Espen Granberg Johnsen (Arbeiderpartiet), 2005-12-13:
Eg er glad for at det budsjettet som vi i dag skal vedta, har omsynet til barna øvst, at det er eit budsjett som prioriterer innsats og støtte til dei som har eit behov, og at det er eit budsjett for å få bort fattigdomen, eit budsjett for rettferd og for likestilling. Barn er i mange samanhengar ei utsett gruppe. Det er ikkje utan grunn at vi har bl.a. eit barneombod. Og lat meg aller først kome inn på omboda si rolle. Det ser ut for meg som det har vore eit stadig tilbakevendande tema i Stortinget dei siste åra – slik også i år. For det nye fleirtalet er det viktig å understreke at omboda, anten det er det eine eller det andre, er sette til å gjere ein jobb, ikkje på vegner av departementet, Regjeringa eller Stortinget, men på vegner av likestillings- og diskrimineringsspørsmåla, forbrukarane sine interesser og barna. Vi vil derfor ikkje oppleve i denne stortingsperioden at f.eks. barneombodet vil bli kalla inn på teppet til statsråden for noko som barneombodet måtte meine på vegner av norske barn. Fleirtalet har som utgangspunkt at omboda skal ha ei fri og uavhengig stilling – ikkje berre på papiret, men også reelt, også om det skulle by på politisk ubehag for regjeringspartia frå tid til anna. Dette er eit område der det openbert er ulike politiske oppfatningar, men dei ulike omboda har i alle fall no fått eit klarsignal for dei neste fire åra – og helst for åra deretter òg – om at dei seier og gjer det dei meiner måtte vere rett på vegner av dei dei er ombod for, uavhengig av kva som er rådande politiske oppfatningar. Då er vi sikre på at omboda gjer den jobben dei er sette til å gjere. Så til eit anna viktig område i budsjettet: arbeidet med likestilling. Det er veldig bra at dette no skal intensiverast, løftast høgre på den politiske dagsordenen. Og det er bra at budsjettet nettopp viser det. Det at Regjeringa vil setje ned ein likelønnskommisjon, er eit av dei synlege bevisa på at likestilling – også i form av likelønn – er sterkt prioritert. Det å få gode svar på kvifor arbeidsmarknaden er så kjønnsdelt, kvifor det er så store lønnsforskjellar, og kva som kan gjerast for å utlikne det, vil bli eit viktig arbeid neste år. Lågare foreldrebetaling i barnehagane er eit av dei andre verkemidla for å få eit meir likestilt samfunn. Det gjer det mogeleg for både kvinner og menn å kombinere omsorg for barn med å delta i yrkeslivet. Derfor er det beklageleg at opposisjonen ikkje ser det same behovet for både å byggje ut fleire barnehageplassar og samtidig senke foreldrebetalinga i barnehagane. Eit anna område er utvidinga av pappapermisjonen. Det er ei sak som det heldigvis er brei semje om i salen, og som det er viktig å følgje opp. Det er viktig at gutane får lov til å sleppe til på heimebane, at dei får lov til å vise at dei duger som gode foreldre, og at dei får lov til å ta ein stor del av omsorgsoppgåvene for ungane. I Noreg har vi eit system for foreldrepermisjon som er fantastisk – eit system som gjer at folk kan velje å få barn, og at både mor og far kan og skal ta ansvar for omsorga. Det at fedrar kan ta tidleg del i omsorga, er viktig for likestillinga, og det er ikkje minst viktig for kontakten mellom barn og far. I Soria Moria-erklæringa seier vi at kvar av foreldra skal få fødselspengar på basis av eiga opptening. Det er bra, slik at vi kan kome bort frå eit system der far sine rettar er avhengig av kva mor har gjort før eller etter fødselen. Foreldrepermisjonen er ein foreldrepermisjon. Det er ikkje ein mammapermisjon, og det skal heller ikkje vere ein pappapermisjon. Problemet er likevel at den delen av foreldrepermisjonen som ikkje er øyremerkt pappa, i realiteten blir ein mammapermisjon. Det er urimeleg. Foreldrepermisjonen skal delast rettferdig mellom foreldra. Derfor er det eit viktig første skritt i arbeidet med eit meir likestilt samfunn at vi får utvida permisjonen for far med ei veke frå juli neste år. Det er det viktigaste ein kan gjere for meir likestilling mellom mamma og pappa på dette området. Vårt mål er å utvide denne kvota frå fem veker, som det er i dag, til ti veker. På mange område i dette budsjettet viser det nye fleirtalet ei ny satsing på barn og unge, på likestilling og rettferd. Det er ein god start for utviklinga som vi skal gå i møte dei neste fire åra.