Sigrun Eng (Arbeiderpartiet), 2006-12-12:
Til innleiing må eg seie at i år er det hyggeleg å delta i debatten om budsjettinnstillinga frå transport- og kommunikasjonskomiteen. Grunnen er at vi politikarar endeleg er til å stole på i høve til lovnadene i Nasjonal transportplan. Sjølv om vi enno har eit etterslep etter budsjettforslaget frå Bondevik-regjeringa i 2005 – ei regjering som ikkje tok stortingsfleirtalet på alvor – er det heller ikkje umogleg å kome i mål med det innan fireårsperioden. Eg vil som fylkesrepresentant frå Buskerud seie meg tilfreds med ordlyden som heile komiteen stiller seg bak, om at Drammenspakka ikkje er ferdig før ny Svelvikveg er på plass. Mange av oss vart forundra da den førre regjeringa gjekk vekk frå avtala inngått mellom staten, fylket og Drammen kommune. Alle folkevalde i dei 21 kommunane har venta tålmodig på fullføring, slik at sårt tiltrengde midlar kan kome andre regionar til gode. Også her skal vi levere. Likevel er det jernbaneinvesteringane som gler meg mest. Jernbanen har vore eit forsømt kapittel over år. Traséar bygde for 100 år og endå lenger sidan, er lite tidsmessige til å køyre nye tog på. Ein kan på visse strekningar samanlikne det med å køyre Ferrari i tørt bekkefar. Fyrst når ein får utbetringar på kurvaturane, nok kryssingsspor, dobbeltspor eller jamvel nye traséar, kan effekten av moderne tog takast ut. Det er da tog reelt blir ein konkurrent til bil, når veg og bane går parallelt – faktisk òg til flytrafikk, i ein større radius rundt Oslo, når ein reknar den faktiske reisetida. Både i min tidlegare komite og no snakkar ein om gamle samferdselslovnader. Eg vil difor bringe til torgs ein av dei eldste, kanskje den eldste, Ringeriksbanen – eller Bergensbanens forkorting, som den òg blir kalla. Han vart diskutert og utgreidd for 100 år sidan, og strekninga vart opna i 1909. Om ein held fast på hovudmåla i Nasjonal transportplan også inn i neste planperiode, kan denne lovnaden få ein oppstart, som ein hundreårspresang til Bergensbanen. Men eg har eit godt tips til statsråden. Det må leggjast fram ein ny proposisjon om traséval. Nye banestrekningar bør gå der folk bur. Nye banestrekningar bør ikkje gå i tunnel der det ikkje trengst av rassikringsgrunnar. Kroksund-alternativet er det desidert beste. Bruk av våtmarksområde og dyrka mark kan minimaliserast, jf. utsegn frå Jernbaneverket under den førre debatten om traséval. Det beste er at ein bruker 1 milliard kr mindre enn om ein held seg til Åsa-alternativet, som er traseen i dag. Dei kronene kan ein nyttiggjere seg til andre investeringar. Det er kø for å få midlar til gode prosjekt. Bergensbanen er eit godt døme på korleis jernbanen kan brukast til godskøyring òg. Sju tog i kvar retning kvar dag, gir minst 60 000 færre vogntog på rv. 7 årleg. Når Ringeriksbanen blir bygd, kan omfanget aukast. Faktisk rekk toga tur–retur på dagen, medan kapasiteten stangar i taket slik banen er no,. Ringeriksbanen var òg ein lovnad da stamvegen vart lokalisert over Lærdal i 1992 – altså står vi ikkje politisk til truande før han er bygd. Dette er med andre ord eit godt nasjonalt prosjekt, og i tillegg vil Ringeriksregionen – som den einaste i Oslo-området som ikkje har det – få eit etterlengta skinnegåande kollektivtilbod. Som avslutning må eg ta opp ein viktig sak for Hallingsdalregionen. Vi har år om anna hatt eit tidlegtog til Oslo, som no er erstatta med buss. Mange vekependlarar får forkorta helga si ved å måtte ta toget på søndagen. Alternativet elles er å bruke privatbil. Ein nedkøyrd og til dels svært dårleg rv. 7 gjev ikkje komfort for ein tre–fire timars busstur. Offentleg kjøp av togtenester må til. Ein snakkar om om lag 3 mill. kr. Dette vil gje mykje til trafikksikkerheita og til miljøet. Folk i turistnæringa har vendt tommelen ned fordi morgontoget Vøgne nær sagt har kome og gått stadig vekk, slik at ein ikkje kan marknadsføre tilbodet. Slik det er no, er ein med fyrste toget frå Hallingdal i Oslo kl. 14.30, og det er ikkje haldbart. Riktignok er hallingen både sindig og litt treig av seg, men det får no vere ei grense. Dette var eitt av dei tiltaka Bondevik-regjeringa la att etter seg. Statsråd Navarsete har høve til å rydde opp. Forhandlingane med NSB er inne i avslutninga. Den raud-grøne regjeringa kan med små midlar vise til konkrete tiltak i praksis, for distriktet, for miljøet og for trafikksikring.