Bjørn Lødemel (Høyre), 2017-06-08:
Dette er ein historisk dag for landet vårt. Om lag 100 kommunar har sagt ja til kvarandre gjennom ein frivillig samanslåingsprosess, og eit breitt fleirtal på Stortinget gjennomfører ei regionreform der vi reduserer talet på fylkeskommunar frå 19 til 11. I tillegg har ein flytta nye oppgåver både til kommunane og til regionane. Det kan vere verd å minne om at kommunereforma blir gjennomført for å møte endra føresetnader i kommunane og for å skape sterke kommunar som kan møte notidas og framtidas forventningar og krav frå innbyggjarane. Det er svært mykje som har endra seg dei siste åra og sidan 1960, og endringane skjer berre raskare og raskare. Ved dagens stortingshandsaming blir 121 kommunar slått saman til 47 nye kommunar. 257 kommunar har vedteke å halde fram som eigne kommunar. Det er berre 10 tilfelle der det er unntak frå regelen om frivillig samanslåing. Med dei vedtaka vi gjer i dag, vil vi ha 354 kommunar i 2020. Konklusjonen er klar. Dette er ein historisk suksess både for regjeringa og for dei partia som har samarbeidd med regjeringa. Det har ikkje mangla på pessimistiske og kritiske utspel frå sentrale raud-grøne politikarar frå Senterpartiet og Arbeidarpartiet. Likevel har vi opplevt at svært mange lokalpolitikarar frå alle parti har gått inn i desse drøftingane på ein positiv og offensiv måte. Det har vore lokalpolitikarar frå alle parti som har vore drivkreftene for å få fram fornuftige og framtidsretta samanslåingar i sin kommune. Det fortener dei ros for. Det har også vore ein del kommunar som har prøvd, men ikkje lukkast. Til dei skal vi også gje ros. Utgangspunktet for kommunereforma har vore frivillig samanslåing med gode lokale prosessar og folkeavrøysting eller innbyggjarundersøkingar. Det resultatet vi ser i dag, er eit godt bevis på at lokalbefolkninga og kommunepolitikarane har følgt opp arbeidet med kommunereforma på ein god måte. Mitt heimfylke, Sogn og Fjordane, er eit av dei fylka der flest kommunar har følgt opp Stortingets ønske om større og sterkare kommunar. Til saman 12 av 26 kommunar i dette fylket slår seg saman med éin eller fleire nabokommunar. Eg vil nytte høvet til å gratulere Gaular, Jølster, Naustdal, Førde, Eid, Selje, Flora, Vågsøy og min eigen heimkommune, Hornindal, med vedtak om samanslåing. Eg vil også nytte høvet til å gratulere Balestrand, Leikanger og Sogndal, som har jobba seg fram til ei god intensjonsavtale om samanslåing, sjølv om dei i dag blir slått saman med tvang. Det arbeidet dei har gjort dei siste månadane for å byggje ein ny, sterk regionkommune i Sogn, står det stor respekt av. Når det gjeld samanslåing mellom Flora og Vågsøy, har Høgre eit anna syn enn det som fleirtalet i komiteen ønskjer. Høgre meiner det bør vere ei overordna målsetjing at Bremanger skal bli med dei to andre for å få til ein fullverdig og sterk kystkommune i Sogn og Fjordane. Det er difor fornuftig å gjennomføre dei vidare utgreiingane som Fylkesmannen har fått i oppdrag å gjennomføre med Bremanger, før ein slår saman dei to andre. Desse utgreiingane skal vere ferdige i september, og departementet ønskjer å leggje fram denne samanslåinga i statsbudsjettet for 2018. Den frivillige samanslåinga mellom Flora og Vågsøy ville uansett blitt gjennomført då. Eg har skrytt av lokalpolitikarane i mitt heimfylke når det gjeld arbeidet med kommunereforma, og eg er glad for å kunne gjere det same også når det gjeld regionreforma. Sjølv om eg meiner at vi kan få til svært mykje bra med to nivå, respekterer eg fullt ut stortingsvedtaket om at vi skal ha om lag ti regionar. Sogn og Fjordane fylkesting med fylkesordførar Jenny Følling i spissen har sett seg i førarsetet for å få til ein sterk vestlandsregion som består av alle fire vestlandsfylka. Dette har ein ikkje lukkast med, på grunn av at Møre og Romsdal og Rogaland ønskjer å stå åleine. Fylkestinga i Sogn og Fjordane og Hordaland har etter dette forhandla fram og godkjent ei god og balansert avtale som vil tene begge fylka. Fredag kom også den gledelege bodskapen om at hovudsetet for det nye fylkesmannsembetet blir lagt til Leikanger. I dag blir denne frivillige samanslåinga vedteken i Stortinget. I tillegg til at det no blir gjort historiske vedtak om nye kommunar og regionar, blir det gjort omfattande endringar i oppgåvene til begge nivåa. Det er også ein svært viktig del av dette reformarbeidet. Dette vil gje sterkare folkevald styring på begge nivå, og i og med at vi får større kommunar og større fylkeskommunar, vil dette leggje grunnlaget for ei omfattande flytting av oppgåver i framtida. Høgre–Framstegsparti-regjeringa har med dei vedtaka som blir gjorde i dag, truleg gjennomført dei mest omfattande reformene i moderne tid for landet vårt. Det er gjort av ei mindretalsregjering i samarbeid med Kristeleg Folkeparti og Venstre når det gjeld regionreforma, og med Venstre når det gjeld kommunereforma. Eg vil gratulere både dei nye kommunane og dei nye fylkeskommunane, regjeringa og samarbeidspartia og ikkje minst statsråd Sanner for det grundige og gode arbeidet som er gjort.