Lodve Solholm (Fremskrittspartiet), 2009-06-10:
Stortinget handsamar i dag årsmeldinga for 2008 frå Stortinget sin ombodsmann for forvaltinga, Dokument nr. 4 for 2008–2009. Det er viktig å peike på ombodsmannen sin viktige funksjon i eit ope, pluralistisk og demokratisk samfunn. Etter § 75 bokstav l i Grunnlova og lov av 22. juli 1962 nr. 8 er Stortinget si oppgåve etter kvart stortingsval å utnemne ein person for ein periode på fire år som skal ha innsyn i den offentlege forvaltinga og alle som verkar i denne tenesta, for å søkje å sikre at det ikkje vert utøvd urett mot einskilde borgarar. Etter § 12 i lova skal ein årleg sende ei melding til Stortinget om ombodsmannen si verksemd. Det er den vi handsamar no. Komiteen finn i år, som tidlegare år, årsmeldinga frå ombodsmannen innhaldsrik, informativ og oversiktleg. Saksmengda hjå ombodsmannen har gått noko opp i høve til tidlegare år. I 2008 kom det inn 2 469 klager, medan talet i 2007 var 2 126. Talet på saker som har blitt realitetshandsama, har vore stabilt, må ein kunne seie, sjølv om det har vore ein svak auke dei siste åra. 209 saker vart avslutta med kritikk eller oppmoding om ny handsaming, medan 110 saker vart avslutta utan at Sivilombodsmannen fann grunn til kritikk eller oppmoding om ny handsaming. Talet på saker ombodsmannen tok opp på eige initiativ, var i 2008 23, noko som er ein sterk nedgang frå 2007, då Sivilombodsmannen tok opp 41 saker på eiga hand. Komiteen er trygg på at Sivilombodsmannen, sjølv om tendensen dei seinare åra har vore at det blir færre og færre saker han tek opp på eige initiativ, er seg si rolle bevisst: Han overvaker norsk forvalting og følgjer opp dei sakene der ein ikkje følgjer god forvaltingspraksis, utan at det er kome inn særskild klage til ombodsmannen. Komiteen har alltid vore oppteken av saksbehandlingstida og reknar med at Sivilombodsmannen har sterkt fokus på dette, då det er særs viktig for den einskilde klagaren. Det er òg særs viktig for forvaltinga at sakene blir handsama så raskt som råd er, samstundes som handsaminga skal vere forsvarleg. Det er stor breidd i dei sakene ombodsmannen får til handsaming og det han tek opp på eige initiativ. I mange av sakene som ombodsmannen tek opp, er ofte ein telefon til forvaltinga nok til å løyse saka. Dette viser at forvaltinga stort sett opptrer samvitsfullt og korrekt. Ein kan vel seie det slik at ordninga med ein ombodsmann for forvaltinga har vore vellykka, og det er viktig å leggje høva til rette for at denne ordninga skal halde fram og utvikle seg i tråd med eit moderne samfunn. Det er viktig at Sivilombodsmannen får dei arbeidstilhøva som ligg i intensjonen om opprettinga av ordninga med slik ombodsmann. Komiteen finn det derfor ikkje haldbart at dokument som Sivilombodsmannen meiner er viktige, ikkje blir utleverte etter oppmoding frå ombodsmannen. Som det går fram av lov av 22. juni 1962 nr. 8, om Stortingets ombodsmann for forvaltinga, har ombodsmannen ifølgje § 9 andre ledd teieplikt. Det er derfor særs uheldig at eit departement ikkje følgjer Sivilombodsmannen si oppmoding om å få utlevert ymse dokument. Komiteen finn dette, som sagt, uhaldbart. Vi ber om at Stortinget blir orientert om ein skulle møte slike sperrer i forvaltinga. Vi har no i den saka komiteen har vore engasjert i, fått ei særskild melding om ei tilsetjing i Olje- og energidepartementet. Komiteen sitt fleirtal har vedteke ikkje å handsame denne meldinga i inneverande periode. Vi får vone at departementet likevel snur i denne saka, ut frå det komiteen har sagt i sin merknad, og det som står i den særskilde meldinga som no ligg føre i Stortinget. Eg vil derfor oppmode statsråd Terje Riis-Johansen om å følgje oppmodinga frå Sivilombodsmannen om å utlevere brev han ber om – det er i tråd med det komiteen seier i sin merknad. Eg synest det er på sin plass i gi ros til ombodsmannen for det arbeidet som blir utført. Komiteen finn, som sagt, årsmeldinga innhaldsrik og informativ – og godt strukturert. Årsmeldinga gir eit særs godt bilete av ei rekkje ulike problemstillingar i høve til ulike forvaltingsområde, samstundes som ho tek opp brukarane sin situasjon stilt ovafor forvaltinga i si praktisering av lover og forskrifter. Lovgiving er ein dynamisk prosess der det alltid vil vere rom for betring, og årsmeldinga er eit godt instrument til å vurdere korleis enkelte lover og forskrifter verkar i praksis. Det skal ikkje utøvast urett mot den einskilde borgaren. Dette er eit viktig prinsipp i ein rettsstat og eit viktig grunnlag for ombodsmannen sin kontrollfunksjon. På denne bakgrunn legg komiteen fram si innstilling for Stortinget.