Geir Pollestad (Senterpartiet), 2019-04-11:
Eg vil starta med å takka forslagsstillarane for å fremja dette viktige forslaget. Komiteen hadde ei god høyring i saka. Eg synest at tidspunktet òg var veldig rett. For eigen del brukte eg ein del av sommaren på å reisa rundt i ulike delar av landet og sjå på konsekvensane av tørka. Det var trist, det var vondt, og det var mange fortvila bønder ein møtte. Kornåkeren kunne kanskje sjå fin ut når ein køyrde forbi på motorvegen og såg på han. Han var gul i juli. Det treng ein ikkje tenkja over om ein ikkje veit noko om korn, men det skal han jo ikkje vera. Og han var ofte 10–15 cm høg. Mange hadde avlingar ned mot null. Så vart det ein prosess der me fekk sjå verdien av å ha gode erstatningsordningar, og det kom òg eit politisk press frå Stortinget som gjorde at regjeringa la fram, i samarbeid med jordbruksorganisasjonane, ei krisepakke. Me kan ikkje leva av verken erstatningsordningar eller krisepakker i dette landet. Me må rett og slett ta klimaendringane på større alvor. Me må redusera utsleppa gjennom tiltak som faktisk verkar, både her heime og som bidreg til utsleppskutt ute. Men me må òg tilpassa oss eit endra klima, og det må me gjera på litt ulike måtar. For det fyrste meiner eg det er viktig med tiltak som reduserer sårbarheita vår. Drenering er eitt tiltak. Då eg var på Sørlandet og såg på tørka, kunne dei fortelja at dei som dyrka på tidlegare myrjord, var mindre ramma av tørka enn andre. For det andre må me tenkja beredskap, beredskapslagring av korn og såkorn, såvarer – eit veldig viktig tiltak som me har hatt i Noreg, som me har bygd ned i Noreg, men som det no er på tide å ta fram igjen. Det tredje elementet er at me må tenkja på bondens økonomi, og der er forslaget om klimafond svært, svært viktig. Eg vil seia litt om klimafondet, for det har ei spesiell historie. Det låg inne i regjeringsplattforma allereie i 2013. Eit samrøystes storting slutta seg til tanken i samband med behandlinga av jordbruksmeldinga våren 2017. Men det er litt rart med denne regjeringa, for positive tiltak for jordbruket som kjem inn i regjeringsplattforma, har me mange eksempel på ikkje har vorte gjennomførte. Tiltak som er negative, derimot, vert gjennomførte i ekspressfart. Det synest eg er veldig, veldig uheldig. Det skal òg satsast på å produsera meir frukt og grønt i Noreg. Eit klimafond vil vera spesielt viktig for frukt- og grøntnæringa, som vil ha svingingar frå år til år. At bonden der kan jamna ut inntektene gjennom eit klimafond, vil vera viktig og vil kunna avlasta erstatningsordningane. Ei anna sak som me har fokusert mykje på, er beredskapslagring av korn – ei mengd utgreiingar. Det er eitt grunnleggjande problem med alle utgreiingane, og det er at dei legg til grunn at same kva som skjer, så skal handelen gå sin gang – det er ein såkalla statleg planføresetnad. Altså: Same kva som skjer, så skal handelen gå sin gang. I Senterpartiet tenkjer me at beredskap handlar om at det utenkjelege kan skje, og det er etter vårt syn nødvendig òg å ta høgd for at handelen med mat stoppar opp i kortare eller lengre periodar. Det er òg slik at ein veldig liten del av maten som vert produsert i verda, kryssar ei landegrense. Så det finst ikkje ein enormt stor verdsmarknad å handla på. Dette er ikkje siste gongen me kjem innom desse temaa som er tekne opp. Senterpartiet ynskjer å ha ei brei tilnærming til dette, der me ser på avl, planteforedling og beredskap, og der me ikkje minst planlegg for at det som i dag vert oppfatta som utenkjeleg, kan skje.