Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2017-06-15:
I 2008 – med Senterpartiet i den raud-grøne regjeringa – vart det stadfesta gjennom dåverande langtidsplan at «Bardufoss flystasjon utvikles som hovedbase for Forsvarets fremtidige helikopterstruktur». Regjeringa slo då fast – noko som er like sant no som det var då – at ei satsing på Bardufoss flystasjon vil redusere behovet for investeringar i høve til ei nødvendig oppbygging andre stader. I langtidsplanen frå 2012 heldt me i regjeringa fast på politikken vår og slo fast: «Bardufoss flystasjon videreføres som hovedbase for Forsvarets helikoptre med felles ledelse for 339 skvadron med Bell 412 taktiske transporthelikoptre, 337 skvadron med NH 90 kystvaktshelikoptre og 334 skvadron med NH 90 fregatthelikoptre.» Å hevde at omgrepet «hovudbase for helikopter» ikkje eksisterer, slik statsråden har gjort i svar til Senterpartiet, er med andre ord ein særs oppsiktsvekkjande og merkeleg påstand. Få er i tvil om at Hæren treng helikopterkapasitet. Det finst heller ingen moderne hær i verda i dag som ikkje har funksjonelle helikopter tilgjengelege. Under føredraget sitt i Oslo Militære Samfund 2. februar 2016 slo t.d. Odin Johannessen, generalinspektør i Hæren, fast: «En hær uten helikopter er en hær som ikke er i stand til å ivareta sine taktiske oppgaver.» Helikopter er ein naudsynt kapasitet for ein vel fungerande hær. Helikopter gjer det mogleg raskt å ta nøkkelterreng som flyplassar, bruer og hamner for å sikre framføring av andre styrkar og utstyr, kunne frigjere seg frå vegnettet og gjennom dalføre gjere landstyrkane meir uføreseielege for ein motstandar. Ein annan viktig kapasitet er behovet for medisinsk evakuering. Spesielt Noregs store areal og geografi – med fjell, fjordar og dalar – vil i fleire situasjonar gjere det særs vanskeleg for Hæren å operere effektivt utan denne kapasiteten. Andre instansar i samfunnet, som Hovudredningssentralen, Fylkesmannen, politimeistrar og Politidirektoratet, har òg uttrykt skepsis knytt til flytting av transporthelikopter ut av landsdelen, grunna i totalforsvaret av eit stort område. Flytting av 339-skvadronen og det som no viser seg å vere ei nedlegging av hovudbasen for helikopter, er nok eit døme på ei tragisk feilprioritering og pengesløsing i Forsvaret. I langtidsplanen bruker regjeringa store summar til å byggje ned kapasitet ein stad, for så å byggje opp tilsvarande ein annan stad, utan at dette gir auka kampkraft. Nedlegginga av Andøya er eit anna døme på slik pengesløsing, der regjeringa øydelegg både operativ evne og eit lokalsamfunn som har tilpassa seg Forsvarets behov. Fjerninga av Hærens helikopter og avviklinga av den splitter nye hovudbasen for helikopter på Bardufoss er ei anna feilprioritering frå regjeringa som gir Forsvaret langt mindre kampkraft for pengane. Det er over fleire år bygt opp eit solid og verdifullt kompetansemiljø på Bardufoss. Etableringa av helikopterbasen på Bardufoss vert ferdigstilt dette året. I tillegg til det nye skvadronbygget er det etablert infrastruktur og inventar til den nye helikopterbasen. Det har vore ei svært omfattande investering, med kostnader på om lag 1 mrd. kr. I svaret til utanriks- og forsvarskomiteen sendt 27. juni 2016 skreiv statsråden følgjande om flyttinga av 339-skvadronen til Rygge og 334-skvadronen til Haakonsvern: «De foreslåtte tiltakene knyttet til endringer i helikopterstrukturen innebærer en reduksjon på om lag 100 årsverk. Over 20 år gir tiltaket om lag 2,4 mrd. kroner i reduserte kostnader.» Lite tyder på at flyttinga av 339-skvadronen vil gi desse innsparingane. Tvert imot, stadig fleire slår no fast at desse estimerte innsparingane ikkje er rette. Berre for to veker sidan spurde eg om regjeringa framleis kunne garantere at innsparingane ho viste til i svaret til utanriks- og forsvarskomiteen, faktisk er rette. Det kunne ho ikkje. Alt eg fekk, var eit luftig svar om at samlinga på Rygge og reduksjonen av Bell 412-miljøet ville «frigjere ressursar til høgare prioritert aktivitet». Å flytte helikoptermiljøet og sentrale funksjonar til Rygge kostar pengar. Det vil det i høgste grad òg gjere å skaffe Hæren nye helikopter. I samband med handsaminga av revidert nasjonalbudsjett spurde Senterpartiet kva som er estimert kostnad ved å skaffe Hæren ni dedikerte og eigna helikopter med tilsvarande kapasitet som dagens Bell-helikopter på Bardufoss. Då svara regjeringa at investeringskostnader for eigna transporthelikopter til Hæren vart i 2014 estimerte til om lag 6 mrd. kr. I tillegg kjem levetidskostnader, som inkluderer driftskostnader. Gjennom forslaget, som fire parti står bak – ikkje berre Senterpartiet, som førre representant syntest å tru – ber me «regjeringa sikre at det norske forsvaret har eigna helikopterstøtte for Hæren lokalisert på Bardufoss». Det burde vere tydeleg for alle som ynskjer dette, at det er ei langt meir kostnadseffektiv løysing å halde dagens Bell-helikopter på Bardufoss enn å investere i nye.