Terje Breivik (Venstre), 2021-05-04:
Det står respekt av at regjeringa har sett i gang ei ekstern uavhengig evaluering av og debatt om eiga krisehandtering midt under pandemien, og at statsministeren seier seg samd med koronakommisjonen på sentrale kritiske punkt. Det føyer seg inn i eit systematisk mønster som regjeringa fortener skryt for – at dei har vore så opne og tilgjengelege frå dag éin om kva dei har sett i verk av tiltak, men òg om tvilen og vurderingane undervegs, viljen dei har hatt til å lytta breitt heile tida og samspelet med Stortinget. At me alle, Stortinget inkludert, har ei slik audmjuk tilnærming når me no så smått skal både evaluera og læra, og – viktigast av alt – leggja til rette for at me som styresmakter og ansvarlege er betre førebudde om det skulle koma ei ny, liknande krise i framtida, trur eg er klokt, ikkje minst med tanke på å ta vare på og vidareforedla det unike tillitsforholdet me har mellom styresmaktene, borgarane og sivilsamfunnet i Noreg – eit tillitsforhold kommisjonen kort og godt summerer opp slik: «Myndighetene kunne imidlertid ikke lykkes uten oppslutning fra befolkningen.» Myndigheitene, styresmaktene, er i denne forstand like mykje Stortinget som regjeringa. Folk der ute gjer ikkje nødvendigvis forskjell på regjering og storting. Dei gjer seg opp ei meining om korleis me har styrt landet gjennom krisa, og om styresmaktene saman handterer dette slik at det avgjerande tillitsforholdet ikkje berre står seg, men kjem styrkt ut av koronakrisa. For at eg ikkje skal verta misforstått: Eg er sjølvsagd samd i at Stortinget har ei viktig rolle i å vera konstruktivt kritiske til korleis ei regjering heile tida opptrer, òg i ein krisesituasjon. Med tanke på akkurat denne krisa trur eg likevel Stortinget med fordel òg bør bruka tid og ressursar på å stilla spørsmål om Stortinget kunne handtert ein slik pandemi annleis og betre, før me eventuelt fell for freistinga til å slå kortsiktig politisk mynt på einsidig å kritisera regjeringa. Det er me, Stortinget, som har gjeve regjeringa og helsestyresmaktene vide fullmakter i smittevernlover for å handtera ein slik pandemi. Og utan at eg skal ta på meg rolla som betrevitar, tvilar eg sterkt på om Stortinget den gongen hadde føresett å innretta lovverket slik at det er optimalt tilpassa for å handtera ein slik krisesituasjon. Den debatten er det ikkje tid for å ta i dag, midt i krisa. Men når Stortinget skal ha den store evalueringsdebatten i kjølvatnet av koronapandemien, er det likevel ei av dei største og viktigaste problemstillingane som bør drøftast: Har Stortinget lagt godt nok til rette gjennom lov- og rammeverk for at Noreg som samfunn er godt nok skodd til å handtera liknande kriser i framtida? Kan samspelet storting–regjering gjerast enda betre, òg frå Stortinget si side? Avslutningsvis vil eg på vegner av Venstre igjen nytta høvet til å seia at me på Stortinget i stort er imponert over jobben regjeringa og dei to fremste faginstansane me har, Folkehelseinstituttet og Helsedirektoratet, har lagt ned. Ingen land i verda var godt nok førebudde på å takla ein slik pandemi. Ingen hadde føresetnader for å ha planar, strategiar og beredskap som var førebudde på eit totalt ukjent virus, som var så smittsamt, og som har slikt fatalt sjukdomsbilete for utsette grupper. Likevel er Noreg eit av landa som har lågast smitte, færrast dødsfall og er minst rama økonomisk. Så veit me alle at alt langt frå er rosenraudt, og at mykje arbeid framleis står igjen, ikkje minst for dei som slit helsemessig, anten på grunn av etterverknader av smitte eller på grunn av belastningar nedstenginga har påført dei. Slik sett er det svært lett å stilla seg bak målet regjeringa er så tydeleg på: Ingen skal stå igjen åleine med utfordringar som er forårsaka av pandemien. Saman skal me koma oss ut av krisa.