Jenny Klinge (Senterpartiet), 2014-06-16:
Denne saka begynte med at det kom ein lovproposisjon frå regjeringa som omhandlar moglegheita til å la kommunane vedta lokale forbod mot tigging gjennom politivedtektene. Etter forhandlingar med dei to regjeringspartia har vi i Senterpartiet, saman med Høgre og Framstegspartiet, kome fram til ei løysing som sikrar fleirtal for lokale forbod. Samstundes ber komitéfleirtalet som ledd B i innstillinga regjeringa kome med ein ny lovproposisjon om tigging som skal behandlast i Stortinget før sommaren 2015, denne gongen for å innføre eit nasjonalt tiggeforbod. Det har vore viktig for Senterpartiet i den nemnde prosessen med forhandlingar at eit tiggeforbod skal knytast saman med meir målretta sosiale tiltak både overfor tiggarar i Noreg og overfor fattige i dei landa det kjem flest tiggarar frå. Dette kjem eg tilbake til. Senterpartiet programfesta på landsmøtet i fjor nok ein gong at vi ønskjer å innføre det generelle forbodet mot tigging igjen. Forbod mot organisert og aggressiv tigging har vi allereie. Det forbodet har ikkje nokon effekt mot den omfattande tigginga, som vi har sett auke kraftig dei siste åra. Denne tigginga har dessverre også ført med seg ein stor auke i vinningskriminalitet, som lommetjuveri. Det er eit problem når talet på lommetjuveri i Oslo er like høgt som i Berlin, der det er sju gongar så mange innbyggjarar som i Oslo. Det er heller ingen tvil om at omfattande tigging fører med seg ordensproblem og forsøpling, som rører mange som bur og ferdast i storbyane, særleg i hovudstaden vår. I denne samanhengen er det viktig å presisere at ein gjennom eit nasjonalt forbod også må sikre at tigging heller ikkje kan gå føre seg ved at folk blir oppsøkte heime der dei bur. Den raud-grøne regjeringa la i fjor fram ein lovproposisjon som omhandla at kommunane kunne innføre lokale forbod knytt til tid og stad, men denne nye lova som vi skal vedta i dag, gjer det mogleg å definere heile kommunen som tiggefri sone. Det er altså eit lite steg vidare. I komitémerknadane til den saka om lokale forbod som vi behandla i 2013, peikte ein samla komité på at vegen ut av fattigdom på sikt er skule og fast arbeid. Eg vil understreke at dette føreset at ungar får gå på skule av foreldra sine. I ein Brennpunkt-dokumentar som NRK viste for eit par–tre år sidan, følgde dei ein del rumenske tiggarar både medan dei var heime i Romania og medan dei oppheldt seg her for å tigge. Det tristaste ved heile programmet var eigentleg ikkje at dei vaksne sat på gata her til lands på dagtid og kjøpte seg pølser til kveld som dei åt i lortete teltleirar, men at ungane på spørsmål om kva dei ville bli når dei blir store, med ein gong svarte «tiggarar». Intervjua av desse ungane vart gjort medan foreldra oppheldt seg i Noreg, og ungane budde aleine med den eldste som barnepassar for resten av ungeflokken. Dette er etter mi meining uttrykk for ein kultur som vidarefører sosial naud og fattigdom. Det å la tigging vere tillate er ikkje noko godt verkemiddel for at desse ungane skal få seg ei utdanning og framtidig arbeid. Prosjektmidlar til skulegang er bortkasta om ikkje ungane får gå på skulen. Det er ingen som nokon gong har kome seg ut av sosial naud ved å tigge eller ved å lære ungane sine å tigge. Når Noreg gjev bistandsmidlar til fattige land, er målet ofte å sikre betre helsetilbod og å gjennomføre vaksineprogram. Det andre hovudføremålet er å leggje til rette for at folk på kort og på lang sikt skal klare seg sjølve, gjennom f.eks. å støtte prosjekt der ein tilbyr skulegang til ungar som elles ikkje ville hatt noko skuletilbod. Eg meiner det er utruleg viktig at Noreg målrettar innsatsen for å førebyggje og redusere sosial og økonomisk naud. Derfor står det klart i punkt C i innstillinga frå fleirtalet i komiteen – beståande av Høgre, Framstegspartiet og Senterpartiet – at Stortinget ber regjeringa sikre målretta sosiale tiltak overfor tiggarar i Noreg. Vidare ber vi om at det blir klargjort om dei prosjektmidlane som Noreg overfører gjennom EØS-systemet, blir brukte til å betre økonomiske og sosiale kår hos dei fattigaste. Som eg nemnde i starten, er det vesentleg for oss i Senterpartiet at nettopp slike tiltak og prosjekt skal sikre at folk kan reise seg ut av fattigdommen. I fleirtalsmerknadene i innstillinga står det meir om dette temaet. Eit tiggeforbod inneber ikkje noko problem for t.d. idrettslag, skuleklassar og frivillige organisasjonar som sel lodd eller samlar inn pengar til turar eller allmennyttige føremål. I og med at det har vore stilt spørsmål om nettopp dette, er det verdt å presisere at dette er teke omsyn til i lovutforminga også i den gjeldande lova om lokale forbod som vart vedteken i 2013.