Jenny Klinge (Senterpartiet), 2012-02-07:
Av alle tema vi debatterer her i Stortinget, er seksuelle overgrep eitt av dei alvorlegaste og eitt av dei som er aller vondast å tale om. Førre justisminister, Knut Storberget, brukte ordet «nestendrap» om valdtekt. Dette illustrerer nok dessverre korleis det å bli valdteken rammar den enkelte, fordi hendinga ikkje berre er grufull når ho skjer, men også i verste fall blir eit livslangt traume som reduserer livskvaliteten og øydelegg helsa. Som ordførar for saka vil eg først gjere greie for det komiteen står samla om i representantframlegga Dokument 8:12 S og Dokument 8:14 S, som vi handsamar i dag. I og med at begge framlegga gjeld same tema, valde komiteen å leggje opp til ein felles debatt i desse to sakene. Det er tverrpolitisk einigheit om at både overfallsvaldtekter og valdtekter i andre settingar krenkjer offeret grovt. Fjorårets mange melde overfallsvaldtekter vekte ein stor samfunnsdebatt kring kva som kan vere årsakene til desse, og korleis ein best kan førebyggje valdtekt. I merknadene frå komiteen legg vi vekt på at alle typar valdtekt er alvorlege, men peikar på at overfallsvaldtekter har som ei ekstra følgje at dei gjer mange kvinner og deira næraste redde. Denne redselen kan føre til at ein ikkje lenger tør å opphalde seg og ferdast på plassar der ein elles føler seg trygg. Dette gjer kvinner mindre frie i et samfunn der likestilling og fridom for enkeltmennesket er verdiar vi set høgt. Komiteen slår fast at vi vil halde fram med å prioritere tiltak mot valdtekt. Det er eit godt utgangspunkt. Det er likevel ikkje einigheit i komiteen om kva tiltak ein bør setje i verk. Når det raud-grøne fleirtalet vel ikkje å stemme for framlegga frå Høgre og Framstegspartiet, er det delvis fordi regjeringa allereie har sett i verk tiltak som i praksis er svært nær det som ligg i framlegga, og delvis fordi vi er usamde prinsipielt. Av dette første er eitt døme framlegget frå Framstegspartiet om å auke straffenivået for valdtekt og seksuelle overgrep. Nyleg vart straffelova revidert, og der skjerpa Stortinget straffa for desse lovbrota. Ein samla komité peikar på at domstolane har fått klare og grunngitte føringar frå Stortinget om at normalstraffenivåa for valdtekt og seksuelle overgrep må bli høgare enn det praksisen har vore i mange år. Dette går på at domstolane har moglegheit til og bør bruke dei øvre delane av strafferammene oftare. Som eit eksempel på eit framlegg der regjeringspartia ikkje er einige med framleggsstillarane av prinsipielle grunnar, er det om å DNA-registrere asylsøkjarar og opprette lukka mottak. Til det siste: Det er etter mi meining særs viktig at ein skjermar samfunnet mot valdtektsmenn, og dette inneber å halde straffedømde asylsøkjarar utan opphaldsløyve unna gatene, i påvente av at dei kan sendast ut. Men dette er noko anna enn å ha lukka mottak for alle som enno ikkje har fått svar på søknaden sin, eller som førebels ikkje kan sendast ut. Det er likevel verdt å merke seg at det synest som at eit overveldande fleirtal av overfallsvaldtektsmenn har ikkje-vestleg bakgrunn. Eg meiner at tiltaka vi skal gjennomføre for å få bukt med overfallsvaldtektene, må vere målretta for å førebyggje at menn som kjem frå enkelte kulturar, gjer slike ugjerningar. Såleis er det interessant å sjå til Stavanger, der ein for å få bukt med ei valdtektsbølgje i 2009 m.a. inngjekk eit samarbeid med politiet, asylmottaket og innvandrarorganisasjonar for å formidle rådande norske haldningar til kvinner og likestilling. Det er særs viktig at Stortinget og regjeringa held fram og intensiverer arbeidet mot valdtekter. Ei tverrpolitisk einigheit om at problemet er alvorleg, og at det må gjerast noko med, er eit godt utgangspunkt. Eg vil til slutt minne om at meir politi og strengare straffar ikkje er nok aleine. Samarbeid mellom mange aktørar er vesentleg. Fjorårets mange overfallsvaldtekter skapte ein debatt og ei oppmerksemd om problemet som forhåpentlegvis fører til at vi blir bringa mange steg vidare i så måte.