Åsa Elvik (Sosialistisk Venstreparti), 2005-12-19:
Frå SV si side vil vi gi ros til interpellanten for å ta opp problemstillinga, og også rose statsråden for å gå inn i problematikken på ein såpass grundig måte. Eg la spesielt merke til vektlegginga av ein dialog med KS, som er veldig vesentleg i forhold til denne problemstillinga. Økonomisk kriminalitet er noko som SV har jobba med og fremma ei lang rekkje forslag om tidlegare. Det gjeld alle avskyggingar av økonomisk kriminalitet. For eksempel fremma vi eit privat forslag i førre periode med forslag til ei lang rekkje tiltak. Eitt av forslaga, som fekk fleirtal i Stortinget, var at revisor skulle påleggjast å melde frå om mistenkjelege forhold i føretak som ein jobba med. Så dette er noko som vi har hatt fokus på og vore opptekne av uansett kor det er, og kven som gjer det. Vi har hatt som mål at det skal vere vanskeleg, for ikkje å seie umogleg, for folk i maktposisjonar, uansett om det er eit privat selskap eller ei offentleg verksemd, å utnytte den maktposisjonen dei har, til eiga vinning. Tiltaka er: større openheit, klarare rolle og større uavhengigheit for kontrollørar. Vi har også meint at ein måtte vurdere større offentleg kontrollinnsats og auka straff. I forhold til offentleg sektor er det klart at det er eit aspekt ved saka at det offentlege gjer innkjøp for om lag 240 milliardar kr i året. Det er ca. 15 pst. av BNP. Eg er einig med interpellanten i at openheit er eit viktig verkemiddel for å hindre korrupsjon og kameraderi ved offentlege innkjøp. Interpellanten var inne på at Regjeringa har vedteke å vidareføre dei nasjonale terskelverdiane for å gjennomføre konkurranse for offentleg innkjøp på 500 000 kr, og at ein ikkje innfører plikt til forenkla kunngjering ved kjøp over 100 000 kr. Vi har meint at i og med at terskelverdiane blei auka for berre tre månader sidan, bør ein la dette få verke til ein har hausta erfaringar og evaluert det, før ein eventuelt gjer noko med det. Vi har hatt som mål å forenkle regelverket og forbetre dagens reglar i forhold til kommunesektoren. Regjeringas vedtak er altså i tråd med det som var Bondevik II-regjeringa sitt opphavlege forslag. Det som det er viktig for oss å leggje vekt på, er at same kor terskelverdien er, og kva slags type plikt ein har, gjeld dei grunnleggjande krava i lov om offentlege innkjøp § 5 for alle innkjøp, uavhengig av verdi. Krava er m.a. at innkjøpa så langt mogleg skal vere baserte på konkurranse, føreseielegheit, gjennomsiktigheit og etterprøvbarheit. Gjennom at Regjeringa har lagt til rette for frivillig Internett-kunngjering på Doffin også for innkjøp under 500 000 kr, blir det opp til kommunane sjølve i forhold til konkurranseaspektet. I forhold til etterprøvbarheita, derimot, er dette godt ivareteke, gjennom at Regjeringa har vedteke å innføre ei protokollplikt for alle innkjøp over 100 000 kr. I tillegg ligg det ei sak til behandling i Stortinget om endring av offentlegheitslova med forskrifter, slik at ein ikkje lenger skal kunne unnta protokollar automatisk. I tillegg har Regjeringa stilt krav om HMS og skatteattest ved kjøp over 100 000 kr, slik at ein skal kunne sile ut dei som ein må kunne betrakte som useriøse leverandørar. Dette understrekar at det er viktig for regjeringspartia å ha eit regelverk som førebyggjer kameraderi og korrupsjon. Vi skal no hauste erfaringar med den nye terskelverdien og gjennomføre ein analyse av korleis dette har verka. I ei pressemelding frå statsråd Heidi Grande Røys peiker ho på at mange brot på reglane har si årsak i manglande kunnskap. Det er eit aspekt ved denne debatten også. Derfor har departementet sagt at ein skal greie ut behovet for å styrkje tilbodet om rådgiving i samband med offentlege innkjøp. Likevel er det viktig å undersøkje, for at bevisste og overlagte brot skal få konsekvensar. Statsråden har derfor varsla at ho no vil vurdere å innføre sanksjonar mot ulovleg direkteinnkjøp, i tråd med eit forslag frå ei arbeidsgruppe som har sett på dette. Frå SV si side er vi derfor tilfredse med at mange statsrådar vil ta tak i denne problemstillinga og har ho i fokus, og vi vil gjerne takke interpellanten for å setje eit viktig tema på dagsordenen.