Espen Granberg Johnsen (Arbeiderpartiet), 2008-06-17:
Debatten om felles ekteskapslov har engasjert mange. Det er inga sak eg har fått like mange førespurnader om som denne. Veldig mange av dei som har skrive og ringt meg, meiner eg har late meg overtale av dyktige lobbyistar. Vel, hadde det vore tilfellet, hadde eg stemt imot som berre det, men lobbyistane har ikkje vunne fram i denne saka. Argumenta deira har ikkje vore gode nok. Toleranse, respekt og fjerning av all diskriminering av homofile, lesbiske og barna deira er utgangspunktet mitt når det gjeld kvifor Lagtinget må stadfeste det vedtaket Odelstinget har gjort. Det viktigaste er rett og slett at vi med desse lovendringane gir folk, uavhengig av seksuell orientering, dei same rettane, at vi gir barn, uavhengig av kven som er foreldra deira, dei same rettane. Det er ein siger for likeverd og likestilling, både sosialt og juridisk. I debatten i Odelstinget førre veke høyrde eg at mange av motstandarane mot loven brukte store ord og sterke formuleringar om at dagens lovverk ikkje er diskriminerande, og at dei av oss som meiner at lovverket nettopp er det, skaper eit trongare samfunn, og at vi har intolerante haldningar. Mi haldning er at så lenge ei stor gruppe menneske til alle tider har opplevd og følt på ulike sider ved samfunnets behandling, haldning og respekt som nettopp diskriminerande - vel, då skal vi lytte til det, ta det på alvor. Det er dei som lever med lovverket tett på kroppen, som best er i stand til å fortelje om det blir opplevt som diskriminerande eller ikkje. Difor er det mitt ønske at vi i Lagtinget skal trekkje dei same konklusjonane som Odelstinget gjorde, og fjerne dei delane av lovverket vårt som diskriminerer. Då har vi gjort ein viktig jobb i forhold til jusen, men kanskje endå viktigare i forhold til respekten for dei homofile og lesbiske sin kvardag - respekten for at kjærleiken ikkje er avgrensa av seksuell legning. Eg gifta meg for eit drygt år sidan. Det var ein stor dag for kona mi og meg - ein merkedag i livet vårt. Ekteskapet er flott og bra. Mange av dei som har engasjert seg overfor meg og vore sterkt imot endringane i ekteskapsloven, har vore bekymra over at homofile og lesbiske no får den same moglegheita. Mange har gitt inntrykk av at ekteskapet som institusjon står for fall. Dette vil verken ramme, undergrave eller fjerne gleda over ekteskapet for heterofile par. Mitt ekteskap vil framleis vere like mykje verdt sjølv om homofile får same retten som meg til å gifte seg. At fleire får ei moglegheit, er ikkje ei avgrensing og nedvurdering, det er ei utviding og ei styrking. Jo fleire som ønskjer å inngå eit forpliktande kjærleiksforhold gjennom ekteskapet, jo sterkare står ekteskapet. Vi får no utvida den moglegheita, og vi får fjerna ein urett i lovverket. Då partnarskapsloven blei innført, var dei same argumenta framførte mot den loven som dei vi høyrer i dag mot ekteskapsloven. Det blei varsla normoppløysing og rotløyse i samfunnet, det blei varsla at ekteskapet ville miste sin verdi. Kva er det som har skjedd? Noreg var det andre landet i verda som innførte partnarskapslov. Då loven kom, var han svært radikal og omstridd. Erfaringane i etterkant er eintydig positive, og mange av dei som den gong var sterke og prinsipielle motstandarar, er i dag varme forsvararar. Det førte ikkje til den nedvurderinga av det heterofile ekteskapet som nokon hevda, og dei fleste er vel også einige om at partnarskapsloven ikkje har bidrege til verken rotløyse eller normoppløysing. Partnarskapsloven førte til at mange homofile fekk moglegheit til å sikre sine forhold juridisk og økonomisk. Og viktigast av alt: Han førte til ei offentleg anerkjenning av homofil og lesbisk kjærleik. No har 18 land innført partnarskapslov, og fem land, Nederland, Belgia, Spania, Sør-Afrika og Canada, har innført felles ekteskapslov. Noreg blir det sjette landet. Dei som i dag er sterke motstandarar av ekteskapsloven, og som bruker dei same argumenta som blei brukte mot partnarskapsloven i si tid, burde etter mi oppfatning lære av vår nære historie. Partnarskapsloven var viktig i si tid, men partnarskapsloven inneheld to store svakheiter. Den eine er knytt til moglegheita til å inngå ekteskap ved kyrkjeleg vigsel. No får vi eit lovverk som gjer at loven er klar den dagen Kyrkja er klar. Mitt engasjement og mitt sterke ønske er at vi ikkje lenger skal ha to forskjellige lovverk for menneske med ulik seksuell legning, men eitt felles lovverk for alle som elskar kvarandre og ønskjer å formalisere det. Den andre viktige grunnen er omsynet til barn og barna sine rettar. Partnarskapsloven har ikkje vore god nok. Barn som blir fødde, fortener dei same rettane uansett kven som er deira foreldre. Slik er det ikkje i dag, og det overraskar meg at alle motstandarane av loven aksepterer at barn skal vekse opp med forskjellige rettar, avhengig av kven foreldra deira er. Derfor er eg også tilhengar av at homofile og lesbiske skal få rett til å bli vurderte som adoptivforeldre. I dag er det slik at einslege kan adoptere, også einslege homofile, og homofile partnarar kan adoptere den andre sine barn gjennom stebarnsadopsjon. Då følgjer det etter mi meining også som ein naturleg konsekvens at homofile ektepar bør få rett til å bli vurderte som adoptivforeldre. Vi kan ikkje ha det slik at homofile blir sedde på som gode omsorgspersonar når dei bur åleine, men heilt utenkjelege og ikkje eigna som omsorgspersonar når dei bur saman med den dei elskar. Det er i tilfelle uttrykk for diskriminering på bakgrunn av folks seksuelle legning og kjærleiksliv, slik eg ser det. Så er eg sjølvsagt klar over at dei landa som Noreg adopterer frå, seier nei til at homofile skal få adoptere. Det respekterer vi sjølvsagt. Denne lovendringa vil derfor først og fremst få konsekvensar ved innanlandsadopsjon. Men det at Noreg gjev denne moglegheita, viser for omverda at vi har eit lovverk som set barna i sentrum, og vi får eit lovverk som er klart den dagen andre land blir klare til å følgje vårt eksempel. Det same gjeld assistert befruktning. I dag reiser mange lesbiske par til andre land for å få utført assistert befruktning der. Vi ønskjer at ein skal opne for den moglegheita også i Noreg. Dette vil vere i tråd med anbefalinga frå eit fleirtal i Bioteknologinemnda. Vi vil at desse barna skal sikrast like godt juridisk ved fødselen som andre barn, og vi foreslår derfor at barn fødde inn i lesbiske ekteskap der barnet er resultat av assistert befruktning, skal ha begge som juridiske foreldre frå starten av. Kristeleg Folkeparti og Framstegspartiet er tydelegvis ikkje opptekne av barna i denne samanhengen. Dei har i alle fall ingen forslag som tyder på det. Eg ser at motstandarane av loven er veldig opptekne av at barn skal kjenne sitt biologiske opphav. Det får ein moglegheit til, fordi det i Noreg ikkje er lov med ukjend donor. Det eg ikkje skjøner, er at ein likevel går imot moglegheita til å bli vurdert til assistert befruktning for homofile, mens det tydelegvis er heilt greitt for heterofile. Kvart år har det blitt født omkring 100 barn ved assistert befruktning her i landet, med sæddonor. Og alle er heilt klare på at dei som er fødde med heterofile foreldre, skal ha akkurat dei same rettane som alle andre barn, mens det for dei som er fødde med lesbiske foreldre, skal vere annleis. For meg er det umogleg å kome vekk frå at det er diskriminerande. Familieforhold i Noreg er så mangt. Det er familiar med mor og far og barn, det er familiar med ein far og barn, ei mor og barn, to fedrar og to mødrer. Det er slik verkelegheita er, og vi kan halde oss til det eller la det vere. Dei som ønskjer å endre loven, held seg til den verkelegheita. Det vil gagne Stortinget om vi legg til grunn at alle skal ha dei same rettane. Det er i dag ikkje forbode å vere homofil eller lesbisk, og ingen, trur eg, vil heller foreslå at det skal bli det. Det er ikkje forbode for homofile og lesbiske å leve saman, og eg trur heller ikkje at nokon vil foreslå at det skal bli det. Og til slutt: Det er ikkje forbode for lesbiske å føde barn. Inkonsekvensen i lovverket er om vi vidarefører at desse barna ikkje skal ha dei same rettane som andre barn. Det er det vi no skal rette opp, og som dette handlar om. Førre onsdag var det mange som lét ei tåre eller to falle etter Odelstinget sitt vedtak. Dei opplevde at eit diskriminerande lovverk blei endra, dei opplevde at lovverket i Noreg ikkje lenger skulle behandle dei annleis, vurdere deira kjærleik på ein annan måte, og dei opplevde at barna uansett skal ha dei same rettane. Vår jobb i dag er å bekrefte det og ikkje bidra til at folk må felle tårer fordi diskrimineringa held fram.