May Britt Vihovde (Venstre), 2005-06-16:
Det er brei, grunnleggjande semje om distrikts- og regionalpolitikken i Noreg. Alle parti vil ta heile landet i bruk. Samstundes er det slik at få politikkområde har vore så prega av symbolpolitikk og symbolretorikk, godt blanda med historisk viktige konfliktlinjer i norsk politikk, mellom sentrum og periferi. Venstre snakka for nokre år sidan om behovet for ein ærlegare distriktsdebatt. Det har Regjeringa bidrege til. Det gjer dessverre ikkje opposisjonen i den raude alliansen i same grad. Innstillinga er på ny full av honnørord og symbolmarkeringar utan reell substans, anna enn tradisjonelle økonomiske overbod på nokre tiltak. Men det er kanskje nokre som hugsar regjeringa Stoltenberg, der finansministeren var representanten Karl Eirik Schjøtt-Pedersen. Hugsar de kor høg renta var den gongen? Hugsar de korleis kronekursen truga industri og andre arbeidsplassar i distrikta? Hugsar de distriktsopprøret, og at Stoltenberg måtte reisa til Vadsø? Og hugsar de kor mange som møtte opp for å protestera? Eg trur vi skal minna kvarandre om dette når representanten Schjøtt-Pedersen og dei andre i den raude opposisjonen prøver å skapa stor politisk avstand på dette feltet og framstå som distrikta si store redning. Vi kan òg gjerne minnast sentrumsregjeringa, den i utgangspunktet mest distriktsvennlege regjeringa Noreg har hatt. Også då hende det at folk flytta på seg, og dei særskilde tiltaka som vi forsøkte, endra ikkje flyttestraumen på nokon fundamental måte. Venstre vil ha ein god nasjonal politikk som legg forholda til rette for arbeidsplassar og velferd i alle delar av landet. Ein nøktern økonomisk politikk og kamp mot populistisk overbodspolitikk er ein viktig del av dette. Venstre vil ha ein god regionalpolitikk der fylkeskommunen har ei viktig rolle som utviklingsaktør med stor fridom til å nytta ressursane ut frå eigne vurderingar, ikkje sentralstyrt frå Oslo. Vi vil ha ein god distriktspolitikk for dei særskilt utsette områda der ein treng spesielle verkemiddel for at verksemder og samfunn skal klara seg i framtida. På alle desse områda leverer Regjeringa – i form av ein god, ærleg analyse og ein god politikk. Det hjelper ikkje med retorikk og lovnader om meir aktiv politikk og ei overdriven tru på at ulike fond skal vera ei Sareptas krukke utanfor normale budsjett og prioriteringar. Distrikts- og regionalpolitikken kan ikkje primært sjåast som noko særskilt, som ein driv med på sida av og i tillegg til den øvrige, store politikken. Tvert om er det å ta heile landet i bruk ei oppgåve som må gjennomsyra all politikk, ikkje minst den økonomiske politikken, som er mest avgjerande for arbeidsplassar, husstandar og kommunar, uansett kor i landet dei er. Velferd i kommunane og velferd gjennom privat økonomi og den sivile sektoren, næringspolitikken og korleis vi møter den globaliserte verkelegheita, er av stor betydning for busetjing i Noreg. Vi kan ikkje møta dette med motstraumspolitikk som ikkje tek innover seg den konkurransen norsk næringsliv møter. Utdannings- og forskingspolitikken, samferdslepolitikken, kulturpolitikken, fiskeri- og landbrukspolitikken, ja i røynda all politikk, må ha eit breitt, nasjonalt perspektiv, der landet er eitt og ressursane skal nyttast overalt. Derfor er det ikkje i distrikta si interesse at ein gjer distriktspolitikk til noko særskilt og spesielt, og der ein dyrkar motsetningar mellom by og land. Byane har sine særskilde utfordringar, og det same har bygdene i ulike delar av landet. Men saman er dei Noreg, og ein samla del av den nasjonale politikken. Då må vi ha lit til at vettet er jamt fordelt, og desentralisera og delegera makt og ansvar. Eg merkar meg den raude alliansen si understreking av staten si rolle – mot Regjeringa si tru på lokale avgjerder. Det er mange av dei ulike områda eg kunne hatt lyst til å kommentera i mitt innlegg, men eg vil trekkja fram noko som eg ikkje ser er omtalt i komiteinnstillinga, ei heller i stortingsmeldinga. Det er mange som i dag ønskjer å flytta ut i distrikta, få seg ei stor tomt, driva kanskje med eigen matproduksjon – med andre ord leva det gode livet på bygda. Regjeringa har ved endring av konsesjonslova, bl.a., og ved å gi kommunane større myndigheit sørgja for at småbruk som i dag ligg mørklagde, igjen kan få lys i vindaugo. Venstre ønskjer i tillegg å endra odelslova. Skal menneske som ønskjer å busetja seg i litt meir grisgrendte strøk, få moglegheita til det, må dei òg få moglegheit til å kjøpa seg ein eigedom som kanskje er litt større enn eitt mål. Noreg går godt, talet på nyetableringar er rekordstort. Utfordringar er det alltid. Venstre trur ikkje på den totale harmonien og tilfredse samfunn, men i heile landet har ein no dei beste føresetnadene for å ha eit godt liv og skapa gode samfunn. Eg registrerer ikkje noko distriktsopprør i Noreg i dag. Støynivået i distriktsdebatten er lågt. Det tyder på at Regjeringa sin politikk verkar. Vi treng ikkje såkalla ny politikk, som ikkje er så ny, men som er å gå tilbake til ein velprøvd politikk som slett ikkje verkar.