Erling Sande (Senterpartiet), 2010-11-30:
Statsråden si utgreiing minner oss om at trass i kaldt vêr, trass i at nokre stadig prøver å utfordre klimaforskarane sitt truverde, er klimaendringane den største utfordringa som verda står overfor. Det er brei vitskapleg semje om at vi kan vente oss global temperaturauke, heving av havnivået, endring i nedbørsmønster og vindsystem, tap av biologisk mangfald, og forverra levekår, særleg i den fattige delen av verda. 70 pst. av klimagassutsleppa globalt kjem frå energiproduksjon og energibruk, og det seier oss òg litt om kor viktig det er å redusere bruken av energi og produsere meir fornybar energi. For å stabilisere klimaet må dei globale utsleppa reduserast med 60–80 pst. innan 2050, ifølgje klimapanelet. Rammene står altså fast frå tidlegare diskusjonar, og det krevst no nytenking og handling. Dei internasjonale klimaforhandlingane, også møtet i Cancún, er avgjerande viktige for å redusere dei globale utsleppa, og Noreg er og skal vere ein aktiv partnar i det internasjonale samarbeidet. Så kan alle land med rette hevde at utsleppa deira utgjer berre ein mindre del av den totale utsleppsmengda i verda. Derfor er det avgjerande viktig at det blir framforhandla ambisiøse og langsiktige internasjonale klimaavtalar. Då er det også viktig at Noreg som eit lite, men velståande land er villig til å medverke for det det er verdt, at vi viser handling på heimebane, og at vi er ei klar stemme internasjonalt. Vi har gode høve til å medverke med tiltak og ny teknologiutvikling som kan bringe verda nærare ei klimaløysing. Vi har kompetanse og økonomisk handlefridom som gjer oss eigna til å ta på oss eit leiaransvar, og vi forvaltar vesentlege ressursar som fornybar energi, skogressursar, land- og kystareal og reint vatn, som gjev rikt høve til å medverke. Arbeidet mot global oppvarming er avhengig av internasjonale avtalar for å lukkast. Det internasjonale samarbeidet må bli breiare, djupare og lengre: breiare i den forstand at alle viktige utsleppsland og utsleppskjelder må vere omfatta, djupare på den måten at ein forpliktar seg til dei utsleppskutta som er nødvendige for å nå togradersmålet, og lengre på den måten at ein må ha eit langsiktig perspektiv på forhandlingane. Det er viktig for å gje klare signal til industri, investorar og innbyggjarar om kva veg verda skal gå framover. Så veit vi alle at møtet i Cancún neppe vil imøtekomme desse store ambisjonane, som både Senterpartiet og andre parti i denne salen har uttrykt. Dei uttrykte ambisjonane før Cancún er låge frå mange land. Det betyr likevel ikkje at det ikkje kan vere håp for framgang på viktige område, som statsråden òg har gjort greie for, anten det gjeld teknologioverføring, finansiering, regnskog eller anna. På desse konkrete områda kan Noreg bidra. Og vi bør gjere det, i den grad vi har moglegheit til det, for å løfte fram framgang nettopp på desse områda. Vi bør vidare løfte fram behovet for reguleringar på utsleppskutt innan skipsfart. Der veit vi at det samarbeidet ein har gjennom IMO er viktig for å få resultat. Vi er, som statsråden var inne på, avhengig av at sentrale land forpliktar seg på store utsleppsreduksjonar og opnar for kontroll og rapport av desse dersom ein skal ha ein internasjonal avtale. Framtida til Kyotoprotokollen vil vere viktig, òg for det globale klimaarbeidet framover, slik statsråden peika på. Interessant er det òg at ein nemner at ein i sluttrapporten frå høgnivågruppa viste til kva ein kan få til med ei lita avgift på valutatransaksjonar når det gjeld å framskaffe midlar. Det er noko som Senterpartiet vil gje heilhjarta støtte til. Det internasjonale klimaarbeidet er stort og omfattande. Det minner oss om at vi er eit lite land i verda, som det vart sagt frå denne talarstolen ein gong. Det er andre land enn vårt eige som blir dei tunge brikkene i klimaarbeidet. Men det minner oss òg om at eit lite land, dersom ein er villig, kan spele ei større rolle enn det landet sin storleik tilseier, og det meiner vi at ein bør ta sikte på å få til.