Jorunn Ringstad (Senterpartiet), 2001-03-05:
Denne debatten har element av svært mange ulike problemstillingar, ikkje minst fordi problema i dei fleste EU-land på landbruksområdet veks i omfang frå dag til dag. Europeisk landbruk er i krise. Noreg har unngått dette bl.a. på grunn av at vi tradisjonelt har satsa på eit småskalalandbruk og strenge restriksjonar på handelen med landbruksvarer. Eg trur mange både utanfor og i denne salen i dag bør vere glade for at vi som land ikkje er fullt integrert i EU sin landbrukspolitikk. Det har spart oss for mange problem. Sjølv om det i fleire år har vore sterke krefter for at vi også her i landet skal føre ein politikk i retning av stordrift og frihandel, har vi hittil greidd å hindre for sterk utvikling i slik retning. Vi kan vel i grunnen seie at dei relativt avgrensa problema vi hittil har fått i Noreg på dette området i høve til mange EU-land, er trass i den landbrukspolitikken dei tre partia som utgjer fleirtalet i denne saka, fører, og ikkje på grunn av denne politikken. Dei partia som heile tida har forfekta mest mogleg frihandel og industrialisering av landbruket, vil ikkje ha noko forbod mot import av levande storfe og produkt av storfe frå land som har påvist kugalskap. Det var vel kanskje som forventa, men eg må likevel seie at det er oppsiktsvekkjande at vi må ha ein debatt i denne salen i år 2001 om vi skal iverksetje tiltak for å verne om folk si helse eller ikkje. Det som i særleg grad kjenneteiknar sjukdommen kugalskap, er mangelen på kunnskap. Då britiske forskarar på slutten av 1980-talet nemnde at sjukdommen også kunne angripe menneske, vart dei nærmast latterleggjorde av den britiske regjeringa. Professor Jan Mæhlen ved Ullevål sjukehus uttalte til NTB den 17. januar i år: «Usikkerhetsområdet er stort. Vi vet ikke om man må spise én kilo infisert hjernevev fra et sykt dyr eller om det er nok med en mengde som er en million ganger mindre, altså et tusendels gram. Så usikkert er det.» Samtidig veit vi at det heile tida blir importert til dels store mengder storfekjøtt frå land som har påvist kugalskap. I avisa VG den 1. mars i år heiter det at det blir importert heile og halve storfeskrottar til Noreg frå land som har påvist kugalskap, som f.eks. Danmark, Frankrike, Nederland, Tyskland og Storbritannia. Det blir òg importert mykje anna kjøtt. Franske styresmakter mistenkjer no at også sau kan få kugalskap. Det pågår no ein debatt i Frankrike om å innføre nye og strengare restriksjonar på sal av produkt frå sau, og etter opplysningar frå NTB har vitskapsmenn i EU opplyst at ein har vist i laboratorieforsøk at BSE også kan smitte til sau og geit. Gong på gong har det vist seg at offentlege styresmakter i fleire EU-land ikkje har teke denne sjukdommen alvorleg nok, og like ofte har det vist seg at dei har måtta innrømme at dei har teke feil. Eg må diverre konstatere at eit fleirtal i Stortinget vil leggje seg på ei offentleg haldning i Noreg som ikkje er prega av ei føre var-haldning, men av ei vente og sjå-haldning. Åtvaringane frå ekspertar er mange, og ei undersøking gjennomført av Din Mening/Norsk Statistikk viser at 60 pst. av befolkninga ynskjer eit importforbod. Stortingsfleirtalet meiner tydelegvis noko anna.