Sveinung Rotevatn (Venstre), 2016-05-03:
Norsk arbeidsliv er som hovudregel prega av ryddige og anstendige forhold – heldigvis. Samtidig skal vi ikkje lukke auga for at det finst kjeltringar i alle bransjar som kan vere villige til å bryte lover og reglar, og at det finst dei som kanskje ikkje vil gå så langt, men som er villige til å tøye desse reglane til det ytste og jakte etter smotthol for å få ein konkurransefordel. Desse useriøse og til dels ulovlege aktørane set arbeidstakarar i fare, og dei set dei seriøse bedriftene i fare sidan dei utnyttar urettferdige konkurransefordelar. Difor er kampen for seriøsitet i arbeidslivet ein viktig kamp å ta. Skal vi klare å vinne han, treng vi at folkevalde, seriøse bedrifter og arbeidstakarar jobbar saman. Ikkje desto mindre: Ein tendens som fleirtalet i komiteen med rette åtvarar mot, er at arbeidsinnvandrarar får skylda for situasjonen i enkelte bransjar. Ja, utanlandske arbeidstakarar kan vere meir sårbare for utnytting frå skruppellause aktørar, men EØS-avtalen gjev altså først og fremst enorme moglegheiter for både norske og utanlandske arbeidstakarar til å søkje jobb andre plassar i Europa. Det er eit enormt gode for dei det gjeld, for Europa samla og for Noreg. I den oppgangskonjunkturen Noreg har vore gjennom dei siste åra med eit enormt behov for arbeidskraft, har det vore ein kjempefordel å kunne rekruttere frå ein større arbeidsstyrke. Når vi no er inne i meir uroleg farvatn, ser vi at innvandringstakten har gått radikalt ned. Systemet fungerer, folk drar dit det er arbeidsplassar og moglegheiter. Dei siste åra har regjering og storting gjennomført ei rekkje tiltak for å motarbeide utnytting og dårlege kår i arbeidslivet. Regjeringa har utarbeidd ein strategi mot arbeidslivskriminalitet i samarbeid med partane, som er vorten teken svært godt imot. Ein har også eit samarbeid med arbeidslivsorganisasjonane for å auke organisasjonsgraden i særleg utsette bransjar. Vidare har bransjeprogramma som er starta opp i utelivsbransjen og transportbransjen, vore viktige. Og trass i at motstanden mot lovfesta minstelønssatsar tradisjonelt har vore stor både i Stortinget og i Noreg, ser vi at allmenngjeringsvedtak breier om seg i stadig fleire bransjar, noko dei fleste av oss er einige om har vore nødvendig og positivt. Lover og reglar er dessverre lite verde utan at dei blir følgde opp aktivt og handheva. Difor er Venstre særleg glad for at vi ved kvart einaste statsbudsjett og budsjettforlik har vedteke auka løyvingar til Arbeidstilsynet. Det har òg fått konkret effekt ved at talet på tilsyn er trappa opp. Så trur eg nok det kan vere behov for ytterlegare reguleringar for å få eit meir anstendig og seriøst arbeidsliv, særleg innanfor enkelte bransjar. Likevel meiner eg ikkje at dei tiltaka mindretalet føreslår i Dokument 8-forslaget, er særleg treffsikre, og i alle fall ikkje særleg gjennomtenkte. Nokre av desse forslaga, som f.eks. å auke fagforeiningsfrådraget, har store budsjettkonsekvensar og høyrer best heime i den diskusjonen, ikkje i eit Dokument 8-forslag. Andre forslag er potensielt svært inngripande, som å tvangsoppløyse bedrifter eller innføre næringsforbod for enkeltpersonar. Ein kan gjerne føreslå nye og inngripande tiltak, men då er det i det minste å forvente at forslagsstillarane argumenterer for dei. Merknadene frå det raud-grøne mindretalet er ikkje desto mindre oppsiktsvekkjande tynn lesing. Det er noko drøvtyggjande motstand mot endringane i arbeidsmiljølova som vi gjorde for eit år sidan, så er det generelle mishagsytringar mot regjeringa, frå Senterpartiet er det ein harang mot EØS-avtalen, og så skriv ein til slutt at ein på denne bakgrunnen fremjar dei tolv forslaga, som altså ikkje er verken konkret omtalte eller grunngjevne i merknadene. Ei heller er kommentarane frå departementet svarte på eller omtalte. Det er greitt nok at ein er i opposisjon. Venstre er også i opposisjon, men vi tek i det minste mål av oss til å halde ein viss seriøsitet i det vi føreslår i denne sal, og grunngjev kvifor vi meiner det er nødvendig å gjere store inngrep og endringar, når vi føreslår dei. Så på den bakgrunnen kjem Venstre til å stemme imot forslaga frå mindretalet. Kampen mot utnytting og useriøse vilkår i arbeidslivet er viktig, og han skal fortsetje, og vi skal fortsetje det gode arbeidet med stadig å forbetre regelverket vårt. Men då krevst det grundig forarbeid og gjennomtenkte forslag.