Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 2010-06-07:
Kommunane er heilt avgjerande, sentrale aktørar om vi skal nå våre overordna nasjonale mål. Det gjeld på klima- og miljøområdet så vel som på nær sagt alle andre område. Derfor må kommunane ha ressursar, dei må ha kompetanse, vilje og evne til å vareta miljøområdet på ein god måte. Det dreier seg om alt frå arealplanlegging, renovasjon, avfallshandtering, varetaking av det biologiske mangfaldet, friluftsområde, jordvern, utslepp av klimagassar osv. Staten har sjølvsagt eit ansvar – ikkje berre for å trekkje opp nasjonale overordna mål, vedta nye lover, retningslinjer og krav, men òg for å hjelpe – og rettleie – kommunane med å handtere desse miljøoppgåvene. I mi tid som kommunepolitikar og ordførar opplevde eg at staten sette inn øyremerkte tilskot for oppretting av miljøkonsulentar. Så her blei det mange arbeidsplassar for nyutdanna høgskulekandidatar innanfor eit område som då ikkje var så stort, men som seinare har vakse nokså formidabelt – både i direktorat, departement og fylkeskommune, og hos fylkesmenn. Men desse miljøkonsulentane fekk sanneleg òg sett miljøarbeidet på dagsordenen, og fekk fokusert på det rundt om i norske kommunar. Etter det har det òg vore eit utstrakt samarbeid mellom stat og kommune på dette området. I programmet «Framtidens byer» samarbeider Miljøverndepartementet med de 13 største byane om å redusere klimagassutsleppa og gjere byane meir miljøvennlege. Her står jo transportsektoren for ein sentral del. Og her har Samferdselsdepartementet og transportmyndigheitene, samferdselsmyndigheitene, ei stor oppgåve å gjere når det gjeld verkemiddel som påskjønningsordning for kollektivtiltak. Det må knytast opp mot kommunanes vilje til restriksjon på bruk av bil og kanskje av og til på differensierte bompengeordningar osv. Det er spørsmål om bygging av gang- og sykkelveg. Det er spørsmål om god tilrettelegging for kollektivtransport, og ikkje minst ei god arealplanlegging, der ein på sikt kan få redusert behovet for køyring mellom arbeidsplassar og bustadområde. Eg trur det er veldig viktig at vi utfordrar kommunen og respekterer kommunens totale skjønn på dette området. Eg har sett nokre eksempel på at staten har overprøvd kommunen der ein verkeleg har prøvd å ta dette store heilskapsomsynet for å få nærleik mellom arbeidsplassar og bustadområde, men der omsynet til jordvern har blitt viktigare for regjeringa enn heilskapsomsynet. Programmet «Livskraftige kommuner» er enda eit slikt program som staten bidreg med. Så brukar ein midlar til opplæring i den nye plan- og byggingslova og ny naturmangfaldlov. I tillegg skal direktoratets, fylkesmennenes og fylkeskommunanes rettleiingsrolle styrkjast i tida framover. I programmet «Grønne energikommuner», frå 2007–2010, er det eit mål om energieffektivisering, fornybar energi og reduksjon av klimautslepp. Når det gjeld energiøkonomisering, trur eg rett og slett at kommunane har eit gedigent potensial f.eks. i dei nye, store hytteområda. Dersom ein får innført krav om fjernvarmeanlegg osv., er det mykje å hente på det området. Enova finansierer ein god del tiltak. Det er òg verkemiddel for å styrkje kommunanes plan- og miljøkompetanse som blir vurderte i budsjettarbeidet for 2011. Alt dette er vel og bra, men det aller viktigaste er jo at vi har ein god rammeøkonomi for kommunesektoren, der ein har moglegheit til å kunne gjere eit godt arbeid på dette området, og at miljøomsynet blir ein integrert del av all verksemda i kommunen.