Ingebrigt S. Sørfonn (Kristelig Folkeparti), 2008-02-07:
Den maritime næringa har ei samla verdiskaping på 81 milliardar kr og er ei av dei viktigaste næringane våre. Reiar- og riggverksemda utgjer nesten halvparten av næringa si verdiskaping, og skipsfarten er Noreg si største eksportnæring etter olje og gass. Målt i dødvekttonn var den norskkontrollerte tonnasjon den femte største i verda pr. 1. januar 2007. Målt i verdiskaping er skipsutstyrsnæringa den nest viktigaste næringa i den maritime klynga. Ho produserer alt frå motorar til møblar. Me har leiande maritime tenesteytarar på område som skipsfinansiering, forsikring og klassifisering. Noreg har skipsbyggingstradisjonar som strekkjer seg tilbake til viktigtida, og er i dag konsentrerte om offshoreskip, små spesialiserte skip, fiskebåtar og passasjerferjer. Den maritime næringa har også viktige tilknytingspunkt mot petroleumsnæringa, fiskeria og reiselivet. Så når Regjeringa seier at ho skal satsa på den maritime næringa, har ho Kristeleg Folkeparti si fulle tilslutning. Problemet er berre at avstanden mellom Regjeringa sin retorikk og praksis er rimeleg stor på det maritime området, for Regjeringa sin maritime strategi frå 2007 inneheld mange ord, men faktisk lite handling. Strategidokumentet heiter «Stø kurs» og har illustrerande nok ei framside med eit skip som ser ut som om det prøver å gå over land. Strategien vart presentert om lag samtidig med at reiarlaga heilt utan forvarsel fekk presentert eit skattekrav på 14 milliardar kr. Med elleve års tilbakeverking er det, som allereie har vore lufta, mange spesialistar som hevdar at dette er i strid med Grunnlova. Regjeringa har heller ikkje gjort nok for å betra det generelle skatteregimet for resten av den maritime næringa. Formuesskatten, f.eks., som må betalast uavhengig av om bedrifta går med overskot eller ikkje. Formuesskatten svekkjer faktisk privat, aktivt eigarskap og tappar familiebedrifter for kapital. Ingen andre land i Europa skattlegg næringsformue så høgt som Noreg. Arveavgifta ved generasjonsskifte i familiebedrifter er ein annan ting. Heller ikkje den avgifta har Regjeringa så langt prioritert å gjera noko med, trass i at ei fjerning av denne avgifta er god næringspolitikk, god samfunnsøkonomi og god distriktspolitikk. Utgreiingar frå EU-kommisjonen viser at vellykka eigarskifte i småbedrifter fører i snitt til at fem arbeidsplassar vert førte vidare. EU-kommisjonen har difor gjeve alle medlemslanda eit klårt råd om å ha ein aktiv politikk når det gjeld eigarskifte. Det er viktig for sysselsetjing og verdiskaping. Det kostar heller ikkje så mykje å gjera noko med dette. Ved å forplikta seg til å nytta vel 150 mill. kr årleg kan Regjeringa fjerna arveavgifta for familieeigde bedrifter. Så har me NOx-avgifta. Det tok lang tid. På nyåret fekk ein på plass ei avtale med næringane. Det er bra, men det skjedde lovleg seint. Kristeleg Folkeparti ønskjer ein meir næringsvenleg politikk, både for den maritime næringa og for næringslivet generelt. Me føreslo i vårt alternative budsjett i haust å la 75 pst. av det Regjeringa krev inn frå reiarlaga, verta eigenkapital som kan nyttast til miljøtiltak. Då hadde ein sannsynlegvis kunna etablert eit opplegg som næringa kunne akseptert, og som ikkje hadde gjeve den kraftige svekkinga av investeringsevna som me no ser. For det andre fremja Kristeleg Folkeparti i går eit representantforslag om å fjerna formuesskatt på arbeidande kapital. Dette vil styrkja privat norsk eigarskap, og det vil fremja verdiskaping og innovasjon. Me håpar at initiativet frå eit samla norsk næringsliv, gjennom alliansen for privat norsk eigarskap, vert teke på alvor av Regjeringa. I framlegget føreslår Kristeleg Folkeparti at formuesskatt på arbeidande kapital vert fjerna frå 1. januar 2009. Me har òg føreslege, i lag med Høgre og Venstre, at ved generasjonsskifte i familiebedrifter skal arveavgifta falla vekk dersom neste generasjon driv bedrifta vidare i minst ti år. Når me veit at vel 40 000 norske bedrifter står framfor eigarskifte eller generasjonsskifte dei neste ti åra, burde òg Regjeringa vera oppteken av dette. Me ønskjer òg å leggja til rette for styrkt forsking og utvikling. Me meiner at for dette clusteret av næringar må kapasiteten på riksvegferjene auka, og me må få hyppigare og meir påreknelege avgangar, utan forseinkingar, køar og gjensitjing. Dette betyr ganske mykje. På den måten vil me kunna auka grunnlaget for verdiskaping, tryggja arbeidsplassane og gje meir velferd òg langs kysten. Dette håpar me faktisk at Regjeringa òg vil gjera.