Sigvald Oppebøen Hansen (Arbeiderpartiet), 2001-12-06:
Det er all grunn til å starte med å gratulere Høgre som politisk vinnar av denne budsjettrunden. På fleire område og særskilt i distriktspolitikken har Kristeleg Folkeparti i løpet av få veker skifta side og stør nå høgresida sine kutt i politiske verkemiddel for Distrikt-Noreg. Det må vel vere det ein reelt sett kan kalle ein politisk saltomortale. Med dette fleirtalet kan det bli vanskeleg å nå målet om å utvikle ein distriktspolitikk som er så freistande at folk vil busetje seg og skape noko i distrikta. Eg vil reise enkelte problemstillingar rundt dette. For det første: Er det nokon grunn til å ha ein aktiv distriktspolitikk? Er det lenger eit viktig politisk mål at det skal bu folk i alle grender og bygder der det i dag er busetjing? Og er det viktig å dyrke skog og mark i dette vesle landet langt mot nord? Og kan me tenkje oss eit reiseliv utan levande bygder og eit vakkert kulturlandskap? Eg nemner dette for å peike på det viktige i ein aktiv distriktspolitikk, og ikkje minst for å minne om det tverrpolitiske målet om eit samfunn der livskvalitet i kombinasjon med arbeid vil gje enkeltmenneske eit godt og utviklande liv, samtidig som dei skaper verdiar for fellesskapet både lokalt, nasjonalt og internasjonalt. Ein aktiv og god distriktspolitikk er derfor viktig med tanke på at våre barn skal ønskje å busetje seg der og ønskje å bu der heile livet. Ein god distriktspolitikk handlar om å utvikle nye produkt som er baserte på lokale råvarer. Det handlar om marknadsføring, og det handlar om gode distribusjonsnett til akseptable prisar. Vidare er det slik at ein god og framtidsretta distriktspolitikk ikkje berre er ein politikk for bygdene. Det er også ein politikk for små og mellomstore byar, slik at dei kan vere eit attraktivt alternativ til dei fire-fem store byområda me har i landet. Dette var ein politikk eg trudde Kristeleg Folkeparti var ein garantist for, men eg konstaterer etter denne budsjettinnstillinga at eg der tok feil. Så til eit anna område. Ein god offentleg arbeidsmarknadspolitikk er avgjerande for livskvaliteten til dei fleste. Det er ein tankekross at det er fleire tusen nye menneske som kvart år blir uføretrygda. Det er ikkje eit problem i seg sjølv at dei som treng det, får uføretrygd, men det er eit problem dersom arbeidslivet ikkje er nok inkluderande slik at alle med arbeidsevne får delta. Offentleg sektor er her ikkje noko betre enn det private næringslivet, dessverre. Derfor er eg glad for at ein samrøystes komite meiner at det er behov for ein handlingsplan for å rekruttere fysisk funksjonshemma til stillingar i offentleg sektor. Arbeidsløysa er på veg oppover samtidig som det på fleire område er mangel på arbeidskraft. Denne utfordringa løyser ein ikkje ved å sitje stille og betale ut dagpengar eller ved å kutte løyvingane til Aetat. Svaret må vere kvalifiserings- og formidlingstiltak ved å auke talet på tiltaksplassar, slik Arbeidarpartiet har gjort framlegg om, og følgje opp og intensivere arbeidet for eit inkluderande arbeidsliv, der Aetat er ein heilt sentral aktør. Livskvalitet handlar om å ha ein god kvardag. Mange yrkeshemma utgjer ein viktig ressurs som me må ta vare på gjennom å leggje forholda til rette slik at dei kan bli aktiviserte i sysselsetjing og attføring. For ein del av dei yrkeshemma er PV, ASV og ASVO-bedrifter viktige tiltak i så måte, men behovet er mykje større enn det me nå kan tilby. Derfor må me lage ein opptrappingsplan for fleire ASVO-plassar. Bortimot 800 yrkeshemma ventar på slike tiltak. Det hadde vore ønskeleg om den utvidinga av tiltaksplassar som skal skje neste år, ville resultere i bortimot 500 nye ASVO-plassar. Dagens tiltaksstruktur er komplisert og uoversiktleg. Derfor er det positivt at det nå blir rydda opp i dette gjennom ei samanslåing og ei forenkling av tilskotsordninga. Eg vil også gjere merksam på at fleire av desse bedriftene slit økonomisk og har raude tal i sine rekneskap. Dersom desse tiltaka skal bli vellukka, er det viktig at både stat og kommune i fellesskap legg dei økonomiske tilhøva til rette for ei positiv utvikling.