Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2011-06-06:
Regjeringa meiner at vedlikehaldet av norske vegar er svært viktig. Løyvingane til veg er no på eit historisk høgt nivå. I budsjettet for 2011 er det sett av 1,55 mrd. kr til vedlikehald. Det vil sikra at forfallet på vegnettet stansar. Det høyrest kanskje ikkje så imponerande ut, men vi må hugsa på kva for ei formidabel oppgåve vi her står overfor. Her er mange år med det vi kan kalla for unnlatingssynder. Det skjer no ei betring månad for månad, men her er mykje ugjort. I samband med arbeidet med etatane sitt forslag til Nasjonal transportplan 2014–2023 er Statens vegvesen beden om å greia ut nærare behovet for drift og vedlikehald. I dette inngår òg å vurdera kva som trengst for å ta igjen forfallet i veginfrastrukturen. Eg registrerer at komiteen sitt fleirtal, med medlemene frå Framstegspartiet, Høgre og Kristeleg Folkeparti, viser til Statens vegvesen si kartlegging av vedlikehaldsetterslepet. Fleirtalet meiner at dette ikkje betrar vegnettet, men kan føra til utsetjing av opprustinga av vegnettet og dermed ytterlegare forfall. Eg må seia meg djupt ueinig i denne påstanden. For å sikra at vi får mest mogleg veg for pengane, er det avgjerande at innsatsen blir retta inn dit han gjev størst nytte. Vegstyresmaktene må ha ein plan for vedlikehaldsarbeidet. Strekningane med størst behov må utbetrast fyrst. Så har forslagsstillarane føreslått ei ekstra løyving på 4 mrd. kr til vedlikehald i år. Eg må faktisk få lov til å minna om at det ikkje berre er å ausa midlar inn i anleggsmarknaden eller i eksisterande asfaltkontraktar. Anbod må lysast ut, og tilboda må vurderast. I tillegg er det ofte nødvendig med planavklaringar i forkant av arbeidet, og alt dette tek tid. Statens vegvesen klarer ikkje å bruka så mykje meir på vedlikehald i år. Så merka eg meg at det òg er føreslått øyremerkte midlar til vedlikehald på fylkesvegnettet. Det nye fylkesvegnettet er etter forvaltingsreforma rammefinansiert i tråd med hovudprinsippet for finansiering av kommunesektoren. Rammefinansiering gjev rom for lokale prioriteringar baserte på lokale behov og gjev samla sett lite administrasjon og den mest effektive og treffsikre ressursbruken. Prinsipielt bør jo ein eventuell auke i løyvingane til vedlikehald på fylkesvegnettet difor koma i form av rammetilskot. Eg har teke mål av meg til eit tipp topp moderne hovudvegnett i løpet av dei komande 20 åra. Det er basert på den stamvegnettutgreiinga som etatane har kome med så langt. Eg meiner det er tre viktig føresetnader for det. Den fyrste er meir midlar. Den andre er meir effektiv planlegging, og den tredje er å byggja meir samanhengande. Så bør det vera eit fjerde punkt her for å få dette til. Det er å ta betre vare på det vegnettet vi har i dag. Når det gjeld situasjonen på fylkesvegnettet, er det ingen tvil om at det òg der er mykje å ta igjen. Vi sende altså i 2010 over midlar som følgde dei vegane som fylkeskommunane overtok, tilsvarande den standarden som dei hadde då, så ein 1 mrd. kr ekstra som vart vidareført, og i tillegg den rentekompensasjonen som gjev moglegheit til å bruka inntil 2 mrd. kr meir. Eg er glad for at det er mange fylkeskommunar som her har følgt opp, at det er mange fylkeskommunar som kjenner ansvaret sitt så langt at dei til og med har trødd til med eigne midlar utover det som følgde med ved overtakinga av vegane. Desto meir forunderleg er det at det faktisk er fylke som har funne å prioritera veg ned og andre føremål opp. Det er det òg eksempel på.