Oskar J. Grimstad (Fremskrittspartiet), 2010-05-10:
Endringa i naturmangfaldlova og viltlova, inklusiv nødverje og bruk av åte, hadde eitt formål: endring av nødverjevedtekta og klargjering av rettstilstanden samt liberalisering av nødverjevedtekta. Framstegspartiet kan rett og slett ikkje sjå at det nye forslaget imøtekjem denne intensjonen, men snarare forverrar han. Slik det framstår, er det etter manges meining blitt ei teoretisk-akademisk øving for spesielt interesserte. Ordet «umiddelbart» og definisjonen av det og av «betydelig» vises som eksempel. Heller ikkje Bondelaget framstår som nokon varm forsvarar av fleirtalsinnstillinga, og vi viser i den samanhengen til Bondelagets notat til komiteen av 22. mars 2010. Også USS, Utmarkskommunenes Sammenslutning, er svært kritisk til formuleringane. Når så energi- og miljøkomiteen i brev til statsråden ber om ei avklaring i omgrepa og spør seg om dette er ei reell liberalisering, så viser det at formuleringa er av ein slik art – eller kanskje ein kan seie natur – at det ikkje er for folk flest å forstå. Så dette kan vi umogleg vere tente med. Og vi veit alle at dersom ein husdyreigar kjem opp i ein nødssituasjon som krev handling, så er det lite rom til å ringe ein jurist for å få klarlagt om situasjonen er innanfor nødverjetolkinga eller ei. Den gjeldande haldninga i regjeringa om aktivt husdyrhald og rovdyrrevir innanfor dei same geografiske områda har vist seg å vere ugjennomførleg. Husdyra blir byttedyr. Regjeringas tru på førebyggjande og konfliktdempande tiltak er vanskeleg å overføre til ulv, bjørn, jerv og gaupe på jakt etter mat, og talet på godkjende erstatningar nærmar seg no rekordhøge 55 000. Ja, når vi kan lese i media at til og med biskopane no ber for husdyra, så må det ringe ei bjølle – eller ei klokke, alt ettersom. Men så skal det også seiast at myndigheitene sin vilje til å gje løyve til å felle skadedyr, fleire gonger har avgrensa skadeomfanget. Men også der blir utmarksnæringane i for stor grad svikta, blir det hevda. Ein er for treg til å gje fellingsløyve, og når ein endeleg får det, blir det ei svært tidkrevjande og kostbar sporing. Dette må ein bli betre på, og det skulle ikkje vere for krevjande, sett i lys av dei skadane og lidingane som rovdyra er årsak til. Så er det mange som viser til bestandssituasjonen og moglegheit til avliving i nødverje. Med bestandsmål som hovudparameter blir det laga ei overgangsordning som inneber utvida tilgang til avliving i nødverje. Men ho trer i kraft berre – eg understrekar berre – når bestandsmåla er nådde. Men dette gjeld f.eks. ikkje for ulv. Og så presiserer fleirtalet at formålet er å bidra til å skape ein større grad av tryggleik for husdyreigarane. Det er nesten så ein ikkje trur det ein les. Framstegspartiet vil peike på at nødverje aldri er meint å vere ein del av den aktive bestandsforvaltinga av store rovdyr og at lovvedtaka derfor må gjerast uavhengige av den gjeldande bestandssituasjonen for den enkelte rovdyrarten. På møter som eg har hatt med utmarkskommunar og næringsdrivande samt privatpersonar, er raseriet og frustrasjonen over å ikkje bli lytta til, påtakeleg. Moglegheita til å hauste av det naturen har å gje, og rammeverket og moglegheitsrommet ein blir gitt, går rett og slett ikkje saman. Dei som lever i rovdyrområda og henter sitt inntektsgrunnlag frå naturbaserte næringar, opplever trykket frå rovdyra som ein trussel mot si leveform, mens verneinteressene meiner folks leveform må vike for rovdyra sin plass i naturen. Lat meg berre med ein gong slå fast at sympatien vår er på den lokale næringa og husdyra si side. Vi må sørgje for gode nok rammevilkår for dei som prøver å oppretthalde eit levebrød i Distrikts-Noreg. Sentraliseringsstraumen er kraftig nok som den er. Dagens regime med bestandsdeling på rovvilt er for lengst passé, lidingane til bufeet og legitimiteten til rovviltet fortener eit oppdatert og oppegåande forvaltingsregime. Avslutningsvis nokre ord om åte. Framstegspartiet har inga tru på lovregulering som verkemiddel ved bruk av åte. Framstegspartiet meiner at bruk av åte og fôring av vilt allereie er godt regulerte, og at saksområdet eignar seg betre for informasjon og rettleiing enn lovreglar. Det bør også vurderast opp mot dei moglegheitene det er for å etterprøve/kontrollere om det eksempelvis er eit utlagd åte eller dyrekadaver som har enda opp der av naturlege grunner. Avslutningsvis tek eg opp Framstegspartiets forslag i saka.