Terje Breivik (Venstre), 2014-06-03:
Debatten om forvaltninga av SPU i år har i liten grad dreidd seg om den faktiske forvaltninga i 2013, men meir om å sjå framover. Tilrådingane frå Strategirådet har vore premissgjevande. Svært mykje av det Strategirådet føreslo, er etter Venstres meining fornuftig: auka openheit, styrkt rapportering, meir rettferdig forretningspraksis, auka bidrag til velfungerande kapitalmarknader og rett prising av alle relevante kostnader. Det har òg vore forslag som me ikkje har støtta, fyrst og fremst tilrådinga om å integrera Etikkrådet i Noregs Bank. Det er lett å vera samd i intensjonane frå Strategirådet om at det er eit mål å gjera Etikkrådet overflødig gjennom eit gjennomgripande etikkarbeid i NBIM i forkant av investeringar. Me er ikkje heilt der endå. Derfor er me i Venstre godt tilfredse med at det forslaget vert skrinlagt i dag. Me er òg fornøgde med at ordninga med at det skal gjevast offentlege grunngjevingar for at selskap vert ekskluderte frå fondet, vert vidareført. Venstre er ein del av fleirtalet som i dag røystar for at Etikkrådet vert oppnemnt av Finansdepartementet etter innstilling frå Noregs Bank, og at Noregs Bank får avgjerdsmakt på om selskap skal ekskluderast. Som representanten Syversen påpeikte, vil me òg fylgja den utviklinga nøye på desse områda, og me er opne for å gjera justeringar om det visar seg at etikkarbeidet vert svekt som fylgje av endringane. Me i Venstre meiner, som Kristeleg Folkeparti og SV, at det er grunn til å sjå på den valde organiseringa av SPU, og om Stortinget har ein tilsynsfunksjon som med tilstrekkeleg kompetanse og innsyn, sikrar parlamentarisk kontroll med NBIMs verksemd. Det er ein debatt eg meiner me må ta i løpet av det kommande året. Når det gjeld sjølve forvaltninga av SPU for 2013, er det særleg ei sak som òg illustrerer litt dette poenget som me i Venstre har vore opptekne av: 1,8 mrd. kr som vart investerte i skatteparadisselskapet Delta Topco, som eig rettane til Formel 1 – investeringa som vart gjort i mai 2012 under føresetnad av snarleg børsnotering. Det vart aldri noko av børsnoteringa, men framleis sit SPU som eigar i Delta Topco, tilsynelatande i strid med investeringsmandatet for SPU § 3-6 c), der regelen er at styret i selskapet «har uttrykt en intensjon om å søke notering på regulert og anerkjent markedsplass». Investeringa reiser fleire spørsmål knytte til openheit og etikk. Det står framleis att å svara på eitt spørsmål: Kvifor selde ikkje SPU seg ut igjen av selskapet då det vart klart at det likevel ikkje vart børsnotert? Høyringane i finanskomiteen gav ikkje noko konkret svar. Skriftleg spørsmål frå underteikna til finansministeren gav ikkje direkte svar. Det gjer meg unødvendig uroleg for om her kan ha føregått noko som ikkje var i tråd med retningslinene Stortinget har lagt. For alt eg veit, er uroa djupt urettferdig. Like fullt opplever eg det lite tilfredsstillande at Stortinget ikkje kan få svar på eit så enkelt spørsmål. Eg kjem derfor med ei siste oppfordring til finansministeren om å klargjera dette no: Kvifor selde ikkje SPU seg ut, og er det finansministerens syn at investeringa, når det viste seg at det ikkje vart børsnotering, er i tråd med investeringsmandatet til SPU? Skal eg avslutningsvis tillata meg å sjå litt framover, er rådet til Venstre at me går inn for at avkastningsmålet, og dermed handlingsregelen, vert senka til 3 pst. Det har to sterke fordelar: ein meir ansvarleg bruk av oljepengar innanlands, og at det vert enklare for SPU å investera i nye, framveksande marknader, der avkastninga er meir usikker. Skal det i framtida opnast for investeringar i unoterte aksjar, noko me i Venstre p.t. er skeptiske til, bør det i fyrste omgang testast ut saman med det nye investeringsmandatet for ny fornybar energi. I den grad SPU i framtida skal få høve til å investera i infrastruktur, bør det vera i form av langsiktige investeringar i grøn infrastruktur. For Venstre er det sjølvsagt at målet om avkastning ikkje må få følgjer for menneskerettar eller miljø. Me ser derfor med spenning fram til debatten det komande året om den finansielle og klimapolitiske risikoen involvert i at oljefondet i dag er tungt investert i olje- og kolselskap.