Gunvor Eldegard (Arbeiderpartiet), 2011-05-24:
Eg tek ordet her i dag for å gje ei tilbakemelding etter at VEU-delegasjonen var i Paris 9. og 10. mai og på ein måte var med på å leggja ned heile VEU. Møtet var klart prega av at det var den siste sesjonen. Diskusjonen gjekk mykje på nedlegginga av VEU, resultata som organisasjonen kunne syna til, og ikkje minst korleis ein skulle oppretthalda den demokratiske kontrollen med EUs felles tryggleiks- og forsvarspolitikk. Presidenten opna møtet med å understreka nettopp det at Lisboa-protokollen gjev EU-landa sine parlament og Europaparlamentet i oppgåve å etablera ein interparlamentarisk konferanse for kontroll med EU sin tryggleiks- og forsvarspolitikk. Han viste òg til det møtet som EU-landas parlament hadde i Brussel i april i år, og at ein dessverre ikkje vart fullt ut einige om eit nytt organ. Men parlamentspresidentane har vorte einige om at det skal verta oppretta ein interparlamentarisk konferanse. Det er òg semje om at søkjarland til EU og europeiske NATO-medlemmer som ikkje er medlemmer av EU, deriblant Noreg, skal få ein observatørstatus. Det det ikkje er semje om, er ein fordelingsnøkkel for talet på representantar frå nasjonale parlament og frå Europaparlamentet. Striden stod om kor mange representantar Europaparlamentet skal kunna senda. Det som er saka no, er at ho heng, og at det eigentleg er uvisst når det vert gjort eit endeleg vedtak. Dei fleste som tok ordet i debatten, uttrykte frykt for at det ikkje ville stå eit organ klart til å ta over stafettpinnen når VEU no vert lagd ned den 30. juni. Dei meinte det var uhaldbart å venta til neste parlamentspresidentmøte, som ikkje er før i april neste år, for å koma til einigheit. Alle var veldig negative til at Europaparlamentet skulle få for stor representasjon i den nye konferansen, og brukte sjølvsagt argumentet om at forsvars- og sikkerheitspolitikk er nasjonale saker og difor ikkje skulle definerast av Europaparlamentet. Veldig mange land understreka òg viktigheita av at Noreg og andre europeiske land som ikkje er medlemmer av EU, får delta i den nye konferansen. Og den norske delegasjonen vart framheva av fleire representantar, som understreka at Noreg hadde satt viktige spørsmål, som f.eks. nordområda og Arktis, på dagsordenen. Vår delegasjon nytta høvet til å ta opp ønsket om at Noreg skulle få delta i eit eventuelt nytt organ, og me la vekt på det positive i at Noreg hadde fått moglegheit til å ta opp sikkerheitspolitiske spørsmål som var relevante for Noreg og Europa, spesielt nordområda og Arktis. På vegner av delegasjonen vil eg eigentleg seia takk for oss, sidan me no held vervet vårt for å vera utført og avslutta. Me har hatt flotte, lærerike og kontaktskapande opplevingar med å vera med i VEU, og me har brukt moglegheita til å setja Noreg på kartet. Eg har med det same lyst til å seia takk til internasjonalt sekretariat, som på ein utruleg flott måte har hjelpt delegasjonen. Dersom det vert oppretta eit nytt organ, er i alle fall eg veldig positiv til at Noreg bør delta, dersom me får invitasjon. Eg meiner at der Noreg kan delta i europeiske organ, bør Noreg delta. Og: Både eg og fleire i delegasjonen stiller oss gjerne til disposisjon dersom det vert eit nytt organ og det treng medlemmer!