Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2005-05-31:
Senterpartiet meiner eit statsborgarskap er eit viktig symbol på tilhøyrsle og lojalitet til eit politisk fellesskap. Vi meiner den enkelte berre bør ha plikter og rettar i éin stat. Stemmerett, verneplikt, straffeforfølging – mange grunnar taler for det. Ot.prp. nr. 41 er ei oppfølging av ei eiga offentleg utgreiing, NOU 2000:32. Senterpartiet er tilfreds med at Regjeringa følgjer opp mindretalet i NOU-en. Dei andre nordiske landa hadde opphavleg den same haldninga. Vi er overraska over at vi på dette punktet ikkje lenger har eit felles syn i Norden. Regjeringa har føreteke oppryddingar og presiseringar som Senterpartiet i hovudsak er einig i. Vi er for nedstammingsprinsippet, at norsk statsborgarskap blir overført automatisk til barn dersom mor eller far er norsk, født i eller utanfor ekteskap, og i eller utanfor Noreg. Vi er òg fornøgde med det som er presisert når det gjeld adopterte og barn av statslause. Vi ønskjer at dei krava som blir stilte ved søknad om statsborgarskap, skal gå fram av sjølve lova, og vi er fornøgde med at eit breitt fleirtal meiner at krav til identitet ikkje skal hindra at flyktningar kan oppnå norsk statsborgarskap. Vi synest òg det er rett at utanlandsk ungdom som veks opp i Noreg, kan få norsk statsborgarskap når dei er tolv år. Senterpartiet ønskjer at flest mogleg som bur i Noreg, skal delta i dei pliktene og rettane det medfører. Kravet om sju års butid innanfor ein tiårsperiode er lang tid. Vi har sjekka praksisen i andre land. Han er svært variabel. Sverige har fem år, og Canada har tre år. Andre land har endå lengre butid. Senterpartiet og SV fremmar forslag om krav til fem års butid innanfor dei siste ti åra. Noreg er eit lite og sårbart språksamfunn. Senterpartiet er fornøgd med at komiteen òg står saman om krav til norsk og samfunnskunnskap. Så til spørsmålet om ein seremoni. Senterpartiet støttar forslaget om ei høgtideleg handling, ein eigen seremoni, ved innvilging av statsborgarskap, men då som ei frivillig ordning og utan truskapsløfte. Så vil eg understreka eit avsnitt i forhold til butid som har overskrifta «Særlige grupper». Her kan det altså gjerast unntak frå dei krava som blir stilte. Eit eige rundskriv varetek både Kola-nordmenn, adoptivbarn og utanrikstenestefolk sine husstandsmedlemmer. Det har i den seinare tida komme fleire eksempel som gjer at det er nødvendig å utdjupa akkurat dette nærmare. Det er altså internasjonale yrke, artistar og kunstnarar, med base i Noreg, som òg bør vera underlagt dei same omsyna. Vi er svært fornøgde med at komiteen samrøystes understrekar det, og at komiteen òg seier at høvet til å gjera unntak berre skal nyttast til gunst, ikkje til å stilla strengare eller ytterlegare vilkår. Så er det slik at landet for tida har ei regjering som er særs glad i gebyr og eigedelar. Senterpartiet er for ein heimel som gir høve til gebyr når det gjeld statsborgarskap, men vi meiner at nivået på gebyret skal ta utgangspunkt i sjølvkost, og vi fremmar i lag med SV forslag om det. Til slutt vil eg gjerne seia at det er ei viktig lov som i dag blir vedteken. Frå SV er det ført ein argumentasjon for dobbelt statsborgarskap. I høve til globalisering og internasjonale trendar går det svært godt an å argumentera for det. Men for Senterpartiet er det altså viktig å streka under, til slutt, den tilhøyrsla og den lojaliteten som vi meiner den enkelte skal ha til eitt politisk fellesskap.