Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2003-12-11:
Eg vil aller fyrst gi ros til saksordførar Reidar Sandal for måten han har førebudd komiteinnstillinga til St.meld. nr. 6 for 2003-2004 på. Han har òg her i dag gjort grundig og ryddig greie for innhald og saksgang. Senterpartiet deler Arbeidarpartiet og SV si tilnærming. Dette er ei stor sak. Det inneber gjennomgripande endringar i inntektssystemet. Det er ei sak som departementet burde gått nøyare gjennom for å sikra eit betre forslag i kommuneproposisjonen for 2005. Det er ingen tvil om at mange kommunar no har store og aukande utfordringar når det gjeld rus og psykiatri. Regjeringa si manglande oppfølging av psykiatriplanen forsterkar desse utfordringane. Vi finn det påfallande at Regjeringa, som vart beden om å leggja fram ei eiga sak, kjem tilbake med eit identisk forslag, med dei same svært uheldige verknadene som fleirtalet avviste i juni. Og det er direkte oppsiktsvekkjande at Framstegspartiet i dag sikrar fleirtal for eit opplegg som Framstegspartiet var med på å avvisa i samband med kommuneproposisjonen i vår, og som dei gjekk imot så seint som i oktober. Opplegget inneber ei gigantisk og systematisk overføring til dei aller største byane. Og opplegget inneber at byar som i dag får storbytilskot fordi dei har spesielle utfordringar, ikkje lenger får det, f.eks. Drammen, Skien, Fredrikstad og Arendal. Dei taper på denne omlegginga, og det gir skeive verknader for kommunar som komiteen samla var oppteken av i vår, f.eks. Haugesund og Verdal. Ser vi på tabellen på side 32 og dei påfølgjande sidene i meldinga, kan vi altså lesa at det er 13 fylke som avgir nærare 330 mill. kr. Frå Østfold går det 30 mill. kr, frå Hedmark 25 mill. kr, frå Oppland 17 mill. kr, frå Buskerud 23,5 mill. kr, frå Vestfold 28 mill. kr, frå Telemark 36 mill. kr, frå Aust-Agder 17,5 mill. kr, frå Vest-Agder 13 mill. kr og frå Møre og Romsdal 13 mill. kr – av dei er det 7 mill. kr i minus for Kristiansund. Dei tre nordnorske fylka avgir til saman 100 mill. kr. Når det gjeld Nord-Trøndelag, blir altså 23 av 24 kommunar trekte, og Verdal mister 5 mill. kr. 13 fylke avgir altså nærare 330 mill. kr. Ja, vi veit at svært mange av desse millionane inneber vanskelege kutt i mange kommunar. Så er det nokre fylke som har tilsvarande gevinstar. For Hordaland kan vi lesa oss til at gevinsten er 58 mill. kr, mens Bergen får tilført 72 mill. kr. Det betyr at det er kommunar i Hordaland som mister midlar. For Oslo er tilsvarande plusstal 188 mill. kr, og for Akershus fylke 54 mill. kr. Når det gjeld Rogaland, er gevinsten 20 mill. kr, av dei får Stavanger 13,5 mill. kr og Sandnes 9 mill. kr, men Haugesund taper altså 6,5 mill. kr. Sjølvsagt er hovudutfordringa meir midlar til kommunesektoren, men vi har altså ei regjering som arbeider for at veksten i offentleg sektor skal vera mindre enn veksten i privat sektor. Og vi har ein kommunalminister som eigentleg meiner at kommunane burde hatt atskilleg mindre midlar til neste år, og som ikkje var særleg fornøgd med budsjettforliket. Senterpartiet hadde gjerne sett at vi kunne ha behalde eit hovudstadstilskot og eit storbytilskot. Vi synest at det å visa til skjøn fortel alt om kor ufullstendig denne nye nøkkelen er. Vi beklagar at Arbeidarpartiet ikkje set foten ned i denne saka i budsjettforhandlingane. Men vi beklagar aller mest at regjeringspartia står så steilt på ein nøkkel som dei må sjå har svært skeive verknader.