Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2004-06-08:
Retten til arbeid er grunnlovfesta. Arbeidslivet består av sjølvstendig næringsdrivande og arbeidstakarar. For begge desse gruppene er den økonomiske politikken avgjerande for moglegheita til å skaffa seg tilstrekkeleg inntekt og trygge arbeidsforhold. Sjølvstendig næringsdrivande er avhengige av utforminga av næringspolitikken for sin bransje. Konkurranseforholda blir stadig tøffare, marknadskonsentrasjonen sterkare. Senterpartiet vil ha ein offensiv næringspolitikk. Vi vil dyrka dei fortrinna der Noreg er god. Vi tek sterk avstand frå Regjeringa sin næringsnøytralitet. Ei stadig aukande nasjonal og internasjonal kapitalmakt og omfattande samfunnsendringar gjer det nødvendig å vurdera lover og regelverk for lønnsmottakarar. Lover, regelverk og avtalar mellom partane i arbeidslivet har stor betydning for arbeidstakarane sine livsvilkår og moglegheitene til å utfolda seg. I motsetning til Regjeringa er Senterpartiet oppteke av å ha ei sterk fagrørsle som medverkar til eit godt organisert arbeidsliv i ein slik endringsprosess. Senterpartiet er bekymra for at aukande konkurranse og press frå marknaden gjer arbeidsmarknaden stadig hardare. Utstøyting frå arbeidslivet er eit aukande problem. Det er ille at det no for mange er uføretrygding og førtidspensjonering som er vegen ut av arbeidslivet. Vi engasjerer oss mot ei utvikling der arbeidsmarknaden blir spalta i eit A-lag med trygge tilsetjingsforhold, eit B-lag med kronisk utrygg tilknyting til arbeidslivet og eit C-lag som i beste fall har sporadisk tilknyting. Den tradisjonelle faglege solidariteten blir undergraven. Det blir vanskelegare for arbeidstakarane å samla kreftene når arbeidsgivaren er eit fleirnasjonalt konsern. Det skulle vera kjent at Senterpartiet er oppteke av lokal og nasjonal eigarskap. Vi er kritisk til politiske vedtak og offentlege budsjett som legg opp til auka bruk av konkurranseutsetjing og privatisering. Dessverre står Regjeringa òg her for ei heilt anna utvikling. Vi er redde for at særleg det offentlege her bidreg til ytterlegare å støyta svake grupper ut av arbeidslivet. Den raske utviklinga innanfor informasjonsteknologi opnar for nye moglegheiter for organisering av verksemd, både innan industri, tenesteyting og primærnæringar. Det fører òg til framvekst av nye yrke. Forholdet mellom individuell fridom og utvikling, livsorganisering, kollektiv tryggleik og solidaritet blir sett på prøve. Kravet til effektivitet og omstilling aukar. Det stiller større krav til den enkelte arbeidstakars evne til å utvikla seg, læra og styra seg sjølv. Det kan vera stimulerande og utviklande, men samtidig føra til at folk blir tidleg utbrende, og det skapar større grad av stress, utryggleik og fare for utestenging frå arbeidslivet. Ein velfungerande arbeidsmarknad må ta vare på ei god samankopling mellom arbeid og kvile. Faren er no at den uregulerte arbeidsmarknaden får leggja premissane for arbeidsorganiseringa i framtida og dermed trua etablerte rettar og vern. Høgre viser gjennom denne stortingsmeldinga at dei ynskjer ei utvikling der lover og avtalar får mindre betydning. Senterpartiet vil arbeida mot ei slik utvikling. Marknaden tek ikkje sosiale omsyn. Det viser IA-avtalen og manglande resultat der. Vi er òg djupt urolege over Regjeringa sitt manglande engasjement for tiltak mot sosial dumping. Ein kan sjå eit fleirtal og eit mindretal i denne innstillinga. For Senterpartiet er det viktig med ein offensiv næringspolitikk, med satsing på utdanning og forsking, med eit inkluderande arbeidsliv, der både ungdom, eldre, funksjonshemma og innvandrarar får innpass, der vi har gode sikringsnett når det gjeld attføring og permittering, der vi har arbeidsmarknadsbedrifter, ein velfungerande Aetat, der det er plass for gründerar som får auka merksemd, og der det er ein god balanse mellom offentleg og privat sektor. Det vart sagt av Torbjørn Andersen at fleirtalet i komiteen stod saman om ein «forherligelse» av offentleg sektor. Senterpartiet står for eit syn der det skal vera ein balanse, men vi synest at kommunane og staten tek hand om svært viktige oppgåver, som vi òg ynskjer å styrkja framover.