Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2017-06-15:
Eg vil takke saksordføraren og representantane i komiteen for eit godt arbeid med meldinga. Det har vore ein triveleg komité å vere medlem av. Eg vil òg takke utanriksministeren for samarbeidet gjennom dei åra som me no har lagt bak oss. Det har vore eit lærerikt og godt samarbeid, sjølv om me ikkje alltid har vore hundre prosent einige. Men slik skal det jo vere. Det er brei semje i fleire av dei utanrikspolitiske spørsmåla i Noreg, og det er godt. Samstundes er det viktig at ein sikrar eit ope ordskifte kring spørsmål der det er ulike syn, både her i stortingssalen og i folket elles. Innstillinga frå komiteen slår fast at utanriks- og sikkerheitspolitiske endringar kan skje raskt og uventa. Som leiaren òg nemnde, trekkjer komiteen fram at Stortinget hausten 1989 fekk lagt fram ei stortingsmelding om utviklingstrekk i det internasjonale samfunnet og verknader for norsk utanrikspolitikk, utan å kunne føresjå det som skjedde tre månader seinare, då Berlinmuren fall. Komiteen slår fast at den sikkerheitspolitiske stoda i Noreg er meir alvorleg enn på lenge, og at det uføreseielege er kjenneteiknet på tida me lever i. Det er ingen tvil om at verda kring oss dei siste åra er vorten meir uroleg. Det er krig i Midtausten, me har sett omfattande terroråtak og konflikt i Ukraina. Dette gjer at Noreg no må vise vilje til å byggje opp Forsvaret, og me må ha ei brei drøfting av sikkerheitspolitikken. Senterpartiet ynskjer eit samfunn der folket styrer utviklinga av landet. Eit sterkt folkestyre i Noreg føreset ein velfungerande og suveren nasjonalstat. Ein sterk og velfungerande nasjonalstat føreset eit sterkt forsvar og at me sikrar vårt nasjonale sjølvstende. Eg er glad for at ein samla komité slår fast det som kunne ha vore teke rett ut av Senterpartiet sitt partiprogram, nemleg at Noreg sine nasjonale interesser må stå fremst i norsk sikkerheitspolitikk. Meldinga tek utgangspunkt i ei noka snever forståing av sikkerheits- og utanrikspolitikk og manglar kanskje ein analyse av tiltak for nokre av dei meir definerte globale utviklingstrekka verda ser i dag. Medlemar av komiteen, deriblant frå Senterpartiet, understrekar betydninga av aukande ulikskap, migrasjon og klimaendringar for vår eiga sikkerheit. Ein saknar i denne meldinga ei tydeleggjering av desse dimensjonane og ein refleksjon over korleis det skal synleggjerast i våre sikkerheitspolitiske val. Aukande ulikskap, som me ser i mange land, migrasjon og klimaendringar er drivarar for konflikt, og aukande ulikskap innanfor land kan føre til destabilisering og stagnerande politisk og sosial utvikling i landa. Sikkerheitspolitikken må òg sjåast i samanheng med utviklingspolitikken. Dette kan gjere meldinga noko lite ambisiøs på Noreg sine vegner. Som det vart sagt av saksordføraren, er ikkje Noreg eit lite land i denne samanhengen. Og Noreg bør meir heller enn mindre ta ansvar på område der me kan bidra på ein god måte. Me må ha ein aktiv og ikkje ein reaktiv utanrikspolitikk, og me må utnytte det handlingsrommet me har. Me nyt respekt på mange område. Døme på saker der Noreg i større grad bør kunne ta eit leiande engasjement, er atomnedrusting, der denne regjeringa dessverre ikkje har vore førande, konfliktførebyggjande arbeid, der det er gjort og vert gjort mykje bra, og reformering av FNs fredsbevarande styrkar. Dette er alle felt der me har bidrege, men der me kan styrkje engasjementet vårt. Ein samla komité slår fast at samstundes som norsk sikkerheitspolitikk gjennom heile etterkrigstida har vore basert på kollektivt forsvar gjennom NATO-alliansen, har det vore Noreg si linje heilt sidan me gjekk inn i NATO i 1949, at me ikkje tillèt basar for framande makter sine stridskrefter på norsk territorium i fredstid. Ein samrøystes komité slår òg fast at det er i Noreg si interesse å halde ved lag stabilitet og låg spenning i nærområda. Senterpartiet vil understreke at den norske basepolitikken har vore ein berebjelke i norsk sikkerheitspolitikk sidan Noreg vart med i NATO i 1949, og at basepolitikken framleis skal liggje fast. Det er viktig i ei tid då dette spørsmålet er sett under debatt og det er skapt litt usikkerheit frå regjeringa si side om kva ein eigentleg meiner.