turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
TÜREV ÜRÜNLERİN BANKA KÂRLILIĞI ÜZERİNE ETKİSİ: TÜRK BANKACILIK SEKTÖRÜ UYGULAMASI

Ülkemizde ve dünyada finansal piyasaların en önemli aktörlerinden biri olan bankalar ve bankacılık sektörü gelişmiş ülke ekonomilerinde olduğu gibi ülkemiz gibi gelişmekte olan ekonomilerde de oldukça önemli bir konuma sahiptir. Bankacılık; temel anlamda fon fazlalığı bulunan birey, kurum ya da kuruluşlar ile fon açığı bulunanların buluştuğu ortak bir nokta olarak görülse de günümüzde bankacılık anlayışı özellikle yeni finansal enstrümanların kullanım ihtiyacındaki artışlara da cevap vermede proaktif davranış gösteren finansal kurumların başında gelmektedir. Finansal krizlerin yoğun olarak hissedildiği ve belirsizliklerin arttığı ekonomik koşullarda, bankacılık sektörü de risk ve belirsizlikleri eliminize etmeye çalışırken aynı zamanda karlılıklarını artıracak teknolojik ve yenilikçi finansal enstrümanlar ile piyasa koşullarına cevap vermeye yarayan enstrümanlar aramaya başlamıştır. Bunun neticesinde türev finansal araçlar bu ihtiyaca cevap olarak ortaya çıkmış enstrümanlar arasında yerini almıştır. Türev ürünler yatırımcılarına riskten korunma imkanı sunarken, aynı zamanda piyasa koşullarının önceden doğru tahmin edilmesi ile karlılık sağlayan finansal araçlardır. Günümüzde her geçen gün işlem hacmi artan bu enstrümanların banka karlılığı üzerine etkisinin analiz edilmesinin önem arz ettiği düşünülmektedir. Buna göre araştırmada; Türk bankacılık sektöründe 2008 ile 2019 yılları arasında türev ürün kullanımı gösteren kamu sermayeli, özel sermayeli ve yabancı sermayeli mevduat bankalarının türev ürün kullanımlarının banka karlılıkları üzerine etkisi analiz edilmiştir. Panel veri analiz yöntemi kullanılan çalışmada; karlılık göstergesi olarak aktif karlılık (ROA) ve özkaynak karlılığı (ROE) yer almakta iken bu çalışmada literatüre katkı olarak "sürdürülen faaliyetler vergi öncesi kar (zarar) / toplam aktifler ve net dönem kar (Zarar) / ödenmiş sermaye" değişkenleri de kullanılmıştır. Araştırma neticesinde Türk bankacılık sektöründe faaliyet gösteren mevduat bankalarının türev finansal ürün kullanımları ile karlılıkları arasında ters yönlü bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir. Bankaların büyüklükleri ile karlılık göstergeleri arasında ters yönlü ve takipteki kredilerin toplam krediler içerisindeki oranını temsil eden aktif kalitesindeki artışların ise beklenilenin tersine aktif karlılık ve vergi öncesi karlılık üzerinde negatif bir etkiye yol açmadığı sonuçlarına ulaşılmıştır.
Finansal Gelişme, İnovasyon ve CO2 Emisyonları: ARDL Sınır Testi Yaklaşımı

Bu çalışmada Türkiye'de finansal gelişme, inovasyon ve ekonomik büyümenin karbon emisyonları üzerindeki etkisi araştırılmaktadır. Bu kapsamda 1980-2020 döneminde yıllık veriler değerlendirilerek, ele alınan değişkenler arasındaki uzun dönem ilişki ARDL sınır testi yaklaşımı kullanılarak test edilmiştir. Değişkenler arasındaki nedensel ilişkilerin belirlenmesi aşamasında ise Toda-Yamamoto nedensellik yaklaşımı kullanılmıştır. Gerçekleştirilmiş olan ARDL sınır testinden elde edilen bulgular, söz konusu değişkenler arasında uzun dönemli ilişkinin var olduğunu göstermektedir. Finansal gelişme ve ekonomik büyüme karbon emisyonlarında artışa sebep olurken, inovasyonun karbon emisyonlarında azalışa neden olduğu tespit edilmiştir. Toda-Yamamoto testinden elde edilen sonuçlar, finansal gelişme ve karbon emisyonları arasında çift yönlü nedensellik olduğunu gösterirken, kişi başı gayri safi yurtiçi hasıla ve inovasyon değişkenlerinden karbon emisyonlarına tek yönlü nedensellik var olduğunu göstermektedir.
İskorpit Balığı Kas Dokusundan Glutatyon S-Transferaz Enziminin Kısmi Saflaştırılması

Canlı organizmalarda enzimlerin görevleri yaşamsal fonksiyonları sağlıklı ve sürdürülebilir hale getirmektir. Vücudumuz için bu direnci sağlayan enzimlerin en önemlilerinden biri olan glutatyon S-transferaz enzimi ksenobiyotiklerin detoksifikasyonunu sağlamaktadır ve ksenobiyotik maddelerin detoksifikasyonundaki fonksiyonu iyi bilinen bir enzimdir. Bu nedenle bu enzim oksidatif stres sonucu oluşan endojen bileşiklerin ve antitümör ilaçlar, çevresel karsinojenler gibi ksenobiyotiklerin faz II aşamasıyla transformasyonunu sağlayarak ksenobiyotikleri çözünür hale getirmektedir. Bu çalışmada iskorpit balığı kas dokusundan glutatyon S-transferaz enzimi literatürde ilk kez kısmi olarak saflaştırılmış ve kinetik karakterizasyon çalışmaları yapılmıştır. Çalışma prosedürü işlemi sırasıyla homojenat hazırlama, amonyum sülfat çöktürmesi ve diyaliz olarak üç aşamada yapılmıştır. Amonyum sülfat çöktürme aralığı %40-60 olarak bulunmuştur. Optimum karakterizasyon çalışmaları yapılarak optimum iyonik şiddeti 150 mM Tris-HCI tamponunda, optimum pH: 6. 0 ve optimum substrat miktarı ise 2. 5 mM CDNB olarak tespit edilmiştir. Akuatik canlılardan antioksidant enzimlerin karakterizasyonu çalışmaları oldukça yaygın olmasına rağmen çalışmamızın sonuçlarının bu alanda araştırmalar yapan bilim insanları için faydalı olacağı düşünülmektedir.
Ebelik Bölümü İlk ve Son Sınıf Öğrencilerinin Doğum Algılarının Belirlenmesi

Amaç: Araştırma, ebelik bölümü ilk ve son sınıf öğrencilerinin doğum algılarının belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırmada örneklem seçimine gidilmeden, evrenin tamamına ulaşılmaya çalışılmış ve araştırmaya katılmayı kabul eden 164 ebelik öğrencisi örnekleme dahil edilmiştir. Verilerin toplanmasında araştırmacılar tarafından hazırlanan soru formu kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma bulgularına göre; öğrencilerin bölümü isteyerek seçmesi, doğum algıları, doğum algılarının ailenin ve yakınların doğumda yaşadıklarından etkilenmesi, medyada izlenen doğum videolarının doğum algıları üzerindeki etkisi, ebe adayı olmalarının doğum şekli üzerindeki etkisi ve doğumlarına yardım etmesini istedikleri sağlık profesyoneli açısından ilk ve son sınıf ebelik öğrencileri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0. 05). Sonuç: Araştırma sonucuna göre; doğum algısının son sınıf öğrencilerinde daha olumlu olduğu saptanmıştır. Ebelik öğrencilerinin olumlu doğum algılarının 1. sınıftan itibaren gelişmesi ve mezuniyet öncesi kazanılması önemlidir. Bu kapsamda ebelik öğrencilerinin doğum algılarını ortaya çıkaran daha fazla sayıda çalışma yapılması ve çalışma sonuçları çerçevesinde etkin müdahalelerin planlanması önerilmektedir.
Farklı Sulama Suyu Tuzluluk Seviyelerinin Çeltikte Çimlenme ve Erken Fide Gelişimi Üzerine Etkisi

Çeltik (Oryza sativa L.), dünya nüfusunun yarısından fazlasının temel besin kaynağını ve günlük kalori ihtiyacının neredeyse yarısını sağlayan hayati bir tahıl grubudur. Bununla birlikte, çeltik, çimlenme ve erken fide gelişimi sırasında tuz stresine karşı hassastır. Bu çalışma, farklı NaCl ve CaCl2+ konsantrasyonlarının çeltik çimlenmesi ve erken fide gelişimi üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmada ülkemizde yaygın olarak yetiştirilen Efe çeşidi kullanılmıştır. Çalışmada ülkemizde yaygın olarak yetiştirilen Efe çeşidi kullanılmıştır. Tohumlar, fide ve erken büyüme dönemlerinde 7 farklı NaCl ve CaCl+2 konsantrasyon seviyesinde hazırlanan solüsyonlar kullanılarak çimlendirildi ve sulandı: 0. 38 dS m-1 (T0), 1. 5 dS m-1 (T1), 3 dS m-1 (T2), 5 dS m-1 (T3), 7 dS m-1 (T4), 9 dS m-1 (T5) ve 11 dS m-1 (T6). Çimlenme oranı tohum ekiminden 5 gün sonra, fide büyüme parametreleri ile yaprak ve kök mineral içerikleri ise ekimden 15 gün sonra incelenmiştir. Tuz toleransı ve canlılık indeksi değerleri hesaplanmıştır. Çalışma tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. İncelenen özellikler arasında istatistiksel olarak önemli farklılıklar gözlenmiştir. Tuz konsantrasyonu arttıkça çimlenme oranı ve erken fide büyüme özellikleri azalmıştır. Kök mineral içeriğine bakıldığında, tuzluluk arttıkça Na+, K+ ve Ca+2 mineral içerikleri artarken, K+/Na+ ve Ca2+/Na+ oranları azalmıştır. Benzer şekilde fide mineral içeriği bakımından tuzluluk arttıkça Na+, K+ ve Ca+2 artarken, K+/Na+ ve Ca2+/Na oranları azalmıştır. Bu bulgular, çeltik bitkilerinin çimlenme ve erken fide büyüme aşamalarında tuz stresine duyarlı olduğunu göstermektedir. Yapılan analizler, ülkemizde yaygın olarak yetiştirilen Efe çeltik çeşidi için %80 çimlenme için maksimum tuz konsantrasyonunun 7 dS m-1 (T3) olduğunu göstermiştir.
YEREL YÖNETİMLERDE DEMOKRATİK BİR ARAÇ OLAN GERİ ÇAĞIRMA MEKANİZMASININ ULUSLARARASI BAZI ÖRNEKLER BAĞLAMINDA İNCELENMESİ

YYerel Yönetimler, Türk Kamu Yönetiminde çok önemli bir yere sahip olup, yerel yönetimlerin her açıdan önemi sürekli artmaktadır. Yerel seçimlerle işbaşına gelen yerel yönetimler doğası gereği ciddi demokratik göstergelere sahiptir ve bu göstergelerin sürekli güçlendirilmesi gerekmektedir. Yerel seçimler Türkiye' de 5 yılda bir yapılmakta ve bu süre boyunca yerel siyasetin yöneticileri belirlenmektedir. Seçmenler, yerel yöneticilerin seçildikten sonraki döneminde, halkı memnun etmemeleri durumunda mecburen bir sonraki seçim dönemini beklemektedir. Geri çağırma mekanizması, seçimler beklenmeden yerel yöneticileri görevden düşürebilen bir katılım ve halk denetimi aracıdır. Bu araç çerçevesinde seçmenler legal başvurularının oransal ve mevzuata uygun şekilde tespitinin ardından seçimlerin yenilenmesine karar verebilmektedir. Yine bu aracın devreye koyulabilmesi gibi yerel yönetimlerin demokratik göstergelerini ciddi şekilde incelemek gerekmektedir. Bu uygulamanın uluslararası alanda karşımıza çıkan örnekleri mevcuttur. Çalışmada bu uygulamayla ilişkili olduğu düşünülen parametreler açıklanmış ayrıca geri çağırma mekanizmasını uygulamasını farklı alt disiplinlerle uygulayan ülkeler incelenmiştir.
Turizm Alanında Yayınlanmış Atmosfer Konulu Lisansüstü Tezlerin Bibliyometrik Analizi

Özet Amaç: Bu çalışmanın amacı; Turizm alanında yazılmış olan atmosfer konulu lisansüstü tezlerin bibliyometrik açıdan incelenmesidir. Yöntem: Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan içerik analizi yönteminden faydalanılmıştır. Bu doğrultuda ''atmosfer'' konulu lisansüstü tezler bazı araştırma soruları kullanılarak bibliyometrik açıdan incelenmiştir. Araştırma verilerinin analiz edilmesinde Maxqda programından yararlanılmış, frekans ve yüzde değerleri ortaya konmuştur. Bulgular: Araştırma kapsamında Ulusal Tez Merkezi veri tabanından ulaşılan atmosfer konulu 20 lisansüstü tez bibliyometrik açıdan incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda veri tabanında turizm alanında atmosfer konulu ilk tezin 2008 yılında yayınlandığı görülmektedir. Yayınlanan tezlerin büyük bir bölümü yüksek lisans tezi olup tamamının yayın dili Türkçe olduğu saptanmıştır. Ayrıca yazar cinsiyeti bakımından incelendiğinde kadın ve erkek oranının birbirine yakın olduğu ve bütün tezlerin sosyal bilimler enstitüsü himayesinde yayınlandığını söylemek mümkündür. Üniversite özelinde incelendiğinde atmosfer konulu lisansüstü tezlerin en çok çalışıldığı üniversitenin 3 lisansüstü tez ile Akdeniz üniversitesi olduğu saptanmış, veri tabanında bulunan 20 lisansüstü tezin 12 farklı üniversitede çalışıldığı görülmüştür. Sonuç: Atmosfer kavramının turizm sektöründe önemli bir kavram olduğunu söylemek mümkündür. Ulusal tez merkezinde toplamda 20 lisansüstü tezin bulunmasına rağmen atmosfer kavramının birlikte çalışıldığı konular önemli olarak görülmektedir. Atmosfer kavramıyla birlikte, müşteri memnuniyeti, müşteri sadakati, iş performansı, tekrar ziyaret gibi turizm sektörünün ve sektördeki işletmelerin gelecekleri açısından üzerinde durması gereken konular olduğunu söylemek mümkündür.
GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERDE EKONOMİK BÜYÜME VE YURTİÇİ TASARRUF ARASINDAKİ İLİŞKİ: EKONOMETRİK BİR UYGULAMA

Bu çalışmada, 41 gelişmekte olan ülkede yurtiçi tasarruflar ile ekonomik büyüme arasındaki etkileşimin araştırılması amaçlanmıştır. Bu kapsamda, 1992-2021 dönemine ait yıllık verilerle panel veri analizi yapılmıştır. Analiz kısmında gerçekleştirilen ön testlerde değişkenler arasında yatay kesit bağımlılığının olduğu ve değişkenlerin durağan bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Bu bilgilere bağlı olarak katsayı tahmini yapmak için statik panel veri analizi kapsamında sabit etkiler modeli kullanılmıştır. Tahmin sonuçlarına göre, yurtiçi tasarrufların ekonomik büyüme üzerine pozitif ve anlamlı bir etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca kontrol değişkenler niteliğinde analize dahil edilen enflasyon ve doğrudan yabancı sermaye yatırımlarındaki artışın ekonomik büyüme üzerinde sırasıyla, negatif ve pozitif etkilere sahip olduğu gözlenmiştir. Son olarak uygulanan nedensellik testi ile yurtiçi tasarruflar ve ekonomik büyüme arasında çift yönlü bir nedensellik ilişkisinin bulunduğu belirlenmiştir. Bu sonuçlar, ele alınan ülkelerde sürdürülebilir ekonomik büyüme hedeflerine ulaşmak amacıyla yurtiçi tasarrufları artırıcı politikaların kararlı bir şekilde uygulanmasının önemli olduğunu göstermiştir.
Hastane Dışı Acil Sağlık Personeline Yönelik Acil Obstetrik ve Yenidoğan Bakım (AOYB) Eğitim Programının Etkinliğinin Değerlendirilmesi: Ön Test ve Son Test Çalışması

Amaç: Bu çalışmada Acil Obstetrik ve Yenidoğan Bakımı (AOYB) konularında hastane dışı acil sağlık profesyonellerinin bilgi düzeylerinin ölçülmesi ve verilen eğitimin teorik bilgiye katkısını değerlendirmek amaçlanmıştır. Gereç: 92 hastane dışı acil sağlık profesyonelinin yaş, cinsiyet, mesleki deneyimleri, hastane öncesi ortamda doğum veya obstetrik komplikasyonlarla karşılaşma sıklığı ve obstetrik aciller ile ilgili çoktan seçmeli sorulardan oluşan ön test uygulanmıştır. Üç gün süren teorik ve pratik eğitimin ardından aynı sorular son test olarak tekrar uygulanmıştır. Ön test ve son test puanları arasındaki farkları analiz etmek için Wilcoxon işaretli sıra testi kullanıldı. p < 0. 05 değerleri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların %52. 2 (n=48)'i kadın, %47. 8 (n=44)'ü erkek idi. Yaş ortalaması 35, 97 6, 62 idi. Paramedikler % 52 (n=48) kişi ile popülasyonun en kalabalık grubunu oluşturdu. Katılımcıların meslekteki çalışma deneyimleri ortalama 14, 8 6, 22 yıl idi. Hastane dışı ortamda doğum veya obstetrik komplikasyonlarla karşılaşma sıklığı katılımcılar arasında %52. 2'idi. Katılımcıların % 79. 3 (n =73)'ü kendini obsterik aciller ve doğum konusunda yetersiz hissetmekte olup %65. 2 ( n=60)'ı bu konuda lisansüstü eğitim almamıştı. Kadın katılımcılar pre-testte istatistiksel olarak anlamlı düzeyde erkeklerden daha başarılı iken (p= . 878), post-testte sorulara doğru cevap verme oranında cinsiyetler arasında farklılık saptanmadı (p=1. 00). AOYB bilgi sorularına genel test puanlarının karşılaştırıldığında ise eğitim sonunda katılımcılar istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha başarılı olduğu saptandı (p< 0, 001). Sonuç: AOYB eğitim programı ile ölçülebilir bir gelişme saptandı (p < 0, 001). Maternal ve neonatal morbidite ve mortaliteyi azaltmak için eğitim kursları, kanıta dayalı bakım ihtiyacı konusunda artan farkındalık ve ekip çalışmasını teşviki, AOYB konusundaki bilgi düzeylerinin güncellenmesi önerilir.
Turizmde Sürdürülebilirlik: İspanyolca ve Türkçe Dillerinde Mevcut Videoların Karşılaştırmalı Bir Analizi

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Türkçe ve İspanyolca dillerinde turizmin sürdürülebilirliğini yansıtan ifadelerin sosyal ağ uygulamalarından biri olan Youtube aracılığıyla tespit edilmesidir. Yöntem: Araştırmada elde edilen veriler, sürdürülebilirliğin üç temel boyutu olan sosyal, çevresel ve ekonomik boyutlar ile ilişkilendirilerek, doküman incelemesi ve içerik analizi aracılığıyla derlenmiştir. Bulgular: Araştırma sonucunda her iki dilde analiz edilen videolarda çevresel ifadelerin kullanımına daha fazla yoğunlaşıldığı görülürken; ekonomik ifadelerin kullanımına diğer boyutlara kıyasla daha az yoğunlaşıldığı tespit edilmiştir. Türkçe dilinde yerel ürünleri destekleme, turizmin gelir ve kalkınmaya etkisi, turizmde istihdam olanakları, turizmde kullanılan sertifikalar, paydaşların ortak hareket etmesi, atık yönetimi ve mevcut turizm çeşitliliğine yönelik ifadelere sıklıkla yer verilirken; İspanyolca dilinde iklim ve sıcaklık, enerji kullanımı ve tasarruf, karbon emisyonu ve CO2 azaltılması ifadeleri ön plana çıkmaktadır. Youtube da ayrıca turizmde çevresel sorunlar, mevsimsellik sorunu, yeterli gelir elde edememe, her şey dahil sistem ve istihdam sorunlarına değinildiği saptanmıştır. Sonuç: Günümüzde dijital teknolojiler, çoğu sektörde olduğu gibi turizm sektörünün de vazgeçilmez unsurlarından biri olmuştur. Turizm sektöründe müşteri memnuniyeti ve bağlılığın sağlanması için dijital teknolojilerden sıklıkla yararlanılmaktadır. Bu kapsamda Youtube üzerinden elde edilen veriler, turizmde sürdürülebilirliğin farklı bir bakış açısıyla değerlendirilmesine olanak sağlamaktadır. Ek olarak, videolarda tespit edilen sorunlara yönelik turizm paydaşlarına çeşitli öneriler sunulmuştur.
Uzaktan Öğrenmede Telegram Kullanımı

Günümüzde sosyal ağlar dünya genelinde önemli bir etkiye sahiptir. Sosyal ağların birçok konuda kaldırdığı sınırlar, bireyin her an ve her yerde öğrenme ihtiyacının karşılanmasına da olumlu yönde etki etmekte ve sosyal ağlar pek çok alanda olduğu gibi öğrenme alanında da yaygın şekilde kullanılmaktadır. Facebook, Twitter, Youtube, Instagram gibi sosyal ağların öğrenme alanında sık kullanıldığı bilinmektedir. Son yıllarda popülerliği artan Telegram ağının da öğrenme amaçlı kullanılan sosyal ağlardan biri olduğu uluslararası çalışmalarla desteklenmiştir. Bu çalışma ise, Türkiye'de öğrenme amaçlı Telegram kullanımını araştırmayı amaçlamaktadır. Betimsel tarama modeliyle gerçekleştirilen bu çalışmada Türkiye'de Telegram ağının öğrenmeye yönelik kullanıldığı dört farklı gruptaki 203 katılımcıdan veri toplanmıştır. Çevrimiçi Sosyal Ağların Öğretim Amaçlı Kabul ve Kullanımı Ölçeği'nde yer alan performans beklentisi, sosyal etki, kullanma niyeti ve çaba beklentisi boyutları ele alınarak bu boyutların Telegram kullanıcıları açısından yaş, cinsiyet ve kullanım deneyimine göre bir farklılık gösterip göstermediği t-Testi ve ANOVA analizi ile incelenmiştir. Çalışma sonucuna göre, üç farklı değişken kapsamında incelenen verilerde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır ancak tüm alt boyutlar ile karşılaştırıldığında çaba beklentisi boyutundaki ortalamaların daha yüksek olduğu gözlemlenmiştir.
İndirimli Market Müşterilerinin Aktüel Ürünlere Yönelik Değer Algılarının Demografik Değişkenler ve Ürün Çeşidi Açısından Ölçülmesi

Birçok indirim marketinin uyguladığı ve müşterilerinde dikkatle takip ederek yoğun ilgi gösterdiği ürünlerden biriside aktüel ürünlerdir. Bu çalışmanın temel amacı ise indirim marketlerinin sunmuş olduğu aktüel ürünlerin müşterilerin demografik özellikleri ile satın aldıkları aktüel ürünlere göre değer algılarını çeşitli boyutlar bakımından (kalite, fiyat vb.) inceleyerek farklılık olup olmadığını belirlemektir. Bu amaçla Kahramanmaraş'daki indirim marketlerinden biri olan BİM Mağazasından aktüel ürünlerden satın alan 218 müşteriye yönelik anket çalışması uygulanmış ve müşterilerin vermiş oldukları cevaplar SPSS 20 programı ile analiz edilmiştir. Analiz sonucunda, müşterinin yaşı ile ürünün fiyatına verdiği değer, aylık gelirine göre ise ürünün kalitesine verdiği değerler arasında farklılık olduğu tespit edilmiştir.
Dondurarak Depolanan Balık Kıymasının Stabilizasyonu

Günümüzde, Türkiye'de ve dünya genelinde ıskarta ve ekonomik olmayan türler, bunun yanında işleme esnasında ortaya çıkan yan ürünler, insan sağlığı açısından çok faydalı protein, yağ asitleri, vitamin ve mineralleri içermektedir. İnsan gıdası olarak yeterince etkin bir şekilde değerlendirilemeyen bu stokların, soğuk şokuna karşı dayanıklı hale getirilmiş (kriyostabilize edilmiş) kıyma blokları halinde, yenilikçi formülasyon stratejileri ile fonksiyonel gıda olarak değerlendirilmeleri mümkün olmaktadır. Ancak özellikle dondurarak depolama esnasında lipidlerin ve proteinlerin oksidasyonu kalite kayıplarına neden olmaktadır. Antioksidanlar lipid oksidasyonunun engellenmesinde, kriyoprotektanlar ise, protein denatürasyonunun geciktirilmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Sentetik katkı maddelerinin olası toksisite ve karsinojenik etkilerinden dolayı, doğal içeriklerin kullanılmasına yönelik ilgi her geçen gün artmaktadır. Bu nedenle antioksidatif ve kriyoprotektif etkiye sahip içeriklerle işlenen balık kıymasının dondurarak depolamadaki kararlığı önem arz etmektedir.
Türkiye’de istilacı kahverengi kokarcanın [Halyomorpha Halys Stal (Hemiptera: Pentatomidae)] yerli yumurta parazitoiti Telenomus Turesis (Walker)’in ilk kaydı

Halyomorpha halys (Hemiptera: Pentatomidae) Doğu Asya (Çin, Japonya, Kore ve Tayvan) kökenli bir türdür ve doğal yaşam alanlarında önemli bir polifag zararlı olup, yayılış gösterdiği alanları kısa zaman içerisinde yüksek bir popülasyon meydana getirerek istila etmekte ve tarımsal üretim için önemli bir tehdit oluşturmaktadır. Türkiye'de özellikle Karadeniz sahil şeridi boyunca yayılış gösterdiği alanlar içerisinde başta fındık olmak üzere pek çok üründe önemli kalite ve verim kaybına sebep olabilir. Bu çalışma, Sakarya'da farklı habitatlarda H. halys'in yerli yumurta parazitoitlerini ve bu türlerin etkinliklerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla, arazi şartlarında elde edilen bir günlük yaştaki 20 yumurta paketi (600 yumurta) 9 farklı lokasyonda farklı bitkilere asılmış ve 4 gün sonra toplanarak laboratuvara getirilmiştir. Toplanan yumurtaların genel parazitlenme oranı %7, 5 olmasına rağmen, bu yumurtalardan başarılı bir şekilde yalnızca üç parazitoit çıkışı meydana gelmiştir. Morfolojik olarak teşhisleri yapılan bu parazitoitler, sitokrom c oksidaz alt birim I genine (CO1) dayalı moleküler teşhis ile doğrulanarak, Telenomus turesis (Walker) olduğu belirlenmiştir. Halyomorpha halys'in yerli yumurta parazitoit türü, bu çalışma ile Türkiye'de ilk kez rapor edilmektedir. Bu kapsamda istilacı türün ülkemizde yayılış gösterdiği alanlarda doğal düşman faunasının araştırılması, mücadele için önemli aşamalardan birisi olup daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Ek olarak, uzun vadeli sürdürülebilir yaklaşım olan klasik biyolojik mücadele kapsamında, ithalatı gerçekleştirilen Trissolcus japonicus (Ashmead)'un hızlı ve kontrollü bir şekilde kitlesel üretimine geçilmesi ve salımı yüksek derece önem arz etmektedir.
Döviz Kuru Yansıma Etkisinin ARDL, FMOLS, DOLS ve CCR Yöntemleriyle Tahmini: Türkiye Örneği (2006-2022)

Bu çalışmada temel iki amaç gözetilmektedir. Bunlardan birincisi Türkiye ekonomisinde açık enflasyon hedeflemesi rejiminin benimsendiği dönemde döviz kuru yansıma etkisinin ARDL sınır testi yaklaşımıyla kısa ve uzun dönem değerlerini tespit etmektir. İkincisi FMOLS, DOLS ve CCR tahmin yöntemleri ile uzun dönem yansıma etkisinin tespit edilerek sonuçların güvenirliliğinin ortaya konulmasıdır. Bu amaçlar doğrultusunda Türkiye ekonomisine ait 2006:Ç1-2022:Ç3 dönemi çeyreklik enflasyon ve nominal döviz kuru verileri ile döviz kuru yansıma etkisi incelenmektedir. Ampirik bulgular kısa dönemde döviz kuru yansıma etkisinin %7 seviyelerinde, uzun dönemde ise yaklaşık %22 seviyelerinde gerçekleştiğini göstermektedir. Uzun dönem tahmininde hem ARDL hem de FMOLS, DOLS ve CCR yöntemlerinin benzer sonuçlar ortaya koyduğu elde edilmektedir. Bu sonuç, elde edilen etkinin güvenirliliğini artırmaktadır. Türkiye ekonomisi için elde edilen bulgular, döviz kuru yansıma etkisinin uzun dönemde kısa döneme kıyasla daha yüksek olduğunu göstermektedir. Ara malı ve yatırım malında yüksek ithal girdi oranlarına sahip olan Türkiye'nin sürdürülebilir makroekonomik denge için döviz kuru oynaklığını giderici politikalar uygulaması ve yansıma etkisinin olumsuz etkilerini en aza indirmesi gerekmektedir.