Erling Sande (Senterpartiet), 2007-11-08:
Fyrst vil eg få takke utanriksministeren for ei omfattande orientering om saka. Særskilt var det gledeleg at tematikken rundt miljø og klima fekk ein så stor plass i den orienteringa som han gav. Det er eit viktig poeng for Senterpartiet at desse orienteringane lèt oss få ta pulsen på det som skjer i EU og i skjeringsfeltet mellom Noreg og EU og EØS. Utanriksministeren sytte for at det blei gjort på ein god måte. Vi er frå Senterpartiet si side heilt samde med statsråden når han så tydeleg seier: «Våre land må innrette det økonomiske systemet slik at lover og regler trekker personer og virksomheter i mer klimavennlig retning, når det gjelder både forbruk og produksjon.» Og vidare: «I tillegg til kunnskap og medansvar må det ligge en økonomisk motivasjon for bedrifter, kommuner og enkeltmennesker til å få sine utslipp nede.» Senterpartiet vil at Noreg skal vise veg i miljøpolitikken. Eit av dei viktigaste grepa vil vere å gje aksept for prinsippet om at miljøomsyn er overordna marknadskreftene. Olje- og energiministeren var i går i møte i Brussel for å drøfte prosjektet om fangst og lagring av CO2. Senterpartiet meiner at prosjektet er for viktig til å strande på ei eventuell usemje med EU, og vi fylgjer EU si tilnærming til dette spørsmålet med stor interesse. Spørsmålet om EU vil akseptere statleg medfinansiering av fangst og lagring av CO2 frå gasskraftverka på Mongstad og Kårstø, vil vise om unionen har teke miljøutfordringane inn over seg. Vi hadde sjølvsagt ynskt at EU allereie no klart hadde signalisert ei positiv haldning til den nødvendige statlege finansieringa av desse prosjekta. Når representanten Erna Solberg seier at problemet er at vi ikkje er innanfor, altså at vi ikkje er EU-medlemmer, snur ho heile problemstillinga på hovudet. Ein gjev eit inntrykk av at vi ikkje hadde hatt utfordringar med konkurranseregelverket i EU og EØS viss vi var medlemmer. Det er jo heilt feil. Det er tvert om. Senterpartiet vil i tråd med Regjeringa sin aktive europapolitikk arbeide for ei rask og positiv avklaring i forhold til miljøprosjekta på Mongstad og Kårstø. I tillegg vil Senterpartiet sterkt anbefale EU å la viktige miljøtiltak gå fri frå konkurranseregelverket når unionen no er i gang med å utarbeide ei ny lovgjeving på dette området. Hindringar for effektive miljøtiltak vil vere eit signal om at utviklinga går i feil retning. Det vil både miljøet, Noreg og EU tape på. EU si ukonkluderte haldning kjem av tolking av konkurranseregelverket, som Noreg er ein del av gjennom EØS-avtalen. Fangst og lagring av CO2 er svært viktige og positive miljøtiltak, og det vil vere heilt urimeleg om EU sitt konkurranseregelverk skulle hindre realisering av den typen prosjekt. Ei stivbeint tolking kan hindre eit pionerprosjekt som vil gje nødvendig teknologiutvikling, ein teknologi Europa og resten av verda treng viss vi skal nå dei forpliktingane som Kyoto-avtalen og verda si klimakrise stiller oss overfor. EU har dessverre generelt hatt ein uvilje mot å setje miljø og helse framfor marknadsliberalistiske prinsipp og fri konkurranse. Unionen sin Lisboa-strategi om å bli verdas mest konkurransedyktige økonomi byggjer opp under ein ukritisk vekstfilosofi. Senterpartiet meiner at Noreg skal utfordre EU og unionen sine medlemsland til å gjere ei prioritering mellom marknad og miljø der det er nødvendig. Økonomisk vekst på kostnad av miljøomsyn fører til auka forbruk og auka transport. Senterpartiet meiner at ein slik politikk fremjar ei utvikling som er fundamentalt feil viss vi skal løyse klimautfordringane. Den norske regjeringa vil redusere CO2-utsleppa for bilar til 120 gram pr. køyrde kilometer innan 2012. I EU ser det ut til at grensa blir sett til 130 gram pr. km. Også på dette feltet må Noreg utfordre EU til å setje miljøet i fremste rekkje. Skal Europa nå måla sine, er vi avhengige av å kunne stimulere til ei positiv teknologiutvikling. EU har uttalt at dei i utgangspunktet vil kutte klimautsleppa med minimum 20 pst. innan 2020. Noreg har sett eit mål om 30 pst. klimakutt. Noreg skal overoppfylle Kyoto-forpliktingane med 10 pst. og vere karbonnøytralt innan 2050. For å nå desse måla må ein ha andre politiske visjonar enn størst mogleg økonomisk vekst. Senterpartiet støttar utanriksministeren sine signal om at lover og reglar i Noreg skal bidra til å trekkje landet vårt i ei meir klimavennleg retning. Vi kan ikkje la konkurranseregelverket liggje til grunn for klimapolitikken. Iverksetjing av effektive tiltak er avgjerande viss vi skal løyse klimautfordringane, og eg trur at EU veit det. Derfor er eg trygg på at det finst ei løysing på dei utfordringane knytte til fangst og lagring av CO2 som Regjeringa har.