Accounting information systems and re-enginering of inventory system within MRPII of on industrial company

Bu çalışmanın amacı, çağdaş işletmecilik alanında en önemli kavramlardan birisi olan, Yönetim Bilgi Sisteminin alt sistemi 'Muhasebe Bilgi Sistemi' ile 'Yeniden Yapılanma' kavramlarını incelemektir. Görüşüme göre, bu kavramlar Türkiye'de pek iyi anlaşılamamıştır. Özel sektörde bile, bu alana 90'lann ilk senelerine kadar ciddi bir yatırım yapılmamıştır. Çünkü muhasebe bilgi sisteminin ve sistemin yeniden yapılanmasının getireceği olası avantajlar ve onun doğuracağı sonuçlar şirket üst düzey yöneticileri. tarafından keşfedilememiştir. Son yıllarda, Türkiye'nin önde gelen holdingleri, Yönetim Bilgi Sistemi kurmaya yönelik proje grupları oluşturmuşlar ve her şirkette bir Yönetim Bilgi Sistemi departmanı kurmuşlardır. Bununla birlikte, gözlemlediğim kadarı ile Yönetim Bilgi Sistemi ile Muhasebe Bilgi Sisteminin alanları, uygulayıcılar tarafından, yapı ve şekil olarak aynı görülmektedir. Öte yandan çalıştığım konu üzerinde araştırmalar yaptığımda, bu konu üzerinde Türkiye'de çok az çalışma yapıldığını gördüm. Bu nedenlenden dolayı, bu çalışmanın ileriki çalışmalar için kaynak olarak iyi bir temel oluşturacağına inanıyorum. Ayrıca çalışmamda, Türkiye'de yeni kullanılmaya başlanan 'Üretim Kaynak Planlama' sistemimde vurguladım. Bu yüzden projemde, bir stok sisteminin yeniden yapılandırılmasını ve 'Üretim Kaynak Planlama' sisteminin kurulmasını seçtim. Bunların dışında, yeniden yapılanma projelerini başarı ile gerçekleştiren ve Üretim Kaynak Planlama sistemlerini kullanan şirketlerin rekabet ortamında sağlayacağı avantaj landa inceledim MRP sistemleri günümüzün gelişmiş bilgi sistemlerinin önemli uygulamalarından biridir. İncelediğimiz XYZ şirketi beyaz eşya sektöründe önde gelen şirketlerden biri olmasına rağmen, günümüz koşullan içinde bilgi sistemleri özellikle üretim ve muhasebe açısından beklenen performansı verememektedir. Bu yüzden yeniden yapılanmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak yeniden yapılanma konusunda şirket yöneticilerinin bilgi alt yapısında eksiklik olduğu görülmektedir. Örneğin, yönetim bilgi sistemi ile finansal bilgi sisteminin algılanmasmda kanşıklıklar yaşanmaktadır. Yeniden yapılanmanın VIşirket yöneticilerine kabul ettirilebilmesi için bu bilgi eksikliğinin giderilmesi gerekmektedir. Detaylı bir analiz yapıldığında, gerek XYZ üretim şirketinin kendi departmanları arasında, gerekse satıcıları ve XYZ ticaret şirketi ile arasında disiplinli bir koordinasyonun sağlanamaması sonucu gereksiz iş yükü, insan gücü ve maliyet artışı olduğu görülmüştür. Geçmiş senelerde şirket içinde yazılmış olan MRPI programının kullanılmasına rağmen, bu sorunun çözülemediği görülmüştür. Örnek şirkette önerdiğimiz yeniden yapılanma için çalışmamızda öncelikle mevcut sistemin eksiklikleri tespit edilmiştir. Bundan sonra yeniden yapılanma sürecinin şekli belirlenmiş, önerilecek sistem olarak da en uygun olanının MRP sistemlerinin en yeni ve entegre versiyonu olan MRP II olması düşünüldü. Çünkü MRP II sisteminin önemli özelliklerinden bir tanesi satın alma, stok, muhasebe ve üretim planlama gibi departmanların kullandığı modülleri birleştirmesi ve bu modülleri kendi aralarında iletişim kurarak doğru zamanda ve ihtiyacı karşılayan bilgi paylaşımımını sağlamasıdır. Kullanılan modül sayışma göre değişmekle beraber, büyük şirketlerde yaklaşık 1.5- 2 sene alan MRP II sisteminin oturtulması projesinde XYZ şirketinin personelinin projeye inanmasının proje başarısında büyük rolü olduğu için, projenin maliyet analizi yapıldı ve görüldü ki 18 aylık projenin bitmesinden 14 ay sonra şirket proje maliyetini ödüyordu. Bunu sağlayan, MRP II sisteminin basan ile çalışması halinde stok, satmalına ve direkt işçilik başta olmak üzere maliyetlerdeki düşüş ve alıcıların taleplerini daha hızlı karşılama sayesinde satış gelirlerindeki yükselmeydi. Kanaatimizce, bu tür büyük ölçekli yeniden yapılanma işlemleri, yüksek maliyetleri, uzun sürmeleri ve geniş insan gücü gerektirmelere sebebi ile ancak büyük şirketler tarafından uygulanabilir. Maliyetlerdeki küçük oranlı azalmalar dahi iş hacminin büyük olması halinde proje maliyetini kompanse edebilir. Ancak küçük çaplı şirketlerdeki düşük hacminli işler proje maliyetini kurtarmaya yetmez VIIAyrıca belirtilmelidir ki, böye bir MRP II projesinde eğitimin rolü çok büyüktür. Projede zaman ve maliyet olarak en çok yer alan aktivitelerden biri eğitimdir. Bu eğitim programlarından tüm yöneticiler ve kullanıcıların geçmeleri gerekmektedir. MRP II sisteminin XYZ üretim şirketinin karar verme mekanizmasındaki büyük bir açığı, bilgi kaynaklarındaki iyileşme ile kapatacağının anlaşılmasına rağmen, şirketin satıcılarının belli bir bilince getirilmeden ve disipline edilmeden, şirketin hareket alanının fazla genişleyemeyeceği görüldü ve bu yüzden yeniden yapılanma sürecinin içine satıcıların geliştirilmesi de girdi. Daha az sayıda satıcı ile uzun vadeli kontrat yapmanın XYZ üretim şirketinin önünün daha net görmesini sağlayacağı ve bunun satın almaların maliyetini daha da düşüreceği de anlaşıldı. VIII