Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2016-06-15:
Eg må først seie at eg er heilt einig med representanten Hjemdal. Det er ganske spesielle innlegg frå Trellevik og Grimstad, og spesielt når ein kjenner bakgrunnshistoria. Det var jo opprinneleg Frank Bakke-Jensen som skulle vere saksordførar i denne saka, men han kunne ikkje. Pollestad tok over den jobben, motvillig, og gjorde han bra. Da synest eg rett og slett det er ganske dårleg gjort å kome med ein slik plutseleg kritikk som ikkje har vore framført i prosessen i det heile. Eg vil begynne med å takke presidentskapet og partigruppene for å ha opna opp for å hastebehandle denne saka. Det viser at ein har øyre på Stortinget, og at ikkje dei veggane som er her, er så tjukke som nokre vil ha det til. Ein har lytta til det engasjementet som har vore langs kysten, og det har vore eit stort, stort engasjement rundt denne saka. For dette er ei sak av stor prinsipiell betydning som ligg gøymd i ein skog av kompliserte reglar. Ein instruks høyrest kanskje smått ut, men han grip faktisk inn i eit av dei store spørsmåla i norsk fiskeripolitikk: Kven skal fiske fisken? Etter at strukturkvotesystemet blei innført, kor ein kunne splitte og flytte fiskerettar frå ein båt til ein annan, har det vore ei brei einigheit om at dette handelssystemet ikkje skal få lov til å bli ein drivar i seg sjølv for ei heilt anna samansetning av fiskeflåten. Derfor etablerte ein «Finnmarksmodellen», kor ein grupperte flåten i ulike størrelsar, knytte fiskerettar til det og sette sterke avgrensingar på korleis ein kunne flytte rettar opp og ned i systemet. På denne måten sikra ein at ikkje dette strukturkvotesystemet førte til ei fullstendig havarering av sentrale idear i norsk fiskeripolitikk. Kvotetak og fylkesbindingar og ulike andre typar reglar er uttrykk for den same intensjonen. For kva er den sentrale ideen i norsk fiskeripolitikk? Havressurslova formulerer formåla klart og tydeleg i § 1 og § 2: Fisken høyrer fellesskapet til og skal kome kystsamfunna til gode. Skal vi klare å skape eit fiskeri som realiserer dette overordna samfunnsmålet, må også fiskeria vere effektive. Sjølv om det er ulike oppfatningar av kor langt ein ønskjer å gå, er det i alle fall uansett einigheit på Stortinget om at norsk fiskeri treng både store, mellomstore og små fiskebåtar. Det gir ein vesentleg styrke for norske fiskeriar. Ein variert fiskeflåte er i stand til å utnytte meir av dei enorme rikdomane som finst i hav og fjordar, samtidig som det bidrar til å styrke bosettinga langs heile kysten. Dersom den minste kystflåten blir svekt, svekkjer ein òg kystsamfunna, mottaksstrukturen og evna til å utnytte dei mindre bestandane i fjordane. Allmenta tapar enormt på det. Det er nettopp dette som er konsekvensen av fiskeriminister Sandbergs instruks av 12. januar. I sin iver etter å lage eit system som er føreseieleg, kor utfallet av søknad om å flytte og splitte kvotar varierer frå region til region, laga han ein instruks som gjer at ein kan flytte kvotar frå dei aller minste båtane heilt opp til dei aller største. Og kor store er no dei største båtane i kystflåten eigentleg? Etter at lengdeavgrensingane i kystflåten blei endra frå 28 meter til 500 kubikk er no dei største båtane i kystfisket like store som dei aller største havgåande trålarane. Ein barndomskompis av meg som er med i ein av dei store havtrålarane, fortalde meg nyleg at dei vurderer å flytte til kystflåten. Som han sa: Det er jo der dei store ekspansjonsmoglegheitene er, det er der vår bedrift kan vekse. Får Sandbergs instruks verke ei stund, vil det kunne føre til ein konsentrasjon av fisket, færre kystsamfunn vil ta del i det lukka fiskeriet, det vil svekkje kystsamfunn og svekkje den stolte kystkulturen som er ein sentral ingrediens i den norske identiteten. Det meiner eg er i direkte motstrid med kva som er dei overordna måla med norsk fiskeripolitikk. På denne bakgrunn er eg veldig glad for komiteens innstilling i denne saka. Riktig nok går ikkje Stortinget så langt som SV ønskjer. Vi ønskjer å ramme inn dei ulike heimelsgruppene mykje strengare medan vi ventar på Eidesen-utvalet. Men at eit samrøystes storting seier klart ifrå at ein ikkje er einig i dei delane av instruksen som seier at ein skal kunne flytte kvotar frå dei minste båtane til dei største, er veldig, veldig viktig for oss i SV. Eg trur også det er veldig viktig for kysten vår. Stortinget seier vidare at løysinga til Fiskarlaget er betre enn dagens instruks. Klarare kan ein vel ikkje seie det. Eg meiner at dette er både eit signal til ministeren og eit signal til dei ulike utvala og utgreiingane som går føre no, om kva norsk fiskeripolitikk eigentleg er.