Nils T. Bjørke (Senterpartiet), 2020-05-05:
Riksrevisjonen har lagt fram ein rapport om rovviltforvaltning i Noreg. Dette er eit tema som skapar mykje politisk debatt og er viktig for lokalsamfunna våre, særleg i område der rovdyra kjem tett innpå folks kvardag. Eg vil takka komiteen for eit godt samarbeid i saka. Rapporten beskriv gjennomføringa av bestandsmåla Stortinget har sett for rovvilt, soneforvaltninga mellom rovvilt og beitebruk og korleis felling av rovvilt fungerer. Rapporten peikar særleg på utfordringar for reindrifta og på at miljøforvaltninga har for lite kunnskap både om årsak til tap og om effektar av førebyggjande tiltak. Det har vore stor interesse for saka i komiteen og blant folk flest. Vi har halde ei eiga høyring den 25. november i 2019. I høyringa kom det fram mange synspunkt som komiteen har lagt vekt på i innstillinga si. Eg set pris på at eit stort fleirtal i komiteen er samde om at Riksrevisjonen her har valt ein snever inngang i vurderinga av norsk rovviltforvaltning. Eg reknar med at mindretalet i komiteen sjølv legg fram synspunkta sine. Rovdyr er ein av mange artar som vert påverka av bruken av utmark. Eg er særleg kritisk til Riksrevisjonens vurdering av om beitenæring i Noreg er livskraftig. Det kan vera lett å sjå seg blind på nasjonal statistikk over talet på sauer og talet på beitedyr som er tapte til rovvilt. Tala kan sjå fine ut nasjonalt, men lokalt kan det vera store og regionale rovviltkatastrofar. Det kan ikkje seiast å vera eit døme på ei vellukka forvaltning at talet på skadar på beitedyr går ned, når årsaka er ein sterk nedgang i talet på beitedyr fordi næringsutøvarar ikkje finn det forsvarleg å halda fram med beitedyr på grunn av rovdyrpress. Sjølv om talet på sauer og lam på utmarksbeite har vore stabilt, har det vore ein kraftig nedgang i fleire område, sjølv der beitebruk er prioritert. Trongen til rett balanse mellom beitedyr og rovdyr i dei einskilde områda er årsaka til at vurderingane i rovviltnemndene skal og må gjerast lokalt. Det er dramatisk når det samla rovdyrtrykket i einskilde område er så stort at det utfordrar den samiske kulturen med reindrift. Denne rapporten hadde vore meir interessant om ein hadde valt ei breiare vurdering av om rovviltforvaltninga oppfylte dei rammene, måla og styringssignala frå Stortinget si side som ligg til grunn for norsk rovviltpolitikk, og om norsk rovviltforvaltning i det heile fungerer. Riksrevisjonen kunne med fordel ha sett nærare på dei omstenda som bidreg til at rovviltforvaltninga i Noreg er svært konfliktfylt, og burde m.a. vurdert: korleis regjeringa i praktisk forvaltning følgjer opp Stortinget sine vedtekne bestandsmål for rovdyr, og korleis bruken av bestandsmål som intervallmål fungerer kva som er årsakene til at beitebruken så å seia er avvikla eller sterkt redusert i bjørnesona og ulvesona om regjeringa vik for prinsippet om soneforvaltning når det i beiteprioriterte område vert lagt opp til å hegna om einskilde ulvehannar og einskilde bjørnebinner om metodane som vert nytta ved uttak av rovvilt, er gode nok, slik at uttaket kan skje raskt og effektivt og ikkje minst vera førebyggjande om tilbodet om midlar til førebyggjande rovdyrtiltak er stort nok til å dekkja dei verkelege kostnadene og meirarbeidet ved desse tiltaka om rovviltforvaltninga har oppfylt Stortinget sin føresetnad om full erstatning til dei som har tap av husdyr og tamrein til rovvilt om andre samfunnsinteresser enn beiting er tekne tilstrekkeleg omsyn til i dei områda av landet som har høgt rovvilttrykk Vi treng gode revisjonsrapportar på område med politisk debatt. I rovviltpolitikken er det klart at Stortingets rovviltforlik ikkje er følgt opp av regjeringa. Då ønskjer me at Riksrevisjonen skal sjå på korleis Stortingets vedtak er gjennomført, og korleis den breie politikken fungerer. Eg trur ein slik utvida rapport ville vore eit godt utgangspunkt for ein god debatt om rovviltforliket.