Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2014-06-12:
Det er mange viktige tema i denne saka som har blitt tatt opp, men det er spesielt eitt som det er verdt å diskutere, og som SV også reagerer på, nemleg frukt og grønt i skulen. Den raud-grøne regjeringa innførte gratis skulefrukt i 2007. Alle elevar ved ungdomstrinnet, nærmare 300 000, har tatt del i ordninga. Målet er å gje barn og unge kosthaldsvanar som styrker læringsutbyttet i skulen. Det er altså ikkje slik at frukt og grønt i skulen ikkje handlar om læring. Det er ein myte Høgre har gjort alt ein kan for å byggje opp under. Det er viktigare å satse på lærarane enn på eple, har vore Høgres refreng. Lat oss satse på det som er viktig – ikkje på bananar! Då eg høyrde Erna Solberg snakke om skulefrukt i valkampen, var det nesten slik at eg tenkte at elevane mista litt kunnskap for kvar bit frukt dei tok. Men sanninga er at gratis frukt og grønt er eit læringstiltak. Hjernen er rett og slett ikkje åleine, han heng saman med ein kropp som treng næring og aktivitet, som vi skal diskutere litt seinare. Nyare forsking slår fast ein klar samanheng mellom læring og ernæring. Kosthaldet i barndommen har konsekvensar for born sine skuleprestasjonar. Ei amerikansk undersøking viser at mangel på frukost kan gå ut over læringsevna og har innverknad på klassemiljøet. Born som kastar innpå mykje søt, feit og gjennomarbeidd mat, typisk «junk food», risikerer dårlegare resultat på IQ-testar enn born som et sunt, ifølgje studiar. Forsøk med skulemat i Noreg viser også positiv læringseffekt. I ei spørjeundersøking blant elevane i Askim melder 57 pst. om ei betring i skuleprestasjonane etter at Østfoldhelsa og Østfold fylkeskommune sette i gang skulefrukostprosjektet. Ein studie av skulematprosjektet ved Hundsund ungdomsskule viste at elevane har fått eit auka forbruk av fisk og grønsaker, er lenger mette enn tidlegare og opplever betre læringsmiljø og dermed også betre læringsutbytte. Gratis frukt og grønt var for SV eit bidrag til sunnare kosthald i skulen. Eigentleg ville vi gå mykje lenger. Målet vårt er sunt og gratis skulemåltid for alle elevar. Gratis frukt og grønt var ein start. No tar vi eit stort steg tilbake. Regjeringskameratane tar skulefrukta frå elevane. Eg synest det er småleg og kunnskapslaust, og det skjer ei veke etter at helseminister Bent Høie lanserte ei ekspertgruppe som skal gje han råd om folkehelse. Då dette blei framlagt, sa Bent Høie: «Formålet er å foreslå og sette i gang konkrete tiltak som kan bedre kostholdet.» Vidare sa han: «Jeg tror at de fleste forbrukere ønsker å spise sunnere mat. Men det er vanskelig for hver enkelt av oss å ta slike valg hver eneste dag.» Uka etter fjernar altså hans eiga regjering ordninga med gratis frukt og grønt i skulen – eitt av dei få konkrete kosthaldstiltaka vi har i landet i dag. Det er vanskeleg å forstå dette som noko anna enn eit ideologisk motivert skifte. Det offentlege skal ikkje drive med ernæringstiltak, det er ei oppgåve for forbrukarane og dei som sel matvarer, ifølgje den nye ideologien. Å fjerne frukt og grønt-ordninga er dårleg for læringsarbeidet og dårleg for folkehelsearbeidet. Ordninga kosta i overkant av 200 mill. kr – eit beløp regjeringa i staden har valt å bruke på taxfree og båtmotorar. Dei flyttar pengar frå frukt til sprit, og taparane er norske elevar.