Anita Apelthun Sæle (Kristelig Folkeparti), 2001-12-06:
I boka «Hvorfor galt går verst» har Gudmund Hernes omtala opposisjonsprinsippet, og det lyder: «Der det er vilje, mobiliseres det motvilje.» Og det er vilje i Samarbeidsregjeringa til å leggja til rette for at Kommune-Noreg skal kunna gje innbyggjarane eit godt tenestetilbod. Kommuneøkonomien er nesten 250 mill. kr høgare enn Stoltenberg-regjeringa la opp til, men det viktigaste for Kommune-Noreg er at budsjettet er tilstrekkeleg stramt til at ein rentereduksjon er sannsynleg. Berre 1 pst. rentenedgang betyr 800 mill. kr i betre rammer for Kommune-Noreg; det vil bety meir til skule, helse og eldreomsorg. Velferden vert skapt lokalt. Motviljen er klarast uttrykt i at Arbeidarpartiet – landets største parti – ikkje godtar at rammene er gjevne, slik budsjettreglementet bestemmer, og stemmer imot dei vedtatte rammene. Og når representanten Schjøtt-Pedersen då svarer at dei gjer det på grunn av t.d. ein arbeidsmarknadspolitikk som dei ikkje kan stå inne for, verkar det rimeleg overdrive i og med at dei 30 mill. kr som er kutta, likevel betyr at Regjeringa sitt budsjett ligg 56 mill. kr over saldert budsjett for inneverande år, altså 2001. Det betyr 3,5 pst. vekst og same tal på årsverk, og eg lurar på kva forhold den førre finansministeren hadde til sitt eige budsjett for 2001. Kommuneøkonomien er altså akseptabel, og kan, om utviklinga går slik vi har forventa, verta svært god. Det er fleire element innanfor kommuneøkonomien som det er grunn til å gleda seg over. Ressurskrevjande brukarar er ein uhandterleg utgiftspost for mange kommunar. No har fleirtalet, regjerings-partia og Framstegspartiet, bedt om ei toppfinansieringsordning som vil gjera at tilbodet til desse som treng hjelp og omsorg døgnet rundt, ikkje vert så avhengig av den enkelte kommunes økonomi. I to år har eg vore medlem av kommunalkomiteen. Heile tida har dette temaet vore på dagsordenen, og no kan ikkje minst dei små kommunane sjå fram mot ei betre finansiering. Sjukehusreforma og oppgjeret etter den vert også revurdert, og det nemnde fleirtalet ber Regjeringa om å koma tilbake med eit rettferdig oppgjer til dei fylkeskommunane i revidert nasjonalbudsjett. Alle partia gjev uttrykk for liknande synspunkt. Og på bakgrunn av den debatten vi hadde i dette huset i juni om akkurat denne saka, der det ikkje var mogleg å endra det som vart kalla «eit statleg røvartokt», vil eg sitera ei kjend utsegn frå valkampen: «Det er jammen godt vi har valg av og til.» Det gjeld også for eldrereforma, som no får ei nødvendig vidareføring. Forliket med Framstegspartiet var forresten svært bra for både programmet for vassforsyning, som no vert tilført 20 mill. kr som spesielt skal rettast mot næringsmiddelindustriens behov, og for dei 14 kommunane som opplevde at lovnaden om kompensasjon for arbeidsgjevaravgifta ikkje vart følgd opp. For å vera ærleg så er det eit kapittel som eg er lite stolt over. Fyrst kutta Arbeidarpartiet dei 154 mill. kr som var lova, og på 14 dagar klarte ikkje Samarbeidsregjeringa å få noko på plass. Det vart heller ikkje fleirtal for noko i finansinnstillinga. Derfor gleder det meg at desse 14 kommunane no får 20 mill. kr – ein symbolsk sum kanskje, men dog. Aldri, trur eg, har eg sett så mange Kristeleg Folkeparti-sitat i nokon arbeidarpartimerknad som i denne innstillinga. Regional- og distriktspolitikken har fått betydelege kutt. Likevel er ikkje bildet heilsvart. På dei fleste områda er ikkje ramma langt unna den som distrikta har operert med for inneverande år. Det er dermed ikkje nokon katastrofe vi er vitne til. Det er faktisk mange hundre millionar som skal brukast nettopp i distrikta. Og Regjeringa vil leggja vinn på å målretta dei i endå større grad mot utkantane og mot innovasjon. I tillegg vil eg leggja vekt på Regjeringa sin skatte- og avgiftspolitikk. Det er ingen tvil om at dei eksisterande bedriftene, som ofte tenderer mot raude tal, vil ha nytte av avgifts- og skattekutt, og rentenedgang er vesentleg for alle. Sjølv om kommunale næringsfond ikkje får den ynskte kapitaltilførselen i år på 93 mill. kr, går det ikkje an å sjå bort frå at det nye investeringsselskapet som vi no set av nærare 2,5 milliardar til, også vil hjelpa distrikta. Distrikts-Noreg går ikkje under i komande år! Eg har ikkje så mykje taletid igjen, men eg vil nemna at «Et enklere Norge» betyr at makt vert flytta frå dei som har hand om regelverket, til folket og dei folkevalde, og det er ei god endring, som også vil ha mykje å bety for Distrikts-Noreg.