Nils T. Bjørke (Senterpartiet), 2021-05-06:
Eg vil på vegner av eit samla presidentskap få leggja fram forslaget til vedtak. På bakgrunn av Stortingets vedtak 28. april 2020 sette Stortingets presidentskap 18. juni 2020 ned eit utval som skulle greie ut felles prinsipp for godtgjering til politikarar på alle forvaltningsnivå. Utvalet skulle også evaluera ordninga med Stortingets lønskommisjon. Presidentskapet si innstilling til Stortinget er basert på rapporten frå utvalet. Utvalet har gjort eit grundig arbeid innanfor den tidsramma og ikkje minst det mandatet dei fekk. Utvalet er samrøystes i mange punkt, og der dei ikkje er samstemte, har det vore eit mindretal på éin. Presidentskapet sluttar seg til forslaget frå utvalet om at openheit om godtgjeringane er eit heilt sentralt prinsipp for fastsetjing av godtgjering til folkevalde, og at avgjerder om godtgjeringane i siste instans er ei politisk meir enn ei fagleg avgjerd. Presidentskapet sluttar seg til at den generelle lønsutviklinga bør liggja til grunn for endringar i godtgjeringane til statsminister, regjeringsmedlemer og stortingsrepresentantar. Presidentskapet merkar seg òg at utvalet meiner det vil vere uheldig om godtgjeringa til folkevalde vert kopla til leiarar i staten, ei gruppe som har hatt ei sterkare lønsutvikling enn folk flest. Presidentskapet understrekar vidare synspunktet til utvalet om at det er ein prinsipiell forskjell mellom rolla til ein arbeidstakar og rolla til ein folkevald, og dermed også mellom løna og godtgjeringa til dei to gruppene. Presidentskapet sluttar seg til prinsippet om at godtgjeringane bør sikra at alle kan vera folkevalde, uavhengig av økonomisk bakgrunn og bustad, noko som inneber at godtgjeringa til folkevalde må vera god nok. Presidentskapet merkar seg òg at gjennomgangen utvalet har gjort, viser at norske politikarar på nasjonalt nivå har hatt den same utviklinga i godtgjering som lønsutviklinga i samfunnet generelt, og vidare at utvalet i rapporten seier at norske stortingsrepresentantar har ei godtgjering som verken er spesielt høg eller spesielt låg samanlikna med inntektsnivået i Noreg sett i eit nordisk perspektiv. Presidentskapet støttar vidare forslaget frå utvalet om at systemet med ulike nivå i godtgjeringane for statsminister, statsrådar og stortingsrepresentantar bør vidareførast, og forslaget frå fleirtalet i utvalet, som meiner at godtgjeringane bør endrast med same prosentsats for statsminister, statsrådar og stortingsrepresentantar. Reguleringa bør ta omsyn til særlege samfunnsmessige utfordringar når det er påkravd. Presidentskapet har merka seg tilrådinga frå utvalet om at godtgjeringar til folkevalde som har verv på fleire nivå, bør samordnast, slik at det samla nivået ikkje vert oppfatta som urimeleg høgt. Presidentskapet vil difor oppfordra stortingsrepresentantar til ikkje å ta imot godtgjeringar for kommunale og fylkeskommunale folkevalde verv. Presidentskapet viser til at tilslutninga til prinsippa og konklusjonane til utvalet bør reflekterast i regelverket om godtgjeringar til folkevalde. Presidentskapet vil følgja opp dette ved å utarbeide endringar i dei utfyllande retningslinjene, slik at dei reflekterer dei prinsippa og konklusjonane som følgjer av behandlinga av denne saka. Presidentskapet er einig med fleirtalet i utvalet, som meiner at ordninga med lønskommisjon samla sett har fungert etter formålet, og sluttar seg til at ordninga vert vidareført. Presidentskapet sluttar seg også til vurderinga om at lønskommisjonen bør få eit meir dekkjande namn, og vil følgje opp dette gjennom forslag til endring av stortingsgodtgjeringslova § 2. Presidentskapet rår med denne bakgrunnen Stortinget til å gjera følgjande vedtak: «Stortinget gir presidentskapet fullmakt til å utarbeide endringar av retningslinjene for verksemda til Stortingets lønskommisjon i tråd med føringane i innstillinga.» Vidare rår presidentskapet til at Dokument 20 for 2020–2021 vert lagt ved møteboka.