Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2019-02-12:
Statsråden var inne på det med satellittar og kommunikasjon, og det er viktige delar av problemstillinga. Men heile ulykka med «Northguider» illustrerer noko anna og langt meir konkret, og det er at dei samla ressursane rett og slett er for langt unna – altfor langt unna Arktis. Heile «Northguider»-hendinga er den mest perfekte illustrasjonen storting, regjering og beredskapsmyndigheiter kan få på det. Vi har ingen beredskapsbase på øygruppa. Næraste beredskapsbase er på fastlandet. Vi har ikkje heilårsdrift av «Polarsyssel», eit skip som vi berre har leigd inn i ni månader frå islandske aktørar. Det betyr at det er ute i månadene november, desember og januar, det er ikkje heilårsdrift på det, samtidig som det er heilårs fiske ved øygruppa – i stadig aukande omfang på grunn av varmare vatn. Og det er heilårs turisme på øygruppa. Stadig auka aktivitet skulle tilseie at ein også skulle ha auka beredskap. Det regjeringa har gjort her, er ikkje spesielt imponerande. Super Puma-helikoptra blei vedtatt – utvidinga av kapasiteten – i 2012. Da «Polarsyssel» gjekk frå sju til ni månaders drift i 2016, var det sjølvsagt ei utviding, men det er den einaste utvidinga vi har sett. Det har ikkje vore ei vidare styrking av beredskapen i nord. Og da er det berre å seie, som Severin Suveren sa det: Dette var flaks! Det var flaks at det gjekk så bra som det gjorde. To minutt hadde helikoptra før dei måtte snu. Tenk om dei hadde hatt «Polarsyssel», som har landingsopplegg for helikopter, så kunne dei hatt betre tid. Dersom dei hadde hatt litt mindre tid, litt dårlegare vêr, kunne dette gått skikkeleg ille. Det var flaks, og dette var midt i eit naturreservat der vi veit det kan skje ulykker på vinterstid. Det er rein flaks, for ein har ikkje dimensjonert beredskapen tilstrekkeleg. «Polarsyssel» låg på dette tidspunktet i opplag på Moltustranda i Sunnmøre. Der stod skipet. Det har kapasitet til å ta imot alle dei 300 000 litrane med olje som måtte naudlastast. Det hadde ikkje KV «Svalbard», det var ikkje dimensjonert for dette. Og dette var ein reketrålar. Vi veit at det er turistskip i området, langt fleire menneske kan vere involverte på desse båtane, og vi kan ikkje byggje den norske innsatsen på beredskap i Arktis på flaks, sånn som ein gjer her. Det er det regjeringa legg opp til. Da blir det veldig interessant når eit samla norsk «search and rescue»-miljø kjem med ein rapport og anbefaler ein serie tiltak. Dei anbefaler sjølvsagt heilårsdrift av «Polarsyssel», og dei anbefaler at ein skal etablere ein fast, stadleg beredskapsbase på øygruppa. Dette vil kunne gi langt meir kunnskap og mykje meir koordinering av redningsoperasjonar i nord, til ein samla sum, anslått av ekspertgruppa, på 170 mill. kr. Antakelegvis kosta reketrålaren langt meir, men det er den samla kostnaden for den auka beredskapen i nord som eit samla redningskompetansemiljø stiller seg bak, og dei meiner at da får vi betydeleg meir kapasitet til å gjere redningsoppdrag dimensjonert for den auka aktiviteten. Eg skjønar at det har vore diskusjon, for det var i mars i fjor at SARiNOR-prosjektet blei framlagt for regjeringa – om kven som skal ta rekninga. Eg beit meg fast i statsråden sitt svar, at fellesskapet kan ikkje vere overalt der ulykker skjer. Det synest eg vi skal bite oss merke i – fellesskapet kan ikkje vere overalt der ulykker skjer. Betyr det at ein ikkje skal vere til stades tilstrekkeleg dimensjonert for forholda med den auka aktiviteten i nordområda? Har ein bestemt seg for det? Slik eg har forstått det, er SARiNOR-rapporten ikkje effektuert, ein har ikkje gått inn på konklusjonane der. Dette blei lagt fram i mars i fjor og er ei direkte oppfølging av svalbardmeldinga frå 2016 og beredskapsmeldinga frå 2017, der ein sa at vi skal auke beredskapen i nord. Og det einaste vi står igjen med, er eit satellittprosjekt, NH90, som er heilt uklart kva tid kjem, og desse to månadene ekstra med «Polarsyssel», som vi veit er for lite. Så eg vil be statsråden om å kome med klare svar på kva dei har tenkt å gjere når det gjeld beredskapen i nord.