Erling Sande (Senterpartiet), 2008-02-14:
Stortingsmeldinga om rikets miljøtilstand er ei særs omfattande sak. Ho tek opp alt frå kulturminne og landskapsvern til forbruk, klimautfordringar og transport - tema som alle er viktige, men som det ikkje blir tid til å gå inn på i detalj i eit så kort innlegg. Eg vil difor bruke tida på å utdjupe Senterpartiet si tilnærming til nokre av dei spørsmåla som blir tekne opp i meldinga. Utgangspunktet for Senterpartiet er forvaltartanken, tanken om at dei verdiane som vi verdset i samfunnet, den godt forvalta naturen, kulturlandskapet og den kulturen vi har arva frå dei som gjekk før oss, skal bringast vidare til neste generasjon i minst like god stand. All utvikling må vere berekraftig. Ressursbruken utover det berekraftige er eit ran frå folk andre plassar i verda, eller frå dei som kjem etter oss. Dette krev ei god og ansvarleg forvaltning, eit meir riktig forbruk snarare enn eit større forbruk og gode teknologiløysingar brukte på ein riktig måte. Det fordrar ei betre ressursutnytting og bevaring av natur, kulturlandskap og levedyktige lokalsamfunn, lokalsamfunn med vilje og moglegheit til å styre eiga utvikling. Meldinga om rikets miljøtilstand minner oss på noko av det vi har oppnådd i miljøpolitikken, men også på kva for utfordringar vi står framfor. Ei god miljø- og naturforvaltning krev lokal forankring og engasjement. Utan at lokalsamfunna tek aktivt del i ivaretakinga av viktige natur- og kulturlandskapsverdiar, vil vi ikkje makte å vareta dei. I naturforvaltninga må det difor vere eit mål å spele på lag med lokalbefolkninga og ha gode og lokalt forankra prosessar kring tiltaka. Havområda våre er særdeles sårbare. Utviklinga i nordsjøbassenget er urovekkjande. Mindre fiskebestandar og låg rekruttering tyder på at utviklinga i dette havområdet går i ei retning som vi ikkje ynskjer. Vi treng meir kunnskap om dette, noko òg fleirtalet i komiteen peikar på i innstillinga. Issmeltinga i arktiske område markerer ikkje berre ein trussel mot det biologiske mangfaldet. Det aukar òg sannsynlegheita for meir transport langs dei nordlege korridorane, med dertil større fare for ulukker med konsekvensar for miljøet. Senterpartiet er oppteke av at vi har ein oljeberedskap og ein slepebåtberedskap som er tilpassa dei framtidige utfordringane vi får i dette området. Dei internasjonale klimautfordringane gjer at vi frå Senterpartiet si side meiner det er nødvendig med ein grøn dugnad. Klimameldinga som ligg til handsaming i Stortinget no, er eit riktig steg i så måte. Produksjon av ny energi er ei av dei viktigaste oppgåvene for Noreg i denne dugnaden. Det gjev oss òg utfordringar. Senterpartiet meiner vi må ha ei aktiv, men god naturforvaltning, som gjev oss høve til å hente ut meir av det store potensialet vi har innan produksjon av fornybar energi. Då må vi òg føreta nokre prioriteringar som opnar for dette. Det går ikkje an å vere brennande for vindkraft, men vere mot etablering av vindmøller. Det går ikkje an å tale varmt for utbygging av vasskraft, men ikkje tillate prosjekt av mindre utbyggingar i vassdraga våre. Det går ikkje an å reise rundt og «predike» om bioenergi, biovarme og skogen som ressurs, men gå imot bygging av den infrastrukturen som trengst for å hente ut desse ressursane. Eg noterer meg at det er nokre som prøver seg på ein slik strategi. Senterpartiet ynskjer auka produksjon av fornybar kraft og er villig til å forvalte naturen på ein slik måte at vi kan hente ut meir av det potensialet som vi har på dette området. Vi meiner det er mogleg innan ei god og forsvarleg naturforvaltning. Så har eg til slutt lyst til å vise til den offensive miljøpolitikken som Regjeringa fører, og som gjer den raud-grønne regjeringa til den mest offensive miljø- og klimaregjeringa dette landet nokon gong har hatt.