Sigrun Eng (Arbeiderpartiet), 2001-02-27:
I dag er det ein merkedag for kystens folk. Stortinget blir invitert til å vere med på å legge ned grunnsteinen til eit framtidsretta kystverk. Og vi skal legge lista høgt. Vi vil ha verdas beste kystforvaltning. Men korleis skal vi klare det? Kystverket skal omorganiserast til forvaltningsbedrift innan utgangen av 2001, og nye lokaliseringsstader blir utpeika frå same dato – altså skal ting skje raskt. Produksjonsavdelinga blir skild ut som ei eiga eining plassert direkte under kystdirektøren og lokalisert til Kabelvåg. Ved ei slik samlokalisering av alt utstyr vil ein få ei langt betre oversikt over anlegg og anleggsdrift enn det ein har i dag. Maskinparken kan bli meir rasjonelt utnytta, rett utstyr på rett plass. Dødtid og landligge vert framandord, og oppgåver er det nok av; det har vi i fleng. Det vil gi synlege resultat både på kort og på lang sikt ved at ein har eitt kontor som administrerer utstyret til tyngre vedlikehald av fyr- og merketenesta. Kystdirektoratet skal lokaliserast til Ålesund. Staden er vald ut frå at det er eit godt maritimt miljø der, med gode moglegheiter for å rekruttere det personalet som eit framtidsretta kystverk må ha. Eg seier det slik ut frå at det har vore stort engasjement ifrå dei tilsette sine organisasjonar og tillitsvalde i samband med relokaliseringa ifrå Oslo. Svært mange har gitt høglydt til kjenne at dei ikkje blir med på flyttesjauen. Eg vil som saksordførar og på vegner av heile komiteen, gi til kjenne at vi forstår at det ikkje er noka enkel sak for dei tilsette. Eg finn grunn til å understreke kva fleirtalet – Arbeidarpartiet, SV og sentrum – har sagt i komiteinnstillinga i høve til dei tilsette sine rettar. Det same fleirtalet er innforstått med at arbeidsgivaransvaret blir endra, og at arbeidsoppgåvene kan bli endra. Fleirtalet syner òg til det departementet skriv i meldinga, og sluttar seg til det. Eg finn grunn til å ta eit lite tilbakeblikk. I 1974 vart Losvesenet, Fyrvesenet og Hamnevesenet slått saman og lagde under Kystverket. Det har altså gått om lag eit kvart århundre utan at ein har fått den effekten ein ville ha av omorganiseringa. Fleire utgreiingar om tingas tilstand har gjennom åra fått plass i ein skuff i Fiskeridepartementet. Det har vore gjort mange forsøk på å finne fram til nye tiltak, utan at ein har lykkast med å få dei resultata som ein ønskte seg. Det som derimot har skjedd, er at dei fem distriktskontora kvar for seg har vakse opp som topptunge minikystdirektorat. Pengane har gått til administrasjon og ikkje til det vi alle ville ha meir av, nemleg betre merking, betre fiskerihamner, meir mudring og tiltak som gir auka tryggleik for all ferdsel langs den langstrakte kysten vår. I lys av denne utviklinga vart det difor av dåverande fiskeriminister Schjøtt-Pedersen nedsett ei gruppe leia av Nils Totland som skulle sjå på «Det nye Kystverket». Det er denne rapporten som nå ligg til grunn for at vi står der vi står i dag. Også dei siste hendingane med skipshavari, skipsulykker, grunnstøytingar med fare for oljesøl og ikkje minst dei siste signala om frakt av farleg avfall langs den langstrakte kysten vår, har retta fokus mot at dette måtte ein få fortgang i. Komiteen er òg kjent med det interdepartementale arbeidet som går føre seg om kva innhald det framtidige Kystverket skal ha i høve til tryggleik, som i dag ligg under fleire departement sine ansvarsområde. Her er det truleg mykje å hente ved samlokalisering i det nye Kystverket. Stortingsmeldinga omtalar lostenesta. I samband med omorganiseringa blir det ikkje lagt føringar for ei framtidig endring no, men ein er vel kjend med at det er sterkt fokusert på kostnadsutviklinga der. Både lokalisering av ein framtidig lossentral, bruken av trafikksentralane og bordingstader vil ein kome tilbake til seinare. Departementet kjem til Stortinget med ei sak om fyr- og merketenesta i mars der ein omtalar bemanning, utleige, avhending og andre relevante problemstillingar. Truleg kan ny teknologi, bruken av Forsvarets radarstasjonar i fredstid og opptrappingsplanen og viljen ifrå fleire involverte departement for å få fortgang i ferdigstillinga av elektroniske kart for heile landet gi oss heilt nye moglegheiter for å sjå på fyrtenesta med nye augo – i alle høve for sommarhalvåret. Den økonomiske gevinsten skal brukast til fleire tiltak for betringar for sjøfarande. Årets budsjett har ein auke, og i Nasjonal transportplan – NTP – var det ei ytterlegare påplussing på 20 mill. kr årleg. Innsatsen på merking og tryggingstiltak langs kysten vår er i planperioden no på 5,560 milliardar kr pluss brukarfinansiering. Dette er eit formidabelt lyft. Det viser at dei utfordringane og moglegheitene ein har med ferdsel langs riksveg nr. 1, er godt ivaretatt, og at denne Regjeringa alt har tatt tak i utfordringane. Men eg har lyst til å seie frå denne talarstolen: Arbeidarpartiet vil halde trykket oppe og følgje nøye med på at ting skjer. Vi i Arbeidarpartiet er også opptekne av at arbeidsoppgåver kan leggast til distriktskontora for å fylle opp med oppgåver og spesialisering, f.eks. gebyrinnkrevjing og liknande. Men vi går ikkje så langt at vi vil lokalisere dei oppgåvene no. Det aller viktigaste er å få eit kystverk som fungerer for framtida, og at ein ikkje øydelegg effekten av reorganiseringa med å ile for fort fram. Tanken er nettopp at det i det nye kystverket kan vere fornuftig å legge andre tryggingsrelaterte oppgåver også. Eg sa innleiingsvis at vi i dag legg ned grunnsteinen til eit framtidsretta kystverk. Omorganiseringa tek detaljstyringa vekk frå Stortinget. Det er fylkesplanar saman med Kystverket og ei styrkt planavdeling der som skal syte for at vi får dei resultata vi ønskjer. Det er systematisk arbeid langs kysten som vil gi oss tryggare ferdselsårer både for nyttetrafikk og lystbåtar. Arbeidarpartiet har som målsetting at trafikkhamner med nasjonal status skal få forbetra dei landverts trafikale utfordringane i samband med revisjon av hamne- og farvasslova og NTP. Vi stemde difor imot at ein slik status vart gitt både til Ålesund og til Karmsund i samband med NTP. Det er eit merke på veggen utan noko meir innhald. Når Regjeringa har signalisert at det er eit revisjonsarbeid på gang, vil vi i Arbeidarpartiet vente på det. Omorganiseringa av Kystverket har også andre element i seg. Rederifunksjonen skal samlast i eitt kontor. Ålesund er utpeikt til det. Det er i den samanhengen viktig å signalisere at dette kan skje uavhengig av omorganiseringa elles. Fleirtalet, alle utanom Høgre og Framstegspartiet, meiner at ein realistisk dato for denne gjennomføringa er 1. juli 2001. Ei felles administrering av båtar til effektiv bruk kan alt frå dag ein gi økonomisk gevinst i millionklassen. Det er difor viktig at alle båtar som finst hjå distriktskontora, blir innmelde, og at direktoratet reelt får det overordna ansvaret for framtidig rasjonell drift, hovudsakleg i eigenregi. Ingen er tente med at eigne båtar ligg i opplag, og at ein hyrer andre inn. Eg vil som avslutning gi til kjenne at fleirtalet er usamd med Høgre og Framstegspartiet om å sende meldinga tilbake til departementet. Vi har inga tid å miste. Vi får ei betre kystforvaltning med denne omorganiseringa. Likevel kan ein ikkje kome ut med ein effektiviseringsgevinst på eksakt kronebeløp, men alle signal om at administrasjonskostnadene kan kuttast og fleire tiltak iverksettast raskare, er av det gode for tryggleik og framkomsttilhøve langs kysten vår. Det er Noreg som ein sjøfartsnasjon svært godt tent med.