Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2016-11-22:
Heilt sidan FN-pakta vart underteikna i 1945, har Senterpartiet støtta aktivt opp om arbeidet til FN og sett på FN som den viktigaste internasjonale organisasjonen me har på svært mange område. FN er ikkje utan feil og manglar, men som det vart sagt i førre innlegg: FN er det beste me har. Det er viktig òg i tida framover at Noreg støttar opp om å utvikle FN til å verte endå betre – endå meir effektiv i nå dei måla ein set seg i lag. I innstillinga har Senterpartiet, saman med Kristeleg Folkeparti og Venstre, i ein merknad valt å peike spesielt på FNs berekraftsmål nummer to, som seier at verda innan 2030 skal «utrydde svolt, oppnå matsikkerheit og betre ernæring, og fremje berekraftig landbruk». Me viser til at Noreg må nytte meir ressursar på å gi fleire menneske tilgang på trygg mat. Dette krev ei satsing på matproduksjon både nasjonalt og globalt. Senterpartiet meiner Noreg må tenkje langsiktig i bistandspolitikken. Gjennom bistandspolitikken må me syte for at alle menneske får dekt dei mest grunnleggjande behova først. Det er viktig at me legg til rette for ei berekraftig utvikling både økologisk og økonomisk. Klimaendringane gjer dette meir utfordrande, og me veit at store matproduserande område kanskje vil verte sette ut av drift på grunn av turke og flaum og på grunn av klimaet som endrar seg. Om lag ein av tre personar i Afrika sør for Sahara er i dag definerte som underernærte. Ein reduserer matproduksjonen, det er lite rom for å ekspandere jordbruksareal, det er usikkerheit om prisane på verdsmarknaden, og ein må styrkje evna som kvart enkelt land har til å fø eigne innbyggjarar. Dette må ein òg i denne salen verte meir oppteken av. Det er forstemmande at det er så få i stortingssalen som er opptekne av berekraftsmål nummer to. Ein diskusjon som har føregått i haust – både i media, i det offentlege og elles i det politiske miljøet – er drøftingane om Noreg skulle delta i forhandlingar om eit juridisk bindande rammeverk med mål om å forby atomvåpen, forankra i resolusjon L.41, som eit fleirtal i 1. komiteen i FNs generalforsamling slutta seg til. Det er viktig at statsråden i innlegget sitt går grundig inn på Noreg si tilnærming til denne saka. Stortinget har tidlegare føresett at Noreg under drøftinga i 1. komiteen i 2016 skulle halde seg til Stortingets samrøystes kompromiss og fleirtalets merknader i Innst. 199 S for 2015–2016 om globale sikkerheitsutfordringar i utanrikspolitikken. Det er delte meiningar om statsråden og delegasjonen frå Noreg har gjort nettopp dette. Eg trur at det både for den offentlege debatten og ikkje minst for saka er viktig at statsråden klargjer det tydeleg for oss i dag. Noreg må vere ein pådrivar for atomnedrusting sjølv i tider når det er usikkerheit omkring oss – når utryggleiken aukar, når fleire føler at det er krefter som dreg oss i ei retning som ikkje er mot fred, men mot ufred, og der ufreden rår i store delar av nærområda våre. Eg registrerer merknaden frå Høgre og Framstegspartiet om at ein ikkje kan velje å seie nei til atomvåpen viss ein skal vere medlem i NATO. Eg trur ein må ha to tankar i hovudet samtidig. Senterpartiet meiner Noreg skal stå støtt på forpliktingane vi har saman med andre NATO-land, men me må òg gjere alt me kan for å verte kvitt atomvåpen i ei stadig meir uroleg verd.