Åsta Årøen (Venstre), 2014-12-10:
Noreg er eit godt land å leve i for dei aller fleste, men ikkje for alle. Det finst dessverre store grupper barn som fell utanfor. Det er mange årsaker til at ein del barn i vårt land lever vanskelege liv. Venstre meiner at vi som samfunn må ta ansvar for barna som lever i utanforskap, anten årsaka til utanforskapen er fattigdom eller har andre årsaker. Alle barn er viktige og bør få same sjansen til eit godt liv. Venstre innførte i si tid dei Castbergske barnelover, lover som nettopp hadde som intensjon å skape meir like moglegheiter. Venstre har i dette budsjettsamarbeidet med regjeringspartia og Kristeleg Folkeparti prioritert fattige barn og vanskelegstilte barn. Dette er fordi ingen barn vel sin barndom. Ansvaret for barnets framtid ligg ikkje berre på foreldra. Tenk på ordtaket «It takes a village to raise a child.» Venstre ønskjer å forskjellsbehandle i positiv forstand. Vi må gje mest til dei som treng det mest. Barn som av ulike grunnar treng ekstra hjelp og ressursar, skal få det. Venstre ønskjer å ha støtteordningar som er målretta og differensierte. For Venstre er dette rettferdig politikk, politikk som fører til omfordeling, og Venstre meiner det er rett å gje meir til dei som har minst, anten det gjeld reine økonomiske støtteordningar som auka sosialhjelp og omfordeling av barnetrygd, eller differensiering og gratis barnehage og SFO til dei med svak økonomi. I dette budsjettet fekk vi gjennomslag for barnehagar, og i Venstre ser vi på det som eit steg fram at det frå 1. mai neste år blir innført reduserte satsar og gratis kjernetid for fire- og femåringar i låginntektsfamiliar. Barnehagen er ein arena som betyr enormt mykje for utsette barn og familiar, og det er ein god læringsarena. Det kan vere ein viktig arena for å byggje god psykisk helse hos barn, og det kan stabilisere omsorgssituasjonen. Vi treng gode barnehagar. Barnehagen er ein fin arena for å sjå det enkelte barn, og ein kan oppdage hjelpebehov. Difor må den faglege kompetansen hos barnehagetilsette vere høg. For Venstre er det viktig å arbeide målretta for å auke den faglege kvaliteten i barnehagen, men vi ser òg eit behov for å auke talet på barnehageplassar, slik at fleire eittåringar kan få eit tilbod om plass. I budsjettforliket sikrar vi saman med Kristeleg Folkeparti over 200 mill. kr ekstra til fleire barnehageplassar og til eit meir fleksibelt barnehageopptak. Dessverre er det slik at eit barns sjansar i livet er veldig tett knytte saman med det eine valet ein ikkje rår over: Kva foreldre ein har. Ein god oppvekst gjer oss robuste i møtet med livets utfordringar, og ein vond barndom kan setje spor gjennom eit heilt liv. Venstre prioriterer førebygging av omsorgssvikt, bl.a. gjennom tiltak som hjelper foreldre å auke sin omsorgskompetanse. I heile haust har media avdekt grufulle saker der barn har opplevt vonde ting som vold, overgrep og omsorgssvikt. Dette kan vi ikkje tolerere. For Venstre er førebygging viktig. Vi ønskjer satsing på helsestasjon, skulehelseteneste og familievern, og det kommunale barnevernet treng langt fleire ressursar. I vårt alternative budsjett fekk det kommunale barnevernet ei styrking på 170 mill. kr. Helsestasjonen er i ein unik posisjon i forhold til familien og må difor sikrast gode moglegheiter til å tilby hjelp tidleg. Det same gjeld familievernkontor, som kan dempe konfliktar mellom foreldre. I dette budsjettet har vi oppnådd ei styrking av helsestasjonar, skulehelseteneste, familievern og barnevern. Men nokre gongar er ikkje førebygging nok. Fylkesnemndene for barnevern og sosiale saker har lang saksbehandlingstid, og fristane blir ofte brotne. Det er veldig alvorleg for barna som blir verande lenge i ein uviss situasjon. Fylkesnemndene har fått tilført midlar i forliket som Venstre og Kristeleg Folkeparti har med regjeringa, og der er målet å få ned saksbehandlingstida. I framtida ønskjer vi òg å få greidd ut ein familiedomstol, og vi tenkjer òg at barnevernlova som rettslov kan vere eit viktig svar. Barn har krav på hjelp. Venstres alternative budsjett er eit sosialt budsjett med ei samla fattigdomssatsing på 2,5 mrd. kr, og det er eit budsjett med handlingsvilje for dei svakaste. Det er eit budsjett som viser vilje til å prioritere den viktige førebygginga. Eg har ikkje fått nemnt alle budsjettgjennomslaga, men eg kan nemne veldig kort: meir pengar til tilskotsordning for å redusere fattigdom blant barn og betring av forholda for barne- og familiesenter. Alt dette har sin bakgrunn i at vi veit kor viktig barnas første leveår er, og dermed må budsjettet reflektere det. Vi må satse på dei minste.