Gunvor Eldegard (Arbeiderpartiet), 2012-12-17:
Me diskuterer i dag igjen rettstryggleiken til skattytaren. Det er ein viktig debatt, som me for ikkje så lenge sidan hadde i ein interpellasjonsdebatt her i Stortinget – litt tidlegare i haust – og i eit representantforslag tidlegare i denne perioden. I det forslaget vart regjeringa bedd om å koma tilbake til Stortinget for å koma med vurdering av rettstryggleiken til skattytaren i eit større perspektiv. Det vart så omtalt i Prop. 1 for 2011–2012, og her vart det òg varsla ein gjennomgang av forvaltningsreglane på skatteetatens område – når det gjeld det gjeld skatt, arbeidsgjevaravgift og meirverdiavgift. Det skal omfatta tema som opplysningsplikt for skatte- og avgiftspliktige, kontrollbestemming, partsinnsyn og dekning av sakskostnader. Siktemålet med gjennomgangen er å samla forvaltningsreglane i ei eiga skatteforvaltningslov. Regjeringa har sett i gang arbeid med ny lov, og i 2014 skal ho sendast ut på høyring. Med bakgrunn i at dette arbeidet er sett i gang, ser ikkje fleirtalet det nødvendig med ein eigen gjennomgang av rettstryggleiken for skattytaren. Eg er sjølvsagt einig i at rettstryggleiken for skattytaren er viktig for oppslutninga om skattesystemet. Rettstryggleiken i forvaltninga er tradisjonelt oppfatta slik at den enkelte skal vera beskytta mot overgrep og vilkårlegheit frå myndigheitene si side, og at det skal vera mogleg å berekna rettsstillinga si på førehand og forsvara sine rettslege interesser. Eit grunnleggjande krav til forvaltninga er at ho skal treffa avgjerder på grunnlag av ei forsvarleg sakshandsaming. Rettstryggleiken for den enkelte kan derfor best verta vareteken med tillitsvekkjande reglar for sakshandsaming i forvaltninga. Regjeringa har òg som ein del av arbeidet med å styrka rettstryggleiken for skattytaren tidlegare fremma to forslag. Det eine er om å redusera tilleggsskatten frå 30 pst. til 15 pst. i dei tilfella der skattytaren har gjeve likningsmyndigheitene uriktige eller ufullstendige opplysningar om postar i sjølvmeldingar som seinare vert oppgjevne utan at det er kravd av arbeidsgjevar eller annan tredjepart. Regelen om at skattytar kan mista klageretten når han ikkje oppfyller opplysningsplikta si, vart samstundes føreslått oppheva. Begge desse forslaga er vedtekne. I merknadene i innstillinga nemner opposisjonen også at same saksbehandlar behandlar forslaget på nytt. Da må eg berre referera til retningslinjene. Skattedirektoratet har gjeve klare retningslinjer om at det som hovudregel skal vera ny saksbehandlar som behandlar saka for kvart nytt trinn i saksbehandlinga. Det følgjer av dei retningslinjene at dersom klager til skattekontoret gjeld forhold som er fråvikne under likningsbehandlinga, skal det alltid vera ein ny saksbehandlar som behandlar klagen. Unntak frå denne hovudregelen kan einast vera aktuelt i veldig store og kompliserte saker der skifte av saksbehandlar vil vera uhensiktsmessig både med omsyn til ressursbruk og til saksbehandlingstid. Kompetanse i klagenemndene er òg nemnt. Det er klart det er viktig at klagenemndene har kunnskap og kompetanse, sånn at dei kan utøva rolla si på ein eigen og uavhengig måte. Da må ein sjå på krava som faktisk er stilte. Det er krav til kompetanse til medlemmene i skatteklagenemndene. To tredelar av medlemmene i nemnda skal ha formell utdanning innanfor fagområdet rekneskap, økonomi eller jus og yrkeserfaring som omfattar minst eitt av desse områda. Leiaren og nestleiaren i nemnda må oppfylla krava til å vera tingrettsdommar, jf. § 54 i domstollova. Rettstryggleiken for skattytar er eit viktig område som stortingsfleirtalet tek på alvor. Eg ser fram til regjeringas vidare arbeid med revisjon av regelverket om forvaltning av skattar og avgifter.