Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2007-12-05:
Eg føler behov for å minne om at vi har hatt ein dugnad dei siste fem åra for å kome endeleg i mål med eit fantastisk lyft for full barnehagedekking. Eg hugsar òg kven som tok initiativet og gjennomførte den dugnaden, og kven som måtte pressast på plass for å vere med. For å få det til har det vore heilt nødvendig med både offentlege og private barnehagar, og det vil det vere i fortsetjinga òg. Vi treng eit mangfaldig tilbod. Vi treng både dei offentlege og dei private. Den kommunle finansieringsplikta til ikkje-kommunale barnehagar er regulert i forskrift om likeverdig behandling av barnehagar når det gjeld offentlege tilskott, og seier at kommunen skal dekkje dei kostnadene som ikkje er dekte av andre offentlege tilskott eller av foreldrebetaling. Samtidig må kommunen sørgje for at tilskottet utgjer minst 85 pst. av det tilsvarande kommunale barnehagar i gjennomsnitt får. Dersom tilskottet, som er rekna ut etter 85 pst.-regelen, ikkje fullt ut dekkjer kostnadene i den ikkje-kommunale barnehagen, har kommunen etter forskrifta som utgangspunkt ei plikt til å auke tilskottet sitt opp til ein sum som dekkjer dei kostnadene barnehagen har. Kommunen har likevel ikkje plikt til å dekkje den veksten i kostnader i ikkje-kommunale barnehagar som eventuelt går utover normal pris- og kostnadsvekst for kommunesektoren. Derfor vert det årlege kostnadsnivået i dei kommunale barnehagane, saman med den normale pris- og kostnadsveksten for kommunesektoren, i nokon grad avgjerande for kor stort tilskott dei ikkje-kommunale barnehagane får frå kommunen. Eg vedkjenner at regelverket rundt utrekninga av kommunalt tilskott til ikkje-kommunale barnehagar kan vere vanskeleg å forstå. I merknadene til forskrift om likeverdig behandling er det peika på at kommunen alltid må stadfeste korleis han reknar ut tilskott til ikkje-kommunale barnehagar, og at dette grunnlaget skal liggje ved vedtaket frå kommunen. Fylkesmennene har fått i oppdrag å vere særleg merksame på informasjon og rettleiing i samband med forskrift om likeverdig behandling, og kan på bakgrunn av det medverke til at kommunen fattar vedtaka sine om tilskott på ein rettferdig og forståeleg måte. Så har eigarane, etter forvaltingslova, alltid rett til å klage på eit vedtak om kommunalt tilskott og rett til innsyn i saka. Når vi i Kunnskapsdepartementet får førespurnad om konkrete saker, tek vi òg kontakt med Fylkesmannen eller kommunen for at dei skal følgje opp sakene. Når det gjeld skjønnsmidlane, er dei ei overføring frå staten til kommunene, der føremålet er å kompensere for dei meirkostnadene kommunane har. Det gjeld både innføring av makspris, kommunal plikt til økonomisk likeverdig behandling av kommunale og ikkje-kommunale barnehagar og drift av nye barnehageplassar. Regjeringa tek sikte på å innlemme dei øyremerkte tilskotta i kommuneramma, og vil i kommuneproposisjonen for 2009 kome tilbake med nærmare omtale av kva tilskott som skal innlemmast. Forslag til endringar i barnehagelova er allereie sendt på høyring. Det vil i samanheng med behandlinga av desse sakene vere behov for å vurdere korleis eit framtidig regelverk kan vere føreseieleg nok og enkelt nok for alle barnehagar. I lovforslaget som departementet har ute på høyring, er det ikkje lagt opp til å føre vidare regelen om likeverdig behandling av kommunale og ikkje-kommunale barnehagar i forhold til offentleg tilskott. I høyringsnotatet foreslår ein derimot to nye modellar for offentleg finansiering av ikkje-kommunale barnehagar. Den eine går ut på at kommunen får ei lovfesta finansieringsplikt til dei ikkje-kommunale barnehagane i kommunen. Da kan kommunen sjølv vurdere om tilskottet til dei ikkje-kommunale barnehagane skal vere like stort som kostnadene i dei kommunale barnehagane. Den andre modellen går ut på at dei ikkje-kommunale barnehagane får tilskott etter ein nasjonalt fastsett prosentsats. Kva som til slutt vert foreslått for Stortinget, kjem vi tilbake til når ein odelstingsproposisjon om endringane i barnehagelova vert lagd fram. Måla i Soria Moria-erklæringa om å sikre tilstrekkeleg og førehandkjend finansiering for dei ikkje-kommunale aktørane i barnehagesektoren, vil sjølvsagt liggje til grunn òg for den nye ordninga. Regjeringa ønskjer å få meir kunnskap om kostnadsforskjellane mellom kommunale og ikkje-kommunale barnehagar, og departementet startar derfor eit arbeid for å kartleggje det nærmare.