Olaf Gjedrem (Kristelig Folkeparti), 2001-12-06:
Norsk næringsliv står sterkt og har lenge hatt ei god utvikling. Med dei rammevilkåra som statsbudsjettet gjev for 2002, burde det liggja til rette for ein vidare vekst. Med uvanleg stor skatte- og avgiftslette er grunnlaget lagt for eit moderat lønsoppgjer til våren. Dersom dette vert resultatet, vil konkurransesituasjonen styrkjast ytterlegare for norsk næringsliv, og arbeidsplassane vert sikrare. Eit moderat lønsoppgjer vil òg vera viktig og nødvendig for ein norsk rentenedgang neste år. Ansvaret for eit moderat oppgjer er stort for partane i arbeidslivet. Staten med sine verkemiddel skal ha eit næringsdynamisk engasjement. Næringsdepartementet har varsla ein gjennomgang av dei ca. 15 støtteordningane som departementet rår over, for å gjera dei mest mogleg målretta og for å spissa dei inn til bruk der nytta er størst, i etableringsfasen. Dette offentlege, næringsdynamiske trykket skal vera sterkt også i framtida. Kristeleg Folkeparti ynskjer at det offentlege skal ha ei nøkkelrolle i etableringsfasen ved idéprodukt og kommersialisering av bedriftene ved utvikling. Dei statlege verkemidla bør spesielt nyttast i utviklingsfasen for bedriftene til dei har fått fotfeste og lettare kan skaffa lågrisikokapital frå den private eller den offentlege marknaden. I 2002 vert utbytteskatten fjerna. Ein har rekna ut at det vil frigjera 1,5 milliardar kr. At næringslivet nå får behalda ein større del av verdiskapinga sjølv, fører til ei forventing til at næringslivet nyttar dette til reinvestering og styrking av sitt eige grunnlag og investering i nye bedrifter. Dette burde meir enn kompensera kuttet i tilskotsordningane gjennom SND. Berre denne skatteendringa veg opp det kuttet på 14 pst. som er føreteke i SND. Spesielt Arbeidarpartiet og Senterpartiet har gjeve heilt overdrevne karakteristikkar av dette. Koplinga av gode prosjekt i distrikta og risikovillig privat kapital er ei utfordring som SND bør ta. Her vil Regjeringa greia ut ordningar med skattestimulansar for private investorar som bidreg med risikokapital til nyetablerarar. Me ynskjer å vurdera om delar av SND si verksemd skal ut på anbod. Det vil òg kunna stimulera lokale sparebankar til å styrkja eigne kredittvurderingsfunksjonar og dermed bidra til næringsutvikling. Lågrisikolåna er kutta med 0,5 milliard kr. Det har vore interessant at dei private bankane har kritisert oss for å ha kutta for lite i desse låna. Desse låna vil dei i større grad gje sjølve, utan å ha staten å konkurrera med. Samarbeidsregjeringa har opna for ei større eiga satsing på forsking frå næringslivet – ei gunstig ordning med 20 pst. skattefritak for FoU-innsats. Fritak for ein innsats inntil 4 mill. kr, og i spesielle høve opp til 8 mill. kr, vert innført neste år for bedrifter opptil 100 tilsette. Dette er eit godt verkemiddel for å få Noregs forskingsinnsats opp på OECD-nivå. Det offentlege har ein stor del av forskinga i Noreg i dag. Denne nye ordninga skal hjelpa det private næringslivet til å verta ein sterkare aktør på den innovative arenaen. Dei vil då sterkare kunna styra og målretta forskingsinnsatsen mot sine eigne behov. Det er òg positivt at investeringsavgifta forsvinn i løpet av 2002 – eit sterkt signal om at nyskaping og investering er viktig, og ein stor reell lette av dei økonomiske byrdene me legg på næringslivet. Sentrumsregjeringa starta prosjektet for eit enklare Noreg. Samarbeidsregjeringa vil leggja ny vekt på å gjera det enklare for næringslivet. Både å fjerna mindre viktige føresegner og å redusera flyten av nye regelverk er viktig. Å la forskrifter gå ut på dato kan vera ein interessant tanke. Nå burde alle føresetnader liggja til rette for ein snarleg rentenedgang – ikkje minst næringslivet vil då ha ein god gevinst. Samstundes er prognosane for prisutviklinga låge. Dette er òg ein gunstig føresetnad for eit godt år for næringslivet i 2002. Samarbeidsregjeringa, til liks med den tidlegare sentrumsregjeringa, arbeider for ein ny giv i landbrukspolitikken. For denne viktige og tradisjonsrike delen av norsk næringsliv er trygge og langsiktige rammevilkår nødvendige. Denne regjeringa vil gje denne tryggleiken til landbruket. Bidraget vårt som politikarar til ei noko pressa næring bør vera å slutta opp om dette arbeidet og gje ei påskjønning for trygg matkvalitet og nødvendig produksjon. Me har i dag ca. 50 pst. sjølvforsyning i Noreg. Dette er ikkje for mykje. Med politisk ro om rammevilkåra kan landbruket ha ei konstruktiv fokusering på si eiga utvikling og på ei konstruktiv, rasjonell og trygg framtid. I dag har næringa to innsatsfrontar: for det fyrste for å fornya og utvikla landbruket, og for det andre mot avgjerdstakarar og ei presse som ofte rettar kritisk og negativ merksemd mot landbruket. Ei større støtte og ro om ei utvikling av landbruket ville for det fyrste gje næringa vedlikehalds- og investeringstryggleik, og for det andre ville rekrutteringa til næringa verta styrkt. Dette er begge viktige element for landbruket i Noreg. WTO-runden i Qatar gav fleire avklarande signal om at me langt på veg har råderett over verkemiddel for innanlandsk landbruk, og det er viktig for Noreg. Samstundes vert det sett avgrensingar for eksportstøtte til landbruksprodukt. Dette vil føra til at prisane går opp på den internasjonale marknaden, vert noko meir realistiske og ikkje så fjerne frå det norske prisnivået. Landbruket får sine hovudinntekter bestemt gjennom prisar, overføringar og skattar og avgifter. Momsen er i år halvert, og matvareprisane er reduserte tilsvarande. I budsjettet for 2002 er det foreslege eit kutt på 300 mill. kr i samband med jordbruksforhandlingane. Regjeringa understrekar at dette ikkje er eit signal om inntektsreduksjon for næringa. Regjeringa vil koma tilbake til Stortinget i vår for å fremja endringar i skattereglane for landbruket, som vil kompensera for denne venta inntektsreduksjonen. Eg gjentek at det ikkje er eit signal om inntektsnedgang – det er vel fordi ein har venta det, at det har vore såpass reaksjonar i fagmiljøa når det gjeld dette kuttet. Prosessen med ei stortingsmelding om dyr og helse er godt i gang. Overordna for Regjeringa er at landbruket skal ha ein ny giv. Landbruket har viktige forvaltaroppgåver, er ryggraden i distriktspolitikken vår og er av stor betydning for landet. Forskingsinnsatsen innan landbruket bør søkja å utvikla nye produkt som kan vera til hjelp for næringa, på ein miljøvennleg måte gje betre og billegare innsatsfaktorar og auka moglegheita for auka inntekt. Det er eit viktig mål – ikkje minst ut frå miljøomsyn – å utvikla 10 pst. av landbruket til økologisk landbruk innan 2010. Det vil krevja ein offensiv innsats og ei motivering i eit samspel med næringslivet, rettleiingstenester og det offentlege. Etter opptrappingsvedtaket på slutten av 1970-talet er det nå behov for omfattande fornying og modernisering av landbruket. Her bør departementet i lag med organisasjonane vurdera om det kan vera aktuelt med ei målretta moderniseringspakke for å møta dette behovet. Samarbeidsregjeringa vil arbeida for ei styrking av landbruket. Dette bør skje i eit nært samarbeid med fagorganisasjonane. Eg ser fram til ein utviklande prosess der landbruket kan møta ei utviklingsendring på ein konstruktiv måte, som vil sikra denne næringa sin sjølvsagde plass i Noreg i framtida.