Erling Sande (Senterpartiet), 2012-02-14:
Rovdyrproblematikk er eit politikkområde som skapar stort engasjement, både i og utanfor denne salen. Noko av grunnen til det er at for nokon er ikkje rovdyr ei problemstilling ein blir kjend med gjennom folkeeventyra, det er faktisk ramme alvor. Det er slik at folk lever livet sitt og har arbeidsplassane sine i område med rovdyr, der storsamfunnet har sagt at det skal vere rovdyr. Dei har stor kunnskap om naturen og dyra i sitt område som dei har tileigna seg gjennom lang tid, erfaringsbasert kunnskap i tillegg til teoretisk kunnskap, som er verdifull. Dei opplever stundom at verkelegheita er noko annleis sett frå deira ståstad, enn hos dei som har gjerne har stor teoretisk kunnskap om rovdyr, men som sit langt unna det å oppleve dei. Med det som bakteppe var det ikkje minst gledeleg, òg sett frå Senterpartiet si side, at eit samla storting klarte å bli einig om eit forlik i rovviltpolitikken i fjor vår, eit forlik som for fyrste gong – etter vårt syn – gjekk i retning av å lyfte fram nettopp den erfaringsbaserte kunnskapen, som vektla den regionale forvaltninga, og – ikkje minst – i tydelegare grad enn tidlegare tok på alvor dei som lever livet sitt og driv næring i område med mykje rovvilt. Det er svært mykje bra i det forliket, og mykje går no i riktig retning. Men det viser seg likevel at nokre av dei premissane, eller – skal vi seie – nokre av dei elementa som dette forliket inneheld, blir tolka ulikt rundt omkring av forvaltninga. Eg skal omtale nokre av desse momenta. Eit av dei er det som går på praktisering av uttak av dyr som representerer eit skadepotensial i prioriterte beiteområde. Det blir òg stilt spørsmål ved forholdstala som skal gje eit maks tak på talet på hannbjørnar. Og så blir forvaltninga sitt ansvar for å ta ut dyr problematisert, slik at ein ikkje endar opp med eit tal som er mykje høgare enn det som blei vedteke i denne salen. Frå Senterpartiet si side meiner vi det er liten grunn til å tolke desse momenta på annan måte enn slik dei er utforma i forliket etter dei intensjonane som låg bak. Då det blei drøftingar kring det å ta ut rovdyr som representerer eit skadepotensial, var bakgrunnen for den debatten at ein hadde hatt fleire tilfelle der ein hadde gjort observasjonar og funn som tydde på at det var rovdyr i beiteområdet i perioden før beitesesongen. Ein kunne late vere å gjere noko, fått store skadar, fått konflikt, fått ei dyr og ressurskrevjande jakt som kanskje òg var resultatlaus, og på den måten fått masse minusteikn etter at beitesesongen opna, i staden for å ta desse skadedyra ut i forkant, unngått konflikten, unngått skadeuttaksjakta og unngått erstatningsutbetalingane. Då seier det seg sjølv at når nokre fylke framleis krev to kadaverfunn før ein ser på eit dyr som skadedyr, er det dagens praksis. Men det kan umogleg vere den praksisen som fleirtalet i denne salen la opp til då ein skreiv inn dei setningane. Vi vil frå vår side derfor leggje til grunn at observasjonar og funn som tyder på at det er rovdyr i eit område ved inngangen til beitesesongen, må resultere i jakt og uttak av desse. Når det gjeld forholdet til naturmangfaldslova, er det viktig å understreke at i lovarbeida for den lova lyftar faktisk eit samla storting fram den koplinga det er mellom lovverket og den særskilde rolla som rovdyrpolitikken har der, og som er den rovdyrpolitikken som denne salen har sagt skal vere gjeldande – at det er det som gjeld. Forliket tydeleggjer forvaltninga sitt ansvar for å ta ut både skadedyr, potensielle skadedyr og dyr som det er gjeve lisensfelling på, men som ikkje er felte i den ordinære jakta. Når det gjeld bestandstalet, er det heller ikkje der, etter Senterpartiet sitt syn, noko stort tolkingsrom. Og tilsvarande gjeld at det ikkje skal praktiserast beitenekt etter dyrevelferdslova i område som er prioriterte beiteområde. Der har Landbruksdepartementet òg bedt Mattilsynet rapportere der det ser ut til å vere tilfellet. Heilt til slutt: Overstyringa som Miljødepartementet hadde av nemndene når det gjaldt rovvilttalet på gaupe, meiner vi er uheldig fordi det bidreg til å svekkje den intensjonen ein hadde om å styrkje den regionale forvaltninga. Skal ein få ei god forvaltning, skal ein få rapportar inn til Rovdata, må ein ha tillit.