Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2011-10-04:
I Noreg har mange etter kvart teke demokrati, tryggleik og økonomisk velstand for gitt. 2011 vart året då noko av tryggleiken vart teke frå oss. Terroren var ikkje lenger noko som ramma dei andre. Denne brutale lærdomen tek me alltid med oss som folk. Den lærdomen skal me bruke til å arbeide for at terroren aldri meir råkar oss hardt og nådelaust som i sommar. Me skal òg bruke han for å slå ring om viktige verdiar ved samfunnet vårt. Noreg må gå vidare – litt betre enn før. På mange område er me i Noreg spart for turbulens og hendingar som me ser rundt oss. Økonomisk krise og matvarekriser rammar ei heil verd. Men me vert òg påverka. Me må ta høgd for at brottsjøane som skyl over andre land, òg kan nå kysten av Noreg – heldigvis med litt mindre bølgjer. Me må manøvrere med klokskap i tida framover. Å halde rente og kronekurs låg og sikre full sysselsetjing er grunnleggjande viktig for landet si utvikling og konkurranseevne. Forvalting av naturverdiane på ein langsiktig og berekraftig måte gir oss tryggleik for at velstanden me opplever i dag, òg skal kome etterkomarane våre til gode. Verda nærmar seg ei ny matvarekrise. Tørke, flaum og skogbrannar herjar store matprodusentar. Sjølvforsyningsprinsippet må vike i mange land. Me har gjort oss stadig meir avhengige av ein global matvaremarknad, og konsekvensen er at matprisane stig i heile verda. Dei aller fattigaste vert brutalt ramma. I Noreg har me råd til å kjøpe oss fri frå svolt. Men me kan ikkje kjøpe oss fri frå ansvaret me har til å produsere mat til eiga befolkning. Naboland og nære allierte sit fast i ei global økonomisk krise. EU-stormakter kjempar for ein nesten fullstendig økonomisk integrasjon mellom eurolanda. Krisa pressar EU meir og meir i retning av ein føderal stat. Ein ynskjer òg å stille krav til dei landa som framleis står utanfor eurosona. Desse forslaga kjem samtidig med at euroen skapar stadig større vanskar innanfor EU. Eurolanda klarar ikkje å få fart i økonomien att, og den folkelege motstanden mot EU-overstyring og budsjettkutt er større enn nokon gong. Folk i Noreg valde å stå utanfor EU og euroeksperimentet. Og folk valde rett. Ja-sida bør i dag vere glad for at folkemeininga tala dei midt imot. Argumentet om at Noreg må inn i EU for å påverke, håpar eg at me ikkje får høyre på ei god stund. I Danmark meinte den nyleg avgåtte regjeringa i den såkalla Reformpakken 2020 at ein må skaffe 47 mrd. kr innan 2020 for å oppnå balanse i statsbudsjettet. Regjeringa fekk i 2010 fleirtal for ein langsiktig plan for å opprette den balansen att. Planen inkluderer uendra nivå for kommunane sine utgifter frå 2010 til 2014 – fire år med nullvekst, eit betydeleg effektiviseringskrav og store kutt i tenestene. Dette er bakteppet for den politikken me må føre òg hjå oss. Me kan ikkje agere uavhengig av dette. Me må sikre vilkår som er føreseielege for næringsliv og familiar. Tenestene i kvardagslivet baserer seg på sikkerheitsnettet når tøffare tider råkar oss. Denne regjeringa har valt å satse på kommunane og gode tenester. Me har føreteke ein nødvendig snuoperasjon for kommuneøkonomien. Me har ein massiv auke i tenesteproduksjonen, med om lag 70 000 fleire tilsette i kommunesektoren frå 2005 til 2010. Me har hatt ein realvekst på 48 mrd. kr fram til 2011, ein realvekst på 2,7 pst. Investeringane har vakse sterkt og er på eit historisk høgt nivå. Opprustinga av kommunale bygg og nybygg gir eit betre tilbod til ungane våre, i skule og i barnehage, og til dei eldre som treng omsorg. No får me nye kommunestyre som skal realisere sine visjonar og vidareføre det gode arbeidet som er gjort for å byggje tenester og næringsverksemd lokalt. Vår jobb er å sikre gode rammevilkår og fridom, slik at ein kan prioritere lokalt. Me vil i budsjettet følgje opp signala frå kommuneproposisjonen me la fram i vår, og leggje forholda til rette for at lokale folkevalde òg neste år kan prioritere å vidareføre gode kommunale tenester. I tillegg til dei grunnleggjande velferdstenestene skal kommunane òg vere samfunnsutviklarar. Arealplanlegging og tilrettelegging for nybygg er viktige oppgåver i den samanhengen. Me vil i år oppnå nesten 30 000 nye bygg og einingar – ein formidabel vekst i alle landsdelar, men mest i byområda, der òg presset er størst. Ikkje minst Husbanken sine ordningar sikrar at unge og andre som ikkje har ein høg startkapital, òg kjem inn på den marknaden. Kommunane skal styrkjast òg på dette området i tida framover.