Erling Sande (Senterpartiet), 2010-06-07:
Forslagsstillarane freistar å framstille det slik at regjeringa sin klimapolitikk er sett på vent inntil ny klimamelding blir lagd fram i 2011. Det er slett ikkje slik at regjeringa avviser rask iverksetjing av samfunnsøkonomiske og billege klimatiltak. Når Høgre og Kristeleg Folkeparti påstår det, er det mot betre vitende. I dag har vi debattert ei rekkje klimarelaterte saker i denne salen. Her har både dyre og langsiktige, billege og raske tiltak blitt lyfta frå denne talarstolen, både frå opposisjonen og posisjonen. Vi har vore innom alt frå verkemiddelapparat for utvikling av klimavenleg teknologi til fokus på energieffektivisering i kommunane, for å nemne noko. Klimakur viser oss at det er mogleg å nå Noreg sine mål om ein reduksjon på 15–17 mill. tonn innan 2020, men det krev tiltak. Framstegspartiet viser rørande omtanke for klimaet ved å vere med og vere positive til å prioritere kostnadseffektive tiltak for å kutte CO2-utslepp. Våre vegar skilst likevel raskt, når Framstegspartiet vil refortolke klimaforliket slik at det skisserte kuttpotensialet ikkje lenger blir oppfatta som eit forpliktande kuttal, men at ein i staden bør setje av ein fast pengepott og sjå kor mykje klimakutt ein får for det. Då er skilsmissa definitivt eit faktum. Det blir ikkje betre av at Framstegspartiet ikkje har forstått at klimaet ikkje berre treng langsiktige kutt, men også raske og substansielle kutt for å få ned feberen. Under dei pågåande klimaforhandlingane i Bonn har USA fleire dagar på rad nekta å delta i ein diskusjon om utsleppsmåla for dei rike landa. Det fekk den amerikanske miljørørsla til å peike ut USA som «Dagens fossil», sidan tilnærminga deira hindrar framgang i forhandlingane. Det er ikkje eit heidersteikn. Regjeringa sitt klimaarbeid er tosidig, vi treng både å få ned utsleppa i Noreg, og vi skal vere ein pådrivar internasjonalt. I Framstegspartiet har vi ein heimleg kandidat til tittelen «Dagens fossil», og då Framstegspartiet synte ansikt i innstillinga, fekk vi ei god påminning om kvifor dei ikkje blei med på klimaforliket – i fall nokon treng det. Sjølv om nokre lågthengjande frukter òg kan plukkast raskt, er det like fullt slik at vi ikkje skal gløyme det heilskaplege perspektivet. Klimakur 2020 er eit godt og solid arbeid. Men fordi mandatet var begrensa til å sjå på utsleppskutta i Noreg, er det vi som politikarar som har ansvaret for å velje dei tiltaka som gjev best effekt på sikt utan at det har negative konsekvensar på andre sektorar og andre politikkområde. Lat meg ta eit døme: Klimakur reknar ei storstilt satsing på innføring av biodrivstoff for å vere eit av dei tiltaka som kan gje best effekt. Derimot seier ikkje rapporten noko om kva konsekvensar og kva utslepp det kan føre til når biodrivstoffet skal produserast ein annan plass på kloden – og kva konsekvensar det kan få for verdas matproduksjon f.eks. Klimaet bryr seg lite om kor utsleppa kjem frå. Så om biodrivstoff blir ei prioritert løysing, er det heilt naudsynt at vi veit at det er produsert på berekraftig vis. Eit anna døme er avgiftsnivå og distriktspolitikk, for å nemne det. Dersom ein generelt aukar drivstoffavgifta, kan det få store konsekvensar for område i landet der ein ikkje har alternativ til privatbilismen. Så når tiltaka blir valde, må ein vurdere konsekvensane av dei for daglegliv og næringsverksemd i heile landet, slik at dette blir teke vare på. Regjeringa har trykk på klimaarbeidet. Klimaforliket er langt på veg oppfylt. Likevel har vi grunn til å vere utålmodige vidare. Vi må fokusere på utsleppsreduksjonar når vi vedtek skatte- og avgiftspolitikk. Vi må fokusere på omlegging frå fossil til fornybar energi, på produksjon av meir fornybar energi, på energieffektivisering og på langsiktige prosessar knytte til ny teknologi.