Terje Breivik (Venstre), 2019-12-05:
8 timar arbeid, 8 timar fri, 8 timar kvile – lydde kravet frå arbeidarane i kampen om ein lovfesta normalarbeidsdag på 8 timar i Oslo 1917. Trepartssamarbeidet som voks fram i kjølvatnet av eit aukande medvit om kor viktig regulerte arbeidstilhøve er, har med aukande grad sidan slutten av 1920-åra sikra balanse og tillit mellom partane i arbeidslivet og er ein berebjelke for fridom, tryggleik og føreseielege rammer i norsk arbeidsliv og det velferdssamfunnet me nyt godt av. Den norske modellen er òg eit heilt avgjerande konkurransefortrinn for norsk industri og næringsliv når dei skal vinna anbod i konkurranse med verksemder som tilbyr heilt andre løner og arbeidsvilkår. Samtidig fører omstilling og strukturelle endringar til at ei stadig større gruppe av menneske fell utanfor den tradisjonelle organiseringa av norsk arbeidsliv. Frilansarar og sjølvstendig næringsdrivande opplever at eit svakare tryggleiksnett gjev mangelfulle rettar. Rettane til arbeidarane i Noreg kan ikkje berre verta baserte på dei som er tilsette i veletablerte bedrifter. Me må òg ha dei som jobbar i eller driv mindre bedrifter, i tankane, og dei verkemidla me tilbyr. Difor er det hyggeleg å slå fast etter seks år med budsjettmakt til Venstre at dei sosiale rettane barselpermisjon og sjukelønsordning er monaleg styrkte for sjølvstendig næringsdrivande. Sjølv om det ofte vert gjeve inntrykk av noko anna, er arbeidslivspolitikken i Noreg i stor grad konsensusprega. Det er veldig bra. For å ta nokre døme: Frå dagens blå-grøne regjeringsplattform: «Det må alltid lønne seg å jobbe, slik at den enkeltes arbeidsevne kan bidra både til egen utvikling og samfunnets nytte. Flere må stå i arbeid lenger.» Frå den raud-grøne regjeringa si plattform: «Det er vesentlig å sikre økt yrkesdeltakelse fra grupper som i dag ikke deltar i arbeidslivet.(…) Det skal lønne seg å jobbe.» (…) Frå blå-grøn plattform: «Regjeringa sitt mål er eit norsk arbeidsliv med både tryggleik og fleksibilitet for arbeidstakarar, seriøse arbeidsgivarar og eit velfungerende effektivt trepartssamarbeid. » Frå raud-grøn plattform: «et godt samarbeid mellom partene i arbeidslivet og offentlige myndigheter legger grunnlaget for et velfungerende arbeidsliv». Slik kunne eg ha fortsett. Dilemmaet til velferdspolitikken er på den eine sida å sørgja for eit sosialt tryggleiksnett som tek vare på dei som av ulike grunnar og i kortare eller lengre tidsrom ikkje kan delta i arbeidslivet. På den andre sida er det sosiale tryggleiksnettet heilt avhengig av at flest mogleg deltek i arbeidslivet. Det er ei forståing på tvers av politiske skiljelinjer av at dette er nødvendig, og me bør absolutt arbeida saman for å finna gode løysingar på utfordringane me kjem til å møta i framtida. Hovudregelen i norsk arbeidsliv er og skal vera faste heile stillingar og velregulerte tilhøve. Motsetninga til dette er organisert arbeidslivskriminaliet, useriøse aktørar, kyniske kjeltringar som utnyttar folk, som undergrev norske samfunnsstrukturar og verkar konkurransevridande. Difor er satsinga på å motarbeida arbeidslivkriminalitet så viktig, nettopp for å sikra alle arbeidstakarar fridom frå misbruk og tvang. Heldigvis har satsinga dei fire regjeringspartia har på å motarbeida arbeidslivskriminalitet, gjeve resultat. Ifølgje etatane er omfanget av arbeidslivskriminalitet ikkje lenger aukande. Verksemdene meiner òg at styresmaktene er meir synlege enn før, og undersøkinga viser at ein opplever at risikoen for å verta oppdaga er større enn før. Utfordringar knytte til eit trygt og seriøst arbeidsliv strekkjer seg også utover kongeriket. Kjeltringane kjenner ikkje landegrenser. Difor er eg veldig glad for at regjeringa og statsministeren har teke initiativ andsynes EU om å styrkja samarbeidet på tvers av landa. Når Venstre tek til orde for meir og meir forpliktande internasjonalt samarbeid, er solidaritet med arbeidarar som vert utnytta, ein viktig motivasjonsfaktor. Budsjettet Venstre og dei tre andre regjeringspartia vedtek i dag, gjev eit godt grunnlag for å vidareutvikla arbeidslivspolitikken, velferdstilboda og ytterlegare styrkja kampen mot arbeidslivskriminalitet.