Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 2011-06-09:
Lova om og systemet med grøne sertifikat vil vere eit svært viktig verktøy for å stimulere ny fornybar kraftproduksjon. Det er derfor ei stor og viktig sak vi behandlar – for auka fornybar energiproduksjon, for klima og for samarbeidet med Sverige. Frå 1. januar 2012 blir det etablert ein felles elsertifikatmarknad med Sverige der målet er å etablere 26,5 TWh ny elproduksjon basert på fornybare kjelder i Noreg og Sverige innan 2020. Dette vil òg vere eit viktig verktøy for at Noreg kan innfri sine forpliktingar i samband med EUs fornybardirektiv. Etableringa av elsertifikatmarknaden er òg avhengig av at Noreg sluttar seg til fornybardirektivet. Det blir da òg forhandla med EU om Noregs forpliktingar i forhold til dette direktivet. Elsertifikat er eit teknologinøytralt og marknadsbasert system. Det at vi får til ein felles marknad med Sverige, vil vere svært bra fordi det gir fleire aktørar i marknaden, større omsetjingsvolum og meir konkurranse enn ein rein nasjonal marknad. Det er viktig å understreke betydinga av at ny produksjon som kjem ved oppgradering og utviding av anlegg, òg vil bli omfatta av elsertifikatordninga. Lova og avtala med Sverige vil gi mykje ny elektrisitet frå fornybare kjelder i Noreg. Dette vil utvilsamt stille store krav til linjenettet, både i Noreg og mellom Noreg og utlandet. Ei styrking av overføringane til utlandet er nødvendig for å handtere den auka mengda med kraft. Vi er ein del av ein nordisk og europeisk kraftmarknad, og ein auke i overføringskapasiteten mellom Noreg og utlandet vil styrkje norsk forsyningssikkerheit samtidig som vi får avsett det kraftoverskotet som vil kome i enkelte periodar som følgje av ny kraftproduksjon. Vi har òg eit potensial for meir elektrifisering her til lands. Eksempel på det er elbilar, som no verkeleg kjem for fullt, og det er heile tida ein diskusjon om det er mogleg med elektrifisering av sokkelen. Dette er tema som vi sikkert kjem attende til i samband med at regjeringa har varsla to stortingsmeldingar som nettopp grensar opp til dette temaet: ei energimelding og ei stortingsmelding om nettpolitikk. Finansieringa av elsertifikat skal delast likt mellom Noreg og Sverige, men sjølve utbygginga av fornybar energi kan skje i båe land og vil avhenge av dei initiativ den enkelte næringsaktør tek når det gjeld igangsetjing av prosjekt. Men vi må ha eit mål om at vi kan realisere vår halvdel av produksjonsmålsetjinga ved å leggje godt til rette når det gjeld konsesjonspolitikk, saksbehandlingstid, tilgang på overføringsnett, utbyggingskostnader og kostnader ved nettilknyting. Eg har registrert eit engasjement når det gjeld den foreslegne overgangsordninga. Det er da òg eit eige representantforslag som omhandlar dette, som blir behandla saman med lovforslaget om grøne sertifikat. Overgangsordninga omfattar alle kraftverk med byggjestart etter 7. september 2009. Vidare er omfatta vasskraftverk med byggjestart etter 1. januar 2004 og installert effekt inntil 1 MW. Vidare kan vindkraftprosjekt som har motteke offentlege tilskot gjennom Enova, betale dette tilskotet tilbake innan 30. april 2012 og bli ein del av elsertifikatordninga. Det blir påstått at dette er eit brot på løftet som dåverande olje- og energiminister Einar Steensnæs gav då grøne sertifikat var tema i 2004. Men den gongen blei det ikkje noko av den grøne sertifikatordninga. No har altså regjeringa lagt opp til ei overgangordning slik eg nettopp refererte, ei ordning som òg statsråd Borten Moe har understreka står fast. NVE vil få ei sentral rolle i forvaltinga av ordninga med elsertifikat, med både godkjenning og kontroll av elsertifikatmarknaden. Eg viser til at under denne regjeringa er kapasiteten når det gjeld saksbehandlinga firedobla. Med dei auka oppgåvene blir det svært viktig å sørgje for at saksbehandlinga blir så effektiv som mogleg. Det er viktig at ordninga er føreseieleg, og at det blir mest mogleg objektive kriterium. For at ordninga skal vere klar og føreseieleg, er det òg presisert i lovforslaget at anlegga må setjast i drift før utgangen av 2020 for å kvalifisere til elsertifikat. Målet må vere å nå volumet innan 2020, men då må ein òg sørgje for at ein har god kapasitet til å behandle konsesjonssøknader raskt nok, slik at det ikkje er mangel på det som fører til at anlegg kjem for seint i gang, og dermed ikkje kjem innunder ordninga. Ein del verksemd vil bli unnateke frå ordninga om å kjøpe elsertifikat. Det gjeld bl.a. kraftkrevjande industri og anna verksemd som er friteken for elavgift. Ein eigen forskriftsheimel vil bli utarbeidd for å ta vare på dette. Det har i dei siste dagane kome opp spørsmål om sementindustrien kjem inn innunder desse unntaka. Så langt eg har klart å finne ut, er svaret ja. Sementindustrien kan bli unnateken. Det må ein då kunne sikre i samband med utarbeidinga av forskriftene.