Gjermund Hagesæter (Fremskrittspartiet), 2009-02-10:
Det som blir lagt fram i denne proposisjonen, er forslag som skal gjere det vanskelegare å utnytte det finansielle systemet til kvitvaskingsformål. Kampen mot kvitvasking og terrorfinansiering er viktige byggjesteinar i arbeidet med å skape eit tryggare samfunn og å avgrense økonomisk kriminalitet. Lovforslaget skal sikre at Noreg bidreg til den internasjonale kampen mot kvitvasking av pengar og terrorfinansiering. Det er ein heilt ny lov om tiltak mot kvitvasking av pengar og finansiering av terrorisme som skal erstatte gjeldande kvitvaskingslov. Lovforslaget vidarefører dei sentale elementa i gjeldande kvitvaskingslov med eit krav om at finansinstitusjonar og enkelte andre skal gjennomføre kundekontroll etter «kjenn din kunde»-prinsippet. Med eitt unntak er det ein samla komité som står bak denne innstillinga. Sjølv om dette sjølvsagt er ein veldig viktig lov som skal vedtakast, er det veldig lite partipolitikk i denne saka. Det er altså stor einigheit, og det bør love bra. Komiteen er innforstått med at reglane for kvitvasking skal nyttast av svært ulike verksemder, og at reglane ofte kan vere vanskelege å forstå og praktisere. På denne bakgrunnen har ein samla komité sagt at Finansdepartementet, Kredittilsynet og Økokrim må følgje utviklinga nøye, og at ein fortløpande må vurdere endringar i lov og forskrift viss erfaringane viser at det er behov for det. Komiteen viser også til finansministerens brev av 21. januar 2009 til Framstegspartiets stortingsgruppe, der det blir sagt at forhandlarar som erfaringsvis kan komme til å ta imot kontantbeløp på meir en 40 000 kr, må ha rutinane på plass for å handtere slike situasjonar når dei oppstår. Finansministeren seier vidare at forhandlarar som sørgjer for å avtale at kontantdelen av betalinga er lågare enn 40 000 kr, vil dermed unngå å komme inn under kvitvaskingsloven. Komiteen sluttar seg til dette. Når det gjeld kontantforbod og forhandlarar av gjenstandar, er komiteen i innstillinga einig i at ein ikkje innfører kontantforbod for kvitvaskingsformål. Komiteen viser også til at forslaga i denne loven vil ha til dels omfattande økonomiske og administrative konsekvensar, slik at desse byrdene vil auke også i forhold til gjeldande kvitvaskingslov. Som nemnt er kvitvaskingsregelverket komplisert, og spesielt små og mellomstore bedrifter vil ha ei utfordring med å få god nok kunnskap om og oversikt over regelverket. Derfor meiner komiteen at myndigheitene har eit ansvar for å rettleie alle grupper av rapporteringspliktige om bruken av reglane. På den måten kan ein leggje til rette for slike tiltak som er nemnde i § 23. Ein samla komité slår også fast at myndigheitene må arbeide mot at dei økonomiske og administrative konsekvensane av kvitvaskingsreglane ikkje blir meir omfattande enn nødvendig. Når det derimot gjeld rapportering innetter i eit finanskonsern, er komiteen delt. Det er då Høgre og Framstegspartiet som utgjer mindretalet, og fleirtalet består av dei resterande partia. Eg reknar med at fleirtalet vil gjere greie for sitt syn sjølv. Høgre og Framstegspartiet viser til at det enkelte selskap som inngår i finanskonsern, etter dagens reglar ikkje kan få informasjon om dei kundeopplysningane som er innsamla av andre selskap i same konsern, fordi desse kundeopplysningane er underlagde teieplikt av personvernomsyn. Høgre og Framstegspartiet meiner at denne avgrensinga er lite formålstenleg, både i forhold til effektivt å kjempe mot økonomisk kriminalitet og i forhold til fornuftig ressursutnytting innanfor det enkelte finanskonsern. Derfor foreslår desse to partia eit tillegg til ny lov om at slik informasjon kan ein gi innetter i eit finanskonsern utan at det medfører brott på reglane om teieplikt. Men alt tyder altså på at det vil bli nedstemt i dag. Under Stortingets høring peikte Revisorforeningen på at revisor etter likningsloven har plikt til å rapportere om brott på skatte- og avgiftslovgivinga til skatte- og avgiftsmyndigheitene, og at etter gjeldande kvitvaskingslov og etter forslag til ny lov vil revisor også måtte rapportere to gonger om mistanke om transaksjonar med tilknyting til utbytte av straffbare brott på skatte- og avgiftslovgivinga, både til skattemyndigheitene og til Økokrim. Rapportering av slike brott direkte til skattemyndigheitene via den eksisterande rapporteringsplikta for revisor kan vere eit meir treffsikkert og betre tiltak mot skatteunndraging. Denne rapporteringa fungerer vel og sikrar at relevante myndigheiter med meir tilgjengelege ressursar kan følgje opp rappporterte forhold på ein effektiv måte. Det er mange eksempel på at meldingar frå revisor til Økokrim om mistenkjelege transaksjonar som gjeld utbytte frå grove brott på skatte- og avgiftslovgivinga ikkje får noka form for oppfølging på grunn av manglande ressursar i politiet. Meldingar om mistenkjelege transaksjonar skal etter direktivet sendast dei nasjonale, finansielle etterretningseiningane i Noreg, Økokrim. Ikkje vesentlege – men etter kvitvaskingloven rapporteringspliktige – brott på skatte- og avgiftslovgivinga er ikkje omfatta av tredje kvitvaskingsdirektiv, fordi det ikkje blir sett på som alvorlege lovbrott etter direktivet. Noreg står slik fritt til å regulere kvar meldinga om slike brott skal bli rapportert. Det kan såleis bli framført gode argument for at revisors mistanke om transaksjonar knytte til utbytte av straffbare brott på skatte- og avgiftslovgivinga bør bli rapportert gjennom den særnorske og velfungerande ordninga med revisors rapporteringsplikt etter likningsloven. Ei slik løysing kan forankrast i regelverket ved bruk av den foreslåtte forskriftsheimelen i ny kvitvaskingslov § 4 femte ledd første punktum. Eg går ut frå at departementet vil vurdere denne typen forbetringar fortløpande, og at også regelverket blir utvikla vidare når ein får erfaring med det, og dersom det oppstår behov for ei slik vidare utvikling av regelverket. Det var ein gjennomgang. Då skal ikkje eg bruke meir tid. Eg vil berre avslutningsvis ta opp mindretalsforslaget frå Framstegspartiet og Høgre.