Sveinung Rotevatn (Venstre), 2015-05-28:
Europa har vore igjennom ei stor økonomisk krise, den største sidan 1930-talet. Mange plassar er ho enno ikkje over, og arbeidsløysa er framleis høg. I den perioden har det vore heilt avgjerande at ein i Europa ikkje har gjenteke feila frå 1930-talet, som var at ein stengde grensene. I Europa har vi halde grensene opne, både for vareflyt og ikkje minst for arbeidskraft og migrasjon. Det har vore viktig for Noreg, for her har vi jo vore så heldige at vi har opplevd ein gjennomgåande oppgangskonjunktur, som i stor grad har vore driven av høg oljepris. Det har vore eit gode for det norske samfunnet, vi har hatt eit stort behov for arbeidskraft, og mange har kome hit. No ser vi at ting kanskje er i ferd med å snu, dessverre for Noreg sin del, men vi ser også at mange av dei som har kome, forlèt Noreg og søkjer seg til andre arbeidsmarknader. I 1. kvartal var nettoinnvandringa i Noreg gått ned med 2 600. Det viser at systemet fungerer. Det viser at EØS-avtalen fungerer, og at arbeidskrafta søkjer seg dit det er arbeid å få. Einigheita om at det skal vere fri flyt av arbeidskraft, varer, tenester og kapital har vi her i Stortinget og i EU, men ho blir utfordra. Eitt av punkta Helgesen var inne på i utgreiinga si for Stortinget, var situasjonen i Storbritannia, som også andre her har nemnt i dag. Storbritannia skal få lov til å gjere som dei vil, men det angår likevel Noreg om ein av våre nærmaste naboar og viktigaste allierte deltek eller ikkje deltek, fullt ut eller ikkje fullt ut, i det europeiske samarbeidet. Helgesen nemnde i innlegget sitt at regjeringa var positiv til å få ei reformpakke. Eg er litt nysgjerrig på kva regjeringa ser for seg at ei slik reformpakke, initiert av Storbritannia, skal bestå i, og kva konsekvensane vil bli for Noreg. Det som er nærliggjande, er det som både Helgesen og andre nemner, nemleg problemstillinga om trygdeeksport. Det er viktig, som representanten Norheim nemnde, at det er ein levande debatt både i Storbritannia og i Danmark og til dels i Noreg, men i alle tre land blir debatten ført på like feil premissar. Dette er eit «problem» som er svært lite, det er svært små summar det er snakk om, men det er svært stor risiko ved å begynne å avgrense rettar, skape A- og B-lag når det gjeld nettopp høvet til å migrere frå land til land. Dersom ein er oppteken av å avgrense kontantstønaden mot andre land, er nok det mest effektive å satse på å bruke pengar på tenester og ikkje på kontantoverføringar i eige land. Vidare til situasjonen i Middelhavet: Middelhavet er yttergrensa vår, og langs yttergrensa vår døyr menneske i tusental. Det er bra at Noreg har kome på banen, at vi skal delta med skip, men vi må også delta med solidaritet gjennom å ta imot fleire flyktningar til landet vårt. Så vil eg understreke at mange av dei som i ein desperat situasjon forsøkjer å ta seg over Middelhavet, reelt sett ikkje er flyktningar eller asylantar, men økonomiske migrantar. Men problemstillinga med økonomiske migrantar er ikkje noko ein løyser med militære verkemiddel eller anna, det handlar om å skape ei ærleg dør inn til Europa, ei ærleg dør for dei som vil og kan jobbe. Elles i tryggingspolitikken vil eg nemne og understreke at det er bra at Noreg og regjeringa står skulder ved skulder med våre allierte og med EU i synet på situasjonen i Ukraina i tilnærminga til Russland. Når det gjeld den interne terrortrusselen, som også er vorten nemnd, med utgangspunkt særleg i tragediane i Paris og København, er det sjølvsagt viktig å ha målretta verkemiddel mot det, men samtidig skal ein aldri gløyme omsynet til personvern og individuell fridom, som fort kjem under press i nettopp dei diskusjonane. Til sist: Det har vore ein vedvarande saga, dette med deltakinga i finanstilsyn. Ministeren nemnde også det. Det er bra at ein er komen eit godt steg vidare, men så vidt eg forstår, dreg forhandlingane ut. Ein har enno ikkje ein endeleg avtale, og nærmare 100 viktige rettsakter på finansområdet står i kø. Kva gjer regjeringa for å få fortgang i det? Og sist, men ikkje minst: Kvifor står regjeringa framleis på at Noreg ikkje skal nytte seg av den såkalla SMB-rabatten, lågare kapitalkrav frå små og mellomstore bedrifter, i denne samanhengen?