Unn Aarrestad (Senterpartiet), 1999-04-20:
Dette er ei sak med mange sider. Forslaget vart sett fram for snart eit år sidan, og etter det har det skjedd ein heil del på denne fronten. I rundskriv frå september 1998 frå departementet vart det gjort ei oppmjuking av praksis, slik at einslege nå får høve til å verta vurderte som adoptivforeldre. Adopsjonslova har heller ikkje tidlegare innehalde forbod mot at einslege skulle kunna få adoptera. Det har likevel vorte ført ein restriktiv praksis ut frå oppfatninga at det gir born større tryggleik å ha to foreldre. Praksis har i mellomtida synt at adopsjonsløyve i utgangspunktet berre har vore gitt til einslege dersom dei før adopsjon har hatt spesiell tilknyting til barnet. Dette kan vera gjennom slektskap, fosterbarnsforhold eller dersom søkjaren har hatt spesielle ressursar i høve til barnet. I tillegg skal det leggjast vekt på om søkjaren har spesiell kunnskap om og erfaring med born. Likeins må det leggjast vekt på om søkjaren har eit stabilt og godt nettverk der barnet gjennom oppveksten kan få kontakt med begge kjønn. Dersom det er ein einsleg som har ansvaret for eit barn, er det svært viktig med nettverket rundt. Om noko skulle skje, f.eks. sjukdom, kan det vera svært vanskeleg dersom ein er heilt åleine. Dessutan er det òg ei kjensgjerning at mange av adoptivborna krev ekstra ressursar. Dei vert oftast ikkje adopterte før dei er halvtanna til to år gamle. Då har mange av dei hatt det svært vanskeleg i sitt tidlegare miljø, anten dei har vore her i landet eller i utlandet. Dei vil derfor ofte dra på skadar som syner seg att seinare. Det er adopsjonsstyresmaktene sitt ansvar så langt det er mogleg, å forvissa seg om at adoptivborn, både frå Noreg og utlandet, vert plasserte i familiar med dei beste føresetnadene til å følgja opp barnet. Er dette viktig generelt, så er det spesielt viktig for adoptivborn. Desse borna har nemleg i utgangspunktet mista begge foreldra sine og anna slekt. Dei kan trengja nettopp den styrken som ligg i tilhøyring til dei nye foreldra og deira slekter og nettverk. Potensielle adoptivforeldre vert underkasta ei svært nøye gransking, der alt frå familieøkonomi og bustadstandard til sosialt nettverk og om ein er personleg skikka, vert etterprøvt. Slik må det vera, særleg der det dreiar seg om adopsjonar frå utlandet. Dei borna som på den måten får eit nytt liv i Noreg, har alle hatt ein tøff start. Mange av dei har budd sine første månader på ein barneheim, som aldri kan verta noko fullgodt alternativ til ein eigen familie. Nå kjem mange av dei til sin første verkelege heim. Då har dei som oftast eit omsorgsbehov langt utover det vanlege. Det er viktig å merka seg at adopsjonslova ikkje heimlar ein rett til å adoptera for søkjarane. Søkjarane må ha føresetnader for og vera i stand til å gi barnet ein trygg og harmonisk oppvekst. Dessutan seier FNs barnekonvensjon og Haagkonvensjonen at det er barnet sitt beste som må vera grunnleggjande. Det syner seg også at einslege adoptivsøkjarar er gjennomgåande svært ressurssterke. Etter at dei nye retningslinene frå september vart innførte, har departementet som klageinstans avgjort ti søknader frå einslege, der åtte har fått førehandssamtykke til adopsjon. Dette syner at det ikkje er nokon stor grunn til å klaga på dei avgjerdene som har vorte tekne. Dessutan er det rimeleg å tru at ikkje alle eignar seg like godt til dette. Eg er først og fremst oppteken av at borna skal ha ein god og harmonisk oppvekst, og at dei skal føla seg aksepterte og respekterte. Mange av borna har spesielle behov som kan gå på fysiske, psykiske, kulturelle eller sosiale forhold. Foreldra, anten det måtte vera einslege eller adoptivforeldre, er i ein stor del av livet dei viktigaste personane for borna. Men alle foreldre vil enkelte gonger føla seg usikre i rolla si og på korleis dei skal vera til det beste for borna sine. Då er det viktig med eit godt nettverk, anten det er slekt, vener, naboar, helsestasjonar eller barnehagar.