Eli Sollied Øveraas (Senterpartiet), 2003-11-27:
Sameleis som Framstegspartiet meiner Senterpartiet at barn har rett til å vete kven som er far, men vi erkjenner at andre land har andre lover, og at det i vårt land lever barn der biologisk far er ukjend. Dei juridiske rettane til desse barna er det Senterpartiet gjennom forslag nr. 5 ønskjer å sikre. For Senterpartiet er heimen og familien den grunnleggjande sosiale eininga i samfunnet vårt. Tilhøva i heimen er ofte heilt avgjerande for korleis barn utviklar seg. Enkeltmennesket skal ha høve til å vere med og bestemme over sin eigen livssituasjon, og det er viktig å sikre folk tilhøyrsle i lokalsamfunnet sitt, anten dei bur i by eller på landet. For Senterpartiet er det viktig å understreke at alle skal ha likeverdige moglegheiter, uavhengig av kjønn, alder, legning, funksjonsnivå, sivilstand, bustad, livssyn og etnisk tilhøyrsle. Ulik familieorganisering stiller sterkare krav til fleksibilitet, toleranse og samvær. Vi må akseptere at folk vel ulikt. Samfunnet endrar seg raskare enn nokon gong, og endringane vil halde fram. Ikkje minst er endringane store for barn og unge. Teknologien har invadert barnerommet. Mange foreldre har pengar, men ikkje tid, medan andre har tid, men tilhøyrer dei nyfattige, som slit økonomisk. Skal foreldre og barn kunne få meir tid saman, er det viktig å understreke det ansvaret både arbeidsgivarar og offentlege serviceinstitusjonar som barnehagar og skulefritidsordningar har, med tanke på å leggje til rette for fleksible tilbod og løysingar. Tradisjonelt har Senterpartiet stått nær Kristeleg Folkeparti i familiepolitikken. Innstillinga viser òg at Senterpartiet i hovudtrekk støttar meldinga. Senterpartiet bidrog til at dagens kontantstøttemodell vart innført. Men for Senterpartiet er det viktig at alle har reell valfridom med omsyn til korleis dei vil organisere kvardagen sin. Eg trur at eit av dei viktigaste grepa Stortinget kan gjere med omsyn til reell valfridom, er å gjennomføre barnehageforliket. At alle som ønskjer det, kan få ein barnehageplass til ein akseptabel pris, er etter mi meining òg eit viktig likestillingspolitisk tiltak. Senterpartiet ønskjer ikkje ei opptrapping av dagens kontantstøttemodell. Ei kontinuerleg vurdering og evaluering vil kunne gi grunnlag for moglege andre tiltak som kan målrettast med tanke på ei betring av situasjonen for småbarnsforeldre. Dette gjeld både økonomisk og med omsyn til tidsaspektet. Meldinga er omfattande og femnar om mange område. Det er viktig å merke seg at ein samrøystes komite understrekar at familie som omgrep omfattar mange typar samliv. Ei relativt stor gruppe av landets befolkning får lite merksemd i meldinga. Det er dei tusenar av åleinebuande. På nokre område saknar eg meir engasjement, område som Kristeleg Folkeparti – saman med Senterpartiet – tradisjonelt har vore opptekne av. Det gjeld ikkje minst adopsjonsstøtta. Tidlegare har Senterpartiet og Kristeleg Folkeparti stått «skulder ved skulder» for å auke stønaden. Dessverre er det ikkje fleirtal for å støtte vårt forslag om ein opptrappingsplan for å nå 1 G. Eg vil òg nemne dei nye bidragsreglane og peike på to forslag som vart fremja i vår, som Kristeleg Folkeparti dessverre ikkje støtta: vurdere tiltak for å betre den økonomiske situasjonen for barnefamiliar som lever på uføretrygd ei justering av regelverket, slik at dei med lågast inntekt ikkje vert ramma Det er ikkje meininga å ta omkamp på lovendringa, men eg vil likevel oppmode statsråden om å følgje denne saka tett. Komiteen erkjenner at i enkelte familiesituasjonar er konfliktnivået så høgt at det gir meir ro og tryggleik rundt barn sin oppvekst at det vert samlivsbrot. Senterpartiet støttar derfor fullt ut at familievernkontora sitt arbeid må vidareutviklast, og at kompetansen vert styrkt. Eg trur det er heilt grunnleggjande at vi erkjenner at òg barn vert tekne med i samtalerommet. Vi støttar òg forslaget om å gi tilbod om éin dags samlivskurs for førstegongsfødande. At det er problem med å dekkje den faktiske etterspørselen, må bety at samlivskurs har vore ein suksess, og vi ser positivt på at dette vert utvida til å gjelde alle nybakte foreldre. Vi støttar Regjeringas forslag om at sambuarar med felles barn under 16 år òg skal ha obligatorisk mekling. Eg vil rose notatet frå Barneombodet som vert kalla «Rådgiversonen – planlegging for barna ved familieforandringer». Sjølv om merknaden frå Arbeidarpartiet, SV og Senterpartiet ikkje gir fleirtal, ber eg statsråden merke seg dei innspela Barneombodet kjem med. Det er grundig, gjennomarbeidd og svært fokusert på det som er til det beste for barn.