Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2009-04-23:
Dei forslaga som i dag blir fremja om endringar både i vallova og kommunelova, er i all hovudsak ei oppfølging av stortingsmeldinga om eit sterkt lokaldemokrati, som Stortinget drøfta tidlegare i vår. I forslaget har Regjeringa gjennomgåande hatt auka tilgjenge, større moglegheit til å bruka røysteretten, i fokus. Det viser seg igjen i forslaget om større moglegheiter til å førehandsrøysta. Ordninga med tidlegrøysting frå 1. juli er innført nettopp av den grunn. Det er det same omsynet som gjer seg gjeldande når det gjeld forslaget både om todagarsval og om utvida opningstid på valdagen. Eg meiner dette er viktige omsyn. Det er slik i dag at om lag halvparten av kommunane har todagarsval. Talet har vore svakt stigande. Grunngjevinga har vore omsynet til pendlarar og studentar, og eg håpar og kjenner meg trygg på at det her blir ei einigheit òg på kostnadssida lokalt, sjølv om det skulle vera eit mindretal i kommunestyret som står bak eit slikt forslag. I stortingsmeldinga signaliserte vi òg positive synspunkt med omsyn til å invitera valobservatørar til Noreg. Vi kjem no i Regjeringa til å drøfta om vi skal invitera OSSE til å gjera valobservasjon her i landet alt ved stortingsvalet til hausten, og eg kjem til å orientera Stortinget om utfallet når vi har drøfta den saka i Regjeringa. Så er eg òg glad for den breie støtta som er til dei endringane som blir føreslåtte, òg inklusive støtta til å lovfesta i kommunelova rådgjevande folkeavrøystingar. Der kjem Statistisk sentralbyrå til å få eit oppdrag, slik at òg folkeavrøystinga blir ein del av offisiell statistikk. Så har det her kome nokre spørsmål som eg skal prøva å svara på i tur og orden. Det fyrste var frå Framstegspartiet som gjaldt elektronisk røystegjeving. Ja, lat meg seia at det å leggja betre til rette for at fleire kan røysta – noko av det – handlar om formelle lovendringar. Så går det an å informera betre enn vi har gjort før. Her blir det planlagt ein omfattande informasjonskampanje, slik at folk skal vita kva valet handlar om, og korleis ein skal halda seg til regelverket. Det er òg ei tilskotsordning som gjeld organisasjonar, som er opptekne av at fleire skal vita kor viktig det er å bruka røysteretten. Vi har eit heilt spesielt fokus på unge. Så blir det planlagt forsøk med elektronisk stemmegjeving ved lokalvalet i 2011. Alle kommunar er no inviterte til å melda seg om dei kunne vera interesserte i å prøva ut eit forsøk med røysterett for 16-åringar ved lokalval, og vi skal der plukka ut eit representativt utval. Fristen er 1. juli for å melda seg. Til Ivar Skulstad og spørsmålet om dei endringane som blir vedtekne i dag, òg blir gjort gjeldande ved sametingsvalet: Der er svaret ja. Nødvendige heimlar er no på plass. Arbeids- og inkluderingsdepartementet kjem til å følgja opp med dei forskriftene som der må på plass. Til Syversen og soknerådsval: Lat meg der opplysa at det er sokneråda lokalt som bestemmer tid og stad for stemmegjeving ved det valet, inklusiv om val skal haldast over ein eller to dagar. Dette er ikkje val som blir regulerte av vallova, og det er ikkje noko krav om at desse vala skal vera samanfallande med opningstidene ved stortingsvalet. Til slutt to ting. Det eine gjeld stemmesetlar. Eg merkar meg understrekinga frå fleire her. Eg er sjølv veldig oppteken av at eit val skal vera hemmeleg. Folk skal kjenna tryggleik for det. Det er heilt klårt eit forbetringspotensial i forhold til sist val når det gjeld bretting av setlar. Der har vi kontakt med kommunane. Vi har sjølve fått råd til departementet om korleis vi kan betra den prosessen. Så var det sjømannskyrkja. No var Rune Skjælaaen inne på det generelle her, kvifor situasjonen er som han er, altså at sjømannskyrkjene ofte er stasjonerte på plassar der det allereie er stemmelokale, og òg på den spesielle situasjonen i New Orleans. Lat meg berre seia i tillegg at departementet held kontakt med sjømannskyrkja med tanke på eventuell distribusjon av valinformasjon og spørsmål om behov for oppnemning av stemmemottakarar der det skulle vera aktuelt.