Gunvald Ludvigsen (Venstre), 2008-06-09:
Eg står eigentleg her og er litt overraska, og årsaka til det er at eg faktisk hadde håpa og trudd at regjeringspartia skulle gå inn på nokre av forslaga vi har fremma i dag. Når eg har den overraskinga i meg, går eg tilbake til 2004 og finn ein fin kronikk som er skriven av Bjarne Håkon Hanssen, Arbeidarpartiet sin helsepolitiske talsmann i 2004. Den heiter «Narkomane skal ikke dø i kø». Han skriv: «Som helsepolitiker kan jeg ikke sitte rolig og se på at mennesker med livstruende lidelser dør i kø, og at leger blir forbrytere hvis de forsøker å hjelpe.» Og så fortset han: «Hundrevis av tunge narkotikamisbrukere står i kø for å få behandling. Mange dør mens de venter. I håp om å få medisinsk hjelp til å komme seg ut av en fortvilt livssituasjon, oppsøker mange fastlegen sin. Men selv om mange leger ønsker å hjelpe, nekter loven dem å behandle disse pasientene med medisiner som metadon og Subutex.» Ja, dette var kloke ord. Men inga regjering har vore god nok til å få ned overdosedødsfalla. Det er uforståeleg at Arbeidarpartiet kan stå fram med denne bodskapen i 2004, men så forlate han når dei kjem i regjering. Så vil eg på vegner av Venstre understreke ein viktig ting. Vi trur sjølvsagt ikkje at medikamentell behandling vil løyse alle problem for rusmisbrukarane. Vi trur at det er summen av alle tiltaka som er med på det, som òg mange andre talarar har vore inne på. Vi snakkar om rehabilitering, men eg trur eg må sitere noko som blei sagt ute på Eidsvolls plass her i dag. Her blei det heist 244 ballonger, og kvar ballong representerte eit overdosedødsfall i Oslo i 2007. Der var det ein av appellantane som sa: Ein føresetnad for å rehabilitere nokon er jo at dei er i live. Det er eit viktig poeng, som vi må ta med oss. Rusmisbrukarane skal ikkje døy i kø, men det gjer dei no. Vi veit at meir enn 2 000 har døydd av overdose dei siste ti åra. Venstre vil at alle som vil ha behandling, skal få det. Og så må hjelpeapparatet springe litt etter dei som ikkje er motiverte. Og så må bustad, sosiale relasjonar og eit system rundt naturlegvis fungere. Medikamentell behandling med metadon og Subutex, erstattar ikkje tapt utdanning, tapt sjølvrespekt og fråverande sosialt nettverk. LAR-systemet er for rigid. Det er for mykje A4-krav, og det for ei gruppe menneske som absolutt ikkje er A4. Mange års misbruk gjer at folk ikkje er vennleg innstilte til rigide reglar. I tillegg er LAR dyrt, og det blir brukt svært mykje pengar på kontrolltiltak - berre urinprøver kostar meir enn 200 mill. kr i året. Eit av våre forslag her går ut på at vi vil ha eit forsøksprosjekt kor fastlege med spesiell kompetanse og interesse for ruspasientar kan dele ut høveleg medikamentell behandling, Subutex, Subuxone eller liknande, og gi tett oppfølging. Vi meiner prosjektet skal øyremerkjast tunge rusmisbrukarar og ha ei aldersgrense på 20 år. Vi meiner at mange overdosar og dødsfall kunne vore unngått dersom systemet hadde vore lagt opp slik at ein fekk ein time til behandling med ein gong avrusinga var ferdig. Det har ein jo som mange veit, greidd i Stockholm, og Venstre vil ha det i Noreg òg. Det hjelper ingen å bruke hundretusenvis av kroner på opphald på rusinstitusjon dersom rusmisbrukaren blir send tilbake til elendige buforhold og ekstremt dårleg økonomi, og til omgivnader kor alle rundt rusar seg. For oss er det uforståeleg at det ikkje blir lagt opp til ei førstelineteneste òg innanfor rusfeltet, slik at pasientane kan rehabiliterast før dei blir så dårlege at dei kvalifiserer til dei retningslinene som i dag må vere tilfredsstilte før pasienten kan få LAR-behandling. Her er det mykje uforståeleg. Eg trur at vi her er einige, men vi må ta steget alle saman - vi må tore å gjere noko nytt. Eg hadde ønskt vi hadde kome så langt. Heilt til slutt tek eg opp forslaga som Venstre står bak, aleine eller saman med andre.