Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2002-03-07:
Senterpartiet meiner langt meir kan gjerast for å sikra fleire unge ei betre plattform enn i dag. Det er urovekkjande at det kjem så altfor mange meldingar om vantrivsel i skulen, om elevar som ikkje finn seg til rette, om lærarar som søkjer seg vekk, om fortvila foreldre som ber om råd og hjelp. Det er i høgste grad urovekkjande for alle enkeltmenneske dette gjeld, men òg i forhold til alle dei ringverknadene som dette har på lengre sikt. Dokument nr. 8:3 har som utgangspunkt det uforholdsmessig høge talet på unge uføretrygda og tiltak som kan hindra det. Her trengst langt sterkare samarbeid på tvers – mellom ungdom, foreldre, næringsliv og offentlege etatar – for å snu denne tendensen. Søkjelyset må setjast på det som er vellukka: Kommunar som satsar på ungdommane sine gjennom prioritering av skule, kulturliv, ungdom som sjølve tek initiativ gjennom elevbedrifter, inkluderande fritidsmiljø, vidaregåande skular og bedrifter som gjennom ulike tiltak har inkludert fleire. Ein kommuneøkonomi som gir moglegheit til å styrkja rådgivingstenesta, som igjen medverkar til eit betre grunnlag for eit val som skal gjerast i forhold til vidaregåande skule og arbeid, er viktig. Opptrappingsplanen for psykiatri med sine 800 stillingar i skulehelsetenesta må følgjast opp. Ein fylkeskommuneøkonomi som gir høve til å prioritera oppfølgingsteneste, rådgivingsteneste, barnevern og førebyggjande tiltak mot rusmiddelmisbruk må ikkje opplevast som rein utopi, slik tilfellet er i dag i nokre fylke. Lat meg òg nemna Psykiatrisk ungdomsteam, med den unike posisjon som dei har i fleire fylke, og den uro som eg kjenner i forhold til at dei skal bli usynleggjorde inn i helseforetaka. Lønstilskot er nemnt spesielt. Lat oss òg medverka til å lyfta fram dei næringslivsleiarane som faktisk ser sitt sosiale ansvar, og som nyttar seg av denne ordninga, og dermed medverkar til at fleire ungdommar får ei betre plattform. Så har komiteen spesielt peikt på alternative løp til hovudmodellen i Reform 94. Ja, det er tankevekkjande at utdanningskomiteen i sin gjennomgang av Reform 94 – altså evalueringa av Reform 94 – understreka både at mange opplevde at det var for mykje teori, at moglegheitene til alternative løp var for lite utnytta, at det var manglande fleksibilitet, og at tilrettelagd tilpassa opplæring måtte understrekast spesielt. Lat meg òg lyfta fram ungdom med funksjonshemmingar. Det er ei ueinsarta gruppe. Det er ei gruppe som ein må gi større merksemd enn i dag. NOU-en «Fra bruker til borger» har gode forslag som må følgjast opp, og når det gjeld dei instansane som vi har i dag, med Aetat og trygdeetat, og det samspelet som skulle vera med vidaregåande opplæring og med den enkelte, trengst det utan tvil ei styrking. Det er tankevekkjande å oppleva at det faktisk er ungdom – eg har sjølv møtt dei – som går og ber om arbeid og gjerne vil ha det, og som blir tilrådd uføretrygd framfor å få høve til å prøva seg i eit arbeid. Så finst det då glitrande eksempel på funksjonshemma som sjølve er eit mønster for andre, som har medverka til etablering av eigne bedrifter, og som har lært opp andre funksjonshemma til eit meiningsfylt og svært samfunnsnyttig arbeid. Sjølv hadde eg i si tid gleda av å vitja ei slik eining innanfor Telenor Bedrift som faktisk konkret har medverka til at fleire har fått arbeid. Lat meg til slutt seia at statsråden no bør gjennomgå dei innlegga som her er komne. Ho vil då finna ut at her ikkje berre er eit vell av gode ord, men faktisk eit ekte engasjement på tvers av ulike parti. Her er endåtil konkrete forslag til å snu ein negativ trend og medverka til å gi fleire unge høve til å delta i eit inkluderande arbeidsliv.