Aracı kurum elemanlarından brokerlerin kişilik özellikleri ile ilgili bir araştırma

G. özet: İşletme açısından kişilik faktörünün çalışanların iş veriminin, işteki performanslarının, kişi-işletme bütünleşmesinin ve işteki rol çatışmalarının önlenmesinde önemli bir kavram olduğu görülmektedir. Bireyin bulunduğu işletme ile bütünleştiği durumlarda, işletmenin devamlılığı, sağlamlığı, gücü de artmaktadır. Bu durum çalışanların kişilik özelliklerini en iyi şekilde değerlendirme gereğini de beraberinde getirmektedir. Bu görüşlerin ışığı altında yapılan çalışmanın amaçlan ise, aracı kurum elemanlarından brokerlerin kişilik özelliklerini belirlemektir. Kadın ve erkek brokerler arasında kişilik özellikleri açısından anlamlı bir fark olup olmadığının tesbit edilmesi, işte çalışma süresi ile brokerlerin kişilik özellikleri arasındaki ilişkinin varlığı ve yaş grupları açısından kişilik faktöründe bir farklılaşma olup olmadığının tesbit edilmesi amaçlandı. Araştırmaya katılan deneklerin % 30'u kadın % 70'i ise erkek brokerlerden oluşmaktadır. Deneklerin % 19'u 20-24 yaş grubunda, % 54'ü 25-29 yaş grubunda ve % 27si ise 30 -yuk. yaş grubundadır. Deneklerin çalışma sürelerine baktığımızda ise, % 35'i 2 ay-2 senedir, % 43'ü 3-4 sene, % 22'si ise 5 -daha fazla senedir broker olarak çalışmaktadırlar. Araştırma sonuçlarına göre, brokerlerin kişilik faktörlerine baktığımızda: hakkını arayan; rekabetten hoşlanan; kuşkucu; eleştirici; görüşlerinde inatla direnen; deneyci; açık görüşlü; yenilikçi; hislerinin etkisi altında kalan; ilgileri ve tutumları değişken; kendine yeterli; kendi başına karar verebilen ve uygulayan; gergin, huzursuz; yorgun ama hareket etmekten de kendilerini alamayan; duygularından çok mantığına güvenen; analitik görüşlü faktörlerinin yoğunluk kazandığı tesbit edilmiştir. Erkek brokerlerin kişilik profilini incelediğimizde: hislerinin etkisi altında kalan, iddiacı, saldırgan, hakkını arayan, rekabet edici, kurallara uymayan, sorumluluk duygusu az, şüpheci, aldatılması güç, bildiğinden şaşamayan, deneyci, açık görüşlü, tenkitçi, serbest düşünce sahibi, kendine yeterli, iç dürtüleri ile hareket eden, gerilimli, gergin kişilik faktörlerinin yoğunluk kazandığı görülmektedir. Kadın brokerlerin kişilik profilim incelediğimizde ise: hislerinin etkisi altında alan, iddiacı, saldırgan, hakkını arayan, atılgan, toplumsal yönden cesur, şüpheci, aldatılması güç, deneyci, açık görüşlü, kendine yeterli, rekabet edici kişilik özelliklerinin yoğunluk kazandığı görülmektedir. 20-24 yaş grubundaki brokerlerin kişilik profiline baktığımızda ise: hislerinin etkisi altında kalan, iddiacı, saldırgan, hakkını arayan, şüpheci, deneyci, açık görüşlü, kendine yeterli, bağımsız, iç dürtüleri ile hareket eden kişilik özelliklerinin yoğunluk kazandığı görülmektedir. 25-29 yaş grubundaki brokerlerin kişilik profilini incelediğimizde; zeki, soyut düşünceli, hislerinin etkisi altında kalan, iddiacı, saldırgan, hakkını arayan, kurullara uymayan, sorumluluk duygusu az, şüpheci, kendine yeterli, bağımsız, iç dürtüleri ile haraket eden, gerilimli kişilik faktörlerinin yoğunluk kazandığı görülmektedir. 8130 -yuk. yaş grubundaki brokerlerin kişilik ppofilini incelediğimizde ise; hislerinin etkisi altında kalan, şüpheci, deneyci, açık görüşlü kişilik özelliklerinin yoğunluk kazandığı görülmektedir. Sonuçta, yapılan t testi'ne göre, 25-29 yaş grubu brokerlerin 30 -yuk. yaş grubundaki brokerlere göre daha saldırgan, hakkını arayan, iddiacı oldukları tesbit edilmiştir. 2 ay-2 senedir aracı kurum elemanı olarak çalışanların profilini incelediğimizde: hislerinin etkisi altında kalan, iddiacı, saldırgan, hakkını arayan, şüpheci, kendini suçlayan, huzursuz, deneyci, açık görüşlü, kendine yeterli, bağımsız kişilik özelliklerinin yoğunluk kazandığı tesbit edilmiştir. 3-4 senedir broker olarak çalışanların kişilik profilini incelediğimizde: hislerinin etkisi altında kalan, iddiacı, saldırgan, hakkım arayan, kurallara uymayan, sorumluluk duygusu az, şüpheci, deneyci, açık görüşlü, kendine yeterli, bağımsız, gerilimli kişilik özelliklerinin yoğunluk kazandığı tesbit edilmiştir. 5 -daha fazla senedir broker olarak çalışanların kişilik profilim incelediğimizde: hislerinin etkisi altında kalan, iddiacı, saldırgan, hakkını arayan, şüpheci, açıkgöz, kurnaz, deneyci, açık görüşlü kişilik özelliklerinin yoğunluk kazandığı görülmektedir. Yapılan t testi sonucuna göre, 2 ay-2 senedir broker olarak çalışanların 5 -daha fazla senedir broker olarak çalışanlara göre daha anlayışlı, hassas, endişe eden, suçluluk hissetmeye zeminli, huzursuz oldukları tesbit edilmiştir.3- 4 senedir broker olarak çalışanların 5 -daha fazla senedir broker olarak çalışanlara göre daha fazla kendine yeterli, bağımsız kendi kararlarını tercih ettikleri tesbit edilmiştir. Cattell'e göre işe yönlendirme, eleman alımında tek bir faktörden yola çıkarak kişinin işe alınması uygun görülmemekte, diğer psikometrik değerlemelerin, görüşmelerin de yapılması gerekmektedir. Bu araştırmanın meslek alanlarıyla ilgili daha sonra yapılacak çalışmalara yardımcı olacağı düşünülmektedir. Böylelikle, bu çalışmanın işletmeye eleman alımında, kişi-iş bütünleşmesinin sağlanması ve iş verimliliğinin artması, rol çatışmalarının önlenmesi ve mesleğe yönlendirme çalışmalarında yardımcı olacağı düşünülmektedir. 82