Gunvor Eldegard (Arbeiderpartiet), 2008-06-17:
Me skal no behandla representantforslaget frå representantane Ingebrigt S. Sørfonn, Laila Dåvøy, May-Helen Molvær Grimstad og Hans Olav Syversen. Dei foreslår at ideelle verksemder som yter helse- og omsorgstenester, også barnevernstenester, skal verta fritekne frå kravet om anbod i lov om offentlege innkjøp. Det er allereie eit unntak i forskriftene for helse- og omsorgstenester, som er såkalla uprioriterte tenester. Men det er innkjøparane sjølve som skal ta stilling til om dei vil ha anbod eller ikkje, og eg forstår at det er ulik praksis rundt omkring: Helse Sør-Aust brukar anbod, medan Helse Vest ikkje gjer det. Det er viktig å vere klar over at EØS-avtalen likevel stiller krav til at det offentlege følgjer visse grunnleggjande EØS-rettslege prinsipp ved kjøp av desse tenestene, sjølv om enkelte helse- og omsorgstenester ikkje er omfatta av innkjøpsdirektivet sine detaljerte prosedyrereglar om anbodskonkurranse. Prinsippet om openheit må følgjast, noko som inneber at ein må sikra tilstrekkeleg offentlegheit kring kontrakten som ein skal inngå. Andre leverandørar skal sikrast tilgang til naudsynte opplysningar og ha tilgang til å melda si interesse før tildeling av kontrakt. Likeins må alle aktuelle og potensielle leverandørar behandlast likt. Det er mange meiningar i denne saka, men eit klart fleirtal i komiteen deler forslagsstillarane sitt syn om at konkurranse ikkje alltid er hensiktsmessig, og at enkelte sektorar på området ikkje eignar seg for konkurranseutsetjing. Dei frivillige organisasjonane spelar ei viktig rolle for den norske velferdsstaten og er eit viktig supplement til offentlege etatar. Mellom anna har det innan barnevernet lenge vore ein kombinasjon av offentlege og private institusjonar som sikrar dei behova samfunnet har for tenester på dette feltet. Arbeidarpartiet ønskjer at dei ideelle og private ikkje-kommersielle organisasjonane også i framtida skal vera ein viktig bidragsytar til velferdsstaten, og vil leggja til rette for det. Under den opne høyringa i komiteen kom det fram at helseføretaka har ulik praktisering når det gjeld konkurranseutsetjing og anbodskonkurransar i samband med kjøp av tenester til m.a. rusbehandling. Men det som er viktig no, er at det er eit arbeid på gang i Regjeringa der dei juridiske problemstillingane vert vurderte, og at det i samband med dette vil verta vurdert kva for tenester som eventuelt skal haldast utanfor krava lova set til konkurranse. For som statsråden seier i brevet til komiteen, er det komplekse problemstillingar, både av juridisk og faktisk karakter, som vert tekne opp i dette representantforslaget. Eg vil streka under at eit eventuelt handlingsrom innan EØS-reglane om offentlege innkjøp må nyttast. Eg er glad for at statsråden seier at det i samband med dette spesielt bør vurderast om barnevernstenester kan haldast utanfor lova. Det som er viktig i denne samanhengen, er at me sørgjer for at dei svakaste i samfunnet, barn som har behov for barnevernstenester, vert varetekne på best mogleg måte og får den hjelpa og omsorga dei treng. Me må sikra at det vert stilt strenge kvalitetskrav, uavhengig av om det er det offentlege eller ein ideell organisasjon som skal yta tenesta. Eg har merka meg at mens Høgre og Framstegspartiet ønskjer seg meir marknadstenking og fleire kommersielle innslag innan helse- og omsorgstenester, tek Kristeleg Folkeparti her til orde for det motsette. Fleirtalet i komiteen, bortsett frå medlemene frå Framstegspartiet og Kristeleg Folkeparti, tilrår at saka vert lagd ved møteprotokollen. Eg reknar med at Framstegspartiet og Kristeleg Folkeparti vil forklara forslaga sine sjølve.