Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2007-06-05:
Ferjene er viktige for busetnad og utvikling av næringsliv langs kysten og i fjordområda. Regjeringa ynskjer difor å redusere kostnadene for brukarane av ferjene. I Soria Moria-erklæringa sa me difor at kostnadene for ferjebrukarane bør reduserast, og at me ville utgreie om nokre ferjestrekningar kunne bli gratis. Møreforsking vart i fjor engasjert til å gjere ei slik utgreiing. Denne utgreiinga vart ferdig tidlegare i år. I rapporten drøftar Møreforsking åtte ulike alternativ med gratisferje – frå gratis på alle samband til gratis på dei minste og lengste sambanda. Kostnadene med dei ulike alternativa er rekna til mellom 160 mill. kr og 1 700 mill. kr. I rapporten tilrår Møreforsking at det blir gjort forsøk med gratisferje før det eventuelt blir innført ei permanent ordning. I Dokument nr. 8:54 vert det gjort framlegg om forsøk med gratisferje på fire konkrete samband. Eg har i utgangspunktet ingen merknader til dei sambanda som er foreslått, sjølv om eg høyrer kva som vert sagt av andre representantar, og òg sjølv har kikka litt på adressene til dei som har foreslått dette. Eg vil likevel peike på at formålet med prøveordningar er å lære mest mogleg om konsekvensane av å gjere samband gratis. Difor må ein vurdere kva samband som eventuelt vil vere mest relevante i forhold til den samla erfaringa. Eg meiner òg me bør ha ein plan for å gjennomføre ei kartlegging av reisevanar for å få oversikt over kva konsekvensar gratisferje har for desse. På bakgrunn av dette og anna nødvendig forarbeid meiner eg at det ikkje er realistisk å starte forsøk med gratisferje allereie til hausten. Eg gjer òg merksam på at rekneskapsopplysingar frå reiarlaga til Statens vegvesen viser ei samla driftsinntekt i 2005 på i underkant av 102 mill. kr på dei sambanda som det her vert gjort framlegg om å gjere gratis. Sidan dette er 2005-tal, og det ikkje kan utelukkast behov for å auke kapasiteten på grunn av auka etterspørsel, vil dette truleg vere nedre grense for årskostnaden med å gjere desse sambanda gratis. Med andre ord er kostnadene med å gjere sambanda gratis så høge at ein etter mitt syn ikkje kan ta stilling til kva samband som skal inn i ei prøveordning, utan òg å ta stilling til kostnadene som del av ei samla vurdering av løyvingane til samferdselstiltak – med andre ord er dette òg ei budsjettsak. På bakgrunn av det eg har nemnt, meiner eg at dette forslaget ikkje er tilstrekkeleg til å ta stilling til korleis ei prøveordning med gratis ferje bør gjennomførast. Eg er glad for den positive viljen til å prøve ut gratisferje som ligg i dette forslaget. Eg håper difor på ein god dialog om saka framover. Representanten Halleraker gjorde meg merksam på ei innstilling som vart lagd fram om eit tidlegare Dokument nr. 8-forslag – nr. 8:63 for 2004–2005 – der eg som vararepresentant på Stortinget var saman med Framstegspartiet om eit forslag om å be den dåverande regjeringa leggje fram ei vurdering av innføring av gratisferje for brukarane. Senterpartiet var aldri med på eit forslag som gjekk på innføring av korkje prøveordningar eller permanent ordning over bordet. Til det er Senterpartiet altfor ansvarleg. Me har god erfaring med å sitje i posisjon og veit at ein må førebu saker for at ein skal lande på beina når ein skal gjennomføre dei. Som tidlegare sagt vil eg kome tilbake til denne saka i budsjettframlegget for 2008. Så ein liten kommentar til Sortevik sin harselas om Soria Moria-erklæringa og Senterpartiet sitt program. Soria Moria-erklæringa er eit kompromiss mellom tre parti. Senterpartiet sitt program er Senterpartiet sitt primærstandpunkt. Eg er klar over at ordet kompromiss kanskje er eit framandord for Framstegspartiet, men det er altså noko parti inngår når ein vil få gjennomført noko av politikken sin, ikkje berre vere reine og ranke og foreslå vedtak som ein veit aldri vil bli vedtekne. Difor er Senterpartiet sitt program ikkje nedfelt i Soria Moria-erklæringa i sin heilskap, men det er neimen ikkje langt ifrå. Framstegspartiet følgjer opp rapporten frå Møreforsking utan sakshandsaming, men meiner på eitt punkt å vite betre enn forskarane, nemleg når det gjeld kor mykje etterspurnaden vil auke. Møreforsking meiner 45 pst., Framstegspartiet 10 pst. Det er ikkje anvist noka budsjettdekning. Med andre ord er dette òg ei uforsvarleg eller urealistisk budsjettering. Eg er glad for at fleirtalet vel å følgje opp det eg òg tidlegare har sagt i denne salen, nemleg at ein får høve til å drøfte dette i samband med budsjettet for 2008.