Sveinung Rotevatn (Venstre), 2017-04-25:
Norsk sikkerheit og norsk velstand kviler på to viktige søyler. Den eine er den transatlantiske, og den andre er den europeiske. I ei tid der det dessverre er teikn på at den transatlantiske går mot litt mindre smule farvatn på grunn av den politiske utviklinga, er det desto viktigare at ein sikrar den europeiske tilknytinga vår og samarbeidet med våre naboland. Der opplever eg at regjeringa i all hovudsak gjer og tenkjer riktige ting, og eg støttar opp om hovudlinjene i utgreiinga frå europaministeren, sjølv om eg må leggje til at i desse debattane er det alltid litt interessant å høyre det spennet som oppstår idet Høgres representant har gått av talarstolen, og Framstegspartiets representant går på han. Det er eit spenn som ikkje er ubetydeleg, for å seie det slik. Så blir det jo dratt opp i desse debattane, kvart einaste år, at det er stor krise i Europa, og det er ikkje måte på kor ille utviklinga går rundt omkring. Eg tenkjer at det, i alle fall på ein dag som denne, er greitt å sjå litt tilbake på kva som har skjedd i tida etter det dramatiske valet til britane om å forlate EØS-området, når folk går til stemmeurnene. Jo, det som har skjedd, først i Austerrike, deretter i Nederland, no sist i Frankrike, er at dei som vinn val, er dei som vil satse vidare på eit europeisk samarbeid. Eg må seie at særleg når det gjeld Frankrike, er det roande med tanke på kor viktig det landet er i EU-samarbeidet. No skal vi få ein andre valomgang, så vi skal ikkje forskotere noko resultat, men all den tid vi ser at kampanjen til Emmanuel Macron har vorte utsett for 4 000 hackarangrep frå Russland, medan motkandidaten hans tek imot støtte frå same hald, seier det litt om kva interesser som er i spel her, og kven vi burde ønskje å vere på lag med – nok om det. Brexit er openbert ei alvorleg og dramatisk hending, først og fremst for Storbritannia, men også for oss og for Europa. Eg synest representanten Christian Tybring-Gjedde tok litt lett på dette med avfeiinga om at vi skal nok klare å la vere å gå til krig mot kvarandre sjølv om vi ikkje samarbeider gjennom EU og EØS. Det får vi nå verkeleg håpe. Men eg må seie at det gjekk ein liten støkk i meg då Michael Howard, som er den tidlegare leiaren for det konservative regjeringspartiet i Storbritannia, var ute og omtrent truga med krig og viste til Falklandskrigen når ein skulle diskutere den vidare statusen til Gibraltar. Og det er altså med Spania. Vi skal ikkje undervurdere den effekten det faktisk har at land samarbeider tett, også for fred og sikkerheit. Det er ikkje noko ein skal ta for gjeve. For Noregs del er det klart at vi bør følgje tett med. Vi er heilt avhengige av å ha eit godt og avklara forhold til Storbritannia når det gjeld handel, sikkerheit osv. Det er jo ikkje enkelt for oss å bli ein del av forhandlingar vi strengt teke ikkje er ein del av, men der legg eg til grunn at regjeringa gjer det ho kan for å få informasjon og for å vareta norske interesser, som her er betydelege. Samtidig vil eg seie at brexit er altså ikkje slutten på det europeiske samarbeidet, og brexit er ikkje alt som skjer. Det er ein fare for at ein i fokuseringa på brexit gløymer alle dei prosessane som pågår kontinuerleg i EU, og som er viktige for norske interesser, for dei fortset. Eg vil framheve eit par: Det kanskje viktigaste akkurat no er dei store prosessane som går rundt det framtidige klima- og energiregelverket og rammeverket innanfor EU. Her har Stortinget med eit stort fleirtal sagt at vi skal kople oss på. Korleis EU-landa gjer det her – med tanke på forpliktingar om utsleppskutt mellom dei ulike landa, byrdedelingsmekanismar, korleis ein skal rekne med f.eks. skog, osv. – har avgjerande betyding for norsk økonomi og klimapolitikken vår framover. Der må Noreg vere på. Eit anna punkt er flyktningkrisa, som fekk sin mellombelse stopp etter at ein gjorde ein avtale med Tyrkia – eit land ein også kunne sagt mykje om når det gjeld demokratisk utvikling. Men flyktningkrisa der ute har jo ikkje teke slutt. Når det blir sagt her at problemet er den felles europeiske asylpolitikken, vil eg faktisk seie: snarare tvert imot. Problemet er jo mangelen på ein felles asylpolitikk, mangelen på godt nok vareteke felles grensevern, mangelen på byrdefordelingsmekanismar, slik at alle kan vere med på å bidra. Det er det som er den langsiktige løysinga på flyktningsituasjonen. Heilt til sist: Mange har teke opp trygdeeksport, og dei trekkjer særleg fram kontantstøtta. Dersom det er det ein er bekymra for, er nok det enklaste å avvikle den ordninga, men eg vil likevel seie at i kampen mot at ein skal kunne eksportere trygd – og dette er minimale summar – må ein ikkje miste for auga viktigheita av at ein faktisk kan ha fri bevegelse av arbeidskraft på tvers av landegrenser, med rettar. Det er viktig for Noreg.