Ingunn Gjerstad (Sosialistisk Venstreparti), 2014-12-04:
Stortinget er flink til å vedta fine mål. I dag har vi ein situasjon der vi skal handsama ei sak som omhandlar om vi følgjer måla i konkrete saker. For det første: Stortinget har vedteke at klimagassutsleppa i Noreg skal gå betydeleg ned. For det andre: Eg trur alle her i salen kan vera samde om at det ikkje skal vera farleg å pusta. Men slik er det faktisk i Oslo-området. På vinteren blir familiar med astmatiske ungar rådde til å halda seg innandørs, og lufta er helseskadeleg alt i dag – over grenseverdiane i luftkvalitetsdirektivet for nitrogenoksid ikkje berre på enkeltdagar, men også over tid. Dette har ESA tidlegare i år åtvara regjeringa mot. Eg vil minna om at ønsket om ei trygg og giftfri luft er ei viktig årsak til at vi i denne salen har vore samde om at veksten i persontrafikken i storbyområda i Noreg skal ein ta med kollektiv, sykkel og gange. Den planlagde utbygginga av E18 Vestkorridoren vil gje både meir trafikk og auka utslepp. Det vi aller minst treng i Oslo-området no, er seks nye bilfelt inn mot byen. Utbygginga vil i sum kunna få tolv køyrefelt mot seks i dag, og utbygginga blir rådyr – meir enn 40 mrd. kr. Nokon hevdar at utbygginga vil gjera at bussen kjem lettare fram. Då må eg seia at det blir den dyraste bussfila i noregshistoria. Eg forstår at folk og parti i denne salen vil ha slutt på å stå i kø og stampa. Då må vi vera kreative og sjå på den matpakkekøyringa som skjer i dag. Men vi må slutta å tru at vi kan løysa trafikkproblema i eit storbyområde med å byggja meir og meir kapasitet på vegane. Eg legg merke til at Samferdselsdepartementet meiner at dette ikkje betyr kapasitetsauke inn mot Oslo. Det er i alle fall ingen tvil om at det gjev kapasitetsauke i Oslo-området. Eg vil sitera Aud Tennøy ved Transportøkonomisk institutt: «Med en slik heftig utvidelse av veikapasiteten vil vi i en periode få redusert kø. Da vil flere som kan velge mellom bil eller kollektivt, velge å kjøre bil fordi det går raskere». Vidare seier ho: «En av grunnene til at vi ikke har hatt vekst i biltrafikken er nettopp køene på veiene. Det er det beste trafikkreduserende virkemiddelet vi har, for å få folk over på sykkel og kollektiv. Jeg er villig til å vedde mye penger på at biltrafikken i Oslo og Akershus kommer til å gå rett til værs igjen dersom det blir ny motorvei.» I ei fråsegn 18. juni i år seier bystyret i Oslo at E18-prosjektet må slankast vesentleg. Det same har fylkesrådmannen i Akershus fleire gonger teke til orde for. Det er dette vi har prøvd å følgja opp i dette representantforslaget. SV har ikkje vore imot Oslopakke 3 og imot å finna gode løysingar for vegen forbi Sandvika, der miljøbelastninga er stor. Men den siste totalramma for Oslopakke 3 blei vedteken i 2012, altfor mykje til ei vegpakke. Om vi skal nå måla våre i samferdselspolitikken, må dei store pengane gå til kollektiv, fleire T-banar og ikkje minst ny banetunnel heller enn større kapasitetsauke på veg. For E18 er vi for å finna løysingar for betre støyskjerming, eigne sykkeltrasear og samanhengande bussfelt, der bussen kan køyra fortare enn i dag. Stortinget trykkjer derimot på for ei massiv utbygging av E18 der det særleg er bilar som blir prioriterte, og det gjer at SV er uroa. Komiteen skriv at dei ønskjer at bussane skal koma lettare fram, og vi i SV er uroa over kor konkurransedyktige bussane blir når dei ikkje får køyra på E18, men er viste til den nye lokalvegen. Eg vil også peika på at Akershus fylkeskommune har bedt Statens vegvesen om å utgreia betre tiltak for framkomst for bussar og næringstransport i tida fram til prosjektet blir ferdigstilt, sidan byggjetida er berekna til 13–14 år. Vi er uroa for den kolossale kostnadsauken alle tunnelane vil gje. Vi meiner det ville vore lurt at det i arbeidet med å vurdera ny E18 også blei gjort vurderingar av kva bidrag den nye Kolsåsbanen, ny Fornebubane og andre vegprosjekt vil ha å seia for om denne vegen verkeleg er ønskt og trengst. Ein ting er vi sikre på: Om du ikkje vil ha fleire bilar, kan du ikkje byggja meir kapasitet på vegen. Så når veksten i biltrafikken kjem, ber alle partia i denne salen ansvaret. Måla de vedtek, er fine ord, men dei blir ikkje følgde opp med handling. Resultatet er at vi ikkje innfrir klimamåla våre, og vi vil framleis ha helseskadeleg luft.