Petter Løvik (Høyre), 2000-02-01:
Dagen i dag er på mange måtar ein svært stor dag for Søre Sunnmøre. Det er eit viktig vedtak Stortinget i dag skal gjere, og som fører Eiksundsambandet eit godt skritt nærare realisering. Noko av det viktige med dette prosjektet er at det gir 22 000 menneske fastlandssamband, men frå Høgre si side er det først og fremst dei regionale verknadene vi har lagt vekt på når vi har gått inn for å støtte dette prosjektet. Prosjektet vil gi ein på mange måtar viktig region store utviklingsmulegheiter. Vi har i ytre strøk, i det som no er eit øysamfunn, kanskje den einaste komplette maritime cluster i Noreg, for å bruke eit framandord – altså det største samanhengande miljø med produksjon, marknadsnærleik og utviklingsmulegheiter frå Herøy, som er Noregs største fiskerikommune, til dei andre kommunane, som er i absolutt verdsklasse når det gjeld ulike typar maritim industri. På fastlandssida har vi kommunane Ørsta og Volda med ein allsidig industri, stor jordbruksproduksjon og også svært mykje offentleg service som sjukehus og høgskule. Alt i alt gir dette ei mulegheit for desse to delane av Søre Sunnmøre til å utfylle kvarandre. Saman skaper dei eit mangfald i arbeidsmarknaden og i bumulegheitene som vil gi heilt andre perspektiv i framtida enn om dei skulle halde fram kvar for seg. Når eg er ute på bedriftsbesøk rundt om i små og store bedrifter, går det vanlegvis ikkje lang tid før diskusjonen kjem inn på samferdsel. Dette med å ha gode kommunikasjonar, dette med å ha mulegheiter til å krympe avstandane og kome raskt fram med personar og varer, kjem fram som det viktigaste verkemidlet, langt viktigare enn meir eller mindre finurleg utpønska distriktspolitiske tiltak. Gode vegar, gode kommunikasjonar på andre måtar og gunstige prisar på drivstoff og andre innretningar i samferdslesektoren er det bedriftslivet og også innbyggarane etterspør som den viktigaste vektstimpulsen for eit lokalsamfunn. Det blir sagt at dette prosjektet er dyrt – og det er dyrt. Men noko som vil gi ein god effekt framover, er også verdt nokre kroner. Det blir dyrt for lokalsamfunnet fordi det er mykje bompengar som skal innkrevjast, det blir dyrt fordi det her er eit stort beløp som framleis står igjen, som må dekkast på annan måte lokalt. Og det er også klart at dette sambandet vil ta ein stor del av løyvingane til Møre og Romsdal fylke i fleire år framover. Men det har likevel vore lokal semje om at dette prosjektet skal gjennomførast. Møre og Romsdal fylke og enkelte kommunar i fylket har lang tradisjon for å lyfte i fellesskap når det gjeld store prosjekt. Kanskje får vi ikkje effekten umiddelbart, men vi veit at når det gjeld langsiktig utvikling, er dette det viktigaste. Den positive utviklinga vi no ser held på å kome f.eks. i Kristiansund-regionen, ville ikkje vore muleg utan det fastlandssambandet som Kristiansund fekk for nokre få år sidan. Så dei langsiktige effektane av dette er venta å bli svært store, ja bortimot avgjerande for desse samfunna. Den lokale finansieringa har vore omtala m.a. av saksordføraren, og den vil stille svært store krav til innbyggarane i regionen. Det er lagt opp til ei svært høg lokal finansiering i tillegg til bompengar, og eg er veldig glad for at fleirtalet i komiteen har funne å kunne gå ned frå 30 pst. eigenfinansiering som Regjeringa føreslo, til 25 pst. i dette prosjektet. Eg trur at med den marginale innteninga som dette prosjektet har på mange måtar, kan dette vere ein avgjerande faktor som gjer det mykje meir realistisk å få til prosjektet. For her må det syast saman pakkar som gjer at finansieringa heng saman. Det eine er den 5 pst. lågare eigenfinansieringsdelen som komiteen har gått inn for, det andre, som også er eit viktig bidrag, er den mulegheita som det no blir lagt opp til – og der eg er ueinig med representanten frå Framstegspartiet – til framleis å kunne krevje inn førehandsbompengar på dette prosjektet. Til saman vil dette lukkast – det skal lukkast. Og med det vedtaket som blir gjort i dag, er det ein start på ein ny etappe: no kan ein få gjort klar alle detaljane og kome fysisk i gang med dette sambandet. Det er ei stor glede å vere med på å få sette den politiske sluttstreken for Eiksundsambandet i Stortinget. Men det ligg ein veldig lang prosess bak dette, litt i Stortinget, men i endå større grad lokalt. Det er rett at det har vore jobba i ti år, som saksordføraren sa, men allereie 20 år før det var ein begynt å arbeide med prosjektet Eiksundbrua i lokalsamfunna. Det er grunn til å takke alle dei politiske organa både i kommunane og i fylkeskommunen som har jobba veldig godt med desse sakene. Eg skal ikkje gå i detalj om framdrifta i dette, berre vise til det saksordføraren har sagt, der vi også sluttar oss til den smule kritikk som kom når det gjaldt finansieringsplanen. Men det er i dag først og fremst grunn til å vere glad for det som no skjer. Sjølv om det er eit stort fleirtal, er det også eit visst mindretal, men det er ein styrke for prosjektet at det er eit tungt fleirtal som står bak det som er nedfelt her. Dei politiske styresmaktene i kommunane og fylkeskommunen har gjort ein kjempejobb, men det er småtteri i forhold til det veldig sterke lokale engasjementet frå ein folkeaksjon som viste breidda blant befolkninga for dette anlegget, og det store engasjementet som næringslivet i regionen har hatt med å dokumentere behovet, dokumentere at dette prosjektet er avgjerande for at både dei maritime næringane og næringslivet elles skal kunne utvikle seg. Ein skal vere veldig forsiktig med å drage fram spesielle personar eller organisasjonar på ein sånn dag, men eg synest likevel at ein person fortener å bli nemnd frå Stortingets talarstol på denne dagen, og det er Knut Nærø, som har vore drivkrafta i gode og vonde dagar for Eiksundsambandet. Når det har butta imot, har han stått på, og han har klart å drage med seg både befolkning og næringsliv, så la også det vere sagt på denne dagen. Elles er det ikkje mykje nytt å tilføye. Eg sluttar meg som sagt til hovudinnhaldet i det saksordføraren sa. Høgre ser veldig positivt på slike prosjekt som dette, og sjølv om det her er ein del innvendingar, er det ein gledesdag også for oss i Høgre at vi no kan få vedtatt Eiksundsambandet, at vi både får det godkjent som bompengeprosjekt og får forlengd perioden for førehandsinnkreving av bompengar.