Åge Starheim (Fremskrittspartiet), 2009-12-11:
Regjeringa har no lagt fram ei omfattande kommunereform, nemleg Samhandlingsreforma. Dette er ei reform som vil krevje stor kompetanse i alle kommunar om dei målsetjingane som ligg i reforma, skal verte innfridde. Eg vil seie det så sterkt at distriktskommunane manglar det meste av det som skal til for å få reforma til å fungere – både økonomiske og menneskelege ressursar. Vi har registrert at statsråden og andre regjeringsmedlemmer har snakka om å etablere såkalla helsekommunar. Dette vil skape endå meir byråkrati enn det vi har i dag. Erfaring viser heilt tydeleg at det å få distriktskommunar til å samarbeide ikkje er noka enkel oppgåve. Då må det tvang til, og vi undrar oss over kva ein statsråd frå Senterpartiet vil bruke av tvangsmiddel for å få gjennomført Arbeidarpartiet si helsereform. Som eg sa innleiingsvis, manglar distriktskommunane det meste, og i statsbudsjettet ligg det ikkje midlar som tilseier at kommunane kan ruste opp, verken når det gjeld bygningar eller menneskeleg kompetanse. Skal ein ha håp om å få reforma til å fungere etter intensjonane, må reforma konkretiserast. Dette er ikkje ei reform som kan gå seg til undervegs. No er kommunane vel vande med at reformer utgåtte frå Arbeidarpartiet stort sett har hatt den skjebnen at dei har måtta gå seg til etter kvart. Dette har vi registrert at statsråden var samd i då ho var medlem av fylkestinget i Sogn og Fjordane. Framstegspartiet ser at reforma vil verte vedteken, og i tilnærma form som forslaget frå Regjeringa. Difor har Framstegspartiet i sitt alternative budsjett plussa vesentleg på Regjeringa sitt forslag med midlar til gjennomføring av denne reforma. Statsråden er raskt ute og kritiserer Framstegspartiet når vi kuttar i landbruksbudsjettet, men at Regjeringa raserer eldreomsorga i kommunane, er heilt i orden. Dersom statsråden ikkje har fått med seg i media og via sine eigne kontrollorgan at det vert kutta i dei aller fleste kommunar, og at det skjer før innføring av den dyraste reforma som nokon gong har kome frå staten, då anten vil ikkje statsråden innsjå den faktiske økonomiske situasjonen kommunane er inne i, eller ho fortrengjer det. Det manglar ikkje berre økonomiske ressursar, det manglar også det aller viktigaste i alt omsorgarbeid, nemleg godt kvalifiserte og motiverte medarbeidarar. Dette gjeld ikkje berre i distriktskommunane, men også i dei store kommunane. Eksempelet eg vil trekkje fram, er Kongsberg og Hønefoss, som manglar i storleik 100 mill. kr for å få budsjetta sine til å gå i hop. For å setje dei 100 millionane i perspektiv er dette kutt på ca. 200 tilsette. Når då Regjeringa har skule og helse som hovudsatsingsområde, kvar skal dei då ta nedskjeringane? Kongsberg og Hønefoss er forholdsvis store kommunar, og begge har vore arbeidarpartistyrte i fleire tiår. Dei kommunane eg er kjend med, er omtrent tiandeparten så store som dei kommunane eg nemnde, og dei har ei alderssamansetjing som krev store ressursar innanfor helse og omsorg. Dei aller fleste av desse må kutte mellom 20 og 25 tilsette. Om statsråden no prøvar seg på at eg står og bløffar frå denne talarstolen, er det berre å sjå utanom regjeringskontora, så vil verkelegheita gå opp for ein ganske fort. Om ikkje den raud-grøne regjeringa øyremerkjer midlar til oppbygging av kompetanse i kommunane innanfor pleie- og omsorgssektoren, vil dette gå skikkeleg gale. Når ein i tillegg ser den pågåande nedbygginga av spesialisthelsetenesta som den raud-grøne regjeringa har stått for i fem budsjett, gjer ikkje dette situasjonen betre for sjuke, pleietrengande, rusavhengige og dei som slit med psykiske problem. Hovudsatsinga i Regjeringa sitt store prosjekt, Samhandlingsreforma, er at kommunane skal drive med førebyggjande arbeid for å avlaste spesialisthelsetenesta. Eg kan med styrke seie frå denne talarstolen at det er det ikkje midlar til i dette statsbudsjettet. Det økonomiske etterslepet i kommunane er stort, delvis på grunn av auka kostnader og at kommunane har satsa tungt på kultur. Optimismen var stor, og parolen var: No har vi ei regjering som leverer, så no er det berre å bruke pengar. No ser vi at verkelegheita ikkje er som festtalene. Det må målretta tiltak til for å styrkje pleie- og omsorgssektoren.