Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2010-03-02:
Innleiingsvis vil eg understreka at eg synest det er litt spesielt å måtta diskutera ei konkret sak i Stortinget som samtidig er under etterforsking av politiet og til behandling hos Helsetilsynet. Førebels veit vi ikkje kva som er grunnen til at det er manipulert med datoar for innkalling av pasientar til behandling og undersøkingar ved eit av våre helseføretak. Berre det at det blir reist tvil om at medisinsk-faglege prinsipp er blitt sette til sides til fordel for økonomi, er veldig alvorleg for tilliten til helsevesenet vårt. No veit vi at fleire hundre pasientar er blitt hasteinnkalla til eitt enkelt sjukehus som følgje av medieomtale og oppdaging av datotriksinga, dvs. at dette har gått ut over pasientar i større eller mindre grad. Interpellanten tek sjølv opp om saka kan ha si årsak i at bestillarrolla og utførarrolla ikkje er tilstrekkeleg belyste i dagens system. Interpellanten spør om helseministeren vil foreslå nokre systemendringar for å sikra at pasientane sine rettar blir følgde opp. Senterpartiet tek gjerne ein debatt om bestillar- og utførarmodellen og resten av dei bedriftsøkonomiske prinsippa som Høgre var med på å innføra i helsevesenet, og kva slags heldige eller uheldige sider dette har hatt for utviklinga av helsevesenet. Det er inga hemmelegheit at Senterpartiet var imot føretaksmodellen då han blei innført, men vi er òg opptekne av at når vi først har organisert helsevesenet etter ei styreform, må vi sørgja for å ta ansvar for at ein opprettar tillit til systemet og innfører kontrollmekanismar som hindrar eventuelle negative utslag for dei dette systemet er laga for, nemleg pasientane. Vi er opptekne av at denne debatten må takast når vi med sikkerheit veit årsaka til datotriksinga ved føretaket. Det har til no heller ikkje vore avdekt liknande forhold ved andre helseføretak. Det som derimot er avdekt, og som kanskje gjeld litt av det same, er at minst fem sjukehus, ifølgje Aftenposten 18. februar, bruker eit dataprogram som enkelt viser korleis dei kan få meir pengar av staten for kvar pasient. Det er eit system som viser korleis sjukehusa kan registrera diagnosar, slik at dei får høgast mogleg inntening. Ein får best betalt dersom den dyraste diagnosen blir sett som hovuddiagnose. At slike system er brukte i fleire helseføretak, viser etter mitt syn det negative ved at innsatsstyrt finansiering er blitt drege ned på avdelingsnivå. Regjeringa har i Soria Moria-erklæringa varsla ein gjennomgang av finansieringssystemet for sjukehusa. I Samhandlingsreforma er det allereie foreslått å redusera innsatsstyrt finansiering frå 40 pst. til 30 pst., noko som Senterpartiet meiner er ei endring i riktig retning. Etter å ha høyrt på debatten blir eg meir og meir slått av kor sinnrikt og komplekst system vi har laga for at pasientar heilt enkelt skal få den hjelpa dei skal ha, når dei treng det. Vi lagar bestillar- og utførarfunksjonar, og så kritiserer vi desse. Vi lagar pasientrettar og tidsfristar, og så kritiserer vi at dei ikkje blir følgde opp. Det rettshelsevesenet vi sjølve har skapt, favoriserer tydelegvis dei ressurssterke og fungerer dårleg for f.eks. rusmisbrukarar. Senterpartiet tek alvorleg at det ligg føre mistanke om at økonomiske omsyn kan vera sette over medsinsk-faglege prinsipp – i alle fall i ei enkeltsak. Men debatten i dag meiner eg faktisk er overflatisk, den er politisk, og den er lite konstruktiv.