Erling Sande (Senterpartiet), 2021-12-20:
Få ting er så grunnleggjande for eit samfunn som kommunikasjon. Og ser vi vekk frå den kommunikasjonen som vi har ansikt til ansikt i nære relasjonar, er om lag all anna kommunikasjon mellom menneske – i dagens samfunn – avhengig av det som vi drøftar her i dag, nemleg infrastrukturen som legg til rette for han. Anten du bur på øyene på Helgeland, på Finnmarksvidda, i Fredrikstad, i Drammen eller i Åsane, er du avhengig av sjøtransport som fungerer, vegar som er opne og trygge, tog og fly som går når dei skal, og god hastigheit på internettforbindelsen. Difor er det budsjettet vi handsamar her i dag, så viktig. Eg opplever at ein samla komité deler ambisjonane om ei velfungerande, trygg og effektiv samferdsle i landet vårt. Både god infrastruktur og gode kollektivtilbod er sentrale for at bygd og by skal fungere. På nokre område er det likevel slik at vi peikar på ulike vegar fram mot målet. Eg legg til grunn at dei ulike partia i sine innlegg her får fram sine innstillingar i budsjettet, òg i dei andre sakene vi skal drøfte her i salen i dag. Landet har fått eit nytt politisk fleirtal og ein ny politisk kurs. Det er eit sentralt mål for den nye regjeringa å utjamne forskjellar, sosialt og geografisk. Når Arbeiderpartiet og Senterpartiet har sagt at ein ønskjer ein politikk for heile landet, då pregar det alle samfunnsområde, også det viktige området transport og kommunikasjon. Eg har lyst til å løfte fram nokre viktige satsingsområde for det nye fleirtalet som tillegget til statsbudsjett frå regjeringa og det inngåtte forliket med SV inneheld. I statsbudsjettet som skal ligge til grunn det komande året, ligg ei betydeleg satsing på nettopp heile Noreg. Eit klart eksempel er endringane for dei som er avhengige av å reise til jobb eller skule. Ordningane for pendlarar er eit døme, reduserte ferjeprisar eit anna. Ferjeprisane vil bli reduserte med 30 pst. i høve til prisen i starten av 2021, og regjeringa går i gang med arbeidet for å gjere dei minste sambanda gratis. Vi gjer det lettare for folk, og vi styrkjer konkurranseevna til næringslivet langs heile kysten vår. For mange langs kysten vår er ferja vegen når det ikkje er veg der fordi det ligg ein fjord eller eit havstykke imellom. Eit anna punkt er breiband. Tilgangen til høghastighetsnett er viktigare enn nokon gong – for å ta imot informasjon, for å kommunisere med det offentlege, for å drive næring og verdiskaping og for å oppleve kultur. Det er fort gjort å gløyme at mange i landet vårt – både i bygd og by – enno manglar nødvendig digital infrastruktur. Gjennom budsjettet har vi starta opptrappinga på dette området. Sett i forhold til mykje av det andre vi investerer i, er dette billige investeringar, og dei utløyser likevel stor verdi og kan faktisk redusere transportbehov, noko som gjev samfunnsinnsparingar på andre område. Eit tredje eksempel er den auka satsinga på rassikring. I innlegget mitt i finansdebatten delte eg inntrykk frå valkampen om foreldre som på enkelte dagar i vintermånadane måtte sitje ved frukostbordet og drøfte om dei torde å sende elevane sine på skulebussen forbi rasområda. Tanken på at det er ein reell fare i enkelte bygder for at nesten alle foreldre kan misse skuleungane sine i éi hending – dersom skulebussen er på vegen når raset går – er nesten ikkje råd å ta innover seg. Det hastar med å sikre dei mest rasutsette vegane våre, og det er ikkje så mykje som skal til. Auka løyvingar og den planen som regjeringa har varsla, er viktige grep i rett retning. La meg avslutningsvis berre få takke kollegaene mine i komiteen for godt arbeid med innstillinga. Det har vore gjort mykje godt arbeid på kort tid, og eg synest alle har vist både den nødvendige eigeninnsatsen og den rausheita mot kollegaer som skulle til for å få innstillinga klar. Vi har i fellesskap òg støtta oss på ein dyktig og røynd komitésekretær som i år – og eg veit òg i mange føregåande år – har lagt ned stort arbeid for at komiteen skulle kome i mål med innstillinga.