Modulf Aukan (Kristelig Folkeparti), 2004-03-11:
Ånda og intensjonen i den heilskaplege revisjonen vi i dag gjer av lov om Riksrevisjonen, er at vi fører vidare den rettstilstanden vi har i dag. Det meiner eg vi får til med den innstillinga vi behandlar no. Men lova får ei moderne form, og forhold som har festa seg i praksis, blir no lovfesta på ein ryddig og grei måte. Eg viser til saksordføraren sin gjennomgang av saka og sluttar meg i all hovudsak til hans synspunkt. Eg vil knyta nokre kommentarar til eit område som har vore oppe i debatten. Komiteen har delt seg når det gjeld formuleringane om korleis Riksrevisjonens innsynsrett i forvaltninga skal avgrensast. Eit breitt fleirtal, Arbeidarpartiet, Høgre, SV og Kristeleg Folkeparti, legg til grunn at den nye føresegna om Riksrevisjonens innsynsrett ikkje inneber ei innskrenking eller ei utviding av innsynsretten i høve til gjeldande praksis. Hovudregelen er og skal framleis vera at Riksrevisjonen skal ha innsyn i forvaltninga sine interne dokument. Men eit unntak er det: Både Riksrevisjonen og Regjeringa har uttala at innsynsretten ikkje omfattar regjeringsnotat, dagsordenar til og protokollar og referat frå regjeringskonferansane, utkast til regjeringsnotat og handnotat som er utarbeidde til statsrådane til saker som står på dagsordenen i regjeringskonferansane. Dette er ei logisk og fornuftig avgrensing for å gje moglegheit for politisk fortruleg skriftleg kommunikasjon på regjeringsnivået. Det er altså ei avgrensing som det er einigheit om mellom Riksrevisjonen og Regjeringa, og som Stortinget i dag sluttar seg til. Elles oppfattar eg at diskusjonen om innsynsretten har eit visst hypotetisk preg. Berre ved eitt enkelt tilfelle har spørsmålet vore sett på spissen, om innsyn i eit politisk notat. I det tilfellet tok Riksrevisjonen saka opp med Stortinget. Eg er overtydd om at så lenge Riksrevisjonen ber om innsyn berre i slike dokument som har revisjonsfagleg interesse, vil dette også i framtida bli eit heilt minimalt problem i det praktiske livet. Det har også Riksrevisjonen sjølv lagt til grunn, slik eg har forstått det. Som døme på dokument som Riksrevisjonen ikkje har noko sakleg behov for, kan eg nemna dokument som har vore ein del av førebuinga til statsbudsjettet, og som Stortinget heller ikkje får tilgang til. Vidare skal Riksrevisjonens kontroll skje i ettertid. Det er ikkje behov for innsyn i dokumentasjon om planar o.l. for framtida. Eg vil her minna om det besøket komiteen hadde i den danske riksrevisjonen for om lag eit år sidan. Den danske riksrevisjonen har etter lovparagrafen tilgang til «enhver» opplysning. Men riksrevisjonen sjølv fortalde at dei sjølvsagt ikkje ville be om innsyn i lovførebuande arbeid, som til dømes til finansloven, det danske statsbudsjettet. Liknande vurderingar reknar eg med at den norske Riksrevisjonen gjer seg. Og som det står i innstillinga: Det er ikkje slik at Regjeringa utan vidare kan la vera å utlevera eit dokument. I slike tilfelle kan Riksrevisjonen ta saka opp med Stortinget gjennom den rapporten som vert lagd fram. Også ut frå dette er det grunn til å tru at betydninga også i framtida vil vera lita. Så til spørsmålet om utsett offentlegheit for dokument som vert utveksla mellom Riksrevisjonen og forvaltninga. Ei slik føresegn har altså fleirtalet kome fram til at det er behov for. Riksrevisjonen utfører eit oppdrag for Stortinget, og det er ingen grunn til at sakene skal bobla på låg varme i media eit halvt år før dei kjem fram til Stortinget på grunnlag av rapportar som ikkje er ferdiglaga. Eg er ganske sikker på at det vil tena behandlinga i Stortinget at rapportane no får merksemd i media når saka faktisk kjem til behandling i kontrollkomiteen. Eg har òg lagt vekt på at Riksrevisjonen sterkt har ønskt ei slik føresegn. Det er heller ikkje her tale om noko suspekt hemmeleghald. Dei same dokumenta som har vore offentlege før, vert også offentlege no, berre litt seinare. Her er det full moglegheit for gransking frå media og frå den enkelte borgar. Mindretalet peikar på at offentleg merksemd kan gjera at den enkelte borgar kan koma med innspel til Riksrevisjonen, med opplysningar osv. Så lenge Riksrevisjonen ikkje oppfattar at dette er eit behov, finn eg ikkje å leggja særleg vekt på akkurat det momentet. Elles viser eg til innstillinga og rår Kristeleg Folkepartis representantar til å stemma for ho.