Gunvor Eldegard (Arbeiderpartiet), 2008-06-18:
Ein raud-grøn landbrukspolitikk er òg ein del av løysinga på miljø- og klimautfordringane me står overfor. Difor er eg veldig glad for at jordbruksavtalen òg omhandlar dette, og for at me har ei regjering som tek klimaet på alvor. Landbruket har ei rekkje viktige funksjonar, m.a. å ta vare på biologisk mangfald, produsera mat på ein klimavennleg måte og halda oppe det verdifulle kulturlandskapet. Arbeidarpartiet vil ha ei framtidsretta landbruksnæring, og ho må sjølvsagt ta miljøutfordringane på alvor. Det gjeld ikkje minst utslepp av klimagassar, da jordbruket står for 9 pst. av dei totale CO2-utsleppa i landet. Samstundes må eg få understreka at skogen bidreg til stor binding av CO2, ja så stor at eg meiner vi må byggja enda meir i tre, f.eks. ein ny holmenkollbakke. Eg er glad for at partane er samde om at norsk landbruk må ha ein langsiktig og offensiv strategi for å tilpassa jordbruket til klimautfordringane. Difor vert det satsa 15,5 mill. kr i 2009, med viktige målsetjingar om ein vesentleg reduksjon av ordinær haustpløying innan 2020 ei betre utnytting av husdyrgjødsel innan 2020 ein reduksjon av metan frå drøvtyggjande husdyr kombinert med auka karbonbinding ved lagring av karbon i jord Når det gjeld metangassen, finst det no ny teknologi som sørgjer for at me kan reinsa gassen og bruka den til oppvarming av fjøset. Det vil jo verta reine kinderegget - både reinsing og oppvarming på ein gong. Det er òg eit mål å stimulera til vedvarande høg tilvekst av skog og å leggja til rette for ein auke av bioenergi frå skogen og frå jordbruksavfall. På miljøområdet inneber avtalen at me aukar løyvinga i beitetilskotet med 49 mill. kr. Det regionale miljøprogrammet vil verta vidareført med 390 mill. kr. Og det vert avsett 125 mill. kr til den kommunale ordninga som heiter «Spesielle miljøtiltak i jordbrukets kulturlandskap». I tillegg har me Morsa-prosjektet, som me har jobba med i veldig mange år. Eg er glad for at Regjeringa framleis satsar på tiltak for dette vassdraget. Landbruksministeren la fram ei tiltakspakke for Vestre Vansjø før jul, og pr. 1. april er det 74 pst. av gardbrukarane rundt Vestre Vansjø som har underteikna forpliktande miljøavtalar. Desse inneber bl.a. reduksjon av fosforgjødsling, bygging av fangdammar og buffersoner rundt bekkar. Dette vil vera med på å gje resultat for Vansjø og Morsavassdraget. Eg er ikkje i tvil om at næringa sjølv ser kor viktig det er at dei gjennom tiltak som eg her har nemnt, set fokus på miljø og klima. Dette er bra, for det vil gje resultat både globalt og lokalt. Det er gledeleg at me no har ein situasjon på den norske marknaden der etterspørselen etter norsk mat er større enn tilbodet. Da må me stimulera til auka produksjon, og det vert det òg lagt til rette for. Eg vil spesielt seia litt om tiltaka på mjølkesektoren. Det vert no gjeve moglegheit for innføring av leige av mjølkekvotar for enkeltbruk innanfor omsetnadsregionane. Det vil gje større fleksibilitet, ein kan nytta kapasiteten på garden betre, og det vil gje færre sovande kvotar. Det vert innført ei eiga ordning for nyetablering i mjølkeproduksjon, der det vert sett av 5 mill. liter kumjølkkvote, noko som bl.a. vil bidra til å auka rekrutteringa i næringa, som eg meiner er svært viktig. Leigekvotar på enkeltbruk, og framleis moglegheit for samdrifter på opp til 750 000 tonn, vil gje ein større fleksibilitet i næringa og fleire valmoglegheiter for den enkelte bonden. For oss i Arbeidarpartiet er samdrift ei viktig ordning, som gjev moglegheiter for meir volumproduksjon, arbeidsfellesskap og ordna ferie og fritid. Når me no skal vedta jordbruksoppgjeret for i år, merkar eg meg at Framstegspartiet og Høgre vil ta frå bøndene forhandlingsmoglegheiter og redusere overføringane med enorme beløp. Venstre vil framleis ha forhandlingar, og Kristeleg Folkeparti vil både ha forhandlingar og større overføringar til jordbruket. Debatten i dag om jordbruket kjem i rekkja av mange andre saker som berre stadfestar at det framleis er store sprik og kaos på borgarleg side.