Jorunn Ringstad (Senterpartiet), 2001-06-11:
Posten Norge BA har ei svært viktig oppgåve i samfunnet, og det er av stor verdi at Posten fyller dei samfunnspålagde oppgåvene også i framtida. Samtidig skal Posten drive på ein kostnadseffektiv måte. Posten har eit sjølvstendig ansvar for at drifta er rasjonell, kostnadseffektiv og framtidsretta. Men staten som eigar og kjøpar av posttenester har også eit ansvar for å sikre at Posten har økonomi slik at dei samfunnspålagde oppgåvene kan utførast på ein tilfredsstillande måte. Eg har merka meg at styret i Posten gjennom § 10-planen har gitt uttrykk for at dei ynskjer at selskapsforma for Posten bør vurderast. Senterpartiet er tilfreds med departementet si vurdering, at det ikkje skal gjerast endringar i Posten si tilknytingsform. Det skal framleis vere eit særlovselskap med avgrensa ansvar. Eit fleirtal i samferdselskomiteen har ved fleire høve tidlegare streka under at det skal vere landsdekkjande tilbod av posttenester til rimeleg pris og av god kvalitet. Godt tenestetilbod og høg kvalitet går igjen i komiteen sine merknader. Posten sin konsesjon viser kva som skal vere basistenestene – dvs. det minimum av tenester som skal tilbydast. Av § 10-meldinga går det fram at Posten ser på einskapsportoen som ei ulempe. Eg er glad for at heile komiteen står bak merknaden om at det ikkje er aktuelt å endre på denne. Eg er svært glad for at ein samla komite strekar under kravet i konsesjonen om omdeling av prioritert brevpost og lettgods til alle husstandar i heile landet seks dagar i veka. Berre ekstraordinære omstende eller særlege geografiske tilhøve skal kunne hindre dette. Med andre ord skal unntaka vere svært, svært få. Som nynorskbrukar har eg lyst til å vise til at heile komiteen – med unntak av Framstegspartiet – seier at dei har merka seg at Kulturdepartementet har oppfordra Posten til å følgje mållova så langt det er mogleg, sjølv om Posten i dag ikkje er underlagd mållova. Eg er tilfreds med at Regjeringa har varsla at det vil bli lagt fram ei stortingsmelding om målbruk i offentleg teneste. Då Stortinget i 2000 vedtok ei ny organisasjonsform, der eit viktig poeng var at Posten betre skulle kome krava frå kundane til møtes samstundes som drifta skulle effektiviserast, var det ein klar føresetnad frå samferdselskomiteen at tenestetilbodet og servicen skulle vere minst like god som før. Ved å leggje om frå i stor grad eigendrivne postkontor til poststader som er drivne av samarbeidspartnarar, har ein oppnådd positiv effekt på fleire område. Det har totalt blitt fleire poststader og dermed lettare tilgang til posttenester, og mange har tilgang til poststader med lengre opningstid enn før. Samstundes har det ved omlegginga til poststader drivne av samarbeidspartnarar kome mange signal om at tenestetilbodet etter omlegginga ikkje er det same som før. Det hjelper lite om opningstida på poststadene er lengre enn før, dersom kundane ikkje får utført dei tenestene dei har bruk for. I svaret på eit skriftleg spørsmål frå meg har departementet f.eks. forklart at Post- og teletilsynet har funne å kunne gi dispensasjon frå konsesjonskrava, slik at det ikkje blir stilt krav om at innlevering av utanlandspakkar skal tilbydast ved alle kontraktspostkontor, men at Posten skal tilby tenesta der – som det står i svaret – «de lokale forholdene tilsier det». Forklaringa på dette nesten generelle unntaket er forklart med at dei tilsette ved kontraktspostkontora må ha kunnskap om tollvedtekter og innførselsreglar. Dei varierer frå land til land og krev jamleg oppdatering. Etter mitt syn bør det bli gitt opplæring slik at kontraktspostkontora kan yte dei tenestene som er basistenester etter konsesjonen. Rett nok skal det i alle kommunar finnast minst ein stad der denne tenesta blir tilboden, men dersom denne tenesta blir borte frå fleire delar av kommunen som før hadde tilbodet, har ikkje Posten oppfylt dei krava som komiteen har streka under fleire gonger – minst like god tenestetilgang og service som før. Statsråden bør ta på alvor dei krava komiteen fleire gonger har streka under, og syte for at vi ikkje får ei utholing av konsesjonskrava. Frå ein del verksemder i distrikta har det òg kome signal om at ved omlegging til kontraktspostkontor har Posten sitt tenestetilbod til verksemdene blitt dårlegare. Posten yter ikkje alle stader same service ved sending og mottaking av småpakkar. Fleire verksemder er avhengige av rask levering og sending for å kunne vere konkurransedyktige. Eg kjenner til at fleire verksemder ser på andre måtar enn å nytte Posten sine tenester for å løyse transportbehovet. Eg reknar med at Posten er interessert i å halde på flest mogleg av kundane sine. Det er difor nødvendig at Posten er aktiv i arbeidet med å tilpasse tenestetilbodet til næringslivet i dei aktuelle lokalsamfunna.