Petter Løvik (Høyre), 1999-05-04:
Studiefinansieringa er viktig for å gi tilgang til høgare utdanning for veldig mange grupper. Den er viktig for studentane, og den er viktig for dei som er ferdige med studia og er komne ut i arbeidslivet. For studentane er det kostnadsnorma som er det viktigaste. Og det vi diskuterer i dag, renta, er viktigast for dei som er ferdige med studia og er komne inn i tilbakebetalingsfasen. Debatten om studiefinansieringa har i dei seinare åra i stor grad blitt ein debatt om system. Det langsiktige rentenivået i Statens lånekasse er ikkje avhengig av systemet – av politisk eller marknadsstyrt rente – men det er avhengig av det generelle rentenivået og dermed avhengig av ein generell politikk som held renta nede. Når det gjeld valet mellom politisk styrt rente og marknadsstyrt rente, er det viktige spørsmålet korleis vi best kan utjamne dei kortsiktige svingingane. Ved ein rentenedgang er det positivt for kundane med ei rask tilpassing til marknaden. Ved renteoppgang er det positivt med ei mindre rask tilpassing. Eg synest det er grunn til å streke under, med bakgrunn i det som vart sagt frå den førre talaren, at det også i den perioden vi hadde politisk styrt rente, var mange tilfelle der det lønte seg å gå ut av Lånekassa og over i private bankar, fordi det var for lite fleksibilitet og tilpassing til marknaden i det systemet som var då. Høgre meiner derfor framleis heilt klart at ei marknadsstyrt rente reflekterer betre den renta som er i samfunnet til kvar tid, og at vi dermed slepp den store forskjellen, både positiv og negativ, som kan vere mellom ei politisk styrt rente og ei marknadsrente. Men det var heile tida ein klar føresetnad at når marknadsstyrt rente vart innført, skulle det vere muleg å velje mellom ei fastrente og ei flytande rente. Det har gått altfor lang tid før dette med fastrente har blitt gjennomført, men når det no endeleg kjem på plass – om enn for seint – vil Statens lånekasse vere eit svært tenleg instrument og gi eit veldig godt tilbod til studentane – så godt som vi kan forvente. Det er eitt lite unntak frå det siste eg sa, og det gjeld eit moment som fleire av partia har vore inne på allereie, og det er administrasjonskostnadene. I dag har vi den situasjonen at det blir lagt på 1 pst. på renta i Lånekassa til delvis dekking av administrasjon og tap, som det heiter i meldinga. Tilsvarande påslag i Husbanken er 0,5 pst. Det har tidlegare, då dette vart gjennomført, fleire gonger frå Høgre si side blitt peika på at den eine prosenten er eit altfor stort påslag. Vi har merka oss at styret i Statens lånekasse no har foreslått å redusere dette, og det helsar vi med glede. Det er noko vi også vil støtte. Representanten Konglevoll var inne på eit reknestykke som eg må innrømme at eg ikkje heilt forstod. Ho påstod at det vi nemner, vil gi ein marginal nedgang. Men dersom vi kjem ned frå 1 pst. til 0,5 pst. påslag, vil det gi 0,5 pst. rentenedgang. Meir innvikla er det ikkje. Dette har vi stått saman med Framstegspartiet om tidlegare. No er det ein ny konstellasjon, av Høgre og SV, som konstaterer at dette er for høgt. Men SV går litt for langt i forslaget sitt. Dei vil fjerne heile administrasjonstillegget. Det synest ikkje vi er seriøst, fordi det vil måtte gå ut over andre viktige utdanningspolitiske saker som vi prioriterer høgare. Men vi står fast ved at påslaget på 1 pst. må ned. Det er for høgt. Dette vil også vere med og hjelpe til at vi får ei lågare rente.