Ingrid Heggø (Arbeiderpartiet), 2019-05-28:
Forskjellsmeldinga som vi diskuterer i dag, vart lagd fram med tittelen Muligheter for alle, men verknaden av regjeringas politikk byggjer ikkje opp om tittelen på meldinga. Regjeringa fører ein omvend Robin Hood-politikk, der skatteletten er gjeven til dei som treng det minst, der tre av ti hushald har fått redusert kjøpekraft frå 2013 til 2017, og der usosiale velferdskutt har vore eit kjenneteikn på høgreregjeringa, noko Kristeleg Folkeparti har protestert på heilt inntil i dag. Forsøket på å bortforklara at skilnadene aukar med at vi har ein stor felles formue i oljefondet, er i beste fall ein teoretisk unnamanøver. Det er i alle fall ei dårleg trøyst for dei som ikkje kjem seg inn på bustadmarknaden, at det finst ein felles formue som ein ikkje rår over. Meldinga viser i klartekst at dei økonomiske skilnadene aukar mellom folk i Noreg, målt både i inntekt og i formue. Arbeidarpartiet meiner at auka skilnader trugar grunnleggjande verdiar i Noreg, som høg tillit, relativt høge og jamne løner og evna vår til å møta endringane saman i framtida. Difor har vi kome med 83 konkrete forslag mot aukande skilnader. Deltaking i arbeidslivet er avgjerande for utvikling i økonomiske skilnader mellom folk. Vi må redusera inntektsskilnadene, men då må fleire som kan og vil jobba, få jobb. Då må fleire som kan og vil jobba, få heiltidsstillingar. Og då må fordelinga av lønsveksten verta meir rettferdig. Vi må ha eit meir progressivt skattesystem, der dei som har mest, bidreg mest. Dette har vore sentralt i Noreg i mange år. Eit omfordelande skattesystem er avgjerande for ei jamnare fordeling. Det betyr litt meir skatt til dei som toler det, det vil gje meir å rutta med til dei som treng det. Med Arbeidarpartiet ville alle som tener om lag 750 000 kr eller mindre, fått mindre skatt, medan dei som tener meir enn 750 000 kr, må bidra med noko meir til fellesskapet. Med Arbeidarpartiet sitt skatteopplegg ville faktisk fire av fem nordmenn fått lågare skatt, men dei som har mest, må bidra mest slik at vi kan oppretthalda det sterke fellesskapet og den høge tilliten vi har i Noreg. Formuesskatten er den mest omfordelande skatten og er dermed eit av våre viktigaste verktøy for å stoppa utviklinga med auka forskjellar. Formuesskilnaden i Noreg er no omtrent på same nivå som i Storbritannia, Frankrike og Sveits. Synest vi det er bra nok? Høgreregjeringa argumenterte lenge med at skattekutta er sjølvfinansierande, men innrømmer no sjølve at det ikkje er grunnlag for å budsjettera med eventuelle dynamiske effektar av skattekutta. Det er ei kjensgjerning at bedriftene investerer for å imøtekoma auka etterspurnad. Lågare skatt fører til auka overskot, og formuane til bedriftseigarane aukar. Dei ti prosentane med høgst formue eig ein stadig større prosent av formuen. I 2016 eigde dei ti prosentane med høgst formue 58 pst. av den private formuen, og det er grunn til å tru at det her er mørketal slik at det reelt er endå sterkare konsentrasjon på færre hender. Skattekutt er eit svært kostbart og lite effektivt tiltak for å få til auka sysselsetjing. Eit eksempel: For kostnadene av å generera ein arbeidsplass gjennom skattekutt kunne vi fått 15 arbeidsplassar i privat sektor ved heller å prioritera offentlege investeringar. Høgreregjeringas iver etter å senka skattane er altså eit reint eksperiment i økonomisk teori og konservativ ideologi. Arbeidarpartiet vil gje like moglegheiter for alle, ikkje berre for dei få. Vi har som sagt føreslått 83 tiltak som gjer noko med desse skilnadene, tiltak som endrar kursen – dette i sterk kontrast til meldinga frå regjeringa, som ikkje nemner skatt og økonomisk fordeling. Skal stø kurs vera målet, må kursen vera rett. Dagens regjering har feil kurs. Kursen er lagd for aukande forskjellar og dalande tillit. Dette er ein politikk som tener dei få, ikkje dei mange.