Heidi Grande Røys (Sosialistisk Venstreparti), 2007-12-11:
Det er ei viktig oppgåve for denne regjeringa å styrkje, fornye og vidareutvikle velferdssamfunnet. Til det treng ein ein sterk og effektiv offentleg sektor som sikrar velferda for alle, uavhengig av storleiken på lommeboka, kor ein bur, eller kor ein eller eins næraste opphavleg måtte kome ifrå. Eit viktig område i fornyingsstrategien er at offentleg sektor skal gå føre når det gjeld mangfald, etikk og miljø. Auka deltaking og medverknad frå innbyggjarane og dei tilsette skal gi betre løysingar. Eit anna hovudelement er å nytte ny teknologi til å leggje til rette for elektroniske tenester og informasjon, slik at ein òg reduserer f.eks. arbeidskraftbehovet i offentleg sektor. Komiteinnstillinga viser klåre politiske prioriteringar og skiljelinjer, og ikkje minst der ein kuttar, der det kjem forslag til kutt, ser ein kanskje det tydeleg. Eg skal kommentere eit par område som eg meiner absolutt har behov for nesten ein eigen debatt, nemleg ein prinsipiell debatt om rettstryggleiksprinsipp og om kven som forvaltar viktige rettstryggleiksoppgåver i dette samfunnet. Det er slik at komitemedlemmene frå Framstegspartiet og Høgre påstår at fylkesmennene på grunn av knappe ressursar må prioritere mellom det å kontrollere lovlegskap og oppgåver knytte til rettstryggleik på den eine sida, og det dei kallar overprøving av det kommunale sjølvstyret og framtidsretta lokalpolitiske vedtak i plan- og arealsaker på den andre sida. I folkeopplysninga si teneste vil eg minne både Framstegspartiet og Høgre om at rettstryggleik er eit gjennomgåande oppdrag som fylkesmennene har på alle sektorområda. I den rettstryggleiksfunksjonen ligg oppgåvene både som klageinstans, som tilsynsorgan og som regelverksrettleiar overfor førsteinstansane. Rettstryggleik er dermed like viktig både på miljø- og landbruksområdet som det er på helse- og utdanningssektoren. Ein kan ikkje trekkje den typen skilje som Høgre og Framstegspartiet gjer. Så registrerer eg òg at Framstegspartiet nok ein gong viser til sine forslag om å erstatte Fylkesmannen med eit system basert på forvaltingsdomstolar. Eg kan vanskeleg gjere anna enn å leggje til grunn at det er klagefunksjonen hjå Fylkesmannen som partiet meiner skal kunne overtakast av ein forvaltingsdomstol, men partiet er lite konkret på korleis dette skal gjerast. Det synest iallfall ikkje som om Framstegspartiet har tenkt godt nok gjennom kostnadene ved forslaget sitt, korkje for den enkelte innbyggjar eller for staten. For kva kostnader vil den enkelte få med å føre ei sak for ein forvaltingsdomstol, og kva for kostnader vil staten få med å opprette forvaltingsdomstolar, samtidig som det heilt opplagt vil vere behov for å behalde fylkesmennene for ein god del andre oppgåver, bl.a. for å gjennomføre nasjonal politikk gitt av storting og regjering? Ein eventuell særdomstol for ulike kommunale tenesteområde vil iallfall ikkje vere eit bidrag for å redusere offentleg byråkrati, som Framstegspartiet fyrst og fremst omtalar med negativ farge, og det vert heller ikkje mindre fragmentering eller mindre oppsplitting av offentleg forvalting ved denne typen forslag. Når eit kommunalt vedtak i dag vert anka til Fylkesmannen, skal Fylkesmannen ta stilling til både lovlegskapen i vedtaket og også det faglege forvaltingsskjønnet. Både Høgre og Framstegspartiet avgrensar Fylkesmannen sin kompetanse til berre å overprøve lovlegskapen i det kommunale vedtaket og ikkje det faglege forvaltingsskjønnet. Det vil i så fall bety at innbyggjarane vert avskorne frå moglegheita til å få ei prøving av den kommunale skjønnsvurderinga. Etter mitt syn vil det innebere ei svekking av innbyggjarane si rettsstilling i forhold til kommunen. Når Framstegspartiet og Høgre i tillegg kuttar vesentleg, med 227 mill. kr og 125 mill. kr på fylkesmannsembeta, utan å vere tydelege på kva oppgåver ein då skal gjere, må eg seie at det er eit stort åtak på rettstryggleiken og rettsstaten Noreg. Så skal vi ha ein debatt no etterpå om årsmeldingane frå Datatilsynet og Personvernnemnda, så eg skal ikkje seie så mykje om det fagområdet her. Eg vil berre seie at eg sjølvsagt er glad for at komiteen, med unntak av Kristeleg Folkeparti, har gått inn for eit budsjettforslag på 1 mill. kr utover det vi har foreslått. Eg tek det sjølvsagt på høgste alvor og er einig med komiteen i at det arbeidet som Datatilsynet gjer og skal halde fram med å gjere, vert nesten viktigare og viktigare fordi personverntruslane vert stadig større og grip meir om seg på fleire område i samfunnet.