Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2019-04-09:
SV sitt utgangspunkt for framtida til oppdrettsnæringa er at vi ønskjer å ta næringa i retning av å bli ei forureiningsfri næring, altså at det ikkje skjer negative utslepp frå næringa i havmiljøet. Når eg er rundt omkring og diskuterer med næringa om kva type framtid dei ser, er dei i stor grad einige i at det er det som må vere målet. Spørsmålet er: Kor raskt skal vi kome dit? Går det raskt nok i den retninga? Eg meiner at det går utruleg langsamt. Det er ikkje næringa si skuld, det er Stortinget og regjeringa si eiga skuld. Det er vi som set reglane for denne næringa, og dei tilpassar seg dei rammevilkåra som til kvar tid blir sette. Utan forureining, utan negativ forureining – med det meiner ein ingen lus som blir spreidde rundt omkring, inga rømming, ulike former for utslepp, kjemikaliar, feces osv., dødelegheit, men også forhold som import av fôr, som openbert vil kunne få stor betyding for Noreg, dersom den fôrtilgangen vi har i dag, med import frå f.eks. Brasil av soya, stoppar opp fordi ein ønskjer å forvalte dei ressursane frå Brasil på ein annan måte. Så det å bli sjølvforsynt på sikt på fôr er også ei målsetjing for SV. Vår kjærleik til næringa er stor, men da må noko først skje med rammevilkåra, slik at det verkeleg kan bli den næringa som vi meiner Noreg treng. Vi trur at vi er berre på terskelen til ei stor framtid for havbruksnæringa, at vi no berre ser ei begynning på den industrien dette kan bli i framtida. Foreløpig er det berre nokre få artar det blir drive oppdrett på, og foreløpig er det såpass dårlege miljøkrav at skadeverknadene dette har på havmiljøet rundt, anten vi høyrer det frå lokale fiskarar eller frå lokalbefolkninga, er såpass omfattande at det er stor strid om oppdrett i Noreg i dag. Skal det bli ei levedyktig næring på sikt, må næringa bli forureiningsfri. Da har vi plutseleg ei heilt anna type næring framfor oss. Da har vi ei næring som alle, absolutt alle, i Noreg vil kunne vere stolte av. Så er det to forslag vi behandlar i samanheng her. Føre-var-prinsippet skulle ein jo tru var eit fundamentalt prinsipp i norsk forvaltning av natur, men vi har sett at når det gjeld oppdrettsnæringa, blir ikkje det følgt tilsvarande opp. For eksempel viser forskinga frå IRIS at hydrogenperoksid gjer mykje større skade enn ein tidlegare har trudd. Det gir støtte til dei som meiner at dette gir skade spesielt på skaldyr. I eit føre-var-perspektiv ville ein jo avgrensa bruken med ein gong ein såg at dette hadde skadeverknader – ein skulle ikkje vente og få ytterlegare dokumentasjon for så å trekkje det tilbake. Føre-var-prinsippet gjer at ein skal liggje i forkant og ikkje i etterkant. Ein skal ikkje vere «etter snar» – at det er det nye prinsippet som berre skal gjelde for denne næringa. Miljøindikatorar: Vi har jo eit trafikklyssystem, som blir styrt av miljøindikator ar , men det er jo ingen «ar» der. Det er berre éin indikator, og slik har det vore heilt sidan det systemet blei oppretta. Ein miljøindikator som berre måler mengde lus, er altså det einaste vi styrer berekraftsarbeidet for denne næringa etter – det er det som styrer trafikklysa og produksjonsavgrensingar. Det er eit stort brot på føresetnadene frå Stortinget da desse reglane blei etablerte. Da var føresetnaden at vi skulle ha eit sett med indikatorar som dekte alle dei viktigaste sidene ved havbruk. Men det har vi ikkje i dag, vi har det berre for lus. Så ein kan ikkje påstå at vi har eit system som varetar berekraft, for vi har ikkje eit system med indikatorar som varetar berekraft. Det meiner eg alle bør sjå. Så er det elles mange forslag som blir tekne opp her. Eg vil varsle at vi i SV jobbar med ein serie forslag som kjem til å kome – noko kjem no i vår, noko kjem vi til å behandle til hausten. I første omgang er det forslag om fôr og korleis vi kan snu den avhengigheita vi i dag har av fôr frå utland, trekkje industri tilbake til Noreg og byggje norsk næringsliv med mål om å bli sjølvforsynte på fôrråvarer i Noreg. Eg tar til slutt opp forslaga SV står åleine om i innstillingane.