Erling Sande (Senterpartiet), 2006-11-30:
Det er slik at då forslaget om ein kulturkanon kom, var det nokre som ville ha det til at det var ei svært avgrensa utgåve av den kulturbåten som bl.a. Senterpartiet har vore ein varm forkjempar for, men det handlar altså om noko anna, det handlar om ei liste over våre fremste kunstverk. Framstegspartiet sitt framlegg om ein kulturkanon kan i utgangspunktet verke som ein god idé. Det å løfte fram delar av kulturarven vår og leggje han inn i nærast ei kanonisert liste, ville kunne vise den store verdien vi tillegg norsk kunst og kultur. Men ved nærare ettertanke melder tvilen seg. Vi i Senterpartiet er opptekne av verdien i kunst og kultur, men vi er sterkt i tvil om det er ein kulturkanon som er den beste måten å vareta denne på. For nokre viktige spørsmål melder seg ganske fort: Korleis skal lista setjast opp? Kva skal vere kriteria? Kor særeige skal eit kunstverk vere for å liggje på denne lista, er det til evig tid eller for ein avgrensa periode? Er det slik at eit kunstverk skal kunne gå ut igjen av lista? Og kva er det som skal liggje til grunn for at det skal kunne skje? Senterpartiet er bekymra for at i staden for å fremje kunsten vil ei slik liste kunne verke hemmande for kunsten. Det vil vere ei rangering av kunst som gløymer å ta omsyn til at opplevinga av kunst er individuell. Det vil kunne vere ei sementering av kunsten som ikkje tek høgd for at det kvar einaste dag blir skapt nye kunstverk som kanskje for nokre er det flottaste kunstverket dei nokon gong har opplevd, mens det for det store fleirtalet blir sett på som skrot – eller omvendt. Og kanskje blir det sett på med heilt andre auge om 50 år, og kanskje med nye auge igjen 20 år etter det. For kunsten er i seg sjølv nyskapande og ofte provoserande. Kunst og kunstformer er i stadig endring. Mykje av den gode kunsten har aldri blitt laga under motivasjonen å kome inn på ei ti på topp-liste. Den har vore nyskapande og ofte vekt negativ oppsikt i samtida. Det er faktisk ikkje mangel på kunstnarar som vi i dag set på sokkel, som gjekk gjennom livet i fattigdom, og som blei skulda for å vere samfunnsnedbrytande og normoppløysande. Dermed ville mange kunstverk kome inn på lista i dag, men blitt stemde ned i si samtid, nettopp fordi kunsten påverkar oss og utviklar oss. Og kva med det geografiske aspektet? Kunstnarar som er velkjende og høgt akta i éin landsdel, er ukjende i ein annan. Ikkje alle lokalsamfunn med store kunstnarar har nok folk til å få stemt dei inn, dersom det er folk som skal stemme kunstnarar og kunstverk inn på ei kulturkanonliste. Er det slik at det i det heile er mogleg å lage ei slik liste i Noreg som alle kjenner seg heime i? I staden for å lage ei toppliste med dei viktigaste kunstverka gjennom historia er vi i Senterpartiet opptekne av å dyrke mangfaldet innan kunsten. Kunsten må få vere mest mogleg fri og tene den viktige rolla han har, i form av å vere nyskapande og utviklande. Derfor har vi gjennom Kulturløftet vore med på å styrkje heile breidda innan kunst og kultur. Og det vil vi halde fram med å gjere. Det trur vi i Senterpartiet er det viktigaste vi kan gjere for å sikre den viktige kulturarven vår. Eg stemmer derfor i med representanten May Hansen: Hurra for Kulturløftet!