Petter Løvik (Høyre), 2006-03-14:
Når eg på vegner av Høgre tek opp denne saka, er det for å prøve endå ein gong å få rydda litt opp i den usikkerheita som svært mange føler med omsyn til kva som ligg i «ein ny og meir aktiv næringspolitikk». Det kjem ulike signal til ulike tider frå ulike personar i den raud-grøne regjeringa om dette, og vi vil prøve å få fram eit svar, slik at vi veit kva vi har å halde oss til. For den usikkerheita mange no føler, er kanskje det aller farlegaste – det at vi ikkje veit kva rammevilkåra vil vere i åra framover. Eg har lyst til å begynne med å stille spørsmålet om vi verkeleg treng «ein ny og meir aktiv næringspolitikk». Svært mykje i norsk industri og i norsk næringsliv elles går svært bra, og dersom vi ser på industriproduksjonsindeksar frå Statistisk sentralbyrå som er à jour pr. januar 2006, viser dei at den noverande industripolitikken, eller den som har vore ført dei siste åra, fungerer. I januar var faktisk industriproduksjonen på det høgaste nivået sidan januar 2000, dvs. før Stoltenberg var statsminister første gong, og industriproduksjonen er 10 pst. høgare enn han var for to år sidan. Samtidig veit vi at eksporten aukar, vi veit at arbeidsløysa går ned, og vi ser også no at stadig fleire føler at dei får det bra på jobb. Det siste skal vi også leggje vekt på. Det blir sagt i ei fersk undersøking frå Norges Handelshøyskole at det no er fleire nordmenn enn tidlegare som trivst på jobben. Trass i at mange er blitt utsette for større arbeidspress, seier heile 90 pst. av dei spurde at dei synest arbeidsforholda er betre eller uforandra dei siste åra. Sjølv om krava er blitt større, ser vi at mange arbeidstakarar ser på desse som positive utfordringar med moglegheit til læring og personleg utvikling, seier Tom Colbjørnsen på Norges Handelshøyskole. Vi skal sjølvsagt ikkje la den politikken som er ført dei siste fire åra, ta all ære for denne positive utviklinga. Vi har hatt god hjelp av internasjonale konjunkturar. Men den politikken som har vore ført, har vore med og utnytta dei gode konjunkturane. Ser vi f.eks. på renta, er det ikkje berre det at vi har fått hjelp frå utlandet, som har fått ho ned i Noreg. Vi har faktisk frå å liggje betydeleg høgare enn andre europeiske land for fire år sidan, no kome ned på eit europeisk nivå. Trass i alle desse positive tinga er det no, som nemnt, signalisert «ein ny og meir aktiv næringspolitikk», og spørsmålet er nærliggjande: Kva er det som ikkje har fungert som gjer at vi må ha noko som er nytt? Problemet så langt er ikkje at den nye regjeringa har gjort så mykje gale, bortsett frå nokre svært uheldige kutt, som eg skal kome tilbake til, men det var lovt så mykje, mykje meir i valkampen. Som Arne Strand kommenterer i Dagsavisen 26. februar: «Jeg har aldri opplevd at en regjering har løpt fra valgløftene slik denne regjeringen er i ferd med.» Det gledelege er at Regjeringa har innsett at mykje av det som har vore antyda, ikkje er realistisk, og eg er svært einig med næringsministeren når han uttalar i Dagsavisen 9. februar i år: «Det vil være en særdeles uklok handling om staten som storeier kjører over de andre eierne i et børsnotert selskap.» Altså, dei krava som har kome frå mange hald både i Arbeidarpartiet og i dei samarbeidande partia om å gripe direkte inn, avviser næringsministeren, og Høgre er einig i det som næringsministeren seier i dette tilfellet. Lat meg også understreke at Høgre sin kritikk sjølvsagt ikkje først og fremst er retta mot næringsministeren. Det var andre i Arbeidarpartiet og andre av dei raud-grøne som i valkampen lovde gull og grøne skogar og ein meir aktiv næringspolitikk, som stort sett skulle løyse dei aller fleste problema. Næringsministeren har når vi har utfordra på dette tidlegare, vist til omstillingstiltak som blir gjennomførte i f.eks. Årdal og Høyanger, som ein del av denne politikken. Men omstillingstiltak er på ingen måte noko nytt – tvert imot. Skiftande regjeringar har bidrege til omstilling mange stader og i mange bedrifter gjennom svært mange år. Omstillingar og innovasjon i næringslivet var eit hovudmål for sentrum-Høgre-regjeringa, både for å få fram gründerar, for å få fram nye bedrifter og for å få til omstilling og nyskaping ute. Og kanskje aller viktigast, noko som vi vel ikkje tenkjer så mykje over, er at det meste av omstillinga skjer i eksisterande bedrifter ved at dei også fornyar produksjonsutstyr, ved at dei fornyar kompetanse, og ved at dei utviklar seg positivt og dermed skaper nye arbeidsplassar. Vi veit at om lag halvparten av dei arbeidsplassane vi har i dag, ikkje fanst for ti år sidan, og vi veit at det vil vere eit skifte framover. Så det er sjølvsagt ikkje noka ueinigheit om at omstilling er viktig. Derfor er det trist å konstatere at det einaste som er reelt nytt så langt i den raud-grøne politikken, er kutt i det som vi frå politisk hald kan gjere for å stimulere til nyskaping, til omstilling, til innovasjon og utvikling. Vi kan ikkje som politikarar sjølve gjennomføre den omstillinga og denne nyskapinga, men vi kan stimulere gjennom ein del av dei signala vi sender, gjennom ein del av dei tiltaka vi vedtek i denne sal. Når eg nemner dei kutta som har vore gjorde av den nye regjeringa i forhold til det siste forslaget frå sentrum-Høgre-regjeringa, tenkjer eg spesielt på dei kutta som blei gjorde på forsking, utvikling, innovasjon og nyskaping over Næringsdepartementet sitt budsjett. Næringsministeren seier at det er ein auke i forhold til i fjor. Ja visst er det det, men det er ein kraftig reduksjon på nesten 100 mill. kr i forhold til det som var foreslått av Bondevik-regjeringa. I tillegg – og det utgjer det store beløpet og noko av det viktigaste elementet i dette – foreslo sentrum-Høgre-regjeringa å auke avskrivingssatsane på maskiner og utstyr, fordi norsk industri og norsk næringsliv har hatt dårlegare vilkår enn sine europeiske handelspartnarar på dette området. Dei fleste andre land har hatt avskrivingssatsar på 25 pst., og vi foreslo å høgne avskrivingssatsane også i Noreg. Dette sa den nye regjeringa og det nye stortingsfleirtalet nei til, noko som etter vårt syn og etter det industrien sjølv har sagt, er eit av dei mest uheldige signala vi kan sende i forhold til at vi ikkje vil stimulere til nyskaping, til omstilling, til nyinvesteringar og til modernisering i bedriftene. Desse kutta og angrepa på omstilling og nyskaping er det einaste konkret nye vi har sett hittil. Det er signalisert frå den nye regjeringa si side at ho vil kome med ei ny ervervslov, som det er nokså usikkert kva skal føre med seg, og det vil kome ein ny eigarskapspolitikk. Men med dei signala som er komne så langt om at ein iallfall vil prøve å halde seg i nærleiken av den verkelege verda også når det gjeld desse to tinga, er dei nye påstandane om at det skal bli så nytt, det skal bli så aktivt, det skal bli så mykje betre enn tidlegare, ikkje eigna til å skape noko anna enn uklarleik og usikkerheit. Er det noko næringslivet vårt treng no framover, er det stabile, sikre rammevilkår og klare signal om kva det politiske fleirtalet i Noreg vil by oss dei komande åra. Eg håpar at næringsministeren tek positivt imot også denne invitten frå Høgre, slik han har gjort i ei sak tidlegare i dag, så vi kan få ei skikkeleg drøfting, ikkje for næringsministerens og Høgre si skuld, men for norsk næringsliv, som svært gjerne vil vite: Kva har vi å halde oss til om eitt, to og tre år?