Eli Sollied Øveraas (Senterpartiet), 2004-04-01:
Kulturmeldinga dekkjer mange kulturpolitiske område, og under behandlingsprosessen har det ikkje mangla på spørsmål frå kunst- og kulturorganisasjonar og institusjonar. Det er eit gjennomgåande ønske om at Stortinget skal ha vilje og ikkje minst evne til auka satsing innanfor kulturfeltet. På same måten som for alle andre stortingsmeldingar er det dei årlege budsjettløyvingane som avgjer i kva grad vi skal lykkast i å nå dei ambisiøse måla som er attgjevne i innstillinga. Kulturen si betydning vert ofte omtala som limet i samfunnet. Kulturen er avgjerande for trivsel, og kan òg vere avgjerande for kvar folk ønskjer å busetje seg. Han byggjer bru mellom generasjonar og skaper gode relasjonar på tvers av livssyn og etnisk tilhøyrsle. Og ikkje minst medverkar han til å gi ei sterkare identitetskjensle. For Senterpartiet er ein aktiv og offensiv kulturpolitikk høgt prioritert. Dette gjeld både innanfor det profesjonelle området og på amatørfeltet. Vi står saman med Arbeidarpartiet og SV på ei rekkje område, og ikkje minst er det verdt å merke seg at desse tre partia er samde om å auke kulturbudsjettet med om lag 1,3 milliardar kr i løpet av tiårsperioden. Det har elles vore tilbørleg omtala tidlegare i debatten. Ein gjennomsnittleg auke på 130 mill. kulturkroner i ti år ville kunne medverke til vekst og ikkje minst entusiasme på ei rekkje kulturområde. Vi ønskjer å lyfte fram kulturen si betydning ved å be om ei utgreiing av ei enkel kulturlov. Gjennom ei enkel kulturlov vil vi kunne synleggjere kulturen si betydning, gi han tyngd og status, og streke under det offentlege sitt ansvar, samstundes som ei slik lov vil medverke til å sikre eit mangfald av kulturtilbod i heile landet. Det er mange område eg kunne ha kome innom, men innanfor ei ramme på fem minutt skal eg nøye meg med korte merknader på einskilde område. Den frivillige sektoren har alltid stått sterkt i Senterpartiet. Eg vil streke under den betydninga denne sektoren har rundt om i det ganske land, og det store arbeidet som mange lag og organisasjonar legg ned. Eg vil spesielt peike på Frifond-ordninga og Frifond-midlane, som vi ønskjer vert samla under eitt departement og fordelt etter ein kostnadsnøkkel som tilsvarar den faktiske medlemsmassen. Det bør takast eit heilskapleg og samlande grep for å fremje lokalt kulturliv og frivillig engasjement på kulturfeltet. Vi ønskjer ein høgare prioritet av lokalt og frivillig kulturarbeid utan at det skaper motsetnader mellom det lokale og det nasjonale eller mellom amatørverksemd og profesjonell kunst- og kulturverksemd. Eg vil også peike på den store aktiviteten som er innanfor festival- og festspelområdet og innanfor korps- og korområdet. Vi ønskjer at støtta her vert trappa opp. Vi kunne også tenkje oss ei fondsordning, der avkastninga kan brukast til investeringar i instrument. Det norske språket er under press, og det er viktig med ein offensiv språkpolitikk. Ved å støtte «Aksjon Utvid innkjøpsordningen» vil vi kunne styrkje innkjøpsordninga for norsk litteratur. Nynorsk er jamstelt med bokmål, og eg vil gi ros for innhaldet i meldinga og for det i innstillinga som gjeld nynorsk. Senterpartiet ønskjer gjennom fleire tiltak å støtte og styrkje nynorsken sin posisjon ytterlegare. Vi føreslår å opprette eit nynorskfond, Vinjefondet, som skal bidra til å styrkje nynorsk journalistikk. Vi er opptekne av at kommunane gjennom gode ordningar skal kunne realisere bygging av kulturelle møteplassar. Den nye tilskotsordninga med å finansiere nasjonale bygg, som departementet legg opp til, meiner vi svekkjer eksisterande ordning. Tidlegare var det sett av over 40 mill. kr til dette formålet. Desse pengane er no borte. Førde Internasjonale Folkemusikkfestival får status som knutepunktinstitusjon. Det er Senterpartiet svært godt nøgd med. Vi har gjentekne gonger under budsjettbehandlinga forsøkt å gi festivalen denne statusen, og det er særs gledeleg at dette no skjer. Den Norske Kulturbåten har Stortinget sagt ja til tidlegare. Dette er eit spennande prosjekt. Ein kulturbåt frå Halden til Kirkenes fullasta med kunst og kultur til kystbefolkninga vert ei fantastisk oppleving. Eg ønskjer arbeidsgruppa lykke til med det vidare arbeidet og ser fram til at Stortinget får dette til endeleg behandling. Eg er glad for at ein samrøystes komite sluttar opp om formuleringa der ein seier at det er eit nasjonalt ansvar å bidra til teknologiutvikling som skal få fart på tekstinga av direktesende program på fjernsyn. Dermed er det om lag 600 000 personar som vil få ein vesentleg styrkt livskvalitet.