Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2015-12-03:
FN har fleire gonger kåra oss til det beste landet i verda. Det same har Legatum Prosperity Index gjort. Dei gjev oss sjuandeplassen på oversikten over land som er gode på entreprenørskap. Verdsbanken rangerer Noreg på sjetteplass av 189 land der det er enkelt å vere næringsdrivande. Redd Barna meiner me er verdas beste mammaland. Så me må vel kunne fastslå at Noreg er eit rimeleg greitt land å bu i, og at me òg er eit veldig bra land å drive næringsliv i. Det siste er for mange betydeleg meir overraskande enn det fyrste. Situasjonen i arbeidsmarknaden er svært utfordrande. Det at me no har 120 000 arbeidslause i Noreg, er alvorleg. Eg kjenner fleire – og det gjer sikkert de i salen òg – som no går jula i møte i permisjon eller utan arbeid. Det er tøft for dei familiane det gjeld, og det må me ta på det største alvor. Som Marianne Marthinsen sa, må me slåst med nebb og klør mot at arbeidsløysa bit seg fast. Mange som bur i mitt fylke, Telemark, og i distrikta rundt om i landet, er avhengige av å pendle til arbeid. I ein situasjon der det kan bli aukande grad av pendling, er det for meg skuffande å høyre representanten Flåtten i debatten før i dag seie at pendling til og frå jobb er ein privatsak. Han om det – Arbeidarpartiet meiner at det er feil å skjerpe skattane for pendlarar og synest særskilt at det er spesielt å gjere det no. Eg høyrer frå både Høgre og Framstegspartiet at Arbeidarpartiet berre satsar på tiltak. Det er jo ikkje rett. Men ja, me satsar på fleire tiltaksplassar, studieplassar og eit betre permitteringsregelverk, og me hegnar om den norske modellen – ein modell som finansministeren vår har sagt har stått i vegen for det norske folk – om trepartssamarbeidet, omfattande velferdsordningar og offentleg sektor. Vegen til den norske modellen har jo gått gjennom at rettar som før var reserverte for dei privilegerte, no er tilgjengelege for fleire. Det er grunnlaget for vekst. Her har me ein ideologisk avgrunn mellom oss og regjeringa. Tilliten, tryggleiken og trepartssamarbeidet som den norske modellen byggjer på, er ein viktig føresetnad for verdiskaping. Det gjev eit arbeidsliv som ikkje berre er endringsvillig, men òg endringskompetent. Det er blitt populært blant norske politikarar å snakke om gründerverksemd og spennande nye idear, spesielt i desse tidene. Det gjer òg Arbeidarpartiet. Me har i vårt alternative budsjett føreslege eit akseleratorprogram for gründerbedrifter, såkalla tidleg fase-kapital. Men det tek tid før idear blir til verkelegheit. Det tek tid før eit selskap på to blir til ti, eller til hundre, eller til tusen. Det tek tid å gjere underskot til overskot. Derfor må me lytte til erfarne industrieigarar, investorar, som fortel oss at i ni av ti tilfelle er det meir lønsamt å forvandle eksisterande, ulønsame selskap med gamle oppgåver til lønsame, store verksemder med nye oppgåver. På den måten vil me kunne skape og redde fleire arbeidsplassar. For i eksisterande selskap finst det kompetanse, her finst det erfaring, og her finst vilje til å overleve. Nokon gonger treng ein kanskje å skifte ut heile leiinga for å få det til, andre gonger treng ein fag- og forskingshjelp til å snu produksjonen frå f.eks. tradisjonelle offshoreinstallasjonar til moderne onshoreinstallasjonar. Ja, ofte er det lettare å bevare hundre arbeidsplassar gjennom å forandre forretninga enn å skape ti arbeidsplassar i ei heilt ny forretning. Ein bør merke seg slagorda, eller overskriftene, som Arbeidarpartiet har hatt i vanskelege tider. Ved valet i 1933, då landet var i djup krise, var Arbeidarpartiets slagord: «Hele folket i arbeid». Etter krigen, då alle politiske parti fann saman i ei samlingsregjering under leiing av Einar Gerhardsen, var overskrifta: «Arbeid for alle». Det slagordet blei gjenteke i 1981 – «Arbeid for alle». Og overskrifta på vårt alternative budsjett i dag er: «Arbeid til alle er jobb nummer 1». Dette viser at Arbeidarpartiet gjennom heile historia har løfta opp arbeid og sysselsetjing som det viktigaste i politikken i vanskelege tider. For arbeid er det viktigaste. Dei to største utfordringane i dag er ledigheit og integrering. Begge delar må løysast med arbeid. Det er Arbeidarpartiets oppskrift.