Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2015-10-05:
«By og land – hand i hand» – det er Arbeidarpartiets kjente slagord frå 1933. Den dag i dag er Arbeidarpartiet eit parti som er levande oppteke av både «byen og hjembygdas lier», som me ofte syng i «Frihetens Forpost». Til forskjell frå både Høgre og Senterpartiet veit me at satsing på byane og satsing på distrikta ikkje er motsetningar, men at Noregs rikdom og dei moglegheitene me har, ligg nettopp i heile vårt langstrekte land og i samspelet mellom bygd og by. Årets trontale var god på mange måtar, og det er mykje der me kan vere einige om. Men kva var det trontalen ikkje tok opp? Jau, det var bl.a. det å sjå på både «byen og hjembygdas lier», sjå på dei faktiske utfordringane som ligg ute i landet, der velferdsproduksjonen skjer, der verdiskapinga skjer, der me tilset lærarar, der helsesystrer skal førebyggje overgrep og mobbing, der barnevernet skal verke i det daglege, der fisken blir foredla, der vasskraft blir straum, og der landbruket gjev oss norsk mat. Årets trontale var fullstendig blotta for distriktspolitisk fokus. Byane og tettstadane våre, med sine særeigne utfordringar og moglegheiter, fekk svært lite merksemd. Område av landet der kanskje ikkje storparten bur, men der svært mykje av verdiskapinga skjer, tok ikkje trontalen opp. Me har ei regjering som tilsynelatande ikkje ser utfordringane som ligg i det langstrekte Nord-Noreg, i kapitalfattige Telemark eller i veldig mange av kommunane våre som har ei slunken kommunekasse. Me har erfart dei siste to åra kutt i regionale utviklingsmidlar som alle som kjenner fylkespolitikarar, veit at har vore alvorleg. Me har sett ei altfor svak satsing på kommuneøkonomien. I min kommune, Tokke, og i mitt fylke, Telemark, er inntektene me får gjennom eigedomsskatten på verk og bruk, svært viktige. For Telemark utgjer denne inntekta mellom 70 mill. kr og 80 mill. kr til velferd. Regjeringa har no føreslått å fjerne kommunanes rett til å skrive ut denne skatten. Det er eit veldig distriktsfiendtleg forslag, som eg håpar støttepartia vil forhindre. Eg meiner regjeringa må lytte meir. Me såg det i saka om reservasjonsretten. Der gav dei seg til slutt etter mykje press. Sundagsopne butikkar vil regjeringa ha, men det vil ikkje arbeidsgjevarorganisasjonane og ikkje arbeidstakarorganisasjonane, men her skal kanskje dei ideologiske kampsakene trassast gjennom uansett. Men dei klarer ikkje dette åleine. Regjeringa har to støttehjul her i Stortinget, i Venstre og Kristeleg Folkeparti. Eg må berre seie at eg blei veldig skuffa då eg las i haust at Kristeleg Folkeparti kanskje var villig til å gje seg på denne saka. Det håpar eg ikkje dei gjer. Eg meiner det er på tide, spesielt for Kristeleg Folkeparti, å vurdere kva dei som eit sosialt og solidarisk parti har att for å støtte ei Høgre–Framstegsparti-regjering. Eg ser det iallfall ikkje, og eg registrerer at mange av Kristeleg Folkepartis lokale medlemer heller ikkje gjer det. Eg meiner dagens regjering tek landet i feil retning og er ein trussel for distrikta. I Telemark fekk me ikkje ein einaste ordførar frå Høgre eller Framstegspartiet etter årets kommuneval. I Telemark er det no ordførarar berre frå Arbeidarpartiet og Senterpartiet og ein frå Venstre. Eg meiner at dette kommunevalet og det resultatet me no ser i Telemark, som er eit typisk distriktsfylke med by- og bygdeutfordringar, er eit sterkt signal til dagens regjering. Ein ser og opplever at pengane blir bruka feil. Ein sit rundt om i kommunestyresalar og ser at pengane blir bruka på skattekutt, mens ein samtidig må kutte i velferda i sin eigen kommune. Ein ser at sentralisering er det som er mest in, og ynsket om kommersialisering er stort. Arbeidarpartiet vil bruke handlingsrommet i norsk økonomi til å investere i framtida. Kunnskap og moglegheiter til alle må gå framfor kutt i skattane. God kommuneøkonomi gjev betre skular og styrkte velferdsordningar. Kutt i skattane gjer ikkje det. Me treng ei regjering som bryr seg om heile kongeriket og om «byen og hjembygdas lier». Det har me dessverre ikkje i dag.