Ingvald Godal (Høyre), 2000-05-31:
Forsvarskomiteen legg fram ei samrøystes innstilling i denne saka, som gjeld vårt militære engasjement på Balkan og finansieringa av dette i inneverande år. Situasjonen i Kosovo er vanskeleg, og det herskar stor uvisse når det gjeld den vidare utviklinga. NATOs øvstkommanderande i Europa har på denne bakgrunnen bede om at KFOR-styrken blir forsterka. Regjeringa vil koma attende til Stortinget med ei vurdering av engasjementets lengd og omfang i samband med neste års budsjett. Komiteen tar dette til etterretning. Komiteen har òg merka seg at hovuddelen i vårt attverande bidrag til SFOR-styrken blir avvikla i august i år, og er einig i dette. Hovudårsaka til at Regjeringa legg fram denne proposisjonen no er ei massiv overskriding når det gjeld kostnadene ved KFOR-engasjementet. Den er på heile 1 289 mill. kr. I budsjettet for inneverande år var dei samla kostnadene for Forsvarets deltaking i internasjonale operasjonar rekna til 860 mill. kr. Det vart sagt at det knytte seg stor «usikkerhet» til desse kostnadene. Under arbeidet med budsjettet i forsvarskomiteen i fjor haust vart det klart at Regjeringa berre hadde tatt med utgifter til KFOR for rundt rekna fyrste halvår, trass i at det var heilt klårt at engasjementet ville vara ut året og lenger. Ein samla komite peika på denne underbudsjetteringa og understreka at budsjettet så langt råd er, skal dekke alle forventa utgifter. Regjeringa opplyste at ho ville koma attende til saka i revidert, og ein samla komite føresette at dette då ville skje i samsvar med prinsippet om tilleggsfinansiering, som Stortinget vedtok under handsaminga av gjeldande langtidsmelding, og gjentok og understreka under handsaminga av budsjettet i fjor haust. No syner det seg at løyvinga berre dekker KFOR-operasjonen ut april, og at prinsippet om tilleggsfinansiering er brote, idet ein halv milliard kr blir trekt inn frå kap. 1760 post 45 for å dekke ein del av overskridinga. Dette siste vil dei forskjellige partifraksjonane ta stilling til i finanskomiteens innstilling til revidert. Ein samla komite er samd i at Noreg må stå fast ved det ansvaret me har teke på oss i Kosovo, og at det ikkje er aktuelt å redusere storleiken på det norske bidraget no. Komiteen føreset likevel at alle moglegheiter for innsparing blir vurderte, utan å gå på akkord med tryggleiken til personellet og dei pliktene Noreg har teke på seg. Komiteen føreset òg at nødvendige tiltak blir sette ut i livet for å unngå at slike forhold som her er avdekte, gjentek seg. Det er etter mi meining svært alvorlege forhold denne saka dreier seg om. Når ein berre tek med utgiftene for eit halvt år i eit budsjett, trass i at ein veit at dei vil påløpe heile året, og så kallar det «usikkerhet», då ligg det etter mi meining farleg nær grensa til feilinformering av Stortinget. I løpet av 1990-talet har det altfor ofte hendt at ein kjem attende til kostnader i revidert og då brukar kap. 1760 post 45 som ein ymsepost for alt mogleg anna enn «Nyanskaffelser av materiell» i Forsvaret, som desse midlane er øyremerkte til. Når den førre regjeringa var avhengig av støtte frå Høgre og Framstegspartiet i budsjettsamanheng, vart det sett ein stoppar for dette. Men no er me altså atter ute på den same galeien. Fenomenet er ei ikkje uvesentleg medverkande årsak til den doble ubalansen i Forsvaret i dag. Skikkeleg planlegging og økonomisk hushaldering blir umogleg når ein held fram på denne måten. Forsvarsstudiar og langtidsmeldingar blir langt på veg bortkasta. Denne saka dreier seg òg om ei klar undervurdering av kostnadene i samband med KFOR-operasjonen. Noreg har no delteke med store styrkar på Balkan i mange år, og ein burde såleis ha eit godt grunnlag for å vurdere kostnader ved operasjonar i dette området. Ein sterkt medverkande faktor til undervurderinga var her at den dåverande regjeringa ikkje nytta høvet under luftkrigen til å planlegge for den bakkeoperasjonen alle visste måtte koma før eller seinare. Då grønt ljos for planlegging omsider kom, vart det hastverksarbeid, med dei konsekvensane det alltid har for m.a. grundig gjennomgang og kostnader. Dette bør ein òg ta lærdom av i framtida. Med desse orda vil eg anbefale innstillinga.