Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2016-05-26:
Stortinget har slutta seg til målet om minst 10 pst. reduksjon i skadeleg bruk av alkohol innan 2025. Det er også målet til Verdas helseorganisasjon. Alkohol er i dag vårt mest brukte rusmiddel, men det fører til store kostnader for dei som brukar det, for tredjepart og for samfunnet. Verdas helseorganisasjon seier at alkohol er ei av dei viktigaste årsakene til dårleg helse og for tidleg død i vestlege land, og i Noreg anslår ein at mellom 50 000 og 150 000 barn lever saman med foreldre med eit risikofylt alkoholkonsum. Vi som er forslagsstillarar, viser i representantforslaget til målsettingane i alkohollova, som eg meiner ofte vert gløymt når vi har saker til behandling. Sjølve målsettinga for alkohollova er å avgrensa det totale alkoholforbruket i befolkninga. Det må vera samsvar mellom liv og lære, som representanten Bollestad sa. Når eit samla storting seier at det er eit politisk mål å redusera det totale alkoholforbruket, og vi no har sett eit tal på det – den skadelege bruken skal ned med 10 pst. – synest eg det er rimeleg at Stortinget er så ærleg at vi tør å levera ei sak som viser korleis vi skal nå desse måla, elles kan vi verta skulda for å vera lite truverdige på dette politikkområdet. Noreg har gjennom vinmonopolordninga, alkoholavgifter og reklameforbod historisk sett stått for ei restriktiv alkoholpolitisk linje, som gjer at vi vert sett til av andre land i Europa som har hatt større problem på det alkoholpolitiske området. Bakgrunnen for forslaget er òg at vi dei siste åra har hatt mange enkeltforslag frå regjeringa som kvar for seg ikkje er så store, men som i sum gjer at ein kan vera bekymra for om dei fører til det motsette av det som er formålet med alkohollova. Vi meiner det trengst ei heilskapleg tilnærming i alkoholpolitikken som på andre politikkområde, òg i helsepolitikken, og foreslår at ein skal setja ned eit breitt samansett utval som får i mandat å utarbeida eit forslag til nasjonal alkoholstrategi, som gjer at vi når måla våre. Det gjeld ikkje berre målet om 10 pst. reduksjon av skadeleg alkoholforbruk, men òg målet om å redusera livsstilssjukdomar, altså diabetes, hjarte- og karsjukdomar, kreft og kols, med 25 pst. innan 2025. Omtrent halvparten av EU-landa har i dag slike strategiar, i tillegg til store land som Canada, Australia og New Zealand. Og som representanten Bollestad sa, er det eit paradoks at vi er med og gir innspel til EUs strategi, men vi har ikkje ein strategi i botnen sjølve. Vi har i forslaget omtalt kva slags område vi meiner ein bør sjå på tiltak for. Det er store felt i samfunnet. Men eg registrerer at vi får forbausande liten støtte til forslaget. Eg har eit par kommentarar til argumentasjonen for ikkje å stemma for. Til Arbeidarpartiet, som elles har stått veldig på lag med oss når det gjeld alkoholpolitikk: Dei viser til opptrappingsplanen for rusfeltet. Det er på ein måte eit argument som kan kjøpast, men når Arbeidarpartiet har kritisert nettopp opptrappingsplanen for rusfeltet for ikkje å vera tydeleg nok på alkohol, kan eg ikkje skjøna korleis det no skal inn i ettertid, etter at planen er vedtatt i Stortinget. Det var jo akkurat i høyringa til rusplanen at dette med behovet for ein strategi kom opp. Gjennom høyringsinnspel i komitéhøyringa om rusplanen kom det innspel om at opptrappingsplanen ikkje var nok. Vi treng ein heilskapleg strategi. Vi har ein strategi for tobakk. Kvifor skal vi ikkje tora å ha ein strategi for alkohol? Finst det eitt argument for kvifor vi skal ha ein strategi for å redusera tobakksforbruket, mens vi ikkje skal ha ein strategi for alkohol?