Eli Sollied Øveraas (Senterpartiet), 2001-12-14:
Ein god og trygg barndom og oppvekst bør vere ein menneskerett for alle barn. Hovudansvaret for barna og heimen ligg sjølvsagt hos foreldra, og vår oppgåve som politikarar er å leggje tilhøva best til rette for foreldre, unge og barn. Fattigdom burde ikkje vere eit tema i eit av verdas rikaste land, men dessverre, slik er det ikkje. Tal frå Folkehelsa viser at det er over 70 000 barn under 18 år i Noreg som kan reknast som fattige, og medan kjøpefesten i desse førjulstider svingar og når nye rekordar, er det mange som veit at julehøgtida ikkje betyr gåver og overflod for alle. Fattige barn vel ikkje fattigdom. Dei vel heller ikkje utestenging frå sosialt samvær og frå venner. Dei har ikkje valt å leve med skam, sjølvforakt, sosial tilbaketrekking, motløyse og til slutt løgner for å dekke over skamma. Aldri før har så mange barn hatt god grunn til å vente seg mange harde pakker under juletreet. Det gjer det endå verre for dei mange barna som ikkje får vere med. Under valkampen gjekk mange politikarar høgt på bana med den eine lovnaden etter den andre for å hjelpe dei som har minst, og det var bra. Men det undrar meg likevel at eit av dei grepa som Regjeringa vil ta, er å halde kontantstøtta – og ikkje barnetrygda – utanfor ved utbetaling av sosialhjelp. Isolert sett er dette positivt, men når dette berre skal gjelde kontantstøtta og ikkje barnetrygda, vert det for meg uforståande. Dei som treng sosialhjelp mest, har nødvendigvis ikkje alltid barn under tre år. Kva då med dei som har barn over tre år, og som treng hjelp? Etter Regjeringa si prioritering må ein oppfylle to kriterium: 1. Ein må ha barn under tre år.2. Barnet eller barna må ikkje gå i barnehage. Det er oppsiktsvekkjande at det ikkje vert sett nettopp på barnetrygda. Det ville ha vore eit grep som ville ha monna for dei som verkeleg treng det. Valfridom i familiepolitikken er viktig. Og med den høge yrkesdeltakinga av småbarnsforeldre vi har i landet vårt, er det avgjerande at foreldre har noko å velje mellom. Senterpartiet ønskjer at alle som vil ha barnehageplass, skal få det. Evalueringa av kontantstøtta viser så langt at det er stor mangel på barnehageplassar, då dei fleste som mottar kontantstøtte, ikkje vel å vere heime, men derimot vel andre barnepassløysingar. Det er kommunane som har det totale ansvaret for barnehagetilbodet. Dersom Regjeringa sitt signal om stykkprisfinansiering vert sett i verk, kan dette få konsekvensar for dei barna som treng ekstra ressursar og ekstra hjelp, men som ikkje kjem inn under omgrepet funksjonshemma. Det er barn med psykosomatiske sjukdommar, det er barn med spesielle vanskar som følgje av mishandling, det er barn med talevanskar osv., som vanlegvis får barnehagetilbodet sitt i den offentlege barnehagen. Desse barna treng ofte ekstra ressursar. Spørsmålet er då: Kven skal ha ansvaret dersom stykkprisfinansiering vert innført? Og korleis skal dette hengje saman med at det er kommunane som skal ha, og har, det overordna ansvaret for barnehagetilbodet? Og eit høveleg spørsmål: Kan kommunane instruere dei private barnehagane – som elles gjer ein fantastisk jobb – til å ta inn dei barna som har spesielle behov? Barnehageutbygginga går for seint. Senterpartiet meiner at det viktigaste verkemidlet er å auke driftstilskotet, men i tillegg ønskjer vi å gi eit stimuleringstilskot for ytterlegare å kunne bidra til fleire barnehageplassar, spesielt for barn under tre år. Å vareta og vidareutvikle barnehagen sin kvalitet og sitt pedagogiske innhald er òg viktig, og vi støttar derfor Regjeringa sitt framlegg om ei ekstra satsing på 5,6 mill. kr til dette føremålet. Barnetrygdsatsane har ikkje vore prisjusterte sidan 1996, og dette er ei universell ordning som skal kome alle barn til gode. I den varsla barnetrygdlova bør det etter Senterpartiet si meining lovfestast at barnetrygdsatsane automatisk skal prisjusterast. Så til slutt vil eg ta opp Senterpartiet sine framlegg.