Hadia Tajik (Arbeiderpartiet), 2014-10-06:
Dei to faktorane som verkar mest kriminalitetsførebyggjande, er å ha ein jobb å gå til og ha folk rundt seg som bryr seg om deg. Politikarar kan ikkje vedta nærleik mellom menneske, men me kan senka terskelen for deltaking. Politikarar kan sjeldan vedta jobbar, men me kan skapa grunnlag for vekst, tilsetjing og gode løns- og arbeidsvilkår. Sånn heng arbeidsliv, kulturpolitikk og kommuneøkonomi tett saman med det å skapa tryggare samfunn. Når kriminalitet hamnar på politiets bord, har samfunnet allereie svikta. Det er ei politisk oppgåve å skapa samfunn som er velfungerande, som inkluderer og som gjev moglegheiter. Det er sjølvsagt ikkje mogleg å eliminera kriminalitet totalt – ikkje for noko parti, ikkje for noka regjering – men det er mogleg å redusera grunnlaget for kriminalitet i eit samfunn. Då treng ein fleire verkemiddel enn det eit justisdepartement kan rå over. Arbeidarpartiet vil ha ein sterk kommuneøkonomi, det gjev gode oppvekstvilkår. Me vil ha eit lyft for kulturlivet, det gjev demokratisk debatt, og det gjev fleire arenaer for å delta. Me vil ha ei god utdaning for alle. Det gjev fleire moglegheiter, jobbar og framtid. Og me vil ha eit sterkt politi, for politiet set dei grensene som politikarane ikkje klarte. Forventningane om politisk handling på dette feltet er store. Etter Gjørv-kommisjonen har det vore betringar, det har vore framsteg, men avstanden mellom det folk forventar, og det folk ser, er framleis der. Ei av dei viktigaste reformene på feltet ventar me framleis på, nemleg politireforma. Regjeringa melde i trontalen at det ville koma eit forslag til «ny politistruktur». Eg reknar med at reforma ikkje berre vil handla om struktur, men òg ta føre seg kva ein vil fylla strukturen med. Eg registrerte difor med litt undring representanten Margunn Ebbesens replikk til Trond Giske tidlegare i dag. Ho sa at i debatten om politireforma sit Arbeidarpartiet på gjerdet. Det er feil. Me har reist rundt og møtt politidistrikta rundt om i landet. Me har òg kome med konkrete forslag til innhald. For eksempel har Arbeidarpartiet allereie varsla at me meiner arbeidet med kultur og leiing må vera ein viktig del av politireforma. Kultur er ikkje noko ein endrar over natta. Det krev eit langsiktig, omstendeleg arbeid på alle nivå – operativt, taktisk, strategisk og ikkje minst politisk. Det er noko av grunnen til at Arbeidarpartiet har invitert til tverrpolitisk debatt om korleis me frå Stortinget og justisministeren frå departementet kan understøtta dette arbeidet. I det lyset vert då replikken frå Høgre litt lite melodisk. Politireforma som Høgre og Framstegspartiet jobbar med, er på overtid, men eg ser fram til at dei kjem i mål, sånn at me kan ha ein open demokratisk diskusjon om ho på Stortinget. Arbeidarpartiet vil vera med på å gje brei forankring til denne reforma. Me vil gi politiet den føreseielegheita dei treng, og me vil gje folk eit sterkare politi. I vår moderne tid har justispolitikk på mange måtar vorte einsbetyande med det å slå ned på kriminalitet, men ordet «justis» kjem av latin og betyr rettferd. Rettferd er òg å førebyggja. Eg la merke til at justisministeren snakka om heilskapen i det justispolitiske arbeidet i innlegget sitt i denne debatten. Det er eg glad for, men eg la òg merke til at han i den heilskapen ikkje nemnde ordet «førebygging». Arbeidarpartiet meiner at det alltid er betre å førebyggja at kriminalitet skjer, enn å ha gode tiltak for å reparera i ettertid. Me kan ikkje reparera vekk frykta ei kvinne som har vorte slått, følte då slaget kom. Me kan ikkje reparera vekk tapet til ein far som har mista sonen sin på grunn av kriminelle handlingar som andre har stått for. Me kan ikkje reparera barne- og ungdomsår som har gått bort i ein omsorgssvikt som aldri vart sett. Sjølv om ein treng handlingsplanar og strategiar for tiltak som må verta sette i verk når noko har gått gale, er dei krafttaka me verkeleg treng, å førebyggja, førebyggja og førebyggja. Eg har forventningar til at regjeringa ser desse linjene, og at ein i budsjettet, som kjem seinare denne veka, legg krafta der ho trengst mest, ikkje berre der ho viser seg best.