Ingebrigt S. Sørfonn (Kristelig Folkeparti), 2006-03-30:
Sjølv om meiningane er svært forskjellige, er det ein kjempeviktig debatt me har i dag. Så langt har det spesielt vore interessant å lytta til meiningsutvekslinga mellom representanten Kielland Asmyhr og statsråden. Lat meg med ein gong slå fast: I Kristeleg Folkeparti vil me først sjå dei endelege resultat frå forhandlingane i WTO. No er det altfor tidleg å trekkja konklusjonar. I Kristeleg Folkeparti oppfattar me situasjonen slik at det framleis vil vera mogleg å utforma ein landbrukspolitikk som er tilpassa norske tilhøve. Det er eit viktig krav frå Kristeleg Folkeparti til Regjeringa at WTO-avtalen får ei utforming som sikrar rom for å ta omsyn til norske tilhøve. Kristeleg Folkeparti meiner òg at Regjeringa må halda på eit reelt tollvern for viktige kjerneprodukt i norsk landbruk. Me forstår at det kan verta nødvendig å gjera endringar i utforminga av støttesystemet for landbruket etter ein WTO-avtale. Men Kristeleg Folkeparti ser ikkje trong for å redusera landbruksstøtta over statsbudsjettet. Eventuell redusert støtte som følgje av WTO-reglane må koma landbruket til gode. Eg vil utfordra statsråden til å klårgjera om Regjeringa er einig i dette. Eit aktivt landbruk er viktig for busetjing og for arbeidsplassar, for matproduksjon og for kulturlandskap. I tillegg er landbruket viktig for reiseliv, småindustri og servicenæringar. For Kristeleg Folkeparti er eit levande landbruk i heile landet både eit mål og eit middel. Det er for det første eit mål i seg sjølv, men det er òg det viktigaste verkemiddelet me har for å sikra levande bygder i heile landet. Dersom me ser på statistikken over inntekt, finn me at inntekta i landbruket er låg. Behovet for nye inntekter set nye krav til og mål for mat- og landbrukspolitikken. Dette må me møta på ein offensiv måte. For Kristeleg Folkeparti er målet å gje bønder den sama utviklinga i inntekt som andre yrkesgrupper i samfunnet vårt. Eg har merka meg at Regjeringa vil satsa på familiebruket. Dette meiner me i Kristeleg Folkeparti er rett. Men me ønskjer å utvida innhaldet i uttrykket «familiebruk». Det nye familiebruket må leggja meir vekt på mangfald og utnytting av dei menneskelege og naturgjevne ressursane på bruket. Utforminga av støtteordningane må leggja til rette for ei slik utvida forståing av familiebruket. Skal me lukkast med dette, må familiebruket ha ei økonomisk plattform som gjev moglegheit for mangfald. Me treng betre velferdsordningar for å sikra rekruttering, og me treng å sjå på naturbruksutdaninga i eit entreprenørskapsperspektiv. Me må òg få verkemiddel for investeringar og risikokapital som nettopp er øyremerkte utvikling av mangfaldet på gardane. Jordbruksforhandlingane er sentrale for å få næringa med på ei framtidsretta utvikling. Kristeleg Folkeparti meiner at eit samarbeid mellom staten og organisasjonane i landbruket er nødvendig for å få til ei god utvikling. I Kristeleg Folkeparti har me derfor lagt vekt på semje og på å få til avtaler, i dei åra me hadde regjeringsmakt. Det er viktig at den noverande regjeringa følgjer opp denne linja og ikkje trugar med å fjerna jordbruksforhandlingane om ein ikkje får det som ein vil, slik som enkelte representantar frå noverande regjeringsparti tidlegare har gjort. Kristeleg Folkeparti meiner at utviklinga i jordbruket må skje i nært samarbeid med bøndene. Me meiner at ein ny landbrukskommisjon, slik som enkelte frå Arbeidarpartiet har teke til orde for, er eit feilspor. Me meiner at prinsippa frå St.meld. nr. 19 for 1999-2000 framleis står seg godt. Nødvendige endringar kan på ein ryddig måte gjerast gjennom dei årlege jordbruksforhandlingane. Me har nyleg òg sett at mattryggleik er viktig både for forbrukarane, for bøndene og for matvareindustrien. Dette kjem til å verta meir og meir aktuelt. Utfordringane frå ein meir globalisert handel med mat, men òg frå miljøet, forbruksvanar, eit meir effektivt jordbruk, endringar i matindustrien osv. krev nye strategiar og nye tiltak. Eg vil derfor på nytt be om at Regjeringa kjem med ei stortingsmelding om dette. Så til slutt: Det er forskjell på Kristeleg Folkeparti og Framstegspartiet si tilnærming i landbrukspolitikken. Kristeleg Folkeparti erkjenner at matproduksjon i Noreg skjer under klimatiske tilhøve som krev offentleg støtte om bøndene skal ha ei inntektsutvikling på linje med andre yrkesgrupper. For Kristeleg Folkeparti er ikkje billigast mogleg mat eit mål, for oss er faktisk trygg mat det aller viktigaste. Me ser gode grunnar for å halda på ei samvirkeorganisering i landbruket, me meiner at det er ein fordel både for bønder og for forbrukarar. Kristeleg Folkeparti ønskjer eit landbruk over heile landet, difor må me ha ein bevisst politikk som gjer det mogleg. Reguleringar er naudsynte for å nå dei måla me har.