Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2013-12-11:
Det kviler ein stor grad av alvor over denne budsjettbehandlinga. Vi står midt i ein kritisk situasjon globalt, med klimaendringane som rasar, og her i landet, som veldig mange har vore inne på i denne debatten allereie, har vi ei todeling av norsk økonomi som på sikt kan svekkje norsk velferd og utvikling. Derfor håper eg at denne diskusjonen ikkje berre blir ein runde med retoriske vendingar, men at vi tar på alvor den situasjonen vi er i, og at vi kan møte kvarandres argument på ein skikkeleg måte. La meg ta utgangspunkt i havet. Havet har vore utgangspunkt for norsk vekst, utvikling, busetnad, mat osv. i tusenar av år. Vi har til tider hatt ei trøblete forvalting av havet. No har vi ei, i ein global situasjon, god forvalting av havet. Vi veit at norsk velstand i framtida vil vere heilt avhengig av havet, med dei moglegheitene som er der, ikkje berre fiske, men akvakultur og utnytting av andre typar artar, til og med energiproduksjon, osv. Det er store moglegheiter i havet. I eit sånt perspektiv er det ganske spesielt at regjeringa legg opp til å kutte tungt i dei direkte satsingane som handlar om havet. Ikkje minst når det gjeld dei regionane i landet som er nærast havet, meiner eg at ein legg opp til å kutte tungt i regional utvikling. Ein har nettopp lagt ned Fiskeridepartementet, ein kuttar tungt òg i Fiskeridirektoratet, ein kuttar i marin verdiskaping og i viktige utviklingssatsingar innanfor f.eks. torsk i merdar – som eg ser på som viktige satsingar. Fiskarane skal skattast hardare, og føringstilskot og lineegnetilskot, ting som ville leggje til rette for små båtar langs kysten, og som vi veit er viktig for verdiskapinga, blir kutta. Kva fortel dette oss? For det første fortel det oss at regjeringa ikkje tar på alvor si eiga bekymring om ei todeling av norsk økonomi. Dette er framtidsnæringar. Det andre, meiner eg, er eit ideologisk skifte som regjeringa her legg opp til, der ein ikkje lenger trur på næringsretta tiltak, men på reduksjonar i formuesskatten eller arveavgifta skal vere redninga. Kva fører det til? Jo, det vil bidra til ei sementering av dagens næringsstruktur. Det bidrar ikkje til å utvikle dei næringane der det ikkje er akkumulert stor kapital, men det bidrar til å sementere dagens næringsstruktur. Næringsretta tiltak er nøyaktig bygd for å få fart på ting som vi ønskjer å dyrke fram i framtida. Ei svekking bidrar òg til at det er dei store byane, dei store, rike områda av Noreg, som får den store veksten, mens regionar som der eg kjem frå, Nord-Noreg, vil vere taparar her, fordi vi har mindre av formuen i landet og mindre av arven, men vi har dei store moglegheitene, som vi treng at kapital blir investert i, som no blir fjerna av regjeringa. Og ikkje minst: Å satse på ein reduksjon av formue og arv, og den type tiltak, fører til at eigarskapet kjem på færre hender. Det er ikkje befolkninga langs kysten som vil ta del i det store vekstløpet, det vil vere dei som allereie sit med stor kapital. Eg meiner dette er historielaust. Noreg på sitt beste har nettopp handla om ei næringsretta satsing. Oljeeventyret er eit godt eksempel på det. Økonomane gjekk imot. Dei ville ha generelle satsingar. Det var ingeniørane som insisterte på at dette skulle vi få til. Det same med vassdragssatsinga. Noreg på sitt beste handlar om næringsretta satsing. Det handlar ikkje om å få til løft gjennom skattekutt. For SV er dei viktigaste framtidsnæringane akvakultur, bioøkonomi, IKT-sektoren – gjerne knytt til fornying av offentleg sektor – fornybar energi og smart industriproduksjon. Vi har trua på at det er mogleg å tenkje smart industriproduksjon framover i Noreg også. Men desse tinga kjem ikkje av seg sjølv. Det finst ikkje kapital der frå før. Kapitalen er i stor grad i eigedom og petroleumsindustrien. I eit sånt perspektiv synest eg det er urovekkjande at Venstre og Kristeleg Folkeparti – sånn eg oppfattar det – representerer ei anna linje enn det Høgre og Framstegspartiet gjer, at dei sluttar seg til denne strategien, at dei sluttar seg til det som ein kan kalle for ei form for næringsnøytral linje – som vi veit er alt anna enn næringsnøytral. Eg håper at vi framover får ein ordentleg diskusjon om korleis vi kan utvikle det norske næringspotensialet, med vekt på korleis skattar og avgifter ikkje kan bidra til å løfte f. eks. regionar i nord.