Ingrid Heggø (Arbeiderpartiet), 2010-04-27:
Denne interpellasjonsdebatten viser til fulle skilnaden mellom på den eine sida oss raud-grøne, som snakkar varmt om fellesskapsverdiane og om ansvaret som dei som eig landbrukseigedommane, har når det gjeld matvareproduksjon og det å halda jorda i hevd, og på den andre sida Framstegspartiet med sitt rop om å sleppa bonden fri. Eg har hatt mange møte og besøkt mange gardsbruk både før og etter at eg kom i næringskomiteen, og eg har enno til gode å møta ein bonde som føler at han er i ei tvangstrøye, og som meiner at det å ha jord, ikkje skal medføra både plikter og rettar. Så til dei påståtte innstrammingane. Vi kan ta to eksempel. Det at priskontroll skal unnlatast dersom kjøpesummen for bebygd landbrukseigedom er under 1,5 mill. kr, er ei dobling i forhold til før. Vedteken lovendring slik at færre eigedommar er omfatta av konsesjonsplikt, buplikt og odelsrett, er eit anna døme. Ja, er dette innstrammingar eller oppmjuking? Det må spørjast om interpellanten har som mål å halda oppe jordbruksproduksjonen i heile landet, og om vi i Noreg skal vera med og ta vårt ansvar globalt for dei problema verda står overfor knytte til klima og matvaresikkerheit. Eller skal alt styrast av marknaden åleine? Etter mitt syn er matvaresikkerheit og framtidas matvareproduksjon heilt nødvendige og avgjerande omsyn som vi må ta med oss når vi tek omsyn til korleis eigedomsressursane i landet vert nytta. Kva vil så skje i Noreg med jordbrukseigedommane dersom vi tek vekk driveplikta, som vert framstilt som ei form for tvangstrøye? Dette handlar faktisk om korleis vi vil at Noreg skal sjå ut i framtida. Eg støttar fullt ut landbruksministeren sine betraktningar i svarinnlegget til interpellanten. Eg vil nok ein gong påpeika at denne debatten til fulle viser skilnaden mellom Framstegspartiet – åleine på den eine sida med sine lettvinne løysingar, der det er einsindig fokusering på grunneigar sin rett – og Regjeringa si heilskapstilnærming til beste for fellesskapen. Framstegspartiet vil erstatta fellesskapen og storsamfunnet sine verdiar med individets rett til sjølv einsidig å bestemma berre ut frå kva som gjev best gevinst for den enkelte. Arbeidarpartiet har som mål at det skal drivast landbruk, og at folk skal bu i heile landet vårt. Konsekvensane av det er bl.a. at dersom garden er av ein viss storleik, kan vi ikkje setja oss i den situasjonen at garden går til fritidseigedom og vert lagd brakk, når nokon vil overta og driva garden. Skal vi ha levande bygder, matproduksjon, aktive gardsbruk og kulturlandskapspleie, må vi ha dyr på beite. Berre slik kan vi òg i framtida ha opne landskap utan at det gror igjen med skog. Det er opne landskap med levande bygder turistane kjem til Noreg og vil sjå og oppleva. Vi må ha stabile og aktive næringsutøvarar i landbruket, og då må det vera inntektsmoglegheiter og sosiale forhold som mogleggjer både heiltids- og deltidsstillingar i landbruket. Då er eg samd i at både buplikt og priskontroll er gode verkemiddel som vi må byggja vidare på. Eit døme: Dersom dei unge som skal overta, skal konkurrera på pris med eigarar som berre skal bruka eigedommen til fritidsformål, vert det ikkje mange att som har økonomiske musklar til å kunna fortsetja med gardsdrift. Og kva med pressområda, der svært mange landbrukseigedomar vil ha ein alternativ verdi i marknaden langt utover det som er avkastninga på garden? Framstegspartiet vil hjelpa bøndene via to grep. Det første, ifølge representanten Bredvold, er å fremja nye interpellasjonar. Det andre grepet, som ein ikkje har snakka fullt så høgt om, er å ta 7,5 milliardar kr frå overføringa til bøndene. Til alle dei som vil ha busetnad over heile landet og levande bygder der turismen kan blomstra, vil eg seia: Bruk sunt bondevett, og då vert Framstegspartiet sin feilslåtte landbrukspolitikk fort avslørt. I tillegg veit vi at jordas befolkning vil auka i framtida, og då vil det vera heilt feil medisin å føra ein politikk som fører til at matjorda vert lagd brakk.