Ingebrigt S. Sørfonn (Kristelig Folkeparti), 2005-03-17:
Det er sagt at etterpåklokskap er den mest eksakte forma for vitskap. Føremålet med denne meldinga er å redusera behovet for denne typen vitskap. Det gjer me m.a. ved å leggja eit godt grunnlag for drøftingar om viktige politikkområde. Hovudfokuset i denne meldinga er å drøfta grunnleggjande utviklingstrekk i økonomien og å retta søkjelyset mot tiltak for å møta desse utviklingstrekka. Å sjå framover i tid er ikkje lett, iallfall ikkje i eit så langt perspektiv som 50 år. Me veit likevel ein god del om viktige faktorar i økonomien. Me veit med rimeleg stor sikkerheit kor mange 50-åringar det er i 2050. Vidare veit me om lag kor mange som er 80 år i 2050. Ut frå det veit me òg noko om samansetjinga av generasjonane 20, 30 og 50 år fram i tid. Og me veit noko om tilhøvet mellom dei som er i arbeid, og dei som ikkje er det. Når så arbeidskraft er nasjonen sin viktigaste ressurs, veit me med det ganske mykje om framtida. Meldinga er tydeleg på at fastlandsøkonomien er den viktigaste delen av norsk økonomi. Det betyr at tilrettelegging for eit godt og konkurransedyktig næringsliv utanom petroleumssektoren er heilt avgjerande for framtidig vekst og utvikling. Meldinga viser òg tydeleg at arbeidskraft er den viktigaste ressursen i økonomien. Å syta for at flest mogleg skal ha arbeid og færrast mogleg skal gå på passive ytingar, er dermed òg viktige faktorar for den økonomiske utviklinga som me vil ha her i landet – og for den einskilde. Likeins viser meldinga at det er viktig med ein godt kvalifisert arbeidsstyrke, evne til omstilling og eit høgt produktivitetsnivå for å tryggja vekstevna i økonomien. Dette er viktige faktorar, som Regjeringa har bygd sin politikk rundt. Skattereforma er i ferd med å verta gjennomført. Ho vil gje eit meir rettferdig skattesystem og vil stimulera til ytterlegare nyskaping og med det også til eit større arbeidstilbod. Det er lagt fram forslag til ei pensjonsreform som vil skapa større tryggleik rundt pensjonane og fordelinga mellom generasjonane. Det vert satsa sterkt på forsking og utvikling og på eit utdaningssystem som skal sikra framtidig høg og tidsrett kompetanse. Regjeringa si politiske linje er også vist gjennom målretta arbeid for å unngå eit sorteringssamfunn, ved å betra vilkåra for frivillige lag og organisasjonar, ved ein målretta og bevisst miljø- og energipolitikk og ved ein heilskapleg utviklingspolitikk for å nedkjempa fattigdom og for å fremja menneskerettar. I meldinga vert me presenterte for tre ulike utviklingsbaner – eit såkalla ungdomsalternativ, eit aldringsalternativ og ei såkalla referansebane. Desse alternativa viser kor viktig utviklinga i folketalet og arbeidstilbodet vil vera for den økonomiske utviklinga. Med andre ord: Meldinga viser gapet mellom behov og moglegheitene for å dekkja desse behova på ein god måte for alle generasjonar. God familiepolitikk er også god samfunnsøkonomi. Ved å leggja trygge rammer kring born og foreldre gjer me det samtidig lettare å halda ved like eit godt velferdssamfunn også inn i dei neste 50 åra. Enkelte har fokusert på at det er mange usikre element i ei slik melding. Pessimistisk framtidssyn kan vera ein freistande etikett å klistra på andre. Slike karakteristikkar er vel snarare uttrykk for eiga flukt frå å ta konsekvensen av at framtidig vekst kanskje ikkje vil nå uana høgder, og at prioritering ikkje berre er ei øving for dystre, overansvarlege politikarar med sterkt utvikla gledesdrepande trekk. For Kristeleg Folkeparti er det viktig å understreka at «berekraftig utvikling» er eit gjennomgåande prinsipp i denne meldinga. Gjennom nøkterne vurderingar av framtidige utviklingstrekk skal me vera i stand til å føra ein stabil og trygg politikk, utan dei brå omveltingane som er grunngjevne i at utviklinga vart så mykje verre enn det me hadde føresett. Og til slutt: Skulle utviklinga i framtida verta betre og meir positiv enn det som er lagt til grunn i meldinga, er me i Kristeleg Folkeparti heilt trygge for at det ikkje skal verta noka tung oppgåve å takla ei slik utfordring.