve piyasa değeri ile anlamlı bir ilişkisi olduğunu göstermektedir. BİST endeksine kote edilmiş Çokuluslu şirketlerin karlılık ve likidite pozisyonu ile önemli bir ilişki gösterirken, örtülü sermaye ve mali varlıkların, Türkiye'deki borsada işlem gören finansal firmaların piyasa değeri ve likidite pozisyonu ile önemli ölçüde ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, Türkiye'de kurumlar vergisi planlama stratejilerinin borsaya kote finansal şirketlerin finansal performansı üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışma, vergi makamlarının ülkedeki kurumlar vergisi oranını düşürmesi gerektiğini önermektedir. Ülkedeki kurumlar vergisi planlamasıyla ilişkili risk seviyesinde bir artış sağlamalıdırlar. Buna karşın BİST endeksine kote şirketlerin, karlılıklarını ve piyasa değerlerini artırmak için ticari ve mali karları arasındaki farkın açılması için önemli stratejik araçlardan vergi planlamasına önem vermelerini gerekli kılmıştır.
Organizasyonlar için bilgi yönetimi çerçevesi ve bilgi yönetim sistemi mimarisi önerisi: dOBLYN

Bu tez çalışmasının amacı; bir organizasyonda etkin bir Bilgi Yönetimi'nin uygulanabilmesini sağlayacak BY çerçevesini ve söz konusu çerçeve ile bütünleşik bir şekilde yapılandırılacak ve yönetilecek bilgi yönetim sistemi mimarisini ortaya koymaktır. Bu kapsamda öncelikle, literatür taraması ile bir BY kavramsal çerçevesi oluşturulmuştur. Çalışmanın deseni, Karma Araştırma Metodunun Ardışık Keşfedici Yaklaşımı kullanılarak oluşturulmuştur. Bu kapsamda bir nicel ve bir de nitel araştırma yapılmıştır. Nicel araştırma, BY teknolojik araçlarının BY sürecine, açık-örtük bilgi dönüşüm sürecine ve genel olarak BY'ne etkisini tespit edebilmek maksadıyla bilişim firmalarında çalışan 60 uzman personele anket uygulanmak suretiyle gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma ise Türkiye'deki kamu kurumlarında BY'ne ilişkin olarak teknoloji odaklı; algı-vizyon, mevcut durum ve hedeflenen durumun tespiti maksadıyla Türkiye'deki dokuz bakanlığın Bilgi İşlem Dairesi Başkanları ile yüz-yüze görüşmeler yapılmak suretiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonunda literatür taraması ve nitel araştırmadan elde edilen bulgular ışığında zenginleştirilerek dOBLYN BY Çerçevesi ve nicel araştırma bulguları ile desteklenen nitel araştırma bulgularına dayalı dOBLYN Bilgi Yönetim Sistemi Mimarisi ortaya koyulmuştur. Çalışmada; bir organizasyonda oluşturulacak BY sistemi mimarisinde, bu çalışmada belirlenen BY teknolojik araçlarının olması ve organizasyonda bilgiyi etkin olarak yönetebilmek için söz konusu mimarin oluşturulması, kullanılması ve yönetilmesinde dOBLYN BY Çerçevesinde yer alan her bir faktörün göz önünde bulundurulması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Turizm için sosyal medya temelli mekansal karar destek sisteminin geliştirilmesi ve uygulaması: Artvin ili örneği

Organizasyonlarda geleneksel yöntemlerle elde edilen yapılandırılmış veriler değişen müşteri eğilimlerini dinamik olarak analiz etmekte yetersiz kalmaktadır. Bu nedenle, bu çalışmada, değişen müşteri eğilimlerini dinamik olarak analiz edebilen bir karar destek sistemi geliştirilmiş ve uygulanmıştır. Bu sistemle, çalışmanın uygulama alanına yönelik sosyal medya paylaşımlarıyla duygu analizi, konu analizi ve trend analizi gerçekleştirilerek ziyaretçilerin duygu durumları, duygu durumlarının zamana göre değişimi ve bu değişimin altında yatan nedenler yapay zeka yöntemleriyle tamamen otomatik bir şekilde tespit edilmeye çalışılmıştır. Çalışmada ele alınan sosyal medya paylaşımları içerisinde metin verileriyle birlikte fotoğraf verileri de bulunduğundan çalışmada gerçekleştirilen duygu analizi literatürdeki çalışmalardan farklı olarak görsel verileri de ele alabilmektedir. Tüm bunlarla birlikte; bu çalışmada, literatüre katkı sağlamak adına turistik mekanlara yönelik Türkçe incelemelerle duygu analizi yapmaya imkan tanıyan bir veri seti oluşturulmuştur. Oluşturulan veri setinin farklı makine öğrenimi ve farklı ön işlemlerdeki başarısını görebilmek adına çeşitli testler yapılarak uygulanan ön işlemlerin ve algoritmaların sınıflandırma performansları karşılaştırılmıştır. Çalışma kapsamında geliştirilen karar destek sisteminin çalışmanın uygulama alanına uygulanması neticesinde; ziyaretçilerin duygu skorlarının 2019 yılının 8. ayına kadar artış eğiliminde olduğu, bu aydan sonra duygu skorlarında bir düşüş yaşandığı görülmüştür. Yapay zeka yöntemleriyle yapılan analizler ve incelemeler neticesinde bu durumun kamp yasakları ve yol çalışmalarıyla alakalı olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen bu tespitler dışsal veriler ile ilişkilendirilerek doğrulanmıştır.
Çalışanlarda iş güvencesizliği ve işini kaybetme kaygısının iş verimi ve iş üretkenliği üzerindeki etkilerinin incelenmesi: Bilişim sektöründe bir araştırma

Bu araştırma bilişim sektörü çalışanlarında iş güvencesizliği ve işini kaybetme kaygısının iş verimi ve iş üretkenliği üzerindeki etkilerinin incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada bilişim sektöründen rastgele seçilen 384 kişilik bir örneklem üzerinde İş Güvencesizliği Ölçeği, Endicott İşte Üretkenlik Ölçeği, Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği uygulanmıştır. Ölçeklerden elde edilen veriler istatistiksel analizlere sokularak çeşitli bulgular elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen en önemli bulgu bilişim sektörü çalışanlarında iş güvencesizliği ile iş verimi ve iş üretkenliği arasında ters yönlü bir ilişkinin var olduğudur. Bulgulara göre bilişim sektörü çalışanlarının iş güvencesizliği arttıkça onların iş verimi ve iş üretkenlikleri azalmaktadır. Araştırmanın ortaya çıkardığı diğer önemli bir bulgu da iş güvencesizliğinin durumluk ve sürekli kaygı düzeyini artırdığıdır. Ayrıca araştırmada bilişim sektöründeki erkek çalışanların bayan çalışanlardan daha fazla iş güvencesizliği algısı içerisinde oldukları da tespit edilmiştir. Burada belirtilenlerin dışında araştırmadan bilişim sektörüne yönelik dikkate değer başka bulgular da elde edilmiştir.
Aracı ihracat şirketlerinde ihracata yönelik işlemler ve muhasebeleştirilmesi

11 DOKTORA TEZ ÖZÜ ARACI İHRACAT ŞİRKETLERİNDE İHRACATA YÖNELİK İŞLEMLER VE MUHASEBELEŞTİRİLMESİ Ayşe Banu BAŞAR İşletme Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mart 2002 Danışman: Prof. Dr. Yılmaz BENLİGİRAY Aracı ihracat şirketleri, imalatçı işletmelerin yerine bir ülkenin ürünlerini başka bir ülkeye ihraç eden uzmanlaşmış şirketlerdir. Bu şirketler yurt içindeki imalatçılarla yabancı alıcılar arasında bağlantı kuran bağımsız hizmet işletmeleridir ve genellikle rekabet halinde olmayan imalat işletmelerinin özel satış bölümü şeklinde işlev görürler. Çeşitli ülkelerde bu şirketlere farklı adlar verilmesine rağmen bu şirketler pazar araştırması, yükleme ve nakliye, tanıtım, dokümantasyon, finans gibi benzer işlevleri yerine getirirler. Bu işlevler arasında pazar araştırması ve tanıtım aracı ihracat şirketleri açısından önemli bir konuma sahiptir; çünkü bu işlevler, şirket açısından rekabet avantajı elde etmede önemli maliyet kalemlerini oluşturmaktadır. Pazar araştırması ve tanıtıma ilişkin olarak söz konusu olabilecek giderler, Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabında muhasebeleştirilebilir. Aracılı ihracat süreci, aracı ihracat şirketi ile imalatçı arasında imzalanan sözleşme ile başlar. Aracı, ihraç edilecek malları imalatçıdan satın alır ve teslim şekline bağlı olarak ihraç fiyatını belirleyerek malları ihraç eder. İhracat işlemleri ile ilgili olarak yapılacak kayıtlar bütün ödeme yöntemlerinde benzer nitelikte olmakla beraber temel farklılıklar ihracat bedellerinin tahsilinde ortaya çıkmaktadır. Ayrıca ihracat işlemleri Katma Değer Vergisinden istisna olduğu için aracı ihracat şirketleri yüklenmiş oldukları KDV'yi devletten iade olarak almaktadırlar.
Kamuda yönetici ve çalışanların iş sağlığı ve güvenliği uygulamasına yönelik tutumlarının belirlenmesi: Sağlık sektöründe bir uygulama

İş sağlığı ve güvenliğine verilen önem ülkemizde ve dünyada hızla artmaktadır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile iş sağlığı ve güvenliği konusu bir ilk olarak özel bir kanunla düzenlenmiştir. Bu kanun ile beraber işverenin üzerindeki yükümlülükler fazlalaşmış, işçi ve memur ayrımına son verilerek bütün çalışanlar kapsam altına alınmıştır. Amaç olumsuz sonuçların meydana gelmeden engellenmesidir. Kanun çalışma hayatına üretim artışı, verimlilik, ürün kalitesi, imaj ve maliyet kazancı gibi yararlar sağlamıştır. İş ve çalışma ortamlarında meydana gelen iş kazaları ve meslek hastalıkları sebebiyle oluşan ekonomik ve sosyal kayıplar, sağlık çalışanları ile birlikte bakmakla yükümlü olduğu insanları ve işvereni etkilemektedir. Sağlık çalışanları sağlığı bozulmuş insanlara hizmet verirken, diğer yandan hizmetin özelliğinden oluşan fiziksel, biyolojik, kimyasal, psiko-sosyal ve ergonomik risk faktörleri ile yüz yüzedir. Bu çalışmada sağlık kurumlarında yönetici ve çalışanların iş sağlığı ve güvenliği uygulamasına yönelik tutumlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Hastanede çalışma şartlarının iş sağlığı ve güvenliği üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri değerlendirilip, önerilerde bulunulmuştur.
Sorun bildirme niyeti ile psikolojik güvenlik arasındaki ilişki

Bu çalışmanın amacı psikolojik güvenlik ile sorun bildirme niyeti arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada psikolojik güvenliğin sorun bildirmenin türleri olan içsel ve dışsal sorun bildirme niyetlerine etkisi ile eylemsiz kalma niyetine etkisi ele alınmıştır. Teorik kısımda öncelikle örgüt içi yanlış davranışlar kısaca özetlenmiş, daha sonra sorun bildirme ve psikolojik güvenlik kavramları tanıtılmıştır. Çalışmanın uygulama kısmında daha önce yapılan çalışmaların ulaştığı sonuçlar incelenerek hipotezler oluşturulmuş ve hipotezlerin testi için Atatürk Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi bünyesinde İşletme Lisans Programında öğrenim gören öğrencilerden halihazırda bir işletmede çalışanlar arasından 1053 kişiden anket yöntemi ile veriler toplanmıştır. Toplanan verilerle korelasyon ve regresyon analizleri yapılmıştır. Analizler sonucunda psikolojik güvenliğin bir bütün olarak sorun bildirme niyetini artırdığı bulunmuştur. Ayrıca psikolojik güvenliğin sorun bildirme niyetinin her iki türünü olumlu etkilediği görülmüştür. Buna karşın psikolojik güvenliğin eylemsiz kalma niyetini olumsuz etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır.
Ekonomik kriz dönemlerinde işletmelerde finansal yönetim

1994 yılında yaşanan ekonomik krizin sonucu olarak, ekonomi % 6 oranında daraldı. Türk Lirası dolara karşı % 171 oranında devalüe edildi ve enflasyon % 150'lere ulaştı. Dolar karşısında Türk Lirasının yüksek oranda devalüe edilmesi ithal girdilere bağımlı olan sektörlerin maliyetlerini büyük ölçüde arttırdı. 1994 Ekonomik Krizine tepki olarak hazırlanan 5 Nisan Ekonomik İstikrar Tedbirleriyle birlikte devlet harcamaları kısıldı. Satmalına gücünün düşmesiyle iç pazar daraldı. Bu sebepten dolayı kamu sektörüne iş yapan işletmeler yatırımlarını durdurmak zorunda kaldılar. Ekonomik krizin olumsuz etkilerini minimize etmek için, işletmeler personel azaltımma gittiler, masraflarını azalttılar ve ihracata önem verdiler. Bu çalışma krizin işletmeler üzerine olan etkisini ölçmeye ve çözüm yola bulmaya yönelik bir çalışma niteliğindedir.
Kamuda stratejik yönetimin uygulanabilirliği açısından bilgi sistemlerinin önemi: Sosyal Güvenlik Kurumu'nda bir uygulama

Kamu yönetimi alanında ortaya konulan yeni yaklaşımların bir sonucu olarak, kamuda stratejik yönetim uygulanmaya başlamasının ardından bazı sorunlar da ortaya çıkmıştır. Stratejik yönetimin kamuda uygulanmasının gündeme gelmesinden bugüne, bu konu tartışılmaya devam etmektedir. Bu çalışmada; Sosyal Güvenlik Kurumu üzerinden, kamuda stratejik yönetim uygulamalarında yaşanan sorunlara, bilgi sistemleri açısından bakıldığında nasıl bir durumun ortaya çıktığı araştırılmıştır. Bu amaçla, SGK'nın 2010- 2014 yılını içine alan birinci stratejik planlama dönemine ilişkin uygulamaları, bilgi sistemleri ile ilişkilendirilerek incelenmiştir. Çalışmada, SGK'nın birinci stratejik planlama dönemine ilişkin yaptığı çalışmalara ve bunların sonuçlarına yer verilerek sonuçların başarısı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışmalarda yer alan bilgi sistemlerine değinilmiş ve bilgi sistemlerinin yapılan çalışmalara ve ortaya çıkan sonuçlara etkisi tespit edilerek bazı sonuçlara ulaşılmıştır. Araştırmanın sonunda; stratejik yönetimin uygulama aşamasında bazı sorunların bulunduğu ve hedeflenen başarının yakalanamadığı, bu süreçte bilgi sistemlerinden yararlanıldığı ve elde edilen sonuçlar açısından bilgi sistemlerinin etkili olduğu, dolayısıyla bilgi sistemlerinin kullanılmasının stratejik yönetimin uygulanabilirliğini nispeten yüksek oranda olumlu etkilediği sonuçları elde edilmiştir.
Türk İş Hukukunda ücretli ve ücretsiz izinler

TÜRK İŞ HUKUKUNDA ÜCRETLİ VE ÜCRETSİZ İZİNLER İnsanlar doğuştan sınırlı bir güce ve çalışma kapasitesine sahiptir. Sahip olduğu kapasitesinin sınırlılığı onun dinlenme zorunluluğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle başta Uluslararası Çalışma Örgütü olmak üzere pek çok uluslararası kuruluş, çalışma ve dinlenme süreleri ile ilgili düzenlemeler yapmışlardır. Yapılan bu düzenlemelere göre her ülke çalışma sürelerine sınırlar koyacak ve çalışanlara günlük, haftalık ve yıllık dinlenme süreleri tanzim edecektir. Ülkemizde de başta Anayasa olmak üzere özellikle İş mevzuatında, çalışanların belirli dönemlerde tatillerine imkan veren düzenlemeler yapılmıştır. Yapılan bu düzenlemelere göre çalışanlar, günlük çalışma süreleri arasında ara dinlenmesi, haftalık çalışması sonunda hafta tatili ve bir yıllık çalışması sonunda yıllık izin hakkına sahip olacaktır. Ayrıca hastalık, evlilik gibi olağan durumlar ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışanlara izinler verilecektir. Toplu iş sözleşmesinde aksine bir düzenleme yoksa ara dinlenmesi çalışma süresinden sayılmadığından ücretsiz izin; hafta tatili, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil günü ile evlilik gibi olağan durumlarda da çalışanlara verilecek izinler ücretli izin olacak ve bu izinler toplu iş sözleşmelerine konulacak hükümlerle ücretsiz izin olarak kabul edilemeyecektir. Toplu iş sözleşmelerinde ise çalışanlara verilecek ücretli ve ücretsiz izinler, İş Kanunu'ndaki işçinin lehine olan düzenlemeleri azaltıcı değil, aksine arttırıcı olabilecektir. Nitekim uygulamadaki toplu iş sözleşmelerinde de işçilere verilecek ücretli ve ücretsiz izinlerin İş Kanunları'ndaki düzenlemelere göre işçinin lehine olacak şekilde düzenlendiği görülmektedir.
Türkiye'de demiryolu sektörünün rekabete açılması ve regülasyon

Devletlerin iktisadi ve sosyal amaçları vardır ve amaçların gerçekleştirilebilmesi için farklı yöntemler kullanılabilir. Bu yöntemlerden birisi de regülasyondur. Regülasyonla devlet doğal tekel niteliğindeki havayolu, demiryolu ulaşımında, finansal piyasalarda, enerji ve telekomünikasyon alanlarında ekonomik düzenlemeler yapmıştır. Düzenlemeler ile ekonomilerin daha açık hale gelmesi, maliyetlerin azalması, artan verimlik, rekabetin ve büyümenin teşvik edilmesi, ülkeleri daha rekabetçi bir yapıya sahip olmasıdır. Çünkü rekabet, iktisadi etkinliğin gerçekleşmesini sağlayarak; toplumsal refaha katkıda bulunmaktadır. Ulaştırma hizmetleri ekonomik, sosyal ve kültürel faaliyetlerin kilit unsurudur. Sanayileşme sürecinde üretimin kitleselleşmesi sonucu yeni bir ulaştırma biçimi olarak ortaya çıkan demiryolları özellikle kömür, demir ve çelik gibi ağır ve hacimli malların daha ucuz, daha hızlı bir şekilde taşınmasında önemli bir rol almıştır. Ancak otomotiv sanayisi ve karayolunun gelişmesi ile demiryolu taşımacılığının aldığı pay gittikçe azalmıştır. Ülkemizde TCDD'nin işletme faaliyetlerine bakıldığı zaman gerek yolcu gerekse yük taşımacılığında aldığı payın yıllar itibari ile sürekli düşüş gösterdiği görülmektedir. TCDD'ye mali açıdan bakıldığında ise son yıllarda sürekli ve büyük miktarlarda zarar eden kamu işletmesi olduğu görülmektedir. Ülkemizde demiryolu sektörünün rekabete açılması konusu yıllardır tartışılan bir konu olmuştur. Türk demiryolları 20 Haziran 2016 yılında rekabete açılmıştır. Rekabete açılma sürecini Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü yürütmektedir. Demiryolu Düzenleme Genel Müdürlüğü; sektörün serbestleşme sürecinin altyapısının oluşturulması ve demiryolu taşımacılığı alanında komisyonculuk ve organizatörlük yapanlara karşı geniş bir yetki kullanılması, hizmet esasları ve mali yeterlilikleri belirleme görevleri yürütecektir. Bu yüksek lisans tezinde kapsamında demiryolu sektöründe önemli beş ülke bakılmıştır. Bu bilgiler ışığında, Türkiye'de demiryolu ulaşımı kapsamlı bir şekilde incelenmiş; demiryolu sektörünün ekonomik yapısı, rekabete açılmasında hangi yöntemler izleneceği gibi konularda tartışılmıştır. Demiryolu sektörünün ekonomik yapısı, Avrupa ölçeğinde yeniden yapılanma süreci geçiren ülkelerin tercih ettikleri modeller incelenecek, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı ile TCDD'nin demiryollarının rekabete açılması konusunda yaptığı çalışmalar ve demiryollarının rekabete açılmasının avantajları/dezavantajları, meydana gelebilecek sorunlar ve bu sorunlara çözüm önerileri sunulacaktır.