Valgerd Svarstad Haugland (Kristelig Folkeparti), 1998-12-16:
Regjeringa er bekymra for valdsutviklinga blant born og unge og legg opp til ein styrkt innsats med omsyn til denne utfordringa, m.a. gjennom innsats i barnehagar, gjennom programmet for foreldrerettleiing, gjennom innsats i barnevernet, gjennom tilskot til ungdomstiltak i større bysamfunn og gjennom Utviklingsprogram for styrking av oppvekstmiljøet. Regjeringa vil stimulera til ei brei mobilisering for å skapa eit betre oppvekstmiljø for born og ungdom – i samarbeid med dei unge sjølve, foreldra, frivillige organisasjonar, skulen, barnehagen og lokale styresmakter. Vegen til den asosiale åtferda startar ofte tidleg, gjerne i heimen i 4-9-årsalderen. Hos nokre born er slik åtferd òg synleg tidlegare enn dette. Den førebyggjande innsatsen har størst effekt når han blir sett inn tidleg. Tiltaka kan dreia seg om å utvikla og styrka det aggressive barnet sin kompetanse til sjølvkontroll, tilpassing og problemløysing for å redusera den asosiale måten å vera på. Utagering og vald er problem som mange familiar slit med, og som foreldre ofte ber om hjelp til å handtera. Regjeringa vil satsa vidare på det nasjonale programmet for foreldrerettleiing, der målet er å støtta foreldra i omsorga for og oppdraginga av borna. Programmet legg vekt på at kompetente fagfolk og foreldra saman skal kunna medverka til å førebyggja psykososiale vanskar og fastlåste mønster for samhandling. Derfor vil ein halda fram med å skapa gode møteplassar som ikkje minst gir foreldra høve til å utveksla røynsler og drøfta oppdraging av eigne born og ungdomar. Som eit ledd i dette arbeidet vil det bli gitt kontinuerleg skolering av fagfolk. Det vil òg bli utvikla relevant materiell for foreldre og fagfolk. Det er eit mål at alle foreldre som har born og ungdom med problemåtferd, skal få eit tilbod om foreldrerettleiing tilpassa den alderen borna har. Eg er einig med representanten i at barnehagane har ei viktig rolle når det gjeld å førebygga vald. Som representanten er kjend med, er målsettinga at alle foreldre som ynskjer det, skal få barnehageplass til borna sine i år 2000. I barnehagane kan borna læra å vera saman og løysa konfliktar utan å nytta vald. Samstundes kan dei få oppleva korleis ein kan takla sterke kjensler og aggresjon. Rammeplanen for barnehagen legg sterk vekt på at borna skal utvikla basiskompetanse, som m.a. tyder at borna skal kunna ta og halda ved lag kontakt med andre, og kunna ta andres rolle og sjå ei sak frå fleire synsvinklar. Ein legg òg sterk vekt på at borna skal få bruka kroppane sine aktivt. Dette kan òg hjelpa til med å meistra aggresjonen og gi han uttrykk som er aksepterte. Eg trur òg at fleire menn i barnehagane vil vera gode vaksenmodellar for gutane. I foreldrerettleiingsprogrammet er det utarbeidd materiell tilpassa barnehagen. Men det er òg viktig at dei som ikkje går i barnehage, får denne rettleiinga. Her vil helsestasjonane kunna gjera ein innsats. Eg er kjend med at Forskingsrådet sitt spesialpedagogiske program har eit prosjekt som gjeld utvikling av sosial kompetanse i barnehagen. Gjennom dette programmet har ein særleg sett lyset på korleis personalet kan medverka til at borna utviklar positive mønster for samhandling. Eg trur resultatet frå dette prosjektet kan vera til hjelp for barnehagepersonalet. Eg meiner at vi stadig må følgja med i denne problematikken og sjå om vi kan finna nye tiltak eller endra på dei vi har. Dette må vi gjera i nært samarbeid med kommunane, som skal legga til rette for eit godt oppvekstmiljø for born og ungdom.