Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2016-04-05:
I dag ser vi at arbeidsløysa veks, og vi ser ein nedgang i oljeindustrien. I ein slik situasjon blir det ekstra viktig at vi gjer alt som står i vår makt for å fremje ein politikk som sørgjer for arbeidsplassar og verdiskaping i Noreg. Vi må difor føre ein politikk for sjømatnæringa som gjer at vi hentar ut størst mogleg verdi av fisken vår, til samfunnets beste, til kystsamfunna sitt beste og til næringa sitt beste. Det er i dette brytningpunktet vi må finne dei gode løysingane. Eg trur grunnen til at meldinga har fått ei såpass kjølig behandling i næringskomiteen, er at ho nettopp ikkje gjer det. Det store bildet viser at det går bra med norsk fiskeindustri. 2014 var det mest lønsame året sidan 1994. Det er ikkje utenkjeleg at 2016 blir enda betre på grunn av gunstige valutasituasjonar. Det er altså ingen grunn til å hevde at sjømatindustrien er i ein djup krise. Men det er utfordringar, og ikkje minst, det er eit stort uutnytta potensial, forhold vi må adressere politisk. Berre rundt ein tredjedel av norsk fisk blir foredla i Noreg. På kvitfiskfeltet går meir enn 60 pst. av heil, fersk torsk som blir eksportert, inn i utanlandsk filetindustri. Det er med andre ord eit stort potensial, og arbeidskraftkostnader blir peika på som eit av dei store problema. Det burde vere ein tankekross, men det er det ikkje i meldinga. Meldinga frå regjeringa tar ikkje tak i problemet med at industrien har låg kapasitetsutnytting og svak innovasjonsevne og satsar for lite på kvalitet. Difor føreslår SV at vi må satse kraftig gjennom eit eige program i Innovasjon Noreg for å styrkje industrien gjennom automatisering, robotar og marknaden. Det er slik vi kan skape sterke bedrifter med trygge arbeidsplassar. Det er merkeleg at det berre er Arbeidarpartiet og Senterpartiet som støttar forslaget vårt. Meiner verkeleg resten at den store industrielle utfordringa berre kan møtast gjennom liberalisering og oppheving av pliktar og samfunnskontraktar? Ein stor del av fisken frå det flåteleddet som regjeringa ønskjer å tilgodesjå, blir nettopp send ut av landet ubearbeidd, i frosen tilstand, til utanlandsk industriproduksjon. Det skaper ikkje mange arbeidsplassar og verdiskaping i Noreg. Ingen forslag i meldinga møter ei anna hovudutfordring for industrien – tilgangen på råstoff. Snarare tvert om, over tid har vi sett at det er ferskt råstoff av høg kvalitet som får best betalt i marknaden. Det kan ikkje vare ved at ein haustar fisken med andre metodar enn den som gir best kvalitet. Dei havgåande trålarane fekk i si tid konsesjon til å fiske fordi dei skulle gi industrien råvarer gjennom heile året. Det skjer ikkje i dag, og fisken er ikkje av god nok kvalitet. SV meiner difor primært at det er på tide å fase ut trålarane og tilbakeføre kvotane til kysten. Sekundært støttar vi forslaget om kommisjon. Det vil alltid vere sesongvariasjonar i fiskeria. Det var også bakgrunnen for dei mislykka samfunnskontraktane med den havgåande trålarflåten. SV støttar i staden for tiltak som levandelagring bonus på leveranse av fersk fisk for å utjamne sesongane i så stor grad som mogleg. Dersom dette blir kombinert med ei stor teknologisatsing og kan skape nye moglegheiter for bearbeiding av ulike typar fisk på eit distribuert område langs heile kysten vår, har vi fantastiske moglegheiter. Det er ingen motsetnad mellom ei konkurransedyktig sjømatnæring og distriktspolitikk. Tvert imot: Skal vi oppnå dei høgaste prisane og den beste kvaliteten, er vi nøydde til å sørgje for at fisken blir landa få timar etter at han er fanga. Det må nødvendigvis skje mange stader langs kysten. Det Noreg treng, er difor ein kystbasert fiskeripolitikk der råstoff av høg kvalitet blir prioritert, og der vi satsar hardt på teknologisk innovasjon og marknad. Eg er glad for at frosenfiskstrategien for havgåande fartøy som regjeringa la opp til, har blitt slått tilbake, og at eit fornuftig storting ser annleis på saka. Vi kystbuarar kan ikkje på nokon måte forsone oss med at dei som har fått hand om konsesjonar mot å skape størst moglege verdiar ut av fellesskapet sine fiskeriressursar, skal få fortsetje å gjere ein elendig jobb ut frå både økonomiske og økologiske kriterium. Heile vår kystkultur, som er grunnlaget for å kunne hauste ressursane våre på ein optimal måte, blir på den måten sett i fare. Eg vil med dette også ta opp dei forslaga som vi har løfta i denne saka.