Åge Starheim (Fremskrittspartiet), 2013-05-28:
Saksordføraren har på ein god måte gjort greie for saka, og eg er einig med saksordføraren i at det er stor einigheit blant opposisjonen. For så vidt behøvde eg kanskje ikkje å seie så veldig mykje utanom det som saksordføraren har sagt, men eg vel likevel å påpeike ein del av dei merknadane som Framstegspartiet står aleine om. Framstegspartiet registrerer at regjeringa vel ei meir generell tilnærming enn Personvernkommisjonen sin områdegjennomgang. Regjeringa vil heller peike på generelle personvernprinsipp, mål og tiltak som ein kan tilpasse og bruke på personvernproblemstillingar, uansett kva samfunnsområde det gjeld. Framstegspartiet tek til etterretning at regjeringa vel ikkje å gje synet sitt på ei eventuell grunnlovfesting av privatlivets fred og personopplysningsvern til kjenne på det noverande tidspunktet, men vel å sjå dette i samanheng med grunnlovsrevisjon av andre menneskerettar. Det synest vi i Framstegspartiet er underleg. Framstegspartiet viser til at arbeids- og velferdsforvaltinga har vanskar med gamle og utdaterte lKT-system. Vi har ved fleire høve gjeve uttrykk for bekymring for at feilutbetalingar og feil dokumentasjon med personopplysningar er komne på avvegar. Dette har ført til at personvernet for den enkelte har vorte svekt. Vi er derfor positive til at denne bekymringa vert teken til følgje ved at det no vert retta innsats mot å styrkje IKT-løysingar og betre kontrollrutinar ved feilutbetalingar og saksdokumentasjon som har vorte feilsende til ukjende. Framstegspartiet meiner at det er viktig å gjere grundige avvegingar mellom omsynet til personvernet og behovet for å avdekkje og førebyggje trygdemisbruk. Det er særleg forslaget om registersamkøyring som reiser dette problemet. Framstegspartiet viser til at eit av prinsippa for personvern er at behandling av personopplysningar i størst mogleg grad skal vere basert på frivilligheit, uttrykkjeleg og informert samtykke. I tilfelle der det ikkje er praktisk eller mogleg, må det etter Framstegspartiet sitt syn liggje føre eit anna rettsleg grunnlag. Framstegspartiet meiner at det bør innførast lovmessig vern av ytringsfridom og anonymitet på Internett, og vi viser i denne samanhengen til Dokument 8:55 S for 2011–2012 om å lovfeste vern av ytringsfridom og anonymitet på Internett. Vi meiner den enkelte skal ha full råderett over sine eigne personopplysningar. Framstegspartiet vil påpeike at tilliten mellom myndigheitene og publikum vert svekt når personopplysningar kjem på avvegar. Vi viser til at nettportalen og den tekniske plattforma for å levere elektroniske skjema til det offentlege, Altinn, har gjort at brukarar har fått tilgang til andre brukarar sine personopplysningar, òg i 2013. Dette er svært negativt for tilliten til elektronisk samhandling med offentlege etatar, dersom ikkje personopplysningar vert beskytta på ein tilfredsstillande måte. Framstegspartiet er motstandar av gjennomsnittsmåling mellom fotoboksar då dette er ei farleg form for overvaking, fordi alle bilistane må registrerast og fotograferast, ikkje berre dei som køyrer for fort. Ved utplassering av tilstrekkeleg mange fotoboksar vil vegmyndigheitene kunne følgje kvar enkelt bil over lange strekningar. Vi vil vise til at Datatilsynet tidlegare har sagt nei til gjennomsnittsmålingar, og NAF har vore skeptisk av same grunn. Framstegspartiet vil vise til at Datatilsynet i 2006 sette ein stoppar for totalovervaking av alle bilistar på enkeltstrekningar. Det er derfor skuffande at regjeringa likevel har innført strekningsvis automatisk trafikkontroll. Framstegspartiet vil òg påpeike at offentleg sektor sin omgang med enkeltmenneske sine personopplysningar òg i papirformat i enkelte samanhengar har vore uakseptabel, t.d. at sensitive personopplysningar og pasientepikrisar har vorte overleverte mellom forskjellige instansar innan spesialisthelsetenesta med drosje, utan at denne informasjonen har vorte fysisk vareteken av offentlege tenestemenn. Dette er heilt uakseptabelt. Framstegspartiet vil òg vise til at politiet per i dag ikkje har tilgang til registra til Nav og Skatt øst, noko som betyr at ein som er ettersøkt av politiet, kan få midlar frå Nav utan at politiet får opplysningar om dette. Dette betyr i praksis at staten etterlyser med den eine handa og gjev trygdeytingar med den andre. Framstegspartiet meiner òg at det er eit problem i dei tilfella der det er mistanke om trygdemisbruk. Vi meiner at omsynet til den enkelte sitt personvern må vike på det tidspunktet nokon bryt reglar som alle i samfunnet må rette seg etter. Vi vil då presisere at det må liggje føre krav om klar mistanke om brot på offentlege reglar, ved førespurnad om personlege opplysningar frå andre etatar. Framstegspartiet vil vise til at EØS-borgarar som viser fram eit skriftleg jobbtilbod, får eit registreringsbevis utan sluttdato av UDI etter saksbehandling hos politiet. Det er inga obligatorisk tilbakerapportering til UDI dersom arbeidsforholdet vert avslutta. Det siste halve året har norske Nav-kontor stått overfor følgjande dilemma: Nav har ikkje moglegheiter til å stanse stønad til EØS-borgarar som dei veit bryt krava til stønad. Ei ny forskrift gjer at EØS-borgarar med jobbkontrakt av minst 14 dagars varigheit får eit registreringsbevis utan utløpsdato. Når personen i tillegg har fast bustad i Noreg, gjev dette vedkommande full rett på tenester som sosialhjelp og kommunal bustad. Dette betyr at det ikkje finst nokon mekanisme for å fange opp at arbeidsforhold er avslutta. I praksis kan dermed arbeidsinnvandrarar som har jobba i 14 dagar, kunne heve sosialhjelp, sjølv om dei tilsette i Nav får vite at klienten ikkje lenger er i arbeid og dermed ikkje har lovleg opphald og rett til stønad. Framstegspartiet vil i denne samanheng vise til Dokument 8:7 S for 2012–2013 om at offentlege etatar kan utveksle informasjon seg imellom for å avdekkje kriminalitet. Framstegspartiet meiner at eit sterkt personvern også må gjelde på den enkelte arbeidsplassen. Prinsippet «rett til å vite» må kunne praktiserast i dei tilfella der det er heilt nødvendig, eller ved mistanke om noko straffbart eller brot på reglar. Vi meiner at arbeidstakarar skal føle seg trygge på at dei ikkje vert ulovleg overvakte, eller at uvedkommande får innsyn i deira personalia eller andre opplysningar som omhandlar dei, utan at dei har gjeve samtykke til dette. Framstegspartiet er heilt ueinig i regjeringa si vurdering av at samtykkje er lite eigna for dei fleste behandlingar av personopplysningar. Vi meiner tvert imot at informert, reelt samtykke er det beste behandlingsgrunnlaget for å innhente personopplysningar, og at dei praktiske ulempene ved samtykke, er sterkt overdrivne. Vi vil også framheve at sjølv om innhenting av samtykke kan vere meir omstendeleg enn automatisk registrering, vil den registrerte få ei mykje sterkare bevisstheit om sin råderett over eigne opplysningar. Framstegspartiet vil vise til at Datatilsynet og Personvernnemnda har vorte vurderte av Difi, som har utarbeidd ein rapport om desse, der ein finn at tilsynet fyller sine funksjonar som både ombod og tilsynsorgan for førstnemnde og nemnda som klageorgan på ein god måte, og at dette har dei oppnådd innanfor ei moderat ressursramme. Organiseringa så langt har vore hensiktsmessig, og tilseier derfor ikkje behov for endringar. Framstegspartiet har stor tiltru til Datatilsynet og Personvernnemnda sitt arbeid.