Terje Breivik (Venstre), 2015-06-19:
Når me i dag reviderer statsbudsjettet for 2015, gjer me det i ei brytningstid. Næringa som har vore fundamentet for økonomien og statsfinansane i mange tiår, har på sett og vis nådd eit mettingspunkt. Sjølv om petroleumsindustrien utvilsamt vil vera ei viktig næring i fleire tiår til, er det omstilling og kostnadskutt som pregar kvardagen. På makronivå er ikkje det nødvendigvis berre negativt, for næringa har vore ein drivar i å pressa opp det norske kostnadsnivået og står for ein svært stor del av dei norske klimagassutsleppa. Samstundes er det svært dramatisk for dei som vert ramma av nedlegging av arbeidsplassar, fyrst og fremst for den enkelte som får beskjed om at stillinga ikkje lenger vil eksistera, men òg for område av landet som openbert får utfordringar når mange arbeidsplassar forsvinn samtidig. For Venstre er det viktigaste no å gjera omstillinga me skal gjennom, så grøn, så mjuk og så effektiv som mogleg. Difor er hovudprioriteringane i avtalen me har gjort med regjeringspartia, tiltak som stimulerer det grøne skiftet, og som kan bidraga til grøn vekst. Me skulle gjerne fått til meir, men det er viktige skritt i rett retning. Avtalen fører til fleire studieplassar, styrking av lærlingordninga, ei eiga presåkornfondordning, auka satsing på næringsretta forsking og klimaforsking og styrking av miljøteknologiordninga. I statsbudsjettdokumenta for 2015 skreiv regjeringa fylgjande: «En oljepris som stabiliserer seg på et klart lavere nivå, vil stille store krav til omstillingsevnen til norske bedrifter og arbeidstakere.» Allereie i desember i fjor stilte underteikna spørsmål til finansministeren om det ville koma nødvendige tiltak for å omstilla norsk næringsliv før revidert nasjonalbudsjett, på grunn av det kraftige fallet i oljeprisen me då såg. I så fall var Venstre klar med ei rekkje forslag for å bidraga til denne omstillinga. I dag tidleg fremja Venstre eitt av desse forslaga – eit representantforslag om nye avskrivingsreglar for energieffektiviseringstiltak for norsk petroleumsnæring. Forslaget vil både gje lågare utslepp frå oljesektoren i Noreg og motverka tendensen med at arbeidsplassar går tapte i leverandørindustrien. Det er på mange måtar eit akutt tiltak for å få opp igjen vedlikehald på sokkelen. Kunnskapen og kompetansen som finst i oljenæringa, er heilt avgjerande for Noreg si konkurransekraft i framtida. Dei som no mistar jobben, er blant dei høgst utdanna og mest spesialiserte teknikarane og ingeniørane – framifrå innovatørar. Forslaget frå Venstre om å løna miljøvennlege tiltak på norsk sokkel vil gje auka aktivitet, fleire arbeidsplassar i næringa, kutta utslepp frå norsk sokkel på kort sikt, og driva fram teknologiutvikling som på lang sikt kan bidraga til reinare energiutvinning på verdsbasis. Oljenæringa har bidrege til vekst og velferd i mange tiår. No er me i ein ny situasjon, der me ikkje lenger kan rekna med at oljeinntektene skal fortsetja å veksa. Då trengst det offensive grep for å sikra arbeidsplassar, kompetanse og skatteinntekter. Ei stor satsing på enøk på sokkelen kan setja Noreg i førarsetet i arbeidet med å redusera utslepp frå oljeverksemd og skapa nye arbeidsplassar på kjøpet. Det er eit vinn–vinn-forslag for både næringa og miljøet, og me håpar på brei tilslutning frå Stortinget når saka skal handsamast til hausten. På tysdag vil Venstre leggja fram ei tiltakspakke for å skapa 50 000 nye, grøne arbeidsplassar i Noreg. Nye avskrivingsreglar for enøk er berre eitt av 15 tiltak i ei slik pakke. Tiltaka vil stå sentralt i Venstre sitt budsjettforslag for 2016, og dermed òg i forhandlingane som Venstre skal ha med regjeringspartia om det same budsjettet. 2016 vil vera eit avgjerande år for å få til det grøne skiftet. Venstre er ein garantist for at det vil skje. Eg tillèt meg til slutt, på den siste dagen før me tek sommarferie frå møteverksemda til Stortinget, å trekkja opp nokre litt større perspektiv. Dei neste 15 åra skal det verta investert i ny energiproduksjon, bygnader og transport verda rundt for ufattelege 575 000 mrd. kr. Meir enn to milliardar menneske skal lyftast ut av fattigdom. Byane skal byggjast ut for å ta imot ca. ein milliard fleire innbyggjarar. Verdsøkonomien vil veksa med meir enn 50 pst. på berre 15 år. Dei same 15 åra vil vera avgjerande for om verda når togradersmålet og avgrensar temperaturstigninga på jorda til to grader. Skal me klara det, må dei samla utsleppa av CO2 frå fossil energi – kol, olje og gass – ikkje overstiga 565 mrd. tonn. Det betyr at mesteparten av dei kjende fossil energi-reservane ikkje kan utnyttast. Samla sett er det ei kolossal utfordring, men det gjev òg fantastiske moglegheiter for ny vekst, ny verdiskaping og ein betre kvardag for folk flest. Det gjev oss høve til å setja folk fyrst. Me må systematisk og raskt realisera det grøne skiftet og gå frå ein fossil økonomi, der vekst og velstand er baserte på stadig større bruk av olje, kol, gass og andre ikkje-fornybare ressursar, til ein grøn økonomi, der veksten er basert på fornybar energi og klok hushaldering med knappe ressursar. Visjonen til Venstre er at Noreg fram mot 2030 skal leia an i den globale overgangen frå fossil til grøn økonomi. Noreg har alle sjansar til å gjera grøne val for energiproduksjon, arealbruk, matproduksjon og infrastrukturinvesteringar eller til å visa at denne typen tiltak òg gjev betre liv for kvart enkelt menneske, i tillegg til å vera lønsamt for økonomien som heilskap. Mindre bruk av kol og olje betrar luftkvaliteten. Betre kollektivtransport gjer at færre må bruka tid i bilkøar. I utviklingsland vil reduserte subsidiar til bensin og parafin frigjera midlar til helse og utdanning. Store investeringar i grøn teknologi kan vera akkurat det som trengst for å skapa ny vekst, både i Noreg og elles i verda. Grøn omstilling er difor ingen trugsel mot framtidig velferd. Det gjev oss som lever i dag, eit betre liv og er ein føresetnad for ei trygg framtid for komande generasjonar av barn og barnebarn.