Ingvald Godal (Høyre), 2000-05-31:
Stortinget gjekk i fjor inn for å skaffe til vegar fem nye fregattar innanfor ei økonomisk ramme på om lag 12,2 milliardar kr. Det vedtaket ligg fast. Den proposisjonen me handsamar i dag, inneber visse – i hovudsak, bokføringsmessige – justeringar av denne ramma. På grunn av mediestøyen rundt dette prosjektet og fordi det no har kome eit utsettingsframlegg på bordet, vil eg likevel innleiingsvis seia nokre ord om sjølve prosjektet. Fyrst: Kvifor fregattar? I krigstid er hovudoppgåva til fregattane eskorte og antiubåtaksjonar. Båe delar er det eit openbert behov for i alle høve i alle dei forsvarsstrukturane som Høgre kan tenkjast å gå inn for. Me har òg solid erfaring for at det kan vera bruk for antiubåtkapasitet i fredstid. Noreg har ansvaret for oppsyn i enorme havområde, som representerer svært store verdiar. Det er til dagleg i hovudsak Kystvaktas oppgåve, men ho treng å ha ein skikkeleg knyttneve i bakhand i spesielle tilfelle. Det er òg ei oppgåve for fregattane. Noreg må òg yte sitt i Alliansen, m.a. i form av fartøy. Ein fregatt i NATOs ståande atlanterhavsstyrke, STANAVFORLANT, er eit naturleg bidrag i den samanhengen. Oppgåvene er klåre og heilt uavhengige av dei justeringane av strukturen som måtte koma som følgje av handsaminga av neste langtidsmelding. Å utsetta saka no vil difor berre føre til auka kostnader, endå meir uvisse internt i Forsvaret og stor skade for Noregs omdøme. Det får greie seg at me har kutta ut flyprosjektet, om me ikkje òg skulle kanselere dette prosjektet etter alt det arbeidet som har vore lagt inn, både frå norsk hald og ikkje minst frå dei selskapa som har vore inviterte til å gje anbod. Vedtaksvegring er ein svært skadeleg sjukdom generelt og spesielt for Forsvaret. Eg kunne ha lyst til å dvela litt ved det på bakgrunn av det som har vore sagt tidlegare i debatten. Det er no to år sia me handsama siste langtidsmeldinga her i huset. For to år sia, om våren, sat me og diskuterte det forsvaret me skulle ha i framtida, og no er ei ny langtidsmelding om hjørnet om knapt eit år. Det vil alltid vera ei ny langtidsmelding like rundt hjørnet. På grunn av at utviklinga skjer så raskt, bestemte me for to år sia at me skulle få ei langtidsmelding kvart fjerde år for å kunna justere kursen ofte, men om ein kvar gong skal utsetta alt mogleg til neste langtidsmelding, blir jo ingenting gjort. Dei 14 milliardane som kostnaden no lyder på, er mange pengar. Men som med all forsikring er det viktig å sjå premien i forhold til verdien av objektet. Dei årlege inntektene til statskassa frå utvinning av gass, olje og fisk i den sona fregattane skal passe på, er heile 150 milliardar kr pr. år. Det vil seia at heile fregattkjøpet representerer 10 pst. av årlege inntekter fra dette området. Og dette er ein reiskap som me skal ha som ein skikkeleg vakthund, i 30 – 40 år framover. Eg synest det er rett å sjå saka i det perspektivet, og i det perspektivet kan det ikkje vera tvil om at dette er ei både god og rett investering. Når det gjeld justeringa av kostnadsramma, som denne proposisjonen handlar om, altså prosjektgjennomføring, valuta og prisomrekning, ser eg ingen grunn til å koma med ein kommentar utover det som står i proposisjonen og det saksordføraren tidlegare har sagt. Men på bakgrunn av det som har vore sagt her i debatten om kostnadsauke og slikt, må eg likevel streka under at det er ingen kostnadsauke. Det dreiar seg om at prosjektgjennomføringskostnadene, løna til dei som jobbar med prosjektet og slikt, som alltid kjem til å gå over Sjøforsvarets driftsbudsjett, tek ein inn her som ein del av kostnadsramma berre for å synleggjera det. Men det kostar ikkje fem øre meir på denne måten, det berre synleggjer ein kostnad. Stortinget har tidlegare vedteke at dersom eit prosjekt får endringar i kostnad og i omfang, skal det tilbake til Stortinget. Men når det gjeld valutaforhold, skal det ikkje det, så dette er noko nytt. Eg ser at tida no er ute. Eg vil då berre streka under at det er Regjeringas fulle ansvar å gjennomføre dette prosjektet, og eg ynskjer statsråden lykke til.