Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2015-05-21:
Det er i utgangspunktet rart at ein må ha ein interpellasjon om framtida til eit fylke i Noreg, om Sogn og Fjordane. Sogn og Fjordane, som scorer høgast på resultat i skulen, med ein høgskule som rekrutterer studentar frå heile landet, eit fotballag som dei fleste åra etter 1976 har lege i elitedivisjonen, eit næringsliv som gjer at me ligg på topp i landet på verdiskaping per innbyggjar, eit reiseliv som har UNESCO-bevis på toppkvaliteten og ein offentleg sektor som ligg fremst i landet når det gjeld tverrsektorielt samarbeid, f.eks. innanfor beredskap. Ein slik debatt ville for to år sidan under raud-grønt styre vekt undring, men etter to år med blå-blått styre er eg samd med interpellanten: Me må reise spørsmålet om kva regjeringa vil med Sogn og Fjordane. Eg vil gi ros til Bård Vegar Solhjell for å setje saka på dagsordenen i dag. I valkampen for to år sidan åtvara eg og Senterpartiet mot den politikken ei høgredominert regjering ville føre, og kva konsekvensar denne politikken ville få for eit distriktsfylke som Sogn og Fjordane. Då vart eg skulda for å svartmåle, kome med ugrunna skuldingar mot andre parti osv. Men ikkje eingong eg hadde fantasi til å førestille meg kor effektiv regjeringa ville verte i å fremje forslag som legg ned, sentraliserer funksjonelle organisasjonar og demonterer Sogn og Fjordane som ei lita, men effektiv eining. Eg nemner i utval: Politireforma vil svekkje beredskapen og det gode tverrsektorielle samarbeidet på beredskap om politidistriktet vert nedlagt og lagt under Bergen. Eg håpar me i dagens debatt kan få vite kva dei ulike partia vil gjere i den saka. Det er merkverdig stille frå alle dei store partia, også Arbeidarpartiet, i denne saka. Politireforma er vorte ei strukturreform, ein hån mot Gjørv-kommisjonen og eit trugsmål mot tryggleiken i Sogn og Fjordane. Kva vil skje med 110-sentralen i kjølvatnet av endra politistruktur? Brannstudien legg opp til sentralisering av velfungerande brannvesen i kommunane. Korleis hadde det gått i Lærdal om me ikkje hadde hatt det lokale brannvesenet, som reagerte prompte? Regjeringa driv eit utidig press for å leggje ned Høgskulen i Sogn og Fjordane mot styrets vilje, seinast no med eit finansieringssystem som leiinga ved skulen er sterkt kritisk til, og som eg håpar ein kan endre i Stortinget i vår for å sikre framtida for ein sjølvstendig høgskule i Sogn og Fjordane, som rekrutterer og leverer fantastiske resultat. Når det gjeld Innovasjon Noreg, mister Sogn og Fjordane eigarskapen, styringa, midlar og arbeidsplassar. Regjeringa har tydelegvis gløymt at Innovasjon Noreg er eit ektefødd barn av Distriktenes Utbyggingsfond. På ein stor konferanse i år sa leiinga i Melin Medical i Gloppen kommune at dei ikkje ville lukkast om dei var lokalisert i ein by. Kvifor? Jo, fordi det er korte avstandar til dei styrande i Gloppen, og det er kort veg og god dialog med Innovasjon Noreg. Regjeringa kuttar i breibandsbygging. Søndagsopne butikkar vil gi nedlagde distriktsbutikkar. Avinor skal kutte 100 mill. kr – 150 mill. kr i det regionale flyplassnettet. EUs tredje postdirektiv vil gi auka kostnader for næringslivet i Sogn Fjordane. Nytt vegselskap – ingen prosjekt i Sogn og Fjordane. Landbrukspolitikken er eit kapittel for seg. Den vil favorisere store bruk, og det får stygge negative konsekvensar for inntekt og utviklingsmoglegheiter til gjennomsnittslandbruket i Sogn og Fjordane. Ein legg ned Bioforsk på Fureneset – ein viktig forskingsinstitusjon. Helseministeren varslar endringar i sjukehusstrukturen, og statsråden er sjølv effektiv i nedbygginga med nytt inntektssystem, som gir stor omfordeling i disfavør av distrikta. Den raud-grøne regjeringa våga ikkje å gjere noko med det. Me kunne ikkje leggje fram eit inntektssystem som til dei grader disfavoriserer eit fylke som Sogn og Fjordane, og der ein ikkje har fått på plass samferdslesnøklar som varetek dei utfordringane me har med ferje langs kysten. Det kunne ei raud-grøn regjering aldri gjere. Derfor kom det heller ikkje. Det hadde ikkje kome før me hadde fått på plass ei rettferdig ordning. Det har me ikkje i dag. Kommunereforma vil, om regjeringa får det som ho vil, gi færre og meir sentraliserte arbeidsplassar. Midt oppi dette kjem gladmeldinga: Fiskeridirektoratet skal få halde fram i Måløy. Det har me hatt i mange tiår – det er ikkje ny aktivitet eller nye arbeidsplassar. Avinor melde om at me skal få behalde flyplassane, som vi har hatt i mange tiår – det er ikkje noko ny aktivitet, men kutt i løyvingane. Det vert teke imot med flaggheising! Det viser litt om kva forventningar ein har til dagens regjering. Men fører det fylket framover når ambisjonsnivået til regjeringa og til fylkets valde representantar for regjerings- og støtteparti er så lågt? Sogn og Fjordane har rikeleg med initiativrike folk med framtidstru og arbeidsvilje. Det skjer mykje positivt. Gründarar skaper nye arbeidsplassar, og det er mykje aktivitet som kan utviklast vidare. Folk ber ikkje om meir enn at dei nasjonale styresmaktene skal spele på lag med dei, fremje saker som hjelper dei å byggje vidare, slik den raud-grøne regjeringa gjorde – og ikkje rive ned det som fungerer godt i dag. Er det for mykje å forlange?