Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2006-06-09:
Det er store utfordringar knytt til vedlikehald av norske vegar. Dette er bakgrunnen for at Regjeringa i sitt tillegg til regjeringa Bondeviks budsjettopplegg for 2006 og i revidert budsjett 2006 til saman har auka løyvingane til vegvedlikehald med 201 mill. kr. Vedlikehaldsetterslepet for fylkesvegane er noko lågare enn for riksvegnettet, som er rekna ut til å verte 14,5 milliardar kr pr. 1. januar 2007. Det er urovekkjande at vedlikehaldsetterslepet for fylkesvegnettet vil auke med det nivået som er på løyvingane i dag. Det aukande etterslepet på fylkesvegnettet fører til ulemper for trafikantane, i form av både fleire ulukker, auka reisetid og høgare transportkostnader. Dersom vedlikehaldet ikkje vert utført til rett tid, viser erfaringane at skadane vert meir omfattande og kostnadskrevjande å reparere på eit seinare tidspunkt. Bereevne og geometri på fylkesvegane er ofte langt under det som vert kravd for tungtrafikk. Dette fører til at vegdekka fort vert ujamne og med store telehiv i periodar av året. Om lag 55 pst. av fylkesvegnettet har aksellast på ti tonn. Eg går ut frå at me alle er einige om at standarden på fylkesvegnettet er for dårleg. Spørsmålet vert difor korleis me på best mogleg vis kan oppnå ei betring av standarden. Regjeringa har valt å gjere dette gjennom det styringssystemet som eksisterer i dag, ved, som eit første skritt, å auke overføringane til kommunane med fleire milliardar kroner på statsbudsjettet for 2006. Gjennom kommuneproposisjonen for 2007 har Regjeringa varsla at opptrappinga skal halde fram. Eg gjer merksam på at det er fylkeskommunane som i dag har ansvaret for kostnadene til investeringar, vedlikehald og drift av fylkesvegnettet. Fylkeskommunane kan fritt prioritere dei frie inntektene til forskjellige område utan at nokon av midlane er øyremerkte til t.d. samferdsel og vedlikehald av fylkesvegnettet. Fylkeskommunane har ikkje hatt moglegheit til å setje av tilstrekkeleg med midlar til fylkesvegnettet på grunn av for tronge budsjettrammer og sjølvsagt trong for midlar til andre viktige område, som t.d. skule. Sjølv om me ikkje har nokon garanti for at det vert nytta meir midlar til fylkesvegnettet, er ein auke i overføringane til kommunane det viktigaste bidraget for å få dette til. Eg er glad for at ein samla opposisjon no synest å slutte seg til Regjeringas politikk for å auke løyvingane til kommunar og fylke. Forslaget i Dokument nr. 8:43 som vert handsama her i dag, legg opp til ei øyremerking av midlar. Forslaget om å ta igjen etterslepet til vedlikehald på fylkesvegane utgjer statlege tilskot og ei låneordning til fylkeskommunane. Forslaget seier at kostnadene skal delast med ein tredjedel statleg tilskot, ein tredjedel statleg lån med kompensasjon til renter over fem år og ein tredjedel eigenfinansiering frå fylkeskommunane. Når forslaget skal ha ei ramme på 10 milliardar kr, vil det verte særs store verdiar som vert øyremerkte både gjennom statlege tilskot og gjennom eigenfinansiering frå fylkeskommunane. Sistnemnde eigenfinansiering må uunngåeleg finansierast gjennom dei frie inntektene. Slik eg ser det, skal me halde fram med den praksisen at det er fylkeskommunane som har ansvaret for desse prioriteringane. Eg synest difor det er ryddig av fleirtalet i komiteen å avvise ei slik tiltakspakke, bygd opp på den måten som Framstegspartiet har fremja forslag om.