Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2019-04-09:
Arbeidet med kvalitet og pasientsikkerheit i helsetenesta handlar både om ressursar og om leiing. Det daglege kvalitetsarbeidet i helsetenesta er først og fremst eit leiaransvar, og då er det bekymringsfullt at Riksrevisjonens kontroll med forvalting av statlege selskap i 2017, Dokument 3:2 for 2018–2019, påviste at styra i helseføretaka ikkje har ei god nok oppfølging av kvalitet og pasientsikkerheit. Dette bør vera ein minst like viktig del av styrearbeidet som økonomistyring. Då er det uakseptabelt at styra ikkje arbeider systematisk med tiltak for å betra pasientsikkerheita. Når vi veit at toppleiinga i helseføretaka alt jobbar for dårleg med å følgja opp kvalitet og pasientsikkerheit, er det uforståeleg at regjeringa vil fjerna eit av dei viktigaste verktøya vi har for å innhenta og dela kunnskap om pasientsikkerheit, nemleg meldeordninga for spesialisthelsetenesta. Dette har vore ein sanksjonsfri kanal for å dela uønskte hendingar og nestenhendingar med det føremålet at dei som jobbar i helsetenesta, kan læra av feila dei sjølve og andre har gjort. Det at helseføretaka i liten grad har brukt ordninga aktivt for å betra kvalitet og pasientsikkerheit, er eit argument for å utvida og styrkja ordninga, ikkje avskaffa ho. Arbeidet med kvalitet og pasientsikkerheit handlar òg om ressursar og kan difor ikkje sjåast isolert frå dei generelle ressursutfordringane og presset dei tilsette opplever i tenesta. I 2018 vart den nasjonale undersøkinga ForBedring for første gong gjennomført for å kartleggja nettopp arbeidsmiljø og pasientsikkerheitskultur. I den undersøkinga kjem det fram at arbeidsforholda til dei tilsette er det området der misnøya er tydeleg størst. 40 pst. av respondentane er ikkje einige i at det eksisterer eit godt sikkerheitsklima på arbeidsplassen, og Legeforeningen etterlyser konkrete tiltak frå regjeringa om kva dei vil gjera for å følgja opp samanhengen mellom arbeidsmiljø, kultur og pasientsikkerheit. Vi veit at f.eks. beleggprosent på sjukehus har ein klar samanheng med auka risiko for uheldige hendingar, men det vert ikkje tatt omsyn til. Sjølv om helsetenesta i Noreg scorar godt på dei fleste indikatorar i samanlikning med andre land, viser OECD-rapporten for 2017 at pasienterfaringar, særleg i allmennlegetenesta, er eitt av punkta der vi gjer det aller dårlegast. Vi er mindre fornøgde enn pasientar i andre land, spesielt med kor mykje tid fastlegen brukar på pasientane. Det er ingen grunn til at vi i Noreg akkurat på dette punktet skal vera dårlegare enn andre land – vi burde ha vore betre. Det er eit bekymringsfullt teikn på kor stort presset på fastlegeordninga har vorte dei siste åra, når fastlegen får fleire og fleire oppgåver utan at det kjem nye ressursar. Vi har lenge etterlyst tiltak for å betra på denne delen. Så veit vi at nærmare 14 pst. av alle somatiske innleggingar er knytte til ei eller anna form for skade. Denne delen har vore nokså stabil sidan 2012, der ein hadde eit mål om å redusera pasientskadar med 25 pst. – det sette vi i den stortingsmeldinga som den raud-grøne regjeringa fremja. Denne meldinga hadde òg forslag om å setja ned eit utval, ein NOU – først og fremst Arianson-utvalet. Det som er skuffande, er at denne NOU-en ikkje er følgd opp på ein heilskapleg måte frå dagens regjering, og at ein har gått på tvers av fleire av tilrådingane i rapporten. Det er eit politisk ansvar å gi helsetenesta leiarar og tilsette med best mogleg føresetnader for å tilby trygge tenester av høg kvalitet. Vi meiner det no er på tide med ei ny stortingsmelding der vi får mål og meining med dei årlege rapportane, for dei fungerer faktisk ikkje etter hensikta. No er vel forslaget tatt opp, så då er det varetatt.