Oddbjørg Ausdal Starrfelt (Arbeiderpartiet), 1999-11-25:
I opptakten til valkampen før stortingsvalet i 1997 tok m.a. eg til orde for at landet trong ei fleirtalsregjering, eller i alle fall ei regjering med meir forpliktande støtte frå eit fleirtal i Stortinget. Det var umogleg å ha det som mål etter stortingsvalet, då alle dei borgarlege partia hadde som si målsetjing å få Arbeidarpartiet ut frå regjeringskontora. Årsaka til at eg tok til orde for dette, var einskildpersonar, organisasjonar og bedrifter sin frustrasjon over at det vart gjort vesentlege endringar i deira vilkår og rammevilkår to gonger i året. Det var ikkje bra for næringslivet, men det var heller ikkje bra for arbeidslause og deltidstilsette. Det er det heller ikkje no. Ropet om stabilitet har ikkje stilna dei siste åra. Frå min ståstad i næringskomiteen møter eg dette fyrst og fremst frå næringslivet. Stabile rammevilkår er for dei fleste viktigare enn best moglege rammevilkår til kvar tid. Det skal eg koma noko tilbake til. Men eg møter det òg hjå den jamne kvinne og mann. Dei ynskjer stabilitet når det gjeld skattereglar og trygdeordningar, for å nemna noko. Det er lettare å planleggja livet og framtida då. Men det er sjølvsagt ikkje slik at folk flest ynskjer å halda ved lag vilkår dei er sterkt usamde i og som t.d. rammar dei sjølve sterkt. Difor må me finna ein balanse mellom stabilitet og vilje og evne til endring. Dei deltidsarbeidande som vart fråtekne rett til sjukepengar, ynskjer sjølvsagt denne retten tilbake. Det får dei no. Det er eg svært glad for. Det vil vera håplaust om regjeringspartia i samarbeid med høgresida i denne salen skulle endra på dette igjen alt neste år. No må desse kvinnene, for det er stort sett kvinner, kunna vita at dei får behalda denne retten i år framover. Det er ikkje meir enn som rimeleg og rettferdig er. Ynske om stabilitet vil òg gjelda kontantstøtta. Mange familiar har planlagt at dei, i alle fall i minst eitt-to år framover, skal gjera seg nytte av kontantstøtta, og dei har funne løysingar med det som utgangspunkt – kanskje til og med trass i at dei er imot ordninga. Det er forresten ikkje noko nytt at eit mindretal godtek tiltak og ordningar som eit fleirtal har vedteke, og ikkje nyttar kvart eit høve til å ta opp att sitt eige primære syn. Eg kan nemna abortlovgjevinga og skulestart for 6-åringar som døme på det. Arbeidarpartiet er nok like lite for kontantstøtta som Kristeleg Folkeparti er for å ha 6-åringane i skulen. Det kan godt vera at Arbeidarpartiet igjen gjer framlegg om å oppheva ordninga med kontantstøtta. Både presidenten og mange av representantane – no er det ikkje så mange igjen her i salen, då – har sikkert oppdaga at dette framleis er under debatt i Arbeidarpartiet. Det som er heilt sikkert, er at me knytt til evalueringa av kontantstøtta vil arbeida for endringar som sikrar meir samvere mellom foreldre og barn, og endringar som sikrar barnevernsbarn og funksjonshemma barn høve til ein barnehageplass når det er det beste for dei. Eg har vore ein av dei representantane i denne sal som har ytra meg sterkt og ofte mot kontantstøtta på prinsipielt grunnlag. Eg torer til og med å stå ved at eg er svært redd for at det vil setja likestillingsarbeidet år tilbake. Eg klarer likevel godt å leva med kompromisset. Det gjer eg fordi kompromisset inneheld mange viktige element som gjer det meir offensivt i høve til verdiskaping, og som fører til at nokre av dei rike må bidra meir for at nokre av dei som har minst, skal få det betre. Eg nemner i fleng: arbeidslause, deltidsarbeidande, lågtlønte og studentar. Fleire kunne ha vore nemnde. I tillegg gjer det kommunane i stand til å betra t.d. skuletilboda. Eg er viss på at me som bur i Rogaland fylke, vil få glede av vel 12 mill. kr ekstra, og at me som bur i Klepp kommune, vil ha glede av 1 350 mill. kr. I Klepp kan dette gje rom for t.d. løyvingar til ein betre skule og til ein hardt tiltrengt næringskonsulent. Med det er eg over på næringspolitikk igjen. Me treng ein offensiv og målretta næringspolitikk i dette landet for å sikra sysselsetjing og velferd framover. Endringstakten skjer stadig raskare. Det betyr at bedrifter vert nedlagde. Nokre kunne ha vorte vidareførde og/eller vidareutvikla med ein meir offensiv politikk. Eg er viss på at det gjeld ein del av dei industriarbeidsplassane som har vorte borte i det siste. Faktisk har me 25 000 slike arbeidsplassar mindre 3. kvartal i år enn me hadde for eit år sidan. Det burde bekymra Regjeringa og næringsstatsråden meir enn me har inntrykk av at det gjer. Det er hevda at me treng 200 000 nye bedrifter i dei komande 20 åra for å sikra sysselsetjing og velferd. Arbeidarpartiet er nok ikkje storleg imponert over Regjeringa sin innsats for å stimulera til utvikling av nye bedrifter i tillegg til å tryggja eksisterande. Eg og mange andre her i salen har gått i ein skule der me lærte å skriva jobbsøknader, og lærte lite og ingenting om at det går an å etablera eiga verksemd. Heldigvis har entreprenørskapstanken igjen kome inn i norsk skuleverk. Det skjedde ikkje ved at Jon Lilletun kom inn i regjeringskontora, slik ein kunne få inntrykk av i ei tidlegare replikkveksling i dag. Det skjedde med Arbeidarpartiet. Arbeidarpartiet framheva òg dette i samband med handsaminga av næringsmeldinga tidleg i vår, og gjorde framlegg om å ha dette som ein av hovudstrategiane framover. Mykje står att, men det er mange gode døme på elevbedrifter, partnarskapsavtalar mellom arbeidsliv og skule og anna motivasjons- og informasjonsarbeid. Det står nok att å sjå om det fører til fleire idear og fleire bedriftsetableringar, men det er rimeleg å venta ei betring på grunn av dette. I den same innstillinga gjentok Arbeidarpartiet at partnarskap mellom det offentlege og private og mellom forsking, utdanning og arbeidsliv kan medverka til å hindra at norske bedrifter vert selde til utlandet, medverka til strategiske oppkjøp i utlandet og stimulera til nytenking og vidareutvikling i næringslivet. Eg er glad for det punktet i avtalen mellom regjeringspartia og Arbeidarpartiet der Regjeringa vert beden om å vurdera tiltak for å sikra hovudkontorfunksjonar og industriell kompetanse i Noreg, eventuelt gjennom eit statleg/privat investeringsselskap. Det undrar meg at motstanden mot dette er så stor. Eg vonar at representanten Terje Johansens utsegn om at ein skal kunna nytta statleg kapital der òg når det er naudsynt, representerer regjeringspartias syn, og at ein kan ha eit udogmatisk forhold til dette. Det er faktisk Arbeidarpartiets erfaring at det er behov for langsiktig, risikovillig kapital til strategiske investeringar som ein ikkje finn på privat sektor. Det er ikkje, slik høgresida ofte gjev inntrykk av, nok kapital til slike føremål. Eg har tidlegare i dag gjeve uttrykk for at eg tykkjer Regjeringa generelt og næringsministeren og Venstre spesielt tykkjest å tru at framtidas inntekter kan sikrast gjennom skatte- og avgiftstiltak og eit forenkla skjemavelde. Høgresida tykkjest å tru at alt kan løysast gjennom skattelette for bedrifter som er vel etablerte, og som tener pengar. Det er ganske mange døme på at det ikkje er rett. Eg møtte eit slik døme i Forsand kommune i Rogaland sist fredag, der det er sett i gang skjeldyrking, og eit nytt skjelmottak er under etablering. Den siste etableringa hadde ikkje vore mogleg utan støtte frå SND – både med pengar og råd. Det måtte til og med ein Høgre-mann som var med på dette, innrømma. Eg skulle ynskt at det vart ei breiare forståing for at me i tillegg til å stimulera til idéskaping via forsking og oppfinningar må gje hjelp til sjølvhjelp til idémakarar og etablerarar. Då er det ikkje meir enn rett og rimeleg at dei betalar skatt når dei tek til å tena pengar. Det er urovekkjande at løyvingar til rådgjeving, tilskot, lån og støtte til idéutvikling, etablering og marknadsføring har vorte kraftig reduserte dei siste åra. Me i Arbeidarpartiet ser det som naudsynt at dette må verta snudd for at ikkje gode idear og initiativ skal gå tapt i staden for å føra til nye bedrifter og nye arbeidsplassar som me treng framover. Me kan nok ikkje i eit lite land vera like flinke og konkurransedyktige på alle område. Det er viktig at me satsar på område der me er gode, og der me har føresetnader for å verta gode. Maritim sektor er eit døme på dette, marin sektor eit anna.