turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Bir Askeri Uçak Türü Olarak Savaş Uçaklarının Dünü, Bugünü ve Geleceği Türkiye Örneği

Savunma bir ülkenin en önemli güvenlik sağlayıcısı olup, savunma alanındaki güç ülkenin milli gücünü önemli ölçüde etkilemektedir. Bu nedenle egemenliğine önem veren ülkeler için savunma alanında güç kazanmak bir gerekliliktir. Geleneksel savunma anlayışı kara, hava ve deniz savunması olarak üç gruba ayrılmaktadır. Modern dünyada gelişen teknolojiye bağlı olarak ayrıca siber güç ve uzay gücüne dayalı savunma anlayışı da ortaya çıkmıştır. Hava savunmasında birçok araç kullanılmaktadır. Bu araçlar arasında bilhassa savaş uçakları savunma ve tehdidin bertaraf edilmesi noktasında önemli araçlardır. Türkiye hava savunması konusunda Osmanlı Devleti'nin son döneminde ciddi adımlar atmış, ancak Cumhuriyet sonrası dönemde adımlarını hızlandırarak askeri atılımlar yapabilmiştir. Savaş uçaklarının çoğunluğu ithal uçaklar olsa da yerli ve milli üretim konusunda da ciddi adımlar atılması Türk askeri havacılığının gelişeceğinin bir göstergesidir. Bu makale çalışmasındaki amaç, askeri havacılık alanında kullanılan araçlardan savaş uçakları konusu ele alarak, tarihsel bir perspektifte savaş uçaklarının dünü, bugünü ve geleceğinin değerlendirilmesidir. Literatür taraması yöntemiyle hazırlanan bu çalışma konuyla ilgili kitap, makale, tez ve daha birçok güncel kaynağın da taranarak değerlendirilmesi ve yorumlanmasıyla birlikte konuya ışık tutmuştur.
Akıllı Sözleşmelerin Genel İşlem Koşulları Bakımından Değerlendirilmesi

Akıllı sözleşmeler, blok zincirle oluşturulan ve aracı olmaksızın kendi kendini yürütebilen, gelecek için potansiyeli yüksek bir yazılım çeşididir. Akıllı sözleşmelerin kendiliğinden gerçekleşmesi, şeffaf ve güvenilir olması gibi özellikleri nedeniyle, önceden ve defalarca kullanılmak üzere programlandığı görülmektedir. Böylece sözleşmeler, bir kez programlanmasına rağmen, geniş kitlelere ulaşmakta ve standartlaşmaya önemli bir katkı sağlamaktadır. Standart sözleşme ilişkilerine ise, çoğunlukla "genel işlem koşulları" eşlik eder. Bu durumda, "akıllı sözleşmelerde kodlanan hükümlerin genel işlem koşulu olarak nitelendirilmesi mümkün müdür, "eğer bu mümkünse, akıllı sözleşmelerde genel işlem koşulları nasıl denetlenebilir" gibi sorular akla gelmektedir. Akıllı sözleşme kavramı ve sözleşmenin hukuki niteliği çok sayıda makaleye konu olduğundan; çalışmamızda ağırlıklı olarak bu soruların cevapları üzerinde durulacaktır.
Ukrayna ve Hollanda/Rusya Kabul Edilebilirlik Kararı Doğrultusunda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Yetki Yaklaşımına İlişkin Analiz

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde yetki, uluslararası hukuktaki karşılığından farklı olarak, taraf devletlerin sözleşmelerden doğan yükümlülükleriyle ilişkilendirilmektedir. Sözleşme'nin ülke dışına uygulanması çerçevesinde devletin yetkisinin tespiti, taraf devletin belirli bir bölge veya birey üzerinde yasama, yürütme veya yargı yetkisi kullanmasından yahut bu yetkilerini kullanmasına ilişkin sınırların belirlenmesinden ziyade; devletin, belirli bir bölge veya hak sahibi birey üzerinde denetim ve otorite uygulaması üzerine kurulmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin 2022 tarihli Ukrayna ve Hollanda/Rusya kabul edilebilirlik kararı ise Sözleşme'nin ülke dışına uygulanabilirliği çerçevesinde yetki kavramına, yetki ve atfedilme kavramları arasındaki ilişkiye ve Sözleşme'nin uluslararası nitelikli silahlı çatışmalar sırasında uygulanmasına ilişkin değerlendirme içermesi bakımından önemli bir kararı teşkil etmektedir. Çalışmada ise söz konusu karar çerçevesinde Mahkeme'nin yetki yaklaşımı incelenecektir.
EBEVEYNLERİN OKUL ÖNCESİ EĞİTİM KURUMLARINDA GÖREV YAPAN ERKEK OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLERİ

Türkiye başta olmak üzere pek çok ülkede okul öncesi öğretmenliği mesleği bir kadın mesleği olarak algılanmaktadır. Bu durumu resmi veriler de desteklemektedir. Dolayısıyla ebeveynlerin erkek okul öncesi öğretmenleri hakkındaki görüşleri oldukça önemlidir. Bu çalışma ebeveynlerin okul öncesi eğitim kurumlarında görev yapan erkek öğretmenlerine ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Durum çalışması yöntemi ile yürütülen çalışmanın örneklemini, 13 okul öncesi çocuğun ebeveyni oluşturmaktadır. Amaçlı örnekleme yöntemi ile seçilen örneklemin tamamını çocukları erkek okul öncesi öğretmeninden eğitim alan ebeveynler oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakatlardan yararlanılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler içerik analizi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda ebeveynlerin önemli bir bölümüne göre okul öncesi öğretmeninin cinsiyetinin önemli olmadığı belirlenmiştir. Çalışmada araştırmaya katılan ebeveynlerin tamamının erkek okul öncesi öğretmenlerinin güçlü yönleri olduğu görüşüne sahip oldukları saptanmıştır. Araştırmada ayrıca ebeveynlerin çoğunun erkek okul öncesi öğretmenlerinin hem kız hem erkek çocukların özellikle sosyal duygusal alandaki gelişimine önemli katkılar sağlayacağı görüşünde olduğu belirlenmiştir. Erkek okul öncesi öğretmenlerin özellikle karşı cinse rol model olma, karşı cinsi daha iyi tanıma ve erkeklere yönelik çekingenliğinin azalması gibi konularda kız çocuklarının gelişimini desteklediği saptanmıştır. Okul öncesi eğitim kurumlarındaki erkek okul öncesi öğretmenlerinin sayısının artırılması çalışmanın önerileri arasındadır.
Kooperatiflerde Mali Durumun Bozulması

Kooperatiflerin mali durumlarında ortaya çıkabilecek bozulmalar farklı sebeplere dayanabilir. Mali durumu bozulan kooperatiflerde, durumun iyileştirilebilmesi için alınabilecek önlemlerin etkinliği, yaşanan finansal krizin ne kadar erken zamanda tespit edilebildiğiyle doğru orantılıdır. Mali durumun iyileştirilebilmesi için alınabilecek iyileştirici önlemler ve mali durumum bozulmasının hukuki sonuçları da finansal krizin şiddetiyle orantılı şekilde aşamalı olarak düzenlenmiştir. Bu kayıpların tespit edilmesi halinde, şirketin olağan şekilde faaliyetine devam etmesine izin verilmemiştir. KoopK m. 63'te mali durumda bozulmanın iki türü mevcuttur. Bunlar; kooperatiflerin varlıklarının yarısının kaybı ile kooperatifin borca batık durumda olmasıdır. Çalışmamızda, KoopK m. 63 ekseninde bu iki türe göre durumun nasıl tespit edileceği ve sonuçları üzerinde durulmuş; hükmün iyileştirilmesi için gerekli görülen öneriler ortaya konulmuştur.
Buhranlarımız ve İçtimai Hayatımız, Said Halim Paşa, Haz. Beşir Güneş, Çağdaş Kitap, 2021, ISBN:978-605-69911-1-0

Yazarın yedi kitabını ihtiva eden bu eserde kimi zaman tekrarlarla karşılaşılmaktadır. En sık tekrar eden fikir her milletin kendisine has bir tabiatı olduğu ve yeniliklerin o milletin tarihi süreci içerisinde kendi bünyesinden neşet etmesi gerektiğidir. Bu fikrin Said Halim Paşa'nın en temel önermesi olduğu söylenebilir.
Kriz Yönetiminde Gemba’nın Beş Altın Kuralı: Uçak Kazası Raporu Belgeseli Örneğinde

Masaaki Imai, 1997 yılında yayımladığı "Gemba Kaizen" adlı eserinde etkin ve verimli bir üretim sistemi işletebilmek için ilgili süreçlerde beş altın kuralın uygulanması gerektiğini belirtmektedir. Çalışmada ayrıntılı incelenen bu kurallar sırasıyla sorunu yerine gidip teşhis etmek, sorunu tüm yönleriyle görmek ve kontrol etmek, geçici önlemler almak, soruna neden olan sebebi bulup çözmek ve aynı türden hataların gerçekleşmesini engellemek amacıyla standartlaşmaya gitmektir. Bu çalışmada söz konusu kuralların kriz yönetiminde de çok olumlu sonuçlar vereceği öngörüsüyle, bir örnek olay incelemesinde süreç analizi yapılmıştır. Örnek olarak incelenen Uçak Kazası Raporu Belgeseli dünya genelinde yaşanan uçak kazalarının nedenlerini bulmak ve tekrardan aynı hataların gerçekleşmesini engellemek üzere Amerikan Federal Havacılık Dairesi müfettişlerden oluşan bir kurul tarafından yayınlanan raporun, belgesel formatında canlandırılmasını konu edinen bir yapımdır. Yapılan değerlendirmede, uçak kazalarının nedenlerini bulmak ve tekrardan aynı hataların gerçekleşmesini engellemek için Gemba Kaizen felsefesiyle hareket etmenin kuruluşlara büyük katkı sağlayacağı sonucuna ulaşılmıştır. Uçak Kazası Raporu Belgeseli yirmi yıla yakın süren onlarca bölüme sahip dünyada gerçekleşen uçak kazalarını analiz eden bir yapımdır. Bu yapımın bütün bölümlerini incelemek, çalışmanın hacmini arttıracağından, Endonezya Uçak Kazası'nın incelendiği bir bölüm, Gemba Kaizen metodu ile analiz edilmiştir. Çalışmada buna benzer farklı türden olay ve sorunların, benzer teoriler üzerinden sahada incelenmesine dönük yeni araştırmaların yapılmasına katkı sunmak amaçlanmıştır.
Yönetim Kurulu Üyelerinin Kusursuz Sorumluluğu

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu incelendiğinde kural olarak yönetim kurulu üyelerinin hukuki sorumluluğunun kusur ilkesine dayandığı görülmektedir. Ancak Kanun'un münferit hükümlerinde aralarında yönetim kurulu üyelerinin de bulunduğu yöneticiler için kusursuz sorumluluk halleri öngörülmektedir. TTK m. 549'da öngörülen "Belgelerin ve Beyanların Hukuka Aykırı Olması", TTK m. 550/1'de öngörülen "Sermaye Hakkında Yanlış Beyanlar" ve TTK m. 552'de öngörülen "Halktan Para Toplamak" yönetim kurulu üyeleri için öngörülen kusursuz sorumluluk hallerini oluşturmaktadır. Çalışmamızda yönetim kurulu üyelerinin hukuki sorumluluğuna ve özellikle kusur ilkesine değinildikten sonra kusursuz sorumluluğun genel özelliklerine ve yönetim kurulu üyelerinin kusursuz sorumluluk hallerinin her birinin üzerinde durularak yönetim kurulu üyeleri için kurtuluş kanıtı getirilmesi imkanı tanınıp tanınmadığı değerlendirilmiştir.
C++ Programlama Dili için Yerel Nesne-İlişkisel Haritalama Yaklaşımı

En popüler programlama dillerinin çoğu, nesne yönelimli olarak bilinen dillerdir. Bu diller ile geliştirilmiş uygulamaların çoğu da, ilişkisel veri tabanları kullanmaktadır. Yapısal sorgulama dili olan SQL ise ilişkisel bir Veritabanı ile etkileşim kurmak için kullanılan ve verileri düzenlemek, yönetmek ve almak için kullanılan, standart haline gelmiş bir araçtır. Bu iki teknolojinin arasındaki temel farklılıklar nedeniyle sorunsuz bir şekilde birlikte çalışmamaktadır. Aralarındaki uyumsuzluklar, nesne/ilişkisel empedans uyumsuzluğu sorunları olarak ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle, verileri o iki ortam arasında dönüştürebilmek için bir haritalama katmanına sahip olmak oldukça gereklidir. Bu soyutlama katmanı, uygulama nesnelerini otomatik olarak veritabanı kayıtlarına eşler; bu şekilde veritabanı ile etkileşim için gerekli kod miktarında azalma olmaktadır. Ayrıca verilerin tutulduğu veri tabanını yazılımcıdan soyutlamaya yardımcı olur. Böylelikle, kodun testini ve bakımını daha kolay kılar. Bu tür araçlara nesne/ilişkisel haritalama aracı denilir (Object/Relational Mapping - ORM). Çoğu programlama dili için çeşitli ORM araçları geliştirilmiştir. Ancak C++ için etkili bir ORM aracı bulunmamaktadır. Bu çalışmada C++'ın şablon (template) programlama ile esnek adresleme özellikleri kullanılarak veri tabanı işlemleri için kullanılan SQL komutları seri hale getirilmektedir. Geliştirilen C++ ORM katmanı yerel olarak uygulamak için yeni bir yaklaşım tanıtılmaktadır.
Örgütsel Değişimi Başarmak Yolunda Değişime Direnmeyi Ortadan Kaldırmak İçin Örgüt Kültürünün Rolü ve Önemi: Sanayi Sektörüne Yönelik Bir Araştırma

Piyasa koşullarının dinamizmi ve teknolojik gelişmeler örgütlerde değişimi kaçınılmaz kılmaktadır. Değişim sürecinin etkin ve iyi yönetimi, güçlü örgüt kültürünün de desteği ile muhtemel direnç kaynaklarını aşabilecektir. Bu araştırmada, örgütsel değişimi başarmak yolunda değişime direnmeyi ortadan kaldırmak için örgüt kültürünün rolü ve önemi vurgulanmıştır. Bu kapsamda çalışanların örgüt kültürü algıları ile örgütsel değişim düzeyleri arasındaki ilişkinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. Bursa'da sanayi sektörüne yönelik bir işletmenin 103 çalışanına ulaşılmış ve kolayda örnekleme yöntemiyle gönüllü 87 kişiye anket çalışması uygulanmış, sonuçlar SPSS 23. 0 programı ile analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular kapsamında; örgüt kültürü ile örgütsel değişim arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu ve örgüt kültürü ile örgüt kültürünün alt boyutlarından destekleyici eğilimli örgütsel kültür, gelişme eğilimli örgütsel kültür ve açıklayıcı eğilimli örgütsel kültür ile örgütsel değişim ve örgütsel değişimin alt boyutlarından bilişsel örgütsel değişim, duygusal örgütsel değişim ve davranışsal örgütsel değişim arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
Doğum Ağrısının Yönetiminde Kullanılan Masaj Teknikleri

Doğum, kadınların yönetmek zorunda olduğu fizyolojik ve psikolojik bir süreçtir. Doğum ağrısı yeni bir bebeği dünyaya getirmeye aracılık ettiği için diğer ağrı türlerinden ayrılan benzersiz bir yaşam deneyimidir. Doğum ağrısı doğum sırasında oluşan duyusal uyaranların etkili olduğu, karmaşık, subjektif ve çok boyutlu bir yanıttır. Ayrıca doğum ağrısı kan basıncını, oksijen tüketimini ve ketokalamin düzeyini arttırdığı için uterusun kanlanmasını ve doğumun ilerlemesini engelleyebileceği için doğum sürecini olumsuz etkileyecektir. Bununla birlikte, doğum ağrısının yönetimi bu olumsuz etkileri en aza indirebilir. Doğum ağrısının yönetimi farmakolojik ve farmakolojik olmayan yaklaşımları içermektedir. Opioidler ve epidural analjezi doğum ağrısının yönetiminde kullanılan en popüler ve etkili farmakolojik yöntemlerdir, ancak doğumun ilerlemesini etkileyebilir, aletli doğum ve sezaryen riskini ve yenidoğan solunum depresyonu riskinin artırabilir. Fakat farmakolojik olmayan yaklaşımların kullanılması, doğum ağrısının ve doğum sırasında analjezik tüketiminin azaltılmasında etkilidir. Ayrıca, farmakolojik olmayan yaklaşımlar yan etkileri olmayan, anne memnuniyetini arttıran, diğer obstetrik ve neonatal sonuçlarda iyileşme ile ilişkili basit ve etkili tekniklerdir. Masaj, vücudun yumuşak dokularının manipülasyonunu içermektedir. Genellikle gergin kasları gevşetmeye yardımcı olmak, bireyi yatıştırmak ve sakinleştirmek için kullanılmaktadır. Masaj, bireyin gevşemesine yardımcı olarak, ağrı yollarındaki duyusal iletimi engelleyerek veya kan akışını ve dokuların oksijenlenmesini iyileştirerek ağrıyı hafifletmeye yardımcı olmaktadır. Masaj terapisi derin doku masajı, İsveç masajı, nöromüsküler masaj veya shiatsu gibi belirli fiziksel teknikleri veya manuel terapiyi içerebildiği gibi basınç uygulayan ya da titreşim yaratan aletlerle yapılan mekanik masaj tekniklerini içermektedir. Doğumda uygulanan manuel masajlar algılanan doğum ağrısını azaltmakta, doğumun süresini kısaltmakta, doğum sonu maternal depresyon riskini azaltmakta ve doğum memnuniyetlerini arttırmaktadır. Doğumda mekanik masaj uygulamalarını araştıran sınırlı sayıda çalışma mevcut olsa da sonuçlar doğum ağrısını azaltmada etkili olduğunu göstermektedir. Doğum sırasında ağrıyı yönetmek için farklı kadınlara farklı masaj teknikleri uygulanmaktadır. Doğum sırasında uygulanacak masaj tekniğine, masaj yoğunluğuna, masaj süresine ve masaj bölgesine kadın karar vermelidir. Doğum ağrısının yönetiminde masaj kullanılacaksa kadının istediği teknikle masaj yapmak kadının doğuma uyumunu arttırarak algılanan ağrı seviyesini azaltmaktadır. Kadının tensel teması sevip sevmeme durumuna göre uygun masaj tekniği belirlenmeli ve masaj kadın için özelleştirilmelidir.
Farklı Dalgacık Dönüşümü Türleri Kullanılarak COVID-19’un Olay İlişkili P300 Potansiyeli Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi

COVID-19'un nörolojik ve mikrovasküler sistem üzerinde etkileri bulunmaktadır. Bu bilgiden hareketle bu çalışmada COVID-19 öncesi ve COVID-19 sonrası aynı kişiler ve aynı deney prosedürüyle kaydedilmiş EEG sinyallerinden elde edilen olay ilişkili potansiyeller karşılaştırılmıştır. Farklı dalgacık dönüşümü türleri kullanılarak elde edilen spektrogram görüntüleri Cz, P3, P4, Pz, P7, P8, O1, Oz ve O2 kanalları kullanılarak COVID-19 öncesi ve COVID-19 sonrası durumları karşılaştırılmıştır. Sonuçlar incelendiğinde, 4 Hz frekans bölgesi ve 100 ile 300 ms zaman bölgesi arasında Oz, P8, P7 ve P4 elektrotlarında bir aktivasyon azalmasının meydana geldiği görülmektedir. Farklılığın daha net ortaya konulabilmesi için, farklı dalgacık türleri kullanılarak elde edilen güç katsayısı değerleri karşılaştırılmıştır. COVID-19 sonrası en büyük azalma oranı %16. 10 ile bump dalgacık türünde meydana gelmiştir. Morse ve amor dalgacık türleri içinse sırasıyla %14. 22 ve %14. 25'lik dalgacık dönüşümü katsayısı güç azalması meydana gelmiştir. Kanallar açısından en büyük farklılık Oz kanalında meydana gelmiştir.
Kalsit Biyoflotasyonunda Deniz ve Şebeke Suyunun Karşılaştırılması

Yerküredeki su kaynaklarının yaklaşık %97'si okyanuslarda, %2'si buzullardadır; dolayısıyla toplam su rezervinin sadece yaklaşık %0, 5-0, 8'i tatlı su kaynaklarını kapsamaktadır. Madencilik endüstrisinde cevherlerin flotasyon ile zenginleştirilmesi için yüksek tonajlarda tatlı su kullanılmaktadır. Dahası, madencilik operasyonlarının genellikle tatlı suya çok sınırlı erişimi olan kurak alanlarda yer alması da çözüm bekleyen bir problem olarak karşımıza çıkmaktadır. Özetle, yeryüzünün belirli bölgelerindeki su talebi ve kıtlığı, madencilik endüstrisindeki flotasyon uygulamaları için deniz suyu kullanımını sürdürülebilir bir çözüm haline getirmektedir. Bu araştırma kapsamında, Bacillus subtilis'den elde edilen sürfaktinin ve klasik flotasyon reaktifi olan sodyum oleatın, karbonatlı bir mineral olan kalsitin deniz suyu flotasyonunda toplayıcı olarak kullanılabilirliği araştırılmıştır. Bu amaçla flotasyon deneylerinde deniz suyu ve kontrol olarak şebeke suyu kullanılmıştır. Deneylerde şartlandırma süresi ve toplayıcı miktarı olmak üzere iki önemli parametrenin kalsit verimi üzerine etkisi incelenmiştir. Elde edilen veriler neticesinde deniz suyunun biyoflotasyon etkinliğini düşürdüğü gözlenmiştir.
Van İli Evsel Atıksu Arıtma Tesislerindeki Atıksu Karakteristiğinin ve Çıkış Suyu Kalitesinin Değerlendirilmesi: Edremit ve Gevaş Örneği

Bu çalışmada, Van ilinde bulunan Edremit ve Gevaş Atıksu Arıtma Tesisleri atıksu karakteristiğinin mevsimsel olarak değişimi incelenmiştir. Bu amaçla atıksu karakterizasyonunu incelemek için arıtma tesislerinin giriş ve çıkışlarından 2021 yılı ocak ve temmuz aylarında numuneler alınmıştır ve bu numunelerde pH, alkalinite, sülfat, askıda katı madde, toplam katı madde, toplam uçucu katı madde, çözünmüş oksijen, biyokimyasal oksijen ihtiyacı, kimyasal oksijen ihtiyacı, iletkenlik, sıcaklık, toplam azot, toplam fosfor ve yağ-gres gibi parametreler ölçülmüştür. Gevaş atıksu arıtma tesisinin kimyasal oksijen ihtiyacı için ortalama giderim verimi %83, Edremit atıksu arıtma tesisi için ise yaklaşık %80, Gevaş atıksu arıtma tesisinin biyokimyasal oksijen ihtiyacı için ortalama giderim verimi %92, Edremit atıksu arıtma tesisi için ise yaklaşık %86 olarak bulunmuştur. Askıda katı madde giderim verimi Gevaş atıksu arıtma tesisi için yağışlı ve kurak dönem için sırasıyla; %88, %98 iken Edremit atıksu arıtma tesisi için ise %90 ve %84 olmuştur. Her iki arıtma tesisinde arıtma işleminden sonra deşarj edilen atıksuyun birçok parametre için Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği'ne uygun olduğu söylenebilir. Bu çalışmada elde edilen sonuçların, diğer atıksu arıtma tesisleri için yol gösterici olacağı kanısındayız ve ayrıca standartlara uymayan parametrelere dikkat edilmesinin zaruri bir durum olduğu raporlanmıştır.
Çölyak hastalarında serum hepsidin düzeylerinin değerlendirilmesi ve demir parametreleri ile ilişkisi

Giriş ve Amaç: Çölyak hastalarında demir eksikliği anemisi sıklıkla görülmektedir. Hepsidin demir metabolizmasında ve emiliminde önemli rolü olan bir proteindir. Literatürde çölyak hastalarında hepsidin düzeylerinin incelendiği sınırlı sayıda araştırma vardır ve bu araştırmalarda farklı sonuçlar elde edilmiştir. Bu çalışmada çölyak hastaları ve sağlıklı kontrollerde hepsidin düzeylerini karşılaştırmak ve demir parametreleriyle ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Tüm hastalar için çölyak hastalığı tanısı serolojik testler, klinik ve endoskopik bulgulara dayandırılarak konulmuştur. Hastaların kan örnekleri ilk başvuruda alınarak analiz zamanına kadar saklanmıştır. Bunlara ek olarak tam kan sayımı parametreleri, serum demir, serum demir bağlama kapasitesi, ferritin düzeyleri gibi demir parametreleri, C-reaktif protein, eritrosit sedimentasyon hızı, serum eritropoetin ve serum hepsidin düzeyleri de çalışılmıştır. Hastaların demografik verileri, klinik bulguları, patoloji sonuçları hastane veri sisteminden alınarak kaydedilmiştir. Tüm parameteler açısından sağlıklı kontrol ve hasta grupları arasında karşılaştırma yapılmış ve serum hepsidin düzeyleri ile korelasyonları değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 39 yeni tanı çölyak hastası ve 30 sağlıklı kontrol dahil edildi. Hasta grubunun büyük çoğunluğu kadındı (%73). Tanıda 39 hastanın 18'inde demir eksikliği anemisi tespit edildi (%46). Serum hepsidin düzeyleri çölyak hastalarında sağlıklı kontrollere göre daha düşüktü [sırasıyla, 10031 (811 - 74147) pg/ml ve 20199 (4506 - 89163) pg/ml; p = 0. 031). Anemisi olan çölyak hastalarında anemisi olmayanlara göre serum hepsidin düzeyleri açısından istatistiksel anlamlı farklılık saptanmadı (p = 0. 5). Çölyak hastalarında hepsidin düzeyleri ferritin, transferrin satürasyonu ile pozitif korelasyon gösterdi [sırasıyla; (r = 0. 752, p < 0. 001), (r = 0. 456, p = 0. 004)]. Sonuç: Çölyak hastalarında demir eksikliği anemisi sıklıkla görülmektedir. Hepsidin düzeyleri çölyak hastalığında sağlıklı kontrollere göre düşük bulunmuştur. Hepsidin, çölyak hastalarında demir metabolizmasının önemli bir düzenleyici aktörü olarak değerlendirilmiştir.
3 BOYUTLU YAZICILARDA KULLANILAN POLİ(LAKTİK ASİT) FİLAMENTLERİN NEMLİ ORTAMA MARUZ KALMALARI SONUCU MEKANİK VE BASKI ÖZELLİKLERİNDEKİ DEĞİŞİMİN ARAŞTIRILMASI

Bu çalışmada, 3 boyutlu (3B) yazıcılarda kullanılan poli(laktik asit) (PLA) filamentlerinin ve Eriyik Yığma Modelleme (EYM) esaslı 3B yazıcı kullanılarak üretilen PLA standart çekme numunelerinin mekanik ve baskı özelliklerinin nemli ortamlarda nasıl değiştiği incelenmiştir. Filamentler 25 C sıcaklık ve %80 bağıl nemli ortama 5, 10, 15, 20 gün süreler ile maruz bırakılarak şartlandırılmış numuneler üretilmiştir. Bu filamentlere ve üretilen standart çekme numunelerine çekme testi uygulanmış, FTIR spektrometresi ile analizleri yapılmış ve kırılma yüzeylerinin taramalı elektron mikroskopu (SEM) görüntüleri alınmıştır. Şartlandırılmış filament ve standart çekme numunelerinin çekme dayanımları 20. günde sırası ile 3, 7 MPa (%6, 8) ve 3, 6 MPa (%6, 8) düştüğü fakat bekletme süresinin çekme dayanımları üzerinde önemli bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Şartlandırılmış filamentten basılan standart çekme numunelerinin çekme dayanımları bekletme gün sayısı ile orantılı olarak azalmış ve çekme dayanımındaki en büyük düşüş 11, 6 MPa (%29, 5) değerinde 15. günde gerçekleşmiştir.
PLANET REDÜKTÖRLÜ ROBOTİK AKTÜATÖR TASARIMI VE ÜÇ BOYUTLU (3B) YAZICI İLE İMALATI

Bu çalışmada, eklemli robotik sistemlerde kullanılması amacıyla planet redüktör yapılı eklem tahrik ünitesi tasarlanmıştır. Aktüatör olarak ifade edilen robot eklem tahrik ünitesinin yapısında; tahrik motoru, redüksiyon sistemi, motor kontrol ünitesi ve geri bildirim ünitesi (sensör, enkoder, potansiyometre vb.) yer almaktadır. Eklem bacaklı veya manipülatör yapılı robotik sistemlerin eklem hareketleri için yüksek torklu ve hızlı tepki verebilecek tahrik sistemleri tercih edilmektedir. Kontrol ve kullanım kolaylığı açısından tahrik motoru olarak DC motor kullanılmıştır. Eklemlerde yüksek tork ve hız elde edebilmek için planet (gezegen) dişli redüktör sistemi tasarlanmıştır. 3 boyutlu (3B) yazıcılar yardımıyla PLA malzemeden imal edilecek olan planet redüktörün, kullanılacak motor, sürücü ve enkoder çeşidine göre tasarlanarak ilgili uygulamalarda kullanıma sunulması amaçlanmıştır. Hedeflenen redüktör tahvil oranına göre planet dişlilerin kinematik analizi gerçekleştirilmiş, robotik sistemlerde verimli kullanılabilmesi için uygun tasarım sonucu eklem tahrik sistemi oluşturulmuştur.