Laila Reiertsen (Fremskrittspartiet), 2012-01-12:
Takk til interpellanten for å ha teke debatten inn i denne salen i staden for at han går føre seg på utsida. Det eg har lyst til å seia noko om, er: Har vi ei informasjonsutfordring, eller har vi ei kommunikasjonsutfordring? For det er klart at det kling jo litt spesielt når ein seier at éin dag med arbeid her i landet utløyser ufatteleg med midlar, i alle fall viss ein bur i eit land der det ikkje kostar så mykje å leva som det gjer her i landet. I Noreg har vi låg arbeidsløyse, noko som vi skal vera svært glade for. Men dette gjer også sitt til at vi faktisk er attraktive for menneske i resten av Europa, spesielt i Sør-Europa, som no er i ein vanskeleg situasjon. Samtidig tilfører mange av desse god kompetanse som Noreg treng, det er bra. Slik skal det faktisk framleis vera. Vi kunne den 5. januar i år lesa ein artikkel i Dagsavisen om unge arbeidsledige menneske frå EU-land som kjem til Noreg i håp om å kunna få jobb. Nokre av dei hadde familie i heimlandet, andre var unge og einslege, men felles for dei alle var at dei søkte lykka her for å kunna få seg arbeid, fordi deira eige heimland er ramma av økonomisk krise. Resultatet blei arbeidsledige europearar utan bustad, mat eller inntekt som blir avhengige av frivillige organisasjonar. Vi er altfor opptekne av å skryta av at Noreg er eitt av verdas beste land å bu i, men vi gløymer at det gjeld for dei som allereie er etablerte med jobb, og som har ei inntekt som ein kan klara seg på. Ryktet om at Noreg er eit godt land å koma til, der det er lett å få seg jobb, der jobben er godt betalt, og der det er velferdsgode ein opparbeider seg frå første dag, er sjølvsagt forlokkande. Det desse rykta ikkje seier noko om, er at det blir stilt krav til dei som skal ta arbeid her, bl.a. at det er heilt nødvendig med språkkunnskapar sjølv om ein har god utdanning, og at det er formalkrav gjennom eigne søkjarprosessar, med jobbintervju og krav til kvalifikasjonar, attestar og referansar. Det er faktisk ikkje alle som er klar over dette når dei kjem hit i håp om å få seg ein jobb. Noreg er avhengig av å få kvalifisert arbeidskraft frå utlandet til ulike sektorar. Det skal vi vera takknemlege for. Utfordringa ligg i at vi ikkje er flinke nok til å gjera oss attraktive for å tiltrekkja oss arbeidstakarar med den kompetansen vi treng. I staden er vi interessante fordi vi har velferdsgode som er lette å opparbeida og å eksportera, noko som isolert sett gir betre økonomi enn det mange ville hatt med ei månadsinntekt i sitt eige heimland. Når vi ønskjer å selja Noreg som ei merkevare til utlandet, må vi også visa at vi er eit land som set krav til våre arbeidstakarar for at dei kan oppnå velferdsrettar. På NRK den 9. januar fekk vi høyra om Gonzalo Marina, som var arbeidsledig i Spania. Han reiste til Noreg for å søkja arbeidslykka. Dessverre var han ikkje i jobb då han kom hit, noko som medførte at han ikkje hadde rett på noko som helst. Har vi på ein eller annan måte lurt Gonzalo? I så fall er det dette ein må gjera noko med, og det ganske så snart, for mange står og bankar på dørene våre. Mange av dei har faktisk ikkje jobb og kanskje heller ikkje kompetanse, men hadde dei fått god informasjon på førehand, hadde vi kanskje gjort nytte av dei på ein god, høveleg og skapleg måte. Når ein har sett dette innslaget om Gonzalo, er det på ein måte slik at ein på ein skapleg måte heller ville ha tilbydd denne mannen først og fremst arbeid, men også tak over hovudet i ein arbeidssøkjarprosess – dette fordi han verkar oppriktig engasjert og klar for eit arbeidsliv i Noreg. Han hadde brukt opp alle sparepengane sine og var overlaten til seg sjølv på gata. Sjølvsagt kan dette skapa presedens, men når ein veit at nokon bevisst utfordrar lovverket og til dels utnyttar det, burde ein heller gitt denne mannen ein jobb, for vi treng hans kompetanse og utdanning, og i ettertid dei velferdsgode som han ville ha opparbeidd seg, på lik linje med alle oss andre. Interpellanten stiller spørsmål om ein vidare vil få eit større press på dei ulike velferdsordningane våre, og kva vi skal gjera med det. Først og fremst må vi få eit svar på om ein vil gjera noko, eller om ein vil la det vera. I og med at vi har låg arbeidsløyse, treng vi på ulike område dei neste åra mange tilsette. Vi må erkjenna at vi innanfor enkelte sektorar ikkje har nok arbeidstakarar, og vi må ta imot dei frå andre land som har den rette kompetansen. Då skal vi sjølvsagt ta imot desse på ein god måte, og dei skal på lik linje med oss andre ha dei same rettane innanfor våre ulike trygdeordningar. Men vi treng då å marknadsføra oss på ein god måte, for kva inneber det å søkja arbeid i Noreg? Det er det som er spørsmålet.