Åsa Elvik (Sosialistisk Venstreparti), 2006-10-10:
Til siste talar vil eg seie at nettopp det at det går så frykteleg sakte, er grunn god nok til å ta i bruk nye og sterkare verkemiddel på dette området. Interpellanten skal ha honnør for å ha teke opp spørsmålet, for det er klart at det i seg sjølv å fokusere på det spørsmålet, gjer at ein kjem nokre steg vidare. Men det aleine trur eg ikkje er nok i det heile. SV deler interpellantens analyse av at den skeive kjønnsbalansen i høgare utdanning og akademia, ja i leiarstillingar generelt, er eit demokratisk problem. Det er eit problem for innhaldet i forskinga. Når ein har så skeiv kjønnsbalanse som det ein har, er det klart at det seier noko om kven det er som set dagsordenen, og kven det er som føretek prioriteringane. Det er klart at det påverkar innhaldet i forskinga. Det er eit problem i høve til rekrutteringa til høgare utdanning og forsking kva slags type førebilete som finst i akademia. Eg vil påstå at det også kan vere eit problem i høve til kvaliteten. Kvinnfolk utgjer halvparten av befolkninga, og det er klart at når strukturelle trekk hindrar rekruttering og hindrar opprykk, går vi glipp av nokre gode talent. Ergo er dette eit demokratisk problem. Det er viktig når det gjeld problemstillingar som er lette å beskrive på makronivå, der ein har behov for å finne verkemiddel som er individretta, altså på mikronivå, at ein held tunga beint i munnen. Eg synest statsråden svara veldig balansert på spørsmålet om behovet for nasjonale verkemiddel og om det ansvaret institusjonane har i høve til strukturelle og individretta tiltak. Det er veldig viktig å halde tunga beint i munnen når ein diskuterer tiltak. På dette området, som på alle andre område, er det viktig å analysere og finne årsaker før ein bestemmer seg for kva som er dei rette tiltaka. I kjønnsforskinga er dette noko ein har forska mykje på og leita lenge etter årsaker til: Korfor er kvinnfolk så underrepresenterte i leiarstillingar? Ein opererer ofte med ulike modellar avhengig av om løysinga er tilbodsbasert eller etterspørselsbasert, om det er slik at kvinnfolk ikkje seier seg villige til å ha desse posisjonane, eller om det er slik at institusjonar eller samfunnet ikkje etterspør kvinnfolk spesielt. Ein har ulike modellar, der ein opererer ut frå enkle forklaringar som at kvinnfolk ikkje vil fordi dei er kvinnfolk, til kanskje like enkle forklaringar som at kvinnfolk ikkje får lov fordi dei er kvinnfolk. Sanninga ligg nok ein plass midt imellom, og det er noko som det er viktig å finne svar på. I motsetning til Framstegspartiet meiner SV at dette er ein del av heile den store likestillingsdebatten. Veldig ofte vil ein finne årsaksforklaringar som handlar om at fordi kvinnfolk er omsorgspersonar, og fordi kvinnfolk framleis tek den største delen av husarbeidet, vil dei i langt mindre grad kunne tilby seg sjølve som leiarar. Bergens Tidende hadde ein rettkommen leiar i går om at det framleis er eit paradoks at medan jenter og kvinnfolk går ut av skolar, høgskolar og universitet med dei beste karakterane, så sakkar dei berre meir og meir akterut når det gjeld lønn i forhold til mannfolk. Gjennomsnittsinntekta for mannfolk er nesten 80 pst. høgare enn for kvinnfolk. Dette er også ein del av denne debatten. Alt heng saman med alt, og vi er nøydde til å sjå dette i ein samanheng. Statsråden skisserte ei lang rekkje ulike verkemiddel. Vi har også frå SV si side merka oss at dette er eit spørsmål som har ei sterk fokusering i Regjeringa, men eg vil då skyte inn at også tidlegare statsråd Kristin Clemet skal ha ros for at ho har sett ned komiteen Kvinner i forsking. Vi ser fram til den rapporten som kjem, og får på ein måte tilpasse oss det rommet vi har å manøvrere oss i etter at vi fekk nei frå ESA i forhold til kvotering til desse stillingane. Så får vi ta rapporten på alvor når han kjem, og så får vi sette oss ned og diskutere verkemiddel. Dette er ikkje eit område der vi skal sitje med hendene i fanget og tenkje at verda går sin gang, at det går sakte, men sikkert framover. Vi skal vere offensive, og vi skal leite etter dei gode verkemidla for å syte for at vi får ei løysing på denne problemstillinga.