Torill Selsvold Nyborg (Kristelig Folkeparti), 2021-02-16:
SV og Framstegspartiet har funne saman om å villa endra vesentlege postar i pensjonsordninga, som vart vedteken av eit breitt fleirtal i Stortinget. SV var også med på å støtta vedtaket som resulterte i pensjonsreforma, saman med Arbeidarpartiet, Høgre, Venstre og Kristeleg Folkeparti – og Senterpartiet, som vi har høyrt tidlegare i dag. Ved å setja fram representantforslag som dette er ein i direkte strid med målsetjinga i pensjonsforliket om eit berekraftig pensjonssystem. Det er på den måten med på å svekkja reforma. Skal pensjonsreforma ha den tilsikta effekten, må hovudprinsippa liggja fast over tid. Det er ikkje tilrådeleg å gjera fundamentale endringar i eit representantforslag utan at konsekvensane vert greidde ut og sett i samanheng med alle dei andre pensjonsytingane. Pensjonssystemet kviler på tunge samfunnsmessige og heilskaplege omsyn og heng saman. Pensjonsordninga skal sikra den aldrande befolkninga i Noreg ein pensjon til å leva av, no og i framtida. Statens økonomi og velferdssamfunnets berekraft er heilt avgjerande for nivået på pensjonsytingane. Talet på yrkesaktive per pensjonist går i negativ retning. Det same gjer barnefødslar. Når vi på same tid planlegg å nedskalera oljeinntektene frå norsk sokkel, er vi nøydde til å behalda berekrafta i pensjonssystemet på ein annan måte. Det gjer vi ikkje ved stadig å setja fram forslag om endringar utan å sjå heilskapen. Vi må sjølvsagt sørgja for at våre eldre har ein anstendig pensjon. Det er jo difor dei har betalt inn pensjon i heile yrkeslivet sitt, saman med arbeidsgjevarane, som har betalt ein endå større del. Regjeringa Solberg har difor løfta einslege minstepensjonistar ved tre høve med 4 000 kr. I tillegg vart det gjennom budsjettforliket for 2021 endå eit løft til denne gruppa, på 5 000 kr. Når det gjeld reguleringsprinsippa, har dei lege fast sidan pensjonsreforma i 2011. Rapporten «Høy inntektsvekst for eldre», frå 2019, viser at eldre har opplevd ein samla inntektsvekst, sjølv om veksten har minka dei siste åra. I periodar med moderate lønsoppgjer vert reguleringa av pensjon tilsvarande låg eller negativ. Kristeleg Folkeparti meiner det er viktig at alderspensjonistane vert sikra ei utvikling i kjøpekrafta, uavhengig av reguleringsmodell. Kjøpekrafta vert påverka av meir enn sjølve storleiken på bruttoytinga – t.d. auka tillegg i minstepensjonen til einslege minstepensjonistar, skattelette til pensjonistar, rimelege helsetenester, kommunale omsorgstenester, og støtteordningar, f.eks. til transport. Det er det samla inntekts- og utgiftsbildet som viser korleis våre eldre har det. Å løfta alderspensjonistar generelt til eit EU60-nivå, krev meir enn god vilje. Det krev ei grundig utgreiing av konsekvensane, sett i lys av dei inntektene landet får i framtida, barnefødslar og ikkje minst talet på yrkesaktive. Å heva minstepensjonen over EUs fattigdomsgrense vil ifølgje Aftenposten kosta drygt 6 mrd. kr i 2021, og i 2050 vil det kosta 46 mrd. kr. Ein slik kostnadsauke fortener ei grundig utgreiing, og ikkje via eit representantforslag i eit valår. Det regjeringsoppnemnde utvalet som skal evaluera pensjonsreforma, vil gjera ei brei vurdering med sikte på moglege justeringar, også mot grenseflater, som vi har høyrt. Vi bør difor venta på pensjonsutgreiinga før vi vurderer større endringar i pensjonssystemet.