Rita Tveiten (Arbeiderpartiet), 2000-02-17:
Det er ei svært viktig melding som er oppe til debatt i dag. Eg finn grunn til å minna om at det er forskingsinnsats som har lagt grunnlaget for suksessen innan lakseoppdrett. No kjem andre artar i oppdrett etter. Det er òg heilt sikkert at det er forskingsinnsatsen her som vil gi resultata. Eg er glad for at marin forsking har fått ei så sentral rolle i komitebehandlinga og i debatten som har vore her i dag. Eg har lyst til å minna om at i samband med behandlinga av St.meld. nr. 51 for 1997-98, Perspektiver på utvikling av norsk fiskerinæring, har Stortinget slutta seg til ein del føringar når det gjeld marin forsking. I den samanhengen ynskjer eg å fokusera på dei målsetjingane som er nemnde der, nemleg at Noreg skal vera verdas fremste fiskerinasjonme skal liggja fremst i utviklinga av ei berekraftig ressursforvaltningme skal vera fremst når det gjeld fangstteknologime skal vera fremst når det gjeld havbruk og industriell utvikling Det er ikkje småtteri. Men no er det no eingong slik at Noreg er ein av dei verkeleg store fiskerinasjonane, og me må gjera oss gjeldande i kraft av at fagmiljøa som me har på området, verkeleg har ein standard som minst matcher forskarane dei skal møta i ulike internasjonale samanhengar. Dei miljøa me har knytt til marin forsking alt i dag, treng alle styrking. Likevel kan me ikkje koma bort frå at Noreg er eit lite land, og at me ikkje er tente med at forskingsressursane vert fordelte på for mange miljø. Dei fleste forskingsmiljøa har i dag for lite ressursar i forhold til dei oppgåvene dei skal løysa. Nokre er uroa over om me kjem til å gå for fort fram, og om det vil føra med seg at me ikkje får kvalitet for pengane, bokstavleg talt. Det trur eg ikkje det er grunn til å vera uroa over, og i tilfelle kan me snu litt på flisa og gjera slik som EU gjer. Dei inviterer norske forskarar til å forska på problemområde som dei har. Kanskje me kan snu på flisa og invitera internasjonalt framståande forskarar til å koma og hjelpa oss med våre utfordringar. Det vil vera ein god ide, som òg er gammal innan forsking. Det er grunn til å vera uroa når marinbiologistudentane ved Universitetet i Bergen – som berre tener som eit døme – ikkje kjem seg ut på nødvendige feltoppdrag. Det er òg grunn til å minna om at ved siste budsjettbehandling her i Stortinget mangla me 2 mill. kr til nødvendig utstyr ved Veterinærhøgskulen for testing av blåskjel, samt forsking på utvikling av nye testmetodar. I mellomtida stangar altså ei næring hovudet i veggen. Dei kunne ha levert resultat, men fordi innsatsen ikkje er stor nok på forskingssida, har dei altså problem. Eg vil òg nemna at det ligg veldig store utfordringar i miljøforsking innan fiskerisektoren. Det går på dei miljømessige konsekvensane og tiltak knytte til oppdrettsnæringa, og det gjeld sjølvsagt å avgrensa interessekonfliktane når det gjeld bruk av kystsona. Det er viktig at me går grundig inn i forsking knytt til utstyr, og forsking knytt til produktutvikling i fiskerisektoren. Når det gjeld fartøyutforming, er det eit problem at dei båtane me har i dag, har eit ekstremt høgt energiforbruk, noko som ofte får miljømessig uheldige konsekvensar. Alt liv kjem frå havet, og det er all grunn til å tru at havet rommar verdiar som me ikkje eingong kjenner til i dag. Det hastar difor med å koma i gang. Det er berre synd om andre nasjonar skal koma oss i forkjøpet og utnytta potensialet som me kanskje har rett utanfor strandsona vår. Eg var inne på at produktutvikling som kan vera med og dekkja det behovet for verdiskaping som me har, må liggja langt framme i prioriteringsrekka når det gjeld kva me skal forska på. Det er nemleg slik at skal me utløysa det potensialet som ligg i fiskerisektoren framover, så må me begynna no. Det er utan tvil slik at me kjem til å måtta endra dei oppfatningane me har i dag knytte til fiskerinæringa, alt ettersom forskingsinnsatsen viser oss nye vegar å gå. Skal me utløysa potensialet på 230 milliardar i eit 30-årsperspektiv, må me begynna no. Til slutt vil eg seia at når det gjeld forskings- og utviklingsavgifta i fiskerisektoren, bør den koma på eit ambisiøst nivå frå starten av, og ikkje liggja for lågt.