Sigrun Eng (Arbeiderpartiet), 2003-11-20:
Saksordføraren har gjort greie for det synet fleirtalet har på dette Dokument nr. 8-forslaget frå arbeidarpartirepresentantar. Som medforslagsstillar vil eg difor bruke tida mi til å grunngi forslaget frå mindretalet. CargoNet sluttar med vognlast frå årsskiftet. Dei har spesialisert seg på andre transportløysingar. Grunngivinga er at vognlast er eit underskotsføretak, vognparken har gått ut på dato, og dei har ikkje pengar til å investere i nytt materiell. Dei fleste partia seier i festtaler at dei ynskjer meir gods vekk frå veg over på bane, men har så langt gjort lite for å få det til i praktisk politikk. Dette Dokument nr. 8-forslaget inneheld tiltak for å ta transportørane på alvor. Men det har ein pris, ein pris som vi ikkje sikkert veit, ut frå at vi har fått mange forskjellige overslag på kva det utgjer årleg. Arbeidarpartiet legg difor inn 10 mill. kr i det alternative budsjettet sitt og vil følgje opp med nye løyvingar i Nasjonal transportplan og i dei årlege budsjetta, om dette viser seg å vere spira til at eksisterande transport kan fortsetje, slik at fleire bedrifter finn det rekningssvarande å nytte togtransport. Marginane i næringslivet og i transportsektoren er nedpint. Både i høyringar med Transportbrukernes Fellesorganisasjon, skogbruksnæringa, CargoNet, ja også når det gjeld malmtransporten mellom Kiruna og Narvik, er køyrevegsavgifta teken opp. Dette er ei konkurransevridande avgift som favoriserer lastebilen. Arbeidarpartiet meiner ho må vekk. Dette tiltaket er å rekne som ei lita pølse i slaktetida no like før jul. Men for å seie det meir konkret: Det er ein liten post på budsjettet, som kan leggje til rette for å få meir gods over til bane. Departementet skriv i brevet sitt: «Store deler av norsk industri er i dag lokalisert i havneområder som gjør skipsfart til et bedre egnet alternativ for godstransport av tradisjonelle industrivarer.» Unnskyld, president, da går departementet rundt grauten! Konkret gjeld forslaget tømmertransport, flis og sagbruk. Hedmark som skogfylke nr. 1 har få hamner, slik eg kjenner både kart og terreng! Eg skal likevel ikkje kommentere motiva til regjeringspartia og Framstegspartiet for å avvise dette gode forslaget. Arbeidarpartiet tek Regjeringa på alvor. Regjeringa ynskjer fleire aktørar inn i godstransport på sporet, og det blei det lagt til rette for frå 15. mars 2003. Gulrota må i det minste vere at køyrevegsavgifta på vognlast blir fjerna, slik at han blir likestilt med kombinerte transportar og systemtog. Kunne dette bidraget vere vårt politiske signal om at òg Noreg følgjer i fotspora til EU? Vegane har strekningsvise kapasitetsvanskar, og dei har ei heller bereevne for denne transporten. Det kjem 50 000 nye trailerar ut på vegen berre om Hedmark mister vognlastmoglegheita. Eg vil òg dvele litt ved eit lokalt behov. På Nesbyen var det omlasting til tog. Da det slutta for få år sidan, kom 15 000 nye trailerar ut på vegen, ein veg som er i total oppløysing, som blir driven på dispensasjon med nedslite dekke, der Mesta har målt spordjupna til 13 cm. Det er ikkje rart at folk i personbil er redde når tømmertransporten dundrar og sleng nedover dalen langs Rv 7. Veggrunnen sviktar, og etterslepet på vedlikehald aukar både der og i resten av landet. Dette er eit forslag for å demme opp for ulykker, eit bidrag for å nærme oss nullvisjonen og ta næringslivet på alvor – eit næringsliv som elles står i fare for å skaffe seg råvarer frå land der kostnadene og miljø ligg på heilt andre nivå enn hjå oss. Men det er òg eit forslag som varetek arbeidsplassar i distriktet der verdiane veks og blir skapte. Eg vil ta opp forslaget som Arbeidarpartiet, SV og Senterpartiet stiller seg bak.