Gunvor Eldegard (Arbeiderpartiet), 2011-11-24:
Det er eit godt budsjett me skal vedta her i dag, eit budsjett som tek omsyn både til den turbulente økonomiske situasjonen i Europa og til å tryggja velferda. Budsjettet er under 4 pst.-bana, som det skal vera når det går godt. Så har me moglegheit til å bruka meir pengar i dårlege tider. Det er no tre år sidan den internasjonale finanskrisa slo til. Finansmarknadene stoppa nærmast å fungera, og verdsøkonomien opplevde det sterkaste tilbakeslaget sidan den andre verdskrigen. Me klarte å dempa fallet i Noreg fordi me møtte det med handling, med massive tiltak – rett innretta, rett porsjonert og til rett tid. Finanskrisa er dessverre ikkje over, men ho har endra karakter. No er verda rundt oss igjen prega av stor økonomisk usikkerheit. Arbeidsløysa har bite seg fast på eit skremmande høgt nivå i Europa, særleg blant ungdom. Mange land har store underskot i budsjetta og ein kraftig auke i offentleg gjeld. Nokre land har trudd at det går an å ha velferdstenester på nivå med dei nordiske landa og eit skattenivå på nivå med det amerikanske. Det går ikkje. Finanskrisa rammar vanlege folk. Eg forstår godt at det må kjennast urettferdig og frustrerande når ein opplever store kutt i velferda og reduksjon i lønningane, stor arbeidsløyse blant dei unge, og samstundes ser dei at finansbransjen tek ut store lønningar og bonusar. Her heime ser me ein vekst i norsk økonomi, sjølv om vekstanslaga er nedjusterte som følgje av den internasjonale krisa. Likevel har me 300 000 ekstra arbeidsplassar sidan 2005. To tredelar av dei er i private bedrifter. Berre høyr her: Verdiskapinga har no auka sju kvartal på rad, og siste året har sysselsetjinga auka med 50 000. Aldri før har det vore så mange i jobb her i landet. Dette er svært bra for oss, men me må ikkje ein augneblink tru at Noreg ikkje kan verta påverka av denne krisa. Noreg har ein open økonomi, og store delar av eksporten vår går til Europa. Me må styra pengebruken her heime sånn at me ikkje får press på renta og kronekursen. Næringspolitikk for framtida er utruleg viktig. For oss i Arbeidarpartiet handlar dette om å både skapa meir og fordela meir. Høgre sitt svar i næringspolitikken er, som i alle andre samanhengar, skattekutt. Blant anna kuttar dei formuesskatten med 3 mrd. kr. Men eg vil stilla spørsmål om heilskapen i Høgre sin næringspolitikk. Landbruket, som er ei stor og viktig næring i Noreg, skal dei kutta med heile 1,7 mrd. kr – eit ganske stort tal, spør du meg. Regionale utviklingsfond skal dei kutta med 500 mill. kr. Og nettolønnsordninga for sjøfolk skal dei òg kutta med 500 mill. kr. Alt dette vil setja arbeidsplassar i fare. Noreg er blant dei fremste i verda på maritim sektor. For å fortsetja å ha den posisjonen må næringa ha vilkår på linje med andre land, i alle fall i Europa, elles vert konkurransekrafta til maritim sektor veldig svekt. Det er svikt i logikken til Høgre når dei snakkar så mykje om svekt konkurranseevne, men likevel er villige til direkte å svekkja ein sektor. Det er mogleg me ikkje imponerer høgrerepresentantane, men NHO-direktøren er i alle fall veldig begeistra for vår satsing på forenkling. Då me fjerna revisjonsplikta for små selskap i vinter, uttalte han at dette var tidenes forenklingstiltak. No skal me gjera nye historiske kutt i norsk næringsliv sine administrative kostnader. Regjeringa har lova å redusera næringslivet sine byrder med 10 mrd. kr innan utgangen av 2015. Eg vil òg nemna kravet til aksjekapital, som er redusert til 30 000 kr, og ikkje minst elektronisk innrapportering. Det er rett og slett meir tid til å skapa. Budsjettet har òg ei stor satsing på innovasjon og nyskaping. Eg nemner Investinor, som er tilført 1,5 mrd. kr i ekstra kapital, satsing på entreprenørskap, brukarstyrt innovasjon og, ikkje minst, klimateknologi – grøne innovasjonar, som er noko av det viktigaste for framtida, og som me må satsa på. Eg er glad for at me i dag vedtek eit budsjett som sørgjer for orden i økonomien, sånn at me har eit forsvar mot kriser som kjem utanfrå – rett og slett trygg økonomisk styring, ikkje kreative løysingar som set norske arbeidsplassar i fare.