Per Steinar Osmundnes (Kristelig Folkeparti), 2003-12-10:
Ot.prp. nr. 10 omhandlar endringar i folketrygdlova og i enkelte andre lover. Endringane i folketrygdlova gjeld i hovudsak materielle endringar knytte til budsjettforslaget for 2004. Det er derfor ikkje det heilt store grunnlaget for ein heit debatt i denne saka. Ved innføringa av folketrygda i 1967 blei det tidlegare systemet for alderstrygda, med differensierte satsar for ektepar og einslege, behalde. I pensjonssystemet for folketrygda blir ektepar framleis rekna som ein einskap. Dei avkortingsreglane som blei lagde til grunn, var bygde på ein tanke der ein hadde eit forsørgjaransvar basert på ei arbeidsinntekt, medan dette stemmer dårleg med røynda, då vi veit at dei fleste familiar i dag baserer seg på to inntekter. Kristeleg Folkeparti har i mange år arbeidd for at grunnpensjonen til gifte og sambuande pensjonistar skulle auke. Vi er derfor svært tilfredse med at opptrappingsplanen blir følgd, og at ein samla komite stiller seg bak dette. For å få rett til sjukepengar er det i dag eit krav om å ha vore i arbeid i minst to veker, før han eller ho blir arbeidsufør. Regjeringspartia meiner at denne ordninga i dag også omfattar mange som har ei svært svak og sporadisk tilknyting til arbeidslivet. Kristeleg Folkeparti meiner at det bør stillast krav om ei noko strengare tilknyting til arbeidslivet for å falle inn under sjukepengeordninga. Dette meiner vi nettopp fordi vi ønskjer å målrette sjukepengeordninga betre inn mot personar som har ei sterkare tilknyting til arbeidslivet. Dette må sjåast på som justeringar av kriteria og aldeles ikkje som ei svekking av sjukepengeordninga. Sjukepengeordninga er uendra med tanke på full kompensasjon frå første sjukedag. Forslaget frå departementet om å auke oppteningstida frå to til fire veker bryt derfor ikkje med avtalen om inkluderande arbeidsliv. Dette er ei fornuftig justering med tanke på dei utfordringane ein har peika på i høve til velferdsordningar som følgje av EØS-utvidinga frå 1. januar 2004. Departementet foreslår visse endringar i regelverket for sjukepengar og rehabiliteringspengar for å sikre at personar på desse ordningane får bistand til å kome tilbake i arbeid så fort som mogleg. Kristeleg Folkeparti er oppteke av at personar som er på attføring eller rehabilitering, kjem tilbake i arbeid så raskt som mogleg. Vi trur at slik rask tilbakevending kan hindre at vedkomande blir verande utanfor arbeidslivet, og stiller oss fullt ut bak Regjeringa sitt forslag. Som hovudregel blir ikkje rehabiliteringspengar gitt samanhengande i meir enn 52 veker. Men det er gitt høve for unntak i visse situasjonar. Desse unntaksvilkåra har ingen tidsavgrensing. Departementet meiner at unntaksvilkåra bør vere tidsavgrensa for å stimulere til tidlegare avklaring og betre moglegheit for eit vellukka attføringsopplegg. Med slike tidsavgrensingar av unntaksvilkåra til 52 veker vil det vere mogleg å få sjukepengar og rehabiliteringspengar i tre år. Dette meiner vi er viktig og lenge nok. Vi viser også til at det i ulike situasjonar, m.a. ved trafikkskadar eller i andre særtilfelle, er mogleg å få forlengt ytinga. Kristeleg Folkeparti støttar derfor også dette forslaget. Ei sak der komiteen har delt seg, er når det gjeld omgrepet «hjelp til dagliglivets gjøremål». Kristeleg Folkeparti meiner at dette omgrepet ikkje skal omfatte hjelpemiddel i samband med rekreasjon, fritidsinteresser, trening e.l. Ei utviding av omgrepet til berre å gjelde visse typar aktivitetar ville likevel ikkje verke rettferdig overfor brukarane. Alternativet blir derfor at alle fritidsaktivitetar som krev spesialutstyr, blir dekte dersom dei har mykje å seie for at den enkelte skal kunne utøve denne aktiviteten. Ei slik utvida tolking ville innebere betydelege avgrensingsproblem. Departementet har opplyst i to brev – eitt særdeles detaljert brev – at slik omlegging vil innebere betydelege meirutgifter, mellom 250 og 500 mill. kr kvart år. Ei klar grense som er blitt trekt opp så langt, gjeld Rikstrygdeverket sine avslag på søknader om støtte til terrengkjøretøy for å komme seg ut i skog og mark – dette er det samtidig blitt gitt løyve til dersom vedkommande bur ulendt til og har behov for slikt transportmiddel for å kunne ta seg fram til eigen bustad. Kristeleg Folkeparti støttar ei slik tolking av omgrepet, og støttar derfor departementet sitt forslag. Avslutingsvis vil eg berre understreke at Kristeleg Folkeparti støttar det som ligg i Ot.prp. nr. 10 som er knytt til budsjettet for 2004.