Jenny Klinge (Senterpartiet), 2012-03-08:
Det vi alle ønskjer for kvarandre, for ungane våre og for oss sjølve, er å leve i eit fritt og trygt samfunn. Landet vårt er på veldig mange måtar både fritt og trygt, heldigvis. Det er det også etter dei to fryktelege terrorangrepa den 22. juli i fjor. Men mykje har likevel vorte endra. Det handlar om korleis vi tenkjer om fenomenet terrorisme, om beredskap og – ikkje minst – om fellesskap. Følelsen av det nasjonale fellesskapet, som manifesterte seg i rosetoga, trur eg er noko dei fleste av oss vil bere med seg i hjartet sitt vidare. Ei stor mengd menneske sit att med traume, sorg og sakn. Det er terroristen som er skuld i alt dette, det må vi halde fast ved. Men det viste seg den skjebnesvangre dagen at mykje vi trudde skulle fungere ved beredskapssystema våre, svikta. Mange av dei tinga som svikta, hadde ikkje følgjer for omfanget av katastrofen, men kunne ha hatt det ved andre typar terroraksjonar og andre typar alvorlege hendingar. Derfor er det ein stor jobb som blir gjort, og som skal gjerast, for å sikre at vi har ein langt betre beredskap framover. Ein samla komité har gjort framlegg om 14 tiltakspunkt for å gjere samfunnet vårt tryggare. Eg er glad for at desse framlegga ikkje går ut på å gjere samfunnet vårt meir lukka. Det er viktig at Noreg framleis skal vere eit land som tek utgangspunkt i at dei aller fleste av oss er overvegande gode menneske som ikkje er i stand til å utføre store ugjerningar. Vi vil såleis ikkje opne for massiv overvaking av norske borgarar. Samstundes må vi sørgje for at PST har reelle moglegheiter og ressursar til å oppdage og oppklåre terrorplanlegging og terrorhandlingar. Komiteen står attom det justisministeren har peika på, om at ein bør vurdere og debattere omsynet til personvern, fridom og tryggleik for borgarane under eitt. Justisdepartementet arbeider med eit høyringsnotat som omhandlar eventuelt å kriminalisere såkalla soloterrorisme. Saksordførar Hareide gjorde god greie for dei framlegga som komiteen står samla om. Derfor skal eg ikkje nemne alle, men vil trekkje fram enkelte. Dei to første framlegga omhandlar politiet og samarbeidet mellom lensmannskontora og andre lokale aktørar, som barnevernet, skular, helsevesenet og andre for best mogleg å kunne førebyggje kriminalitet. Komiteen ber regjeringa finne betre måtar å styrkje lokalt kriminalitetsførebyggjande arbeid på for dermed å kunne styrkje samfunnsberedskapen. Eg meiner dette ikkje kan understrekast nok. Vi må ha system som gjer at vi betre handterer alvorlege handlingar når dei skjer, for så å sikre at omfanget av katastrofar blir minst mogleg. Likevel må vi aldri gløyme at lokalt politi – som kjenner folk, og som folk kjenner – kan hindre unge menneske i å utvikle seg til lovbrytarar og ugjerningsmenn. Dette førebyggjande arbeidet er vanskeleg, om ikkje umogleg, å måle resultatet av. Men når vi høyrer om dei ulike eksempla på korleis lokalt politi tenkjer og handlar, forstår ein at her er det snakk om dedikerte polititenestemenn og polititenestekvinner som forstår kor viktig rolle dei spelar. Lukkast desse, får vi færre alvorlege hendingar å handtere, og vi sparar liv. Politiet trengst i heile landet for betre å kunne samhandle med andre lokale aktørar som jobbar med og følgjer opp barn og unge. Vi skal ha ei stortingsmelding om ei resultatreform i politietaten i løpet av året. Verdien av nærpolitiet må vere eit viktig aspekt ved dette arbeidet. Samhandlinga mellom politiet og Forsvaret er tema i to andre framlegg frå komiteen. Der er det viktig med klåre grensedragningar, men det er fullt mogleg å ha klåre, ryddige grenser samtidig som vi vidareutviklar og betrar samhandlinga mellom desse to etatane. Heimevernet er ein lokal aktør som vi også nemner. Eg vil understreke verdien av det og håper vi skal vere einige om å behalde også Heimevernet som ein sterk aktør i den sivile beredskapen framover. At gjerningsmannen var etnisk norsk, gjorde reaksjonen etter terroraksjonane annleis enn om det t.d. hadde vore valdelege islamistar som stod attom. I staden for trusselen ved innvandring var det verdien av kulturelt mangfald som vart kasta lys på. Vi var mange som stod side ved side uavhengig av livssyn, kultur og hudfarge for å markere avsky mot ugjerningane og for å vise ein sterk fellesskap for toleranse og demokrati. Det betyr ikkje at vi skal oversjå faren som ekstremisme innan islam også utgjer, men det gjorde oss meir bevisste på at ekstremisme er farleg uavhengig av religiøst og politisk utgangspunkt. Biletet av presten og imamen som leidde an i ei gravferd saman, gjorde meg rørt og minte meg på at det er summen av enkeltmenneske sine haldningar og handlingar som avgjer kva retning samfunnet vårt går i, og at toleranse er ei særs viktig grunnhaldning.