Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2015-11-05:
Senterpartiet meiner at det må vera eit formål med omorganiseringa av offentleg sektor å skapa betre og meir effektive offentlege helsetilbod. Det er eit slikt formål. Den offentlege tannhelsetenesta er, som interpellanten seier, ei suksesshistorie. Den norske tannhelsemodellen har gitt svært gode resultat, ein rekrutterer bra og gjev eit bra tilbod, og det er ingen akutte behov for å endra på denne organiseringa. Det er òg derfor Senterpartiet har vore imot det som Høgre, Framstegspartiet, Venstre og Kristeleg Folkeparti har gått inn for, nemlig å flytta den offentlege tannhelsetenesta frå fylkeskommunen til kommunen. At Venstre no er kritisk til det dei sjølve har sørgt for fleirtal for, vitnar i beste fall om politisk mot, men eg synest det er beklageleg at dei ikkje adresserte den uroa som kjem fram i dag, om kvaliteten i tilbodet i framtida, da Stortinget behandla Meld. St. 14 for 2014–2015, Kommunereformen – nye oppgaver til større kommuner. Senterpartiet meiner altså at fylkeskommunen skal ha ansvaret for tannhelsetenesta, fordi ho fungerer. Og dersom ein skulle ha flytta ho over, hadde det vore ansvarleg at ein hadde greidd ut dette grundigare før ein vedtok det, og ikkje slik som no – å greia ut etterpå. Den norske tannlegeforening har i innspel til komiteen vore tydeleg på at ein er bekymra for at tannhelsetilbodet til dei pasientane som har størst behov, vert skadelidande ved ei slik overflytting, og dei har bedt om ei utgreiing av konsekvensane før ein endeleg vedtar ei så omfattande endring. Dei viser til at konsekvensane kan vera at ein risikerer å byggja ned dagens velfungerande tannhelsefaglege miljø, at likeverdet i tilbod og tenester ikkje vert varetatt, og at det kan verta store variasjonar i finansiering og kvalitet i tenestene. Eg ser at regjeringa sjølv skriv i Meld. St. 14 om kommunereforma at ei ansvarsoverføring av tannhelsetenesta vil medføra at mange kommunar må samarbeida med andre kommunar om tilgjengelegheita av tenestetilbodet. Det er innlysande, men det er litt pussig, synest eg, for denne same regjeringa argumenterer sterkt imot interkommunalt samarbeid på andre område. Det er faktisk eit grunnlag for at dei fremja heile proposisjonen. Eg er òg einig i det som interpellanten og statsråden tok opp, om at tilbodet til dei eldste, skrøpelege eldre, både på sjukeheimar og heimebuande, kan verta betre. Dette er ei pasientgruppe som ifølgje tannhelselova har rettar i dag, og som ikkje får det, og det må vi endra på, men eg ser ikkje at ei overflytting til kommunen automatisk skal vera ein garanti for at alle pasientgrupper får sine rettar. Og ser vi på tilbodet til dei eldre i dag – på sjukeheimar og i heimetenesta: Fastlegane er eit kommunalt ansvar, men legedekninga på sjukeheimar er veldig låg, og det er ikkje ofte ein går på heimebesøk. Det viser at her er det snakk om leiing og ikkje nødvendigvis at vi òg må overføra tannlegane til kommunen. Vi treng auka samarbeid, men alle dei eksempla som er brukte, at tannlegar kan avdekkja ulike overgrep, spiseforstyrringar etc. – det er kjempeviktig, og eg har stor tru på at tannlegane må få til eit betre samarbeid, men da må vi ikkje starta med å øydeleggja det tannhelsefaglege miljøet som er opparbeidd over år. Heilt til slutt – om overføring av ikkje berre allmenn tannhelseteneste, men òg overføring av spesialisttannhelsetenesta, og korleis kommunen skal vareta dette er særs tynt beskrive i meldinga. Kommunar som ikkje har tilsett eigne spesialistar, eller som ikkje har regionale odontologiske kompetansesentre, må igjen samarbeida med andre kommunar om slike tenester, og dette skal altså utgreiast vidare. Eg vil seia at her er det veldig mykje som må utgreiast berre for å klara å oppretthalda dagens kvalitet, og det er ei veldig låg målsetjing.