Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2015-06-10:
Dette er ein viktig proposisjon med endringar som me har venta på. Me er glade for at ein endrar domaravhøyrsforskrifta i tråd med innstillinga frå justiskomiteen i fjor, då me behandla eit representantforslag frå Arbeidarpartiet om å styrkje barnehusa og å gjere bruken obligatorisk. Denne endringa er veldig positiv, og ein samla komité meiner at dette er viktige tiltak for bl.a. å redusere ventetida. Regjeringa føreslår at aldersgrensa for bruk av barnehus framleis skal vere 16 år, men at aldersgrensa for ein fornærma som har blitt utsett for seksuelle overgrep gjorde av personar i ein nær relasjon, skal utvidast til 18 år. Arbeidarpartiet meiner at barn er barn til dei er 18 år, og at aldersgrensa skal vere 18 år i desse sakene. Me er også einige i at det er klokt å skilje mellom seksuelle overgrep og valdssaker, slik Barneombodet, Redd Barna og Statens barnehus gav uttrykk for til komiteen under høyringa i saka. Vald er også svært skadeleg for barn og unges psykiske og fysiske helse, og me meiner at dei unge over 16 år har eit like stort behov for behandling og hjelp frå eit fagmiljø med høg kompetanse på området. Me skal hugse på at barnehusa korkje er eller skal vere ein rein avhøyrsfabrikk, men ein stad med rett kompetanse for barn og unge utsette for vald og seksuelle overgrep. Me fremjar difor eit laust forslag som ligg her i salen i dag, om endringar i § 239 i straffeprosesslova, slik at tilrettelagde avhøyr på barnehus gjeld for barn under 18 år. For ordens skuld: Me føreslår ikkje endringar i § 298, som fleirtalet viser til i saka og uttrykkjer skepsis til. Arbeidarpartiet er også imot å innføre differensierte lovpålagde fristar for når ein skal ta avhøyr. Høyringsinnspel frå både Barneombodet og UNICEF talar for at ein bør ha ein frist for alle, ein frist på ei veke. Me ønskjer også å understreke at det vil vere vanskeleg i enkelte tilfelle å vite før eit avhøyr er teke, om saka er akutt eller ikkje. Ein kan ikkje utelukke at det kan kome fram opplysningar under avhøyret som vil kunne endre alvorsgraden i saka. Me vil også peike på at for å få gjennomført ein differensiert fristpraksis blir det behov for ytterlegare byråkrati. Arbeidarpartiet fremjar difor eit forslag som ligg i saka i dag, om endringar i § 239 e. Sjølv om me meiner at fristen bør vere på ei veke, er det også viktig å understreke at me støttar opp om dei forslaga til unntak som ligg i § 239 e. Det betyr at sjølv med ein hovudregel på ei veke, er det høve til å utsetje dette der det er til det beste for barnet og etterforskinga. Me skal vere ambisiøse på vegner av dei ungane me snakkar om her. Me skal ikkje ha tolmod på vegner av dei, men for å nå eit mål om ei vekes frist og at barn under 18 år skal avhøyrast på barnehus, betyr det at ein må byggje ut kapasiteten. Difor meiner Arbeidarpartiet at ein må auke løyvingane til barnehusa, og eg viser igjen til at me føreslo å øyremerkje 100 mill. kr for inneverande år. Me meiner også –i ljos av politireforma, som me debatterte her i salen i stad – at ein bør opprette eit nytt barnehus i politidistrikt aust og vurdere å opprette eit i politidistrikt Finnmark. Me må tenkje langsiktig. Politiet arbeider betre med vald i nære relasjonar enn før, som representanten Margunn Ebbesen sa på ein veldig god måte i debatten om politireforma i stad. Fleire saker blir melde, terskelen for å melde frå er lågare blant tilsette i skule og barnehage og blant naboar, sjølv om me framleis har ein lang veg igjen. Dette fører til at saksmengda i barnehusa aukar, som me alle veit veldig godt. Det er lite som tilseier at dette vil endre seg i eit langsiktig perspektiv. Eg er bekymra for at differensierte fristar fører til at mange ungar kan få lengre ventetid enn i dag, og at mange som eigentleg har ei akutt og alvorleg sak, kanskje får det etter å ha blitt plasserte i «feil kø». Me meiner at me ikkje burde ta sjansen på dette. Eg vil ta opp forslaga til Arbeidarpartiet i saka. I tillegg til dei som ligg i innstillinga, tek eg også opp det forslaget som er omdelt i salen.