Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2014-10-06:
«You campaign in poetry. You govern in prose» er den tidlegare New York-guvernøren Mario Cuomo berømt for å ha sagt. Ein trontale er definitivt prosa og ikkje poesi – ikkje berre den vi fekk i år, men som oftast. Han har vel sjeldan rørt hjarte der han raskt går igjennom ei rekkje tema, men trontaledebatten på sitt beste kan vere årets moglegheit til å ta utgangpunkt i dei store linene i verda – det som pregar vår tid, det tida spør etter. Og viss eg skulle summere opp det eg synest vår tid spør etter, i to ord, så er det med orda meir solidaritet. Talet på flyktningar, asylsøkjarar og internt fordrivne har for første gong sidan andre verdskrigen passert 50 mill. menneske i år, i 2014. Aldri før i mi levetid – eller nokon eg ser her i salen si levetid, trur eg – har vi hatt fleire flyktningar i verda, flyktningar som krev vår og andre sin solidaritet, og som krev at innsatsen for å hindre at dei vert færre, vert styrkt. Mens verda gjer store framsteg, mens menneske kjempar seg ut av fattigdom, veks òg forskjellane mellom fattige og rike innetter i land i store delar av verda, i rike land og i veldig mange fattige land. Store sosiale forskjellar er gift for eit kvart samfunn, det undergrev tillit og solidaritet mellom menneske viss ikkje menneske går på same skule, bur i same område, har nokolunde dei same moglegheiter, føler seg som del av den same verda. Generasjonane som kjem etter oss, vil òg i særleg grad krevje vår solidaritet i tiåra framover. Den globale klimautfordringa utfordrar oss til å omstille Noreg og andre land til nullutsleppssamfunn og la store delar av verdas fossile ressursar verte liggjande ubrukte. Mindre merksemd får tapet av naturmangfald. I dag vert artar utrydja i eit tempo vi ikkje har sett på om lag 70 millionar år, noko som vil ramme verdiar, men òg verdiskaping massivt. Vårt hundreår kan verte det som varig svekkjer mennesket sitt ressursgrunnlag og vår viktigaste kapital – naturkapitalen – eller det kan verte det der vi skiftar kurs. I 2014 og i 2015 må det som er viktigast i verda, vere viktigast i Noreg, og i vårt vesle land må det å styrkje fellesskap, redusere forskjellar, omstille oss til eit land som lar klimaet og natur vere styrande for politikken, og å vere solidariske med dei som er på flukt, styre norsk politikk. Derfor kjem meir solidaritet òg til å vere ein gjennomgangstone for SVs politikk i stortingsåret som kjem. Vi vil be om at 2015 vert det året då Noreg kjem med eit ekstraordinært løft for å redusere fattigdom og hjelpe flyktningar. For når det står verre til i verda, så bør verdas rikaste land kunne hjelpe til litt ekstra det året. Vi føreslår i dag følgjande: «Stortinget ber regjeringen, i påvente av varslet nytt regelverk, sørge for umiddelbar stans i utsendelser av lengeværende asylbarn som har vært her i tre år eller mer, og deres familier. Sakene stilles i bero, og det gis utsatt iverksettelse.» Og vi vil fortsetje å føreslå at vi skal ta imot fleire flyktningar frå den aller verste humanitære katastrofen dei siste åra – den i Syria. Igjen: For når det står verre til for flyktningar i verda, så kan vi gjere litt ekstra. SV kjem til å leggje fram forslag om korleis Noreg kan redusere klimagassutsleppa kraftig for å nå måla som det er einigheit om i Stortinget, og vi kjem til å fortsetje å føreslå at vi òg må la betydelege delar av våre fossile ressursar liggje – som resten av verda må gjere. For når klimautfordringa er spesielt påtrengjande, så må det vere spesielt påtrengjande for Noreg å kome med dei gode løysingane. Men ikkje minst så vil vi føre ein politikk som set miljø og solidaritet først i heile politikken, på alle område, for det er det verda treng av oss no.