İşletmelerde işgören eğitimi ve Türk kamu ve özel ticaret bankalarında eğitim faaliyetlerine ilişkin bir araştırma

Konunun hizmet içi eğitim olması nedeniyle, öncelikle hizmet içi ve hizmet öncesi eğitim ayrımının yapılması gerekmektedir. Hizmet içi eğitim; hizmetin içinde yapılan ve kişiye hizmetle ilgili bilgi, beceri ve davranış kazandırılması amacına yönelik sistemli öğretim faaliyetleridir. Hizmet öncesi eğitimin ise kişiyi hayata genel olarak hazırlayan kültürel faaliyetler olarak tanımı yapılırken bu konuda tam bir fikir birliği yoktur. Çünkü hizmet öncesi eğitim sırasında da kişiye belli bir meslek kazandırılmasına yönelik bilgiler verilebileceği gibi tersi de olabilir. Yani hizmet içi eğitim programlarında kişiyi hayata genel olarak hazırlayan kültürel bilgiler de verebilirler. Çalışma, hizmet içi eğitimi esas almakla birlikte; işletme dışındaki eğitim faaliyetlerini de içermektedir. Hizmet içi eğitim, bilindiği gibi işletme içinde olabileceği gibi işletme dışında da yapılabilir. İşletme içindeki eğitim faaliyetleri de kendi içinde işbaşında ve iş dışında olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Bu çalışmamızda işletme içindeki işbaşı ve iş dışındaki eğitim faaliyetleri ele alınarak bu eğitim yöntemleri verilmiştir. Çalışmamızda işletme içi eğitim faaliyetlerinden de konu olarak, tüm personelin eğitimi konusu ele alınmaya çalışılmıştır. Yine bilindiği gibi işletme içi eğitim faaliyetleri üretim hatunda çalışanların eğitimine yönelik olabileceği gibi yöneticilerin yetiştirilmesine yönelik de olabilir. Personel eğitimi, 'Niteliksiz personelin beşeri ilişkilerinin ve yeteneklerinin geliştirilmesiyle ilgili süreçlerin tümünü kapsar.' 5 Personel eğitimi sadece niteliksiz personele uygulanan eğitim demek değildir. Bunun yanında işletmede halen çalışmakta olan personelin teknolojideki gelişmeler nedeniyle veya işlerin değiştirilmesi nedeniyle yetersiz oldukları 5 Bintuğ AYTEK, İşletme Yönetimi, San Matbaası, Ankara, 1979, s., 209 111 konulardaki eksikliklerini gidermeyi, personeli geliştirmeyi amaçlayan eğitim faaliyetleri de yine personel eğitimi kapsamına girer. Araştırmanın ikinci bölümünde ise işbaşında ve iş dışında uygulanabilecek eğitim yöntemlerinin tanıtanı yapılmıştır. Çalışmamızın büyük bir bölümünü içine alan bu başlıkta her bir yöntem teker teker ele alınarak incelenmeye çalışılmıştır. Bu sayede de uygulanan bir yöntemin diğerine göre üstünlüğünü karşılaştırma imkanı ortaya çıkmaktadır. Başka bir deyişle kendi bünyesi içinde eğitim programı uygulamak isteyen bir işletmenin yöntem seçimi konusundaki kararma ışık tutulmuş olacaktır. Bu karşılaştırmalar sayesinde elindeki eğitim imkanlarından en iyi şekilde yer alanma konusunda bütün seçenekleri bir arada görerek değerlendirme imkanı ortaya çıkmıştır. Ülkemizde gerek kamu gerekse özel kesim bankalarının sayısında sürekli bir artış göze çarpmaktadır. Bunun sonucunda gelişmelere paralel olarak da personel gereksinmesinin arttığı gözlenmektedir. Artan bu personel gereksinimi günümüz koşullarında arz kaynaklarının fazlalığı nedeniyle nicelik yönünden karşılanabilir durumda olmasına karşın nitelik yönünden yetersiz kaldığı görülmektedir. Bu durumda bankaların kendileri için gerekli personeli düzenleyecekleri işletme içi programlar ile eğitmeleri zorunlu hale gelmektedir. Ülkemizde bankacılık kesimine yönelik eleman yetiştiren öğretim kurumlan hemen hemen yok gibidir. Mevcut olanlar ise genelde yönetici düzeyinde eleman yetiştirmeyi amaçlayan ve sayılan çok az olan kuruluşlardır. Genelde bilinçli bir eğitim sistemimizin olmayışı, iş yasanımın hangi nitelikteki elemana gereksinim duyduğu araştırılmaksızın yapılan her düzeydeki eğitimin sonucu olarak da yığınlar halinde diplomalı işsizler ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle temel sorun olarak hala sağlıksız eğitim sistemi başı çekmektedir. Araştırmanın bulgulan tablolaştırılıp, yorumları, kamu ve özel ticaret bankalarındaki eğitim faaliyetlerine ilişkin bulgular olarak karşılaştırmalı bir 112 şekilde yapılmaya çalışılmıştır. Konunun teori ve uygulama kısımlarının kısa bir değerlendirmesine sonuç bölümünde yer verilmiştir. 113