Jon Lilletun (Kristelig Folkeparti), 2002-01-31:
Det er spanande når sjølv representanten Torbjørn Andersen begynner å bruke omgrep som «hallelujastemning». Dette vert ei interessant politisk framtid. Når det politiske og samfunnsmessige engasjementet blant folk flest vert svakare – næringslivet opplever det offentlege som byråkratisk, regelverket som ein hemsko, og det blant mange som betaler skatt, vert oppfatta som om det ikkje er eit rimeleg forhold mellom det vi betaler i skatt, og det vi får att – er behovet for modernisering og forenkling tydeleg til stades. Kvifor gjer vi dette? Fordi vi framleis har menneske i helsekø og barnehagekøvi enno har enkeltindivid med misnøye i skulen, kvalitetsproblem og problem med motivasjonbrukaren og tenestene må verte sett sterkare i fokus. Altså: Det er utfordringar føre oss. Dei må no bli gripne fatt i. Ei effektivisering er aldri eit mål i seg sjølv, det er ein reiskap og eit verkemiddel. Målet er forbetringar på dei områda eg nettopp nemnde. Der står den enkelte av oss i sentrum. Effektivisering har etter kvart blitt så sterkt assosiert med orientering mot lønnsemd at det er vanskeleg å snakke om det utan å verte misoppfatta. Effektivitet og modernisering er her som på andre område sjølvsagt ikkje anna enn eit spørsmål om kva ein får igjen for det ein legg ned av ressursar. Eg vil på det sterkaste seie imot dei som no kritiserer eit så gammaldags syn på modernisering at dei trur det handlar om å spare pengar. Det har vore gjort mykje for fornying og omstilling i offentleg sektor, men det har vore skrive og utgreidd endå meir. Det bør vi no snart vere ferdige med. Moderniseringsarbeidet må difor ikkje verte prega av symbolpolitikk og ad hoc-grep. Det vi no treng, er overordna tiltak – å tenkje langsiktig. Ein idé som ikkje toler å verte formulert enkelt, er eit teikn på at den bør verte forkasta, er det ein klok mann som har sagt. At utgreiinga til statsråd Norman har namnet «Fra ord til handling», er difor ei offensiv – og enkel – haldning til arbeid. Det forpliktar. Vi lèt oss forplikte. Ein visjon, eit framtidsbilete, gjev eit håp om ein situasjon som ein gjennom politisk arbeid kan styre mot eller styre bort frå, seier Ottar Brox i «Dit vi ikke vil». Arbeid med visjonar har ikkje alltid hatt gode kår i vårt land. Det dreier seg kanskje om manglande generøsitet og få nysgjerrige menneske i forhold til nokre av dei store spørsmåla. Kor vil vi? Eg er glad statsråden har teke tak i det visjonære og kopla det saman med konkret politisk handling. Skiftande regjeringar har under forskjellige motto hatt forenkling, modernisering, fornying og avbyråkratisering på programmet. Det har vorte lansert mange «vidunderkurar» for å kome uvesenet til livs: Profesjonalisering av leiarskap, mål- og resultatstyring, effektivisering, «benchmarking» og «outsourcing» framstår som nokre leiestjerner. Innhaldet i den gode utgreiinga er difor på fleire måtar òg ei vidareføring av arbeid som tidlegare er starta. Bondevik I presenterte ein prosjektkatalog med 105 tiltak for «Et enklere Norge». Det var tiltak for forenkling retta inn mot enkeltmenneske, bedrifter og kommunar. NHO-president Leif Frode Onarheim sa då at han «opplever nå for første gang at en regjering prioriterer dette saksfeltet for å ta fatt på problemer med skjemavelde og tungrodd byråkrati». Statistikken viser at det òg lukkast, men det vart ikkje vidareført av den neste regjeringa. Når eg høyrer debatten i dag, klarer eg ikkje heilt å fri meg frå at ting vert tekne i verste meining når ein seier at Norman varslar «økte forskjeller» mellom grupper og distrikt. Kor står det i utgreiinga? Det synest eg dei kan svare på som påstår det. Det er ikkje sagt ein einaste stad. Tvert imot er det sagt at det skal vere likeverd. Og like eins gjeld det når ein seier at ein er så redd for at ein skal ta strukturelle grep som øydelegg velferdssamfunnet. Statsråd Norman har – spanande nok – eit vers frå revolusjonens røyst på forsida av utgreiinga si. Eg er glad for at han har valt det verset – det er ikkje alle eg er like glad for, for å seie det slik. Det står her: «Intet er mere som skrift i sandenn løfter om kjærlighet.» Olav H. Hauge seier det slik: «Les Lu Chi og lag eit dikt.Han seigjer ikkje korleis det skal vera.Mange hadde måla ei eik fyrr.Likevel måla Munch ei eik.» Kanskje det er det utgreiinga går ut på, at den enkelte kommunepolitikar, det enkelte lag og den enkelte foreining skal få lov til å tenkje sjølv og lage «ei eik» til teneste for oss menneske?