Erling Sande (Senterpartiet), 2007-04-24:
Senterpartiet meiner at deltaking både er ein føresetnad for integrering og ein målestokk for i kva grad vi har lukkast i å skape eit samfunn for alle. Heile vårt demokratiske system byggjer på prinsippet om deltaking og det at alle skal vere med på å kunne øve påverknad på kva retning samfunnet vårt skal ta. Dette utgangspunktet viser kor viktig det er at nokon lyfter slike debattar, som representanten Khan har gjort her i dag. Skulen er den viktigaste reiskapen vi har i samfunnet for å nå målet om å sikre deltaking for alle. Verdiane vi formidlar gjennom skuleverket, må tydeleg understreke målet om deltaking for alle og at vi ikkje aksepterer forsøk på å halde nokon utafor moglegheita til å delta. Føresetnaden for deltaking er kunnskap, og igjen er utdanningssystemet vårt ein av nøklane, men vi har òg andre kort å spele med. Frivillig sektor speler ei nøkkelrolle i arbeidet for deltaking. Vi må ha eit mål om å styrkje frivillig sektor, slik at han har høve til å spele ei endå viktigare rolle. Kultur og frivilligheit gjev høve til møte mellom ulike grupper i samfunnet på ein helt annan måte enn det offentlege Noreg, og til deltaking på arenaer som alle kan kjenne seg igjen i, same kva bakgrunn. Den debatten som interpellanten prisverdig tek opp, utfordrar oss ikkje berre som parlamentarikarar, men òg som medlemmer i våre respektive parti. Partia har eit godt utgangspunkt for å drive både demokratiopplæring og å gje folk oppgåver som fordrar deltaking, anten det er som tillitsvalde i partiorganisasjonen eller det er gjennom folkevalde verv. Kanskje har dei politiske kvinneorganisasjonane den aller beste posisjonen for å møte kvinner som av ulike grunnar har lågare deltaking enn andre? Senterpartiet er eit av dei partia som gjennom studieforbundet sitt har eit prosjekt retta mot somaliske kvinner. Eg er òg kjend med at andre parti jobbar opp mot f.eks. minoritetsgrupper. Lat meg berre kort kommentere hijab-debatten, der eg synest statsråden gav eit veldig klokt svar. Senterpartiet trur heller ikkje forbod er den riktige vegen å gå for å fremje likestilling og toleranse. Snarare tvert om – vi må ikkje gå i den fella at vi i eit forsøk på å fremje nettopp likestilling og toleranse gjev oss over i ein slags sekulærfundamentalisme som fråtek personar høve til å markere tilhøyr og identitet. Då reduserer vi mangfaldet i staden for å styrkje det. Så peika representanten Ågot Valle seinare i debatten på kontantstøtta, som ho hevda hindrar kvinner i innvandrarmiljø i å delta i arbeidslivet. Ågot Valle har rett i at bruken av kontantstøtte har auka svakt blant innvandrarkvinner, men det er ingen statistikk som tyder på at innvandrarkvinnene i store mengder forsvann frå arbeidslivet då kontantstøtta kom. Det er heller ikkje noko som tyder på at vi vil få eit kjempeinnrykk av innvandrarkvinner om ordninga forsvinn. Det er òg viktig å understreke at kontantstøtta ifølgje regjeringserklæringa skal leggjast om når full barnehagedekning er nådd. Det er ikkje sagt noko om at ho skal fjernast. I så måte var innlegget til representanten Valle litt misvisande. Lat meg til slutt understreke at vi må ha nulltoleranse i forhold til vald og undertrykking, anten det skjer gjennom tvangsekteskap, kjønnslemlesting eller psykiske truslar, og same kven eller kva for grupper det rammar i samfunnet. Kampen mot vald og undertrykking må vi i stor grad fokusere på i tida som kjem, og debatten i dag tyder på at vi enno har eit langt stykke å gå før vi har vunne den kampen.