Ingebrigt S. Sørfonn (Kristelig Folkeparti), 2006-06-15:
Innstillinga i denne saka viser at det trass i alt er brei politisk einigheit om måla for landbrukspolitikken. For Kristeleg Folkeparti er det viktig 1. å sikra bøndene stabile og føreseielege rammevilkår og same inntektsutvikling som andre yrkesgrupper2. å ha ein matproduksjon som tek omsyn til mattryggleik, lokale tradisjonar og naturgrunnlag3. å ha eit aktivt landbruk for å halda ved lag hovudtrekka i det busetnadsmønsteret me har i dag, og som kan leggja til rette for ein variert bruksstruktur Kristeleg Folkeparti er glad for at eit breitt fleirtal – alle parti unnateke Framstegspartiet – sluttar opp om desse måla, som til forveksling er lik formuleringane i Kristeleg Folkeparti sitt partiprogram. Det har me sjølvsagt ingen ting imot! I Kristeleg Folkeparti meiner me det er viktig med eit samarbeid mellom staten og organisasjonane i landbruket. Eit slikt samarbeid aukar moglegheitene for å nå måla i landbrukspolitikken. Me ønskjer eit demokratisk system som gjev organisasjonane ansvar og innverknad over utviklinga i næringa. Når det gjeld sjølve avtalen som er inngått, er det noko ulike vurderingar. I Kristeleg Folkeparti opplever me det slik at regjeringspartia, som naturleg nok sterkast forsvarer avtalen, driv litt romantisk rosemåling. I Kristeleg Folkeparti meiner me det er grunn til ei litt meir edrueleg tilnærming. Kristeleg Folkeparti meiner at dei viktigaste verkemidla for nyrekruttering til landbruksnæringa er inntektsutvikling på linje med andre yrkesgrupper og tilfredsstillande velferdsordningar. Me er noko tvilande til om den føreliggjande avtalen gjev særleg auke i netto inntekt. For det er ikkje berre inntektene som stig. Kostnadene stig også, spesielt energikostnadene og renteutgiftene. Ein aukande gjeldsgrad gjer òg at denne næringa er meir sårbar for eventuell renteauke. Noko overraskande er det òg at skattelette vert Regjeringa sitt hovudgrep for å auka landbruksinntektene. I Kristeleg Folkeparti er me ikkje negative til skattelette som verkemiddel, men det må skje i lag med andre tiltak. Eit auka jordbruksfrådrag er først og fremst eit gode for dei som har næringsinntekt over eit visst nivå, medan t.d. unge brukarar som nett har overteke garden, og andre utsette grupper som ofte har låg inntekt, berre i liten grad får nytte av eit auka jorbruksfrådrag. Auka inntekt er det beste verkemidlet for å få ned det høge tempoet i nedlegginga av bruk. Også denne regjeringa legg til grunn ein nedgang i talet på årsverk på ca. 4 pst. I Kristeleg Folkeparti er me urolege for at eit høgt tempo i omstillinga kan gje ei utilsikta sterk nedbygging av landbruket. Levande gardar er heilt nødvendige for å ta vare på kulturlandskapet vårt. Difor er Kristeleg Folkeparti einig i at me no set fokus på husdyrbeite gjennom eit eige beitetilskot, og at målprisane aukar for sau, lam og grønsakproduksjon. St.meld. nr. 19 for 1999-2000 hadde sterkt fokus på det multifunksjonelle landbruket. Det er difor viktig at det ikkje vert bygt opp til motsetnad mellom volumproduksjon og nisjeproduksjon. Begge delar er nødvendig dersom me skal ha eit robust landbruk i tråd med måla i St.meld. nr. 19. Matproduksjon vil alltid vera hovudpilaren, og her har òg økologisk landbruk sin naturlege plass. Men landbrukspolitikken må ha breidd nok til å utnytta heile potensialet for inntekt på gardane. Målet om ein variert bruksstruktur må vera styrande for utforminga av støtteordningane. Innstillinga i denne saka viser at det er rimeleg brei politisk einigheit om måla for landbrukspolitikken, men at det er noko ulike vurderingar av kor god avtalen er, og av enkelte element i avtalen. Kristeleg Folkeparti registrerer òg at Regjeringa gjennom denne avtalen ikkje gjev særleg nye politiske føringar for den framtidige landbrukspolitikken. Frå Kristeleg Folkeparti si side vil me i landbrukspolitikken framover særleg leggja vekt på at landbruket treng ei betre nettoinntekt for å få ny rekrutteringat tilskota til velferdsordningane må verta betreat produktivitetsauken må nyttast til å auka bøndene sine inntekterat omstillingstempoet ikkje må verta så høgt at me får ei utilsikta nedbyggingat me ikkje ser nokon motsetnad mellom nisjeproduksjon og volumproduksjon; me treng faktisk begge delar