Unn Aarrestad (Senterpartiet), 1999-03-23:
Dette lovforslaget tar for seg ein del av fleire viktige sider ved lova om barnevern. Men heile barnevernslova skal nå under ei omfattande evaluering, og eit breitt samansett utval arbeider nå med dette for at det så i neste omgang skal koma ei meir omfattande sak om dette til Stortinget neste vår. Eitt av forslaga til endring av lova nå går på å krevja politiattest for visse grupper tilsette og oppdragstakarar i barnevernstenesta samt yrkesforbod for personar som har gjort seksuelle overgrep mot born og unge. Dette vil igjen auka rettstryggleiken og redusera faren for overgrep mot born som alt er i tiltak i regi av barnevernet. Desse kriteria bør gjelda for alle typar tilsettingsforhold, også utanfor institusjon. Dette kan gjelda f.eks. personar som fungerer som besøksheim, støttekontaktar og tilsynsførarar. Alle desse funksjonane vert utførde som følgje av eit kontraktsforhold med barnevernet, og alle desse har eit ansvar i høve til born og unge i tiltak i regi av barnevernet. Derfor er det fint at ein samrøystes komite nå støttar opp om forslaget om at alle som vert tilsette i barnevernsinstitusjonar, skal avkrevjast obligatorisk politiattest. Ingen vil på den måten føla seg mistenkjeleggjorde når politiattest vert kravd som ein føresetnad for å få denne typen stillingar eller arbeidstilhøve. Elles har Regjeringa i gang eit arbeid for ein aktiv oppvekstpolitikk, der ein gjennom ulike støtteordningar stimulerer frivillig innsats og positive oppvekstmiljø som verkar førebyggjande på vald, mobbing, rus og rasisme. Dette gjeld for både storbyar og distrikt. Her er den førebyggjande verksemda viktig. Det er så altfor lett å ropa på raskare straffereaksjonar, lågare strafferettsalder, meir politi og strengare domar når born og unge har gjort noko gale. Alle snakkar om at Jeppe drikk, men ingen spør om kvifor Jeppe drikk. Born og unge vert ikkje valdsmenn av seg sjølve. Det har skjedd noko med dei etter at dei har opplevd omsorgssvikt heime eller på skulen. Redde born vert utagerande. Då søkjer dei lett ein karriere der valden gir identitet, ære og venskap frå andre i same situasjon. Me må i utgangspunktet ha eit mykje sterkare førebyggjande barnevern. Mange ungar treng meir tryggleik enn fridom. Målet må framfor alt vera å skapa gode levekår for born, slik at dei ikkje utviklar åtferdsvanskar som igjen fører til kriminalitet. Dette kan ikkje barnevernet gjera åleine. Alle private og offentlege instansar som har med born å gjera, må her ta eit ansvar. Og dei fleste kommunane har i dag planar for nettopp å motverka problemutvikling blant dei unge. I tillegg kan me òg ofte ha i tanken nabokjerringa, som ofte før i tida var den som ordna opp når heimen eller samfunnet elles ikkje makta det. Eg trur i det heile me må bry oss meir om kvarandre og om korleis naboen har det. Samstundes er det òg klart ifylgje politiet at påverknad av alkohol har sterk samanhang med vald, både heime og ute, både hjå gjerningsmannen og offeret. Dette må me heller ikkje vera blinde for i forhold til dei som påverkar ungar og ungdom. Elles er framandgjering av samfunnet negativt òg på dette området. Eg trur elles at førebygging handlar om eit breitt spekter av enkelttiltak som åleine ikkje kan snu valdsspiralen. Tiltak som konfliktrådgiving og mobbestafett, som den dei hadde på mange av skulane i Bergen nyleg, er fint. Dette synte òg svært gode resultat. Likeins er tiltak mot vald i media og valdsførebyggjande tiltak i skulen viktig. Det kan òg vera viktig med ein verdidebatt som fokuserer likeverd og menneskeverd. Den vil hjelpa til med bevisstgjering kring prioriteringar i alle aldersgrupper, noko som også vil verka førebyggjande. Elles kan det vera ein tanke å visa til at ein samrøystes justiskomite på Stortinget har understreka at «familien er den viktigaste førebyggjaende faktoren, og då er reformer som gir meir tid til familien også ei kriminalpolitisk sak.