May-Helen Molvær Grimstad (Kristelig Folkeparti), 2008-03-14:
Media pregar i stor grad kulturen vår og den kulturelle utviklinga, og allmennkringkasting er eit sentralt verkemiddel i norsk kultur- og mediepolitikk. Som offentleg eigd allmennkringkastar har NRK eit særleg ansvar for å tilby gode tenester. Derfor er det viktig at staten gir uttrykk for forventingar til NRK sitt samfunnsoppdrag. Detaljeringsgraden må balanserast mot NRK sine legitime krav om redaksjonell fridom, og føringane må vere på eit overordna nivå. Etter Kristeleg Folkeparti si meining er NRK-plakaten ein god reiskap som kan tydeleggjere kva slags forventingar det offentlege har til NRK. Plakaten i seg sjølv er ikkje eit juridisk dokument, og formell styring av NRK vil framleis skje via lovverk og eigarstyring. Plakaten erstattar ikkje dei vedtektene vi har i dag, men samlar og harmoniserer styringsdokumenta for NRK. Eg vil i samband med dette vise til Kristeleg Folkeparti sine merknader og forslag når det gjeld NRK i Innst. S. nr. 24 for 2006-2007, jf. St.meld. nr. 30 for 2006-2007 Kringkasting i en digital fremtid. I forslaget til NRK-plakat heiter det at «NRK skal gjenspeile Norges religiøse arv og mangfoldet av livssyn og religioner i det norske samfunnet». Eg spør meg: Kva meiner ein eigentleg med «Norges religiøse arv»? Er Regjeringa så engsteleg for å ta orda «kristne verdiar» i sin munn at ein reinskar bort alt som har med vår kristne kulturarv å gjere? Det er faktisk slik at samfunnet vårt byggjer på ein århundrelang kristen og humanistisk tradisjon. Kristeleg Folkeparti gjer derfor, i lag med Framstegspartiet, Høgre og Venstre, framlegg om å endre uttrykket «Norges religiøse arv» i NRK-plakaten sin pilar 3 i) til «Norges kristne og humanistiske kulturarv». Omgrepet «religioner» har ved ein glipp falle ut av merknadene og forslaget i innstillinga. Det er derfor omdelt eit korrigert forslag i salen, som lyder: «Pilar 3 punkt i: NRK skal gjenspeile Norges kristne og humanistiske kulturarv og mangfoldet av livssyn og religioner i det norske samfunnet». Det er ikkje snakk om å påleggje NRK ein kristen formålsparagraf, men vi tek med dei ulike momenta, som faktisk er svært viktige, og spesifiserer dei, og gir med det eit signal om at vi framleis skal ha med dette med Noregs kristne og humanistiske kulturarv. Eg håper at regjeringspartia kan støtte det korrigerte forslaget som er omdelt i salen i dag. Kristeleg Folkeparti ønskjer framleis eit sterkt NRK. NRK har eit spesielt ansvar for å tilby det norske folk eit breitt tilbod av nyheiter, aktuell informasjon og kulturstoff. Som lisensfinansiert kringkastar har NRK eit spesielt ansvar for å tilby program på norsk og med grunnlag i norsk kultur og tradisjon. Eg vil særleg framheve NRK sine distriktssendingar, som òg har ei viktig språkpolitisk rolle i samfunnet. Barn og unge nyttar mykje tid til mediebruk. TV-tilbodet deira aukar ved at kommersielle kanalar utvidar tilbodet. Derfor er det gledeleg at NRK har stor oppslutnad om barneprogram, og det er bra at satsinga på barn og unge blir styrkt slik at NRK, med eit betydeleg innslag av eigenproduksjon, kan bli eit nasjonalt alternativ til dei kommersielle kanalane. Eg vil streke under det ansvaret NRK har for å styrkje det norske språket, og for å nytte begge dei offisielle målformene. Særleg viktig er det at barn får høyre begge målformene, også i program som er retta mot barn og unge. I dag blir det nytta for lite nynorsk i barne- og ungdomsprogram på NRK. Innsatsen med omsyn til å få meir nynorsk i program retta mot barn og unge må aukast. NRK-plakaten svarar ikkje godt nok på denne utfordringa, og eg viser til at Kristeleg Folkeparti etterlyste ein større nynorskdel, m.a. i program retta mot barn, då kringkastingsmeldinga blei handsama. Det må bli skilt tydeleg mellom offentleg finansierte tenester og kommersielle produkt og tenester i NRK. Eg er glad for at NRK sine vedtekter blir endra slik at ein må vise særleg vaktsemd overfor innhald som utset barn for kommersielt press. Det er ein generell trend at reklame og redaksjonelt stoff i større grad blir blanda saman i ulike medium gjennom t.d. produktplassering og spin-off-produkt. Her må NRK vere på vakt. NRK skal ikkje vere eit instrument i Regjeringa sin spelpolitikk. Det skal ikkje vere ein allmennkringkastar si rolle å framheve statlege pengespel. Denne problemstillinga trudde vi kom klarare fram i NRK-plakaten. Eg vil til slutt ta opp det forslaget som er omdelt i salen.