Knut Arild Hareide (Kristelig Folkeparti), 2018-02-08:
Kristeleg Folkeparti er sterkt engasjert i arbeidet for å hindre spreiing av atomvåpen og få gjennomført ei gjensidig, forpliktande og verifiserbar nedrusting med sikte på ei verd fri for atomvåpen. Me støttar det langsiktige arbeidet for eit reelt forbod mot atomvåpen. Så er spørsmålet: Korleis kjem me dit? Det sentrale multilaterale instrumentet i dette arbeidet er ikkjespreiingsavtalen. Han pålegg dei opphavlege atommaktene å arbeide for atomnedrusting – med sikte på å skape ei verd fri for atomvåpen. Samtidig forpliktar andre signatarland, eller underskrivarar, seg til ikkje å ha eller forsøke å skaffe seg atomvåpen. Mykje er oppnådd sidan den kalde krigen når det gjeld reduksjon av atomvåpenarsenala. Men i seinare år har framgangen stansa opp. Det frustrerer mange – inkludert Kristeleg Folkeparti. Det har òg ført til ei erkjenning av at det trengst nye initiativ for å få framgang i arbeidet for ei atomvåpenfri verd. Me står altså i dag overfor tre hovudutfordringar. Den første gjeld ikkje-spreiing. Nye land utanom dei fem opphavlege atommaktene har skaffa seg atomvåpen. Det gjeld India, Pakistan, Nord-Korea og Israel. Atomprogrammet i Iran synest førebels stansa på grunn av Iran-avtalen. Den andre hovudutfordringa gjeld ikkje-statlege aktørar. Me må forhindre at atomvåpen kjem i hendene på illegale grupper. Den tredje utfordringa handlar om at nedrustingsarbeidet står i stampe, samtidig som fleire stormakter moderniserer sine atomvåpenarsenal. Frustrasjonen over denne stillstanden bidrog til at det blei eit fleirtal for eit forbodsvedtak i FN i fjor. Ei reell utfordring med denne avtalen er at ingen atommakter så langt har ønskt å vere med på dette sporet. Vidare har ingen NATO-land signert avtalen. Lat det vere klart: Kristeleg Folkeparti sluttar fullt opp om norsk NATO-medlemskap og meiner Noreg må opptre som ein påliteleg aktør innanfor NATO-samarbeidet. Ingenting ved dagens vedtak står i motstrid til dette eller rokkar ved denne linja. Vidare støttar Kristeleg Folkeparti det langsiktige arbeidet for eit forbod mot atomvåpen. Me meiner dessutan at Noreg burde deltatt meir aktivt i FN-prosessen for å påverke traktatteksten. Arbeidet for atomnedrusting er så grunnleggjande viktig at Noreg bør vere ope for å følgje fleire spor. Eit viktig spor er å revitalisere arbeidet i regi av ikkjespreiingsavtalen. Da må atommaktene engasjerast og utfordrast, slik at det vil bli gjennomført nye kutt samtidig som arbeidet for ikkje-spreiing blir halde oppe med styrke. Tillitsskapande tiltak og fullgode verifikasjonsmekanismar er òg nøklar til ny framgang i dette arbeidet. Når det gjeld det siste, har Noreg bidratt på ein førebiletleg måte. Forbodsvedtaket i FN representerer eit nytt initiativ. Det kan, òg hjelpt av fredspristildelinga, få ei normativ kraft som framskundar ei faktisk atomvåpennedrusting. Det har heilt klart òg ein folkepedagogisk funksjon. Kristeleg Folkeparti støttar forslaga til vedtak, som går på å leggje bort SVs forslag om ei eiga sak om ratifikasjon av forbodsavtalen – men me støttar ei breiare utgreiing av konsekvensane av FN-vedtaket. Utgreiinga skal òg sjå på kva ei eventuell norsk tilslutning vil bety, og korleis det går saman med vårt NATO-medlemskap. Dette er spørsmål som er grunnleggjande for fred og sikkerheit. Det bør derfor belysast grundig og utgreiast.