Karayolu taşımacılık faaliyetlerinde risk yönetimi ve sigorta

Ticaretin sağlıklı yapılabilmesi istemi, zamanla lojistik denilen sistemi yaratmıştır. Ticaretin ve mal dolaşımının ana itici gücü olan taşımacılık sektörünün olası riskleri kontrol altına alınmadan, küresel ticaretin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması mümkün değildir. Uluslararası ticaret, takasla yapıldığı dönemden sanal dünyaya doğru gelişim gösterirken, risk ve risk yönetimi konusu özenle gözetilmiştir. Ancak Türkiye bu gelişmeye ayak uydururken, bu iki unsuru göz ardı etmiştir. Bu gözlem, çalışmamızın çıkış noktası olmuştur. Çalışmamızın amacı; küresel ticaretin standardizasyon kurallarının yerel ticaret içinde, kabul görüp uygulanmasına katkıda bulunmaktır. Ticaret taşımacılıktan ayrı düşünülemeyeceğine göre, malların güvenle yer değiştirebilmesi için eksikliklere işaret edilmiş, çözümler üretilmeye çalışılmıştır. Çalışmamızda; taşımacılık, depolama ve sorumluluklar başlıkları altında, karayolu taşımacılığı lojistik risklerinin güvence altına alınabileceği sigorta türleri ele alınmıştır. Sigorta sektörünün, ekonominin karşılaşacağı riskleri ölçerek, yöneterek ve transfer edilmesini sağlayarak azalttığı kanaatine varılmıştır. Böylece riskin gerçekleşmesi durumunda, işletme kaynaklarının daha düzgün ve verimli kullanılmasının sağlandığı belirlenmiştir. Sigorta sektörünün lojistiğe olan katma değeri; hasar önleme faaliyetleri ile hasar olasılığını azaltmak, gerçekleşme olasılığı olan risklerin hasar düzeyini öngörüp, hasarlarını karşılayarak ekonomik kaybın telafisini sağlamak, böylece kaynakların daha verimli kullanımına aracı olmaktır. Araştırmada, lojistik sektörünün riskleri belirlenmiş, bunları güvence altına alan sigorta türleri belirtilmiş, henüz kapsama alınmayan ancak sigortalanabilir kapsamda olan risklere dikkat çekilmiştir. Araştırma kısıtı olarak, lojistik faaliyetlerin kara taşımacılığı yaşam alanı belirlenmiştir. Kullanılan yöntemde; bu multidisipliner sektörlerde yapılan literatür ve mevzuat taramasında; sigorta şirketlerinin hasar istatistiklerinden yer alanılmış, hukuki anlaşmazlıklar yaşanması durumunda, kurumların karşılaşması muhtemel olumsuzluklar irdelenmiş, gerçekleşmiş hasarlardan örnekler verilerek konuların daha kolay anlaşılabilmesi sağlanmıştır. Araştırmada; karayolu taşımacılığında karşılaşılabilecek olası risklerin, disiplinler arası bir çalışma ile riski üstlenmekten daha düşük bir maliyetle sigorta ile yönetilebileceği ve lojistik sektörüne daha güvenli çalışma olanağı yaratmada çözüm olabileceği sonucuna varılmıştır. Maddeler halinde; yapılan hata ve eksiklikler belirtilmeye, sektörlere katma değer yaratacak çözümler üretilmeye, ticaretin güvenli bir platformda sürdürülebilmesine katkı sağlamaya, paydaşların her birine gözden geçirilmesi gereken mecralar önerilmeye çalışılmıştır. Ayrıca lojistik faaliyetlerin geliştirilmesinin, risklerin gerçekleşmesinden doğacak ekonomik kayıpların telafisi ile mümkün olabildiği, bu telafinin de ancak sigortacılık faaliyetleri ile mümkün olabildiği gerçeği, araştırmamız sonucu ortaya çıkan bulgulardandır. Bu doğrultuda yapılan çalışma; lojistik sektörünün sigorta sektörü ile yoğun ilişkilerinin ortaya çıkaracağı sinerjinin, sistemi oluşturan öğelerin hareket sahalarını uluslararası platformda güvenle genişletebilecekleri bir rekabet şansı yaratacağını göstermiştir. Gelecekte bu konuda araştırma yapmak isteyen araştırmacılara, farklı taşıma biçimlerinde veya farklı ticari sektörlerde, yeni çalışma alanları işaret edilmiştir.