Lodve Solholm (Fremskrittspartiet), 1998-12-08:
: Kommunane sin økonomiske handlefridom hadde vorte vesentleg styrkt gjennom Framstegspartiet sitt økonomiske opplegg. Sjølv om det er lagt opp til reduksjonar på næringsoverføringar via kommunale og regionale næringsfond, ville Framstegspartiet sin totale økonomiske politikk ha medverka til auka sysselsetting og verdiskaping – dette grunna dei store skatte- og avgiftsreduksjonane som ligg i Framstegspartiet sitt alternativ. Det er òg klårt at ei skattlegging av verksemder etter Framstegspartiet sin modell, inklusiv delingsmodellen og fri tilgang til fondsavsetting, ville ført til auka verdiskaping i kommunane, og det ville dermed ikkje vore naudsynt med lokale og regionale næringsfond. Når det er sagt, må det seiast at kommunesektoren har eit stort innsparingspotensial gjennom konkurransestimulering av tenesteproduksjonen. Ved å ta i bruk konkurranse som verkemiddel vil driftsutgiftene kunne reduserast, samstundes som kvaliteten på tenestene blir den same. Erfaringane frå Sverige og Danmark viser eit innsparingspotensial på 5-20 pst. ved jamn bruk av anbod i kommunal tenesteproduksjon, og tenestene blir betre, viser undersøkingar. Kommunane bør også organisere den delen av tenesteproduksjonen som framleis skjer i eigenregi, slik at fristilte kommunale einingar innan eit tenesteområde kan konkurrere innbyrdes med kvarandre eller med private. Slik konkurranse, kombinert med stykkprisfinansiering og valfridom for brukarane, vil stimulere institusjonseiningane til å yte det beste overfor brukarane. Det er positivt at det i Sverige t.d. blir utprøvt ordningar der innbyggarar som treng eit tenestetilbod, tek imot verdikupongar frå kommunen for ei spesifikk teneste, t.d. innan eldreomsorg eller skulevesen. Innbyggarane kan då skaffe seg dei tenestene dei ønskjer, ved å nytte verdikupongane ved den institusjonen eller eininga som dei sjølve ønskjer. Kommunane skal framleis vere ansvarlege for at naudsynt tenestetilbod finst innan kommunen, samt kontrollere kvaliteten på tenestene, medan staten skal ha det økonomiske ansvaret gjennom stykkprisfinansiering. Sjølve produksjonen av dei fleste tenester i kommunesektoren bør konkurransestimulerast. Det ville vere ønskjeleg om kommunar i Noreg òg kunne starte prøveprosjekt der delar av tenesteproduksjonen vert sett ut på anbod, slik at ein kunne få norske erfaringar med konkurransestimulering. Så nokre ord om Arbeidarpartiet. Det blir lett noko komisk over det når Arbeidarpartiet i sitt vonbrot over den mislukka regjeringsjakta, der dei sette seg utanfor budsjettsamarbeidet, må ty til lettvinte argument. Arbeidarpartiet skaper bevisst utryggleik både blant folk og kommunar for å oppnå ein politisk gevinst. Arbeidarpartiet svartmålar situasjonen i norsk økonomi spesielt og i Noreg generelt, og har etter mi meining ein god del av ansvaret for at renta har gått opp og for uvissa som er skapt om norsk økonomi både innanlands og utanlands. Dermed har dei skapt trongare tider både for folk flest og for kommunane. Eg konstaterer at Arbeidarpartiet ikkje er interessert i ein konstruktiv debatt og dialog om korleis vi skal møte dei utfordringane vi kjem til å møte i framtida. Det er leitt at landet sitt største parti har lagt seg på ei slik line i opposisjon. Arbeidarpartiet si haldning vil kunne skape utryggleik og uro. Dette vil igjen føre til at folk flest får det verre i 1999, takka vere Arbeidarpartiet sin lite konstruktive måte å opptre på. Vi i Framstegspartiet tok ansvar og vart med på eit forlik med regjeringspartia, sjølv om det er mykje i dette forslaget som er vanskeleg å godta for oss òg, men alternativet var trass i alt verre. Framstegspartiet vart forlikt med regjeringspartia og Høgre. Det var for oss ei subsidiær løysing, som gav fleirtal for regjeringspartia sitt endra budsjettopplegg, og som har ein annan storleik på ramme 6 enn Framstegspartiet sitt primære budsjettforslag. Eg vil òg i denne samanhengen vise til at vi saman med Høgre og regjeringspartia i komiteen har laga eit framlegg om disponering av ramme 6 og 7. Ei heller her er alt like enkelt å vere med på, men vi tok, saman med Høgre, ansvaret for å få på plass eit budsjett, som er betre enn alternativet. Framstegspartiet vil avgrense talet på fjernkulturelle som får opphald i Noreg, til 1 000 personar pr. år – inklusive dei som får opphald på humanitært grunnlag, gjenforeining av familiar og flyktningar. Dette er for å få ei betre integrering, slik at dei særs uheldige sidene ein ser i dag – som etter mi meining kjem av at ein tek inn for mange i året – for ettertida kan stoppast. Noreg bør etter vår meining føre ein restriktiv politikk når det gjeld å innrømme asyl og flyktningstatus, og når det gjeld å gi alle same rettar og plikter i høve til fellesskapet i Noreg uavhengig av etnisk bakgrunn. Det er viktig å hjelpe flyktningar, men vi i Framstegspartiet meiner at ein best kan hjelpe dei i deira eigne geografiske og kulturelle nærområde. Det er grunn til å frykte at innvandring av asylsøkjarar, berre i det omfanget ein har hatt i dei seinare åra, kan føre til alvorlege motsetnader mellom folkegrupper samt auka vald og kriminalitet i Noreg. – Og det må vi alle ta innover oss. Vi meiner at Noreg i dag fører ein feil asyl-, flyktning- og innvandringspolitikk, som er til skade for innvandrarane sjølve, familiane deira og det norske samfunnet. Ved å følgje Framstegspartiet sin politikk på området blir det ein meir human innvandrings- og integreringspolitikk til beste for alle. For oss er det òg ein klår føresetnad at flyktningar og asylsøkjarar som har fått løyve til opphald i Noreg, skal reise til sine respektive heimland når tilhøva tilseier det. Det burde òg vere innlysande at asylsøkjarar som har fått endeleg avslag på sin asylsøknad, skal vende heim att snarast råd. Frivillige organisasjonar bør etter Framstegspartiet si meining i hovudsak drivast utan offentleg støtte. Offentleg støtte til organisasjonar og foreiningar med etnisk bakgrunn eller felles heimland som medlemskriterium bør etter vår meining opphøyre. Når ein dessutan veit at mange innvandrarorganisasjonar med statleg støtte over tid systematisk har drive direkte og bevisst desinformasjon om Framstegspartiet både innanlands og utanlands, burde det i seg sjølv, etter vår meining, diskvalifisere dei frå overføringar av skattebetalarane sine pengar. Det er òg etter vår meining underleg at departementet ikkje undersøkjer betre kva organisasjonar ein gir tilskot til, all den tid kriteriet for å få tilskot ikkje er oppfylt av mange av dei som får tilskot. Eg siterer frå St.prp. nr. 1 for 1998-99: «Det kan gis støtte til landsdekkende organisasjoner hvis virksomhet faller inn under ordningens formål. Med landsdekkende organisasjoner menes organisasjoner hvis virksomhet har en landsdekkende karakter og som representerer innvandrernes interesser i Norge på tvers av nasjonalitet/etnisitet. Organisasjoner som er basert på en nasjonal/etnisk gruppe må være paraplyorganisasjon, det vil si ha felles organisatorisk bindeledd mellom samarbeidende organisasjoner, som hovedregel i minst fem fylker.» Mange av dei organisasjonane som i dag får tilskot, er etter vår meining ikkje landsomfattande verken i den eine eller den andre tydinga. Vi har hatt ein korrespondanse med departementet som underbygger dette. Dei fleste organisasjonane er små, sjølveigde stiftingar med svært få medlemer, ja, i enkelte høve har vi ikkje fått oppgitt kor mange medlemer det er. Dei måtte ha eit møte for å oppgje medlemstalet – det møtet er enno ikkje halde, sjølv om det er ei god stund sidan vi spurde. Det verkar på oss som dei berre representerer seg sjølve, samt sine tilsette. Eg trur det ville vere klokt om ein no tok ein gjennomgang av alle organisasjonane som får tilskot, og for ettertida berre gav tilskot til dei som kjem inn under definisjonen som står i St.prp. nr. 1, som eg nett siterte frå. Jamfør forslaget Framstegspartiet fremmar i innstillinga. Det er for meg eit paradoks at ein av organisasjonane som har søkt, Rainbow Foundation, ikkje får tilskot endå ein vel kan definere denne som landsomfattande og medlemsbasert, utan hinder for nokon å bli medlem i – ikkje etniske nordmenn eingong, noko dei fleste andre ikkje er. Men dei har kan hende ikkje dei rette meiningane. Så nokre ord om distriktspolitikk. Velstand er ikkje nødvendigvis eit produkt av politiske avgjerder. Velstand er heller ikkje først og fremst basert på naturressursane i eit land, men er framfor alt eit resultat av enkeltmennesket sin daglege innsats i produktive gjeremål. Arbeid er eit vesentleg grunnlag for allmenn trivsel. Ved å gjennomføre generelle og store skatte- og avgiftslettar vil ein sette den enkelte og den enkelte verksemda betre i stand til å greie seg sjølv, utan subsidiar. Det noverande systemet med høge skattar og avgifter for alle, samstundes som dei fleste mottek offentleg støtte på ei rekkje område, må endrast. Ved å innføre stadig fleire spesielle støttetiltak vil staten styre enkeltmenneska sine val av forbruksvarer og tenester samt næringslivet si verksemd. Denne utviklinga må ein snu, og då slik at den enkelte får større valfridom og verksemdene blir inspirerte til å tilpasse seg kundane sine behov i staden for å tilpasse seg staten sine overføringar. Eit marknadsøkonomisk system er det beste, der den enkelte næringsdrivande fritt kan drive innanfor dei generelle rammetilhøva som er sette opp av styresmaktene. Dette systemet har vist seg i stand til å kombinere velstand med personleg fridom. Ei rekkje byråkratiske lover og vedtak som hindrar fri etablering og drift av næringsverksemd, må fjernast. Skatteopplegget må spore til innsatsvilje både hos personar og verksemder, slik at det vil verke stimulerande for sparing, som vidare vil gjere sitt til at alle blir interesserte i ei best mogleg utnytting av ressursane. Det er viktig med ei skattlegging av ressursbruk og full råderett over resultatet av eigen innsats, slik at ein på den måten vil oppfylle desse sentrale krava. Får verksemdene behalde fortenesta av sin aktivitet utan nedskjering, vil det oppmuntre til investeringar. Då er høvet til fondsavsetning mykje viktigare enn store unødvendige overføringar frå staten. Distriktspolitikken må derfor ikkje vere selektiv i den forstand at det blir gjeve støtte til enteltnæringar og spesielle næringar utpeika av politikarar og byråkratar. Framtida kan ikkje vedtakast – den kan berre skapast. Bustønad og tilskot til bustadar skal vere eit verkemiddel for å sikre verdige butilhøve for menneske som er i ein permanent situasjon som gjer dei avhengige av offentleg støtte. Pensjonistar, anten dei er alderspensjonistar, yrkeshemma eller uføre, har som oftast ein oversiktleg permanent økonomisk situasjon som gjer det enkelt å avgjere behovet for tilskot. Det er viktig å streke under kravet om at bustønad og tilskot til bustad ikkje skal ytast som mellombels hjelp. Mellombels behov for offentleg støtte til buutgifter og tilskot til bustadføremål må finne si løysing innanfor sosialtenestelova, kapittel 5. Så nokre ord om omsorgsbustadar og sjukeheimsplassar. I budsjettavtalen mellom regjeringspartia, Høgre og Framstegspartiet vart ein samd om at eldrereforma skal gjennomførast på fire år, som opphavleg tenkt, men med høve for dei kommunane som vil, til å bruke ytterlegare to år på gjennomføringa. Det einaste som manglar, er at budsjettposten ikkje er gjord til ei overslagsløyving. Elles vil dette fungere nett som utbetalingane til barnehagetilskot, sjukeløner og dagpengar, for å nemne nokre døme. Derfor synest eg det er særs unødvendig av Arbeidarpartiet å skape utryggleik både blant dei eldre og blant kommunane om noko som ikkje er usikkert – gjennomføringstempoet av eldrereforma. Gjennom budsjettforliket garanterer desse partia klårt kommunar som ønskjer og maktar å gjennomføre planen i løpet av fire år, dei lova økonomiske dekningane. Eg vil i den samanhengen vise til finanskomiteen sin merknad i Budsjett-innst. S. I. Tillegg nr. 1 for 1998-99 der det står: «Komiteens flertall, alle unntatt medlemmene fra Arbeiderpartiet og Sosialistisk Venstreparti, forutsetter at kommuner som ikke innen de opprinnelige 4 år får utnyttet investeringsstøtte til eldrereformen, kan få investeringsstøtte i ytterligere 2 år. Eventuelt endret bevilgningsbehov tas opp i Revidert nasjonalbudsjett.» Eg konstaterer at Arbeidarpartiet og Sosialistisk Venstreparti ikkje er med i finanskomiteen sine merknader og kan tolkast dit at dei dermed set mange kommunar i ein situasjon der dei ikkje får investeringstilskot om dei ikkje maktar å gjennomføre reforma i løpet av fire år. Det kunne vore greitt å få dette avklåra. Er Arbeidarpartiet og SV villige til å gi dei kommunane som ikkje maktar sin del i løpet av fire år, ytterlegare to år til å gjennomføre reforma? For vår del er det heilt klårt at dette ikkje er eit brot på avtalen om gjennomføringa av eldrereforma, det er berre ei utviding av henne. Til slutt vil eg ta opp forslaga nr. 3 og 4, frå Framstegspartiet og Høgre, og forslag nr. 5, frå Framstegspartiet, som er tekne inn i innstillinga på side 65.