Jette F. Christensen (Arbeiderpartiet), 2012-05-30:
Stortinget har som mål at alle pasientar med behov for rehabilitering skal ta imot likeverdige tilbod som er tilpassa den enkelte. Likså har departementet gjennom ulike strategiar, også gjennom Nasjonal strategi for habilitering og rehabilitering – det er ikkje tvil om kva den strategien handlar om – og i budsjettproposisjonar stilt krav til at fagfeltet skal styrkjast. Derfor er det viktig at me får moglegheit til å sjå etter om den prioriteringa og dei tiltaka som blir sette i verk innafor rehabilitering, verkar i tråd med Stortingets føresetnader. Komiteen takkar Riksrevisjonen for eit viktig arbeid med denne rapporten. Behovet for rehabilitering – og strukturen – har gjennomgått store endringar. Talet på liggjedøgn og dagsopphald har gått ned, og rehabilitering har i større grad blitt ein del av heile pasientløpet. Kapasiteten og aktiviteten knytt til rehabilitering på ordinære avdelingar har auka. Faglege krav til institusjonane har blitt strengare, og talet på fagpersonar har auka. Det er veldig bra. Dette har òg samanheng med at måten me behandlar sjukdom på, har endra seg med ny vitskap og ny teknologi. Eit eksempel på det er hjarteoperasjonar. Mange personar får kvart år gjennomført det som ein kallar for utblokking, eller PCI, som det heiter på fint, av hjartets kransarteriar. Utblokkinga skjer ved at ein fører eit tynt kateter gjennom ei pulsåre frå handleddet eller lysken til hjartet. Risikoen ved utblokking er veldig liten, og ein reiser vanlegvis heim dagen etter behandlinga – og det er noko heilt anna enn sånn situasjonen var tidlegare, då dette blei utført med open hjartekirurgi, noko som førte til mykje lengre tid til rehabilitering etterpå. I rapporten sin har Riksrevisjonen brukt eit utval av indikatorar: sengeplassar, ventetid, liggjedøgn, gjennomsnittleg liggjetid og DRG-poeng. Riksrevisjonen uttaler sjølv at nedgangen i det siste kan ha si årsak i meir eller mindre aktivitet når det ikkje blir sett i samanheng – altså er det ikkje ein veldig god indikator. Departementet følgjer opp og seier at omleggingane og dei tiltaka som er sette i verk for å auke kvaliteten på tenestene, fører til at effektane er vanskelege å måle med dei indikatorane som Riksrevisjonen har valt. Me er nøydde til å ha eit system på plass som gjer det mogleg å undersøkje om Stortingets mål blir nærare eller fjernare med regjeringas tiltak. Helsedirektoratet har eit lovpålagt ansvar for å vidareutvikle kvalitetsindikatorar, og komiteen strekar under at det er viktig at dette arbeidet blir prioritert. Rapporten avdekkjer ulikskap mellom regionar når det gjeld ventetid og talet på pasientar som får rett til nødvendig helsehjelp. Det skal ikkje vere geografi som avgjer om du får rask – eller for sakte – hjelp, så komiteen forventar at departementet set inn fleire tiltak for å utjamne forskjellane mellom regionane. Det kjem mykje godt ut av godt samarbeid – òg når det gjeld rehabilitering. Me ser ofte at det slår positivt ut for pasientane jo betre samarbeidet er mellom kommunane, helseføretaka og spesialisthelsetenesta. Sidan 2001 har kommunane vore pålagde å ha ei koordinerande eining. Det fører til meir tilgjenge, og det blir lettare for pasienten å få tak i informasjon. I undersøkinga som Riksrevisjonen har gjort, kjem det fram at berre ein femtedel – berre ein femtedel – av kommunane har etablert ei slik koordinerande eining. Det er ikkje vidare imponerande, særleg sett i samanheng med at det berre er 17 pst. av rehabiliteringspasientane som har ein individuell plan for samhandling mellom helsetenestene ein skal ta imot tenester frå. Komiteen ser på det som ei tydeleggjering av kommunanes plikt at forskrifta no er forankra i lov, og håper at det, saman med Helsedirektoratets oppfølging, vil føre til ein markant auke av talet på kommunar som har etablert ei koordinerande eining. Komiteen meiner òg at det er positivt at departementet har sett i gang eit arbeid med informasjon, ansvarsplassering og systemetablering for arbeidet med individuell plan, og håper det vil føre til at fleire pasientar får ein individuell plan. Med dette anbefaler eg innstillinga frå ein samla komité, og rår Stortinget til at Riksrevisjonens undersøking om rehabilitering innan helsetenesta blir lagd ved protokollen.