Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2001-05-08:
Stamcelleforskinga ber bod om nye framtidsutsikter. Den rommar høve til behandling av sjukdomar som i dag gir store smerter, for tidleg død og lidingar både for pasient og familie. Stamcella er så viktig fordi den er ei celle som kan differensiera seg til kva som helst vev eller organ i menneskekroppen, når ein ser bort frå morkakevev. Forskarane trur at stamcella kan verta brukt til å reparera øydelagde organ og gjenoppretta vev ved tilstandar som t.d. hjerneslag, hjartesjukdomar, brannskader, lammingar på grunn av skade i ryggmargen, sukkersjuke og Alzheimer. I dag er det stor mangel på organ til transplantasjon. Ved å dyrka stamceller kan ein i framtida kanskje få fram organ som ein kan bruka ved transplantasjonar. Fordi desse cellene ikkje vil verta fråstøytte som ein framand organisme, vil dette kunna revolusjonera transplantasjonsmedisinen og redusera behovet for organ frå daude menneske og frå dyr. Stamcellene kan òg brukast til å testa ut nye medikament og spara pasientar for å prøva ut medisinar med stor fare for biverknader. Senterpartiet legg vekt på at mange forskarar er edruelege i si bedømming av forskingsprosessen så langt. Stamcelleforskinga er på eit svært tidleg stadium. Vi må ikkje føregripa resultata. Vi veit også at både forskinga og dei framtidige behandlingsmetodane kan verta kostbare. Vi kan heller ikkje vera sikre på at bruken av stamceller vil vera utan komplikasjonar for oss menneske. For kort tid tilbake var optimismen stor med omsyn til transplantasjonar av organ mellom dyr og menneske, t.d. grisehjarte eller -nyrer. Faren for spreiing av ukjende virus frå dyr til menneske har redusert optimismen monaleg. Eg er glad for at heile komiteen set ned eit mellombels forbod mot dette. Vi veit heller ikkje noko om bruken av stamceller kan innebera tilsvarande problem med overføring av virus eller ha andre uynskte verknader når stamceller vert produserte og brukte i menneskekroppen. Vi gjer difor klokt i å redusera forventningane og avventa konkrete resultat før vi er sikre på at stamcelleutviklinga faktisk kan halda det forskinga lover. Stamcelleforsking er i seg sjølv ikkje kontroversielt. Det er derimot metodane og materialet for å produsera stamceller. Senterpartiet kan ikkje akseptera bruk av aborterte foster og befrukta celler som kjelde til stamceller, eller i det heile som kjelde til noko anna enn til sitt eigentlege føremål, nemleg det å vera anlegg for eit nytt liv. Saman med eit mindretal i Bioteknologinemnda vil Senterpartiet at Noreg skal konsentrera sin forskingsinnsats på stamceller frå vaksne, samtykkjande individ. Vi legg til grunn ei forståing av menneskeverdet som inneber at verdiane er knytte til det menneskelege livet sin eksistens, også i ein tidleg fase. Vi ynskjer ikkje å bruka eit liv som eit middel – eit liv som med tida kunne verta eit sjølvstendig, tenkjande menneske. Etter at det lukkast skotske forskarar å klona ein sau, ligg vegen open for å klona menneske. Sauen Dolly vart ikkje avla ved at ei sædcelle og ei eggcelle vart smelta saman, men ved at ein sprøyta ein hudcellekjerne frå ein vaksen sau inn i ei saueeggcelle utan kjerne. Teknikken vert kalla kjerneoverføring. Ein lagar ein nøyaktig kopi – eller ei kloning – av den vaksne sauen. Eit knapt fleirtal i Bioteknologinemnda rår til å tillata terapeutisk kloning. Det er ikkje ei sak vi direkte skal ta stilling til her i dag, men eg vil åtvara mot å opna for produksjon av menneskespirar utelukkande ut frå forskingsføremål. Det er grunn til å stilla spørsmål ved den verdien som vert tillagd eit embryo, ein spire til liv, dersom ein tillèt terapeutisk kloning og ny produksjon av befrukta egg. Senterpartiet ynskjer å opna for dei nye moglegheitene som bioteknologien gir oss. Samtidig meiner vi det er viktig å vera vakne i forhold til dei grensene som må setjast. Det går fram av innstillinga at vi, òg med bakgrunn i det eg har sagt no, kjem til å røysta mot eit nytt kapittel II A. Vi veit at § 7, som gjeld obduksjon, vil verta teke opp seinare. Vi ynskjer difor heller ikkje å endra den no.