Anita Apelthun Sæle (Kristelig Folkeparti), 2003-02-06:
Dette er ikkje ei stor sak. Ho er absolutt avgrensa i omfang, og derfor fremjar Regjeringa saka utan å gå vegen om Arbeidslivslovutvalet. Det er derfor eg med undring registrerer dei store overskriftene og dei usannsynlege påstandane om at denne regelendringa skulle føra til eit farlegare arbeidsliv, utstøyting og uføretrygd, det skulle føra til at vi jobbar oss i hel, eit avskyeleg press på arbeidsfolk og ei undergraving av eit inkluderande arbeidsliv. Dette er, med respekt å melda, storm i eit vassglas. La det vera klart: Vi endrar ikkje den maksimale ramma for overtid. Ho er og har vore 400 timar i året – alltid rekna ut frå 40 timars arbeid før overtid blir rekna med. Slik er det no, og slik kjem det framleis til å vera. Vi endrar altså ikkje det. Det vi gjer, er å endra søknadsprosedyren for å få lov til å jobba opp til 400 timar overtid, og det er ei forenkling. Uansett kva ein meinar, må det vera ei forenkling. I staden for at ein via klubben søkjer Arbeidstilsynet om dispensasjon og får den ynskte dispensasjonen – og det har mange stadfesta at ein får i nærmare 100 pst. av tilfella – så vert overtida no avtalt direkte med arbeidstakarane. Men framleis er maksimal overtid 400 timar. Arbeidstakarane sine rettar er ikkje rørte ved. Dei er verna av det same lovverket som før. Og så er det ikkje slik at vi nordmenn arbeider spesielt mykje. Ifølgje OECD-tal for 2001 arbeider vi mindre enn alle våre skandinaviske naboar, og svært mykje mindre enn både japanarar, amerikanarar og engelskmenn. Men vi er mange som arbeider i dette landet. Det er òg vesentleg. Heile 70 pst. av kvinnene arbeider utanfor heimen, rett nok ofte deltid. Sjølv om mange ynskjer seg meir arbeid, er deltid også ein måte å minska tidsklemma på. Det tek ein altså ut i varierande grad. Men den einaste forklaringa på det som OECD-tala fortel, er at vi har kortare arbeidstid, vi har meir ferie, og vi har mindre overtid enn våre naboar. Kristeleg Folkeparti er overtydd om at det er fordelar med fleksibilitet innanfor den enkelte arbeidsplass og friare reglar om når og korleis ein eventuelt arbeider dei 400 ekstra timane, ved at dette vert ei sak mellom arbeidsgjevar og arbeidstakar. Til overmål vil heile 80 pst. av arbeidstakarane gjerne arbeida meir overtid. Det får dei ikkje. Det har vi ikkje akseptert. Men både arbeidarar og arbeidsgjevarar kan velja friare med omsyn til når og korleis opptil 400 timar kan brukast. Det kan også bety at færre tek ein annan jobb på si og arbeider dobbelt og meir. Eg viser her til siste replikkrunde. Det har aldri vore forbode. Mange i vårt samfunn arbeider både dobbelt og trippelt. Eg trur at mange ser at behovet på arbeidsplassen kan variere sterkt, og dei fleste er interesserte i å sikra arbeidsplassen sin ved å ta eit tak når det trengst mest. Eg har sjølv vakse opp på ein slik arbeidsplass, og eg kjenner problemstillinga veldig godt. Og så er det slik at arbeidstid ikkje kan takast ut utan kvile. Det er viktig. Reglane om kviletid er dei same som før, § 51 i arbeidsmiljøloven – inga endring. Urimeleg press over lang tid, meir enn fire månader, er heller ikkje mogleg. Ein kan ikkje arbeida gjennomsnittleg meir enn 48 timar i veka i løpet av fire månader. Det betyr at skal ein verkeleg arbeida heile 400 timar overtid, så vert det fordelt på heile året – som før. Det bestemmer nemleg matematikken. Eg trur neppe at det kan verta verken normalt eller utbreitt likevel. Kvifor vert så folk uføretrygda, utbrende og sjukmelde? Ja, det finst kanskje fleire spørsmål enn svar. Men svaret er iallfall ikkje berre å finna på arbeidsplassen. Vi har som enkeltmenneske arbeidd lengre dagar før i Noreg utan same sjukmeldingsbiletet. Andre nasjonar arbeider også meir enn oss, men er mindre sjuke, iallfall mindre sjukmelde. Presset og farten på jobben er neppe mindre i USA og Storbritannia enn hos oss. Eg trur at svaret er å finna i stress- og tidsklemma altfor mange har i dag, i heimen og i sine relasjonar, i tillegg til på jobben. Vi kan nemna mykje: mobbing på jobben og mobbing i andre samanhengar. Men deprimert og ufør vert ein likevel lettare som arbeidslaus enn i ein stressande jobb. Det må også takast med. Ekstra overtid er noko ein tek på seg frivillig for å få jobben gjort ved arbeidstoppar eller leveringsfristar. Det har eg sjølv vore med på. Då er fleksibilitet viktig. Så tek ein fri etterpå, men arbeidsplassen er sikra. Fleksibilitet, sjølvsagt kombinert med rettar for arbeidstakaren, trur Kristeleg Folkeparti er med på å skapa fleire arbeidsplassar, og det er det vi treng no.