Tor Bremer (Arbeiderpartiet), 2010-11-12:
Eg høyrer at Høgre ønskjer å leggja til rette for ei levedyktig landbruksnæring, med sjølvråderett over eigedomen og fridom som andre næringsdrivande som politiske verkemiddel. Vel, etter 25 år i næringa vil eg meina at det skal vera rimeleg krevjande å få ei levedyktig landbruksnæring over heile landet viss vi berre skal følgja Høgre sin resept. Høgre skal ha for at dei har rørande omsorg for landbruket, men treffsikkerheita i dei politiske løysingane er sørgjeleg dårleg. Få næringar er så avhengige av politiske mål og nødvendige reguleringar som landbruket. Men desse måla og reguleringane er stadig i endring, og difor blir rammevilkåra for landbruket avhengige av dei personane som set den politiske dagsordenen. Her har Høgre og Framstegspartiet eit stort problem. Dei er nemleg i utakt, både med næringa og sine eigne veljarar. I den siste rapporten om kva dagens stortingsrepresentantar har av holdningar og meiningar når det gjeld landbruket, kom det fram mange interessante resultat. Generelt stør denne salen og desse representantane opp om dei landbrukspolitiske verktya som i dag blir brukte for å stø landbruksnæringa. Men det går likevel eit klart skilje mellom Framstegspartiet og Høgre og dei andre partia. I tråd med sine partiprogram er særleg Framstegspartiet, men òg Høgre, opptekne av deregulering og av å redusera dei statlege overføringane. Dette er for så vidt ikkje noko nytt. Men det er slik at det er brei semje i befolkninga om at matproduksjonen bør regulerast politisk. Også blant Høgre sine veljarar er det eit klart fleirtal som framleis meiner at han bør regulerast. Når det derimot gjeld dei folkevalde i denne salen, er det altså berre respektive 36 pst. og 16 pst. av Høgre og Framstegspartiet sine representantar som meiner at han bør regulerast. Det er oppsiktsvekkjande få av stortingsrepresentantane frå Høgre og frå Framstegspartiet som meiner at matproduksjonen bør regulerast – særleg på bakgrunn av at alle andre industrialiserte land har ei omfattande regulering av matproduksjonen. Dette er eit fenomen som vi òg ser i forhold til den landbruksbaserte næringsmiddelindustrien. Den er Noregs nest største industribransje. Eit stort fleirtal av Høgre og Framstegspartiet sine representantar er usamde i at det er ei politisk oppgåve å sikra rammevilkår og importreglar som sikrar den norske landbruksbaserte industrien. Eg høyrer vidare av interpellanten at Høgre ønskjer å styrkja inntektsgrunnlaget til bøndene ved å satsa på småkraft. Ja, det er eg samd i. Men interpellanten påstår at regjeringa øydelegg inntektsgrunnlaget for småkraftutbyggjarane ved å seia nei til grøne elsertifikat. Det høyrest merkeleg ut. Eg er vel nummer fem no som er på talarstolen og påpeikar at Høgre etter kvart har mista alt dei måtte ha av truverde når det gjeld kraftspørsmål i Sogn og Fjordane. Høgre si viktigaste valkampsak var, og er framleis, å hindra utbygging av infrastrukturen, nettet, for å frakta den produserte krafta. Eg vil påpeika eit særleg alvorleg forhold: Sogn og Fjordane har Noregs eldste nett. Det er 50 år gammalt. Nettet er sprengt. Fylket har fire gonger så stor produksjon av straum som forbruket. Det seier seg sjølv at dette må fraktast ein eller annan plass, men likevel er situasjonen slik at vi er på grensa til rasjonering i tørrperiodar, sjølv om vi produserer fire gonger så mykje som vi brukar. Interpellanten og Høgre er opptekne av småkraft. Det er bra. Problemet er ikkje – som han antydar i interpellasjonen – ei manglande satsing på småkraft frå grunneigarane si side. Problemet er som sagt nettet. Høgre argumenterer imot å fornya nettet. I Sogn og Fjordane er det planlagt småkraftverk i omtrent kvar einaste grend. Det er planlagde småkraftverk tilsvarande 5,3 TWh. Det tilsvarar sånn omtrent fem–seks altakraftutbyggingar, som ikkje får konsesjon fordi nettet ikkje er på plass. I den situasjonen er Høgre sitt bidrag å snakka om ein utopisk sjøkabel rundt – og langt forbi – fylket ein eller annan gong i framtida. Det er ikkje svaret på fylket sine behov. Det bidreg ikkje til produksjon av ny fornybar energi, det bidreg ikkje til å løysa energikrisa i Midt-Noreg, det bidreg så definitivt ikkje til å styrkja inntektsgrunnlaget i landbruket. Ny fornybar energi, som småkraftutbygging, kan bidra til å styrkja inntektsgrunnlaget, men då må òg Høgre bidra til at vi får opp nettkapasiteten.