Kentsel altyapı projeleri için bilgi sistem modeli uygulaması

Yeryüzündeki sınırlı kaynakların rasyonel biçimde kullanılması ekonominin temel amacıdır. Kaynakları ekonomik biçimde kullanmak ve dengeli dağıtmak için makro planlar yapıldığı gibi daha küçük yatırımlara karar verilmesi durumunda yine işe planlama ile başlanır. Yatırım planlan içinde belli bir süreçte belirli kaynaklarla gerçekleştirilecekler yaünm projesini oluştururlar. Yatırım projelerinin hayata geçirilmesi için bilimsel yöntemlerden yararlanmak ve günümüz teknolojilerinden faydalanmak zorunlu hale gelmiş bulunmaktadır. Tüm projeler için genelde takib edilen işlem sırası; - Proje Fikri -Fizibilite Etüdü - Değerlendirme -Uygulamaya Koyma -Yönetim ve İşletimdir. Projelerin cinsine göre, uygulamaya geçilmeden çok çeşitli detay mühendislik çalışmalarını içeren kati projeler ve tatbikat projeleri oluşturulur. Ayrıca projelerin niteliklerine göre yukarıdaki işlem sırasının içeriğinde değişiklikler olabilir. Kentsel altyapı projeleri üretimle ilgili projelerden farklılıklar gösterir. Ulaşım Tesisleri, Yeşil ve Imisyon Önleme Tesisleri ve Teknik Tesislerden oluşan Teknik Altyapı, Kamusal Yapılar ve Yeşil Alanlardan oluşan Sosyal-Kültürel Altyapı ve çeşitli özel donatılardan oluşan Özel Altyapının oluşturduğu Kentsel Altyapı'nın en önemli iki özelliği sosyal 135 boyutunun olması ve yerel yönetim mevzuatlarına sıkı sıkıya bağlı olmasıdır. Kentsel altyapı projelerinin özellikleri nedeniyle bunların hazırlanmasında aşağıdaki işlem sırasının uygulanması yararlı görülmektedir. -Belirleme -Hazırlık - Değerlendirme -Kati Proje -Tatbikat Projesi -Uygulama -Yönetim ve işletme. İşletmelerde yönetim fornksiyonlarmm yerine getirilmesi için, ister proje hazırlığı isterse yönetim ve işletme aşamasında olsun doğru, zamanında, tam ve güvenilir bilgilere ihtiyaç bulunmaktadır. Bilindiği üzere bilgi teknolojileri ve bilgisayarlar son yıllarda her alanda etkinliğini göstermekte olup özellikle bilgi sistemleri verilerin toplanması, depolanması, sorgulanması analizler yapılması fonksiyonlarını yerine getirmektedir. Verilerin coğrafi olması durumunda bilgi sistemleri coğrafi karaktere bürünmekte ve coğrafi bilgi sistemleri olarak adlandırılmaktadır. Coğrafi Bilgi Sistemi dar anlamıyla coğrafi referanslı grafik ve grafik olmayan verilerin toplanması, saklanması, yönetimi, analizi sunulması fonksiyonlarını yerine getiren bilgisayar donamım, personel ve coğrafi verilerden oluşan bir organizasyondur.136; Geniş anlamıyla ise; veri analizi, plan ve hazırlık, karar verme ve kararların uygulanmasının izlenmesi için uygun olan kentsel, çevresel ve diğer planlama verilerinin yönetimi için kullanılan bir bilgi sistemidir. Günümüzde altyapıyı oluşturan bileşenlerin her biri diğerlerinden ayrık olarak ele alındığında bile, kent ve kentli insan için birçok önemli sorunu da barındırmaktadır. -Tesis işletme güçlükleri - Yüksek bakım giderleri -iletim hatlarındaki kayıplar -Kayıpların yol açtığı çevre zararları -iletişim kopukluluğu -Çevresel etkiler -Topoğrafik etkiler -Jeolojik etkiler Bu olumsuzlukların ortadan kaldırılmaları; coğrafi verilerin, uygun yazılım ve donanımlannya gelerek veri toplama, veri işleme, veri sergileme yöntemleri ile gereksinimlere cevap verecek şekilde düzenlenmesi ya da hazırlanması ile olanaklıdır. Doğru yapılan sistem analiz ve tasarımı ile sistem gerçekleştirme aşamaları coğrafi bilgi teknolojilerinden, teknik altyapı çalışmalarında, planlı ve kontrollü olarak yararlanma olanağı sağlayacaktır. Kentsel altyapı Projeleri için aşağıdaki şekilde bir bilgi sistem modeli önerilir. KENTSEL ALTYAPI PROJELERİ BİLGİ SİSTEM MODELİ 137 IMPORT SİSTEM Veri Tabanı Tasarımı Veri Toplama Yönetim Personeli Coğrafi Veri Tabanı Kentsel Altyapı CBS Tabakaları EXPORT SİSTEM Yönetim İşletme