Eli Sollied Øveraas (Senterpartiet), 2005-06-10:
Stortingsmeldinga viser at innføring av makspris trinn 1 i barnehagereforma fungerer i høve til Stortinget sin intensjon då vi vedtok reforma. Praktisk talt alle barnehagar har innført makspris. Neste trinn i barnehagereforma er innføring av trinn 2. Senterpartiet skulle gjerne sett at vi hadde nådd målet om full behovsdekning. Sjølv om både private og kommunale barnehageeigarar har gjort ein betydeleg innsats, manglar vi om lag 15 000 barnehageplassar. At bortimot 18 000 nye plassar er under bygging eller planlegging, er svært gledeleg, og det gir positive signal om at ein kan nå målet om full behovsdekning tidleg i 2006. Senterpartiet står fast på vedtaket i barnehagereforma om at makspris trinn 2 skal innførast når det er tilnærma full behovsdekning. Budsjettframlegget for 2006 bør gi ein god indikasjon på utviklinga innanfor barnehagesektoren. Eg meiner at Stortinget då bør kunne ha eit betre grunnlag enn i dag for å fatte vedtak om når makspris trinn 2 kan innførast. Eg håpar at statsråden i innlegget sitt også kan komme litt inn på framdrifta for når vi kan forvente å få eit litt meir fast haldepunkt når det gjeld talet på plassar. Etter Senterpartiet sitt syn bør vi innføre trinn 2 så snart det er praktisk mogleg når vi har nådd målet om tilnærma full dekning. Senterpartiet vil understreke at barnehagereforma skal vere fullfinansiert, noko som også var ein del av forliket. Statstilskottet bør og skal vere øyremerkt til vi har nådd full behovsdekning. Eg har merka meg at departementet i meldinga ikkje anbefaler å innføre einskapskostnadsprinsippet no, og at departementet grunngir det med at det vil medføre ei monaleg omfordeling av offentlege midlar for kommunesektoren – i hovudsak frå kommunale barnehagar til private barnehagar. Det står i meldinga at utan omfordeling vil dette medføre ein ekstrakostnad på 1,3 milliardar kr pr. år. Det blir også vist til at dette vil vere i strid med barnehageforliket om statleg fullfinansiering. Meldinga peiker også på ein pressa kommuneøkonomi som eit argument for ikkje å gå inn på det no. Eg registrerer at departementet i staden anbefaler ein kombinasjon av kostnadsdekkingsprinsippet og einskapskostnadsprinsippet, med dei endringane som KS har lagt til i høyringssvaret sitt. Endringane går kort ut på at endringar i tilskottsavgjerdene som vil medføre auka utgifter for kommunane, skal dekkjast fullt ut av staten. Senterpartiet deler fullt ut det synet som Regjeringa har lagt til grunn i meldinga på dette området. Eg forventar også at når vi får budsjettproposisjonen for 2006, får vi ein gjennomgang av korleis den økonomiske situasjonen er når det gjeld både private og kommunale barnehagar, og at det blir lagt fram eit opplegg om korleis Regjeringa har tenkt denne finansieringa vidare. Innstillinga viser elles at det er relativt brei, tverrpolitisk semje når det gjeld barnehagereforma, også når det gjeld makspris og full behovsdekning. No har vi innført trinn 1. Senterpartiet håpar at vi tidleg i 2006 skal få full dekning, og då er det trinn 2. Liksom representanten frå Framstegspartiet vil eg peike på at vi ikkje må sjå bort frå at det vil melde seg eit nytt og større behov for barnehageplass når prisen blir så vesentleg redusert. Vi er innstilte på å følgje dette opp, og eg vil understreke til slutt at først når alle som ønskjer det, får ein barnehageplass, har småbarnsforeldre reell valfridom når det gjeld omsorgsform for sine barn.