Ivar Odnes (Senterpartiet), 2017-01-17:
Sidan Senterpartiet ikkje er representert i familie- og kulturkomiteen, la meg fyrst få nytta høvet til å takka forslagsstillarane frå dei tre partia som har fremja dette forslaget, som endeleg ser ut til å verta ein realitet. Som innstillinga til saka er, deler Senterpartiet intensjonen i representantforslaget, og vi har som nemnt lagt inn løyvingar til oppretting av kunstnarassistentstillingar i vårt alternative budsjettforslag både for i fjor og for inneverande år. Det er ei kjensgjerning at kunstnarøkonomien har hatt ein nedgang og vore under press i mange år. Dette er godt dokumentert i rapportar og utgreiingar. Politisk må mange parti dela på ansvaret for dette. Enger-utvalet slo fast at kunstnarføremål var det området på det statlege kulturbudsjettet som hadde svakast vekst i perioden frå 2005 til 2013. Skarstein-utvalet kunne i sin rapport visa til ein realnedgang frå 2006 til 2013. Det er openbert behov for å lyfta denne problemstillinga høgare og vurdera verkemiddelapparatet for å snu den negative trenden. Overgangen frå utdanning til å etablera seg som yrkesutøvar er krevjande. Det kjenner ein frå mange bransjar. Mange nyutdanna lærarar møter praksissjokket. Nyutdanna kunstnarar opplever også ofte eit slikt praksissjokk. Det er klart at det er krevjande å konsentrera seg om kunstnarisk utvikling når rammeverket rundt er skjørt, og ein gjerne må spe på med andre inntekter for å overleva økonomisk. Eg merkar meg dessverre at fråfallsproblematikken ikkje berre gjeld yrkesfagelevane i vidaregåande opplæring, men også biletkunstnarar. Ved å etablera ei slik assistentordning kan ein bidra positivt til at unge kunstnarar tør å satsa og finna fotfeste i yrket sitt. Det er vanskeleg å livnæra seg som kunstnar. Det er vanskeleg for unge kunstnarar å etablera seg. Senterpartiet er einig med forslagsstillarane i at ei kunstnarassistentordning vil kunna bidra til erfarings- og kompetanseoverføring mellom etablerte og nyutdanna kunstnarar som vil vera av stor verdi for båe partar. Senterpartiet er som kjent oppteken av læring i praksis og lærlingordning i fagopplæringa, og på mange måtar har ideen om ei kunstnarassistentordning klare parallellar til lærlingordninga – ei overgangsordning mellom studium og yrkesliv der unge kunstnarar som kjem frå kunsthøgskulane, får moglegheit til å profesjonalisera seg i praksis hjå ein etablert kunstnar og på den måten gå i lære, både kunstnarisk og når det gjeld å sanka kunnskap om det å driva eiga verksemd. Sjølv om omfanget i dag er avgrensa, truleg på grunn av svak økonomi, er det å ta inn assistentar for kunstnarar ein hundreår lang tradisjon, minst, kanskje spesielt innanfor biletkunst. Dei store meistrane hadde fleire som i sin tur vart ruvande størrelsar – for å dra parallellane til lærlingordninga vidare. Så det er grunn til å tru at ordninga vil føra til ein vinn-vinn-situasjon, der dei etablerte kunstnarane som tek imot ein kunstnarassistent, også vil tena på ordninga ved at det gjer det mogleg å tilsetja ein assistent og på den måten også utvida produksjonen og styrkja økonomien i si eiga verksemd. Det er gledeleg at forslaget som ligg til votering, vert støtta av eit fleirtal, og at budsjettforliket inneber ein fyrste start på vegen mot ei permanent ordning. Senterpartiet er fornøgd med at eit samla storting i dag ber regjeringa setja i gang arbeidet med å innretta ordninga i tråd med intensjonane i innstillinga.