Olav Akselsen (Arbeiderpartiet), 2006-09-11:
Lat meg først få takka utanriksministeren og forsvarsministeren for utgreiingane og for denne moglegheita til å diskutera denne saka i opent storting. I sommar blei me på nytt vitne til at valdsspiralen i Midtausten tok nye omdreiingar. På nytt var det store sivile lidingar og tap. Så fekk ny mistru, ny redsel og nytt hat næring, og på nytt blei positive prosessar stoppa. Hizbollah sine åtak på Israel var totalt illegitime og kan på ingen måte forsvarast. Føremålet med Israel sine svar på åtaka mot landet var å ta i vare tryggleiken for eigne innbyggjarar . Det er ein legitim rett som kvart land har. Eg er likevel redd for at dei metodane og det omfanget Israel har brukt i sine motåtak, har bidrege til det motsette, at Israel med sin handlemåte har skapt seg nye fiendar og gjeve ny grobotn for ekstremistiske grupperingar. Israel handla i strid med internasjonale reglar om at mottiltak skal vera i samsvar med dei åtak ein sjølv blir utsett for. Jo lenger ein i Midtausten trur at alle problem kan løysast med militære middel åleine, jo lenger alle åtak blir svara på med gjengjeldingsaksjonar, jo lenger «tann for tann» og «auga for auga» ser ut til å vera den gjeldande filosofien, jo lenger vekk ligg freden. Jo snarare ein skjønar at problem og usemje i Midtausten ikkje kan løysast militært, jo snarare ein skjønar at ein må leva i sameksistens med sine naboar, jo snarare kan ein tenna eit håp om ei meir fredeleg framtid. Tryggleiken til innbyggjarane i Midtausten kan ein berre ta i vare over tid, gjennom dialog og avtalar gjorde ved forhandlingsbordet. Skal ein få varig fred og stabilitet, må alle takast med, og alle må få sin rettkomne plass. I staden for å vera ein passiv tilskodar til krigshandlingane tok det internasjonale samfunnet ansvar. Gjennom iherdig diplomatisk arbeid, press og forhandlingar greidde ein å bidra til å få slutt på krigshandlingane. Gjennom resolusjon 1701, som blei samrøystes vedteken av Tryggingsrådet, fekk ein til våpenkvile og grunnlag for atterreising. FN sitt bidrag for å få slutt på kamphandlingane var uvurderlege, og FN fungerte slik ein kan håpa at FN skal fungera. Sjølv om det har teke litt tid, kan me i dag òg konstatera at det internasjonale samfunnet tek sitt ansvar, med å stilla nødvendige militære styrkar. Det er bra at så mange land frå Europa stiller opp, det er òg bra at fleire muslimske land har sagt seg villige til å stilla med styrkar. Det er eit viktig signal at styrkane blir fleirnasjonale og fleirkulturelle. Når FN gjer eit samrøystes vedtak, og når dette vedtaket gjeld eit område der Noreg historisk har synt stor interesse, skal det etter mitt syn svært gode grunnar til dersom Noreg skulle svara nei til ei oppmoding om å delta. Ein slik grunn kunne sjølvsagt vera at me ikkje hadde nødvendig militær kapasitet i tillegg til dei internasjonale oppdrag me alt deltek i eller har stilt oss til disposisjon for. Eg er derfor glad for at òg Noreg kan bidra, og at me kan gjera det utan at det går ut over våre pågåande oppdrag i Afghanistan, og på ein måte som òg tek vare på lovnadene knytte til eit mogleg bidrag i Darfur. Ved kvart militært oppdrag som Noreg deltek i, må sjølvsagt det å ta vare på tryggleiken til eigne styrkar vera førsteprioritet. Eg merka meg at vårt bidrag er blitt mogleg ved at ein har fått eit mandat som både gjer det mogleg å ta vare på eigen tryggleik, og også gjev maktmiddel til å gjennomføra det som er siktemålet med oppdraget, nemleg å kontrollera libanesisk farvatn og hindra uønskt trafikk. Det er òg viktig at norske mannskap får nødvendig oppfølging og assistanse medan dei er i teneste, og etter at dei kjem heim. Historia har mange eksempel på at det har vore lettare å mønstra støtte til militære aksjonar, eller nærvær, enn til nødvendig humanitær støtte og støtte til atterreising etter ein militær konflikt. Militært nærvær i Libanon er nok heilt avgjerande for å få slutt på krigshandlingane og ta vare på tryggleiken til innbyggjarane både i Libanon og i Israel. Skal våpenstillstanden få varig karakter, trur eg likevel det hastar med å stabilisera Libanon og koma i gang med synleg atterreising. Eg vil gje ros til Regjeringa for å ha sett seg i førarsetet for å skaffa nok internasjonal støtte til ei heilt nødvendig satsing på å følgja opp det militære nærværet med ei synleg betring i levekåra. Gjevarmøtet i Stockholm gav gledelege lovnader om store beløp til atterreising. Det er no viktig at dette blir omsett i aktivitet på bakken. Ei synleg betring av levekår og atterreising av infrastruktur vil gje innbyggjarane i Libanon forståing av at det internasjonale samfunnet stiller opp og vonleg blir med på å bidra til at den demokratiske prosessen som var starta i landet, kan halda fram. Det er viktig å gje regjeringa i Libanon den støtta som er mogleg, og dermed gje henne handlingsrom til reelt å styra i eige land. Ein føresetnad for å lykkast er å avvæpna Hizbollah og andre grupperingar i landet. Det første steget i ein slik prosess er å hindra tilførsel av nye våpen. Her skal Noreg bidra på sjøsida. Men det er òg viktig med effektiv og reell grensekontroll på landsida mot Syria. Sjølv om det hastar å få til ei avvæpning av Hizbollah, har eg lita tru på at ein kan gjera dette ved militære middel. Dei prosessane som var på gang før krigshandlingane tok til, må få halda fram, slik at ein får integrert Hizbollah i det libanesiske samfunnet, og slik at Hizbollah sjølv ser seg tent med å levera våpna frå seg. Det ser dessverre ikkje ut til at verda sine medieauge maktar å sjå meir enn ein konflikt eller eit katastrofeområde om gongen. I skuggen av krigen i Libanon har situasjonen i Gaza og på Vestbreidda gått frå vondt til verre. Den humanitære situasjonen er prekær, og normale samfunnsstrukturar bryt saman. Også her er behovet for auka internasjonalt engasjement og internasjonal hjelp stort. Også her må ein få til ei diplomatisk løysing, og ein må mønstra internasjonal bistand. Presset må setjast inn mot partane, og hjelp må fram til dei som treng det mest. Sjølv om situasjonen synest håplaus, går det føre seg eit arbeid for å få til eit meir normalisert tilhøve mellom partane. Presidenten for dei sjølvstyrte palestinske områda må få støtte for sine planar om ei ny samlingsregjering, ei regjering som møter dei internasjonale krava som er retta mot dagens palestinske regjering. Israel må pressast til forhandlingsbordet. På nytt vil eg hevda: Denne konflikten kan heller ikkje løysast med militære middel åleine. Arbeidarpartiet gjev si fulle støtte til Regjeringa sitt arbeid med å bidra til fred og betre tilhøve for innbyggjarane i Midtausten. Arbeidarpartiet gjev si fulle støtte til den humanitære innsatsen som er retta mot Libanon og dei palestinske områda, og det arbeidet som går føre seg internasjonalt for å få fleire med på dette arbeidet. Arbeidarpartiet støttar òg at me bidreg militært, slik som representantane frå Regjeringa har gjort greie for. Det har vore ein vanskeleg sommar i Midtausten. Situasjonen har forverra seg, og hat og mistru har fått ny næring. Det militære nærværet og lovnadene om humanitær støtte gjev oss likevel ein ny situasjon. Lat oss alle håpa at partane i Midtausten ser dette, og at dei nyttar den nye situasjonen til å ta nye steg for ein felles og meir rettvis sameksistens.