Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2014-12-01:
Det siste året har me sett ei rekkje humanitære kriser utspele seg samstundes: i Irak, Syria, Vest-Afrika, Gaza og Ukraina – alle døme på område der den sivile delen av folket lir under sjukdom, naud og valdshandlingar. Alle desse krisene har skapt eit historisk behov for bistand og akutt hjelp til fleire menneske som ikkje har nok mat, medisinar eller helsehjelp. Når trongen er større enn på lang tid, må me gi støtte der ein treng det mest. Senterpartiet har i sitt alternative budsjett føreslått å auke bistandsbudsjettet med om lag 1,2 mrd. kr utover regjeringa sitt opphavelege forslag, og me føreslår å auke støtta til naudhjelp og humanitær bistand med 500 mill. kr. Enkelte har i dag kritisert Senterpartiet sitt forslag om å kutte i EØS-midlane. Senterpartiet meiner at Noregs betalingar til EØS-midlar ikkje står i høve i utviklinga i løyvingane til norsk bistand. For perioden 2009–2014 fekk Polen over 50 gonger så mykje i EØS-midlar som t.d. Sierra Leone tok i mot i norske bistandsmidlar mellom 2009 og 2013. I Sierra Leone lever store delar av innbyggjarane i absolutt fattigdom. Det same er ikkje tilfellet i Polen. Polen fekk meir i EØS-midlar for perioden 2009–2014 enn det 80 mottakarland til saman fekk i norsk bistand frå 2009 til og med 2013. EØS-midlane er nytta til mange ulike, til dels kuriøse føremål. Maritimt museum i Gdansk, oppussing av kyrkjeklokke i Budapest og underjordisk søppelhentingssystem i Sevilla er fint, men Noreg kan motverke fattigdom meir effektivt på andre måtar enn gjennom å gi løyvingar til slike prosjekt. Blant anna viste europameldinga at Noregs utbetaling av EØS-midlar går til støtte til kulturarv og miljøprosjekt, og ein set spørsmålsteikn ved om – og eventuelt i kor stor grad – det tener føremålet om utjamning i levekår. Riksrevisjonen skriv i sin rapport frå 2013 at det er usikkert i kor stor grad det kan dokumenterast at dei norske EØS-midlane bidreg til økonomisk og sosial utjamning. Det same spørsmålet stiller Senterpartiet. Me ser fram til å få innsyn i fordeling av midlane – så langt har det vore uråd å få til. Leiaren i kommunalkomiteen, Helge André Njåstad, meinte i sitt innlegg at mine spådommar om kommuneøkonomien med ei blå-blå regjering er gjorde til skamme – mon det! På NRK Sogn og Fjordane sine nettsider kan ein lese om ordføraren frå Høgre i Askvoll som vil innføre eigedomsskatt for å få budsjettet i hop. Ho viser til stam kommuneøkonomi. Meir enn halvparten av kommunane i Sogn og Fjordane vurderer å auke eigedomsskatten – ikkje fordi dei vil, men fordi dei har fått for tronge rammer frå regjeringa og svikt i skatteinngangen i tillegg. Så er fylkeskommunen kutta til meir enn beinet, saman med Nordland. Nei, det skal vere visst at kommunane ikkje får pengar til absolutt alt med denne regjeringa og deira støtteparti, som Njåstad sa, dei får nett det me forventa: krav til kutt og nedskjering for å gi plass til skattelette til dei som har mest. Og dei distrikta der leiaren i kommunalkomiteen burde kjenne forholda godt, får verkeleg svi, i god tradisjon frå Høgre og Framstegspartiet og med Kristeleg Folkeparti og Venstre som bremseklossar som protesterer for all verda, men er med på ferda.