Hadia Tajik (Arbeiderpartiet), 2017-12-15:
For Arbeidarpartiet er det viktig å få fleire i arbeid og færre på trygd. Arbeidarpartiet er eit parti for dei som er i jobb, dei som vil i jobb, og som sørgjer for at me tek vare på kvarandre. Difor har me på fleire område eit budsjettforslag som vel ei anna retning enn det regjeringa gjer. Så er eg så freidig at eg startar med nokre eksempel som ikkje er frå budsjettet til denne komiteen, nemleg at mens regjeringa vil ha kutt til pendlarane, skatt på sluttvederlag og fjerning av frådrag for kost og losji, vil Arbeidarpartiet sikra pendlarane, ha skattefritt sluttvederlag og ha frådrag for kost og losji. Det er små ting, men det teiknar eit større bilde av ei regjering som for det første gjennomfører smålege kutt, og som for det andre ikkje ser betydinga av å styrkja rettane til vanlege arbeidsfolk. Eit anna eksempel er dagpengeordninga. Då regjeringa kutta, fann me pengane, og eg tør påstå at me la press på forhandlingane mellom Høgre, Framstegspartiet, Kristeleg Folkeparti og Venstre. Når ein får dagpengar, er det eit krav om å vera aktivt arbeidssøkjande, og ein vert ikkje noko meir aktivt arbeidssøkjande fordi ein får kutt i dagpengane. Ein skaper ikkje moglegheiter for jobbar gjennom kutt. Ein gjer det gjennom felles innsats, og det bringar meg til mitt neste poeng. I dag er nesten ein av tre i arbeidsfør alder utanfor arbeidslivet. Det går ikkje lenger. Det rammar den enkelte fordi arbeid betyr meistring, det betyr sjølvstende, det betyr inntekt, det betyr tilgang til fleire sterke fellesskap, samtidig som det også rammar velferda vår, for me er med og finansierer velferda til kvarandre. Når me samtidig veit at det har vore ein sterk auke i talet på unge utanfor arbeid, gjev det oss eit spesielt ansvar, fordi det er framtida deira det er snakk om, og det er framtida vår. Når unge står utanfor arbeid, handlar det ofte om to forhold: kompetanse og/eller helse. Til kompetanse først: På utdanningsbudsjettet har me ei rekkje forslag som vil styrkja arbeidet, f.eks. ein yrkesfagmilliard for fleire læreplassar, betre utstyr, fleire yrkesfaglærarar. Alt dette har betyding for at det er fleire som fullfører, som består, og som har ein kompetanse i botnen som sikrar meistring for framtida. I tillegg er kompetansereform for dei som er i arbeid, viktig. Det handlar om heile tida å kunna utvikla dei ferdigheitene som trengst for å stå i eit arbeidsliv i kontinuerleg endring. Me har tidlegare signalisert at me ønskjer å setja i gang kompetansereforma allereie frå 2018 innanfor utvalde bransjar. Det ser me at me ikkje har fleirtal for. Når det gjeld helse og tilpassa arbeid, føreslår me bl.a. ei heilt ny reform for unge uføre, med ein jobbgaranti. Det er eit forslag som er inspirert av arbeidet til Frischsenteret, og det handlar om så raskt som mogleg å få unge menneske som er på gradert uføretrygd, ut i relevante jobbar. Det handlar om at dei så raskt som mogleg skal få fotfeste i ordinært arbeidsliv. Me håpar at me i løpet av stortingsperioden vil kunna klara å få gjennomslag for dette. Så er det også slik at folk må behandlast skikkeleg på jobb. Det er underleg å sjå eit budsjettforslag som er så presist på problembeskrivinga når det gjeld sosial dumping og arbeidslivskriminalitet, og samtidig så lite målretta på verkemiddel. Arbeidarpartiet føreslår å styrkja dei økonomiske musklane til både Arbeidstilsynet, Petroleumstilsynet og a-krimsentra. I sum har me 64 mill. kr meir til arbeidet mot sosial dumping og arbeidslivskriminalitet. Saman med sterkare sanksjonar og arbeid for auka organiseringsgrad er det noko som kan gjera arbeidslivet vårt betre og tryggare for fleire. Så har me også forslag som skal behandlast seinare i perioden, som å fjerna den generelle tilgangen til mellombelse tilsetjingar, som har gjeve større grad av uføreseielegheit, og det å kunna innføra eit mellombels forbod mot innleie. Summen av dei forslaga som Arbeidarpartiet legg fram, er noko som har betyding for ein tryggare arbeidskvardag. Til slutt tek eg opp forslaga frå Arbeidarpartiet, inkludert det lause forslaget, nr. 11.