Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2016-05-18:
Dette forslaget føyer seg inn i ei rekkje av alkoholliberale forslag som Venstre anten fremjar sjølv eller skapar fleirtal for i denne salen. Venstre meiner at dette forslaget er å vri forbruket frå alkoholsterke produkt som brennevin til alkoholsvakare produkt som øl, og at det såleis er i tråd med Noregs alkoholpolitiske målsetjingar. Heldigvis er det berre Framstegspartiet som støttar Venstre i denne argumentasjonen. Sjølv om stortingsrepresentantar frå både Høgre, Venstre og Framstegspartiet var med og fronta dette forslaget da det vart fremja like før jul, er partiet Høgre no tilbake på ei forsvarleg folkehelselinje, og dei åtvarar mot forslaget som regjeringskollegaen Framstegspartiet og regjeringssamarbeidspartiet Venstre søkjer fleirtal for. Forslaget viser det sanne ansiktet til norsk alkoholpolitikk, der skiljet går mellom Venstre og Framstegspartiet på den eine sida og Arbeidarpartiet, Kristeleg Folkeparti, Senterpartiet og Sosialistisk Venstreparti på den andre sida, og der Høgre er på linje med oss. Høgre må i denne saka gå til opposisjonen i Stortinget, ikkje til sine regjeringskollegaer eller samarbeidspartnarar, for å få gjennomslag for eigen politikk. Senterpartiet seier aldri nei til å støtta ei god folkehelsesak og vil bidra til at Høgre ikkje vert stemt ned av sine eigne i denne viktige saka. Helseminister Høie meiner forslaget vil undergrava Vinmonopolets rolle som alkoholpolitisk verkemiddel. Det er ganske sterke ord frå helseministeren. I tillegg vil forslaget måtta omhandla ikkje berre øl, men også andre produkt med tilsvarande alkoholprosent. Forslaget vil slik kunna vera i strid med EØS-avtala. Men når statsråden og òg Høgre i innstillinga er uroa for Vinmonopolets stilling, er dei òg noko uærlege, for dei viser berre til grensehandel og smugling, utan å nemna at dei sjølve i regjering var med på å auka taxfreekvoten for vin med 50 pst., noko som garantert har vore med og bidratt nettopp til å undergrava Vinmonopolets stilling. Venstre meiner at forslaget vil vera eit viktig næringspolitisk vedtak. Men da er det viktig å minna om at Bryggeri- og drikkevareforeningen meiner det motsette. Dei meiner at fleire nye produkt i daglegvarehandelen vil gi langt større konkurranse, og at dei små produsentane har mest å tapa på dette. Dei peikar òg på at to salskanalar bidrar til større omsetnad enn ein, og dei peikar på at småskalaprodusentane vil ha utfordringar med å få same nasjonale dekning i daglegvarehandelen som dei i dag har gjennom Vinmonopolet. Eg synest det er oppsiktsvekkjande at parti som har signert avtale om at hovudlinjene i alkoholpolitikken skal liggja fast, har så ulike oppfatningar om kva dette skal eller kan innebera – men dei om det. Representanten Bård Hoksrud sa i sitt innlegg at han meiner at dette forslaget er å ta distrikta på alvor. Eg tenkjer at ja, med så mykje sentralisering frå distrikta under denne regjeringa kunne det kanskje trengst meir tilgjengeleg sterkøl på bygdene, litt slik: Ja, akuttkirurgien forsvinn, men du får gå og kjøpa deg ein sterkøl i daglegvarebutikken. Eg vil vera tydeleg på at å kamuflera dette som distriktspolitikk er berre provoserande. Det er eit politisk mål i Noreg å redusera skadeleg bruk av alkohol med minst 10 pst. innan 2025. I dag har 17 pst. av befolkninga eit risikofylt alkoholforbruk. Da synest Senterpartiet at å vedta dette forslaget er å la alkoholpolitikken gå i heilt feil retning. Vi vil sjølvsagt stemma imot forslaget som er lagt fram.