Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2016-06-09:
No skal det handla om mat. Takk til representantane frå Arbeidarpartiet som har fremja dette representantforslaget. Underernæring hos eldre er eit kjent problem. Tilsyn har vist at to av tre sjukeheimar ikkje oppfyller krava for god ernæringspraksis. Helsedirektoratet anslår at inntil 60 pst. av eldre i dei kommunale helse- og omsorgstenestene er underernærte. I dette representantforslaget vert denne problemstillinga tatt opp, med forslag til tiltak for å betra denne situasjonen. I 2010 kom Helsedirektoratet med nasjonale faglege retningslinjer for førebygging og behandling av underernæring i helse- og omsorgstenestene. I retningslinjene gir ein anbefalingar og råd som byggjer på oppdatert kunnskap. Desse retningslinjene er meint som eit hjelpemiddel, og målgruppa er personell og leiarar i både spesialisthelsetenesta og primærhelsetenesta. Ifølgje retningslinjene vil mykje verta vunne ved å implementera fire enkle tiltak: «1. Å vurdere ernæringsmessig risiko 2. Å gi personer i ernæringsmessig risiko målrettet ernæringsbehandling 3. Å dokumentere ernæringsstatus og -tiltak i pasientens journal og epikrise 4. Å videreformidle dokumentasjonen til neste omsorgsnivå» Ifølgje desse retningslinjene skal alle pasientar på sjukehus verta vurderte for ernæringsrisiko ved innlegging og deretter kvar veke. Alle bebuarar på sjukeheimar og institusjonar og personar som får hjelp i heimesjukepleia, skal vurderast for ernæringsrisiko ved innlegging eller vedtak og deretter kvar månad. Personar med ernæringsrisiko skal ha ein individuell ernæringsplan med dokumentasjon om ernæringsstatus, behov, inntak og tiltak. Det er seks år sidan desse retningslinjene kom, og no er det varsla at dei skal evaluerast. Spørsmålet er uansett om sjukehus og sjukeheimar faktisk har implementert desse retningslinjene for god ernæringspraksis. Det hjelper lite å bruka ressursar på å utvikla nye rundskriv og nye retningslinjer dersom helsevesenet ikkje har eit system som maktar å ta dei faglege retningslinjene i bruk. Komiteen skriv i innstillinga at det er godt dokumentert at dei nasjonale faglege retningslinjene for førebygging og behandling av underernæring ikkje er følgde godt nok opp i tenestene. I dag er det mangelfull tilgang på spesialkompetanse innan klinisk ernæring i spesialisthelsetenesta, og i primærhelsetenesta er denne kompetansen ofte fråverande. Det er eit stort behov for fleire stillingar for kliniske ernæringsfysiologar i begge sektorane, og det er eit betydeleg behov for å auka undervisningsdelen i ernæring – spesielt klinisk ernæring – i grunn-, vidare- og etterutdanninga for legar og anna helsepersonell. Komiteen viser til at helseføretak og kommunar no må sikra at ernæring vert ein integrert del av behandlingstilbodet i helse- og omsorgstenestene. Det er vel her det har svikta. I komitéinnstillinga er partia einige om det meste. Riktig og god ernæring for eldre på sjukeheim og i heimetenesta er avgjerande for å sikra ei god eldreomsorg og ei god folkehelse. Ernæring skal vera ein integrert del av pleie- og omsorgstenestetilbodet. Det har vore høyring i saka, og representantforslaget fekk stor støtte. Ein samla komité viser i innstillinga til folkehelsemeldinga, der det vart fatta vedtak om ein ny handlingsplan med konkrete tiltak for å fremja sunt kosthold i heile befolkninga, der barn og eldre vil vera ei prioritert målgruppe. Senterpartiet fremjar i denne innstillinga forslag om å sikra dei som jobbar i sektoren, etter- og vidareutdanning om ernæring for sårbare grupper i helsetenesta, om ei eiga tilskotsordning for kliniske ernæringsfysiologar, for å få fleire av dei ut i kommunane, og om at ernæring skal få ein tydelegare plass i helseprofesjonsutdanningane. Vi fremjar òg eit forslag om ein heilskapleg nasjonal strategi for kosthold og sunn ernæring. Eg vil med dette ta opp forslaga som Senterpartiet er med på.