Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2003-06-04:
UDIs rapport frå oktober 2002 om erfaringane frå 15 forsøksprosjekt med toårige introduksjonsprogram er viktig bakgrunnsinformasjon. Dette gjeld både i forhold til Stortinget og i forhold til departementets oppfølging av det vedtaket som vert fatta i dag, og den enkelte kommunen som no skal setja i verk informasjonsprogram. Det heiter i oppsummerande funn at sluttrapportane bekreftar at prosjektkommunane har betra samarbeidet med Aetat i løpet av prosjektperioden. Det er positive konsekvensar i forhold til at deltaking er ein føresetnad for økonomiske ytingar. Samarbeidet med frivillige organisasjonar og Raudekrossen er styrkt. Det er aukande samarbeid med LO og NHO. Helsespørsmål er eit viktig satsingsområde i fleire av prosjekta. Prosjektleiarane rapporterer om at det framleis er store metodiske utfordringar når det gjeld individuelle handlingsplanar. Heildagstilbod synest framleis vanskeleg å få til. Sluttrapportane viser at dei fleste har klart å gi deltakarane norskundervisning og arbeidspraksis som ein del av kvalifiseringsløpet, men det er vanskeleg å tilby deltakarane full veke. Kvinner deltek i større grad. Behovet for kommunal kompetanseheving blant tilsette som arbeider med programmet, er eit tilbakevendande tema i rapportane. Alle prosjekt rapporterer om vidareføring. Senterpartiet håpar at obligatoriske introduksjonsprogram vil gi integreringsarbeidet eit nytt lyft. Sosialhjelp skal ikkje lenger vera einaste alternativ for livsopphald. Introduksjonsordninga skal tilpassast den enkeltes ressursar og kompetanse. Språktrening, arbeid, utdanning, samfunnskunnskap og hjelp til sjølvhjelp er viktige komponentar. Det er, som UDI-rapporten viser, gode erfaringar her, men òg heilt tydeleg store utfordringar framover. Senterpartiet meiner at fullfinansiering frå staten er ein heilt klar føresetnad for at ein skal lykkast. Korleis skal kommunane kunna stola på ei etterrekning som det tekniske berekningsutvalet legg fram? Det er då ikkje slik at Regjeringa i andre spørsmål følgjer opp det som det tekniske berekningsutvalet til kvar tid påviser i april, og som gjeld året før. Vi er djupt urolege for den avstanden som er pr. dato mellom KS og departementet, og for kva desse programma kan kosta. Det er pinleg at vi ikkje har lykkast i komiteen med å vera tydelege. Kritikken går både til Framstegspartiet, til Høgre og til Kristeleg Folkeparti. Dei snakkar om fullfinansiering, men utan å kunna vera med på eit vedtak som seier dette tydeleg. Vi synest òg det er oppsiktsvekkjande at Regjeringa ikkje har lytta til KS og knytt den kommunale plikta til busetjingsordninga. Her får Regjeringa heldigvis fleirtalet mot seg. Vi er einige om nivået på introduksjonsstønaden på 2G. Vi er einige om at ungdom under 25 år som hovudregel skal ha ein tredjedel lågare stønad. Men vi synest òg det er viktig her å gjera unntak i særlege tilfelle som kommunane sjølve vurderer. Vi synest faktisk òg det er eit sjølvstendig poeng at introduksjonsstønaden gir opptening til dagpengar og gir grunnlag for barnetillegg. I eit eige brev frå KS er både Husbankens rolle og Aetats oppfølging understreka. Og lat meg understreka at å gjera vedtak om dette i dag, i ei tid der det er auka arbeidsløyse og i ei tid der norskopplæringa er sett tilbake i mottaka, byr på heilt spesielle utfordringar. Det er viktig både for storting og for regjering å følgja nøye opp korleis dette kjem til å verka. Det er òg viktig at den store gruppa som no ikkje vert omfatta, får moglegheit i neste omgang. Eg tenkjer her på dei som kjem hit for familiesameining.