Eli Sollied Øveraas (Senterpartiet), 2003-11-27:
Stortingets vedtak om endring av fordelinga av speleoverskotet våren 2002 var svært gledeleg. Ein formidabel auke til idrettsføremål og andre kulturføremål innan ulike genrar og uttrykksformer, med både amatørar og profesjonelle, var eit historisk lyft som Senterpartiet syntest var svært gledeleg. Vi er også einige i at det er rett at midlane til forsking skal gå over det ordinære statsbudsjettet, og ikkje av speleoverskotet frå Norsk Tipping. Med den auka tilførselen av midlar til Den kulturelle skulesekken som denne endringa medførte, var det nødvendig med ei stortingsmelding. Og først vil eg gi uttrykk for at det var ei svært god melding statsråden la fram. Senterpartiet støttar hovudlinjene fullt ut. At det i så stor grad vert lagt vekt på at pengane skal gå til aktivitet, er bra, likeeins at det i så stor grad vert lagt vekt på at Den kulturelle skulesekken skal ha lokal forankring. Den kulturelle skulesekken har utvikla seg særs ulikt. Då handlingsplanen for styrking av dei estetiske faga – betre kjend som Broen og den blå hesten – i 1996 var klar, var entusiasmen stor, og mange gjorde seg klare til å ta utfordringa med å styrkje kulturtilbodet til grunnskulen. Men manglande økonomi stoppa mange planar. Likevel er det mange som har kome langt, og i innstillinga vert det spesielt peika på Møre og Romsdal og Sandefjord, som nesten kan karakteriserast som pionerar på dette området. For meg vil det vere naturleg å kommentere litt frå Møre og Romsdal. I 1993 vart Ung Kultur-manifest vedtatt. Det var forløparen til dagens ordning, Kulturnista. Frå skuleåret 2003–2004 er alle skulane i Møre og Romsdal med. Fylket har etablert ein eigen seksjon som har utvikling av Den kulturelle skulesekken som sitt hovudarbeidsområde. Kulturnista er ei abonnementsordning som skal sikre elevane årlege opplevingar gjennom teater, dans, visuell kunst, litteratur og musikk. Årleg vert det såkalla Kulturtorget arrangert. Der er det eit utruleg spekter av ulike spennande tilbod. Kommunane kjem så med sine ønskelister om kva tilbod dei ønskjer til sine elevar. Det er interessant å merke seg at Møre og Romsdal fylkeskommune har løyvd 1 mill. kr for å utvide Den kulturelle skulesekken til den vidaregåande skulen. Det er òg interessant å merke seg at kommunane i fylket har bede om at barnehagane snarast kan få eit tilbod som liknar Kulturnista. Utviklinga av Den kulturelle skulesekken går ei spennande tid i møte. Målsetjinga om at alle barn skal få tilgang til kunst- og kulturopplevingar og moglegheit for deltaking, har aldri vore sterkare til stades enn no. For Senterpartiet er det viktig å understreke at det såkalla etablerte miljøet ikkje må vere til hinder for at andre organisasjonar, kunstnarar og kulturarbeidarar også kan bidra og vere ein viktig del av tilbodet til Den kulturelle skulesekken. Det er viktig å minne om at då endringa vart vedteken, vart det understreka at denne nysatsinga ikkje skulle gå ut over etablerte postar på statsbudsjettet, men kome som ei reell satsing. Under debatten vart det understreka av fleirtalet at så ikkje måtte skje. Dessverre har det skjedd. Kapittel og postar i kulturbudsjettet i 2003 og i forslaget for 2004 har fått til dels store kutt, noko som medfører at det som var Stortingets intensjon, har vorte monaleg svekt. I så måte viser eg til merknaden frå Høgre, Kristeleg Folkeparti og Framstegspartiet i innstillinga, der det vert vist til det etterslepet Rikskonsertane har i høve til skulekonsertar. Det er etter mi meining eit eksempel på det som ikkje skulle gjerast. Rikskonsertane bør ha tilstrekkeleg med midlar for å møte behova ute blant skuleelevane i Kommune-Noreg. Dersom vi får fleire slike forslag, risikerer vi at den ekstrasatsinga vi førespegla brukarane, kan verte atskilleg lågare. Eg merka meg at representanten Thommessen i sitt innlegg la ekstra vekt på Rikskonsertane si betydning. Eg er einig i at dei har stor betydning, men vil også minne om at det er svært mange kunst- og kulturorganisasjonar i det ganske land som har verdifulle bidrag til det som skal til for å fylle Den kulturelle skulesekken. Dei er òg avhengige av stabile og føreseielege løyvingar frå Stortinget for å halde opp den standarden og den kompetansen som dei har.