May Britt Vihovde (Venstre), 2005-04-25:
Venstre meiner forslaget om å slå saman dagens apparat på kjønnslikestilling, Likestillingsombodet, Likestillingssenteret og klagenemnda for likestilling og det framtidige apparatet på etnisk likestilling, med bl.a. Senter mot etnisk diskriminering, er eit godt og viktig skritt mot eit meir likestilt samfunn. Venstre vil understreka at kjernen i eit forbod mot diskriminering er menneskeverd og grunnleggjande menneskerettar, der alle menneske har same krav på respekt for sitt likeverd, uavhengig av bl.a. kjønn, etnisk bakgrunn, funksjonshemming eller seksuell orientering. Eit felles handhevingsapparat vil sikra at ulike diskrimineringsgrunnlag nyter same grad av vern gjennom eit sterkt lovverk og effektiv og samkjørt handheving, og vi vil understreka det overordna menneskerettsperspektivet i alt arbeid mot diskriminering. Eit felles handhevingsapparat vil gjera arbeidet med å harmonisera lovverk og praksis enklare, slik at same grad av vern raskare blir ein realitet. Eit felles handhevingsapparat vil òg gjera det enklare å dela erfaringar og trekkja lærdom av dei på tvers av diskrimineringsgrunnlaga og dekkja samfunnsområde der dei ulike diskrimineringsgrunnlaga har mykje å tena på ein samla strategi. Eit eksempel som betyr mykje for folks kvardag, er arbeidsmarknaden. I første omgang vil dette gjelda kjønn og etnisitet, men det bør ikkje ta lang tid før fleire diskrimineringsgrunnlag får same vern mot diskriminering gjennom lovverk og dermed har behov for effektiv handheving. Syse-utvalet som vurderer korleis funksjonshemma skal få eit betre vern mot diskriminering, legg fram sine forslag 18. mai, og Venstre meiner ein så raskt som mogleg bør setja i gang tilsvarande arbeid når det gjeld seksuell orientering. Venstre meiner det er viktig at eit felles handhevingsapparat blir så effektivt som mogleg, både når det gjeld behandling av enkeltsaker, og når det gjeld påverknad. Etter Venstre si meining vil dette bli best teke i vare ved at det organet som behandlar enkeltsaker, også driv påverknadsarbeid. Gjennom behandling av enkeltsaker og i møte med enkeltskjebnar får ombodet innsikt i kva for problem som blir opplevd som mest presserande av dei som sjølve blir diskriminerte, og vil ha det mest presise utgangspunktet for å driva effektiv og målretta påverknad, ikkje berre mot diskriminering, men i minst like stor grad for likestilling. Dessutan vil det vera viktig at både dei som har rettar, og dei som har plikter etter lova, veit kor dei skal venda seg, både når det gjeld enkeltsaker, og når det gjeld rettleiing om korleis ein i større grad kan oppnå likestilling. Då er det viktig ikkje berre å ha eit felles handhevingsapparat på tvers av diskrimineringsgrunnlaga, men òg å unngå at dette blir fragmentert når det gjeld oppgåvene. Venstre støttar derfor ikkje forslaget om at Likestillingssenteret skal bli halde ved lag med den organiseringa som det har i dag, og at det skal bli oppretta tilsvarande kompetansesenter på andre grunnlag. Venstre vil peika på at sjølv om dette har vore eit krav frå Likestillingssenteret, er det ikkje eit syn som blir støtta av Senter mot etnisk diskriminering, som nettopp har peika på behovet for eit oversiktleg apparat der erfaringane frå enkeltsaker dannar eit viktig grunnlag for effektiv påverknad. Venstre trur at faren for at kjønnslikestilling skal drukna i eit felles apparat, er betydeleg overdriven, og vil understreka at likestilling ikkje er eit gode som det er for lite av. Det er derimot slik at jo fleire som blir likestilte, uavhengig av diskrimineringsgrunnlag, jo meir likestilling får vi faktisk. Sjølv om det framleis er viktige uløyste oppgåver når det gjeld kjønnslikestilling, er både medvitet og kompetansen på dette området betydeleg og vil vera eit viktig bidrag til eit sterkare felles apparat også for påverknad. Eit felles handhevingsapparat bør setjast i stand til å kartleggja både omfang og art av diskriminering for dei ulike diskrimineringsgrunnlaga. Eit verkemiddel bør vera å gjennomføra undersøkingar om opplevd diskriminering, slik ein har gjort når det gjeld etnisitet bl.a. i Danmark og Sverige. Slike undersøkingar vil vera svært nyttige særleg for å kunna seia meir om omfanget av diskriminering i Noreg. Venstre vil understreka at det har mykje å seia at det nye felles apparatet får tilstrekkeleg med ressursar, slik at det kan bli eit godt lågterskeltilbod over heile landet. Det er òg viktig at ressursane strekk til for å skaffa seg spisskompetanse innanfor dei ulike diskrimineringsgrunnlaga som etter kvart bør bli inkluderte. I Venstres liberale tradisjon er respekten for det enkelte menneskets likeverd sjølve kjernen. Med dette forslaget tek vi eit viktig skritt i retning av å gjera det tydeleg at alle menneske har krav på likeverd og på ikkje å bli diskriminerte, men likestilte.