Knut Arild Hareide (Kristelig Folkeparti), 2016-11-15:
Lat meg først få takke statsministeren for ei grundig, god og nøktern utgreiing om kampen mot ISIL, ein av vår tids største truslar mot internasjonal sikkerheit og fred. Eg vil òg rette ein takk til dei norske militære som bidreg inn i dette viktige arbeidet, og til alle andre aktørar som er med på å kjempe mot ISIL, for å bidra til ei langsiktig utvikling, frå bistandsarbeidarar til politi – og til diplomatiet. Etter at ISIL erobra store landområde i Irak og Syria, fekk dei styrkt sitt jerngrep før det blei skapt ein koalisjon som no driv dei til retrett. Det er strategisk viktig at det er regionens eigne styrkar som frontar nettopp den kampen. ISIL ønskjer å framstille det som ein religiøs endetidskamp mot Vestens vonde makter, men no blir dei drivne tilbake av lokale styrkar frå Midtausten. Me er vitne til eit tidsskifte. Me har sett ISILs vekst. No er me vitne til første akt av ISILs fall. Men me skal ikkje ha nokon illusjonar om ein rask og lettvint siger. Dette blir langvarig, øydeleggjande og ein blodig kamp, men at vinden har snudd, er tydeleg på mange område. Rundt halvparten av landområda som ISIL kontrollerte, er no frigjorde. Fleire av leiarane er borte, og deira rekruttering av nye framandkrigarar tørkar inn. ISILs økonomiske styrke blir svekt dag for dag. Dei mistar oljeinntekter og må kutte i goda til sine krigarar. Tilbakegangen verkar demoraliserande på mange. Me skal ikkje ha nokon illusjonar: Kampen blir langvarig, ideologien deira blir framleis spreidd, og han motiverer til eit farleg, globalt nettverk av terrorisme. I lange tider framover trengst eit haldningsskapande arbeid for å vaksinere mot ekstremisme, og eit tett politisamarbeid over landegrensene for å finne og stanse terrorceller. Det ISIL står for, er eit tyranni med ei totalitær einsretting. Det regionen treng, er demokrati, menneskerettar og rettsvern. Å slå ISIL tilbake militært er berre éin fase i den kampen. Det må følgjast opp av bistand til gjenoppbygging, politisk stabilisering og løysingar som kan gi varig fred. Ein avgjerande test er om det blir skapt eit truverdig vern av minoritetane, både dei etniske og dei religiøse. I går las eg om byen Keramlis, ein kristen landsby i det nordlege Irak. No er byen frigjord. Sist søndag kom mange som hadde flykta frå ISIL, tilbake for å vere med på ei gudsteneste i kyrkja og ta eit gjensyn med heimane sine. Tårene rann då kyrkjeklokkene igjen kunne høyrast – for første gong på to år. Men kyrkjerommet var vandalisert av islamistane før dei drog seg ut. Inventaret var knust, statuen av Jomfru Maria var halshogd. Og då dei besøkte dei gamle husa sine, fann dei dei øydelagde, plyndra og ramponerte. Ein av byens lærarar uttrykte det mange følte: Eg føler berre ei stor sorg, eg er ikkje sikker på når eller om eg vil kome tilbake hit, og eg tenkjer på mine barn – vil dei ha ei framtid her? Det er det spørsmålet sivilbefolkninga no stiller seg. Det er til sjuande og sist det naudropet dei må hanskast med. Skal dei bli flyktningar – eller skal dei starte livet på nytt i heimtraktene sine? I så fall treng dei meir enn bomber, artilleri og hemn; dei treng bistand, arbeidsplassar, politiske løysingar og håp. Europa blei òg ramma av terroren frå ISIL denne sommaren. Vi skal likevel ikkje gløyme at den vondskapen ein har opplevd i Europa, berre er ein brøkdel av den vondskapen Midtausten har opplevd frå ISIL. Eg nemnde her ein kristen landsby, men vi skal òg vite at dei som lir aller mest av ISILs herjingar, er nettopp muslimar – muslimar i Midtausten.