Fredric Holen Bjørdal (Arbeiderpartiet), 2015-10-05:
Eg er neppe den einaste som har merka meg rolla statsminister Erna Solberg har innteke i møte med den stigande arbeidsløysa – ei passiv rolle, der ho opptrer mest som ei trøystande mor som ikkje har meir å gje dei arbeidslause enn ein klapp på skuldra. Då AKU-arbeidsløysa nådde 4,5 pst. midt i valkampen, var kommentaren hennar til NTB at dei arbeidsledige ikkje måtte miste motet. Og då VG hadde ein stor reportasje frå Sunnmøre sist veke, var kommentaren hennar: «Mitt viktigste budskap til alle som nå frykter å bli ledige er: Det er bruk for dere.» Når arbeidsløysa slår inn for fullt, forventar vi noko meir av ein statsminister. Vi forventar at ho gjer noko med permitteringsregelverket utan å bli masa på i halvtanna år av LO, NHO og alle andre med innsikt i kva offshorenedgangen faktisk betyr for folk i dei hardast ramma delane av landet. Vi forventar at ho er meir oppteken av å lære av norske erfaringar med krisehandtering i nyare tid enn av å repetere gamle læresetningar frå Unge Høgre-kurs på seint 1970-tal. Vi forventar rett og slett av ein statsminister at ho forstår kva situasjonen handlar om, og set inn tiltak som treffer framfor påståtte tiltak som bommar. Når regjeringspartia manglar svar, går dei til angrep på Arbeidarpartiet – så også her. Vi blir skulda for ikkje å forstå dei langsiktige utfordringane med omstilling. Men det er ikkje slik som statsministeren og andre representantar for regjeringspartia påstår, at striden om arbeidsløysesituasjonen står mellom dei som berre vil gjere noko på kort sikt, og dei som forstår det langsiktige omstillingsbehovet. Striden står mellom dei som ser samanhengen mellom det kortsiktige og det langsiktige – at her må ein gjere begge delar og handle deretter – og mellom dei som i handling avslører at dei ikkje gjer det. Det handlar om noko så enkelt som at innovasjon ikkje berre skjer i garasjar og på guterom. Innovasjon skjer i høgste grad i bedriftene, i klyngene, i daglege møte mellom menneske i same fagmiljø. Difor er det ikkje god omstillingspolitikk å sende alt av ingeniørar og andre fagkompetente folk til Nav ved første anledning. Sjølv om det er mykje fint ein kan finne på med to tome hender, er det ikkje god omstillingspolitikk å basere seg berre på det. God omstillingspolitikk er å yte ein offentleg skjerv til å halde fagmiljøa intakte, så bedriftene kan behalde kompetansen og halde hjula i gang, med eit permitteringsregelverk som er tilpassa situasjonen, med offentlege oppdrag som ei forsert fornying av ferjeflåten og med ein politikk overfor offshorenæringa som får oljeselskapa til å nytte denne perioden til å plugge brønnar og gjennomføre vedlikehaldsarbeid som lett blir skubba på i travlare tider. Ja, vi har ei utbreidd gründerånd på Sunnmøre, og ho er vi stolte av. Vi er kanskje ikkje like kjende for humor, men historia om den forliste sunnmøringen som kava seg i land på ein naken holme midt utpå havet og sette i gang med å byggje møbelfabrikk, er i det minste eit forsøk. Men det er altså ein vits. Det er ikkje sant. Med mindre denne sunnmøringen hadde vorte berga av nokon, hadde han døydd, sånn som andre folk. Bønene til høgare marknadskrefter hadde ikkje hjelpt han heller i denne situasjonen. Sjølv den mest initiativrike og driftige vestlending treng framsynt politikk på nasjonalt nivå. Det var t.d. slik det norske oljeeventyret starta, som ikkje er over. Løpet vart lagt av folk som forstod at marknadskreftene er verktøy vi menneske kan ta i bruk, ikkje omvendt. Behovet for klok og framsynt økonomisk styring er like stort i fasen vi no er inne i. Feilen det vil vere å late marknadsdogmet ta over styringa er like stor som han ville vore for 45 år sidan. Vi er sjølvsagt veldig spente på statsbudsjettet. Dersom lista er lagd av budsjettet for eit år sidan, er det vanskeleg å sjå føre seg ein fullstendig skivebom. Men folk som fryktar arbeidsløyse, bør forvente noko meir enn nye milliongåver til Olav Thon og ein trøystande beskjed om å halde motet oppe.