Laila Reiertsen (Fremskrittspartiet), 2012-01-30:
Takk til interpellanten for å ta opp eit tema om oppfølging av IA-avtalen. Dette er svært viktig. Eg har vore så heldig å vera ein tilsett i ei IA-bedrift. Eg har òg vore så heldig å vera ein leiar i ei IA-bedrift. Det er mange utfordringar både på godt og på vondt, men det må absolutt ikkje vera tvil om at hovudfokuset for ein sånn arbeidsplass må vera ein frisk arbeidsplass med friske tilsette, når ein tenkjer i ein livsfasetankegang både som leiar og som tilsett. Eg har bruka mykje kollegastøtte. Det skal vera openheit på ein arbeidsplass, og om nokon er sjuke, har alle vi andre som er friske, faktisk eit ansvar for å ta vare på desse. Så kan eg seia: Eg har jobba i ein helseinstitusjon med, som statistikken seier, høgt sjukefråvær. Eg har vore leiar i ein helseinstitusjon med såkalla høgt sjukefråvær. Eg var stolt og kry over at sjukefråværet for mine tilsette var på under 2 pst. Det var så spesielt at dei kom og spurde meg: Kva gjer du? Kva er det? Kva er koden? Ikkje for å skryta så veldig mykje, men då sa eg at det handlar om å bry seg. Det handlar om å tora å bli kjend med dine tilsette på godt og på vondt og å vera til stades, ikkje berre når vi skal dela ut roser og anna sukkertøy, men òg vera til stades når dagane er grå og tunge. Det var som ein sa til meg: Ein kan sjukmelda seg frå jobben sin, men ein kan ikkje sjukmelda seg frå privatlivet. Det trur eg er noko vi må få ein diskusjon om: Det er faktisk ikkje alltid det er jobben som gjer at ein er sjuk – at ikkje arbeidsgivaren og legen skal få den byrda. Her bør ein koma til litt andre løysingar, meiner eg, og det må ha fokus. Eit halvt år er kanskje ikkje så mykje å relatera endringar til, om det verkar eller ei. Endringane frå 1. juli skulle vera tettare oppfølging av sjukmelde og nytt sanksjonsregime. Interpellanten er tydelegvis ikkje heilt fornøgd så langt, med bakgrunn i dei endringane som då blei gjorde. Det som er litt spesielt, og som eg reagerer litt på, er at arbeidstakar ikkje har fått så mykje fokus. Ja, for har ein ikkje nokon sjukmeld arbeidstakar, så er jo heller ikkje nødvendig IA-arbeid til stades når det gjeld sjukmeldingsoppfølging. I IA-avtalen står det nemleg klårt og tydeleg at dei enkelte har plikter, og at pliktene tel like mykje og har like stor verdi hos alle tre partane. Arbeidsgivar skal m.a. leggja til rette i dialog med arbeidstakar og utarbeida oppfølgingsplanar. Arbeidstakar skal samarbeida med arbeidsgivar om å finna løysingar, og sjukmeldar skal vurdera totalbiletet opp mot sjukdom – berre for å nemna noko. Og det er forskjell på legane. Det må vi innrømma. Når du som leiar har sjukmelde som har ulike fastlegar, tenkjer du litt at den er altså sjuk, og kva slags opplegg får ein til her. Kva slags dialog får ein til her? Når du ser namnet på blokka, tenkjer du: Dette tek litt meir tid enn det eg hadde tenkt. Eller: Å, ja, her skal det gå fint. Sånn er det ute i arbeidslivet. Det må vi ta med oss, og så må vi diskutera det – om det er kompetanse, om det er rettleiing, i alle fall er det forskjellar uansett. Det som ikkje kjem fram, og som regjeringa ikkje seier noko om, er korleis ein skal evaluera alle desse nye endringane. Er vi på rett veg? Når også interpellanten stiller spørsmål ved om endringane ikkje blir følgde opp, bør ein kanskje skifta spor undervegs. Eller har vi så god råd i dette landet at vi kanskje brukar ressursar på feil måte? Eg trur det er viktig å stoppa opp innimellom, stoppa opp og lytta – og kanskje er det ikkje minst litt for mange papir, kanskje er det andre måtar å gjera dette på som er lettare. Det trur eg. Då gjer det jo ingenting å skifta veg. Det er bra at det er eit mål å få ned sjukefråværet. Men er det rett veg, og verkar IA-avtalen i det heile? Det sånne ting ein må tenkja på jamt og trutt. Ein veit at endringane etter 1. juli òg legg beslag på mykje av tida til dei ulike aktørane. Det som eg tenkjer litt på når vi i dag snakkar om at fastlegeordninga er ute på høyring, er at ein skal påleggja den parten endå meir ressursbruk. No er det ressursbruk direkte til pasienten. Men korleis skal dette prioriterast, med papir og møte som går innunder IA-avtalen, og som også skal flettast inn i eit elles nokså aktivt liv frå før? Det er få dette til å bli fletta i kvarandre som er kjempeviktig. Til slutt vil eg seia at eg er svært glad for at ein ikkje skal ha dialogmøte med sjukmelde der dette i det heile ikkje fører fram til noko. Dei er kanskje i ein tøff sjukdomssituasjon, og det er stor ekstrabelasting faktisk å bli kalla inn til eit sånt dialogmøte. Det er eg veldig glad for, og det vil eg takka for.