Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 2003-05-28:
Eg kan vise til saksordførarens ryddige gjennomgang, og Arbeidarpartiet sluttar seg i hovudtrekk til det forslaget som ligg føre. Formålet med eigaravgrensingsreglane er å motverke kryssande eigarposisjonar mellom enkeltinstitusjonar og finanskonsern og sikre finanskonsernas uavhengigheit i forhold til anna næringsliv. Dette er det viktig å vareta, og det er det òg brei semje om i komiteen. Så kan ein sjølvsagt diskutere kva for reglar og verkemiddel ein bør ha for å vareta dette formålet. Dagens reglar, der ingen i utgangspunktet kan eige meir enn 10 pst. av aksjane, har òg viktige unntak frå hovudregelen. Det viktigaste unntaket er at finansinstitusjonar kan eige 100 pst. av ein annan finansinstitusjon. Vi har dessverre sett ei klar utvikling i finansnæringa mot større sentrale einingar, maktkonsentrasjon og utanlandsk eigarskap. På den bakgrunnen synest eg det er underleg at mindretalet i komiteen hevdar at gjeldande regelverk «har fungert etter hensikten». Gjeldande regelverk har ikkje kunna forhindre at norske finansinstitusjonar har blitt oppkjøpte av utanlandske institusjonar. Eg kan jo nemne Fokus Bank, som blei oppkjøpt av Den danske Bank, Kreditkassen av Nordea. Det er slik at det vil vere fordelar og bakdelar med både eit system med forbodssoner og eit skjønnsbasert system. Men eit skjønnsbasert system vil både vere meir fleksibelt og enkelte gonger meir treffsikkert i forhold til formålet, omsynet, som det er viktig å vareta. Det er Arbeidarpartiet einig med Regjeringa i. Men dette føreset da klare kriterium og lovfesta retningslinjer for korleis skjønnet skal utøvast. Forslaget går ut på at ein må søkje myndigheitene om godkjenning dersom ein skal ha ein eigenandel over 10 pst., og for neste terskel på 20 pst. Her skal vektleggjast at det er eigna eigarar, tilsynsmessige forhold og konkurransemessige omsyn. Når det blir ønskt erverv av meir enn 25 pst., som gir ei form for kontroll, skal det vere vesentleg strengare krav i utøvinga av skjønnet. Dette er Arbeidarpartiet einig i. Vi meiner likevel at dette ikkje går langt nok i å vareta distrikts- og regionalpolitiske omsyn, og det bør derfor inn som eit eige lovfesta kriterium, i samsvar med det som Finansdepartementets eiga arbeidsgruppe faktisk foreslo. Det er nødvendig å ta vare på mest mogleg av bank- og finansmiljøet rundt om på dei små plassane i landet. Vi ser kor viktig det er i dag både for næringslivet ute og for bebuarane elles. Derfor fremjar vi saman med SV, Senterpartiet og Kystpartiet forslag om å lovfeste eit slikt kriterium. Sjølv om det blir mest mogleg klare kriterium og lovmessige retningslinjer, skal det – som sagt – utøvast skjønn. Om det nye regelverket vil vere effektivt og fungere i tråd med formålet, avheng så klart av viljen til å utøve og bruke skjønnet og til å avslå søknad om erverv når slikt er i strid med kriterium og retningslinjer. Her ligg usikkerheita. Men eg meiner at her ligg òg moglegheita til å få eit system som fungerer betre enn dagens system når det gjeld å vareta det formålet som vi alle saman er einige om. Det blir frå mindretalet si side vist til at i andre land som har gjeldande skjønnsmessig regelverk, er det ikkje gitt noko avslag. Men saka er at det antakeleg er førebyggjande, at dei som ikkje har moglegheit til å nå igjennom, har avklart dette på førehand. Dei vil såleis neppe fremje nokon søknad.