Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2004-05-13:
Innst. S. nr. 173 for 2003-2004 inneheld tre hovudelement. For det fyrste ei straksutbetaling av oppreisingsbeløpet til dei av pionerdykkarane som vi veit likevel hadde fått 200 000 kr seinare, for det andre ein auke i straksbeløpet frå i fjor frå 200 000 kr til 300 000 kr, og for det tredje ei styrking av Stiftelsen Kontakttelefonen sitt budsjett for 2004. Stortinget gjorde 9. mars i år vedtak om ei ordning som omfattar oppreising og erstatning til pionerdykkarane. I samband med behandlinga av denne saka vart det bedt om eit raskt og effektivt oppgjer. Det vart særleg peikt på rask framdrift, fordi fleire dykkarar er i ein særskilt vanskeleg økonomisk situasjon. St.meld. nr. 52 for 2003-2004 er departementet sitt svar for å sikra dei som har prekære økonomiske problem. Fleirtalet i komiteen, medlemmene frå Arbeidarpartiet, Framstegspartiet, Sosialistisk Venstreparti og Senterpartiet, meiner det kan synast som unødig byråkrati å leggja opp til ei strakshjelp nr. 2, for så i neste omgang gjennom nemndsvurdering frå 1. juli å føreta utbetaling av oppreisings- og erstatningsbeløp. Som komiteleiar og saksordførar hadde eg gjerne sett at heile komiteen fann saman i ei omforeint løysing. Det har dessverre ikkje vore mogleg. Høgre og Kristeleg Folkeparti følgjer Regjeringa, og eg føreset at dei sjølve gjer greie for sitt syn. Med verknad frå 1. juli 2000 vart det frå det dåverande Sosial- og helsedepartementet utbetalt eit eingongsbeløp på inntil 200 000 kr til dei nordsjødykkarane som hadde drege på seg varig helsesvikt med reduksjon av inntekter som følgje. Komiteen legg til grunn at den gruppa som fekk del i den ordninga, er å rekna som offentleg vurderte pionerdykkarar med helseskade som følgje av dykkinga. Denne ordninga vart administrert av Fylkestrygdekontoret i Rogaland. Fleirtalet meiner no at det vil vera ubyråkratisk, raskt og effektivt å be departementet utbetala oppreisingsbeløpet på 200 000 kr etter den lista som Fylkestrygdekontoret i Rogaland har, og fremmer difor forslag om det. Slik vil ein altså imøtekomma behovet for strakshjelp til nokre av dei dykkarane som økonomisk sett er mest vanskelegstilte. Ordninga frå 2000 omfatta ca. 120 personar. Det er difor behov for 14,8 mill. kr meir enn det Regjeringa føreslår. Det er fleire grupper som ikkje kjem inn under ordninga frå 2000. Det kan t.d. gjelda dykkarar som ikkje melde frå i 2000, dykkarar som var under vurdering for uføretrygd, eller som seinare har fått påvist helseskade, samt etterlatne som ikkje var klar over ordninga. Desse skal individuelt vurderast av nemnda. Stiftelsen Kontakttelefonen har gjennom strakshjelpa som vart oppretta i fjor, òg utbetalt midlar til trengande som ikkje kom inn under ordninga frå 2000. Nokre få av desse har behov for ytterlegare akutthjelp. Den einskilde av dei det måtte gjelda, kan få denne hjelpa dersom vi hevar maksimumsbeløpet frå i fjor frå 200 000 kr til 300 000 kr – difor er det forslag om det i dag. Dette er i tilfelle midlar som skal tilbakebetalast, på same måten som strakshjelpa i fjor var forskottering i forhold til det endelege oppgjeret. Fleirtalet viser til brev frå statsråden av 5. mai. Der går det fram at ei slik utviding ikkje krev ekstra midlar. Stiftelsen Kontakttelefonen budsjetterte sjølv med 950 000 kr meir til drifta i 2004 enn dei har fått lovnad om, herunder til dekning av underskot frå i fjor, eit underskot som har oppstått på grunn av ekstraarbeid pålagt frå departementet. Vi føreset at stiftinga har midlar som gjer det mogleg å forsterka arbeidet med gjeldsrådgiving og anna rettleiing, og fremmer difor forslag om at dei får det dei har søkt om. Så er komiteen kjend med at Stiftelsen Kontakttelefonen har bedt om midlar til eit eige prosjekt til kartlegging av etterlatne etter dødsfall blant pionerdykkarane, ein søknad departementet har avslått. Grunngivinga er at granskingskommisjonen alt har undersøkt òg desse forholda. Det har førekomme fleire dødsfall etter perioden 1965–1990, dvs. utanom den tida kommisjonen legg til grunn for arbeidet sitt. Heile komiteen meiner det kan vera grunn til å sjå nærare på eventuelle dødsfall etter 1990, inklusiv eventuelle sjølvmord, og ber difor departementet vurdera korleis eit slikt arbeid kan gjerast. Stiftelsen Kontakttelefonen har ei svært spesiell oppgåve. Eg ber statsråden merka seg det behovet som er for ein tett, men samstundes raus, dialog mellom stiftinga og departementet. Eg håper han gjer sitt til at så skjer. Eg ber han òg klargjera framdrifta når det gjeld behovet for rask utbetaling av oppreisingsbeløpet.