Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2016-06-16:
Eg synest det har vore ein veldig grei runde om denne saka, så eg skal berre plukke opp eit par av dei momenta som har kome opp i løpet av saka, og runde av. For det første: Representanten Tetzschner sa at Stortinget kanskje burde orientert seg meir om statistikken og kor ofte vedtak faktisk vert følgde. Det er vel eigentleg akkurat det Stortinget i dette tilfellet har gjort. Som statsråden nettopp var inne på, fekk vi levert eit notat frå utgreiingsseksjonen der ein systematisk gjekk igjennom kor ofte vedtak faktisk vert følgde opp og ikkje vert følgde opp. Det vart supplert med brev til Sivilombodsmannen, med ein del spørsmål knytte til det, og, vidare, brev til statsråden. Det bildet som teikna seg, var heldigvis at i grove trekk vert vedtak frå Sivilombodsmannen følgde av sentralforvaltinga og av forvaltinga generelt. Så har Sivilombodsmannen òg gjennom årsmeldinga si påpeikt at det finst visse nyansar i det bildet. Ein ting som komiteen samrøystes påpeikte i den førre saka, var at kommunane synest å vere noko svakare i å følgje opp vedtak frå Sivilombodsmannen enn andre instansar. Denne saka kom ikkje til uttrykk fordi det er eit generelt problem i samfunnet at ingen bryr seg om kva Sivilombodsmannen seier – då ville det nok ha vore ei litt anna type sak vi hadde hatt her. Det er det spesifikke forholdet at eit departement i to saker som er veldig ulike – og dei einaste to sakene der dei har fått ein uttale mot seg – lét vere å følgje uttalen, og at Sivilombodsmannen valde å sende ei særskild melding fordi sakene var alvorlege, som gjer at eit stort fleirtal i komiteen, dvs. alle unntatt Høgre, valde å ha høyring, og at eit stort fleirtal, alle unntatt Høgre og Framstegspartiet, har uttrykt ulike former for kritikk gjennom merknader. Det andre er – kort til statsråden – om dei politiske sidene ved dette. Det er ingen tvil om, som det kom fram gjennom høyringa, som vi kjenner godt til, at fortolkinga var den same under førre regjering – og under førre statsråd, kan det leggjast til. Det eg sa i merknaden min, var ikkje meint å antyde eller spørje om det var eit politisk ønske, men eg siterte frå merknadene, som seier at dersom det var eit politisk ønske om endring, måtte ein valt ein annan veg enn i denne saka. Det er igjen viktig å påpeike at denne saka ikkje kom opp ut frå at eit fleirtal her har eit anna politisk syn – for alt eg veit kan det vere ulike politiske syn på desse to sakene og korleis vi vil ha vedteke ting i dei – men ut frå det faktum at Sivilombodsmannen har bringa fram begge sakene på den måten dei skal, etter mandatet sitt. Det same gjeld den politiske sida ved det, som òg representanten Tetzschner tok opp. Han sa at dette ikkje gjeld den vesle mannen, for den vesle mannen fekk jo byggjeløyve. Vel, lova skal vere lik for både den vesle og den store mannen, og både for han som får byggjeløyve, og han som ikkje får. Sivilombodsmannen har her bringa fram sakene, den eine ut frå ei lovfortolking og den andre ut frå sjølve vedtaket. Det er veldig sentralt at vi ikkje politiserer Sivilombodsmannens embete ved f.eks. å leggje til grunn at ein kritikk har større verdi dersom ein person ikkje får byggjeløyve, enn dersom han får byggjeløye. Heilt til slutt berre til eit spørsmål som kom opp, først frå komitéleiaren og så frå representanten Tetzschner, om Sivilombodsmannens autoritet byggjer på faglegheita hans. Eg er i grunnen einig i det representanten Tetzschner sa, at Sivilombodsmannens autoritet må byggje på faglegheita hans, ikkje at det er ein automatikk i at forvaltinga skal følgje opp, sjølv om ho i det store og heile skal det. Men der eg trur vi er ueinige, er at fleirtalet i komiteen vurderer Sivilombodsmannens faglegheit som svært solid i desse to sakene. Som det står i innstillinga, meiner vi han argumenterer svært godt i sakene, og at dei er så forskjellige at det er vanskeleg å finne eit fellestrekk for at dei ikkje skulle kunne følgjast opp. Vi synest at motargumenta til at dei ikkje er følgde opp, er svake. Så er eg einig med statsråden i at Sivilombodsmannens autoritet per no ikkje er svekt gjennom desse sakene. Men dersom det skulle vere sånn at ei særskild melding frå ombodsmannen berre sklei forbi, utan at nokon brydde seg, utan at det vart følgt spesielt opp i Stortinget, kunne det kanskje verte antyda at han kunne verte svekt. No vil eg tvert imot seie at Sivilombodsmannens autoritet består, ja kanskje endå er styrkt, gjennom Stortingets behandling av desse to sakene.