Erling Sande (Senterpartiet), 2010-06-03:
Eg er einig med presidenten. Eg anbefaler representanten Valen å la omgrepet stå i akkurat denne debatten. Utbygging av kraftlinjer rører ved minst fire saker som er viktige for Senterpartiet: forsyningstryggleik, miljø, naturforvalting og lokalsamfunn. I Senterpartiet er vi opptekne av å ha ei sikker kraftforsyning i heile landet. Vi er opptekne av at innbyggjarar og industri skal ha tilstrekkeleg med kraft. Og vi er opptekne av at produksjonen av fornybar energi skal auke. Skal ein realisere potensialet for fornybar energi, må kraftutvekslinga mellom ulike delar av landet styrkjast. Den regjeringa som Senterpartiet er ein del av, arbeider aktivt for å styrkje satsinga på fornybar energi. Satsinga på energiomlegging og fornybar energi gjennom Enova er meir enn tredobla i den perioden regjeringa har sete ved roret. Grunnfondet er styrkt. Satsinga på fornybare energikjelder, forskinga på og utviklinga av dei er styrkt. Arbeidet med styrkte linjenett er i gang, og vi har fått på plass ei intensjonsavtale med Sverige om grøne sertifikat. Eit godt utbygt linjenett er nødvendig for at fleire av prosjekta for produksjon av fornybar energi kan realiserast. Det er viktig og nødvendig å ha tilstrekkeleg fleksibilitet og forsyningstryggleik i heile landet. Utbygging av kraftlinjer har samtidig ofte konfliktar med seg i form av naturvernspørsmål og busetjing. Store inngrep i naturen er ikkje berre ei utfordring for reiselivet, som tidlegare nemnt her, men òg for dei lokalsamfunna som får desse inngrepa tett inn på seg. Både kabling under jord, kabling på sjøbotnen og kraftlinjer i høgspentmaster medfører naturinngrep. Derfor må vi arbeide for at traseane blir skånsamt lagde, og at ein tek omsyn til både graden av naturinngrep, busetjing og estetikk. I retningslinjene står det at kabling skal vurderast i dei enkelte tilfella, og at det skal brukast i aukande grad ved lågare spenningsnivå. Det er verdt å minne dei ivrigaste kablingsentusiastane på at alternativet med kabling på land, og særleg ved høge spenningsnivå, ofte er noko av det som gjev dei største varige naturinngrepa. Nokre regionar og lokalsamfunn blir råka i større grad og sit igjen med større ulemper enn andre for at resten av landet skal få fordelane med eit godt utbygt overføringsnett. Sakene har – med god grunn – skapt betydeleg engasjement lokalt, og derfor er ordningar for å dempe desse ulempene viktige. Vi har snakka om kabling. Fjerning av eksisterande unødvendige linjenett og avbøtande tiltak i traseane må vere sentralt når denne utbygginga skjer. Når Bjørn Lødemel frå Høgre etterlyser at kabling skal vurderast som ein del av ein ny strategi, er i alle fall det på plass i den strategien som regjeringa har utarbeidd. Det må då vere andre ting representanten Lødemel tenkjer på som må fremmast i ein eventuell ny strategi. Senterpartiet sluttar seg til fleirtalsinnstillinga. Denne saka har vore drøfta i denne salen før, og regjeringa har lagt fram ein strategi som nettopp inneheld dei momenta som her er beskrivne. Eg er litt overraska over at Framstegspartiet ynskjer eit meir rigid system, med sentralstyring framfor lokalt skjønn og omsyn til regionale forskjellar. Men meistaren i å ri to hestar i denne salen når det gjeld nettutbygging, er partiet Høgre og representanten Lødemel, som gjekk til val i Sogn og Fjordane på ikkje å byggje linja Ørskog–Fardal i luftspenn. Han har ikkje fremma noko forslag i denne sal om å leggje ho i kabel. Det er det mange i Sogn og Fjordane som framleis venter på at han skal foreslå. Den linja vil vere heilt avgjerande for å realisere det potensialet vi har for fornybar energi. Seinare i dag skal vi drøfte tilhøva for småkraftverka i denne sal. Då er det verdt å minne representanten Lødemel på til den debatten at i Sogn og Fjordane fylke, som vi begge representerer, blir det ikkje bygt eit einaste nytt småkraftverk før den linjekapasiteten er på plass. Så det hadde vore greitt å få ei avklaring av Høgre sitt syn på linja Ørskog–Fardal, om ho bør byggjast, med den framdrifta som er tenkt, eller om ein bør stoppe arbeidet og leggje ho i kabel, slik representanten Lødemel tok til orde for i valkampen.