Heidi Grande Røys (Sosialistisk Venstreparti), 2004-11-26:
Representanten Djupedal har gjort greie for hovuddelen av vårt skatteopplegg og vårt syn på skattereforma, så eg skal berre ta for meg nokre av enkeltsakene som er omtalte i innstillinga. Fyrst til ordninga med skattefrådrag for frivillige organisasjonar, som vi for så vidt allereie har vore inne på i ei replikkordveksling tidlegare. Regjeringa foreslår altså å auke maksimumsgrensa for skattefrådraget frå 6 000 kr til 12 000 kr. SV er imot forslaget. Å bruke fellesskapet sine midlar til å støtte frivillige organisasjonar er fornuftig. Det gir organisasjonane moglegheit til å bruke tid og krefter på formålet sitt, og ikkje på å samle inn pengar. Dette var ein viktig del av grunngivinga for å endre tippenøkkelen, som sikra ein sterk auke i tilskottet til dei frivillige organisasjonane. Det var eit solid lyft som regjeringspartia var imot – eit lyft som sikra stabilitet og var føreseielege for organisasjonane sin økonomi. I staden har altså Regjeringa meint at støtte til frivillige organisasjonar skal sikrast gjennom skattefrådrag for gåver. Vi har det prinsippielle synet at bruk av fellesskapet sine pengar skal avgjerast politisk, av fleire årsaker. For det fyrste er det viktig at ei slik støtte vert vurdert opp mot andre viktige saker gjennom ein prioriteringsprosess, som budsjettbehandlinga er. For det andre bør støtta fordelast rettferdig mellom organisasjonane ut frå objektive kriterium, som t.d. talet på medlemmer og lokallag. Med ei ordning som skattefrådrag vert støttenivået til den einskilde organisasjonen avgjort av kor store gåver ein klarer å lokke ut av givarane. Lite tyder på at det gir ei fordeling mellom organisasjonane som er rettferdig, ikkje er det stabilt og føreseieleg, og spesielt demokratisk kan ein heller ikkje seie at det er. Så vil eg seie litt om forslaget om å avvikle ordninga med frådrag for avsetjingar til fellesått andelskapital i samvirkeføretak. Samvirke er ei føretaksform som er særprega av medlemseige, medlemsstyre og medlemsnytte. Medlemskapen er open for alle som kan dra nytte av verksemda til føretaket. Sidan formålet er brukarnytte og ikkje kapitalavkastning, kan ikkje eit samvirkeføretak hente inn eigenkapital gjennom investorar som har som formål avkastning på kapitalinnsatsen. Samvirkeføretak er derfor avhengige av å byggje opp eigenkapitalen gjennom overskott i drifta. Ei skatteskjerping som den Regjeringa foreslår, vil motivere medlemmene til å ta ut større del av overskottet kvart år og såleis svekkje eigenkapitalen i samvirket – ein eigenkapital som er avgjerande for utviklingsmoglegheiter og omstilling. SV går imot forslaget frå Regjeringa. SV går òg imot å endre skattereglane for bustadbyggjelag. På same måten som for samvirke, er desse åtte av medlemmene og vert drivne non-profit. Dei har som einaste føremål å tene medlemmene og dermed samfunnet sine interesser. Ei skatteskjerping, som vert foreslått her, vil føre til bygging av 150–200 færre bustader. Det svekkjar dermed handlekrafta og deltakinga i bustadbygging og utviklinga i lokalsamfunna. Til slutt vil eg seie litt om forslaget om endring i landbruksskattlegginga. Her er det fleire forslag, og SV går imot alle. No har regjeringspartia og Framstegspartiet endra til det betre det forslaget som kanskje ville hatt størst negativ konsekvens, nemleg gevinstskattlegging ved realisasjon av landbrukseigedommar, der ein no ser bort frå familieoverdragingar og vidarefører tiårsregelen vi har i dag. Det synest vi er klokt. Men forslaget vil likevel ha fleire uheldige sider. Forslaget vil m.a. ramme erstatning for skogvern. Både Naturvernforbundet, Natur og Ungdom og Noregs Skogeigarforbund har peikt på at det er avgjerande for konfliktnivået rundt vern at erstatningane ved vern av skog vert oppfatta som rimeleg akseptable. Verknaden av forslaga er at frivillig vern vert økonomisk mindre interessant enn tidlegare for skogeigarane. Resultatet kan verte at arbeidet med frivillig vern vert undergrave, og at konfliktnivået i skogvernarbeidet igjen aukar. Dette vil vere veldig uheldig, og i strid med dei klåre signala som både storting og regjering tidlegare har gitt om satsing på frivillig vern og trongen for konfliktdemping. Det er frykteleg synd at både Venstre og Kristeleg Folkeparti har gått inn for ein slik type innskjerping for skogvernet, og det er synd av forslaget dermed får fleirtal ved hjelp av Framstegspartiet ved avstemminga i dag.