Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2008-05-23:
I Ot.prp. nr. 40 har Regjeringa gjort framlegg om ulike endringar i opplæringslova og privatskulelova. Vi foreslår ein utvida rett til vidaregåande opplæring for vaksne. Lovforslaget vil føre til at alle som ikkje har nytta retten til vidaregåande opplæring som ungdom, får rett til vidaregåande opplæring som vaksne frå og med det året dei fyller 25 år. I dag er det berre vaksne fødde før 1978 som har slik rett. Eg har òg gjort framlegg om at unge som ønskjer det, kan få vidaregåande opplæring etter reglane som gjeld for vaksne. Unge i alderen 20-23 år vil med det kunne få ei opplæring som er betre tilpassa den livssituasjonen dei er i. Det er riktig som det er sagt her frå denne talarstolen, at det fører til at alle no får moglegheit til eit tilbod om vidaregåande opplæring. Så foreslår vi at minoritetsspråklege elevar i vidaregåande opplæring skal ha rett til særskild språkopplæring, på same måten som minoritetsspråklege elevar i dag allereie har i grunnskulen, og eg er glad for at det er brei oppslutning om det. Vi foreslår at elevar i grunnskulen skal ha rett til opplæring i og på teiknspråk. Elevar i grunnskulen skal etter forslaga ha rett til opplæring i og på teiknspråk dersom dei etter ei sakkunnig vurdering har behov for slik grunnskuleopplæring. I dag er det berre elevar med teiknspråk som førstespråk som har slik rett i grunnskulen. Elevar i vidaregåande opplæring har allereie ein slik rett som det no vert gjort framlegg om for elevar i grunnskulen. Fleire høringsfråsegner peiker på at det er manglar ved opplæringslova når det gjeld rett for funksjonshemma som verken kan bruke talespråk eller teiknspråk. Andre peiker på at det er liknande manglar i lova når det gjeld barn som har behov for talespråkleg utvikling etter ein CI-operasjon. Dei fråsegnene gjeld noko anna enn det lovforslaget som utvidar retten til teiknspråkopplæring, og eg vil understreke at opplæringslova, med heimel i lov om spesialundervisning, i dag sikrar dei elevane rett til særskilt tilrettelagd opplæring - så mykje spesialundervisning som nødvendig. Så foreslår vi å utvide mandatet for Foreldreutvalet for grunnskulen til å omfatte første årssteg i vidaregåande opplæring. Eg har merka meg komiteens forslag her til det vidare arbeidet vårt. Vi foreslår også endring i plasseringa av forskrifta om tilpassa opplæring. Så foreslår vi ei lovpålagd plikt for skuleeigaren til å gi elevar gratis frukt og grønsaker. Her synest eg det er interessant å sjå opposisjonspartia sine standpunkt, for Kristeleg Folkeparti og Framstegspartiet er for dette tiltaket, men dei er ueinige med Regjeringa i at vi skal innføre ei lovfesting av det. Først vil eg seie at eg er veldig glad for vi får dette tiltaket, for det betyr at det no er eit breitt fleirtal i Stortinget som meiner at det er viktig at elevane får tilbod om frukt og grønt på skulen - at kosthald spelar ei rolle for læring. Så er vi ueinige om lovfestinga, og det er for så vidt ein viktig diskusjon. Eg trur realiteten er at dersom det skal verte eit tilbod som går til alle elevar i ungdomsskulen og i 1.-10.-trinn, må det lovfestast. Dersom vi meiner det skal vere eit likt tilbod til alle over heile landet, må vi gjere det. Høgre har - det er vi kjende med frå før - alltid vore imot å gje tilbod om frukt og grønt til skuleelevar, og det er eit ærleg og ryddig standpunkt. Men eg synest det er litt interessant å spørje Framstegspartiet og Kristeleg Folkeparti: Dersom vi ein gong i framtida skulle få eit borgarleg fleirtal på Stortinget, kan Framstegspartiet og Kristeleg Folkeparti garantere at elevar i den norske skulen vil få behalde sitt viktige tilbod om frukt og grønt, eller vil dei la Høgre ta frå elevane og foreldra frukt og grønt i skulen? Likevel er det Venstre, synest eg, som har det mest interessante standpunktet i denne saka, for i merknadene sine skriv Venstre at dette er tiltak «som ikke har noen dokumentert effekt ». I Venstres program for perioden 2005-2009 står det derimot: «God ernæring er viktig for å skape grobunn for læring. » I merknadene skriv dei vidare at det «skal være foreldrenes og elevenes ansvar å sørge for maten som spises på skolen », mens i Venstres program står det: «Venstre ønsker derfor å innføre et gratis skolemåltid i grunnskolen. » Ja, kva har skjedd? Vel, ein kan jo tenkje seg ulike ting. Det er ei moglegheit som vil vere logisk konsistent: Det er sjølvsagt at Venstre får eit skulemåltid, men ikkje med frukt og grønt. Det skal vere annan mat enn frukt og grønt i det skulemåltidet. Så kan ein òg tenkje seg ei annan moglegheit, nemleg at det finst anna forsking som no seier at helsekost ikkje er viktig likevel. Eller ein kan tenkje seg at Venstre ikkje har fått gjennomslag for sitt syn i Venstres fraksjon. I SV f.eks. er vi for gratis skulemat, men i Soria Moria-erklæringa fekk vi berre gjennomslag for frukt og grønt, og må derfor gjennomføre det. Men det mest sannsynlege er vel at Venstre, som i mange andre skulespørsmål, ikkje ønskjer å vere Venstre, men heller å vere Høgre, og har gått vekk frå sitt standpunkt og heller ønskjer å støtte Høgres politikk på det òg.