Jenny Klinge (Senterpartiet), 2022-02-15:
Nasjonal matproduksjon er viktig for god matberedskap, og matproduksjonen som landbruket står for, er grunnleggjande viktig for oss. Dette seier seg sjølv, men ein kan godt seie det lell. Når straumprisane blir ekstraordinært høge, går det ut over moglegheita til å tene på og drive med matproduksjon. Både landbruket og grøntnæringa er derfor avhengige av at staten trør til viss det skjer noko spesielt. Og det har skjedd noko spesielt i vinter, med straumprisar i somme delar av landet som vi alle blir forskrekka over. Derfor har regjeringa tidlegare kome med ei ordning for hushalda. No har regjeringa trødd til med eit forslag til endring i statsbudsjettet, som inneber ei midlertidig stønadsordning til jordbruks- og vekstnæringa som følgje av ekstraordinært høge straumutgifter. Vi i Senterpartiet og Arbeidarpartiet har ikkje fleirtal aleine på Stortinget. Derfor er vi glade for å ha sikra fleirtal for ordninga saman med SV. Vi set også pris på at alle dei andre partia i næringskomiteen har slutta seg til forslaget frå regjeringa til denne straumstøtteordninga. Ordninga skal omfatte aktive føretak innanfor jordbruks- og vekstnæringa, og innretninga vil vere lik ordninga for hushalda. Det vil i praksis seie at staten dekkjer 55 pst. av straumutgiftene over 70 øre per kWh for desember i fjor. Frå januar til mars i år skal ein dekkje 80 pst. Dette gjeld eit tak opp til 20 000 kWh per månad for landbruket, og for veksthusføretak vil det ikkje vere noko tak. Eg veit at mange i veksthusnæringa pusta letta ut då denne ordninga vart varsla. Ei sak som ikkje høyrer direkte inn under desse, men som likevel er relevant, er at det er 29 000 husstandar som fell mellom to stolar når det blir oppretta ulike ordningar for husstandar og for landbrukseigedomar. Dei som er registrerte som å ha landbrukseigedomar, men ikkje er aktive brukarar, fell utanfor begge ordningane, fordi det er eit aktivitetskrav knytt til å få straumstøtte som landbruksføretak. Derfor har det vore viktig for oss i Senterpartiet, Arbeidarpartiet og SV å slå fast at desse 29 000 husstandane skal kunne kome inn under den ordinære ordninga for husstandar, der dei i praksis høyrer heime, sjølv om dei har vore registrerte annleis. Denne saka har handla om straumstøtte, men vi som har forhandla i dei tre nemnte partia, har også funne saman om klare lovnadar om ei positiv retning for landbruket etter at vi har hatt åtte år med Høgre, Framstegspartiet, Venstre og Kristeleg Folkeparti som førande for landbrukspolitikken. Det handlar om sjølvforsyningsgraden for oss som no utgjer fleirtalet på Stortinget, om å tette inntektsgapet og om å leggje til rette for ei satsing også på små og mellomstore bruk. Dette er vesentleg viss ein skal kunne bruke naturressursane våre på best mogleg måte for å sikre nordmenn mat i framtida. Akkurat no kan kvar og ein i landbruksnæringa bli fortvilt over aukande prisar på innsatsvarer som bøndene treng. Derfor er det eit viktig signal regjeringa har kome med, om at kostnadsveksten på gjødsel, bygningsmaterialar og straum skal vurderast skikkeleg, og at dette skal bli handtert som ein del av heilskapen i samband med jordbruksoppgjeret i vår.