Gunvald Ludvigsen (Venstre), 2009-06-10:
Også eg vil takke saksordføraren for arbeidet i komiteen og ikkje minst for den utgreiinga han har hatt her i dag. Regjeringas lovforslag om tilgang til pasientjournalar på tvers av helseføretaka er etter Venstre si meining sterkt integritetskrenkjande og potensielt i strid med menneskerettane. Vi reagerer sterkt på lovforslaget. Det same gjer, som vi har høyrt, Helsetilsynet, Datatilsynet, Legeforeningen og FFO – og det er jo ikkje kva som helst slags instansar eg her har lista opp. Derfor har vi fremma eit alternativt forslag, som også nemnt av representanten Dåvøy, som vil medføre at all elektronisk kommunikasjon blir enklare, men utan å gi ei blankofullmakt til at våre mest private opplysningar blir lagde fram. Det er Venstre sitt bestemte inntrykk at delar av Arbeidarpartiet og den raud-grøne regjeringa meiner at personvern er bagatellar, og at det alltid er andre omsyn som er viktigare. I Venstre har vi inntrykk av at haldninga er at ein må knuse nokre egg for å lage omelett. Privatlivet og vår personlege historie er det som gjer oss til dei menneska vi er. Og mange har fått meldingar – også vi. Ei tøff dame eg kjenner, har karakterisert det slik: Å vite at mange har tilgang til mine mest private opplysningar, kan samanliknast med å stå på torget med buksa nede og bind for auga. Spreiing av private helseopplysningar forsterkar følelsen av å vere klient, og at det er andre som tek over eins eige liv. Dette er ei klientifisering av menneske som vi tek sterkt avstand frå. Venstre ønskjer meir elektronisk kommunikasjon i helsevesenet, men det er ingen grunn til at helsearbeidarar skal få vite alt. Ingen skal få oss til å tru at det blir betre pasientbehandling og mindre feilbehandling om berre alt er tilgjengeleg. Ein lege set seg ikkje ned i ein akuttsituasjon og les 20 sider pasientjournal når det er minutt det står om. Og departementet har sjølv beskrive at det er ved planlagde operasjonar at tilgang til pasientopplysningar er nødvendig. Derfor fell argumentet om at det er nødvendig for å redde liv, på sin eigen urimelegheit. Forslaget der Framstegspartiet går samen med Regjeringa, er dårleg utgreidd, det er udemokratisk, og for oss er det uforståeleg at det skal setjast i verk før sikkerheitssystema som skal kontrollere det, er på plass. Pasientjournalar er ferskvare, særleg for pasientar med psykiske lidingar. Derfor blir det uforståeleg at nokre ønskjer tilgang på heile journalen. Kva skal dei med gamle opplysningar frå 20 år tilbake i tid? Elektronisk kommunikasjon fjernar ikkje feildiagnose, feilbehandling og rare tolkingar eller feilmedisinering, det kan derimot gjere folk redde for å snakke med helsepersonell – og aukar sjansen for at naboen og andre uvedkommande får vite ting som den enkelte ønskjer å halde privat. Det er ikkje så lenge sidan ei undersøking på Ahus avslørte at tilsette der ville behandlast andre stader fordi dei ikkje likte snoking. Så blir det argumentert med at loggføring skal løyse denne problematikken. Det har Venstre rett og slett ikkje tru på. Vi har faktisk gjort ein test der vi har bedt om tilgang til ein pasientjournal for å sjå kor mange som er oppførte i loggen. Og på berre to–tre dagar er det så mange sider med namn at det er heilt umogleg å avgjere om dette er rettkomne oppslag eller ikkje. På dei store sjukehusa skal kanskje ein person ha ansvaret for å kontrollere at det ikkje foregår snoking – det seier seg sjølv at dette er å tru på julenissen. Heilt til slutt vil eg ta ein liten runde i høve til innlegget til Nesvik. Representanten Nesvik oppfordra sjølv til ein edrueleg debatt, og da synest eg han sjølv skal gå i bresjen for det, som eit godt eksempel. For det som er essensen i forslaget vi støttar, og som Nesvik snakkar om, er eit legefellesskap der det er vikaren for eigen fastlege det er snakk om. Det er altså ikkje tale om tilgjengelegheit for alle. Elles får vi neste veke ein debatt om kjernejournal – det er eit representantforslag som vi har fremma – og da kan vi ta opp igjen tråden frå denne debatten og truleg få ein nyttig debatt.