turkish-nlp-suite/AkademikDerlem huggingface dataset:
Duygusal Okuryazarlık Becerilerinin Ölçülmesinde Görsel Metin Destekli Yenilikçi Madde Formatı Üzerine Uygulamalı Bir Çalışma

Bu çalışma, görsel metin destekli yeni bir madde formatının tasarlanmasını ve uygulamalı olarak değerlendirilmesini kapsamaktadır. Bu yenilikçi madde formatının tasarımı, öğretmen adaylarının duygusal okuryazarlık becerilerinin ölçülmesinde görsel metin destekli fotoğrafların kullanıldığı maddelerle uygulamalı bir alan çalışması üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırma desenini, aynı akademik dönem içinde gerçekleştirilen dokuz ayrı uygulama oluşturmaktadır. İlk olarak, öğretmen adaylarının görsel olarak zenginleştirilmiş maddelere verdikleri tepkileri işaretlemede kullanmak için tasarlanmış 12'li işaretleme skalasında olumsuzdan olumluya uzanan duygu durumlarının sırasının uygunluğu kontrol edilmiştir. Ardından, 12 seçenekten oluşan duygu skalasının içerdiği duygu durumlarının gruplandırıldığı, uygulamada kullanışlı olabilecek ve aynı zamanda bireyler arası farklılıkları ortaya çıkarabilecek nitelikte alternatif bir duygu skalası oluşturulmuştur. Oluşturulan bu 7'li duygu skalasının uygulamada daha kullanışlı olduğu gösterilmiştir. Ayrıca görsel metin destekli madde formatında yer alan farklı duygu durumları içeren görseller için öğretmen adaylarının birincil, ikincil ve genel tepkilerinin sorulduğu maddelere verilen cevaplar incelenmiştir. Grafiksel incelemelere ek olarak, öğretmen adaylarının madde takımında yer alan sorulara (birincil-ikincil-genel tepkiler) verdikleri cevapların benzerlik ya da farklılıklarını istatistiksel açıdan test etmek amacıyla parametrik olmayan yöntemlerden Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, özellikle kullanılan görsellerin duygusal içeriğinin çok basit olmadığı durumlarda, öğretmen adaylarının birincil ve ikincil tepkilerinin iki ayrı madde olarak ele alınmasının, hem tekli genel bir madde formatının sağladığı bilgileri sağlayabilecek hem de toplanan verilerden elde edilen bilgileri zenginleştirebilecek nitelikte olduğunu göstermektedir. Çalışma sonuçları, görsel metinler kullanılarak hazırlanan bu yenilikçi madde formatlarının duygusal okuryazarlık becerileri gibi karmaşık ve çok boyutlu olduğu düşünülen yapıların ölçülmesinde kullanışlı olabilecekleri önermesini destelemektedir.
Psikolojik Sağlamlığın Yordayıcısı Olarak Stresle Başa Çıkma Stratejileri: Lise Öğrencileri Üzerinde Bir Çalışma

Bu araştırmada lise öğrencilerinin stresle başa çıkma stratejilerinin psikolojik sağlamlık düzeylerini ne derecede yordadığını öğrenmek amaçlanmıştır. Ayrıca lise öğrencilerinin psikolojik sağlamlık ve stresle başa çıkma stratejilerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, kaldıkları yer, kardeş sayısı, okul türü ve maddi durum değişkenlerine göre anlamlı derecede farklılaşıp farklılaşmadığı araştırılmıştır. Çalışma nicel araştırma çerçevesin de tasarlanmıştır. Araştırma 2021-2022 bahar döneminde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Samsun ili Çarşamba, Terme, Salıpazarı ve Ayvacık ilçelerinde bulunan; fen, anadolu, meslek ve imam hatip lise türlerinde öğrenim gören 945 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada ölçme aracı olarak Çocuk ve Genç Psikolojik Sağlamlık Ölçeği, G-Stresle Başa Çıkma Stratejileri Ölçeği (G-SBSÖ) ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Toplanan verilerin analizinde SPSS 25 paket programı kullanılmıştır. Verilerin normal dağılım gösterdikleri görülmüştür. Verilerin analizinde parametrik testler; İndependent Sample T test, One Way ANOVA ve Basit Regresyon analizleri kullanılmıştır. Stresle başa çıkma stratejilerinin psikolojik sağlamlığı anlamlı derecede yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Stresle başa çıkma stratejilerinin psikolojik sağlamlıktaki varyansının %42'sini anlamlı derecede açıkladığı ortaya çıkmıştır. Lise öğrencilerinin psikolojik sağlamlıklarının maddi duruma göre anlamlı derecede farklılaşırken; cinsiyet, kalınan yer, kardeş sayısı, okul türü ve sınıf düzeyine göre anlamlı derecede farklılaşmadığı; stresle başa çıkma stratejilerinin cinsiyet, kardeş sayısı, maddi durum ve sınıf düzeyine göre anlamlı derecede farklılaşırken kalınan yer ve okul türüne göre anlamlı derecede farklılaşmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Okul Öncesi Öğretmenlerinin Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretiminde Karşılaştıkları Sorunlar ve Çözüm Önerileri

Bu araştırmanın temel amacı, okul öncesi öğretmenlerine göre Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde karşılaşılan sorunların ve bu sorunların çözümüne ilişkin önerilerin neler olduğunu belirlemektir. Sorunlara ve önerilere ilişkin derinlemesine bilgi alabilmek için araştırmada nitel yaklaşım benimsenmiştir. Çalışmanın alt problemlerine cevap bulmak amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu hazırlanmıştır. Sınıfında Türkçeyi yeterince kullanamayan en az iki yabancı öğrencinin olması ve sınıfın 60-72 ay grubu olması katılım ölçütlerine dayalı olarak Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel ilkokul ile anaokullarında çalışan 10 okul öncesi öğretmeni ile görüşülmüş ve soruları cevaplandırmaları istenmiştir. Görüşme sonunda elde edilen veriler içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin karşılaştıkları sorunlar program, öğretme-öğrenme süreci, kültürel farklılıklar ve akademik yeterlilikler açısından ele alınmış ve buna yönelik öneriler ifade edilmiştir. Öğretmenlerin en çok karşılaştıkları sorunun öğretme-öğrenme sürecinde dil sorunu olduğu, bunun yanı sıra dil etkinliklerine katılmada isteksizlik, yönergeyi yanlış uygulama gibi sorunlarla karşılaştıkları belirlenmiştir.
TARSUS YÖRESİNDE MİTOLOJİK FİGÜRLERDEN OLAN ŞAHMERAN’IN MERSİN OLGUNLAŞMA ENSTİTÜSÜ ÇALIŞMALARINDAKİ YERİ

Mitler, kendilerini ortaya çıkaran toplum tarafından yaşadığı olayları ve efsaneleri kuşaklar vasıtasıyla geleceğe aktardığı kültürel miraslardır. Zengin bir kültürel birikime sahip olan Anadolu halkı kendi kültürleri ve inanışları çerçevesinde çeşitli mitolojik varlıklara anlamlar yüklemiştir. Anadolu'da en yaygın mitolojik aktarımlarından biri yılandır. Yılan, özellikle Şahmeran ismiyle Anadolu'da farklı yörelerde farklı anlatılarla efsane haline gelmiş bir figürdür. Yarı insan yarı hayvan görünümünde olan Şahmeran Mersin'in Tarsus yöresinde de önemli bir mitolojik varlık olarak anlamını korumakta ve nesilden nesile aktarılmaktadır. Tarsus yöresinde anlatılan Şahmeran efsanesi toplumun gelenekleri ile harmanlanmış ve bu geleneklere bağlı olarak ortaya konan eserler ile günümüze kadar ulaşarak mitolojik değerini korumuştur. Bu çalışmanın konusunu Tarsus yöresine ait Şahmeran figürlü ürünlerin Mersin Olgunlaşma Enstitüsünde el sanatlarına yansıması oluşturmaktadır. Ürünler 19 örnek ile sınırlandırılmıştır. Çalışma kapsamında ilk olarak literatür taraması yapılmış, Şahmeran ile ilgili yayınlar taranarak çalışmanın taslağı oluşturulmuştur. Daha sonra atölyedeki ustalar ile görüşülmüş, ürünler seçilmiş ve fotoğraflama yapılarak veriler analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada; Tarsus'ta Şahmeran'a yüklenen anlam, Mersin Olgunlaşma Enstitüsünde Şahmeran figürlü ürünlerin teknik özellikleri, anlamları ve el sanatlarına yansımaları örnekler üzerinden incelenecektir.
Sağlık Kurumlarında Örgütsel Çeviklik: Kavramsal Bir Çerçeve

Küreselleşen dünyada değişimleri takip edebilmek, meydana gelen değişimlere zamanında ve etkili şekilde cevap verebilmek ve rekabet edebilmek sağlık kurumları açısından önem arz etmektedir. Bu bakımdan sağlık kurumlarının örgütsel çeviklik kavramını, başarılı bir şekilde analiz edip uygulamaları gerekmektedir. Örgütsel çeviklik kavramını başarılı şekilde uygulayan kurumların yapısı güçlenmekte, fırsatlarını ve güçlü yönlerini hızlı şekilde analiz edebilmekte, geleceğe yönelik strateji ve hedefler geliştirilebilmekte ve gelecekte ortaya çıkması muhtemel olası talep ile ihtiyaçları belirlemektedir. Bu çalışmanın amacı sağlık kurumlarında örgütsel çeviklik kavramına ilişkin alan yazınını inceleyerek bilgiler sunmaktır. Çalışma kapsamında çeviklik ve örgütsel çeviklik, sağlık kurumlarında çeviklik ile ilgili kavramsal çerçeve çizilmiş olup bu konuyla ilişkin sağlık alanında yapılan çalışmalar ortaya konulmuştur. Ayrıca yeni bir kavram olarak ortaya çıkan VUCA terimine kısa bir şekilde değinilmiştir. Bu kapsamda örgütsel çeviklik kavramının sağlık kurumlarında kapsamlı bir şekilde ele alınması, sağlık yöneticilerin yenilikçi kurum hedeflerini oluşturmaları, müşteri arz ve isteklerine uygun sağlık hizmetleri sunmaları yüksek teknolojili ve sürekli değişen çevre ortamında gerekli görülmektedir. Ek olarak sağlık kurumlarının varlıklarını sürdürebilmeleri ve amaç ile hedeflerini gerçekleştirebilmeleri için değişen ve gelişen VUCA dünyasına uygun stratejiler geliştirmeleri, kavramı iyi bir şekilde anlamaları bu açıdan önem taşımaktadır.
Türkiye’de Zihin Haritası Tekniğine İlişkin Yapılan Çalışmaların İncelenmesi

Bu çalışmanın amacı, Türkiye'de zihin haritası tekniğine ilişkin yapılan bilimsel çalışmaların detaylı bir şekilde incelenmesidir. Bu hedefe yönelik olarak Türkiye'de yapılan Google Scholar, YÖK Ulusal Tez Merkezi, Ulakbim TR Dizin, Dergipark ve Proquest veri tabanlarında indekslenen yüksek lisans ve doktora tezleri ile makaleler taranmıştır. İncelenen araştırmalar; türü, yılı, yöntem ve deseni, veri toplama araçları, veri analiz yöntemleri, örneklem büyüklüğü, çalışma grubu, amacı, konusu ve
Ütopya Arzusunda Bir Distopya: Berci Kristin Çöp Masalları

Türk edebiyatının önemli yazarlarından olan Latife Tekin'in Berci Kristin Çöp Masalları (1984)adlı eseri, esere konu olan mekanda, Çiçektepe'nin insanlarının yaşadığı inşa ve yıkım süreçlerine odaklanır. Çiçektepeliler kendi "çöplükler"inde kendi masallarını yaşamak isterken devlet güçlerinin engellemeleri ve doğal afetlerle karşılaşırlar; inşa ettikleri evler sürekli olarak yıkılır. En sonunda mahallelinin inşa ettikleri evlerde yaşamalarına müsaade edilir. Kolektif bir yaşamın benimsendiği mahallede tüm sorunlar aşıldıktan sonra bir fabrika kurulması ve birlikte çalışmanın esas alındığı bir çalışma düzeni oluşturulması ütopya düşüncesinin öne çıkmasına olanak sağlar. Mahallelinin gelecek güzel günlere yönelik umudunu sürekli taze tutuşu da ütopya düşüncesinin umut ilkesi ile yakından ilişkilidir. Öte yandan, gerek inşa edilen evlerin yıkılması, gerekse süreç içerisinde mahalle halkından bazılarının iktidar mücadelesine girişmesi de distopik düşüncenin yansımalarıdır. Bu çalışmada, Berci Kristin Çöp Masalları adlı eserin ütopya ve distopya düşünceleri ile kurduğu bağlara odaklanılarak, tek bir eserde görülen iki zıt durum; olaylar, olgular ve kavramlar çerçevesinde ele alınacaktır. Ütopyanın distopyaya, distopyanın ütopyaya dönüştüğü kırılma anları üzerinden yazarın çoklu bakış açısı değerlendirilecektir. Bu ikili bakış açısının imkan verdiği ölçüde anlatının sapma yaptığı noktalar belirlenecek ve değerlendirilecektir. Bu bağlamda Margaret Atwood'un ortaya koyduğu "üstopya" kavramından bahsedilerek kavramın uygulamadaki görünümü örneklendirilecektir. Ütopya, distopya ve üstopya kavramları metnin kendi çerçevesi içerisinde ele alınarak metinden yapılacak alıntılarla açıklanacaktır.
Seyyid Ahmed Cezbî’nin Manzum 

Yazma eser kütüphanelerinde Makalat adını taşıyan çok sayıda kitap bulunmaktadır. Bunların önemli bir kısmını mutasavvıf bir yazar tarafından tasavvufi bilgi ve nasihatler vermek için yazılmış olanlar meydana getirmektedir. Bu nitelikteki eserlerden biri Seyyid Ahmed Cezbi'nin Makalat'ıdır. Manzum bir eser olan Makalat, Himmetzade Şeyh Bahaeddin'in torunu Ahmed Cezbi Efendi tarafından kaleme alınmıştır. Makalat'ın yazılış tarihi belli değildir. Eser, makalat adı verilen bölümlerden meydana gelmiştir. Eserde on dokuz makalat bulunmaktadır. Makalatlar gazel nazım şekline benzer biçimde oluşturulmuştur. 25 dörtlük, 277 beyit olmak üzere toplam 302 birimden örülüdür. Tüm manzumelerde aruz vezni kullanılmıştır. Şairin aruz ve kafiye tatbikinde ciddi kusurlar vardır. On dördüncü makalatta Ahmed Cezbi'nin dedesi ve şeyhi olan Himmetzade Şeyh Bahaeddin, on dokuzuncu makalatta ise Bayramiye ve Halvetiye tarikat şeyhleri silsilesi hakkında bilgiler verilmiştir. Diğer bölümlerde insanın üstün varlık oluşu, gönlün kutsallığı, nefsin kötülüğü, insan-ı kamil mertebesine bir şeyh yardımı ile ulaşılabileceği, suretin değil siretin önemli olduğu gibi tasavvuf inançları izah edilmiştir. Tevhid, tarikat, hakikat, nefs-i emmare, vahdet-i vücud vb. tasavvufi terimler açıklanmıştır. Tasavvufi bilgilerin verildiği yerlerde dil ağır iken müritlere seslenilen dizelerde nispeten sade bir dil kullanılmıştır. Bu makalede Seyyid Ahmed Cezbi'nin Makalat adlı manzum eseri şekil, muhteva ve dil ile üslup bakımlarından tanıtılmış, Makalat'ın iki nüsha üzerinden kurulmuş tenkitli metni ilim alemiyle paylaşılmıştır.
MONTESQUIEU VE KARŞILAŞTIRMALI SİYASET BİLİMİ METODOLOJİSİNE KATKILARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Siyaset Biliminin bir alt dalı olan Karşılaştırmalı Siyaset Biliminin güncelliği günümüzde giderek artmaktadır. Temelleri Antik Yunan'a dayanmakla birlikte siyasal düzleme disiplin olarak yansıması İkinci Dünya Savaşı sonrasında gerçekleşmiştir. Karşılaştırmalı Siyaset Bilimi, kim yönetecek, nasıl yönetilecek, ideal yönetim biçimi ve yöneten-yönetilen ilişki nasıl olmalıdır, gibi sorulara da cevap aramaktadır. Bu sorular, geçmişten günümüze farklı düşünürler tarafından ele alınmış ve çeşitli saptamalar yapılarak alternatifler üretilmiştir. Bu bağlamda, metin içerisinde öncelikli olarak Karşılaştırmalı Siyaset Biliminin gelişimi ve önemine değinilmiş ve daha sonra Montesquieu örneği üzerinden genel bir değerlendirme yapılmıştır.
ÜREM BEY İLE BİR PADİŞAH KIZI MASALININ MAX LUTHI’NİN EVRENSEL MASAL İLKELERİNE GÖRE ÇÖZÜMLENMESİ

İsviçreli edebiyat kuramcısı Max Lüthi, halk masallarının evrensellik vasfını temel alarak hazırladığı Das Europaische Volksmarchen, Form und Wesen eserinde türe dair karakteristik özellikleri yansıtan beş temel ilke belirlemiştir. Bu ilkeler; tek boyutluluk, yüzeysellik, soyut biçim, tecrit ve evrensel bağlantı, yüceltme ve her şeyi kapsama olarak adlandırılmıştır. Akademik çevrelerin oldukça dikkatini çeken bu çalışma, yeni bir masal inceleme yöntemi olarak masal araştırmalarına yeni bir soluk getirmiştir. Lüthi, ortaya koyduğu yöntemde metin merkezli bir yaklaşımla halk masallarını inceleyip türün özündeki değişmez unsurları belirlemeye çalışmıştır. İlkeler ortaya konurken Avrupa halk masalları odağa alınmış olsa da bu ilkeler evrensel nitelikli ilkelerdir ve türün temel kanunları hükmündedir. Makalenin ana konusu Macar Türkolog Ignac Kunos tarafından 20. yüzyılın başında Adakale'den derlenen Ürem Bey ile Bir Padişah Kızı masalının Max Lüthi yaklaşımıyla analiz edilmesidir. Adakale, yüzyıllar boyunca Tuna Nehri üzerinde bir Türk adası olarak varlığını sürdürmüş; Lozan Barış Antlaşması ile Romanya'ya ilhak edilmiş olsa da üzerindeki Türk nüfusunu koruyarak Türk kültürünün Avrupa üzerinde canlı bir şekilde yaşatıldığı son kalelerden biri olmuştur. Ada, 1972 yılında bölgede inşa edilen baraj sebebiyle sular altında kalmıştır. Çalışmada günümüzde var olmayan bu Türk adasından derlenmiş bir masal tanıtılmıştır. Kunos'un Adakale'den bilinenin aksine 19 değil, toplamda 51 masal derlediği belirlenmiştir. Böylece sular altında kalıp yok olan bir Türk adasının bile hala yeni folklor araştırmalarına kapı aralayabileceği ortaya konmuştur. Çalışmanın son bölümünde Ürem Bey ile Bir Padişah Kızı masalı Adakale masallarının ana kaynağı olan Materialien Zur Kenntnis Des Rumelischen Türkisch: Türkische Volksmarchen aus Adakale eserinden okunmuş, epizot halinde özetlenmiş ve Lüthi'nin ortaya koyduğu beş ilke bağlamında incelenmiştir. İnceleme sonucunda bu masalın Max Lüthi'nin evrensel masal ilkelerinin tamamıyla uyum içinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır. İncelenen ürün hem derlenme metodu olarak hem de türsel formu açısından tam bir halk masalı hüviyetindedir.
“METAMORFOZ: BİR GECƏNİN ƏHVALATI” ROMANININ TOPLUMDİLBİLİMSEL AÇIDAN İNCELENMESİ

Toplumdilbilim, dil kullanımının toplumsal cinsiyet, eğitim düzeyi, yaş, coğrafya, nezaket stratejileri ve toplumsal sınıf unsurlarıyla ilişkisini ve bu unsurlar tarafından nasıl etkilendiğini araştırmaktadır. Bu dil kullanımı ve bahsedilen unsurların ilişkisinin yanında, konuşma dili, yazı dili, resmi dil, lehçe, şive, ağız, argo, jargon, kod, kod değiştirme, kod karıştırma, iki dillilik, geçer dil, kırma diller ve karma diller, sosyolekt, idyolekt ve yapay dil gibi dil türlerini, dil ilişkilerini ve bu bağlamda dillerin birbirlerini nasıl etkilediğini her yönüyle incelemektedir. 20. yüzyılda dünyaya gelen Çağdaş Azerbaycan Edebiyatının önemli isimlerinden Varis Yolçuyev, kariyerine 1989 yılında başlamıştır. Bu konudaki başarısıyla çeşitli yazarlık ödülleri almış, eserleri dünyanın çeşitli üniversitelerinde yer alan ve bu eserleri ders kitabı olarak da okutulan, kalemi güçlü, önemli bir yazardır. Bu çalışmada Varis Yolçuyev'in "Metamorfoz: Bir Gec nin ehvalatı" romanı incelenmiştir. Bu inceleme toplumdilbilimsel bir incelemedir. Roman içerisinde başlangıçta birbirlerini tanımayan yedi karakter bulunmaktadır. Yılbaşı gecesi farklı sebepler ile polis memurlarına yakalandıktan sonra polis aracında birbirleriyle rastlaşan ve aslında masum olan bu karakterler, gün sonunda birbirlerinin hayatlarına pek çok açıdan dokunmuşlardır. Karakterlerden her biri o yılbaşı gecesinden önceki eski, umutsuz ve yorgun hissettikleri yaşantılarına bir perde çekmiş, adeta bir metamorfoz geçirmişlerdir. Birbirlerinden yaş, cinsiyet, meslek ve yaşadıkları coğrafya bağlamında farklılık gösteren bu yedi karakterin kullanmış olduğu dil, olay örgüsü boyunca incelenmiştir. Bu inceleme, toplumsal cinsiyet, eğitim, nezaket, toplumsal sınıf, coğrafya ve dil ilişkileri bağlamında gerçekleştirilmiştir. Bu sayede bir kadın ile bir erkeğin dil kullanımlarındaki farklılıklar, eğitimli bir birey ile eğitim görmemiş bir bireyin dil kullanımlarındaki farklılıklar, şehirde yaşayan bir birey ile köyde yaşayan bir bireyin dil kullanımlarındaki farklılıklar ve toplumsal sınıf ile toplumsal nezaket algısının bireylerin dil kullanımları üzerindeki etkileri ortaya koyulmaya çalışılmıştır. Genellikle saha çalışmaları ile yürütülen toplumdilbilim çalışmalarının yanı sıra literatürdeki çalışmalara uygun olarak Varis Yolçuyev'in bir roman içerisindeki karakterler vasıtasıyla ortaya koyduğu dilde, dil değişkenlerinin, dil konuşurları üzerinde etkili olduğu görülmektedir.
ÖZBEK MASALLARINDA KAHRAMANIN ERGİNLENMESİ

Masallar, somut olmayan kültürel mirasımızın en değerli gelenek taşıyıcı unsuru olduğu gibi hem anlatıcısı hem dinleyicileri için içinde nice bilgelikler saklamaktadır. Sözlü kültür ürünü olan masallar, özellikle doğduğu dönem ve coğrafyadaki insan ve toplum yaşamı hakkında bizlere fikir verirken 'insan olmanın' biricikliğinde değişmeyen özlemleri, beklentileri, acıları, mutlulukları ve arzularını da aktarmanın temel araçlarından biri olmuştur. Masal kurgusu içerisinde masal kahramanın başına gelen olaylar, karşılaştığı durumlar bireyler ve toplumlar için ders, öğreti, yol, umut, inanç, eğlence ve gelenek bilgisini taşırken masal kahramanının yolculuğu boyunca yaşadığı değişim ve dönüşüm ise masal yapısında kahramanın erginlenme yolculuğu olarak karşımıza çıkmaktadır. Makalemizde "Kahramanın Erginlenme Yolculuğu" konusu, araştırma sahası olarak seçilen Özbekistan'dan derlenmiş 175 masal içinden erginlenme türlerinin en önemli örneklerini taşıdığı tespit edilen 62 Özbek masalın 45 tanesi ele alınarak değerlendirilmiştir. Seçilen masallarda, masal kahramanının erginlenme aşaması 'Sınav Türleri' ana başlığında 9 alt başlıkta, sınavlar karşısında kahramanın ortaya çıkardığı kişisel özellikleri "Erginlenme Türleri" ana başlığı altında 13 alt başlıkta formüle edilmiş ve gruplandırılmıştır.
CUMHURİYETİN İLK YILLARINDA KADIN VE EĞİTİM ANLAYIŞI: KADIN DERGİSİNDE EĞİTİM, EĞİTİM DERGİSİNDE KADIN

Kadın, eğitim ve kadının eğitimi konusu birçok ülke için üzerinde önemle durulan konu başlıklarından bazılarıdır. Özellikle ulus-devletlerin kuruluş sürecinde bu konular yönetimlerin politikalarında ağırlık kazanmaktadır. Örneğin, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk yıllarında gündemi işgal eden önemli konu başlıklarından bazıları bu konulardır. Dönemin koşulları göz önüne alındığında bunlar; ulus kimliğinin kazanılması, vatandaşlık kimliği ve bilincinin oluşturulması, istenen değer ve becerilerle yüklü insani sermayenin üretilmesi ve yeni bir insan ve hatta kadın tipinin kurgulanması için elzemdir. Kadın meselesi, her dönemin kendine özgü koşullarında dönemin ideolojik yapısı ve ataerkil ideolojinin birlikte çalışıp gündeme getirdiği ve en sonunda kadın tipini oluşturduğu bir meseledir. Cumhuriyetin ilk yıllarında ise, ülkenin geri kalmışlığının nedeni olarak görülüp kadınların "kalkındırılmasının" gerektiği ve milletin anneleri olarak yeni neslin yetiştirilmesi görevinin verilmesi söz konusudur. Eğitim ise, hem uluslaşma, kalkınma ve ideolojik altyapının yüklenmesi hem de kadın meselesi için vazgeçilmez bir enstrümandır. Dönemin koşulları itibariyle, azınlık bir okur-yazar kitlesinin varlığı, eğitimin temel işlevleri bakımından büyük bir engel teşkil etmekle birlikte eğitim alanının önemini daha da artırmaktadır. Dolayısıyla eğitimin nasıl kurgulandığı, örtülü öğretim programının (hidden cirriculum) ne olduğu ve bunun dönemin önemli tanıkları olan yayınlara nasıl yansıdığı incelenmelidir. Öyleyse, Cumhuriyetin ilk yıllarındaki milliyetçi, ilerlemeci ve modernleşmeci bir yaklaşımla kadınların eğitimine yönelik adımlar atılmakla birlikte, kadını ve eğitimi merkezine alan dergiler bu konulara nasıl bakmışlardır? Alandaki iki temel dergide eğitim ve kadın konuları nasıl yansıtılmıştır? Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki dergiler aracılığıyla hem dönemin egemen anlayışını hem de eğitim dergisinde kadına, kadın dergisinde eğitime nasıl yaklaşıldığını anlamak için gerçekleştirdiğimiz bu çalışmada, Muallimler Mecmuası (1922-1927) ve Kadın Yolu/Türk Kadın Yolu (1925-1927) dergileri incelenmiş ve karşılaştırmalı bir biçimde tartışılmıştır. Her iki dergi için genel olarak, eğitimli anne, eğitimli eş/zevce ve vatandaş olarak eğitimli kadın üçlemesi üzerinden ortak bir kadın tipolojisi çizilmekle birlikte, Muallimler Mecmuası'nda öğrenci ve öğretmen kadın vurgusu ile kadının eğitim sürecinin önemli bir parçası olduğu vurgulanmıştır. Dönemin makbul vatandaşları olacak kadınların, eğitimli olmaları ve aileden başlayarak tüm millete yayılacak bir modernleşme sürecinin aktörleri olmaları beklenmektedir. Ayrıca, kadının, eğitimli anne ve eş olarak kurgulanması, aynı zamanda ataerkil ideolojinin yeniden üretilmesine de işaret eder.
Kırgız Destanlarında Hz. Ali: Bir Kült ve Bir Bahadır

Hz. Ali, İslam peygamberi Hz. Muhammed'in (a. s.) amcazadesi ve aynı zamanda damadı olması dolayısıyla Müslümanlar arasında ona karşı derin bir saygı ve sevgi beslenmiştir. Ayrıca savaşlarda gösterdiği kahramanlıklar, fiziki kuvveti ve alim kişiliği, daha sonraları anlatılmaya başlayan menkıbelere dönüşmüş ve halk arasında yayılmaya başlamıştır. Bu menkıbelerin tarihi süreçte gelişerek ve halk anlatılarına ait unsurlarla zenginleştirilerek yayılması neticesinde ortaya bir destan kahramanı çıkmıştır. Türklerin İslamiyet'i kabulünden önceki süreçte epik destan geleneğinin değişmez unsuru olan kahraman tipi, bazı değişim ve dönüşümlere uğrayarak İslamiyet sonrası dönemde de varlığını sürdürmüştür. Bu değişim genel itibarıyla "alp" tipinin "gazi" tipine evrilmesi ve kahramanın temel gayesinde meydana gelen değişim olarak özetlense de Türk boylarının yaşam biçimi ve dünya görüşüne uygun bir değişim söz konusudur. Nitekim bu değişim Kırgız destancılık geleneğinde farklı seviye ve niteliklerde ortaya çıkmıştır. Anadolu sahasında Hz. Ali cenknamelerinin XIII-XIV. yüzyıllarda yazıya aktarıldığı tahmin edilmektedir. Bu sahada üretilen diğer birçok yazılı ürün gibi cenknameler de XIX-XX. yüzyıllarda Orta Asya Türk boylarının ilgisini çekmeye başlamıştır. Bu çalışmada, Kırgız destancılık geleneğinde İslamiyet'in kabulünden sonraki süreçte meydana gelen değişim ve dönüşümleri seviye ve nitelik olarak örnekleyebilmek üzere İslami dönem destan kahramanına dönüşen Hz. Ali'nin ve onunla ilgili inanışların destanlara yansıma biçimi incelenecektir.