Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2004-12-15:
Det et godt gjort av Regjeringa å framstilla forslaget som vi i dag har til behandling, som ei tilbakeføring av midlar til kommunane. Forslaget inneber ei omfordeling. Forslaget inneber meir selskapsskatt og mindre personskatteinntekter. Midlane blir altså tilbakeførte til kommunane etter andre fordelingsprinsipp. Den reelle omfordelinga kommunane imellom – det seier Regjeringa sjølv – er på 800 mill. kr i 2005. Av desse går 420 mill. kr til Bergen, Trondheim, Stavanger og Kristiansand. Senterpartiet meiner prinsipielt at kommunane skal ha større kontroll enn i dag over eigne skatteinntekter. Vi kan likevel ikkje gå inn for eit opplegg som utelukkande er ei omfordeling frå dei 350 kommunane som taper på ordninga, til dei om lag 80 kommunane som tener på dette forslaget. Regjeringa sitt opplegg inneber at kommunane samla sett ikkje får auka sine inntekter, og at dei økonomiske forskjellane mellom kommunane aukar. Senterpartiet sitt utgangspunkt er at inntektssystemet fyrst og fremst skal fungera slik at alle kommunar skal ha det same høvet til å tilby kommunale tenester. Dette omsynet er ikkje ivareteke i dette forslaget. Forslaget kjem altså i tillegg til ei rekkje endringar i inntektssystemet som alt er innførte, endringar som har gitt omfattande omfordelingverknader kommunane imellom. Det gjeld t.d. avvikling av ekstraordinært skjønn, det gjeld innføring av urbanitetskriterium, høgare skattedel og nedjustering av rammeoverføringane. Det kan ikkje vera tvil om at summen av desse endringane i inntektssystemet legg eit svært sterkt press på økonomien i mange kommunar. Dei endringane som Regjeringa no føreslår i selskapsskatt og inntektsutjamning, vil forsterka verknadene av ujamn næringsstruktur og lønnsskilnader mellom landsdelane. Dersom vi ser på Regjeringa sine eigne tabellar, så er det altså fem kommunar, frå Sør-Trøndelag og nordover, som går i pluss i 2005. I Rogaland mister 21 av 27 kommunar inntekter. Denne modellen vart altså avvist av 3/4 av dei kommunane som uttalte seg i førre runde. I vår avviste Framstegspartiet i utgangspunktet modellen, dei bad om andre modellar, men dei godtek altså saka i dag. Det er ikkje slik som det no blir hevda både frå Framstegspartiet og frå Kristeleg Folkeparti, at KS er glad for det vedtaket som ser ut til å få fleirtal i dag. Det er tvert imot. I høyringa i komiteen var det klåre meiningar i KS i forhold til ting som burde vore ytterlegare utgreidde. Det synest for meg som om Kristeleg Folkeparti taler mot betre vitande, eller så har dei late seg overtala – verknadene av dette forslaget kan ikkje ordførarane deira ha oppdaga. Kristeleg Folkeparti er i dag med på eit vedtak, sjølv om ordførarar frå deira eige parti har gitt klåre råd om å avventa. Det er sett ned eit inntektssystemutval. Kva skulle vera betre enn at dette inntektssystemutvalet såg både på den modellen som får fleirtal i dag, og på eventuelle andre modellar – og såg dei i samanheng med det totale inntekts- og utgiftsutjamningssystemet for kommunane? Det må vera berre éin grunn til at det er viktig å kjøra denne saka igjennom no, og det er at forslaget frå Regjeringa ser ut til å få fleirtal. Dersom dette hadde vorte greidd ut betre, trur eg faktisk det ikkje hadde hatt ein sjanse.