Sigrun Eng (Arbeiderpartiet), 2008-10-23:
Den årlege debatten om Nordisk Råd gir god anledning til å komme med nokre synspunkt, erfaringar ein har gjort seg, kva ein meiner det nordiske samarbeidet er, og kva ein eventuelt bør fokusere meir på. Mi fartstid i Nordisk Råd er berre tre år. Men det har gitt meg innsyn i korleis saker blir fremma, korleis vi i dei forskjellige utskotta behandlar dei, og ikkje minst i korleis vegen er frå sakene er ferdigbehandla frå oss folkevalde til regjeringane set vedtaka ut i livet – om dei gjer det. Nordisk Råd er ein fin arena for å fremme saker som vi er gode på, og setje fokus på område der vi kan bli enda betre, ein arena der vi kan trekkje vekslar på gode tiltak i den delen av Europa der landa har mykje til felles. Men Norden som ein global vinnarregion er ikkje sjølvsagd. Vi må arbeide hardt for å behalde denne posisjonen. I fleire nordiske land er det sterke krefter som står for andre verdiar enn fellesskapsløysingar. Det er viktig at vi byggjer vidare på den nordiske modellen, som andre delar av verda faktisk har sett opp til og bruker som førebilete. Nordiske verksemder etterspør kunnskap, forskingsresultat og innovasjon for å kunne ruste seg til den globale konkurransesituasjonen. Sosialdemokratane i Nordisk Råd har levert inn eit forslag om at vi bør opprette ein «kompetansebank» som gir samla oversikt over moglegheiter for nordiske bedrifter. Målet med denne er at andre land kan få kjennskap til og ta i bruk dei gode tiltaka naboen har gjennomført. Slik sett kan vi komme vidare, fokusere på forbetringar og ikkje forske på oppgåver som alt er løyste. I fyrste rekkje bør ein ta sikte på å opprette oversikt over forskingsresultat og satsingar innafor miljø og energi, satsingsområde som alle dei nordiske landa er opptekne av. Grensehindringar har dei fleste vore innom. Det står på dagsordenen, og det har det gjort i tiår. Under det finske formannskapsåret 2007 var arbeidet med nedbygging av grensehinder eitt av fleire prioriterte område. Ein felles arbeidsmarknad utan grenser har vi hatt lenge, men trygdeordningar og andre ordningar er til dels svært forskjellige. Næringslivet møter stadig nye hinder, som byr på utfordringar. For å auke konkurranseevna i Norden må vi arbeide vidare for å skape eit «grenselaust» Norden, t.d. innafor tenestesektoren, der det er eit stort potensial for auka handel på tvers av landegrensene. Det har før vore vist til gruppa som Ole Norrback leier, så eg kan hoppe over det, men eg håper at det blir slik at dei tiltaka som den gruppa no peiker på, blir tekne opp av samarbeidsministeren. Eg vil iallfall tillate meg å oppmode samarbeidsministeren om å høyre om det ikkje går an for Noreg sin del å velje på øvste hylle, ta fem tiltak og slik klare å kvittere det ut. Så er det også slik, som alle andre har vore inne på, at det er svært viktig at nye lovar på ein måte ikkje byggjer opp for å ta noko i den eine enden, og så byggjer vi nytt i den andre. Som medlem i kontrollutvalet har eg vore med på ein gjennomgang av dei prosjekta vi har i nordisk regi. Det var 1 800. Presidiet gav føringar om at ein måtte ha ein kritisk gjennomgang i 2005 for å få til reduksjonar. No er det i underkant av 1 800, så det går ikkje spesielt fort. Ein må altså stille seg spørsmålet om vi kan gjere oss nytte av alle desse, eller om vi må snevre dei inn, at Nordisk Råd skal prioritere enkelte område inn i ei ny tid. Mitt svar på det er ja. Vi må velje ut og bli tydelegare på dei oppgåvene vi vil setje i fokus, og bli betre. Kultur og språk er også noko som vi må slå ring rundt. Det skaper ein identitet og ei tihøyrsle i Norden å kunne snakke sitt eige språk og bli forstått. Eg ser på det som sjølve grunnmuren i Nordisk Råd. Kulturen er limet i eit samfunn. Noreg deltek i mange organisasjonar som er meir enn i slekt. Statsråden snakka om vitaliseringa i Østersjøsamarbeidet, om Barentsrådet, Arktisk Råd og fleire. Alle er viktige kvar for seg, men spørsmålet er om dei har overlappande oppgåver. For meg blir det viktig å stille meg spørsmålet: Kva slags oppgåver skal Nordisk Råd ha oppe i det heile? I den sosialdemokratiske gruppa har vi drøfta dette ved fleire anledningar. Dette synest eg vi må ha ein gjennomgang av. Eg trur tida er meir enn moden for å ta stilling til kva Nordisk Råd skal ha som fokusområde i åra som kjem, både geografisk og når det gjeld oppgåver ein skal fokusere på innanfor dei økonomiske rammene vi rår over.