Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2003-05-27:
Førebyggjande arbeid – knapt noko uttrykk vert tilgodesett med større honnør enn akkurat det. Mange rapportar fortel at det er enklare å førebyggja enn å reparera. Senterpartiet er djupt uroleg over ei utvikling der vi no ser kutt i førebyggjande arbeid. Det er jo eit område som skulle vore styrkt. Kommunane konsentrerer seg om lovpålagde oppgåver. Vi ser at tiltak innan skulen, som er klart førebyggjande, blir reduserte, like eins tilskot og stimulans til frivillig arbeid. Det skal vi koma tilbake til i ein annan samanheng. Men så kjem det òg urovekkjande signal når det gjeld forholdet mellom oppgåver og midlar i politietaten. Det er grunn til å stilla spørsmål om følgjene av politireforma vart i samsvar med intensjonen. Hovudmåla med politireform 2000 var formulerte slik: ein politi- og lensmannsetat som meir effektivt førebyggjer og kjempar mot kriminalitetenein politi- og lensmannsetat som er meir tenesteytande og publikumsorientertein politi- og lensmannsetat som arbeider meir kostnadseffektivt 400–450 årsverk skulle frigjerast til operativt og publikumsretta arbeid. I St.meld. nr. 22 for 2000-2001 heiter det m.a: «Folk flest forventer å få hjelp fra et politi som befinner seg i nærheten, og som når det oppstår behov, er tilstedeværende enten i form av tjenester/service eller i form av utrykning når kriminalitet begås eller når ulykken er ute. Politireformens mål er å innfri en slik forventning.» Senterpartiet meiner det er grunn for å stilla spørsmål om det er det som no skjer. Eg skal ta mitt eige distrikt, Rogaland politidistrikt, som eksempel. I samsvar med reforma er 23 stillingar der omgjorde frå administrative til operative gjeremål – eit meir synleg politi. Ved tildeling av økonomiske rammer for 2003 fekk Rogaland politidistrikt 7 mill. kr mindre i forhold til det stramme budsjettet dei hadde i fjor. Resultatet er då: vakansar, oppseiing av mellombels tilsette – 25 stillingar må sparast på årsbasis. Det vil seia at det som Rogaland politidistrikt vann i oppfølginga av reforma i fyrste runde, no har vorte til eit minus som følgje av dei totale ressursane. Om situasjonen er slik i Rogaland, så trur eg justisministeren kan stadfesta at det same er tilfellet òg andre stader i landet. Eg tok i eit eige brev til justisministeren opp om noko av dette har si årsak i fordelinga mellom politidistrikta, og eg er svært nøgd med at det har medført for Rogaland sin del at dei har fått 3 mill. kr meir i inneverande år. Men dei manglar framleis 4 mill. kr, med dei reduksjonane som det medfører. Eg er òg nøgd med at vi har ein lyttande justisminister når vi tek opp spørsmål i budsjettsamanheng. I budsjettdebatten før jul vart det frå Senterpartiet reist spørsmål når det gjaldt nyrekruttering av stillingar. Det viste seg at i Haugaland og Sunnhordland politidistrikt hadde dei planar om å rekruttera ufaglærde. No er det kome melding om at dei får mange av dei nye rekrutteringsstillingane. Senterpartiet har ikkje nokon medlem i justiskomiteen, så difor er dette ein av dei måtane vi har moglegheit til å stilla ytterlegare spørsmål til justisministeren på. Kva skjer om ein no ikkje ser igjen dei 400–450 årsverka som var tiltenkte meir synleg politi, som justisministeren i sine budsjettdokument før jul skreiv var eit heilt realistisk mål? Vi er urolege for at rolla til politiet som førebyggjar i vidaste forstand vert svekt. Vi har merka oss at justiskomiteen i Innst. S. nr. 241 for 2000-2001 gav departementet ei spesiell utfordring i å utvikla måleparameter for m.a. effekten av førebyggjande arbeid gjennom utviklinga i barne- og ungdomskriminaliteten, og eg finn det naturleg å be justisministeren kort gjera greie for det arbeidet. Politidistrikta er no i gang med drøfting av fase 2 i politireforma. No er det lensmannskontora som skal organiserast gjennom prosjekt i kvart enkelt politidistrikt. Økonomien synest å vera svak i forhold til oppgåvene i mange distrikt. Det er folk òg ved lensmannskontora som veit at dei ikkje har ein jobb over hausten om det ikkje skjer noko i revidert nasjonalbudsjett. Eg ber justisministeren svara på om han deler den oppfatninga, eller om han meiner at oppfølginga av fase 2 no er i godt gjenge. Om det førebyggjande arbeidet blir svekt, kan det innebera mindre synleg bydelspoliti i staden for meir synleg politi, som det etter Senterpartiets syn er behov for. Det vert færre lensmannsbetjentar som har moglegheit til å konsentrera seg om det førebyggjande arbeidet, i staden for at vi får ei styrking òg på det feltet. Det føregår veldig mykje godt arbeid når det gjeld samarbeid mellom skule, ungdom, foreldre og andre instansar. Det er eit behov for å utvikla gode modellar på akkurat dette. Det vil vera veldig synd om dette raknar. Det er jo eit sterkt behov for styrking. Hovudpunkta frå kriminalstatistikken gir nokre lyspunkt, men det er òg slik at talet på melde brotsverk i Noreg er auka i 2002 med 3,8 pst. For treårsperioden 2000–2002 auka talet med 9,3 pst. Det vert sagt at valden stadig går opp, og at vinningskriminaliteten aukar. Men det er heldigvis òg nokre lyspunkt der politiet har sett inn ressursar, og der ein har oppnådd resultat. I forhold til rusmiddelmisbruk, vald og grenseoverskridande kriminalitet er det ingen tvil om at det er behov for ei styrking for å motarbeida både kvardagskriminalitet og alvorlege lovbrot. Mi utfordring vil då til slutt gå til justisministeren i forhold til dei totale ressursane som no er til disposisjon på dette feltet. Vi i Senterpartiet vil gi vår støtte til statsråden sitt engasjement både for ei styrking av ressursane for ei så ryddig og rettferdig fordeling som mogleg mellom politidistrikta, og for ei fordeling som gjer at det er politiet ute i by og bygd som no får moglegheit til å vera meir synleg, og til å samarbeida betre, på kostnad av administrative ressursar. Eg synest det er tankevekkjande dersom det er slik at ein god del av desse 400–450 stillingane så langt har gått til å styrkja Politidirektoratet og deira administrasjon. Eg håpar at så ikkje er tilfellet.