Heidi Grande Røys (Sosialistisk Venstreparti), 2003-12-02:
Ein del av våre forslag som ligg i denne innstillinga, vart utførleg omtalte i finansdebatten i førre veke, så eg skal avgrense meg til å kommentere nokre punkt som ikkje var framme då. Fyrst til dei foreslåtte endringane i skattereglane for kraftføretak. SV er imot å redusere minimumsverdien i eigedomsskattegrunnlaget for kraftføretaka, slik Regjeringa foreslår. Sjølv om ein i forliket med Arbeidarpartiet har pynta litt på forslaget, støttar vi det framleis ikkje. Regjeringa grunngir forslaget med at det vil betre investeringsincentiva i kraftproduksjonen, utan at dei sannsynleggjer at det faktisk er nødvendig. Tvert imot har investeringane i kraftbransjen berre gått ein veg dei siste åra, nemleg oppover. Statistisk sentralbyrå fortel om ein auke i år på heile 28 pst. for samla investeringsanslag for kraftforsyninga samanlikna med 2002. Dette er det høgste resultatet som er registrert sidan 1989. 2004-anslaget er 17 pst. over tilsvarande vurdering for inneverande år, noko som gir oss eit vink om eit enda høgare investeringsnivå for 2004. Eigedomsskatt på kraftføretak er for mange kommunar ei avgjerande inntektskjelde for å oppretthalde velferdstilbodet til innbyggjarane. Det er uforståeleg at Regjeringa svekkjer kommunane sin økonomi for å gi skattelette til ein kraftbransje som aldri har hatt større overskot enn no. Samtidig registrerer vi òg for så vidt med undring at Regjeringa får støtte frå Arbeidarpartiet for at denne endringa skal gjelde allereie frå nyttår av. Til og med Framstegspartiet, som elles støttar sjølve omlegginga, finn det urimeleg å gi kommunane så stor inntektssvikt på så kort varsel og vil ha iverksetjing frå 2005. Ei anna sak som vedkjem kommunane, er innføringa av ein generell momskompensasjon i kommunesektoren. SV går imot forslaget fordi det er meir eit opplegg for privatisering og konkurranseutsetjing enn det er å godtgjere effektiv ressursutnytting, slik Regjeringa hevdar. Tvert imot herskar det stor usikkerheit i kommunane og fylkeskommunane både om reforma, om talutrekningane og fordelingsverknadene. KS har då heller ikkje vorte orientert i prosessen om den praktiske gjennomføringa av reforma. Den foreslåtte kompensasjonsordninga vil gi vesentleg større fordelingsverknad kommunane imellom enn det det til no har vore fokusert på. Reforma vil premiere kommunar som konkurranseutset mykje, og dei som har råd til å investere mykje, fordi det gir ein større refusjon enn uttrekk. Tilsvarande vil kommunar som vel kommunal drift, eller som ikkje kan eller har trong for same volum på investeringar dei neste åra, tape pengar. Dette vil tvinge fram privatisering og konkurranseutsetjing og overstyre investeringsplanar som kommunane elles vil ha. SV meiner utgreiinga som ligg til grunn for forslaget er for snever og ikkje vurderer alle sidene med konkurransevriding. Vi ber difor i samband med kommunalkomiteen si budsjettbehandling om ei utgreiing av eit anna forslag som vil treffe det som utgjer konkurransevridinga mellom å utføre oppgåva med eigne tilsette og kjøp frå private, på ein betre måte. Vi har òg valt å fremje eit Dokument nr. 8-forslag om å gi kommunar lov til å inngå kontraktar med frivillige organisasjonar, som Røde Kors og Frelsesarmeen, om helse- og sosialtenester utan anbodsutsetjing. Formålet med dette forslaget som no er til behandling i næringskomiteen, er å gjere eit unntak frå reglane om anbodsutsetjing for helse- og sosialtenester, slik at eventuell anbodsutsetjing er noko dei folkevalde i kommunane sjølve kan avgjere. Forslaget tek særleg sikte på å verne dei frivillige organisasjonane som yter helse- og sosialtenester til det offentlege. Dette er heilt nødvendig for å sikre at desse samfunnsnyttige organisasjonane ikkje blir nedlagde som følgje av konkurranseutsetjing og det forslaget som ligg her. Den siste saka eg skal omtale, er forslaget om skattefrådrag for frivillige organisasjonar og Den norske kyrkja. Å bruke fellesskapet sine midlar til å støtte frivillige organisasjonar er fornuftig. Det gir organisasjonane moglegheit til å bruke tid og krefter på organisasjonen sitt formål heller enn å samle inn pengar. Dette var ein viktig grunn for å endre tippenøkkelen som sikra ein sterk auke i tilskotet til dei frivillige organisasjonane sitt arbeid, uheldigvis då mot Regjeringa sin vilje. I staden har Regjeringa meint at auka støtte til frivillige organisasjonar skal sikrast gjennom skattefrådrag for gåver til desse. SV har vore imot å auke frådraget til 6 000 kr, og vi er difor òg imot å innlemme Den norske kyrkja i ordninga. Det kjem ikkje av at vi er imot å støtte frivillige organisasjonar, heller ikkje enkeltorganisasjonar som har ein annan ståstad enn oss. Men vi har det syn at bruk av fellesskapet sine pengar skal bestemmast politisk. Slik må støtta vurderast mot andre viktige saker i ein prioriteringsprosess som ei budsjettbehandling er, og det sikrar òg at støtta vert rettferdig fordelt mellom organisasjonane ut frå objektive kriterium som talet på medlemmer og f.eks. talet på lokallag. Lista over godkjende organisasjonar utgjorde i byrjinga av november over 140 stk. Nokre av desse var det ein kan kalle veldig lokale, sjølv om regelverket tilseier eit nasjonalt omfang. Vi har på den andre sida sett at Norges Idrettsforbund slit med å få godkjent gåver. Med ei skattefrådragsordning vert støttenivået til den enkelte organisasjon altså avgjort av kor stor gåve ein klarer å lokke ut av givarar. Lite tyder på at forslaget gir ei fordeling mellom organisasjonane som er rettferdig, og spesielt demokratisk kan det heller ikkje seiast å vere. Med dette tek eg opp SV sine forslag i innstillinga.