Bjørn Lødemel (Høyre), 2014-12-18:
Sametinget si årsmelding for 2013 viser ein brei og målretta aktivitet for å hevde samiske interesser og samisk kultur. Sametinget speler ei viktig rolle som varetakar av den samiske folkegruppa sitt sjølvstendige ansvar for å utvikle sitt språk, sin kultur og sitt samfunnsliv. I årsmeldinga til Sametinget for 2013 blir det vist til at Sametinget prioriterer fire innsatsområde innanfor næringspolitikken. Det er rammevilkår for primærnæringane, attraktive lokalsamfunn, kulturnæringar og verdiskaping og nyetablering. I stortingsmeldinga understrekar regjeringa at Sametinget som folkevald organ har stor fridom, og at regjeringa difor ikkje er ansvarleg for Sametinget si politiske verksemd eller vedtak Sametinget gjer som politisk organ. I stortingsmeldinga blir det òg vist til at prosedyrar for konsultasjonar mellom statlege myndigheiter og Sametinget er eit av dei viktigaste rammeverka for å sikre samane sin folkerettslege rett til deltaking i saker som angår dei. Regjeringa har slått fast at konsultasjonsordninga skal bevarast, men at det framleis er utfordringar i samhandlinga mellom Sametinget og statlege myndigheiter. Sametinget har ei klar målsetjing om å auke og styrke bruken av samisk språk. Det skal vere mogleg å bruke samisk, og samisk skal vere synleg i det offentlege rom, heiter det i årsmeldinga. Arbeidet med å styrke dei samiske språka har vore ei prioritert oppgåve over lengre tid. Det gjeld samisk språk generelt, men det er av ekstra stor betyding for dei små språkgruppene som sørsamisk og lulesamisk. Regjeringa viser i stortingsmeldinga til at Kommunal- og moderniseringsdepartementet har sett ned eit offentleg utval for å sjå nærare på både lovverk om samisk språk og overordna spørsmål om ansvarsdeling og vidare arbeid med språka. Sametinget har også føreslått medlemmar til dette utvalet. Regjeringa understrekar også i stortingsmeldinga at samiske språkbrukarar ikkje skal kome dårlegare ut som følgje av endringar i kommuneinndelinga. Sametinget prioriterer kultur høgt, og ein har som målsetjing å få fleire arbeidsplassar i samband med samisk kultur og kulturbaserte næringar. Ei sak som vår regjering arva etter tidlegare raud-grøne regjeringar, er Saemien Sijte. Saemien Sijte tek imot driftsstøtte over Sametinget sitt budsjett både som kulturhus og som museum. I stortingsmeldinga blir det vist til at den største utfordringa for Saemien Sijte er at museet ikkje har den bygningsmessige standarden som blir kravd for å kunne vere attraktiv møteplass og utstillingsvindauge for samisk kultur. I stortingsmeldinga blir det vist til at finansiering av nybygget til Saemien Sijte har vore høgt prioritert i Sametinget i fleire år. Det har vore jobba med nybygg for Saemien Sijte heilt sidan 1980-talet. Forprosjektet var ferdig i 2011, men prosjektet manglar framleis finansiering frå staten. Nybygget er kostnadsrekna til mellom 200 mill. kr og 250 mill. kr, og det er vel hovudårsaka til at det ikkje blei sett i gong bygging av den raud-grøne regjeringa. I ein komitémerknad frå regjeringspartia blir det vist til at eventuelt omfang av bygging av museumsbygg for Saemien Sijte blir ein å kome tilbake til i den ordinære budsjetthandsaminga. I budsjettavtalen for 2015 mellom regjeringspartia og samarbeidspartia er det sett av 3 mill. kr til prosjektering av nytt forprosjekt for å få redusert utbygginga av Saemien Sijte. Denne saka har blitt liggjande på vent i mange år under den raud-grøne regjeringa grunna dei store kostnadene i prosjektet. No kan ein få meir realistiske kostnader i prosjektet, og dimed aukar også sjansane for realisering. I årsmeldinga frå Sametinget blir det også vist til at effekten av førebyggjande tiltak innan rovdyrforvaltinga har vist seg å vere til liten nytte innanfor reindriftsnæringa. Det blir vist til at denne utfordringa er ein trussel mot bevaring av særleg sørsamisk reindrift og kultur. Denne årsmeldinga er for 2013. Det vil seie at det er frå det siste året med raud-grøn regjering, og den kritikken som ligg i dette, høyrer den førre regjeringa til. Eg har stor tillit til at denne regjeringa vil føre ein rovviltpolitikk som tek betre omsyn til sørsamisk tamreindrift enn det ein såg med den førre regjeringa.