Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2013-03-19:
Forslagsstillarane meiner det er behov for ei forbetring av norsk legemiddelpolitikk, og at utviklinga av området går fortare enn dei politiske prosessane som legg føringar for sektoren. Forslagsstillarane meiner at nye behandlingsmetodar og ny medisin ikkje blir gjort tilgjengelege for norske pasientar så raskt som det er ønskeleg. Det blir etterlyst ein gjennomgang av viktige område innanfor legemiddelpolitikken i ei ny legemiddelmelding. Område som blir tatt opp, er krav til fullsortiment, Internett-apotek, blå resept-ordningar, samansetjing av Nasjonalt råd for kvalitet og prioritering, bagatellgrenser og meirverdiavgift på legemidlar, og behov for forsking, utvikling og innovasjon og å sikra raskare innføring av nye, lovande legemidlar i spesialisthelsetenesta. Statsråden har gitt eit grundig og omfattande svar på dei forskjellige problemstillingane som er løfta. Desse spørsmåla blir det jobba med i departementet allereie, blir det varsla, og statsråden skriv òg i brevet at det enno ikkje er tatt stilling til om desse problemstillingane skal bli lagde fram for Stortinget i ei eiga legemiddelmelding eller på annan måte. Eg vil seia at eg kan ønskja ei stortingsmelding velkommen. Det er mange år sidan førre stortingsmelding blei vedtatt, og det er iallfall mitt inntrykk – og til dels mi bekymring – at det stadig er debattar i media og her på Stortinget om utfordringar på ulike legemiddelområde og om legemiddelpolitikk. Det er bra med debatt, og det er nødvendig, men det kan òg vera eit symptom på at nokre viktige prinsipp i legemiddelpolitikken ikkje er godt nok forankra. Dei to siste vekene har det vore ein heftig debatt om det offentlege skal betala for bruk av to nye kreftmedikament. Aftenposten hadde den 17. mars ein leiar om dette som eg synest det er grunn til å reflektera over. Ein viste til at helsedirektøren i den debatten blei møtt med simpel sjikane. I leiaren skriv ein at saka viste kor lett viktige prinsipp og ekte dilemma blir omgått, og at fråveret av klare prioriteringar på legemiddelfeltet kan føra til urettferd der prestisjefag, sterke pasientorganisasjonar og kommersielle interesser vinn fram. Det kan vera at leiaren har noko for seg. Dette temaet er noko ei stortingsmelding kan drøfta. Legemiddelpolitikk er å prioritera, og det bør vi ha ein grundig debatt om her på Stortinget. Viss vi får ei ny legemiddelmelding, må ho visa prinsipp for styring og ikkje minst prioritering innanfor legemiddelfeltet. Legemiddel er eit sentralt medisinsk område, og det har stor betyding for helsetilbodet vårt. Den førre meldinga hadde tre hovudområde: riktig pris, rett bruk og raskare tilgang. I dei debattane som går i media og her på Stortinget, merkar eg meg at det som blir fokusert aller mest på, er det første og det siste hovudområdet, nemleg riktig pris og raskare tilgang. Det er òg eit stort fokus på legemiddel som industri og næring, og det er viktig, men eg er bekymra for at vi fokuserer for lite på rett legemiddelbruk i befolkninga. I dag er kanskje overmedisinering eit like stort og kanskje større problem enn for lite tilgang på medisin. Blant eldre veit vi at overmedisinering og feilmedisinering er eit stort problem. Blant innlagde pasientar på sjukehus er feilmedisinering årsak til mange pasientskadar og tap av leveår. Vi må fokusera på at dei vanlege medisinane, dei som blir brukte mest, og som i utgangspunktet er dei trygge medisinane, blir brukte rett. Det er f.eks. bekymringsfullt at det er ein stor auke i paracetamolbruken blant barn og unge. Bruken er fordobla på 20 år. I 2003–2008 blei det registrert 35 dødsfall på grunn av feil bruk av paracetamol. I ei undersøking som det er vist til i Tidsskrift for Den norske legeforening, finn vi tal på opp mot 40 000 på nordmenn med medikamentindusert hovudpine, dvs. at dei får hovudpine på grunn av at dei tar for mykje smertestillande medisin. Det er altså eit viktig legemiddelpolitisk område å sikra rett bruk av medisin i befolkninga og hindra overforbruk. Så vil eg visa til ei sak som var oppe i Stortinget før i vår, i kulturkomiteen. Då stemte Stortinget ned eit forslag frå Høgre og Framstegspartiet om å endra kringkastingslova og ta bort forbodet mot tv-reklame nettopp for legemiddel godkjende for sal i butikk, slik som paracetamol. Spørsmålet om reklame for legemiddel meiner eg er helsepolitikk og ikkje kulturpolitikk, og eg ser fram til at vi får diskutera legemiddelpolitikk i ei breiare sak ved ei seinare anledning.