Heidi Grande Røys (Sosialistisk Venstreparti), 2005-05-24:
Vi har til handsaming Ot.prp. nr. 68 for 2004-2005, som i hovudsak handlar om to ting: pensjonskasselovgiving og endring i innskottspensjonslova. Regjeringa får tilslutnad frå komiteen til alle sine forslag, men i tillegg fremjar ein samla komite eit viktig forslag for å få ned utgiftene som bedriftene vert påførte ved obligatorisk tenestepensjon. Vidare ligg det to mindretalsframlegg i innstillinga, som eg òg vil omtale. Etter gjeldande rett er regelverket for livsforsikringsselskapa og pensjonskassene i store trekk samanfallande. Viktige element i reglane er krav til fondering av framtidige forpliktingar, krav om å ha ansvarleg kapital og krav til korleis midlane skal forvaltast. Mens viktige reglar for livselskapa er fastsette i lov, har pensjonskassene til no i hovudsak vore regulerte i forskrift. Både den viktige rolla til pensjonskassene og likskapen mellom pensjonskassene og livselskapa tilseier at viktige reglar for pensjonskasser vert fastsette i lov, og det er det Odelstinget gjer i dag. I samband med handsaminga av Ot.prp. nr. 11 for 2003-2004 bad komiteen om at arbeidet med utgreiing av interkommunale pensjonskasser skulle prioriterast. Regjeringa har gjort det og foreslår no at ei pensjonskasse kan forvalte separate pensjonsordningar for fleire kommunar, og får tilslutnad til det frå ein samla komite. Komiteen vil derimot gi private verksemder same anledning til å opprette felles pensjonskasse, noko som er svært viktig i forhold til at vi på torsdag, under handsaminga av pensjonsreforma, vil vedta å innføre obligatorisk tenestepensjon. Obligatorisk tenestepensjon vil føre til at svært mange føretak, i hovudsak små og mellomstore, som i dag ikkje har pensjonsordning, vil måtte opprette det. Rammevilkåra må difor liggje til rette for at pensjonsmidlane kan forvaltast på ein sikker måte, og med lågast moglege kostnader. Felles pensjonskasse for fleire føretak er eit viktig forslag for å få ned kostnadene. Dette forslaget har òg støtte frå eit mindretal i Banklovkommisjonen, som m.a. viser til at driftskostnadene i ei pensjonskasse er på det halve av kostnadene i livsforsikring. Komiteen ber Regjeringa snarast fremje lovforslag som opnar for dette, slik vi i dag opnar for interkommunale pensjonskasser. Mindretalet, Framstegspartiet og Senterpartiet, tek opp forslag om at premiefondet òg bør kunne brukast til å dekkje tap for ordinære ytingar, og likeeins at tilleggsavsetjingar skal kunne dekkje negativ avkasting. Eg er glad for at det framleis er eit breitt fleirtal i komiteen som avviser dette. Komiteen handsama så seint som i fjor det same spørsmålet og avviste det òg den gongen. Å bruke tilleggsavsetjingar til å dekkje tap vil vere ei klar omlegging av risikofordelinga mellom kunden og finansinstitusjonen. I lovgivinga må det vere ei klar avgrensing mellom kundekapitalen og eigarkapitalen i pensjonsinnretninga. Det er eigarkapitalen i form av ansvarleg kapital som skal kunne dekkje tap. Det er viktig at skattefrie ordningar, som dessutan skal nyttast til fordel for kundane, ikkje overtek denne rolla til den ansvarlege kapitalen. Så til det som vedkjem endringar i lov om innskottspensjon. Vi opnar i denne lova for at vi òg skal kunne ha innskott frå arbeidstakar, i tråd med ynsket frå organisasjonane i samband med lønnsoppgjeret for 2004. Regjeringa legg opp til at innbetalingane både frå føretaket og frå arbeidstakar skal førast på same konto. Det vil føre til at kostnadar ved ordninga òg vil bli trekte frå innskotta til dei tilsette i føretaket. Fleirtalet i komiteen, alle unnateke Arbeidarpartiet og Sosialistisk Venstreparti, vedtok i Innst. O. nr. 2 for 2000-2001 òg å opne opp for at føretaket får fleksible moglegheiter til å variere innskotta frå år til år, med inntil 25 pst. høgare eller lågare innskott enn fastsett i innskottsplanen. Det vil føre til at det i år der føretaket betaler lågare innskott, vil verte ein endå større del av arbeidstakaren sitt innskott som faktisk vil gå til administrasjonskostnader framfor til eiga pensjonssparing. Eit mindretal, SV, Arbeidarpartiet og Senterpartiet, meiner difor at det ikkje må vere tvil om at det innskottet dei tilsette sjølve betaler inn til pensjonsordninga, gir ein tilsvarande høgare pensjon. Vi vil difor understreke at dei tilsette sine innskott ikkje skal nyttast til å dekkje administrasjonskostnader, og fremjar forslag i tråd med det. Med det vil eg tilrå innstillinga. Eg tek også opp forslaget frå Arbeidarpartiet, SV og Senterpartiet og tilrår sjølvsagt òg dette.