Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2015-12-04:
Takk til interpellanten som tar opp ei viktig sak. Helse- og omsorgskomiteen gir tydeleg uttrykk for at Stortinget treng denne debatten. Det meiner eg òg. Det som er min kritikk, eller noko eg er forundra over, er at ikkje regjeringa i tilleggsproposisjonen kom med denne informasjonen og denne utgreiinga om korleis ein skal sikra helsetilbodet for dei nye som kjem til Noreg for å søkja asyl. Denne hausten er det etablert rundt 110 nye akuttovernattingsplassar for asylsøkjarar, dei fleste har mellom 100 og 200 senger. Samla er det om lag 12 500 asylsøkjarar som no bur på slike plassar. Det er like mange innbyggjarar som i ein relativt stor norsk kommune. I tillegg har vi 18 000 asylsøkjarar som bur i ordinære asylmottak. Sjølv om ein kan seia at desse ikkje har nokon spesiell sjukdomsrisiko fordi det er dei friskaste som kjem, er det klart at dette vil belasta helsevesenet i Noreg, både kommunehelsetenesta og sjukehusa. Dei har òg litt meir med i bagasjen. Eg er einig i at dette med smittevern er handterleg, det er det viktig at ein ikkje haussar opp, og at det er reglar for det. Men eg var veldig forundra over at det kom ein tilleggsproposisjon når det gjeld sjukehus, som ikkje tok høgd for situasjonen vi var inne i. Tvert imot vart det lagt fram ei endring av sjukehusbudsjettet der ein auka effektiviseringskravet, sånn at det vert ein endå meir krevjande økonomisk situasjon for sjukehusa. I tillegg vart det eit ytterlegare krav til effektivisering ved sjukehusa gjennom budsjettavtalen –130 mill. kr. I tilleggsproposisjonen står det at denne innstramminga i sjukehusdrifta for å kunna finansiera andre tiltak i samband med asylsituasjonen vil kunna føra til at det vert fleire fristbrot og utsette investeringar. Her har ein ikkje tatt høgd for at ein har fått fleire til landet som treng helsehjelp, og at vi faktisk burde ha styrkt sjukehusbudsjettet, ikkje redusert det. Det kom midlar til tuberkulose-screeninga, ingenting anna. Når det gjeld kommunane, meiner Senterpartiet òg at ein ikkje har tatt høgd for at dei nye som kjem og søkjer asyl, vil belasta det kommunale helse- og omsorgsapparatet, både når det gjeld helsestasjonar, fastlegar osv. Vi har prioritert meir midlar til dette i vårt budsjett. Eg er òg forundra over at tiltaket med ein pool av frivillige og tilgjengeleg helsepersonell som Helsedirektoratet skal oppretta, heller ikkje var informert om eller signalisert i tilleggsproposisjonen. Vi har fått dette litt stykkevis og delt, og no i dag får vi den informasjonen eg meiner regjeringa burde ha kome til Stortinget med før – samla. Eg har lyst til å spørja litt meir om denne poolen av frivillig helsepersonell. Det er mange som har meldt si interesse, og det er sjølvsagt bra. Dei skal brukast til å hjelpa i ein kommune for ein periode. Men er det sånn at dette arbeidet skal skje heilt utan vederlag? Skal det skje på dugnad av folk som jobbar gratis? Er ikkje situasjonen sånn at ein òg bør innrømma at dette faktisk vil kosta kommunane pengar? Krev det meir helsepersonell, er det jo flott og vel og bra med dugnad, men det er vel ikkje berre dette som skal finansiera det auka behovet for helsetenester i kommunane?