Gjermund Hagesæter (Fremskrittspartiet), 2010-06-17:
Det som vi skal behandle i denne saka, er at pensjon som er gitt med heimel i Grunnloven § 75 bokstav i, ikkje byggjer på rettskrav, lov eller forskrift, men blir ytt etter billigheit frå statens side, såkalla gåvepensjon. Det er altså opp til Stortinget å bestemme korleis ordninga med pensjonar frå statskassa skal vere. Ordninga omfattar i dag tre grupper. Det er lokalt tilsette ved norske utanriksstasjonar, det er tidlegare statstilsette som ikkje har hatt medlemskap i Statens pensjonskasse fordi stillinga ikkje var innlemma, og det er personar som har tenestegjort som befal eller meinig utanfor landets grenser i perioden 1940–1945. I tillegg kjem særskilte tilfelle der ein ser det som «rettferdig og hensiktsmessig» å tilstå slik pensjon. Denne ordninga er meint å vere ein sikkerheitsventil, for å unngå at personar som etter ei «rimelighetsvurdering» bør motta norsk pensjon, fell utanfor. Dei ni aktuelle personane som det er innstilt på pensjon til i denne saka, har anten vore tilsette eller er etterlaten ektefelle etter ein tilsett ved norske utanriksstasjonar. Det er ein samla komité som støttar at desse får pensjon, slik det er innstilt på. Det er likevel ein del ulike merknader frå opposisjonen, og også nokre merknader frå Framstegspartiet, som eg vil gå inn på her. Framstegspartiet, Høgre og Kristeleg Folkeparti har slått fast at ein finn det «hensiktsmessig» at proposisjonen om pensjonar frå statskassa for framtida er noko meir opplysande enn det som var utgangspunktet denne gongen. Det er Stortinget som skal avgjere denne type pensjonar, og då er det viktig at også Stortinget får nok informasjon til at ein kan fatte avgjerd. Framstegspartiet konstaterer at det er ein betydeleg bruk av skjønn og få objektive kriterium å halde seg til når slik pensjon skal bli gitt. Eg viser her til spørsmål nr. 5 frå saksordføraren, om når det er «hensiktsmessig og rettferdig» å tildele pensjon heimla i gruppe 3. Det er altså eit krav om at det skal vere «hensiktsmessig og rettferdig», og spørsmålet mitt var då om når det kriteriet var oppfylt. Svaret frå statsråden er: «Pensjon av statskassen til gruppe 3 gjelder særskilte tilfeller hvor det er rimelig å tilstå slik pensjon fordi det er ansett som hensiktsmessig og rettferdig.» Det er openbert at dette svaret viser at ein ikkje har nokon objektivt målbare kriterium for tildeling av slik pensjon, og at alt byggjer på eit subjektivt skjønn. Framstegspartiet går ut frå at det er mange ulike oppfatningar av når ein vurderer noko som «hensiktsmessig og rettferdig», og meiner derfor at det på sikt bør utarbeidast nokre objektive kriterium for når slik pensjon kan tildelast. Framstegspartiet konstaterer også at pensjon tildelt for gruppe 1, lokalt tilsette ved norske utanriksstasjonar, byggjer på subjektive kriterium og blir fastsette først ved avgang. Vi er av den oppfatning at slik pensjon med fordel burde blitt avtalt ved tiltreding og formulert ned som ein del av den skriftlege arbeidskontrakten. Ei slik ordning ville gitt arbeidstakar rettar og føreseielegheit både for seg sjølv og for familien. Vi håper derfor at departementet vil utgreie ei slik ordning og leggje dette fram for Stortinget ved ei passande anledning. Framstegspartiet konstaterer at det av pensjon utbetalt av statskassa til lokalt tilsette ved norske ambassadar i utlandet, ikkje blir betalt noka form for kjeldeskatt. Det er ikkje gitt noka forklaring på kvifor desse ikkje blir pålagde å betale kjeldeskatt, men Framstegspartiet er jo imot kjeldeskatt, så vi synest det er bra. Vi forventar likevel at vi får ei likebehandling i denne saka, slik at regjeringa også legg fram forslag om at alle andre som bur i utlandet og mottek pensjon frå den norske stat, slepp å betale kjeldeskatt for framtida. Elles er det ein samla komité som står bak innstillinga i denne saka, så det skulle vere lite problematisk når det gjeld sjølve vedtaket, men merknadene er altså noko forskjellige.