Helge André Njåstad (Fremskrittspartiet), 2013-11-26:
Eg merka meg tidleg i dagens debatt at representanten Jonas Gahr Støre sa at kommunane har det så romsleg at dei er i stand til å kunna yta gode tenester òg til personar som er ressurskrevjande, og at ein kan tola det kuttet som dei raud-grøne la inn i budsjettet sitt. Med lang erfaring frå kommunepolitikken vil eg seia at eg trur at det er ingen ordførar og ingen kommunepolitikar som kjenner seg igjen i at det er så romsleg, med dei rammene som kommunane har hatt. Det har òg vore sagt mykje om frie inntekter, rammetilskott og kommuneøkonomien generelt, og det var ein liten runde på det òg no i samband med statsråden sitt innlegg. Men det som er eit faktum, er at kommunane, stikk i strid med kva dei raud-grøne åtvara mot før valet, får meir i inntekter til kommunesektoren i 2014 enn det som låg i forslaget frå Stoltenberg II-regjeringa. Det er ikkje slik som representanten Eirik Sivertsen sa, at det er på grunn av endra føresetnader. Det er på grunn av stortingsfleirtalet, beståande av Høgre, Framstegspartiet, Kristeleg Folkeparti og Venstre, som seier at ressurskrevjande tenester er så viktig at ein aukar rammene med 214 mill. kr. Derfor har kommunane meir i inntekt til neste år enn dei hadde med forslaget frå Stoltenberg II-regjeringa. Så er det likevel nokre element som går opp og ned i det såkalla inntektssystemet, som det er litt viktig å kommunisera ut: Når me seier at dei får meir, er det på grunn av at ein òg får ei oppgåveomfordeling. Ein får ikkje lenger krav om to barnehageopptak, ein får kompensasjon for at ein skal auka likebehandlingssatsen til 98 pst., ein får ekstra på prisstiginga, og ein har ikkje lenger krav på frukt og grønt. Det vil ikkje seia at ein tek vekk frukt og grønt, men ein seier at Stortinget bestemmer det ikkje lenger, det er opp til den enkelte kommunen sjølv å bestemma om ein skal ha frukt og grønt i ungdomsskulen. I går kveld hadde eg gleda av å vera på eit formannskapsmøte i ein kommune der Høgre, Framstegspartiet og Kristeleg Folkeparti har nesten samtlege representantar i formannskapet, og dei sa at frukt og grønt er noko dei ønskjer å gje innbyggjarane i den kommunen. Så dette er frivillig. Sameleis er det med kulturskulen – ein time i veka til kulturskule. Så er rus flytta ut av innbyggjartilskottet og inn i øyremerkte tilskott, nettopp fordi dette er så viktig at her ønskjer regjering og storting å sikra at alle innbyggjarar får eit skikkeleg tilbod. Summa summarum er det altså ei påplussing for kommunesektoren neste år, fordi dei fire partia meiner at dette er viktig. Så er det ein forskjell til. Det er ikkje slik at retorikken vår er som representanten Gahr Støre sin, at det er romslegheit i kommuneøkonomien. Me er ærlege på at kommunane blir stilte overfor behov for prioritering. Me er òg ærlege på at pensjonsutgiftene og demografiutgiftene neste år blir større, og at kommunane er nøydde til å tenkja prioritering og å effektivisera drifta si heile tida. Så merkar eg meg òg i spørsmåla til statsråden at representanten Karin Andersen sa at ein må vera medlem i Høgre for å tru at det å kutta i regional utvikling i fylkeskommunane er gjennomførbart. Eg kan drista meg til å seia at ein kan vera medlem i Framstegspartiet òg for å tru det, eller kanskje faktisk òg Arbeidarpartiet. Eg las for eit par dagar sidan i Hålogaland avis at Bendiks Harald Arnesen, som er ein kjend mann i rikspolitikken, uttalte at Troms fylkeskommune aleine kan spara 300 mill. kr utan at det vil få konsekvensar for befolkninga. Dersom ein aleine i Troms fylkeskommune kan spara 300 mill. kr utan at folk vil merka det, kan ein iallfall redusera litt, som er foreslått, i regionale utviklingsmidlar og flytta dei over på veg, som er forslaget, sånn at næringslivet og innbyggjarar får veg meir enn regionale utviklingsmidlar i fylkeskommunen. Det som ligg i forslaget til vedtak i dag, er gode rammer for Kommune-Noreg, gode rammer for fylkeskommunen og ikkje minst – og viktigast – gode rammer for folk flest og for næringslivet, som får satsingar, og så er det likevel innanfor ansvarlege rammer og føreseieleg for Kommune-Noreg, noko som er viktig. Så er det varsla ein del element som me skal koma tilbake til. I tilleggsproposisjonen ligg det spesielt to ting som eg vil nemna. Det eine er at ein skal sjå på kommunar med vekstutfordringar, med store kapitalutgifter knytte til investeringar. Ein skal òg leggja inn og koma tilbake til positive økonomiske incentiv i forhold til kommunereforma, noko som òg er viktig.