Knut Arild Hareide (Kristelig Folkeparti), 2012-11-27:
«Arbeidskraften er vår viktigste ressurs. Grunnlaget for velferden legges gjennom befolkningens arbeid, og det må derfor legges til rette for høy yrkesdeltaking.» Det skulle ikkje overraske meg om finansministeren synest dette er knakande godt sagt, sidan det er han sjølv som har formulert det på denne elegante måten i regjeringas gule bok, statsbudsjettet for 2013. Det er ord me alle bør kunne skrive under på. Sjølv i oljefondets tid er det gjennom befolkningas arbeid grunnlaget for velferd blir lagt. Me vil, skal og må legge til rette for høg yrkesdeltaking. Arbeid til dei som vil og kan arbeide gir grunnlag for velferd. Men det handlar òg om menneskeverd. Av den grunn må det vere vanskeleg for regjeringa å sjå at det går såpass dårleg med å tilby arbeid til dei av oss som har nedsett arbeidsevne. Det er ei gruppe som treng spesielle arbeidsmarknadstiltak. I ei tid der det i fleire bransjar er ein prekær mangel på arbeidskraft, opplever me at arbeidsløysa blant funksjonshemma i Noreg aukar. Mens den generelle arbeidsløysa går ned, stig ho for funksjonshemma. Yrkesdeltakinga blant unge med nedsett arbeidsevne fall frå 44 pst. til under 40 pst. frå 2011 til 2012. Slik vil me ikkje ha det, og slik skal det ikkje vere. I alternativt budsjett løyver Kristeleg Folkeparti til saman 162 mill. kr til oppretting av 5 000 fleire tiltaksplassar, for å hjelpe personar med nedsett arbeidsevne inn i arbeidslivet. I alternativt budsjett styrkar Kristeleg Folkeparti ordninga med brukarstyrt personleg assistanse. Me løyver 150 mill. kr meir til ordninga i dei frie midlane til kommunane. Brukarane skal sjølve få bestemme korleis og når dei vil bruke sin assistent. Dagens ordning fungerer ikkje godt for unge menneske. Me vil òg auke løyvinga til hjelpemiddel for dei med nedsett funksjonsevne, med 14 mill. kr, og me vil styrke Nav med 10,5 mill. kr, for å styrke deira innsats med arbeidsformidling til funksjonshemma. Er dette ein utgiftspost? Berre i første omgang, meiner Kristeleg Folkeparti. I realiteten vil dette gi staten større inntekter. Med fleire i arbeid blir trygdeutgiftene reduserte. Betre ordningar vil òg gjere det enklare for foreldre med funksjonshemma barn å få moglegheit til å jobbe meir utanfor heimen. Som det står innleiingsvis i Gul bok: «Grunnlaget for velferden legges gjennom befolkningens arbeid, og det må derfor legges til rette for høy yrkesdeltaking.» Me vil gjerne at alle gruppene i vår befolkning skal ha like sjansar til å oppleve arbeidsgleda dei ønskjer seg. Nokre gonger blir arbeid svaret frå regjeringa, uansett kva ein spør om. Slikt kan i nokre tilfelle gi grunnlag for bekymring – for dei fattige, for dei rusavhengige, for dei frivillige og for familiane. Mens velstanden aukar i Noreg, sakkar nokre akterut. Ein fersk rapport frå Nav viser at barnefattigdommen aukar. Over 100 000 barn i Noreg lever i fattige familiar. I vårt alternative budsjettforslag, som regjeringspartia er hjarteleg velkomne til å støtte, gir vi nokre svar på kva denne gruppa kan hjelpast med. Arbeid er eit svært godt svar på mykje. Arbeid er den viktigaste vegen ut av fattigdom. For å få fleire tilbake i arbeid vil me styrke arbeidstreningstilbodet og aktiviserings- og fritidstilbodet i regi av frivillige og av kommunane. Men arbeid er ikkje eit tilstrekkeleg svar til dei barna som har foreldre som ikkje er yrkesaktive. For dei er det ikkje eit svar i det heile tatt. Det er direkte urettferdig at unge mødrer som studerer, eller er utan jobb, berre har rett på ein eingongsstønad på rundt 35 000 kr, mens yrkesaktive kan få opp mot 0,5 mill. kr i foreldrepengar. Dette gjeld rundt 11 000 norske kvinner kvart einaste år. Kristeleg Folkeparti vil meir enn doble eingongsstønaden ved fødsel. Det er òg noko Likestillingsutvalet peikar på i sin nye NOU, at den forskjellen som er mellom foreldrepengar og eingongsstønaden, har blitt uforholdsmessig stor. Kristeleg Folkeparti vil òg auke sosialhjelpssatsane med 5 pst. Me vil løyve 80 mill. kr for å auke dei rettleiande satsane i sosialhjelpa og innføre ei nasjonal minstenorm for sosialhjelpa. Kristeleg Folkeparti foreslår ei fritaksordning for eigendel for tannbehandling for langtids sosialhjelpmottakarar og deltakarar i kvalifiseringsprogram. Me vil òg fjerne eigendelar på helsetenester og medisinar for minstepensjonistar, uføretrygda og kronisk sjuke. Dette er grep som vil betre økonomien for den enkelte vaksne dette gjeld, men det vil ikkje minst hjelpe barn av foreldre som er i ein slik situasjon. Skal me redusere barnefattigdom i Noreg, er heller ikkje fjerning av kontantstøtta for toåringane ei løysing. Det er med på å auke fattigdommen hos mange barnefamiliar. Kristeleg Folkeparti foreslår å innføre eit nytt barnefrådrag i skatten på 5 000 kr per barn. Det er ei prioritering av barnefamiliane og vil òg vere eit målretta tiltak for å redusere barnefattigdommen. Barnefrådraget skal fordelast blant barnefamiliane med same profil som barnetrygda, dvs. at det vil monne mest for låginntektsfamiliar. Kristeleg Folkeparti set familien først i sitt alternative budsjett. I tillegg til det nemnde barnefrådraget, styrking av eingongsstønaden til unge mødrer og gjeninnføring av kontantstøtta for toåringane ønskjer me å styrkje satsinga på kvalitet i barnehagane og innføre to hovudopptak i barnehagane. Alle barn bør få rett til barnehageplass – også dei barna som er fødde etter 1. september. Ein må kunne kombinere interessene til familielivet og arbeidslivet. Utgangspunktet for Kristeleg Folkeparti er som det har vore: Foreldre er erstattelege på jobb, men uerstattelege heime. Stoltenberg lova i 2009 12 000 nye sjukeheimsplassar og omsorgsbustader innan 2015. Me må levere på det Stoltenberg lova før valet i 2009 – ikkje for å halde løftet hans, men fordi behovet aukar. Dessverre er regjeringa milevis frå det opphavlege løftet om 12 000 nye sjukeheimsplassar. Kristeleg Folkeparti har tre tiltak i 2013-budsjettet for å komme vidare. Me foreslår 715 mill. kr meir til kommunane, me vil auke det statlege stimuleringstilskotet til 50 pst., og me vil byggje 3 750 nye sjukeheimsplassar. Med same innsats i 2014 og 2015 vil vi nå målet om 12 000 nye sjukeheimsplassar i løpet av 2015. Kristeleg Folkeparti sitt alternative budsjett er eit budsjett med ein tydeleg kristendemokratisk sentrumsprofil som set familien først som gir ein halv milliard meir til kampen mot fattigdom og rus i Noreg som leverer for å oppfylle sjukeheimsløftet Stoltenberg gav før valet i 2009, men som han og regjeringa så langt ikkje har halde som i staden for heildagsskule satsar på fleire og enda betre lærarar som betrar rammevilkåra for frivillig innsats både i eige land og internasjonalt som aukar utviklingshjelpa til verdas fattigaste. Ja, den viktigaste satsinga for Kristeleg Folkeparti er nettopp verdas fattigaste. Vi aukar satsinga, og vi prioriterer Afrika og satsing på utdanning, helse og landbruk. Derfor kan vi trygt seie at Kristeleg Folkeparti foreslår eit betre budsjett.