Bjørn Lødemel (Høyre), 2015-06-16:
Eg kan trygt forsikre Hagebakken om at både Høgre, regjeringa og regjeringspartia har store ambisjonar. Regjeringa har lagt fram ein offensiv og framtidsretta kommuneproposisjon som omtalar mange viktige reformer. Han viser til behov for omstilling og effektivisering i offentleg sektor og ikkje minst til løysingar på dagens og framtida sine utfordringar. Det økonomiske opplegget for kommunane er også godt. Det blir lagt til rette for ein vekst i frie inntekter for 2016 på nivå med gjennomsnittet dei siste åra. Ein samla komité viser til at det er brei oppslutnad om kommunesektoren si viktige rolle som grunnmur i det norske velferdssamfunnet, og ein understrekar betydinga av kommunane sin posisjon som arena for eit sterkt lokaldemokrati. Det er også verdt å merke seg at ein samla komité meiner at effektivisering, fornying og modernisering av offentleg sektor er avgjerande for å sikre velferda for enkeltmenneske og for å forvalte fellesskapet sine ressursar på ein god måte. Ein samla komité viser også til at effektivisering, omstilling og fornying er heilt nødvendig for å sikre nok arbeidskraft innanfor viktige velferdsområde i åra framover. Dette er heilt i tråd med det som regjeringa og regjeringspartia har som si hovudmålsetjing for offentleg sektor i åra framover. Vi har altså ei regjering som fornyar, forenklar og forbetrar offentleg sektor i eit tempo som ein knapt nok har sett maken til tidlegare. Ho fjernar unødvendige rapporteringskrav, arresterer tidstjuvar i stort omfang, og ho gjennomfører digitalisering og omorganisering i stort tempo. Gode døme på det daglege arbeidet som regjeringa gjer for effektivisering og forenkling, er større vektlegging av lokalt sjølvstyre ved motsegn, forenkling av plan- og bygningslova, klart språk og betre styring og leiing i offentleg sektor. Alt dette er svært bra og framtidsretta. I kommuneproposisjonen blir dei samla inntektene for kommunesektoren auka med 6–7 mrd. kr. Av dette blir det lagt opp til mellom 4,5 mrd. kr og 5 mrd. kr i frie inntekter. Dette svarar til ein realvekst i frie inntekter på mellom 1,3 pst. og 1,5 pst. Dette er på linje med gjennomsnittleg vekst i perioden 2008–2014. Regjeringa føreslo også ei tilleggsløyving til kommunesektoren på 1,1 mrd. kr i kommuneproposisjonen. Det blei auka til 1,2 mrd. kr i budsjettavtala mellom regjeringspartia og samarbeidspartia i revidert nasjonalbudsjett. Dette er eit solid bidrag til å styrkje det økonomiske handlingsrommet til kommunane, og løyvinga er grunngjeven i ei heilskapleg vurdering av den økonomiske situasjonen i kommunane, der skattesvikt er eitt moment. Dette er alt anna enn sveltefôring av kommunane, som raud-grøne politikarar brukte som skremmeskot i valkampen i 2013. Når det gjeld fylkeskommunane, har det blitt innført nytt inntektssystem. Eit gamalt inntektssystem frå 1990-åra har blitt varsla frå den raud-grøne regjeringa kvart år dei siste åra, utan at det kom lenger enn at det blei varsla. Dette er det andre året i denne omlegginga, og regjeringa legg opp til å vidareføre tapskompensasjonen for dei fylkeskommunane som tapar mest. Då komiteen handsama denne omlegginga sist, var det sterke protestar, m.a. frå mitt heimfylke, Sogn og Fjordane, på grunn av reduksjon av overføringane til fylkeskommunen dei komande åra. I år har mykje av den kritikken stilna. Regjeringa har svara på komiteen sine merknader frå handsaminga av kommuneproposisjonen 2014 ved at det blir jobba med ein gjennomgang av båt-/ferjekriteria og innføring av ei ny ferjeavløysingsordning for fylkesvegane – den er på plass. I proposisjonen viser regjeringa til at ho vil arbeide vidare med båt-/ferjenøklane fram til kommuneproposisjonen i 2017. Det er viktig at dette arbeidet blir sluttført i den komande kommuneproposisjonen. Når det gjeld ferjeavløysingsordninga for fylkesvegane, er dette eit fantastisk gjennombrot for vegbygging på kysten av landet vårt. Ein samla komité føreslår 40 år i kompensasjon for ordninga. I ein merknad frå regjeringspartia og samarbeidspartia viser ein til at staten i dag overfører midlar til fylkeskommunane gjennom inntektssystemet for å setje dei i stand til å ha ferjetilbod der det er behov for det for å binde saman vegnettet og folk og næringsliv som bur på øyar, fjordsider og liknande. Dei same partia har også fleire viktige merknadar som styrkjer ferjeavløysingsordninga. Ordninga skal prisjusterast, og fylkeskommunane kan sjå fleire ferjesamband i fellesprosjekt for å få ei mest mogleg samordna ordning. Regjeringa og samarbeidspartia legg til rette for ei formidabel satsing på bygging av bruer til erstatning for ferjer, noko som vil leggje til rette for stor vekst og verdiskaping på kysten av landet vårt. Dette er distriktspolitikk av beste sort, også for mitt heimfylke, Sogn og Fjordane.