Kjell Opseth (Arbeiderpartiet), 1999-12-08:
Stortinget handsamar i dag viktige rammevilkår for norsk næringsliv. Det gjer vi på terskelen til eit nytt årtusen, framfor alt i ein aukande grad av overgang frå eit industrisamfunn til eit kunnskapssamfunn. Vi står framfor store oppgåver når det gjeld å skaffe nye bedrifter og nye arbeidsplassar. Og det er vel å ta særdeles sterkt i å seie at dei budsjetta vi handsamar i dag, tar høgd for dei utfordringane som vi ser vi står overfor. Ja, det er vel også å ta sterkt i å seie at budsjettforliket har endra vesentleg på moglegheitene for nettopp å møte desse utfordringane vi står overfor. Men det er eit lite steg i rett lei, og eg skal kome tilbake til elementa i forliket som peikar i den retninga. Den største mangelen ved dei budsjetta vi handsamar i dag, er at dei i liten grad peikar på tiltak som skal hjelpe fram dei nye næringane som skal erstatte det som fell bort. Dersom vi ikkje maktar å skape eit klima for framvekst av nye kunnskapsprodukt og idear, og dersom vi ikkje maktar å skaffe fram verkemiddel som gjer at desse blir etablerte i vårt land og blir verande i vårt land, vil vi få store problem med å skaffe dei arbeidsplassane som skal erstatte dei som fell bort. Eg vil berre peike på denne striden vi har hatt om eit verkemiddel som peikar i den retning, nemleg etableringa av eit IT-kunnskapssenter på Fornebu. Det er nesten utruleg at vi skal ha måtta kjempe her i huset gong etter gong for å få etablert eit senter som kan vere med og få dei mange tusen blomstrar til å blomstre. Dersom vi ser oss rundt, ser vi at Finland har makta det, Irland har makta det, Israel har makta det, og no held Sverige og Danmark på å få det til, men i Noreg – ja, eg ventar spent på den syttande, for å få sjå om vi her i vårt land har både visjonar og ambisjonar om å møte dei utfordringane vi står overfor. No kan ein rett nok seie at dei såkornfonda som er oppretta, har synt seg vellukka. Og næringsministeren har reist rundt, særleg i det indre austlandsområdet, og skrytt av at han fekk oppretta eit såkornfond der. Det faktiske forholdet er at det kom etter handsaming her i huset, men vi kan gjerne dele æra. Det viktigaste er at det har kome. Eg ser ikkje bort frå at vi må opprette fleire såkornfond for å skape konkurranse mellom desse fonda, slik at vi får utvikla kompetanse til å plukke ut dei gode ideane, og slik at vi på den måten får det vi ser i mange andre land, ei langt større evne til å ta hand om dei nye produkt- og tenesteideane. Nasjonal eigarskap har vore diskutert lenge. Eg har ikkje noko imot at vi får utanlandsk kapital inn i Noreg, det kan vi ha behov for. Men det er fare på ferde når stadig meir av norsk næringsliv blir kjøpt opp av interesser utanfor landet. Eg berre syner til Dagsavisen frå i går, der førstesideoppslaget var at «Norge kjøpes opp». Det viser at stadig fleire norske bedrifter er på sal, og kjøparane er stort sett frå våre naboland eller meir fjerntliggande land. Det fortel meg at vi er nøydde til å ha ein reiskap som kan vere ei støtte for norsk næringsliv, dels i det ikkje å bli kjøpt opp. Men når norske bedrifter blir kjøpte opp, er det ofte bedrifter som står i ein situasjon der dei anten må kjøpe opp sjølve eller bli kjøpte opp. Derfor har vi behov for eit verkemiddel som kan hjelpe norsk næringsliv til å kjøpe opp ute, for på den måten å bli sterkare. Eg er heilt sikker på at vi i tida som kjem, kjem til å sjå fleire slike eksempel. Eg kunne ha nemnt dei her, men eg skal la vere. Dei vil kome i tur og orden. Derfor vil eg inderleg vone at det som er sagt i budsjettforliket om at ein skal utgreie eit investeringsselskap, blir teke på alvor, og at det ikkje er berre ei formulering som Regjeringa vil oppfatte slik at no har dei rikeleg tid. Vi meiner alvor når vi vil ha eit investeringsselskap i fellesskap mellom staten og private som kan vere ein reiskap for norsk næringsliv i den samanhengen som eg no har nemnt. Det rare er at norsk næringsliv også etterlyser det. Kvifor er det då så vanskeleg å få det på plass? Det må vere nokre ideologiske barrierar ein eller annan stad som sperrar for at dette blir realisert. Statsråd Sponheim har lenge freista å framstå som ein varm talsmann for små og mellomstore bedrifter. Eg må ærleg seie at då eg såg budsjettet, begynte eg å få ein mistanke om at dette ikkje var heilt rett. Det var formuleringar under både Teknologisk Institutt og Veiledningsinstituttet i Nord-Norge som kunne tyde på at han ville privatisere den biten av rettleiingstenesta for dei små og mellomstore bedriftene. Rådgjevingstenesta er privatisert frå før, det skjedde i fjor. Og dersom det er slik at ein vil avvikle statlege tilskott til Teknologisk Institutt og VINN, så vil vi vere utan verkemiddel for dei mange små og mellomstore bedriftene i den viktige fasen det er å få fram nye produkt og produktidear. Eg er glad for at komiteen har slått fast at dette er ei linje vi ikkje vil følgje. Dei maritime næringane er spådd ei lys framtid i Noreg, og det trur eg det er brei semje om at det blir. Komiteen har ved fleire høve peikt på tiltak som er nødvendige for å få framdrift og framvekst i desse næringane, ikkje minst gjeld det skjel. Det er derfor underleg at det ikkje skal vere mogleg innanfor eit budsjett å finansiere fullt ut eit analyseapparat til Veterinærinstituttet. Og det som forundra meg endå meir, var meldinga som kom i går om at Noregs forskingsråd hadde avslått ein søknad frå Veterinærhøgskolen om bidrag til å forske nettopp på algar og algegifter. Denne næringa var ikkje verdig 580 000 kr over tre år! Eg ber om at Regjeringa no verkeleg tek dei maritime næringane på alvor, slik at vi kan få den framveksten som vi er ute etter. Eg vil elles gjerne få lov å rette opp ein feil i eit romertalsvedtak, X, som kom inn i ei tid då det var fleirtal for denne merknaden. Ein merknad som kunne gje eit slikt vedtak, er der ikkje lenger. Den forsvann i tolvte time. Eg vil berre seie at i X går «og merknadene i Budsjett-innst. S. nr. 8(1999-2000) (1999-2000)