Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 2007-06-05:
Saka gjeld ei endring av EØS-avtalas vedlegg XIII om transport som følgje av innlemming av ei rådsforordning om harmonisering av visse føresegner på det sosiale området innan vegtransport. Forordninga inneheld i hovudsak føresegner om kjøre- og kviletid innanfor vegtransport og føresegner om bruk av fartsskrivar for registrering og kontroll av kjøre- og kviletid. Forordningas formål er å bidra til å sikre like konkurransevilkår mellom vegtransportformene i EØS-området og å betre trafikksikkerheita og arbeidsvilkåra i næringa. Forordninga vil i hovudsak bli gjennomført i norsk rett gjennom ei revidering av forskrifta om kjøre- og kviletid, ei forskrift som no er under revisjon. I tillegg er det nødvendig med ein ny lovheimel for å kunne sanksjonere visse brot på avgjerda. Departementet varslar i proposisjonen at dei vil kome attende med ein odelstingsproposisjon med forslag om nødvendige endringar. Forskriftsendringane og dei nødvendige lovendringane som kjem, vil vonleg gjere det mindre attraktivt å bryte eller medverke til å bryte kjøretids- og kviletidsavgjerdene og dermed òg bidrage til færre ulykker, betre arbeidstilhøve for sjåførane og likare konkurransevilkår i næringa. Eg skal ikkje gå inn på alle artiklane eller avgjerdene i denne forordninga, men eg vil kommentere artikkel 10 punkt 1 under det kapitlet som heiter transportføretakas ansvar. Her heiter det: «Et transportforetaks betaling til egne ansatte førere, eller til førere som er stilt til dets rådighet, skal ikke være knyttet til kjørt distanse og/eller mengden av gods som transporteres, selv ikke i form av bonus eller lønnstillegg, dersom den nevnte betalingen er av en slik art at den setter trafikksikkerheten i fare og/eller oppmuntrer til overtredelse av denne forordning.» Det er eit faktum at trafikken har auka veldig mykje dei siste åra. Det gjeld tungtransporten, og det gjeld kanskje spesielt godstrafikken. Økonomisk vekst, auka handel og det at bedriftene stort sett har lagra sine på rullande materiell, medverkar til dette. Desto viktigare blir det at denne verksemda ikkje har eit prestasjonsbasert lønnssystem som er eit incitament til overlast eller hard og aggressiv kjøring for å kome fort fram i trafikken. Innanfor godstransporten på veg finn vi i dag eit breitt spekter av lønnsordningar for sjåførar. Svært mange er knytte til kjørt distanse og/eller mengd transportert gods. Nokon kvar av oss har nok opplevd utolmod hos sjåførar i trafikkbiletet. Transportarbeidarforbundet som organiserer ein del av sjåførane, seier klart og tydeleg at dette med prestasjonsbasert lønnssystem er trafikkfarleg. I eit brev av 4. desember 2006 tok representanten Per Rune Henriksen og underteikna dette spørsmålet opp med samferdselsministeren. I utgangspunktet skulle ein tru at det var eit forhold som arbeidstakar/arbeidsgivar sjølv kunne ordne opp i. Men det viser seg dessverre å vere umogleg, mykje fordi det berre er 20 pst. av dei tilsette i denne bransjen som er organiserte. Etter mitt syn opnar artikkel 10 punkt 1, som eg refererte til, for eit visst skjønn knytt til når ei slik akkordlønn er trafikkfarleg. Eg meiner at ein kan slå trygt fast at eit slikt lønnssystem i utgangspunktet er trafikkfarleg og dermed ikkje bør vere tillate. Eg trur at dette er noko som ikkje berre arbeidstakarane ville hatt glede av, men òg arbeidsgivaren/bedriftseigaren. Mange bedrifter som kunne tenkje seg å gå bort frå ei slik akkordlønnsordning, vegrar seg i frykt for å tape i konkurranse med andre. Eit lovverk eller regelverk som hindrar dette, vil gjere dette rettferdig for alle. Det er faktisk arbeidsgivarar som har vendt seg til oss og sagt at dei har teke i bruk eit anna lønnssystem, og at dei har berre gode erfaringar med det. Det som dei eventuelt måtte ha tapt i effektivitet, har dei teke att i form av mindre skadar, mindre forsikringspremie og eit betre arbeidsmiljø. Fleirtalet ønskjer å få ei regelendring som slår fast at dette lønnssystemet eigentleg bør bli forbode. Det er eit mindretal her som viser til at dei vil kome attende til denne saka i samband med odelstingsproposisjonen. Eg reknar med at dei sjølve vil gjere greie for sitt syn på det. Eg viser elles til innstillinga frå komiteen, som er samrøystes.