Jorunn Ringstad (Senterpartiet), 2003-05-20:
Senterpartiet har ikkje medlem i kontroll- og konstitusjonskomiteen, så eg vil kome med nokre korte kommentarar til innstillinga. Eg vil starte med å seie at Senterpartiet kan slutte seg til mange av dei merknadene som komiteen har kome med i innstillinga. Eg har med interesse lese Riksrevisjonen sin rapport og referatet frå høyringane som komiteen har gjennomført. Fleire vegprosjekt har hatt til dels store overskridingar, og det er klart at det må setjast i verk tiltak som kan hindre slike store overskridingar i framtida. For Stortinget er det avgjerande at vi får det nødvendige og korrekte grunnlaget når vi skal gjere vedtak. Eg har merka meg at samferdsleministeren i brev til komiteen har gjort greie for tiltak som alt er sette i gang, eller som skal setjast i gang, for å redusere budsjettoverskridingar i framtida. Dette er positivt. Det er òg viktig at det føregår ein kontinuerlig prosess, slik at ein til kvar tid fokuserer på det å ha best mogleg verktøy og rutinar for arbeidet med både små og store prosjekt. Samtidig er det viktig å vere klar over, som det òg kom fram i høyringane som komiteen hadde i denne saka, at årsakene til overskridingane er mange, og årsaksforholda varierer frå prosjekt til prosjekt. Enkelte overskridingar kan nok setjast i gruppa «uføresett» på grunn av geografi og geologi, som kan gi overraskingar sjølv om forarbeidet har vore godt. Andre overskridingar burde så absolutt vore avverja i planleggingsfasen. Som det òg har kome fram i komiteen sitt arbeid med denne saka, er overskridingane på veg-, tunnel- og bruprosjekt ikkje noko særnorsk. Dette skjer i stor grad også i andre land, sjølv om det ikkje er noka stor trøst for oss. Men det viser at det kanskje generelt manglar gode nok verktøy for dette arbeidet. Difor er det viktig at det heile tida går føre seg eit arbeid for å betre dei verktøya som finst, og det er avgjerande for komande prosjekt at det er vilje til å ta i bruk dei verktøya og dei metodane som kan redusere overskridingane. Eg har òg inntrykk av at dette er tilfellet frå både departementet og vegetatane si side. Eg skal ikkje gå inn på alle aktuelle tiltak i denne samanhengen, men eg vil kommentere eit par. Etter mitt syn er det éin lærdom vi kan trekkje av det arbeidet som vi har hatt med ein del prosjekt, og det er at det arbeidet ikkje må setjast i gang før reguleringsplanar er vedtekne. Mange av premissane vil bli lagde under arbeidet med reguleringsplanane, og vedtak om igangsetjing av vegprosjekt må byggje på vedtekne reguleringsplanar. Å leggje dette i botnen er vel òg eit av dei kanskje enklaste tiltaka å setje i gang, bortsett frå at det nok er mange utolmodige personar rundt om i bygd og by som ventar på igangsetjing av sine prosjekt. Det andre punktet eg vil kommentere, er omorganiseringa av produksjonsdelen av Statens vegvesen. Eg har merka meg at samferdsleministeren i høyringane gav uttrykk for at ho trudde den iverksette omorganiseringa ville gi effektivisering og innsparing. Eg er glad for at statsråden brukte ordet tru i høyringssvaret, for på dette tidspunktet blir det vel så absolutt snakk om tvil og tru. Omorganiseringa vart iverksett for mindre enn eit halvår sidan, og effekten er det nok for tidleg å slå fast. Det som eg så absolutt meiner vi bør vere merksame på i samband med omorganiseringa som har skjedd i Statens vegvesen, er at det nye selskapet Mesta lett kan bli ein aktør blant andre store entreprenørselskap. Utviklinga i anleggssektoren har vore at vi etter kvart har fått få, store entreprenørar. Det er òg dei same entreprenørane som opererer i Noreg og i Sverige. I ein slik situasjon er det viktig med korreksjon. Utan korreksjon kan – eg understrekar kan – få, store selskap også vere prispressande, og eg håpar at statsråden og andre som jobbar med samferdsleprosjekt, er merksame på akkurat det.