Gjermund Hagesæter (Fremskrittspartiet), 2010-10-04:
Noreg er stort sett eit bra land å bu og leve i. Men på mange område beveger vi oss dessverre i feil retning. Helsekøane aukar, vegane forfell, skulane forfell, kyrkjene forfell, og vi mister mange arbeidsplassar til utlandet på grunn av for dårleg konkurranseevne. Samtidig står vi framfor store utfordringar i åra som kjem, m.a. på grunn av ei aldrande befolkning. Denne utviklinga fryktar nokon kan medføre redusert tenestetilbod og/eller høgare skattar. Statsminister Jens Stoltenberg sa i sitt innlegg at det er viktig å fornye, forbetre og forsterke. Det er jo flotte ord utan at eg heilt forstår innhaldet og kva som skal gjerast på bakgrunn av den bodskapen. Statsministeren understreka òg at regjeringa er oppteken av å avbyråkratisere. Det er òg ein bodskap som det er vanskeleg å sjå i praksis. Det er mogeleg at ein del av regjeringa er oppteken av dette, men tala tyder på at det er omtrent ingenting som blir gjort. Tvert imot går utviklinga i feil retning. Når det gjeld kommunesektoren, har administrative stillingar frå 2006 til 2009 auka frå 44 212 til 46 711. Det er 2 500 fleire byråkratar, og ein prosentvis auke på 5,7 pst. Dette skjer samtidig med at tilsette innanfor vann, avløp og renovasjon, brannvern, ulykkesvern og samferdsel i kommunane blir reduserte med 1,6 pst. Når ein ser på fylkeskommunen, er tala endå verre. Der har talet på administrative stillingar auka med 17,1 pst. i løpet av same treårsperiode. Og meir byråkrati betyr sjølvsagt mindre og dårlegare tenester til innbyggjarane, gitt at vi har den same summen å fordele. Kvifor har vi fått ei slik utvikling? Det er nok mange grunnar til det. Ein av grunnane er at vi har altfor mange uhensiktsmessig små kommunar i dette landet. Det er òg kommunar som blir lønte av staten for å vere uhensiktsmessig små, i form av både småkommunetilskot og basistilskot. Talas tale er òg klar når det gjeld administrative kostnader for kommunane. For dei 100 minste kommunane er kostnader til administrasjon og administrasjonslokale gjennomsnittleg 9 287 kr per innbyggjar, mens det for dei 100 største kommunane er kostnader på 2 972 kr. Det betyr at dei 100 minste kommunane i snitt har meir enn tre gonger så mykje i administrasjonskostnader per innbyggjar enn det dei 100 største kommunane har. Små kommunar har òg større utfordringar med å ta i bruk ny velferdsteknologi på grunn av ressursmangel, og dei vil ha problem med å etablere eit godt fagmiljø. Derfor er det på høg tid at staten bruker økonomiske verkemiddel og stiller opp med gulrøter for å få til fornuftige og frivillige kommunesamanslåingar. Færre kommunar vil òg gjere det lettare å bli kvitt fylkeskommunen. Sjølvsagt er det òg andre ting enn færre og større kommunar som er viktig, og det er at ein må gjere det lettare å leggje til rette for at større kommunar kan drive effektivt. Det gjeld sjølvsagt det at ein må forenkle lovverket og regelverket, men det andre, som er endå viktigare, er rett og slett at ein må leggje til rette for konkurranse. No har vi fått forklart frå fleire at det frå det raud-grøne fleirtalet dessverre nærast er ein allergi mot private løysingar, mot konkurranseutsetjing, mot at ideelle og private løysingar tek over. Derfor vil nok byråkratiet og administrative kostnader auke i åra framover, dersom ein ikkje bruker det verkemiddelet å innsjå at konkurranse er sunt, og at konkurranse bidreg til både å få ned kostnadene og å få opp kvaliteten på tenestene. Så lenge ein er mot det, hjelper det ikkje å gjenta gong på gong at ein må fornye, forbetre og forsterke, og det hjelper heller ikkje å understreke og seie opp igjen og opp igjen at regjeringa er oppteken av å avbyråkratisere, når ingenting blir gjort.