Sveinung Rotevatn (Venstre), 2017-06-09:
Kriminalitet er destruktivt for samfunnet og for den enkelte, og det gjeld også arbeidslivskriminalitet, som er eit alvorleg problem både for dei arbeidstakarane som blir ramma av det, og for dei seriøse aktørane som ikkje nyttar seg av det. Det er klart at der bedrifter opererer innanfor enkeltnæringar og er useriøse – og nokon av dei kriminelle – skaper det ein urettferdig konkurranse som går ut over alle, og som dermed kan bli «a race to the bottom». Den problemstillinga som blir teken opp i dette representantforslaget frå Arbeidarpartiet, er svært viktig, og det er ein viktig debatt vi har her i dag. Eg synest likevel det er viktig ikkje å forenkle bildet ved å måle arbeidslivet med altfor brei pensel i nokon bransjar, for å seie det slik. I mange bransjar er det svært ryddige, svært ordna, forhold, med ansvarlege arbeidstakarar og arbeidsgjevarar og med arbeidstakarar som har det godt. Men i enkelte bransjar er det meir utfordrande. I enkelte bransjar har utviklinga gått feil veg, og vi ser at ein må ta tak i ein del særlege utfordringar. Eg vil kanskje særleg framheve byggjebransjen dei siste tiåra, som er ein bransje der det har vore nødvendig å ta grep. Så ligg det under i mykje av denne debatten – det blir framført særleg av representantane frå Senterpartiet og til dels frå SV – dette med arbeidsinnvandring og EØS-tilknytinga. Det er ein ærleg debatt å diskutere norsk EØS-medlemskap osv., eg er for det, men eg synest også det er viktig at ein i alle fall passar på å halde tunga beint i munnen i slike debattar og ikkje gjev arbeidsinnvandrarar så å seie skulda for uryddige forhold i arbeidslivet. Tvert imot, der det er uryddige forhold i arbeidslivet, er det ofte arbeidsinnvandrarar som blir råka hardast, fordi dei gjerne er ressurssvake, i den forstand at dei ikkje kan språket godt, og ikkje kjenner rettane og pliktene i det norske samfunnet godt nok. Dermed står ein lagleg til for å bli utnytta. Men det er desto større grunn til å ta det på alvor. Det meiner eg også at stortingsfleirtalet i stor grad har gjort i denne perioden. Vi har gjennomgåande styrkt Arbeidstilsynet, som er svært viktig, Vi opprettar stadig nye senter mot arbeidslivskriminalitet, som fungerer svært godt, og som bør bli etablerte i alle politidistrikt. Det kjem ein tilbake til i dei årlege budsjetta, men dette er i alle fall for Venstre ei viktig prioritering. Vi har styrkt lærlingtilskotet ved alle høve vi har kunna, og ikkje minst innfører vi krav om bruk av lærlingar ved offentlege anbod, som det har vore snakka om i mange år, og som no blir gjort. Det er svært viktig. Ein kan seie mykje om bedrifter med lærlingar, men det som i alle fall er sikkert, er at bedrifter med lærlingar er seriøse bedrifter. Det er eigentleg ei vinn-vinn-sak å stille tydelege krav til det å ha lærlingar, både for lærlingane sjølve og også gjennomgåande for seriøsiteten i arbeidslivet. Vi hadde i førre veke ei viktig sak der vi styrkte varslarvernet for arbeidstakarar generelt og for innleigde arbeidstakarar spesielt. I tillegg vedtok ein å få ei sak tilbake med varslarvern for utsende arbeidstakarar. Det er viktig, slik at ein får avdekt kva som er dei reelle forholda. Så vart det sagt av talaren før meg at rolla til dei tillitsvalde blir svekt i det norske arbeidslivet. Det er eg ikkje einig i. Tvert imot: Med dei endringane ein har gjort i arbeidsmiljølova no, har det vorte større forskjell på fridomen ein har i ei bedrift der folk ikkje er organiserte, og der dei er organiserte, der ein i bedrifter med organisasjon, med tariffavtale med dei tillitsvalde, kan ha ein større fleksibilitet enn det ein hadde før, og det ein kan når ein ikkje har organisering. Så der meiner eg at analysen sviktar. Så er det sjølvsagt fleire tiltak ein bør vurdere framover. Venstre har ved fleire høve fremja forslag til tiltak vi meiner er treffsikre, bl.a. det å ha minstelønsstandardar i arbeidslivet. Standardar ingen kan falle inn under, meiner vi ville vere eit viktig tiltak, som fleirtalet dessverre har avvist. Så vil eg seie til sist at når det gjeld reine budsjettprioriteringar, skulle eg ønskje at vi no framover kunne sørgje for at dei store aukane som har vore i politibudsjetta dei siste åra, i endå større grad kunne kome Økokrim til gode. Økokrim har ei svært viktig oppgåve, og det å etterforske alvorleg arbeidslivskriminalitet, særleg organisert arbeidslivskriminalitet, er utruleg ressurskrevjande, og skal ein klare å nøste ordentleg opp i det, treng ein dei ressursane. Det er ikkje alltid like tydeleg i oppslag i avisene og på tv-program osv. som anna politiarbeid, men dette er veldig viktig politiarbeid, og det bør speglast i ressurssituasjonen framover.