Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2015-02-17:
Dette er absolutt ei sak med politiske skiljeliner. Det er eit paradoks at næringsmiddel som vert selde i Noreg, må ha innhaldsdeklarasjon – utanom alkohol, som er ein av dei tre viktigaste risikofaktorane for dårleg helse og tidleg død i Europa. Eg synest det er viktig å auka kunnskapen i befolkninga om samanhengen mellom alkohol og helse, i motsetnad til førre talar, som meinte det var mest viktig å informera barn, sjukepleiarar og legar. Senterpartiet meiner at unntaket frå merkeordninga for næringsmiddel som alkoholindustrien har, svekkjer forbrukarrettane. Difor har vi kome med dette forslaget om at ein må setja krav til merking av alkoholinnhald og opplysning om både ingrediens- og kalorimerking. Vi er òg med på Kristeleg Folkepartis forslag om innføring av helseåtvaring når det gjeld alkoholbruk ved graviditet og bilkøyring. Det som er bra, er at denne saka har fått fram at det er eit stort fleirtal i befolkninga som ønskjer ei slik merkeordning. Både Actis si undersøking og Norstats undersøking på vegner av Forbrukarrådet viser at det store fleirtalet i befolkninga ønskjer merkeordning på all alkohol. I denne saka ser det ut som om vi ikkje får fleirtal fordi Venstre går saman med Høgre og Framstegspartiet i nok ei viktig helsesak, men eg er glad for at Kristeleg Folkeparti står saman med Senterpartiet, og at Arbeidarpartiet og SV òg støttar forslaget i dag. For dette handlar om førebygging. Actis seier det så bra i sitt brev til komiteen: «Norske forbrukere har rett å vite hva de drikker for å kunne ta informerte valg. Retten til informasjon samt hensynet til folkehelsen, er to viktige prinsipp som ikke kan vike for argumentet om at merking av alkohol kan være et handelshinder i EU-systemet.» I høyringsrunden kom det stor støtte til forslaget om innhaldsmerking av alkohol. Både Den norske legeforeining, Diabetesforbundet, Forbrukarrådet og Actis støttar forslaget. Eg synest det er trist at Stortinget her bevegar seg i feil retning, for i samband med rusmeldinga i 2012 fekk den raud-grøne regjeringa sitt forslag om å arbeida for å innføra krav om innhaldsmerking av alkoholhaldig drikk tverrpolitisk tilslutning frå ein samla helse- og omsorgskomité. Eg meiner at Noreg burde ha gått føre i folkehelsearbeidet. Vi har gjort det, og vi burde framleis gjera det, og vi bør setja ein standard for forbrukarinformasjon på alkohol, slik at alle forbrukarar kan gjera kunnskapsbaserte val. Senterpartiet kjem til å stemma subsidiært for forslag nr. 2, frå Arbeidarpartiet og Venstre. Eg skal òg helsa frå Kristeleg Folkeparti og seia at dei gjer det same. Heilt til slutt eit par kommentarar til førre talar. Representanten Stensland er einig i prinsippet, men det hjelper så lite når han ikkje har politisk vilje til å gjera noko med dette. Og til at det vil verta ein kraftig reduksjon i nisjeproduksjonen, som vert brukt frå fleire parti som eit argument for ikkje å stemma for dette: Senterpartiet har vore klar i sine merknader på at om det er nisjeprodusentane som er problematiske, kan vi la dei få nokre overgangsordningar. Men vi skal jo ikkje skuva nisjeprodusentane føre oss og la resten av den store alkoholindustrien sleppa lett unna. Det å venta på EU-kommisjonens arbeid er berre ei dårleg unnskyldning for at ein ikkje har politisk vilje i denne saka. Så til helseåtvaringar: Det vert framstilt som ei gladsak at ni av ti gravide ikkje drikk alkohol, men eg synest det er ganske mange når 10 pst. av gravide nyt alkohol og ikkje er totalfråhaldande, når vi veit at dette er noko som er direkte skadeleg for fosteret. Når representanten Stensland viser til at dette treng vi ikkje informasjon om – eller trekant på eller sånt – tenkjer eg at han som representant for legemiddelindustrien har eit heilt anna syn. Der er det heilt klare reglar for at alt som ein ikkje kan bevisa ikkje er skadeleg for fosteret, skal merkjast. Igjen behandlar vi alkohol på ein heilt annan måte.