Sigrun Eng (Arbeiderpartiet), 2004-12-07:
I dagens budsjettdebatt om samferdselskapitla kan følgjande bibelsitat brukast: Det er fullbrakt. Denne regjeringa, med støtte frå Framstegspartiet, vil i inneverande stortingsperiode få fleirtal for å konkurranseutsetje og privatisere alle delar av infrastrukturen. I dag ryk Kystverket og Jernbaneverket. Tilbake sit vi i Arbeidarpartiet nær sagt med ein vemmeleg klump i magen. Kva er det vi har fått? Kva er det vi vil få? Og kven går det ut over? Vi byrjar å sjå resultata: I Vegdirektoratet må dei tilsetje fleire byråkratar for å leggje til rette for anbod og fleire som skal kontrollere, medan folk får tilbod om sluttpakke og førtidspensjon. Samfunnet bruker altså hundretals millionar kroner på å kvitte seg med arbeidsfolk, og løyvingane til veg blir ikkje brukte opp. Dette er visst Regjeringa sin måte å bruke skattebetalarane sine pengar på og Regjeringa sin måte å praktisere eit inkluderande arbeidsliv på. Forstå det den som vil. Når det gjeld Jernbaneverket, skal dei i framtida ikkje få vere med og konkurrere. Statsråden har ikkje tiltru til dei dyktige folka ho snakka om på radioen på søndag. Tvert imot snakka statsråden om at miljøet dekkjer over rapporteringa tilbake til leiinga, og at departementet ikkje har full nok og god nok oversikt. Arbeidarpartiet støttar sjølvsagt statsråden i at omstilling treng vi heile tida. I Jernbaneverket har det òg skjedd – ikkje i ekspressfart, nettopp grunna kompetansen i det vesle fagmiljøet vi har der, og at dei skal ta vare på sikkerheita. No blir julegåva til 1 000 tilsette i Jernbaneverket: Vi treng ikkje kunnskapen og arbeidskrafta dykkar lenger. Private kan overta, men Jernbaneverket skal ha ansvaret. Eg forstår ikkje korleis det kan gi auka sikkerheit. Statsråden anslo på radioen den økonomiske gevinsten til mellom 6 og 15 pst., eller fleire hundre millionar kroner. Statsråden ville ikkje fortelje kva det kostar å kvitte seg med dei tilsette – om lag 400 mill. kr står det i proposisjonen, av investeringsbudsjettet. Truleg kan det talet doblast før heile prosessen er over, pengar jernbanen sårt treng til investering og drift. I høve jernbanen si 150-årsmarkering har Regjeringa gått ut og sagt at dei skal satse stort på jernbane, både no i år og i åra som kjem. Men handlingsplanen for denne perioden er på langt nær oppfylt, ei heller investeringsplanen som Regjeringa sjølv gav føringar for. Det er altså ikkje kompetente og dyktige folk som går rundt, som er årsaka til at vi ikkje får nok jernbane for pengane. Tvert imot er det pengestraumen som ikkje står til truande. På side 6 i tilleggsproposisjonen står det at Jernbaneverket i framtida ikkje skal utføre jobbar for andre, slik dei gjer i dag. Det gir inntekter på mellom 60 og 80 mill. kr. Vil statsråden kompensere for dette inntektsbortfallet, eller blir det òg eit kutt i løyvingane til drift og vedlikehald? I tilleggsproposisjonen står det at overtallige i BaneService skal få tilbod om avgang ved fylte 60 år. Kvifor gjeld ikkje det same tilbodet dei som er tilsette i Jernbaneverket? Kva er forskjellen når alle tilhøyrer Jernbaneverket? Alle er statstilsette. Arbeidarpartiet er oppriktig bekymra for jernbanen si framtid. Vi synest det blir gambla med alle dei positive resultata Jernbaneverket og NSB AS har gitt oss reisande i det siste. Vi er inne på eit godt spor. Dersom desse annonserte omkalfatringane ikkje skal gå på sikkerheita laus, kvar vil statsråden da ta pengane frå? Er det frå tilgjengelegheita på stasjonsområda og informasjon til dei reisande – altså den femte dimensjonen i NTP – eller kva er det? Samfunnsøkonomisk vil vi sitje fattigare att. Om vi hadde samanlikna likt med likt ville reknestykket sett annleis ut. Men det er ideologiske forskjellar på høgresida og venstresida som her slår til. Det er høgresida som har klokketru på at private og konkurranse er den einaste løysinga, om det er fornuft eller ikkje. Målet heilagar midlet. Og med støtte frå Framstegspartiet vil dei lykkast. Dette er ein dårleg dag for alle som er opptekne av jernbane, både som kollektivtransportør og som godstransportør. Det er tempoet som bekymrar mest. Det blir vist til mange land som har lykkast, både Danmark og Sverige. Ja, og dei har brukt god tid. Men det er mange land som ikkje har lykkast, og det er farten der Noreg legg opp til. Elles har både ECON og Jernbaneverket sagt at dei er villige til å sjå på bemanninga, og redusere ho. Men i det omfanget og det tempoet som Regjeringa no legg opp til, går det over stokk og stein.