Sigrun Eng (Arbeiderpartiet), 2007-11-22:
Eg må nok seie etter førre talars innlegg at vi har litt forskjellige briller på, eller kanskje det er det at nokon har briller, og nokon har det ikkje. Eg har ein heilt annan innfallsvinkel og stussar faktisk over det private forslaget dei fire Høgre-representantane har fremma. Eg forstår det nesten ikkje. Eg lurer på kva dei eigentleg ynskjer. Mange av dei problemstillingane som blir reiste, er alt førande i dagens landbrukspolitikk, og den stilte Høgre seg bak da dei sat i regjeringa Bondevik II: produksjon av trygg mat, jordbruk over heile landet, mattryggleik, sjølvforsyning, fokus på kulturlandskapet osv. Ein kan vel kort oppsummere ynska frå forslagsstillarane med at morgondagens landbrukspolitikk skal innehalde færre overføringar, færre reguleringar og friare arealdisponering, og at forhandlingsretten skal bort. Regjeringspartia er ikkje einig i at dette er vegen å gå, snarare tvert imot. Ved å ha ei hand på forhandlingsretten i jordbruksoppgjeret kan ein leggje føringar for ein politikk inn i ei ny tid. Det er ingen tvil om at jordbruket står overfor mange krav og store utfordringar, men har òg mange moglegheiter. Den situasjonen vi no ser på verdsmarknaden, med høge prisar og stor etterspørsel etter matvarer, gir den norske bonden både utfordringar og moglegheiter. I innstillinga har vi bedt Regjeringa om å komme med ein analyse av utviklinga i den globale matvaremarknaden, med ei oppsummering av moglege konsekvensar for norsk jordbrukspolitikk. Denne utgreiinga skal komme i stortingsproposisjonen om jordbruksoppgjeret våren 2008. Eg kan ikkje sjå at det er godt nok grunnlag for ein gjennomgang av heile landbrukspolitikken no. Dagens landbrukspolitikk gir bøndene ein tryggleik som ligg i botnen for all produksjon. Han er rimeleg føreseieleg, og det er viktig for alle næringar, men kanskje spesielt for jordbruket. Dagens landbrukspolitikk inneber soneinndeling som sikrar landbruk i heile landet. Høgre går ein annan veg. I årets statsbudsjett ville dei kutte i inntektsoverføringane til bøndene med 30 000 kr pr. årsverk. Dette utgjer 18 pst. av inntektene. Reduksjonane i dei direkte overføringane til jordbruksnæringa i forslaget til statsbudsjett for neste år er på 1,5 milliardar kr. Og dette er vel berre dei fyrste stega. Skal tru om flukta frå yrket da ikkje ville akselerere? Eg trur ikkje ein treng vere store spåmannen for å vite det svaret. I dag har vi ein underproduksjon av sau og storfe, ikkje fordi produksjonen har gått ned, men fordi vi et meir kjøtt. Stimuleringstiltak for å kunne dekkje vår eigen etterspørsel etter kjøtt, utan at bøndene driv eigen kannibalisme, kan raskt setjast i verk slik politikken no blir førd. Tiltak for kulturlandskapspleie legg ein føringar for i jordbruksforhandlingane. Vi får den nasjonale politikken denne regjeringa ynskjer, gjennom jordbruksavtala. Alle ressursane gardsbruka har til rådigheit, bør i størst mogleg grad følgje garden. Dersom godbitane kan seljast ut stykkevis og delt, vil gardsbruket for framtidige generasjonar bli tappa. Bu- og driveplikta er viktig, konsesjonsloven det same. Matjord er ein knapp ressurs, og dette vil forsterke seg i framtida. Det er mange varsellamper som lyser her. Høgre gir ikkje bonden store framtidsvyar med dette forslaget sitt, men det fortel mykje om forskjellig politisk oppfatning av verkelegheita. Arbeidarpartiet og dei andre regjeringspartia meiner dette forslaget går i heilt feil retning i høve til den politikken vi ynskjer å føre. Derfor avviser vi forslaget.