Terje Breivik (Venstre), 2016-06-13:
For den medvetne forbrukaren er tilgangen til rett og fullstendig informasjon nyttig og viktig. Slik kan ho eller han betre bruka forbrukarmakta for å seia ifrå og påverka samfunnsutviklinga. For ein open og vel fungerande marknad er tilgangen til rett og fullstendig informasjon ein heilt avgjerande føresetnad. For arbeidarar som arbeider under dårlege arbeidstilhøve, med manglande tryggleik, forbod mot fagrørsle og løn langt under det som kan gje verdige liv, kan tilgangen vestlege forbrukarar har til rett og fullstendig informasjon, vera livsnødvendig. Staten har ei tung rolle i å sikra forbrukarrettar og openheit om varer og tenester, ikkje minst fordi denne typen reguleringar er med og sikrar den sosiale infrastrukturen i ein marknad. Eg skal illustrera dette med å visa til ein filosof eg ikkje har for vane å referera til på talarstolen i Stortinget, men trur ein at Adam Smith var ein talsmann for kapitaleigarane, har ein ikkje lese mykje av det han faktisk skreiv. Smith var mistruisk til kva motiv næringsdrivande hadde, og meinte dei hadde ein tendens til å manipulera både det politiske systemet og det rettslege rammeverket til sin fordel, på kostnad av resten av folket. Han etterlyste difor samfunnsinstitusjonar, lover og reglar som ville kanalisera verksemda til næringsdrivande i produktiv og samfunnsnyttig retning. For ein næringspositiv Venstre-mann høyrest Smith nesten konspiratorisk ut når me trekkjer fram desse sidene av arbeidet hans. Men representantforslaget me handsamar i dag, handlar i realiteten om å byggja betre rammeverk for marknaden, slik at ein kanaliserer næringsverksemd i produktiv og samfunnsnyttig retning. Samstundes ligg det til grunn at ein vil gje marknadsdeltakarane, forbrukarane, betre kjennskap til relevant informasjon, som igjen er ein føresetnad for god konkurranse. Me gjorde noko av det same i 2003, då Stortinget gjorde vedtak om miljøinformasjonslova. Ho vart lagd fram av regjeringa Bondevik II, og eg trur ikkje eg tek munnen for full når eg seier at Venstre, som deltakar i den regjeringa, var svært oppteke av å få den lova på plass. Miljøinformasjonslova vert prisverdig nok òg lyfta fram av forslagsstillarane som eit godt døme på korleis ei slik lov kan utformast. Ein metode for å sikra gode og opplyste forbrukarval er merkeordningar. Dette vert òg mitt og Venstres innspel til statsråden når ho i dag etter alt å døma vert beden om å greia ut ei etikkinformasjonslov: Vurder òg i den samanheng om ei standardisert merkeordning, særleg for matvarer, kan vera med og gje forbrukarane høve til å gjera vala sine ut frå etiske vurderingar, inkludert berekraft, dyrevelferd og andre omsyn. Avslutningsvis vel eg å nemna at Venstre vart spurt om å vera med som forslagsstillarar til representantforslaget som no ligg føre. Når me valde å stå utanfor, var det ikkje fordi me ikkje kunne stilla oss bak forslaget om å greia ut og vurdera å fremja forslag til ny lov, men fordi me var i tvil om nokre av dei implisitte føringane som forslagsstillarane la i dokumentet. Me er derimot veldig komfortable med forslaget til vedtak, som me tidleg melde støtte til då forslaget kom til Stortinget, og som no ligg an til samrøystes å verta vedteke.