Jorunn Ringstad (Senterpartiet), 2004-02-24:
Hurtigruta har vore og er eit viktig transportmiddel langs kysten. Hurtigruta knyter kysten saman og er eit viktig tilbod til folket i mange kystsamfunn, både når det gjeld godstransport og persontrafikk. Hurtigruta er eit transportmiddel som folk kan stole på. I dårleg vêr har hurtigruta ofte vore det einaste alternativet for mange lokalsamfunn. Men hurtigruta er òg eit breiare tilbod enn berre kommunikasjon mellom kystsamfunn. Konferansereiser, som har blitt ein stadig aukande marknad, finn eit tilbod på hurtigruta. Også for turisttrafikken er hurtigruta viktig. Det er eit omgrep som er kjent blant mange turistar, og mange kjem til Noreg nettopp for å reise med hurtigruta. Hurtigruta er difor ei merkevare som er god noregsreklame. Forarbeidet til saka om transportstandarden og kjøp av transporttenester på kyststrekninga frå Bergen til Kirkenes har vore TØI sin rapport, som har vore ute på høyring. Eg er samd med fleire av høyringsinstansane som har peika på at det har vore ei svakheit at mandatet har vore avgrensa til transportstandard og kjøp av tenester. Andre viktige samfunnsomsyn har dermed ikkje vore særleg sterkt trekte inn i rapporten. Dette gjeld t.d. busetnad, godstrafikk, hurtigruta sin verdi for næringslivet, hurtigruta sin verdi med tanke på sivil og militær beredskap og hurtigruta sin verdi med tanke på reiseliv langs kysten. Eg meiner det er vanskeleg å få eit samla bilete av verdien av hurtigruta når mandatet blir så avgrensa som i grunnlagsrapporten. Det er difor positivt at meldinga har lagt vekt på dei samfunnsmessige omsyna, som fleire av høyringsinstansane har peika på. Sjølvsagt skal ein vurdere hurtigruta opp mot andre transporttilbod på strekninga Bergen–Kirkenes. Sjølvsagt skal ein også leggje vekt på det statlege tilskotet til hurtigruta. Store statlege tilskot til hurtigruta vil kunne gå ut over andre samferdsletilbod i distrikta. Men difor er det spesielt viktig at vi ikkje konsentrerer oss om nokre få samfunnsomsyn når vi skal vurdere hurtigruta. Senterpartiet meiner at ein må vurdere hurtigruta ut frå den samla verdien dette tilbodet står for. For at hurtigruta framleis skal halde ved lag statusen ho har som eit godt og attraktivt tilbod til store delar av kysten, er det avgjerande at vi ikkje rokkar ved det seglingsmønsteret og det tilbodet hurtigruta står for i dag. Når Regjeringa i stortingsmeldinga har eit alternativt opplegg med ei rute Bergen–Tromsø og ei rute Tromsø–Kirkenes, der desse rutene ikkje har daglege seglingar, er dette eit tilbod som udiskutabelt er eit mykje dårlegare tilbod enn det som er i dag. Spørsmålet ved eit slikt opplegg er om dette vil vere eit tilbod som dekkjer transportbehovet for lokalsamfunna som er mest avhengige av hurtigruta, både med tanke på persontransport og godstransport. Når det står i meldinga at det ved dette alternativet kan vere aktuelt å styrkje tilbodet nord for Tromsø med hurtigbåt og flyrute, ja, så har faktisk Regjeringa sjølv svara negativt på spørsmålet om dette er eit fullgodt alternativ. Med andre ord meiner Regjeringa at alternativet med delt løysing utan daglege turar ikkje vil dekkje behovet for lokalsamfunna i nord. Det er difor merkeleg at Regjeringa meiner at ei delt løysing kan vere eit aktuelt alternativ, og at Høgre støttar dette i innstillinga. For turistar og rundreisepassasjerar vil dette delte alternativet heilt klart vere eit opplegg som er mindre attraktivt enn dagens hurtigrutetilbod, og som nok vil føre til færre passasjerar i denne kategorien. Eit rundreisetilbod som ikkje er samanhangande, vil ikkje trekkje passasjerar i same grad som i dag. Senterpartiet meiner hurtigruta skal fortsetje som eit fullgodt alternativ, med eit rutemønster som i dag og med daglege seglingar. Men sjølvsagt må det vere med statlege kjøp av tenester som er på eit realistisk, men lågast mogleg nivå. Eg kan ikkje sjå at det er særleg stor skilnad på dei formuleringane som fleirtalet har brukt, og dei som dei to regjeringspartia har brukt, når dei seier at ressursbruken «bør» vere innafor dagens nivå. Det står ikkje «skal» i merknadene frå dei to regjeringspartia. Senterpartiet har merka seg at transporttenesta no skal leggjast ut på anbod. Ut frå det føler eg også at det er naturleg at summen for kjøp av tenester ikkje er endeleg fastslått på førehand. Senterpartiet ynskjer ikkje at vi skal fastsetje eit absolutt tak på kjøp av tenester, men at nivået skal haldast så lågt som mogleg.