Fredric Holen Bjørdal (Arbeiderpartiet), 2017-06-01:
Arbeidarpartiet fremma hausten 2015 eit forslag om behovet for sterkare vern av varslarar. Forslaga våre vart den gongen nedstemte av fleirtalet. No fremmar regjeringa fleire liknande forslag i ein eigen proposisjon, i lag med nokre nye forslag. I den samanhengen vil eg minne om at dersom fleirtalet hadde stemt for våre forslag den gongen, kunne eit styrkt vern av varslarar allereie ha vore på plass. Regjeringa føreslår no å samle varslarparagrafane og utvide varslarvernet til også å dekkje innleigde arbeidstakarar og innføre ein generell regel om teieplikt. Arbeidarpartiet støttar desse forslaga og registrerer at dei vart godt mottekne av høyringsinstansane. Vidare blir det føreslått å skjerpe inn reglane om interne varslingsrutinar i bedrifter, og at det skal etablerast ei vilkårslaus plikt til å etablere slike rutinar i bedrifter med meir enn ti tilsette. Vi støttar den innskjerpinga og at det skal vere ei grense for kor stor ei bedrift bør vere før denne typen krav trer inn. Vi meiner likevel, som saksordføraren gjorde greie for, at grensa på ti tilsette er sett noko høgt, og vi står bak fleirtalsinnstillinga i komiteen på ei grense på fem arbeidstakarar. I tillegg vart det teke opp under høyringa at varslingsreglane på same måte som ein del andre reglar i arbeidsmiljøloven ikkje gjeld utsendte arbeidstakarar. Saksordføraren, Rotevatn, meiner til liks med oss at dette er problematisk, og vi støttar difor dei to forslaga frå Venstre om dette. Så langt er det altså berre velstand. Men det blir straks verre, for fleirtalet i komiteen stiller seg dessverre bak regjeringa sitt forslag om utvida høve til kveldsarbeid. Det kan ikkje Arbeidarpartiet vere med på. Vi deler LO, Unio og YS sin skepsis mot forslaget og viser til at også Arbeidstilsynet beskriv ei rekkje uheldige konsekvensar av det regjeringa føreslår. Med ei meir regelmessig forskyving og utsetjing av arbeidstida over lengre tid, slik det blir lagt opp til, er det grunn til å frykte ei rekkje negative konsekvensar, bl.a. kan dei helsemessige effektane vere negative, noko bl.a. Arbeidstilsynet beskriv. Vidare kan grensene mellom arbeid og privatliv bli utviska. Normalarbeidsdagen blir skyvd på, med konsekvensar for opningstider for bl.a. skular og barnehagar, og forventningane om tilgjengelegheit seint på kveld kan med slike arbeidstidsordningar føre med seg eit press på familielivet. I Arbeidarpartiet står vi bak arbeidsmiljølovens modell, ein streng lov med vide moglegheiter til unntak. Det finst allereie reglar i arbeidsmiljøloven som gjev gode moglegheiter for fleksibilitet, men som i tradisjon med den norske arbeidslivsmodellen har den sikkerheitsventilen at dei først må drøftast og avtalast med dei tillitsvalde. For blant andre kunnskapsmedarbeidarar har det vore fullt mogleg å jobbe etter kl. 21.00, slik loven er i dag, så lenge dei har avtale om det. Forslaget står difor fram som unødvendig, og det er grunn til å tru at dette eigentleg er motivert av eit ønske om å få ned kostnadene for nattarbeid. Nokre av utfordringane som regjeringa seier at ho ønskjer å løyse med dette lovforslaget, er at personar som ønskjer slike arbeidstidsordningar, skal sleppe å bryte nattforbodet. Men vi ser fleire negative enn positive konsekvensar av eit slikt forslag. Det er ikkje presisert at dette ikkje skal innebere ei forlenging av arbeidsdagen. Det er difor ein risiko for misbruk, stikk i strid med regjeringa si forsikring om at dette ikkje skal føre til at arbeidstakarar må jobbe meir. Ein annan uheldig konsekvens er at ein risikerer å bryte kviletidsreglane. Dersom kviletida lovleg skal kunne reduserast, må dette skje gjennom avtale med dei tillitsvalde. Arbeidarpartiet meiner at dette vil føre til press for å inngå slike avtalar, og bety utfordringar for dei uorganiserte verksemdene, som ikkje kan inngå slik avtale. Regjeringspartia argumenterer med at dette ikkje svekkjer vern av arbeidstakar, fordi ein må inngå individuell, skriftleg avtale mellom arbeidsgjevar og arbeidstakar, og at det berre er arbeidstakar som kan ta initiativ til den faktiske utføringa av kveldsarbeidet i det enkelte tilfellet. Vi er likevel bekymra for at arbeidstakar sin lojalitetsfølelse overfor arbeidsgjevar og kollegaer kan medføre at den avtalefridomen ikkje blir reell. Arbeidstakar kan føle seg pressa til å inngå ein slik avtale. Så på denne bakgrunnen kan ikkje Arbeidarpartiet støtte forslaget frå regjeringa om utvida høve til kveldsarbeid.