Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 2002-06-21:
Leiarlønene har auka formidabelt, sett i forhold til løner elles dei siste åra. I perioden 1995–2001 hadde toppleiarar i norske bedrifter med over 250 tilsette hatt ein auke på 111 pst., medan arbeidstakarar i gjennomsnitt hadde ein lønsauke på 33 pst. Dette er ikkje berre med på å auke forskjellane i Noreg, men det har utvilsamt vore med på å vanskeleggjere lønsoppgjera. Laussleppet av leiarlønene er samfunnsmessig uheldig og svekkjer bedriftenes omdømme. Det er ei utvikling som både politikarar frå fleire politiske parti og fargar og arbeidslivets organisasjonar har uttrykt stor bekymring for, men som det har vore gjort lite med. Eg må understreke at dette forslaget ikkje er eit forsøk på at staten eller andre utanom verksemda skal bestemme leiarlønene, men det er eit forslag for å få generalforsamlinga, eigaren, til å få eit meir bevisst forhold til nivået på leiarlønene og dermed påverke til meir nøkterne leiarløner. For det er alvorleg at lønsavtaler mv. som blir omtalte i den offentlege debatten, framstår som heilt ukjende for eigarane og dei tilsette i selskapa. No er det sjølvsagt rett, som saksordføraren sa her tidlegare i dag, at det i dag er lovreglar, m.a. i rekneskapslova, som pålegg selskap opplysingsplikt om ytingar til leiande tilsette. Men det syner seg i praksis at det er sterkt behov for å forbetre dette, nettopp for å bevisstgjere eigarane. Dette forslaget har konkrete tiltak for ei slik forbetring ved at utgreiinga i årsmeldinga òg bør omfatte ei orientering om selskapets gjeldande haldning til avløning av leiande tilsette og om forventa utvikling i desse ytingane i kommande år. Dermed vil årsmeldinga gi framtidsinformasjon som kan vere eigna til å vekkje generalforsamlinga si merksemd. Det blir gjenstand for diskusjon, og det kan på denne måten verke disiplinerande. For børsnoterte selskap bør det bli skjerpa opplysingskrav i årsmeldinga, og ein bør i tillegg krevje oppdaterte opplysingar i kvartalsrapportane. Her har eg eit avisutklipp frå Aftenposten frå rett etter at forslaget frå Halvorsen og Stoltenberg vart fremma. Overskrifta er eit sitat frå Bondevik om at dette er eit «lite radikalt forslag». I artikkelen står det: «Statsminister Bondevik er enig i at «en god del lønninger er preget av en grådighetskultur». På sin månedlige pressekonferanse i går uttrykte han «sympati med intensjonene» i forslaget, men virket nærmest litt skuffet over at Ap. og SV ikke hadde gått enda lenger.» Ein ønskjer meir radikale forslag. Da må eg seie meg nokså forundra over at regjeringspartia ikkje kan vere med på dette forslaget. Dei fremjar i alle fall ikkje noko meir radikalt, men dei vil altså gjere dette til eit element i det vide og store arbeidet med evaluering og revidering av rekneskapslova. Det betyr at dette vil bli skove langt fram og fort bli eit underordna element i arbeidet. Det er verdt å gjere merksam på at sist rekneskapslova blei revidert, tok arbeidet fem år. Nei, om ein verkeleg meiner at det er behov for at eigarane blir meir bevisste på spørsmålet om fastsetjing av leiarløn i eiga bedrift, må ein sanneleg vere med på desse tiltaka og ikkje berre dytte det inn i eit evalueringsutval. Det vil ikkje vere ein ny praksis å endre rekneskapslova etter vanlege prosedyrer, sjølv om lova skal til ei større revidering. Det blei gjort i perioden 1990–1995, og etter det har rekneskapslova elles vore revidert på fleire punkt. Framstegspartiet uttrykkjer i sin merknad at det må vere opp til leiarar og aksjonærar i private selskap korleis dei vil løne sine leiarar. Ja, for all del, det er eg einig i – det er heller ikkje noko i forslaget her om noko anna enn det. Men når vi vil auke eigaren si bevisstheit om leiarløner som eit verkemiddel for meir disiplinerte løner, må det gjelde både for private og offentlege bedrifter. Det blir underleg dersom tiltaka berre skal rettast mot statlege verksemder, slik Framstegspartiet foreslår.