Terje Breivik (Venstre), 2014-06-20:
Eg vil starta på same måte som representanten Marthinsen innleidde, med å påpeika at me i dag handsamar eit revidert nasjonalbudsjett, der det er vorte gjort svært få reelle endringar i det budsjettet me vedtok i november. Det følgjer ei utvikling som me har sett over fleire år: Det vert gjort stadig mindre endringar under behandlinga av RNB. I parentes, og som ein kuriositet å nemna, har eg òg sjekka at det ikkje er uvanleg at dei parlamentariske leiarane ikkje deltek i debatten, heller ikkje frå dei raud-grøne partia. Når regjeringa no føreslår å endra på om lag 460 mill. kr og avtalen mellom regjeringspartia og Venstre og Kristeleg Folkeparti medfører ytterlegare endringar på om lag same nivå – på eit budsjett med ei utgiftsside på forventa 1 126 mrd. kr – må me nesten spørja om det er nødvendig med ei eiga revidert behandling, eller om me heller kan ta dei små endringane som er, i ordinære og fortløpande omprioriteringsproposisjonar, som til slutt vert samla opp under nysalderinga ved slutten av året. Så til det materielle innhaldet i det me faktisk handsamar. Venstre er samd med Kristeleg Folkeparti, Høgre og Framstegspartiet om ein heilskapleg avtale om revidert nasjonalbudsjett for 2014. Venstre har fått gjennomslag for fleire ting me etterlyste då RNB vart lagt fram: Me har skjerpa klima- og miljøprofilen og styrkt kollektivtrafikken. Me har fått auka løyvingar til universitets- og høgskulesektoren og sørgt for at delar av meirutgiftene kommunane får til barnehagar, vert kompenserte. I den grad me kan peika ut vinnarar i dag, er det høgare utdanning, kollektivreisande og barnehagesektoren. Venstre er i tillegg glad for at det no vert ei utviding av gratis kjernetid i barnehagen – det sikrar at fleire barn i låginntektsfamiliar kan nytta seg av barnehagetilbod. Måla til Venstre er at alle barn i låginntektsfamiliar får gratis kjernetid i barnehage. Det vil vera ei viktig sak for Venstre ved budsjettbehandlinga til hausten. Påskjøningsordninga for kollektivtransport i byområda er auka med 65 mill. kr, og det vert innført ei ny påskjøningsordning for sykkel, som i første omgang får 10 mill. kr i oppstartsfasen. Det er ei ordning Venstre har ivra for lenge, og som me gjekk til val på å få gjennomført. Òg tilskotsauken til Transnova, som m.a. kan brukast for å leggja til rette for meir bruk av hydrogenbilar, er eit godt, målretta bidrag for å få ned klimautsleppa frå bilparken. Som følgje av avtalen får universitets- og høgskulesektoren til saman 50 mill. kr meir for resten av 2014, fordelt på statlege universitet og høgskular og private høgskular. I tillegg får instituttsektoren, nye forskingsinstitutt, ein auke på 15 mill. kr. Eg legg til grunn at fleire veletablerte forskingsinstitutt – m.a. Uni Research i Bergen, Polytec i Haugesund og Teknova i Kristiansand/Grimstad – vil vera aktuelle for innlemming i basisfinansieringsordninga som følgje av den løyvinga Venstre i dag får gjennomslag for. Det kanskje mest gledelege med behandlinga av RNB er oljepengebruken. Ein ansvarleg bruk av oljepengar er for det første viktig i eit generasjonsperspektiv. Oljepengane skal primært sikra pensjonsforpliktingane for komande generasjonar. For det andre er ein nøktern finanspolitikk nødvendig for å dempa presset i økonomien og for å halda eit lågt pris- og rentenivå. For det tredje er ein ansvarleg finanspolitikk viktig for konkurranseutsett næringsliv. Før eg nærmar meg ei avslutning, vil eg kort ta opp eit nytt forslag som gjeld kvoteflyktningar, på vegner av Venstre, Framstegspartiet, Kristeleg Folkeparti og Høgre. Forslaget lyder: «Stortinget ber regjeringen gjennomgå retningslinjer for uttak av overføringsflyktninger, fastsatt 16.06.2010, i lys av erfaringer fra uttak av flyktninger fra Syria våren 2014.» Dei siste minutta av taletida i denne stortingssesjonen vil eg bruka til å sjå framover – mot budsjettarbeidet til hausten. Venstre er utolmodig på mange område. Skal me forsterka klimaforliket, skal me nå dei ambisiøse måla, må me få eit statsbudsjett som er i tråd med måla i klimaforliket, og ikkje motsett, slik det har vore i mange år. Det vil vera ei hovudoppgåve for Venstre i budsjettbehandlinga til hausten å sikra nettopp dette: eit statsbudsjett som bidreg til ein ny offensiv i miljø- og klimapolitikken. Eit viktig element er eit grønt skatteskifte som premierer miljøvenlege val gjennom reduserte skatter og avgifter, og det motsette for dei som av ulike grunnar vel miljøfiendtleg. Heile poenget med eit grønt skatteskifte er nettopp å vri åtferd. Det er veldig bra at det skal setjast ned ein grøn skattekommisjon, og at regjeringa har følgt opp det veldig raskt – eit forslag Venstre fremja i førre periode, og som dei raud-grøne stemde ned. Me har likevel ikkje tid til å venta på alle konklusjonane frå kommisjonen. Me kan og må gjera viktige endringar i skattesystemet allereie i haust. Eit anna område er ei storstilt satsing på skule, utdanning og kunnskap. Me må få eit skifte i etter- og vidareutdanninga for lærarane som handlar om meir enn matematikk, og me må få til eit heilt anna tempo i opptrappinga og satsinga på høgare utdanning og forsking. Framtida til Noreg ligg i det kunnskapsbaserte, innovative og miljøvennlege næringslivet – næringslivet som gradvis skal ta over som drivaren i norsk økonomi etter olja. Noreg har òg alle føresetnader til å ta vare på posisjonen som ein av verdas største energinasjonar, når fornybar energi har teke over som den dominerande energikjelda i løpet av nokre generasjonar. Slike omleggingar må starta no, i budsjettet som kjem til hausten. Me må makta å få fortgang i arbeidet mot fattigdom i barnefamiliane. Altfor mange barn veks opp i fattigdomsliknande kår i Noreg – i Noreg anno 2014. Det er vondt, det er uverdig. At me ikkje har klart å gjera noko med dette i løpet av dei ni åra me har lagt bak oss, er direkte pinleg. Verdigheita må koma i budsjettet i haust. Eit av tiltaka Venstre ser fram til med spenning, er den gamle kampsaka vår, differensiert opphaldsbetaling i barnehagen. Det vil medføra reell omfordeling. Me må òg gjera kvardagen enklare for gründerar og dei minste verksemdene. I so måte gjorde Stortinget eit viktig vedtak i år, der eit samla storting slutta opp om forslaget frå Venstre om ei gjennomgang av rammevilkåra for enkeltpersonføretak, som skattemessige vilkår, sosiale rettar, tiltak for å forenkla, tilgang på kapital og innrettinga av og innsatsen til det offentlege verkemiddelapparatet. Dei fyrste forslaga i kjølevatnet av gårsdagens vedtak bør koma alt 8. oktober. Behandlinga av revidert nasjonalbudsjett medfører nokre små skritt i rett retning. Til hausten må vi ta nokre store skritt i rett retning – i retning mot den miljøvennlege framtida me i fellesskap er nøydde til å skapa.