Ingrid Heggø (Arbeiderpartiet), 2011-02-24:
Den kraftforedlande industrien er ei av Noregs største eksportnæringar og utgjer fleire tusen arbeidsplassar. Desse bedriftene ligg ofte langs kysten og er hjørnesteinsbedrifter i mange distriktskommunar. Det aller viktigaste for denne industrien og all industri i Noreg er at vi har orden i økonomien – dette er noko interpellanten bør leggja seg på minne. Det ville vera fint lite industri att i Noreg, også kraftforedlande industri, viss vi slepper laus pengebruken og får press i økonomien. Dei fleste bedriftene har fram til no hatt myndigheitsbestemde kraftkontraktar. Fleire kontraktar har gått ut eller går ut om forholdsvis få år. Derfor har det dei siste åra vore stort fokus på rammevilkåra for denne industrien. Konjunkturrapporten frå Norsk Industri, som nett er framlagd, viser at industrien har greidd seg bra gjennom finanskrisa, og at norske bedrifter ser optimistisk på framtida. Det vert forventa vekst og auka sysselsetjing. Dette er bra, men det er sjølvsagt likevel viktig å jobba vidare med rammevilkåra, slik som ministeren sa. Kraftvilkåra er viktige for den kraftforedlande industrien. Myndigheitene har saman med industrien bygd opp eit nytt industrikraftregime for å sikra langsiktige, gode rammevilkår for industrien. Industrien er jamt over godt fornøgd med innhaldet og verkemidla i industrikraftregimet. Garantiordningar for kraftforedlande industri for kjøp av kraft, på 20 mrd. kr, er viktig for å sikra krafttilgangen, og likeins tilskottsordninga til industribedrifter for å etablera konsortium for felles innkjøp av kraft. Her har, som ministeren påpeika, ni bedrifter allereie fått utbetalt dette tilskottet. Det vilkåret industrien ikkje er fornøgd med, er moglegheita for å leiga kraftverk i berre 15 år. Ønsket deira er 30 år, for å kunna planleggja på lang sikt med omsyn til drift og investeringar. 30 års leigetid er også i tråd med Arbeidarpartiet sitt landsmøtevedtak, men eg skal ikkje ta nokon omkamp om dette her. Som sagt: Dei kritiske rammevilkåra for framleis å kunna ha kraftforedlande industri i Noreg er fleire, m.a. konkurransedyktig pris på elektrisk kraft. Land utanfor Europa kan tilby atskilleg rimelegare straum enn det Noreg kan. Paradokset er at dette ofte er ureinsa gass- og kolkraft. Noreg sin kraftforedlande industri er den reinaste i verda – tufta på rein norsk vasskraft. Fakta er at norsk industri er ein del av klimaløysinga i dag – og i framtida. Statkraft skal ifølgje eigarmeldinga forhandla med industrien og tilby langsiktige og konkurransedyktige kraftavtaler i Noreg. Det er svært gledeleg at det kom på plass nye langsiktige kraftavtaler med Statkraft. Eg føreset at denne trenden med forhandlingsvilje hjå Statkraft held fram i endå sterkare grad i framtida. Eit anna moment som er kome til etter at vi foreslo det nye kraftregimet, er CO2-påslaget på kraftprisen, som utgjer ca. ein tredjedel av prisen. Noreg har hovudsakleg vasskraft som ikkje slepper ut klimagassar. I dei myndigheitsbestemde kraftkontraktane er det ikkje CO2-påslag. Eg ser paradokset med CO2-avgift på vasskraft og annan fornybar energi, men samtidig må vi erkjenna at vi er ein del av eit nordisk kraftregime, og per i dag importerer vi kraft, og den krafta er ikkje utan CO2-utslepp. I det reviderte kvotedirektivet har EU-kommisjonen foreslått at industrisektorar som vert vurderte som å vera særleg utsette for karbonlekkasje, kan motta inntil hundre prosent gratiskvotar frå 2013 – gitt bruk av beste tilgjengelege teknologi inntil ein ny internasjonal klimaavtale er på plass. EU har også opna for at medlemsstatane kan kompensera industri som er utsett for karbonlekkasje, for delar av auken i kraftprisen som følgje av kvotedirektivet. Det er òg bra at all tradisjonell norsk kraftforedlande metallindustri er inkludert på EUs liste over næringar som er utsette for karbonlekkasje. I Soria Moria-erklæringa seier regjeringa at utslepp frå kraftintensiv industri skal regulerast innanfor EUs kvotesystem. Regjeringa arbeider no med å finna gode løysingar både for å forbetra miljøet og for å leggja til rette for at bl.a. aluminiumsindustrien skal halda fram og utvikla seg vidare i Noreg. Eg veit at regjeringa er svært oppteken av dette, og at dialogen med dei bedrifter det gjeld, er god. Eg vil likevel påpeika at det er viktig at trykket på dette området vert halde oppe med full styrke. Vi skal også ha med oss at dei norske strenge krava til utslepp har medført at våre norske bedrifter er heilt i verdseliten når det gjeld teknologisk utvikling. Dette har gjeve oss fortrinn og vil framleis gjeva oss fortrinn. Når olja ein gong tek slutt, vil vi framleis ha kompetansen. Det er optimisme i industrien, og eg er trygg på at det beste for industrien er framleis raud-grøn regjering med sin heilskaplege aktive næringspolitikk og ein sterk statleg eigarskap.