Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2000-10-10:
Bergens Tidende såg nyleg nærmare på Statistisk sentralbyrå sin inntektsstatistikk for 1999. Det resulterte i ein artikkel med overskrifta «Forskjellene i Norge blir mindre». Rådgjevar Jon Epland i byrået seier at forskjellen mellom folk framleis er større enn tidleg på 1990-talet, men at den ikkje lenger aukar. Han meiner det er for tidleg å seia at det er ein varig trend. Talet på låginntektshushald går ned. Hovudårsaka til dette er etter det Epland seier, at minstepensjonen vart auka i 1998. Senterpartiet gjekk hausten 1997 til val på utjamning. Vi lova at vi ville omfordela gjennom å gje meir til svake grupper og bremsa veksten for dei rikaste. Vi hadde stått sentralt i debatten om trygdeoppgjeret i Stortinget våren 1997, då forslaget om ein auke i minstepensjonen på 1 000 kr pr. månad vart reist. Det var det Thorbjørn Jagland kalla «kvalmende». Vi følgde opp då vi kom i regjering. Statistisk sentralbyrå sine tal og kommentarar viser at det var verdt innsatsen! Regjeringa varslar i trontalen at dei svakaste skal takast med i velferdsutviklinga. Det er ei understreking Senterpartiet er samd i. Vi er tilfredse med at Regjeringa seier ho vil arbeida for rettferdig fordeling og sosial utjamning. Vi finn likevel grunn til å spørja kven Arbeidarpartiet definerer som dei svakaste, og på kva måte dei skal inkluderast. Vi vil utfordra statsminister Jens Stoltenberg til å fortelja meir konkret korleis han i praksis vil arbeida for sosial utjamning. I arbeidarpartiregjeringa sitt forslag til statsbudsjett for 2001 finn vi nemleg få spor etter utjamningsmeldinga, ei melding som er avgjerande for at forskjellane framleis skal reduserast. Arbeidarpartiet viste eit stort og konstruktivt engasjement for lyft av svake grupper då utjamningsmeldinga vart handsama i Stortinget i vår. Dess større er undringa når vi i forslaget til statsbudsjett for 2001 faktisk finn same tenkinga som før meldinga vart handsama. Meldinga dokumenterte tydeleg at det var behov for eit meir inkluderande arbeidsliv, men òg eit sterkt behov for andre tiltak. Trass i det ser det i budsjettet ut som om Arbeidarpartiet meiner omfordelinga skal skje innanfor og mellom dei som har lønsinntekt. Ekstra ille er dette med tanke på det alarmerande høge talet barn som er vanskelegstilte – 70 000 fattige barn har Folkehelsa nyleg påvist. Sentrumspartia understreka i vår at det hastar spesielt med tiltak som varetek barn betre. Vi var opptekne av å tette hol i det tryggingsnettet som dei fleste trur er på plass, men som utjamningsmeldinga viser har openberre manglar. Visst hadde aldri forslaget om skatt på aksjeutbytte vorte fremja om det ikkje var for utgreiinga i utjamningsmeldinga. Visst har Sylvia Brustad lagt eit grunnlag for ein av hovudstrategiane, ein meir sosial bustadpolitikk. Det er også bra at forsøket som skal gje kommunane sjølve høve til å formidla arbeid til langtidssosialklientar, blir følgt opp. Samstundes er midlane til rusfeltet overraskande reduserte, og dei hushalda som frå før har lågast inntekt, er ikkje skjerma i forhold til høgare bukostnader, eigendelar og redusert barnetrygd. Det er bra at Regjeringa følgjer opp arbeidet med statlege rettleiande normer for sosialhjelp. Men avgjerande for kommunane sine høve til å syta for betre tenester til sine svakast stilte er ein kommuneøkonomi som gjev rom for at dei kan prioriterast. Ein god skule, varierte kulturtilbod, trygge helsetenester og verdige omsorgstilbod er av uvurderleg verdi for å motverka forskjellar i det einskilde lokalsamfunnet. Det er noko som skurrar alvorleg når Stoltenberg framsteller kommunane som budsjettvinnarar, medan kommunane sin eigen organisasjon, Kommunenes Sentralforbund, seier dei har meir pålagde utgifter enn dei har fått inndekking for. Nye rundar med kutt i eksisterande tilbod blir varsla frå det haldet. Utjamningsmeldinga forpliktar, ikkje minst når det gjeld dei rammene kommunane skal få for å sikra eit styrkt tilbod til sine svakast stilte. Høgre sin leiar, Jan Petersen, unnlét i dag å svara på utfordringa om korleis han vil møta dei mange ordførarane som ber om auka rammer for å unngå kutt i tilbodet til vanskelegstilte. Eg gjev det same spørsmålet til Stoltenberg: Kor meiner han kommunar som i lang tid har effektivisert og rasjonalisert, skal kutta, og kva grupper trur han det går ut over?