Oddbjørg Ausdal Starrfelt (Arbeiderpartiet), 1999-10-21:
Representanten Lønning snakka om at dette skuleslaget var offer for «reformstrevet» i Arbeidarpartiet, og Helene Falch Fladmark sa nettopp at ei årsak var ynsket om «å strømlinjeforme» utdanningssystemet. Ja, i Arbeidarpartiet er me veldig stolte av dei reformene me har fått gjennom i løpet av dei siste åra. Teknisk fagskule står att – me har aldri sagt noko anna – og då er det ikkje urimeleg å venta at den sitjande regjeringa kan leggja fram forslag som gjer at ein med dette får ei trygg plassering framover. Eg har vore av dei som har vore bekymra for teknisk fagskule før denne komiteperioden, m.a. i hop med statsråden. Eg håpar og trur at saka er i gode hender, men det hastar. Så håpar eg at det er tillate å seia litt meir om innhaldet i skuleslaget, som eg saman med ein del andre brenn sterkt for. Desse skulane har fått ein slags mangel på tryggleik frå år til år, som fører til færre søkjarar og ei slags forvitring av kompetanse på grunn av usikre arbeidsplassar. Manglande lovpålegg eller grunnlag har ført til at dei har vorte nedprioriterte, til dels nedbygde, av den enkelte fylkeskommune, og desse to tinga heng i hop og skapar ein vond sirkel. Me treng tekniske fagskular som skuleslag. Det gjev, som mange har sagt, spesialiserte tilbod om mellomleiar-/leiarutdanning og fagleg vidarekvalifisering for vaksne fagarbeidarar. Det gjev høve for fagarbeidarane til å supplera sin praktiske og teoretiske kunnskap for f.eks. å verta leiar eller mellomleiar. Det gjev høve til studiekompetanse for dei som ynskjer å ta høgare utdanning. Sjølv om dette etter kvart ikkje vil vera nødvendig, kan det vera ein del som ynskjer å ha den faglege tryggleiken det gjev, når dei skal begynna på høgare utdanning. Arbeidslivet spør etter mi erfaring etter den kompetansen dei tekniske fagskulane gjev. Elevar spør etter studieplassar – eller har iallfall gjort det når tilbodet har vore stabilt og godt. Eg trur at arbeidslivet har nytte av ingeniørar med ein praktisk fagleg bakgrunn i form av eit fagbrev. Det kan vera nyttig å byggja opp ein kompetanse den praktiske vegen, slik at me får mellomleiarar og leiarar med eit fagbrev i botnen og ingeniørar med fagbrev og tekniske fagskular som tek høgskule- eller universitetsutdanning. Då får me ingeniørar og sivilingeniørar som òg kan handtera murarspade og hammar. Me har nokre, men andre land, f.eks. Tyskland, har mange, og me bør etter mi vurdering leggja til rette for fleire. Under eit besøk næringskomiteen hadde på Raufoss Ammunisjonsfabrikker kom det klart fram at det var i grenselandet mellom praktisk kunnskap og teoretisk kunnskap og samarbeid mellom desse at produktutvikling og nyskaping skjedde, og teknisk fagskule gjev faktisk ein slik kombinasjon. I tillegg meiner eg at teknisk fagskule gjev ei moglegheit for livslang læring som få andre utdanningar. Ein kan begynna med fagbrev, så ta teknisk fagskule, og – om ein vil – seinare byggja på til høgare utdanning. Det er noko me snakkar mykje om, og som er viktig framover. Som dei andre som har hatt ordet i dag, er eg glad for ei mellombels lovfesting. Men det hastar med noko meir permanent, og det er viktig at teknisk fagskule får ei plassering mellom dei vidaregåande skulane og høgare utdanning som ikkje gjer det mogleg å oversjå eller nedprioritera den. Ein kunne tenkja seg noko tilsvarande ideen med Noregsnettet, altså eit samarbeid og arbeidsdeling mellom dei enkelte tekniske fagskulane for å sikra heilskapen i heile landet, slik at dei ikkje vert offer for snevre fylkeskommunale vurderingar. Ei slik utdanning treng me så lenge både arbeidslivet ynskjer slik arbeidskraft og det er ein marknad for interesserte kandidatar. Når det gjeld studiefinansiering, vert det i dag fatta eit romertalsvedtak om at ein ikkje skal ta omsyn til kor mange år ein har gått på vidaregåande skule for å få studiefinansiering for dette skuleslaget. Det må jo vera riktig i eit livslangt læringsperspektiv. Fordi om ein har gått fire eller fem år på vidaregåande skule, bør ein ikkje hindrast i å kunne gå på teknisk fagskule seinare i livet. Det håpar eg kjem på plass fort. Det er viktig at det kjem på plass før utlysinga til neste skuleår, slik at dei som kan tenkja seg å søkja, veit at dei i alle fall ikkje møter det problemet, for dei fleste er avhengige av finansiering for å ta utdanning. Til slutt vil eg bare ynskja statsråden lukke til med både framdrift og resultat. Me treng at dette skuleslaget kjem på plass.