Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2015-03-24:
Ei melding om havbruk kjem, så dette gjev oss først og fremst eit høve til å varsle på førehand kvar SV står i desse spørsmåla. Næringa er, som mange har nemnt, viktig for Noreg, og ho er langt viktigare enn veldig mange trur. Eg trur at viss ein skulle fø nordmenn berre på oppdrettsfisk, ville ein kunne fø Noreg gonger ti – det er altså ei gigantisk næring. Men ho har ikkje kome i berekraft enno, og det er det som er spørsmålet til Miljøpartiet Dei Grøne i denne saka: Korleis skal vi klare det? Eg synest det er ein litt rar tanke å tru at næringa kjem til å tilpasse seg utan at det kjem krav om det. Det som skjedde med industrien på 1980-talet, var jo nettopp at dei fekk strenge, knallharde krav med knallharde sanksjonar. Gjennom dei sanksjonane fekk vi den teknologiutviklinga som gjorde at også avfallet blei høgverdige produkt som i dag er hovudproduksjonen på fleire av industristadene i Noreg. Det er altså ein samanheng mellom det å stille strenge miljøkrav og det å få ein effektiv og konkurransedyktig industri. Det har vi ikkje i Noreg, det har vi ikkje klart enno i Noreg. Det kan vi sjå berre ved å ta ein titt på kor mykje pengar det blir brukt i næringa til forsking og utvikling – 1 pst. av omsetninga. Ifølgje samfunnsgeografien, der dei rangerer kva som er low tech og high tech, kvalifiserer 1 pst. av omsetninga til low tech. Ein må opp i 3 pst. for å vere high tech. Så sjølv om næringa gjer masse interessant på teknologifronten og forskingsfronten, er dette veldig lite. Vi må på eit heilt anna nivå viss vi skal få den næringa vi sjølve ønskjer å ha, og som kan bli den økologiske nullutsleppsnæringa som vi ønskjer at ho skal bli. Det vil få stor påverknad både på prisar, på miljøet og på kvaliteten og vil sikre denne næringa ein plass i konkurransen internasjonalt. Målet er jo ei økologisk nullutsleppsnæring som lever i sameksistens med miljø og lokalsamfunn, og der eigarskap ikkje er knytt til stader langt unna kysten, men til kysten og til Noreg. Dette må ikkje bli ei næring som er prega av store utslepp og skadar på miljøet, driven av aktørar med hovudkontor langt, langt borte. Denne innramminga av næringa har vi enno ikkje klart å få til i Noreg. Når vi i SV kom med eit eige forslag, levert i dag tidleg, i denne saka, var det fordi vi ikkje kunne støtte heile forslaget frå Miljøpartiet Dei Grøne. Vi skjønar ikkje kvifor ein skal ha ein tidshorisont på tre år for ein vekststans. Veksten må jo stoppast til problema er løyste, og så må ein samtidig som ein har ein vekststans, setje i gang eit ambisiøst, statleg program for forsking, utvikling og teknologi i samarbeid med næringa som gjer at ein løyser problemet. Da kan vi begynne å få ei næring som kjem opp på det high tech-nivået vi ønskjer. Og da snakkar vi ikkje berre om laks og aure, som er det første vi tenkjer på når vi tenkjer oppdrett, og som utgjer 99 pst. av heile denne næringa. Da kan vi plutseleg sjå for oss eit heilt anna omfang av akvakulturnæringa, men da må premissen vere at ho skal vere i berekraft. Men det skjer ingenting viss ikkje vi som lovgjevarar stiller knallharde krav før vekst kan skje. Det er også noko av bakgrunnen for at Marine Harvest no har meldt seg ut av FHL. Det blir spekulert i kva grunnen er til at dei har meldt seg ut, men ifølgje deira eiga pressemelding er grunnen at dei meiner at krava frå FHL er for svake. Dei ønskjer mykje strengare krav både frå næringa sjølv og frå statlege myndigheiter, for dei ønskjer å få ei næring som ser framover, og som bevegar seg i retning av berekraft. Eg håper i alle fall at dei partia som meiner at vi skal ha eit utolmodig mål om ei berekraftig oppdrettsnæring, kan ta ein titt på det lause forslaget frå SV og støtte det, slik at vi markerer retning framover.