Gerd Eli Berge (Senterpartiet), 2015-01-29:
Interpellanten Aasrud tek opp eit svært viktig tema, graviditetsdiskriminering, eit tema me stadig må fokusera på. Noreg treng barn og dermed òg graviditetar. Dette er ein essensiell del av livet. Det er ei investering, ikkje ei utgift. Å eliminera gravide frå arbeidslivet er uhyre kortsiktig økonomisk tenking. Lat meg slå fast først som sist: Gravide skal ikkje oppleva diskriminering på arbeidsplassen. Det er nok alle i denne salen samde om. Slik står det i likestillingslova § 5: «Hovedregel om forbud mot diskriminering Diskriminering på grunn av kjønn er forbudt. Diskriminering på grunn av graviditet og permisjon ved fødsel eller adopsjon regnes som diskriminering på grunn av kjønn. Forbudet gjelder diskriminering på grunn av en persons faktiske, antatte, tidligere eller fremtidige graviditet eller permisjon. Forbudet gjelder også diskriminering på grunn av kjønn til en person som den som diskrimineres har tilknytning til.» Verkelegheita er likevel ofte annleis enn det som er lovfesta i denne salen, både når det gjeld det som det er heimel for i likestillingslova, og i andre lover. Interpellanten peiker på at både kvinner og menn opplever diskriminering i arbeidsforholdet. Enkelte arbeidsgjevarar i nokre bransjar ser det ikkje som positivt at menn tek ut sin lovmessige rett til foreldrepermisjon. Slikt har med kultur og haldningar å gjera, og med veldig kortsiktig og snever økonomisk tenking. Kor utbreidd det er, veit me ikkje, men det er altfor mykje. Det er òg slik at diskriminering førekjem på ulike måtar. I fjor haust tok min partikollega, representanten Kjersti Toppe, opp i ein interpellasjon diskriminering av sjukehuslegar som følgje av graviditet. Toppe viste der at problemet knytt til diskriminering av gravide – ja, for det er i høgste grad eit problem – òg er gjeldande i offentleg sektor. Likestillingsombodet har òg tidlegare karakterisert sjukehusa som verstingar, for her er det ikkje snakk om enkelthendingar. Staten må syta for å rydda opp i eigne rekkjer. Altfor mange legar har mellombelse stillingar, og dei arbeider for lenge i mellombelse stillingar. Det skulle ikkje vera slik, og det skal ikkje vera slik. Mellombelse stillingar gjev eit dårlegare vern mot diskriminering som følgje av graviditet, uavhengig av lovverket, og eg deler den bekymringa som representantane frå Arbeidarpartiet har teke opp i innlegga sine her i salen i dag. Senterpartiet meiner at bruk av mellombelse stillingar i arbeidslivet er ein uting og vil kjempa mot ei slik utvikling, anten det gjeld statstilsette sjukehuslegar eller andre og meir lågtlønte yrkesgrupper. Stor bruk av mellombelse stillingar innan ulike sektorar gjer dei tilsette mykje meir sårbare. Mellombelse stillingar over tid skapar uvisse og dermed også ein fare for at ein ikkje gjev melding om uheldige forhold til leiinga. Dette er ein fare i alle sektorar, men risikoen vil variera, avhengig av arbeidstype. I nokre yrke kan det vera eit spørsmål om liv og død. I Noreg har me gode ordningar for fødselspermisjonar, noko som gjev tryggleik for inntekt i ein periode etter fødsel, og som sikrar samvær med barn som kjem til verda. Me har eit lovverk som skal sikra mot diskriminering av både gravide og personar som vil bruka dei første månadene eller det første året med barnet, slik dette huset ønskjer at dei skal få moglegheit til. Eg meiner alle må arbeida for å motverka diskriminering som følgjer av graviditet og fødslar. Me må bevisstgjera i samfunnsliv og i arbeidsliv. Styresmaktene må medverka til dette gjennom eit aktivt informasjonsarbeid og kunnskapsformidling, og gjennom trepartssamarbeidet i arbeidslivet, med forpliktande ordningar der graviditetsdiskriminering får konsekvensar for den som diskriminerer.