Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2018-06-05:
Denne proposisjonen inneheld ei godkjenning av kostnadsramma for fem nye materiellprosjekt, og også ei orientering til Stortinget om ein del andre saker knytte til forsvar. Dei fem nye materiellprosjekta er anskaffing av landbasert transportstøtte, hand- og avdelingsvåpen, bruleggjarpanservogn, ingeniørpanservogn og nye kystvaktfartøy. Det er ei samrøystes innstilling, så det kan vere på sin plass å minne om at dei investeringane som ligg i proposisjonen, er eit resultat av tidlegare drøftingar og vedtak, og at den semja som kjem til uttrykk her, ikkje nødvendigvis betyr at det har vore semje om alle dei sakene som er oppe i dag. Men no går ein til investering, og då stiller alle seg bak dei investeringane. Av proposisjonen går det fram at Forsvarets lastevogner, som vart anskaffa i perioden 1987–1996, på sikt vert borte som ein reell kapasitet utan nyanskaffing. Forsvaret har samarbeidd med det svenske forsvaret om anskaffinga, og rammeavtalen ein inngjekk med leverandørar i 2014, omfattar alle dei variantane og versjonane av lastevogner som Forsvaret har behov for. Det er ei stor investering, med ei kostnadsramme på om lag 2,6 mrd. kr, som vil gi i alle fall det ein har mest behov for i Forsvaret: 125 køyretøy av dei høgast prioriterte vognene. I tillegg skal Forsvaret anskaffe om lag 290 køyretøy i andre avrop på rammeavtalen. Det vil heller ikkje dekkje heile behovet Forsvaret har i dag, men er innanfor det som er av økonomiske ressursar. Det har ei tidsramme frå 2018 til 2025. Det resterande behovet må ein dekkje gjennom å vidareføre om lag 500 av dei beste Scania-vognene ein har i dag. Det er stilt krav om forsvarsindustrielt samarbeid med leverandøren innan kontrakten vert signert, og prosjektet har ei kostnadsramme på 1,96 mrd. kr. Det er store summar me snakkar om i forsvarsinvesteringar. Stortinget har i tidlegare saker vedteke at Hæren skal ha ein moderne stridsvognkapasitet som eit avgjerande element i den mekaniserte strukturen. Det er langt att til ein når dette målet, men anskaffing av seks bruleggjarpanservogner og seks ingeniørpanservogner, bygde på eit moderne Leopard 2-chassis, er eit steg i rett retning. Desse vognene vil gi langt betre vern for mannskapa og redusere risikoen for tap og skade, og det inngår materiell for logistikk og utdanning. Her vil det også verte stilt krav om avtale med leverandøren om forsvarsindustrielt samarbeid av minst tilsvarande verdi og kvalitet som hovudkontrakten. Den tilrådde kostnadsramma er på 1,44 mrd. kr. Anskaffing av tre nye helikopterberande kystfartøy med godkjent isforsterka skrog er forsert med to år. Leveringa av fartøya er planlagd gjennomført i perioden 2022–2024. Kontrakten vil verte tildelt eit norsk verft og skal signerast kort tid etter at Stortinget har godkjent prosjektet. Kostnadsramma for prosjektet er 6,81 mrd. kr. Dei nye fartøya er dimensjonerte og isforsterka for sine primære operasjonsområde i nord. I tillegg til desse prosjekta inneheld proposisjonen omtale av og kostnadsramme for oppgradering og utviding av Haakonsvern orlogsstasjon, på 649 mill. kr, og innkjøp av hand- og avdelingsvåpen, på 602 mill. kr. Stortingsfleirtalet vedtok i langtidsplanen at Evenes flystasjon skal vere base for Forsvarets maritime patruljefly. Det krev at ein ved Evenes flystasjon må etablere ny infrastruktur på mange område, i tillegg til å oppgradere og forsterke system for tilgang og sikkerheit, og det krev nye bygg til diverse driftsføremål. Kostnadsramma er sett til 1,179 mrd. kr. Det vil nok melde seg mange behov som må dekkjast før Evenes kan ta imot overvakingsfly på ein tilfredsstillande måte. Det har vore mange drøftingar om NH90-helikoptera. Forsvarsdepartementet er uroa over erfaringane frå drift både av dei norske helikoptera og i andre land. Erfaringane så langt viser at NH90-helikopteret er meir vedlikehaldskrevjande, med større driftskostnader og lågare tilgjenge enn tidlegare vurdert. Når regjeringa slår fast at dei vil vidareføre anskaffinga med den noverande leverandøren, betyr det enorme forseinkingar og stor kostnadsvekst i høve til den opphavlege planen. Økonomiske og juridiske tilhøve gjer likevel at regjeringa tilrår dette, og ein samla komité støttar det.