Sveinung Rotevatn (Venstre), 2021-02-11:
Året og tiåret vi er inne i, er avgjerande for klimaet, og det er avgjerande for naturen. Utfordringane med å stanse klimaendringane og tap av naturmangfald heng saman, og vi må løyse dei utfordringane saman. La meg ta eit eksempel. Ei tørrlagd myr som vert tilbakeført, gjev plass for fleire artar – altså meir naturmangfald – kan dempe tørke og små flaumar som kjem av klimaendringar, og lagrar karbon, som bremsar klimaendringar. I klimaplanen til regjeringa legg vi vekt på tiltak som har positiv effekt for klimaet utan å gå ut over naturmiljøet. Vi har gjort mykje for å ta vare på natur. I fjor oppretta vi ni nye marine verneområde. Vi oppretta tre nye nasjonalparkar. Vi har løyvd 3,3 mrd. kr til skogvern. Vi har verna eit område tilsvarande gamle Vestfold fylke, og gjennom klima- og skogsatsinga er vi leiande i å bevare og restaurere tropisk skog. Vi har vist leiarskap på havforvalting gjennom høgnivåpanelet for ein berekraftig havøkonomi, som statsministeren har leia, men vi må gjere meir. Naturmangfaldet treng eit tilsvarande rammeverk som Parisavtalen er for klimaet. Ein million artar er trua, og økosystem verda over er i dårleg stand. FNs naturpanel har sagt at ein treng gjennomgripande endringar for å snu denne utviklinga. Forhandlingar om eit nytt globalt rammeverk for natur under FN-konvensjonen om biologisk mangfald pågår og er venta avslutta til hausten, men det avheng sjølvsagt også av korleis pandemien utviklar seg. Kina er vertskap for det femtande partsmøtet der det globale rammeverket for naturmangfald skal forhandlast og forhåpentleg verte vedteke. Det er ikkje tale om nasjonale, juridisk bindande mål. Det er tale om globale politiske mål. Dei fleste land er medlem av konvensjonen om biologisk mangfald. Eit merkbart unntak er USA, men vi ser likevel no at Biden-administrasjonen er på bana og i positiv bevegelse. Eg har høge ambisjonar for eit sterkt forhandlingsresultat. Noreg er aktive i forhandlingane. Vi vil dytte dei store landa i riktig retning og byggje bru mellom sør og nord. Så langt har ikkje konvensjonen noko fungerande system for å måle korleis vi ligg an for å nå dei globale måla. Vi har difor føreslått eit nytt system som kan minne litt om det vi har i Parisavtalen. Poenget er at innsatsen heile tida skal forsterkast i eit system som skal bidra til at land følgjer opp dei globale måla, og jamleg rapportere om kva tiltak dei gjer nasjonalt. Dersom resultata ikkje er gode nok samanlagt, må ein forsterke innsatsen. Det norske initiativet på dette området har fått ei god mottaking. Det foreløpige utkastet til rammeverk handlar om å stake ut ei konkret retning for dei nødvendige endringane som verda må gjennom. Kvar dag går verdifullt areal tapt – litt her, litt der. Eit viktig tema for forhandlingane er korleis vi kan stanse det globale tapet av natur. Vi treng 100 pst. berekraftig bruk av all natur i verda, og så må ein verne nokre område. Det er føreslått eit mål om at 30 pst. av jorda skal vernast innan 2030. Sjølv om målet er eit globalt mål, er det sjølvsagt statane som må gjere jobben heime. Det gjeld også Noreg. I andre område enn verneområde kan vi menneske på ein berekraftig måte produsere det vi treng, og det er her den største utfordringa ligg framover. I Noreg gjer vi mykje bra med kunnskap og økosystem i botn, men vi kan sjølvsagt også verte betre. Noreg har slutta seg til havpanelet si tilråding om at 30 pst. av havområda innan 2030 skal beskyttast gjennom marine verneområde og andre tiltak. Kyststatane skal sjølve avgjere kva tiltak som er nødvendige. Regjeringa er oppteken av vernemåla. Vi er opptekne av å nå desse måla fram mot 2030, og då må vi konsentrere oss om dei områda som er rikast på naturmangfald. Det kartlegg vi no, for å sikre at vi tek vare på dei viktigaste områda. Det er viktig med brei involvering. Regjeringa har hatt fleire innspelsmøte og vil ferdigstille norske posisjonar i god tid før toppmøtet til hausten. Eg vil leggje til at eg synest det er bra at vi har fått ein initiativdebatt om dette viktige temaet i Stortinget, så eg vil takke komiteen for det og ser fram til ei eventuell replikkveksling.