Åsa Elvik (Sosialistisk Venstreparti), 2001-12-06:
Det kunne vore freistande å bruke taletida på å svare føregåande talar, men eg skal heller snakke for meg sjølv og SV. Spådommen om at dei marine næringane har ei lysande framtid som nasjonale vekstnæringar, har blitt gjentatt til det keisame frå denne talarstolen og frå andre liknande talarstolar. Om ein slik spådom skal bli sann eller ikkje, er nettopp opp til denne forsamlinga å avgjere. Det krev at vi trør rett i ressursforvaltninga. Det krev at vi har kunnskap til å vite kva som er ei fornuftig forvaltning. For SV er utgangspunktet i næringspolitikken at ressursane våre må forvaltast ut frå omsynet til berekraft viss vi ønskjer at framtidige generasjonar skal få glede av dei. Eg innrømmer gjerne at eg vart sjarmert då eg fann eit blad frå Naturvernforbundet der dei påpeikte: «Vi har ikkje arva jorda av forfedrane våre, vi har lånt ho av etterkommarane våre.» Viss vi ikkje legg det perspektivet til grunn i ressursforvaltninga og næringspolitikken, då er vi på ville vegar. No kjenner eg at eg har lyst til å bruke eit par minutt på forvaltninga av den norsk-arktiske torsken, men eg skal spare presidenten og taletida mi til saka kjem opp på eit meir eigna tidspunkt enn i budsjettdebatten. Men misforstå meg rett: Også budsjettdebatten handlar om ressursforvaltning, for om ein ønskjer at dei marine næringane skal vere framtidige vekstnæringar, så er ein nøydd til å forvalte ressursane rett. Fiskeri- og havbruksnæringa står overfor ei rekkje utfordringar. Konfliktar knytte til arealbruk, miljø og rekruttering er nokre slike. Det er nødvendig å stille ein del kritiske spørsmål til den nasjonale vekstnæringa nr. 1, havbruksnæringa. Eg skal ikkje ta for meg alle no, for eg reknar med det kjem seinare høve til å ta ein grundigare diskusjon om dette. Men for å ta ei problemstilling som illustrerer poenget: Med den veksten som havbruksnæringa er spådd, tilseier prognosane at det om ikkje mange år vil vere problem med å skaffe fôr nok til næringa. I så måte saknar SV meir offensiv satsing på forsking og utvikling i denne næringa. Og vi saknar forskings- og utviklingsarbeid som i større grad er miljørelatert. Grunnen til at eg i det heile tatt er interessert i næringspolitikk, er at busetjinga i distrikta er avhengig av næringsutviklinga. Framleis er fiskerinæringa grunnlaget for busetjinga langs kysten. I denne samanhengen er det fleire forhold det er for lite offentleg debatt rundt. Eitt forhold er rekruttering. Rekruttering er ikkje utelukkande eit offentleg ansvar, men vi er nøydde til å vere med og ta ansvar for at folk vel å satse innafor fiskerinæringa. I SV sitt alternative budsjett har vi derfor sett av pengar til rekrutteringstiltak av ulike slag. Dette var det ikkje rom for innafor den ramma som regjeringspartia og Framstegspartiet vedtok. Det er dessutan ei vesentleg utfordring for fiskerinæringa at veldig lite av vidareforedlinga skjer innalands. Dette er ikkje eit problem ein løyser ved å flytte ein million eller to. Her må det offentlege og det private, kommune og stat, dra lasset saman. Vi la inn pengar i vårt alternative budsjett til eit forprosjekt som kunne byrje jobben med dette. Det er det heller ikkje rom for. Men eg skulle tru, og eg håpar, at dette er noko som bekymrar fleire enn oss, og at det er ei sak som vi kan komme tilbake til. SV legg vesentleg vekt på kunnskap som innsatsfaktor i all verdiskaping. Eg meiner det er ein føresetnad at ein satsar på forsking og utvikling om vi ønskjer at den norske fiskeri- og havbruksnæringa skal vere verdsleiande i framtida. Derfor har vi prioritert satsing på forsking og utvikling i vårt alternative budsjett. Og eg er lei meg for at Regjeringa går i feil retning ved å kutte i tilskota til næringsretta FoU i budsjettet til marin sektor. Det er ikkje så lenge sidan eg vart frelst på fisk, men er det noko den næringa treng, så er det faktisk folk som er litt frelste og som ser på ting med litt nye auge. Eg registrerer, og kan ikkje anna enn ta til etterretning, at staten og Noregs Fiskarlag har blitt einige om ein fiskeriavtale til ein prislapp på 90 mill. kr. No er eg redd for at det ressursuttaket vi driv med i Barentshavet, kjem til å gi oss ein situasjon om ikkje så veldig mange år der staten er nøydd til å trø til med atskilleg meir pengar enn 90 mill. kr om ikkje kysten skal avfolkast. Eg hadde heller sett at ein var føre var, sette kvotane lågare og auka det statlege engasjementet for sosiale ordningar for fiskarane i staden for å gå baklengs inn i framtida med russarane som unnskyldning. Fiskarane har som yrkesgruppe dårlege sosiale ordningar. Eg ser at pila for ramma for fiskeriavtalen går brått nedover. Eg veit at det ikkje er så mykje anna eg kan gjere i denne samanhengen enn å uttrykkje ønske om at dei sosiale ordningane for fiskarane blir vidareførte og vidareutvikla i neste budsjettperiode. Og eg skal vere med og passe på at det i alle høve er litt merksemd på det. Eg er glad for at det er teikn i tida som tyder på at fiskeripolitikken er på tur høgare opp på dagsordenen. Det er eg veldig glad for. Så sjølv om eg vart litt «surken» av budsjettet til Regjeringa, så har eg håp om at vi kan finne nye alliansar når det gjeld det som faktisk er den største utfordringa for framtida, nemleg ressursforvaltninga av fiskeri- og havbruksnæringa.