Oskar J. Grimstad (Fremskrittspartiet), 2015-03-17:
Takk til interpellanten som tar opp eit viktig tema. Noreg har, som interpellanten skriv, klare ambisjonar i avfallspolitikken om at avfallsmengda skal reduserast, om ombruk av gjenstandar, om materialgjenvinning og om energiutnytting av avfall. Offentleg avfallsbehandling er ryggrada i den norske avfallsbransjen, men det er også sterke innslag av marknadsmekanismar og private aktørar – ja, og det er bra. Avfallet har gått frå å vere ei belastning til å bli ein ressurs som er etterspurd, og det skal vi vere glade for, slik også statsråd Sundtoft er inne på. Vidare skriv interpellanten at offentlege avfallsaktørar har uttrykt sterk bekymring for sine rammevilkår etter at ny forskrift om forholdsmessig kostnadsfordeling har blitt innført, og svært mange reagerer på at store mengder avfall blir transporterte tvers over landet til svenske forbrenningsanlegg. Det blir hevda at dette vanskeleggjer utvikling av tenlege og miljøvenlege løysingar lokalt. Ny kostnadsfordeling og avfallseksport kjem som resultat av at avfall har blitt ei marknadsvare, og at marknadens behov går føre samfunnets behov. Kva er så samfunnets behov i denne samanhengen? Jo, etter årtusenskiftet blei det investert i forbrenningsanlegg med store offentlege bidrag, bl.a. frå Enova, i milliardklassen samtidig som ein hadde ei forbrenningsavgift som var svært skadeleg for avfallsbransjen nasjonalt. Det blei altså billigare å eksportere avfallet framfor å brenne det innanlands i dei nye forbrenningsanlegga, eller fjernvarmeanlegga. Forbrenningsavgifta på norsk avfall gjorde at det blei inngått mangeårige avtalar med svenske forbrenningsanlegg, og dette førte til at dei aller fleste forbrenningsanlegga her i Noreg gjekk for halv maskin, og ein hadde store problem med å dekkje investeringskostnadene. I årsskiftet 2009/2010 tok den gongen opposisjonen – ved Framstegspartiet, Høgre, Kristeleg Folkeparti og Venstre – sine talspersonar opp problemet og viste til at det årleg blir transportert 20 000 trailerlass med avfall til forbrenning i svenske anlegg med følgjer for norske forbrenningsanlegg – 450 000 tonn. Dette er både dårleg miljøpolitikk og dårleg forvaltning av skattebetalarane sine pengar, var argumentet den gongen. Vidare argumenterte ein med at det er meiningslaust når den raud-grøne regjeringa på den eine sida brukar milliardar av skattebetalarane sine pengar i investeringstilskot til bygging av fjernvarmeanlegg i Noreg basert på forbrenning av avfall, og på den andre sida opprettheld ei særnorsk avgift som gjer at avfallet i staden endar opp i svenske anlegg. Først i oktober 2010 blei avgifta tatt bort for å sikre lik konkurranse mellom svenske og norske forbrenningsanlegg, men som nemnt var det altfor seint, fordi det var inngått mangeårige avtalar om eksport av avfall til Sverige. Så hovudansvaret for at vi framleis eksporterer 450 000 tonn avfall, ligg faktisk hos den raud-grøne regjeringa, som var veldig sein med å fjerne denne avgifta som gjorde at det lønte seg eksportere til Sverige. Så fråskrivinga av ansvaret for dette er mildt sagt oppsiktsvekkjande. Interpellanten, representanten Henriksen, spør vidare kva statsråden vil gjere for å hindre at marknaden blir ein herre i avfallspolitikken i staden for ein tenar. Eit godt samspel mellom det offentlege og næringsaktørane i avfallsbransjen er den beste løysinga for ei kostnadseffektiv og miljømessig god handtering av det norske avfallet, basert på ein politikk som ikkje fører til at det løner seg å køyre avfall frå Vestlandet og heilt til mottaksstasjonar i våre naboland. Denne regjeringa har også fjerna deponiavgifta, fordi heller ikkje den var hensiktsmessig, for den blei oppfatta som byråkratisk og rett og slett lite eigna i miljøsamanheng. Vidare har statsråden vist til utgreiinga som no er i gang, og som vil gjere at når det gjeld avfallspolitikken, kan ein sjå lyst på framtida, i motsetnad til det ein har gjort no over svært lang tid.