May-Helen Molvær Grimstad (Kristelig Folkeparti), 2001-02-22:
Barn og ungdom er den viktigaste målgruppa for den statlege idrettspolitikken. Nettopp difor er det særleg viktig kva slags verdigrunnlag idretten bygger på. Idretten har ein klar eigenverdi – ungdom skal sparke fotball fordi fotball er gøy og ikkje fordi det er førebyggande. All norsk idrett er dessutan bygd på verdiar som medverknad, engasjement, tilhøyring og fellesskap. Dette har ein særs stor eigenverdi. Frivilligheit er ein av dei grunnleggande verdiane i idretten, og skal det framleis vere. Med stor interesse har eg lese idrettens eige verdidokument «Det finnes verdier som kan bli til gull». Det er positivt at idretten sjølv set verdiar på dagsordenen. Det som no er utfordringa, er å få desse verdiane rotfesta i heile organisasjonen – ned i kvart fotballag og i kvar skigruppe over heile landet. Barn og unge må saman med sine leiarar eige idrettens eigne verdiar. Og desse verdiane skal ikkje vere doping, slankepress, fyllefestar, sexpress og stadig utprøving av nye måtar å nå absolutt lengst på – i strid med kroppens eigne behov og naturlege grenser. Også toppidretten må ta konsekvensen av at den er verdiorientert. Både breiddeidrett og toppidrett må vere basert på glede, helse, fellesskap og ærlegdom. Eg er nøgd med å kunne konstatere at idrettens organisasjonar har gripe fatt i utfordringane innan dette feltet, og at det blir arbeidd med å synleggjere verdiane og spelereglane som er idrettens grunnlag. Under den opne høyringa i Stortinget den 2. februar kom det fram påstandar om gråsoner i idretten. Bruk av høgdehus, kosttilskot og slanking er nemnde som eksempel på slike gråsoner. Norges Idrettsforbund heldt samstundes fram: «I doping er det ingen gråsoner.» Men NIF skisserer at ein i toppidrett står overfor ein del etiske dilemma. Ein del av desse etiske dilemma vil andre kalle gråsoner. Jakta på å bli stadig betre blei også kalla «jakten på fordeler» i den opne høyringa. Det blei vidare hevda at ei jakt på fordelar lett er eit forstadium til doping, og at slanking og jakta på ein lett kropp er ein del av den same logikken. Dette kan ende i det absurde dersom ein ikkje får betre kontroll med idrettsøvingane. Professor Gunnar Breivik uttalte i den opne høyringa at «da må vi utvikle en toppidrett som tar konsekvensen av at den er verdibasert. Vi må ikke la vårt gode antidopingarbeid der vi er ledende, bli ødelagt av jakten på fordeler i gråsonene». Det er eit viktig moment å ta med vidare i arbeidet. Eg starta med å seie at barn og unge er den viktigaste målgruppa for den statlege idrettspolitikken. Nettopp difor er det så viktig at idretten representerer ei motvekt til juks, prestasjonspress og doping. Eg vil her som eit godt eksempel nemne KRIK – Kristen Idrettskontakt – som eit kvalitativt viktig supplement i Idretts-Noreg. KRIK er eit eksempel på at ein kan skape eit breiddeidrettstilbod også for vaksen ungdom, i ei sosial ramme der konkurransemotivet er sjalta ut. Eg er også gjord kjent med at NIF ganske nyleg har sett i gang eit omfattande nettverksarbeid som førebels inkluderer 400 nettverksarbeidarar, som gjennom oppsøkande verksemd skal svare på dei behova det enkelte idrettslaget har. «Idrett for trygg oppvekst» er også eit godt og viktig bidrag til norsk idrettsrørsle, der ein integrerer ungar som ikkje har det så lett i samfunnet, i idrettslaget via støttekontaktar. Rørsla «Fotball mot rasisme» er nok eit eksempel på at idretten er seg sitt ansvar bevisst når det gjeld haldningsskapande arbeid og å engasjere breitt. Sentrumsregjeringa fremma ei melding om frivilligheit, som skisserte tiltak for å gi meir midlar til frivillig arbeid på grasrotnivå. Dette har ført til resultat, og ein har fått tilbakemelding frå mange som no har fått ny inspirasjon til aktivitet. Eit eksempel på dette kan vere eit lag som fekk 15 000 kr i støtte og blei så overvelda over dette at dei sende takkebrev. Til slutt vil eg ta opp ei alvorleg utfordring idretten – i likskap med resten av samfunnet – står overfor. Enkelte opplever dessverre ei altfor tett kopling mellom idrettsmiljø og alkohol. Nyleg har det vore mykje fokusering på alkoholforbruk i det norske idrettsmiljøet. Ein sentral aktør uttalte då alkoholproblemet blei avdekt, at det var ein fest på kvar av samlingane, og at det blei litt mykje alkohol. Eg er difor glad for at ein samla komite i innstillinga så sterkt tar avstand frå all bruk av alkohol i idrettsleg samanheng, og at komiteen har merka seg at Idrettsstyret på eige grunnlag har utarbeidd retningsliner om alkohol og idrett. Denne haldninga må også avspeglast i arenareklame og utstyrsreklame. For tida er det enkelte stader eit sprik mellom ideal og røynd på dette feltet. Men eg håpar og trur at idretten vil gripe fatt i denne viktige utfordringa.