Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2007-02-13:
Dette er ein historisk dag! Eit samla storting gir i dag si tilslutning til at EØS-relaterte saker skal handsamast langt tidlegare, grundigare og meir ope enn praksis har vore til no. Soria Moria-erklæringa varsla ein meir aktiv europapolitikk. Regjeringa si oppfølging finn vi i St.meld. nr. 23 for 2005-2006. Alle vi som har påpeika kor underdanig og ukritisk ulike regjeringar har tedd seg overfor EU, fekk i fjor haust god draghjelp av Riksrevisjonen. I ein eigen rapport slo Riksrevisjonen fast at handteringa av EØS-saker i regjeringsapparatet har vore uforsvarleg dårleg. Tre departement vart undersøkte. Konklusjonen var bl.a. at Noreg gjennomgåande har vore for seint ute til å påverka. Det vart òg sagt at departementa hadde for liten kompetanse og dessutan sende «juniorar» til Brussel. Riksrevisjonen peika dessutan på at eksterne aktørar, f.eks. frivillige organisasjonar, i liten grad vart trekte inn og lytta til. Senterpartiet ser på St.meld. nr. 23 som ein opptur. Vi er opptekne av eit levande demokrati, av opne debattar og folkevald styring på alle nivå. Sjølvsagt kan innstillinga i dag òg karakteriserast som ein defensiv strategi mot ein avtale vi eigentleg er imot, men vi ser på større openheit og initiativrett i EØS-saker fyrst og fremst som ei tydeleg modernisering av folkestyret vårt. Det er òg ei understreking av det ansvaret Stortinget har i ei globalisert verd. Det krevst avvegingar mellom det å gi frå seg suverenitet i saker som må løysast globalt, og nasjonale plikter og utfordringar som må løysast lokalt. Der skal og vil Noreg ha ei sjølvstendig røyst. No presenterer Regjeringa ein handlingsplan som skal sikra tydelege og tidlege prioriteringar, god samordning og utnytting av moglegheitene, god gjennomføring og forvalting av forpliktingane, kompetanselyft, auka openheit og dialog. Senterpartiet ser på utanrikskomiteen si innstilling som ein ny opptur. Ein samla komite går inn for å reformere sakshandsaminga frå norsk side, òg Stortinget si eiga handsaming av EØS-saker. Vi har over tid hatt eit sterkt engasjement for å få Stortinget tidlegare og tydelegare involvert i EØS-relaterte saker. No meiner ein samla utanrikskomite akkurat det. Eg opplevde det sjølv i førre perioden som frustrerande plutseleg å få ei sak til kommunalkomiteen der Regjeringa alt hadde avklart at eit eller anna direktiv skulle implementerast, jamvel etter ein frist som var i ferd med å gå ut. Å stilla spørsmål ved konsekvensane av norsk implementering var for seint, og det vart vel eigentleg rekna for utilbørleg. Det faste EØS-utvalet hadde vore inne i biletet tidlegare, men det har jo til no vore eit lukka organ. Frå no skal utanriksministeren gi faste, halvårlege, opne utgreiingar for ope storting om utviklinga i EU. Stortinget skal få informasjon om forslag til nye rettsakter, EU-program, grønbøker, kvitbøker og andre viktige initiativ i EU på eit tidlegast mogleg stadium. Rolla til Stortinget sine fagkomitear skal styrkjast. Dei, og ikkje EØS-utvalet, skal handsama saker som naturleg høyrer inn under den einskilde komiteen. Utanrikskomiteen ber jamvel Presidentskapet i Stortinget leggja til rette for at dei faste komiteane på eiga hand skal kunna ta initiativ til over tid å fylgja spesielle EØS- og EU-relaterte saker. Det er grunn til å gi saksordføraren, Erna Solberg, honnør for hennar innsats med denne innstillinga. Regjeringa har frå fyrste dag vist ei langt meir offensiv haldning enn den førre til kva ein kan oppnå med tettare dialog med EU. Døme på det er på nytt å innføra differensiert arbeidsgivaravgift og EU-kommisjonen si forståing for heimfallsinstituttet. Soria-Moria-erklæringa slår fast at Regjeringa ikkje vil søkje om EU-medlemskap. I dag får Regjeringa full støtte for eit opplysande og konstruktivt internasjonalt samarbeid nettopp basert på dagens tilknyting. Men det ligg utfordringar i nær framtid. Tenestedirektivet er ei av dei. Eg synest utanriksministeren veldig greitt i dag har kvittert ut at når høyringsfristen er ute, kjem Regjeringa tilbake til Stortinget med den saka, og dagens vedtak må jo bety at Stortinget der blir tilbørleg og godt involvert.