Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2015-03-03:
Mitt barndoms bibliotek var i den mørke korridoren, ein liten tarm, mellom barneskuledelen og ungdomsskuledelen av Naustdal barne- og ungdomsskule. Representanten Rotevatn må gjerne verte sitjande, for eg har tenkt å avleggje han ein visitt seinare. Viss han absolutt må springe, så skjønar eg det, men sidan han inviterte til det i innlegget sitt, er det kanskje høfleg. Det biblioteket var den siste staden vaktmeisteren skifta pære. Det var nesten alltid mørkt der. Og det var ei litt avgrensa boksamling. Den boka eg hugsar aller best derfrå, er boka eg inntil ganske nyleg hugsa som «Historiske skip», og som stod heilt nedst, litt til venstre for midten. Eg lånte henne nok mellom fem og ti gonger. Eg var og opna Litteraturfestivalen i Akershus i fjor haust, og då fortalde eg om dette biblioteket og denne boka. Det som då skjedde, var at ein dyktig medarbeidar, mens eg heldt føredraget mitt, begynte å søkje – eg har leitt etter den boka på mange bibliotek og googla henne. Ho tenkte OK, når er han oppvaksen, når kan boka vere gjeve ut, ho søkte med «berømt», «historisk» og andre ord, og så kom ho fram til boka: «Berømte skip gjennom tidene» av Frank Knight. Ho fann ut at boka låg i magasinet i kjellaren på Bekkestua-avdelinga, ho sende nokon ned som henta henne opp og gav henne til sjefen sin, som så kunne overlevere eit utlån av boka som presang for føredraget mitt. Eg begynner med dette fordi biblioteka i Noreg, som fleire talarar har vore innom, i dag er noko fullstendig anna enn det var. Det er lyse, luftige, flotte, moderne lokale med topp kompetente menneske over heile Noreg, som tilbyr eit breitt sett av tenester til oss alle. Eg hugsar, på same måte som representanten Arild Grande hugsar folkebiblioteket, fylkes- og folkebiblioteket i Førde som ein stad der ein kunne gjere kva ein ville, så lenge ein ikkje åt, snakka, lo, smilte eller sprang. No er det stikk motsett. Det vert invitert til aktivitet. På Sølvberget i Stavanger går dei kule ungdommane for å sjå og bli sett. Det er ikkje ein stad ein gøymer seg bort. Og på biblioteket i Molde, som fekk bibliotekprisen sist år, har dei den viktigaste debattarenaen, gratis, i ein mellomstor norsk by. I tillegg tek biblioteka vare på den funksjonen dei har som den viktigaste formidlaren av kunnskap og av den nasjonale kulturarven. Samtidig er inntrykket mitt – etter å ha besøkt mange av dei – at er det éin ting biblioteka i Noreg har nok av, er det honnørord frå politikarar. For det finst jo ikkje eitt parti eller éin politikar i Noreg som er imot bibliotek. Det er derimot ganske godt dokumentert at mens kultursektoren i Noreg vart dobla frå 2005 til 2013, har bruken av biblioteka per innbyggjar gått svakt ned, og som del av kulturbudsjettet er det ein ganske klar nedgang. Det er ikkje på grunn av vond vilje frå nokon av partia her på Stortinget, men fordi vi ikkje har teke i bruk dei verkemidla som er nødvendige. Det er mykje bra i det komiteen føreslår når det gjeld sak, av tema som må inn, men det verkemiddelet som ville gje eit løft, er det eg kallar barnehagemetoden, altså ei mellombels opptrapping som er øyremerkt over nokre år, og som så vert ført over i ramma. Det er ein metode som alle partia på Stortinget dei siste ti åra i minst éi sak har vore villige til å stemme for –Stortinget har nytta metoden både på barnehage og på barnevern. Fleire parti har i tillegg vore tilhengjar av å nytte han på eldreomsorg og andre område. Eg er overtydd om at viss vi verkeleg vil styrkje biblioteka, slik at dei ikkje taper mot andre tilbod, er det nøydd til å skje på denne måten. Eg synest det er skuffande at ikkje fleire parti støttar det. Venstre gjekk, som representanten Rotevatn sa, til val på omtrent det same som vi no føreslår, og han undrast over at vi føreslår det, sidan vi ikkje fekk gjort meir med det i løpet av åtte år. Eg er einig, eg har i ei rekkje debattar innrømt at vi burde fått gjort meir. Men viss han undrast over at vi no føreslår det, og ikkje fekk det til, så er det uforståeleg at Venstre ikkje støttar det når det faktisk vert føreslått å gjere noko med det. Eg må òg seie at det er overraskande for meg at Arbeidarpartiet ikkje støttar forslaget, all den tid det er ein metode dei har brukt på andre område, og dei i retorikken har vore positive til ei slik biblioteksatsing. Eg fryktar at det som her blir lagt fram av føringar for ein strategi, ikkje fører til eit verkeleg økonomisk løft, sjølv om det er mange positive intensjonar og ein klar vilje til den økonomiske opptrappinga som er nødvendig for å få til det. Så vil eg i tillegg ta opp forslaget vårt, nr. 1.