Åge Starheim (Fremskrittspartiet), 2007-06-13:
I innstillinga til St.prp. nr. 67 står det m.a.: «Det er et mål for Regjeringen å styrke lokaldemokratiet. Desentralisering av makt og myndighet gjennom rammefinansiering og rammelovgivning er nødvendig for å kunne gi innbyggerne tjenester de er tilfredse med og for å skape en positiv utvikling i hvert enkelt lokalsamfunn.» Det er med litt undring ein les dette og så registrerer at det største regjeringspartiet, Arbeidarpartiet, røysta imot grunnlovfesting av det lokale sjølvstyret i Noreg og m.a. skreiv i merknadene at det etter deira oppfatning vanskeleg kunne vere påkravd med grunnlovfesting av det lokale sjølvstyret i Noreg. I innstillinga til kommuneproposisjonen peikar regjeringspartia på at det trengst eit kontinuerleg arbeid med fornying og effektivisering i alle delar av kommunal sektor. Det vert vist til at ein i forvaltningsreforma legg opp til vesentlege endringar i arbeidsfordelinga mellom forvaltningsnivåa, noko som vil få positiv effekt på fornying og effektivisering av offentleg sektor. Framstegspartiet vil påstå at resultatet vert det stikk motsette. Etter vårt syn er det ei forenkling frå dagens system til ein tonivåmodell med berre stat og kommune som kunne ha gitt den ønskte effektiviseringa. Framstegspartiet er skuffa over at omstilling og effektivisering ikkje har tilstrekkeleg merksemd frå Regjeringa si side. Regjeringa fekk tidleg hausten 2006 mange innspel på gode effektiviserings- og moderniseringstiltak frå ei rekkje kommunar. Desse forslaga er ikkje følgde opp, og Regjeringa har ikkje lagt fram ein samla plan for fornying og effektivisering, slik dei lovde. Framstegspartiet har difor saman med Høgre følgjande framlegg: «Stortinget ber Regjeringen redegjøre for konklusjon og fremdrift i prosjektet «Effektivitet og effektivitetsutvikling i kommunesektoren». Det bes videre om at det legges frem en sak hvor effektiviteten og effektivitetsutviklingen i kommunesektoren kartlegges, og at det foretas en gjennomgang av de virkemidlene som er benyttet for å oppnå høy effektivitet og god kvalitet i kommunesektoren.» Framstegspartiet er også skuffa over at kommuneproposisjonen ikkje nemner utfordringsrett, som er eit veleigna verkemiddel for konkurranseutsetjing i kommunal sektor. Vi vil likevel vise til at kommunane har moglegheit til å innføre utfordringsrett lokalt, og vi ønskjer at Regjeringa utarbeider klare planar for rettleiing til dei kommunane som ønskjer å sette i gang slike tiltak. Framstegspartiet vil påpeike at konkurranseutsetjing ikkje er det same som privatisering, men er eit verkemiddel for å optimalisere tilbodet til kommunens innbyggjarar. For desse er det likegyldig om det er eit privat eller eit offentleg selskap som vinn ein anbodsrunde, fordi det er kvaliteten på og omfanget av tenestene som er det avgjerande for brukarane. Etikk er viktig for offentleg sektor. Departementet har etablert Forum for etikk i kommunesektoren og starta ein gjennomgang av regelverk av betyding for etiske forhold i sektoren. Det trengst kontinuerleg fokusering på arbeidet med å førebyggje og avdekkje uetisk og kriminell åtferd i sektoren. Det trengst gjennomgang og forbetringar av kontrollrutinar når noko galt vert avdekt. Det er viktig at det enkelte kommunestyre og fylkesting utøver eit nødvendig skjønn når det gjeld å peike ut ordførarar og andre folkevalde til styreverv i kommunale, interkommunale og eventuelt andre selskap. Framstegspartiet meiner at etikk i kommunal sektor i stor grad dreier seg om korleis sektoren er organisert, og at openheit, fri konkurranse og like rammevilkår for privat og offentleg verksemd er avgjerande. Her har Regjeringa sagt nei til ei rekkje framlegg som ville ha styrkt kontrollen med ressursbruken i offentleg sektor. Vi meiner at felles for desse sakene er at Regjeringa ikkje har teke på alvor situasjonen i Kommune-Noreg, og ikkje har gitt kommunane betre reiskap for å hindre korrupsjon og underslag. Er det noko som undergrev folk sin tillit til det offentlege, er det avsløring av korrupsjon og underslag, som dessverre av og til kjem fram i media. Det viser seg svært ofte at dei kommunane der dette skjer, ikkje har nødvendige og gode nok kontrollsystem som kunne ha hindra dette, at dei ikkje har kontrollsystem i det heile, eller lèt igjen auga for det som skjer. Vi har alle eit stort ansvar for å syte for intern kontroll og rutinar som sikrar ein god etisk standard innanfor offentleg sektor.