Espen Granberg Johnsen (Arbeiderpartiet), 2009-05-29:
Politisk tv-reklame er eit tema som ved fleire anledningar har vore debattert i Stortinget. Vi starta denne perioden med at Regjeringa reverserte dei borgarlege partia sitt forslag om å tillate slik reklame og slo i staden fast at reklameforbodet framleis skulle gjelde. Bakgrunnen for stortingsmeldinga som Regjeringa no har fremma – og eg tør inkludere representantforslaget frå Venstre – har si historie tilbake til valkampen i 2003 då TV Vest valde å sende reklame for Pensjonistpartiet i Rogaland. TV Vest blei pålagde gebyr for brot på kringkastingsloven. Dei stemna staten, tapte alle rettsrundane i Noreg, men vann fram i Strasbourg. I dommen frå Menneskerettsdomstolen i Strasbourg er premissen at reklame var einaste moglegheit for Pensjonistpartiet til å få tv-dekning. Det er ikkje ein dom som handlar om reklameforbodet generelt. Regjeringa følgjer opp dommen med to grep – både eit tillegg i NRK-plakaten og ei avtale med Frikanalen. Dei borgalege partia er i all hovudsak for politisk fjernsynsreklame og mot tiltaka frå Regjeringa. Innstillinga er difor oversiktleg i den forstand at dersom ein er for reklame, er ein mot andre tiltak. Dei ulike argumenta for og mot denne type reklame er godt kjende, og er dei same i dag som dei var då saka sist var til behandling. Arbeidarpartiet, saman med SV og Senterpartiet, stør dei endringane som er foreslåtte i NRK-plakaten. NRK-plakaten skal uttrykkje dei forventingane, krava og føringane staten som eigar har til NRK. Det er på akkurat same måten som andre eigarar i andre medieselskap også har krav, forventingar og føringar for sine selskap. I 2003, då TV Vest sende reklamen, hadde vi ingen NRK-plakat. Det er altså ei anna verkelegheit i dag enn den gongen. NRK seier sjølv, slik det blir referert i meldinga: «Partier som stiller liste i mer enn halvparten av fylkene ved stortingsvalget eller i flere kommuner ved kommunevalget, vil normalt bli dekket under valgkampen.» Det er ei ryddig og ordentleg utgreiing og eit godt grunnlag for det tillegget i plakaten som Regjeringa har lagt fram. Nokon meiner det er å gripe inn i den redaksjonelle fridomen til NRK. Det er det sjølvsagt ikkje. Stortinget har gjennom NRK-plakaten kome med mange føringar av ulike slag. Det skal vere tilbod til barn og unge, det skal spelast norsk musikk og forskjellig anna. Med det er eit redaksjonelt spørsmål, ikkje eit politisk, kva som blir sendt på barne-tv, om NRK vel å sende Norsktoppen – sjølv om Framstegspartiet meiner det er ei naturleg sak for Stortinget å ta stilling til – og korleis NRK planlegg og gjennomfører valdebattar, utspørjingar og kva dei no måtte prioritere i samband med valkampen. Det er heilt og fullt opp til kringkastingssjefen kva slags redaksjonelle val NRK gjer. Det ansvaret høyrer til der og ingen andre stader. Det er også ei endring av verkelegheita sidan 2003 når Regjeringa har sørgt for at Redaktørplakaten, der desse prinsippa er nedfelte, no er lovfesta. Det andre vi gjer, er at Frikanalen dei siste tre vekene før eit val skal prioritere plass for dei politiske partia dersom det skulle bli trengsel og knapt med sendeflater. Frikanalen er eit demokratiprosjekt. Dei skal fortsetje med det som heile tida har vore tanken, at ein på ikkje-kommersiell basis skal la lag, organisasjonar og dei som måtte ønskje det, få uttrykkje seg på fjernsyn. I samband med val skal altså politikken prioriterast. Nokon meiner at det er noko nytt som har dukka opp i tolvte time. Nei, det er det ikkje. Det står i meldinga, og det står ikkje minst i instillinga som Stortinget behandla då det digitale bakkenettet blei vedteke i 2004. Det er bra det initiativet Regjeringa har teke med å betre distribusjonen for Frikanalen. Det vil vere ein styrke om enda fleire får tilgang til kanalen. I debatten som har vore rundt denne saka, har ein frå enkelte fått inntrykk av at ytringsfridomen i Noreg berre kan reddast om det blir lov med politisk tv-reklame. Det er nok slik – og heldigvis for det – at ytringsfridomen står sterkare enn som så. At nokon meiner det er for lite reklame og ønskjer meir, er greitt nok. At nokon vil tene gode pengar på denne reklamen og difor er for, er også greitt. Arbeidarpartiet meiner at ytringsfridomen blir svekt med denne reklamen. Det vil vere dei med dei største pengeinteressene i ryggen, dei med dei største ressursane, som vil sleppe til og dominere. Dersom det likevel skulle vise seg at det er reklamen som er ytringsfridomens redning, bør alle som er sterke tilhengjarar, så fort som mogleg gjere alt dei kan for at denne reklamen blir vist, men utan betaling. Det er fullt lovleg i dag, men det blir ikkje gjort. Når det ikkje skjer, trur eg vurderingane er av økonomisk karakter, og kanskje at denne reklamen er lite eigna dersom det er ytringsfridomen som tel, og som ein er oppteken av. Fleirtalet sluttar seg til forslaga frå Regjeringa og går difor – naturleg nok – mot representantforslaget.