Olaf Gjedrem (Kristelig Folkeparti), 2003-11-13:
Kristeleg Folkeparti stiller seg bak og er glad for den endringa av konsesjonsloven som Stortinget kjem til gjera i dag, der me hevar grensa for konsesjonspliktig omsetning av jordbruksareal til 100 dekar. Kjernepunktet er inntil 20 dekar dyrka mark. Endringa er etter vår meining eit framsteg som gjer at ein kan få meir reell pris for desse eigedomane, som då i neste omgang gjer det meir truleg at ein vil få selt mange eigedomar som i dag ligg passive. Denne nye gruppa utgjer ca. 25 000 eigedomar. Me er klar over at det eigentleg er kort tid sidan me heva konsesjonsgrensa sist gong. Derfor forventar eg at departementet no vil vera merksamt når det gjeld det som skjer, og gje tilbakemelding til Stortinget på eigna måte om kva desse lovendringane fører til. Det er viktig at me får kunnskap om kva som skjer, slik at me eventuelt kan taka nye grep i tilfelle det skulle visa seg aktuelt. Kort sagt: Lokaldemokratiet har fått ei ny moglegheit til å få ei reell omsetning av desse eigedomane, få meir buglede og få eigarar som har interesse av å overtaka, og ikkje, som i dag, at folk i stor grad sit passive som eigarar og ser på at eigedomen forfell og gror igjen, og at kulturlandskapet blir svekt. Grunnen til at Kristeleg Folkeparti støttar at spørsmålet om jordbruksfagleg kompetanse skal falla bort som eit sentralt krav, er at kommunane sjølve vil koma fram til den konklusjonen. Kristeleg Folkeparti har som grunnhaldning at fornufta i stor grad òg finst lokalt. Derfor må Stortinget i større grad avgrensa pålegga sine overfor eit lokaldemokrati som aukar sin kompetanse. Dette er noko kommunane sjølve vil finna ut av, og gje sine tilsette dei nødvendige vilkåra, slik at dei kan behandla desse viktige sakene og òg andre saker som dei no vil få delegert frå fylkesmannen. Eg vil håpa at kommunane ser på dette som ei moglegheit til å skapa ein ny vekst i landbrukspolitikken sin. Eg vil hevda at kommunane nok i for liten grad tek omsyn til landbruket i kommuneplanlegginga og i andre planleggingsoppdrag dei utfører. Når ein no får så stort tal på eigedomar som kan nyttast meir offensivt og meir aktivt, forventar eg at kommunane tek denne utfordringa og diskuterer korleis dei kan møta ho på ein best mogleg måte – til meir å finna fram til folk som ynskjer å overtaka desse eigedomane, og å oppmuntra eigarar som i dag ikkje har interesse av å bu på eller driva dei, til å få dei omsett. I dei lovendringane me gjer i dag, ligg det jo eit veldig klart incitament i ei prisdanning som gjer at noverande eigarar vil sjå meir meining i å omsetja desse eigedomane. Elles konstaterer eg at ein har gjeve kommunane ein reiskap til å kunna kontrollera busetjinga. Mange kommunar vil setja som vilkår at dei eigedomane som blir omsette, skal ha fast busetjing. Det er eit lovvedtak som er uendra etter dagens debatt og vedtak, og eg reknar med at kommunane vil bruka dette slik at mange nye eigarar kan få draumeeigedomen sin, kan få skjøtta kulturlandskap og kan få gode oppvekstvilkår. Då er denne regelendringa faktisk ei gåvepakke til dei som no blir i kjøpeposisjon, men òg til kommunane, som kan få bruka desse mindre eigedomane som har avgrensa jordbruksmessig verdi, men som oppfordrar til og styrkjer ei lokal busetjing. Kommunane må kort sagt ha ein meir aktiv politikk på dette området. Det er viktig at jorda blir driven. Det er jo sagt i samband med desse regelendringane at eigedomar som er på meir enn 20 dekar dyrka jord, ikkje kan konsesjonsfritt omsetjast. Derfor er det viktig at kommunane ser til at òg denne jorda som no fritt kan omsetjast, blir driven og forvalta på ein fornuftig og rett måte. Det er heimel for det i den eksisterande jordloven, og det forventar eg at kommunane følgjer opp.