Sverre J. Hoddevik (Høyre), 1999-02-23:
Fiskerinæringa har etter kvart grunnfesta si stilling som eksportnæring nr. 2, men fleire og fleire spør seg om ikkje potensialet er mykje større enn tala i dag indikerer. Bruttoomsetning er dessutan ikkje den einaste parameteren på ei næring som går godt. Lønsemd i eit nettoperspektiv ville i dag gi eit meir nyansert bilete og peike på store forbetringspotensial. Manglande effektivitet i handtering og tilpassing av kapasitet øyder på mange måtar grunnrenta i eit delingsspel mellom fangst og foredling mot marknaden. Utvida bruk av einheitskvotar ville naturlegvis ha gunstig effekt. Noko av problemet med kapasitetstilpassing kan sjølvsagt tilskrivast det forholdet at storleiken på tillate uttak av same ressurs år imellom varierer. Det som derimot er heva over tvil, er at ein raskt veksande selbestand snart er i stand til å utkonkurrere den norske fiskaren i utteke kvantum av etterspurde ressursar. Dette er eit formidabelt problem som ein ikkje kan vere heilt sikker på er skikkeleg handtert. Eit anna forhold er at selbestanden reduserer kvaliteten på restbestanden av fisk som han etterlèt til uttak som menneskemat. Grunnen til dette er som kjent store parasittproblem, at parasittar blir overførte frå den same selbestanden. Perpektivmeldinga og innstillinga vedkjem naturlegvis også råfisklova og deltakarlova – noko anna ville vere utenkeleg med omsyn til desse lovene sin status i fiskerinæringa. Vi har over tid sett ei viss utvikling frå ein tradisjonell, fleksibel og mindre kapitalkrevjande fiskeindustri – fleksibel også når det gjeld sysselsetting – til verksemder med eit sterkare industripreg med stigande krav til kapital og kontinuitet. Dette set også det tidlegare nemnde lovverket under eit visst moderniseringspress. Krava til å kunne sikre langsiktige, frivillige leveringsavtaler mellom fangstleddet og foredlingsleddet bør tilsvarande ta frå salslaga deira moglegheit til å sette slike avtaler ut av spel. Salslaga sin suverenitet og monopolsituasjon bør kunne erstattast av frivillig medlemskap, likeverdige forhandlingar og frittståande meklingsinstansar for fastsetting av minstepris på fisk. Deltakarlova passerer Odelstinget i dag, som vi veit. Her vil eg berre understreke at Høgre sitt syn på eigarskap i fiskeflåten over 70 fot er at det bør opnast for at fiskeindustrien ikkje lenger skal avgrensast av den noverande 50 pst.-regelen. Forslaget om innskjerpa aktitivitetskrav manglar etter vårt syn absolutt ei haldbar grunngjeving. Det kan likevel vere eit poeng at fiskarmiljøet har nærleik til ein reell, spennande og fungerande marknad, og at ein vertikalt integrert fiskerisektor kanskje kan redusere denne verdien. Derfor er det også slik at vi ønskjer ei konsekvensutgreiing av å fjerne aktivitetskravet i deltakarlova, og ikkje, som Framstegspartiet ønskjer, å avvikle deltakarlova straks. Eg registrerer også at komiteen i innstillinga bruker to-tre setningar knytt til skjelnæringa. Stikkord er lokalitetar for busetting og kvinnelege arbeidsplassar. Det er her grunn til å understreke at trygg og effektiv kvalitetskontroll på skjelprodukta vil kome til å løfte denne spesielle oppdrettsnæringa til dimensjonar som det ikkje utan vidare har vore lett å tenkje seg til no. Til slutt: Eg har registrert ei viss forundring hos ein tidlegare talar over Jan Petersen si framstilling av perspektivmeldinga. Oppgåva mi her blir å peike på at det frå tid til anna er ein viss forskjell på melding og innstilling. Det har gjennom komiteen sitt arbeid vore gjort mange forsøk på innstramming – mange av dei også vellykka – og derfor kan innstillinga kanskje kvalifisere til ein betre karakter enn meldinga frå Regjeringa.