Astrid Marie Nistad (Arbeiderpartiet), 1999-06-09:
Eg vil bruke mi tid på Dokument nr. 8:48. Bakgrunnen for dokumentforslaget er å bevare drifta ved Haugland Rehabiliteringssenter. Vestlandet har i dag svært få, om noko, tilsvarande rehabiliteringssenter i regionen, som dekker 900 000 innbyggarar. Haugland Rehabiliteringssenter har spesialisert seg på kreft-, hjarte- og smertetilstandar, og har her utvikla ein spesiell kompetanse, ein kompetanse som har resultert i at både Norsk forening for fysikalsk medisin og rehabilitering, det regionale helseutvalet i region 3 og fagrådet for fysikalsk medisin og rehabilitering i Region Vest stør ei oppgradering og omklassifisering til eit helsesportsenter på linje med Beitostølen og Valnesfjord helsesportssenter. Eg er difor glad for at ein samla sosialkomite har uttalt at med bakgrunn i at senteret ligg i eit område med stor befolkning der slike tilbod ikkje finst, finn den det rimeleg at slik status vert vurdert av Regjeringa. Eg er glad for denne merknaden frå komiteen, og eg ventar at det vil vere avgjerande for den framtidige statusen for institusjonen. Som også komiteen peikar på, har institusjonen opparbeidd seg høg fagleg kompetanse, og bemanninga er svært stabil. Dette er viktig å ta vare på, og det vil ikkje vere lett å bygge opp att tilsvarande kompetanse om senteret måtte stenge grunna økonomiske tilhøve. Haugland Rehabiliteringssenter, i lag med dei fleste tilsvarande institusjonar i landet, driv med låge kurpengesatsar, høge utgifter til renter og stor vekst i lønsutgiftene. Komiteen har peika på at senteret har opparbeidd seg høg gjeld på drifta og må tilpasse denne til inntektsgrunnlaget. Til det er å seie at Haugland Rehabiliteringssenter starta med ei driftsgjeld på 7,3 mill. kr med bakgrunn i dårleg inntening på leirskuleopplegg og eit planlagt asylmottak for det offentlege. Ser vi på eigenkapitalen frå 1995 fram til 1998, har den endra seg frå 5,2 mill. kr til 7,5 mill. kr, dvs. ein auke på 2,3 mill. kr, der 1,7 mill. kr er renteutgifter. Det vil seie at drifta har gått med eit underskot i åra 1995 til 1998 på 614 000 kr. Det kallar eg ikkje uansvarleg drift, som eg såg leiaren av sosialkomiteen uttalte til bladet Firda. Det fortel at det var og er god økonomisk styring ut frå dei føresetnadene som eg alt har nemnt. I tillegg har vi ein institusjon som har eit høg kvalifisert tilbod, og som også maktar å sprenge nye grenser innan forsking på rehabilitering av kvinner med brystkreft – eit forskingsprosjekt i samarbeid med Den Norske Kreftforening, region- og sentralsjukehusa i helseregion 3 og Sunnaas Sykehus, eit prosjekt som vart omtalt i Verdens Gang laurdag den 15. mai som eit unikt forskingsprosjekt. I dag finst det inga oppfølging av dei 20 000 krefttilfella som vert oppdaga. Etter strålebehandling og cellegiftkur seier helsevesenet takk for seg. Då har ikkje Helse-Noreg råd til å la slike institusjonar gå under på grunn av for låg refusjon i kurdøgnsatsen i høve til det helsetilbodet som vert gitt. Haugland Rehabiliteringssenter er unikt også i ein annan samanheng, og det er den fysiske tilknytinga det har til Røde Kors Nordisk United World College, som driv undervisning for 200 studentar frå heile verda på den gode ideen at miljø, helse og menneskerettar er viktige føresetnader for eit godt samfunn både nasjonalt og internasjonalt. Institusjonane samarbeider i dag gjennom det felles drifts- og utviklingsselskapet Haugland Internasjonale Senter. Stortinget har tidlegare lagt stor vekt på samarbeidet mellom desse institusjonane med bakgrunn i felles målsetting om å legge vekt på humanitært arbeid og retten til eit godt miljø og ei god helse. Dette samarbeidet ser eg kan halde fram, med bakgrunn i at Arbeidarpartiet, Høgre og Framstegspartiet ber Regjeringa sikre drifta ved Haugland Rehabiliteringssenter. Dette solide fleirtalet syner til at utgiftene ved drifta vert å dekke over kap. 2711 post 75, som er ein overslagspost, og vil samstundes styrke den same posten med 1,5 mill. kr i revidert nasjonalbudsjett for 1999. På vegner av alle som arbeider for eit godt helsetilbod over heile landet, tek eg det som ein sjølvsagd ting at Regjeringa styrker tilbodet med å gi senteret den statusen i framtida som det fortener. Dei krava som komiteen har sett til gjeldssanering, veit eg vil verte tekne opp av eigaren, og Sogn og Fjordane fylkeskommune vil ta initiativ til å få utarbeidd ein driftsplan i samarbeid med helseregion 3.