Geir Pollestad (Senterpartiet), 2018-12-11:
Bra for norske arbeidsplassar, bra for norske distrikt, bra for miljø og klima, bra for verdiskapinga, bra for folk – dette er fem måtar å beskriva Senterpartiets alternative budsjett på, og på alle desse punkta meiner eg vårt alternativ er betydeleg betre enn regjeringa sitt budsjett.� Då oljeprisen fall, var regjeringa tydeleg på at dette ikkje var noko som regjeringa kunne lastast for. Når me no opplever stigande oljepris og at økonomien elles i verda går bra, opplever me at regjeringspartia utan blygsel tek dette til inntekt for regjeringa sin eigen politikk.� I den solbergske parlamentarismen er retorikk viktigare enn realitetar. Det er synd, for det dekkjer til moglegheita til å ha ein open og ærleg debatt om korleis me kan sikra verdiskapinga i Noreg i framtida.� Eit første grep regjeringa kunne ha teke, var å slutta med å forby næringar eller gjennomføra målretta tiltak for å avvikla norske arbeidsplassar. Det er etter kvart mange eksempel:� Koldrifta på Svalbard vert lagd ned utan at ein kjenner prisen for å rydda opp eller konsekvensane for Svalbard-samfunnet.� Eit anna eksempel: Pelsdyrnæringa vert pålagd eit næringsforbod. Pels skal framleis seljast i Noreg. Det kan produserast kvar som helst i verda utan nokon som helst krav til dyrevelferd, berre det altså ikkje er produsert i Noreg, med verdas beste dyrevelferd. I dag og kvar einaste dag fram til 2025 vil det stå mink og rev på norske gardar som har dårlegare dyrevelferd enn dei ville hatt om Stortingets vedtak då ein behandla pelsdyrmeldinga, låg fast.� Eit tredje eksempel: Regjeringa ville gje Color Line moglegheit til å byta ut minst 700 norske sjøfolk med billeg utanlandsk arbeidskraft. I årevis har næringsministeren kjempa for dette. Ja, Høgre har vore langt ivrigare i saka enn Color Line sjølv. Argument etter argument frå næringsministeren har vortne tilbakeviste av fagbevegelse og opposisjon. No får heldigvis regjeringa klar melding av Stortinget: Ikkje gjer dette.� Eit fjerde punkt er avgiftspolitikken, som er nytta i angrep på enkeltnæringar. Fjorårets kraftige auke i sjokolade- og sukkeravgifta og avgift på alkoholfrie drikkevarer har skada norsk næringsmiddelindustri. Årets reversering av sukkeravgifta er sjølvsagt bra, men er likevel eit kroneksempel på ein uføreseieleg og dårleg næringspolitikk.� Senterpartiet vil ha ein målretta næringspolitikk, der me byggjer opp under næringar der me har særlege føresetnader for å lukkast. Me ønskjer eit tettare samarbeid mellom private og staten for å utvikla framtidas arbeidsplassar. Næringslivet vårt treng føreseielegheit.� Senterpartiet meiner eigarskap vil verta viktigare og viktigare for å sikra norsk næringsliv, norske bedrifter og norske arbeidsplassar. Difor seier me nei til ytterlegare statleg nedsal. Regjeringa ber om salsfullmakt for Telenor. Det er vanskeleg å sjå kva som vert betre med eit sånt nedsal, men det er lett å sjå at det norske eigarskapet til selskapet kan verta svekt.� I landbrukspolitikken begynner me no å sjå resultata av den politikken som har vore ført sidan 2013. Regjeringspartia og Kristeleg Folkeparti må ta eit betydeleg ansvar for at me no står i ein situasjon med stor overproduksjon. Ein føresetnad for den norske jordbruksmodellen er at det er balanse mellom tilbod og etterspurnad, slik at bonden kan få ein skikkeleg pris for varene sine. Overproduksjon er gift for norsk jordbruk.� Med dagens fleirtal har me mista verkemiddel for å regulera marknaden. Samtidig er det sett i verk tiltak for å auka produksjonen kraftig. Alle tapar på dette. Sjølv om Kristeleg Folkeparti dei siste åra har stoppa ein del av forslaga frå regjeringa, meiner eg det er heilt på sin plass å seia at Kristeleg Folkeparti har eit betydeleg ansvar for den inntektsnedgangen som jordbruket no opplever.� Eg er glad for at stortingsfleirtalet i innstillinga gjev klare føringar for klimaforhandlingane mellom jordbruket og regjeringa. Fleirtalet i komiteen avviser bruk av avgift på biologiske prosessar, og eg forventar at landbruksministeren i debatten bekreftar at dette er noko regjeringa vil leggja til grunn i forhandlingane.� Norsk sjømat er fantastisk og har enorme moglegheiter. Det gjeld både villfisk og oppdrett. Senterpartiet er tydeleg på at dei marine ressursane tilhøyrer det norske folk i fellesskap. Det betyr at me òg i framtida skal ha ein mangfaldig fiskeflåte. Det betyr at me må ha tiltak som sikrar dei minste fiskemottaka. Ikkje overraskande føreslår regjeringa å kutta pengane til det såkalla føringstilskotet. Dette er eit sentraliseringsgrep. Og det veit me: Er det noko regjeringa er god på, er det sentraliseringsgrep.� Regjeringspartia vil i denne debatten få mykje taletid. Komiteen har vore raus, for i tillegg til partia si eiga taletid, har statsrådane fått 5 minutt kvar, som ein ikkje treng å ta frå partigruppene. Det er bra, for då vil me forhåpentlegvis få høyra kva fiskeriministeren meiner om det viktige politikkområdet han har ansvaret for. Det har vore merkeleg taust sidan statsrådsbytet, det er jo først og fremst den avgåtte fiskeriministeren me har høyrt og sett i media.� Senterpartiet vil i sitt alternative budsjett styrkja føringstilskotet, ha ei målretta satsing for å utvikla og automatisera fiskeindustrien, og me ønskjer å gjenreisa norsk selfangst, som har vorte systematisk bygd ned under denne regjeringa.� Senterpartiets alternative budsjett er dårleg nytt for alle som er opptekne av symbolpolitikk, og som er opptekne av å plaga folk med klimaavgifter og andre tiltak som ikkje reduserer klimagassutsleppa. Vårt budsjett er laga av og for folk som er opptekne av ein politikk som faktisk reduserer klimagassutsleppa. Klimakrisa fortener at me gjenreiser ein klimapolitikk som verkar.� Mange har brukt sterke ord i eit forsøk på å undergrava klimaprofilen i Senterpartiets alternative budsjett. Det er det ikkje grunnlag for. Det er eit langt meir offensivt budsjett på klimaområdet enn regjeringa sitt forslag. Forskjellen er at Senterpartiet ikkje set næringspolitikk og klimapolitikk opp mot kvarandre, men seier at det er to ting som må verka saman.� For å ta nokre eksempel: Senterpartiet gjev fornybarfondet Nysnø AS 400 mill. kr meir til å investera i ny teknologi. Senterpartiet gjer noko som regjeringa ikkje gjer, me satsar på landbruksforsking, for me trur det er viktig for å få ned klimagassutsleppa frå landbruket. Det oppsiktsvekkjande i regjeringa sitt budsjett er at alle område får vekst i forsking, unnateke landbruket. Senterpartiet ønskjer ei skogsatsing der me skal forvalta og bruka skogen, framfor å verna han.� Dette er eit sentraliseringsbudsjett, og me har ei sentraliseringsregjering. I Nationen i dag kan me lesa at fire styreleiarar i statlege selskap har postnummer 0260. Me trur på Noreg, lova Høgre i valkampen. Og ja, det er rett at postnummer 0260 Oslo er Noreg, men forskjellen på Høgre og Senterpartiet er at Senterpartiet trur på heile Noreg. Då eg såg denne saka i Nationen i dag, opplevde eg ein næringsminister som ikkje tek kritikken på alvor. Han snakkar nedlatande om dei som kritiserer han, og seier at dei ikkje kjenner dei gode systema ein har i departementet for dette. Men resultatet av det er jo at me får ei stadig sentralisering av kven som vert utnemnde til styra.� Så vil òg heilt sikkert ei sak som gjeld Jovsset Ánte og eit forslag om å utsetja bruken av tvangsmiddel, som bl.a. Senterpartiet står bak, verta eit tema i dag. Det vil eg koma meir tilbake til seinare.� Til slutt ønskjer eg å takka komiteen for samarbeidet om budsjettinnstillinga. Det har vore ein smidig og god prosess, der alle partia har bidrege konstruktivt for å få til ei forståeleg innstilling som på ein god måte speglar att partia sin politikk, og der det er danna nokre fleirtal som vil ha betyding for norsk politikk framover.� Med det vil eg ta opp dei forslaga som Senterpartiet anten åleine eller saman med andre parti står bak.�