Short term predictable patterns following price shocks conditional on characteristics of information signals, foreign investment and investor confidence: Evidence from Istanbul Stock Exchange

Bu çalışmanın amacı, bilgi işaretçilerinin özelliklerini temsil eden değişkenlerle, gelişmekte olan bir piyasadaki yabancı yatırımcı payının ve şirket düzeyindeki yatırımcı güvenini temsil eden fiyat şokları öncesindeki fiyat hareketlerinin, bireysel ve müşterek etkileşimlerini araştırarak, büyük fiyat hareketlerini müteakip hisse senedi tahmin edilebilirliği hakkındaki mevcut literatüre katkıda bulunmaktır. Bu araştırmada, IMKB hisse senedi piyasasındaki fiyat şokları öncesi ve sonrası hisse senedi hareketlerinin analizinde altı boyutlu bir yapı kullanılmıştır. Olay yönünün dışında, hacim, haberler, fiyat değişikliğinin büyüklüğü gibi bilgi karakteristiklerinin temsilcileri ve yatırımcı güvenini temsil eden olay öncesi fiyat hareketleri de çeşitli durumlarda rastlanan eksik reaksiyon ve aşırı reaksiyonun derecesini belirleyen etkenler olarak göze çarpmaktadır. Bununla birlikte, hisse senedi piyasasındaki yabancı payında meydana gelen değişimler de olay sonrası anormal getirileri belirlemede etkin bir yardımcı konumundadır. Bu çalışmada uygulanan çok boyutlu yapı, literatürdeki teori ve modellerin çalışıp çalışmadığının tespitinden çok bunların hangi koşullar altında geçerli olabileceğini göstermesi açısından diğerlerinden ayrılmaktadır. Yatırımcıların büyük negatif ve pozitif fiyat değişikliklerine farklı tepkiler verdikleri çok açıktır. Olayın işareti ne olursa olsun bir bilgi sızması var gözükmektedir. Büyük fiyat şoklarını takiben, genel olarak gelen şokla aynı yönde fiyat eğilimlerine rastlanmıştır. Fiyat dönüşleri de tespit edilse de, bunlar ancak belli koşullar altında ve nadir olarak ortaya çıkmaktadır. Negatif olaylardan sonraki dört güne kadar uzanan bir dönemde yaşanan fiyat hareketleri, üçüncü gün yaşanan belli belirsiz bir geri dönüş dışında negatif olarak devam etmektedir, onuncu ve yirminci günlerde anlamlı bir anormal getiriye rastlanmamıştır. Bununlar birlikte, pozitif olaylar için görünen trend daha farklıdır. Olay gününün ertesi yaşanan bir artıştan sonra, hafif geri dönüşler yaşanan bir zaman dilimi yerini onuncu ve yirminci günlerdeki önemli pozitif al ve tut getirilere bırakır. Ancak bilgi belirtilerinin özelliklerini, yatırımcı güvenini ve yabancı yatırımcıların hareketlerini temsil eden değişkenler analize katıldığında bu eğilimler değişebilmektedir. Daha önceki getiri trendiyle aynı yönde bir fiyat şokuna uğrayan hisse senetleri, şoktan sonra da aynı yönde ama bu sefer daha güçlü fiyat devamlılıkları yaşamaktadır. Aşırı tepki şeklinde yorumlanabilecek geri dönüşler ise sadece bazı koşullar altında ve bazı dönemlerde yaşanır. Olay öncesi getiri trendleri analize dahil edilmeden aşırı tepki hipotezine uygun verilere rastlanmamıştır. Hisse senetlerindeki geri dönüşlerin olay öncesi fiyat eğilimlerinin fiyat şokuyla ters yönde olduğu zaman ortaya çıkması dikkat çekici gözükmekle beraber bu durum aşırı tepki için gerekli fakat yeterli değildir. Aynı zamanda değişkenler arasındaki muhtemel lineer ilişkiyi ortaya çıkarmak amacıyla sıradan en küçük kareler yöntemiyle bir regresyon analizi yapılmıştır. Fiyat şokunun büyüklüğü olay sonrası getirileri de aynı yönde etkilemekte ve bu etki ilerleyen günlerde daha da belirgin hale gelmektedir. Bununla birlikte, büyüklük etkisi negatif olaylarda daha büyük olmaktadır. Yabancı pazar payındaki yirmi beş günlük ortalama değişim, şokun yönünden bağımsız olarak olay sonrası on ve yirmi günlük getirilere pozitif bir lineer etkide bulunmaktadır. Yabancıların pazar payındaki beş günlük ortalama değişimin negatif etkisi ise negatif olaylarla sınırlı kalmaktadır. Olay öncesi yirmi beş günlük kumulatif getiriler, şokun yönüne bakmaksın olay sonrasında onuncu ve yirminci günlerde al ve tut getirilerinde pozitif bir etkiye yol açarken, kumulatif beş günlük tarihi getiriler ise büyük fiyat yükselişlerini izleyen on günlük süreçte tam tersi bir etkide bulunmaktadır.