Lars Gunnar Lie (Kristelig Folkeparti), 2000-10-19:
Det er ei sentral og viktig lov for næringslivet Odelstinget i dag skal gjera vedtak om. Lova skal vera grunnlaget for og medverka til at vi får ein effektiv, ordna og tillitvekkjande marknad for omsetnad av finansielle instrument. Dette har svært mykje å seia i ein samfunnsøkonomisk samanheng, med tanke på kapitaloppbygging og at kapitalen vert kanalisert der den gjev mest igjen. Børsen si viktige oppgåve er m.a. å leggja til rette for sjølve marknadsplassen, for handelen og for rolla som kontrollør av at visse krav vert oppfylte for det som skal omsetjast og noterast på børsen, og for dei som skal handla på børsen. Det er òg viktig å understreka at lovframlegget har ei utforming som gjer at børsen og eventuelle andre marknadsplassar skal kunna vera med i dei strukturendringane ein reknar med vil koma, og lova er forma slik at ein kan møta den teknologiske utviklinga på dette området. Under handsaminga i komiteen er det brei tilslutnad til dei fleste av paragrafane og til dei områda som er tekne opp i lovframlegget. Tilrådinga frå komiteen er derfor så klårgjerande at eg ikkje finn grunn til å gå inn på andre område enn dei vi frå Kristeleg Folkeparti si side har vore spesielt opptekne av. Det første eg vil koma inn på, gjeld omgrepa «børs» og «autorisert marknadsplass». Kristeleg Folkeparti meiner at desse omgrepa berre skal kunna nyttast for føretak som får konsesjon. Vi kan heller ikkje sjå at det vil vera så tyngjande for ein autorisert marknadsplass å søkja om konsesjon at det vil hindra utviklinga av alternative marknadsplassar. Samstundes er det viktig for meg å leggja til at det bør og skal vera skilnad på dei krava som vert stilte til børsverksemd der det er relativt store verksemder, samanlikna med dei krava som skal stillast til autoriserte marknader der ein stort sett har små og nystarta verksemder. Derfor er det rimeleg at krava til rapportering og opptak er noko annleis og mindre omfattande enn dei som vert stilte til børsverksemd. Det er ein samla komite som har vore oppteken av at børs- og marknadsplassar og omsetnad av verdipapir skal gå føre seg på ein måte som vekkjer tillit. I den samanhengen har ein i komiteen òg vore innom spørsmålet om det vil vera fornuftig å oppretta eit aksjetilsyn. Etter svaret frå finansministeren om dette i brev av 3. oktober har komiteen samla seg om at ein ønskjer å få dette vurdert frå departementet si side, og at det så vert lagt fram for Stortinget på ein eigna måte. Når det gjeld organisasjonsform, meiner Kristeleg Folkeparti at allmennaksjeselskap er den beste forma for Oslo Børs. Deregulering, internasjonalisering og framvekst av ny teknologi inneber at dei nasjonale børsane står framfor ein heilt ny konkurransesituasjon som også vil medføra endringar i form av ulike måtar å samarbeida på. Og då vil allmennaksjeselskapsforma vera den mest tenlege måten å organisera børsen på. I tråd med ønsket om spreiing av eigarskap, at ein einskildeigar ikkje skal få for dominerande posisjon i børsen, sluttar vi oss til Regjeringa sitt framlegg om å setja ei avgrensing på 10 pst. for den einskilde aksjonæren, men at vi samstundes opnar for høve til å gje dispensasjon for opp til 25 pst. i samband med strategiske samarbeidsavtalar. Det siste punktet eg vil koma inn på, gjeld verdiane i Oslo Børs slik den er i dag, og korleis dei skal disponerast når børsen vert aksjeselskap. Frå Kristeleg Folkeparti si side meiner vi at det vil vera rett å bruka ein del av dei inntektene ein får ved sal av børsen, til eit fond som fremjar auka kunnskap om kapitaldaning, sparing, auka medvit om og innsikt i næringslivsetikken og forsking på desse områda. Det er naturleg at ein del av dei verdiane som er skapte gjennom Oslo Børs si verksemd gjennom dei åra børsen har eksistert, bør kunna forsvarast brukte i ein slik samanheng. Derfor ønskjer vi at Regjeringa i samband med revidert budsjett for 2001, når ein ser storleiken på den kapitalen som kjem fram ved salet, kjem attende til Stortinget med framlegg om at det skal opprettast eit fond som har dette føremålet. Storleiken på dette fondet må vera av eit slikt omfang at avkastinga på det gjev inntekter som gjer at ein kan få midlar til både forsking på høgt nivå, informasjon og kunnskap om kapitaldaning, auka medvit om og innsikt i næringslivsetikk, nasjonalt eigarskap, nyskaping osb. Dette meiner eg er viktige signal om kva vi meiner skal leggjast som premiss for eit slikt fond, og det er også svar på det representanten Siv Jensen etterlyste i sitt innlegg. Eg vil elles gje uttrykk for takksemd til Framstegspartiet for signal om subsidiær støtte til vårt framlegg. Eg tek med dette opp framlegget frå Kristeleg Folkeparti, Senterpartiet og Venstre i innstillinga.