Gunvor Eldegard (Arbeiderpartiet), 2009-06-16:
Det offentlege handlar for om lag 270 milliardar kr kvart år. Dette er fellesskapet sine midlar, som må utnyttast på ein best mogleg måte. Det er difor viktig at det offentlege opptrer som ein profesjonell og ryddig innkjøpar, som følgjer alle lover og reglar. Betre innkjøpsrutinar i det offentlege kan frigjera store beløp til andre ting. Folk flest skal kunna ha tillit til at offentlege innkjøp skjer på ein samfunnstenleg måte. Denne stortingsmeldinga er den siste i ei lang rekkje tiltak frå Regjeringa i denne perioden, som viser at offentlege innkjøp vert tekne på alvor og sette høgt opp på dagsordenen i konkurransepolitikken. Rettleiing om korleis ein kan sikra gode innkjøp, har vorte utarbeidd. Eit sanksjonssystem er på plass, med bøter på inntil 15 pst. ved ulovlege kjøp, og det er oppretta eit eige direktorat for forvaltning og IKT, som heiter Difi. Komiteen har hatt høyring i saka, og begge dei to høyringsinstansane som møtte, NHO og KS, var veldig nøgde med meldinga. Kompetanse, informasjon og rettleiing er føresetnader for at informasjonsregelverket skal kunna etterlevast på ein god måte, og det vert vektlagt i meldinga. I innstillinga understrekar alle parti – med unnatak av Høgre, som eg ser ikkje er kome her i dag, dei er vel på veg – at innkjøp skal vera eit leiaransvar. Leiarar skal ha ansvar for å setja innkjøpsarbeidet i ein strategisk samanheng og sjå til at verksemda har den naudsynte kompetansen til å gjera innkjøp på ein korrekt måte. Offentleg sektor er ein sentral aktør på marknaden og difor viktig i ein næringspolitisk samanheng. Ein sterk og effektiv offentleg sektor som har evne til å fornya seg i takt med endra behov, er viktig for å sikra gode tenester landet over. Ved å vera ein krevjande kunde kan offentleg sektor stimulera til nyskaping og innovasjon. God dialog mellom offentleg sektor og bedriftene er svært viktig. Spesielt innan helse- og omsorgssektoren er det viktig at me finn nye måtar me kan løysa dei store oppgåvene på. Her kan meir innovative innkjøp bidra til å utvikla nye prosessar, varer og tenester. Ein strategisk bruk av offentlege innkjøp kan stimulera næringslivet til auka fokus på innovasjon og på den måten bidra til å gjera næringslivet vårt meir konkurransedyktig. Det er òg viktig at det offentlege, gjennom bruk av miljøkrav, stimulerer til innovasjon på miljøområdet, såkalla grøne innovasjonar. Høgre- og venstresida har på ein måte litt ulike tilnærmingar til offentlege innkjøp. Ein stor diskusjon i denne perioden har vore terskelverdiar og den såkalla «lille Doffin». Då me heva terskelverdien til 500 000 kr, var det store protestar bl.a. frå Høgre. Difor er det viktig at fleire merkar seg at hevinga av terskelverdien frå 200 000 kr til 500 000 kr, som ein gjorde i 2005, faktisk har vore samfunnsøkonomisk lønsam. Det er konklusjonen til Asplan Viak, som har evaluert konsekvensane av endringane. Det viser seg at både leverandørar og innkjøparar har spart pengar på enklare innkjøpsprosessar, og at tapet på ein eventuell redusert konkurranse ikkje overstig denne gevinsten. Den nye offentleglova som tok til å gjelde 1. januar 2009, gjer at alle innkjøpsprotokollar og tilbod skal vera offentleg tilgjengelege. Under komitéhøyringa vart det teke til orde for ein enkel måte å kunna få tilgang til innkjøpsprotokollane på – det vart det stilt spørsmål om – og difor har fleirtalet bedt Regjeringa sjå nærmare på dette, slik at dei kan koma fram med ei god løysing før me innfører nye ordningar, noko som opposisjonen har føreslått. Me legg meldinga ved protokollen, og opposisjonen vil heilt sikkert fremma sine eigne forslag i saka.