Ranveig Frøiland (Arbeiderpartiet), 1999-01-28:
Debatten i dag har gått roleg for seg. Utanriksministeren har fått skryt for at han har hatt evne til å laga ei utgreiing om tilhøvet vårt til EU utan å spreia frykt om EU, og for at han ikkje i det heile er oppteken av at Noreg skal vera eit «annerledesland». Eg sluttar meg til godorda. Alle i denne salen byggjer tilhøvet vårt til EU på EØS-avtalen og mellomstatlege avtalar. Innafor denne ramma må vi vera aktive, ikkje berre registrera kva som skjer, og så reagera i ei eller anna retning. Slik Regjeringa har opptredd til no, har dei kome diltande etter og har ikkje vilja ta noko sjølvstendig initiativ. Valutasamarbeidet er eitt av dei områda som no er høgaktuelle. Regjeringa har ikkje hatt føringa her; det var Arbeidarpartiet og Høgre som med sitt framlegg i budsjettet i haust sa at dette arbeidet måtte påskundast. Eg minnest alle rundane i spontanspørjetimen med finansminister Restad, der han understreka at han ikkje hadde så store forventningar til si reise til Brussel. Det er ikkje eit godt utgangspunkt for å tala Noreg si sak. Men som vi høyrde tidlegare i dag, sa faktisk statsministeren at slike møte som han og finansministeren hadde vore med på, faktisk hadde sin eigenverdi. Ja, slik er det, og eg trur faktisk statsministeren meinte det han sa om eigenverdi. Men eg synest det vert noko patetisk når statsministeren igjen og igjen refser opposisjonen for at vi ikkje er konkrete nok. Er det slik at Regjeringa ikkje er nøgd med at Stortinget styrer i det store, men òg skal styra detaljane? Det er ikkje nok at Regjeringa får med seg ein «handlelapp» til EU, som det har vore snakk om tidlegare, der det står at dei skal kjøpa f. eks. brus. Nei, dei vil vita kva merke brus stortingsfleirtalet ønskjer seg. – Det er Regjeringa som må vera aktiv på vegner av Noreg, og treng dei råd, er det naturleg å koma til Stortinget og be om det. Dialogen mellom Noreg og EU om miljø- og energispørsmål må intensiverast. Dette gjeld spesielt oppfølging av den internasjonale klimaavtalen. Avtalen opnar for eit heilt nytt prinsipp i internasjonale miljøavtalar, slik at land kan gå saman for å redusera utslepp av klimagassar gjennom handel med utsleppskvotar og felles gjennomføring. Dei sosialdemokratiske partia i Norden har teke initiativ til at det vert oppretta eit felles nordisk system med utsleppskvotar. Eit slikt nordisk samarbeid bør vera første skritt mot eit breiare europeisk samarbeid om utsleppskvotar. Og eg er glad for at miljøstatsråden, om enn med nokre motførestillingar, sa at ho vil følgja opp desse ideane i ein aktiv dialog med EU-landa og med EU. Som ein stor energinasjon har vi alt å vinna på ein dialog mellom Noreg og EU òg når det gjeld energispørsmål. Når det gjeld EU sin nyoppretta politiorganisasjon, Europol, er det ikkje nok at statsministeren seier at organisasjonen enno ikkje er operativ. Her må det vera eit initiativ frå Noreg for å få til ein avtale med EU, som har som føremål å nedkjempa internasjonal kriminalitet. Vi kan ikkje oppnå full deltaking, men vi må prøva å ta kontakt på politisk nivå, ikkje berre på embetsnivå, sjølv om det òg er viktig. Også på dette området lærer statsministeren fort, for i går sa han at Regjeringa ikkje har noko imot å samarbeida med EU om justis- og politispørsmål, inkludert Europol. Eg er samd med Erling Kjekstad i Nationen, der han 22. januar seier at «det trengs millimetermål for å se forskjellen» mellom Regjeringa og Arbeidarpartiet. Men retorikken til Regjeringa er annleis, for dei skal tilfredsstilla Senterpartiet, som er negativ til alle desse spørsmåla. Så er det ein ting som undrar meg stort i denne utgreiinga, og det er at utanriksministeren ønskjer å bruka tid på å fortelja Stortinget at vetoretten når det gjeld EØS-avtalen, er forhandla fram for å kunna brukast. Dette er vel òg til indremedisinsk bruk for Regjeringa. Stortingsfleirtalet vil at vi skal konsentrera oss om alle moglegheitene som avtalen gjev oss for å ivareta norske interesser, og støyter vi på vanskar, må vi gjera alt vi kan for å finna fram til fastsette løysingar, slik Regjeringa viste at dei kunne i samband med veterinæravtalen. Til slutt: Etter å ha følgt debatten i dag, ser eg at utanriksministeren har kost seg. Senterpartiet har vore mest heilt fråverande i debatten, og Senterpartiet sin leiar har vore heilt fråverande. Det er vel karakteristisk for situasjonen.