Åsa Elvik (Sosialistisk Venstreparti), 2004-05-18:
Regjeringa har hatt ei god målsetjing med denne meldinga, å leggje fundamentet for ei sunn, berekraftig næringsutvikling basert på hausting av sjøpattedyr og andre fornybare marine ressursar i samsvar med Havrettskommisjonen og samtidig ta omsyn til dei nasjonale og internasjonale forpliktingane som Noreg har, i forhold til vern av biologisk mangfald og habitat i dei marine økosystema våre. Komiteen stør derfor Regjeringa sitt forslag om å leggje ei økosystembasert forvalting til grunn. Men etter å ha hørt nokre av innlegga her i dag har eg lyst til å føye til ein del perspektiv som vi har teke med i innstillinga. Økosystembasert forvalting er eit krav frå toppmøtet om berekraftig utvikling i Johannesburg i 2002. Heile poenget er at ein skal ta omsyn til artane i økosystemet og bindinga mellom dei og interaksjonen mellom dei. Økosystembasert forvalting inneber at ein skal følgje føre var-prinsippet, og da blir kunnskap det avgjerande elementet. Eg er derfor veldig fornøgd med at komiteen har presisert at meir forsking på biologisk mangfald, artsrikdom, eigenarten til artane og bindinga mellom dei er ein føresetnad for å lykkast med økosystembasert forvalting. Meldinga seier klart frå om at det er den menneskelege aktiviteten som er hovudårsaka til den aktuelle situasjonen i fiskeria, og at sjøpattedyra ikkje kan gjerast til syndebukkar for uforsvarleg utnytting og overutnytting av bestandane. Meldinga seier også at det er vanskeleg å fastslå nøyaktig samanhengen mellom størrelsen på sjøpattedyrbestandane og effekten konsumet deira har på fiskeribestandane. Nettopp forskinga er nøydd til å vere ein reiskap for å minske denne uvissa. Eg er glad for at komiteen har teke inn også desse komplekse samanhengane i si innstilling. Denne saka har sagt meg at jo meir ein veit, jo meir veit ein at ein ikkje veit. Samanhengen mellom kvalen sitt konsum og fiskeriressursane og det som er kommersielt interessante verdiar for oss, er meir komplisert enn å trekkje vågekvalen sitt konsum av fisk frå det som elles ville ha vore tilgjengeleg for fiskeflåten, og det seier også komiteen. Likevel, som mange har sagt her i dag, så tyder vitskapelege simuleringar og erfaringar at å auke uttaket av f.eks. kval vil gi økonomisk gevinst, og det er noko som ein samla komite peikar på. Det som det er ueinigheit om i denne saka, er, som før nemnt, fangst på kvitungar. Andre har gjort greie for korfor det her er blitt eit mindretal og eit fleirtal. Regjeringa vurderer å bruke kvotebonus for selfangstskuter som eit verkemiddel for auka lønsemd i fangstleddet. Vi har valt, saman med Senterpartiet, å høre på det som f.eks. Noregs Fiskarlag sa på høringa om at selfangst ikkje må bli eit nødvendig vonde for å få kvoterettar i andre fiskeri, og vi har derfor uttalt at vi er skeptiske til dette verkemidlet. Vi seier også det same som Regjeringa: Ein skal ha ein innsats i forhold til produktutvikling, marknadsutvikling og den type ting i denne næringa, og det må ikkje komme som erstatning for det som ein omtalar som tradisjonelle subsidiar og støtte til å drive med selfangst, men gjerne kome i tillegg. Og lat meg føye til, det må gjerne komme i tillegg for heile fiskerinæringa, og ikkje berre for denne delen av næringa. Representanten Erlend Nornes sa nettopp at SV rir to hestar i denne saka. Eg lurer litt på kven det er som rir to hestar i denne saka. Det som er forskjellen mellom fleirtalsmerknadene og mindretalsmerknadene i forhold til forvalting av vågekval, er først og fremst at vi spesifikt seier at den auka kvoten som heile Stortinget ønskjer på vågekval, skal ein ha ein uttesta, vitskapleg forvaltingsstrategi til grunn for. Vi ønskjer ikkje å setje i gang med å auke kvoten av vågekval utan at dette ligg til grunn. Det er ikkje nok for oss at ein seier at fordi det å ta ut lat oss seie 1 800 dyr var berekraftig for 20 år sidan, så er det sannsynlegvis det i dag, slik som Regjeringa seier i meldinga, og slik som også komiteen seier. Det er ikkje nok å seie at det truleg vil vere berekraftig. Vi må vite så sikkert som mogleg at det vil vere ei forvalting som er i tråd med prinsippet om økosystembasert forvalting. Det er den einaste forskjellen mellom fleirtalet og mindretalet. Vi er einige i at vi skal ha ein monaleg auke i vågekvalkvoten, men vi må vere sikre på og oppføre oss i tråd med det prinsippet som heile komiteen er einig om at vi skal leggje til grunn for forvaltinga av det marine økosystemet – ikkje forvalting av sjøpattedyr, som nokon kom i skade for å seie, men økosystembasert forvalting. Med det tek eg opp forslaget vårt, og eg ber om at det blir sett opp mot vedtak II i innstillinga.