Jenny Klinge (Senterpartiet), 2020-12-01:
Først vil eg få takke kollegaene mine i komiteen og ikkje minst saksordføraren for jobben med denne saka og for samarbeidet. Det er ein samla komité som står bak mange gode og viktige lovendringar som gjer det tryggare og betre å vere bankkunde i den digitale bankkvardagen. Det er lagt opp til ei omfattande og nødvendig fornying av finansavtalelova som i hovudsak gjev forbrukarane betre vern enn i dag. Ein meir kompleks og digitalisert bankkvardag krev òg eit regelverk som vernar folk mot svindel og gjeld som kan føre til økonomisk ruin. Den nye finansavtalelova vil gje forbrukarar betre vern mot tap ved svindel og misbruk av elektronisk signatur. Denne metoden for svindel er eit aukande problem, og Senterpartiet er glad for at forbrukarane sitt vern no blir styrkt. Den nye lova fører ikkje til at ansvaret forsvinn frå forbrukarane, men set eit tak på kor mykje pengar som går tapt, ut frå kor aktsam forbrukaren har vore. På den måten blir det lagt eit hinder mot at folk taper store summar på grunn av svindel. Senterpartiet er glad for at ein samla komité har stilt seg bak nye reguleringar som sikrar forbrukarane som t.d. blir fråstolne bankkortet sitt. Dei profesjonelle partane får no større ansvar, og forbrukarane blir betre sikra enn tidlegare. Dessverre veks gjelda blant nordmenn, og då særleg gjeld i samband med forbrukslån. Senterpartiet er glad for at den nye lova erstattar frårådingsplikt med avslagsplikt, noko som betyr at bankane ikkje lenger kan gje lån til forbrukarar som ikkje er i stand til å betene lånet sitt. Når det gjeld overdraging av pengekrav, såkalla kreditorskifte, er hovudregelen i dag at det kan skje utan samtykke frå den som er forgjelda. Senterpartiet meiner, saman med Arbeidarpartiet og SV, at det må innførast forbod mot dette, så lenge den forgjelda personen ikkje gjev sitt samtykke. Det er uheldig at gjelda som enkeltpersonar har, blir gjenstand for handel mellom kreditorar, noko som kan føre til meir aggressiv innkrevjing hos kundane, frå det selskapet som kjøper gjelda. Det er ei til dels aggressiv marknadsføring av mellom anna kredittlån. Mange tek opp lån med skyhøg rente, noko som kan føre dei inn i ein gjeldsspiral. Senterpartiet meiner at det forbodet som gjeld for marknadsføring av kreditt ved dørsal, sjølvsagt må utvidast til sosiale medium, der vegen frå reklame til å få tusenvis av kroner i kredittlån er svært kort. Senterpartiet meiner saman med fleirtalet i komiteen at § 3-19 tredje ledd må fjernast, då det er urimeleg at forbrukarar skal tape kravet mot ein finansinstitusjon dersom dei sjølve ikkje har oppdaga at dei har vorte svindla eller mista midlar på grunn av andre feil hos finansinstitusjonen. Vidare trekkjer vi fram at det som regel er finansinstitusjonen som først merkar svindel eller feil, og at det kan vere lite klokt om ein institusjon får incentiv til ikkje å varsle forbrukaren på høveleg vis. Kravet om at det skal vere ein absolutt frist på 13 månader for enkeltpersonar for å melde inn krav dersom dei mistenkjer svindel eller andre feil, verkar dårleg grunngjeve. Senterpartiet meiner det er viktig at ein forbrukar ikkje taper retten til eit krav mot ein finansinstitusjon på grunn av ein absolutt frist. Vi meiner derfor at § 3-19 tredje ledd ikkje bør bli vedteken. For Senterpartiet er det viktig å sikre at forbrukaren ikkje kjem dårlegare ut etter lovforslaga i §§ 3-20 og 3-21 enn dei gjer i gjeldande rett. Senterpartiet støttar derfor endringsforslaga til desse paragrafane saman med Arbeidarpartiet og SV.