Terje Breivik (Venstre), 2014-03-20:
Oljefondet er eit genialt instrument for å bidra til at framtidige generasjonar får same nytte av oljerikdomen me har i dag. Dei to største truslane mot fondet er klimamessige og finansielle. Skal me unngå ei alvorleg klimakrise – og det skal me – må kapital flyttast frå fossilt til fornybart. Kombinert med at norsk økonomi er svært oljeavhengig, er det i Noregs interesse å redusera investeringane oljefondet har i kol, olje og gass. Det bør skje i ein kombinasjon av nedsal og aktiv eigarskapsutøving. Derfor er Venstre svært glad for at me, Kristeleg Folkeparti, Framstegspartiet og Høgre har vorte samde om at både den finansielle og den klimamessige risikoen involvert i at SPU i dag er tungt investert i olje- og kolselskap, skal utgreiast grundig. Vedtaket me gjer i dag, går til og med lenger enn det Venstre og Kristeleg Folkeparti føreslo sist Stortinget handsama eit liknande forslag, 19. desember. No er det ei uavhengig ekspertgruppe som skal sjå på problemstillingane og koma med råd – det skal ikkje berre vera ei intern regjeringsvurdering. Så registrerer eg at både Arbeidarpartiet og Senterpartiet kallar ei uavhengig ekspertgruppe «uforpliktande» og har langt større tiltru til ei regjeringsutgreiing. Betre attest enn det kan knapt finansminister Jensen og resten av regjeringskollegiet få. I tillegg vil Stortinget, i samband med stortingsmeldinga om forvaltinga av SPU neste vår, få grunnlag for eventuelt å oppretta eit eige mandat innan fornybar energi. Venstre er tydeleg på at målet er at SPU skal avvikla investeringar i både kolselskap og oljerelaterte selskap. Poenget er ikkje «ut av kol», men å gjera fellesskapen mindre avhengig av fossile inntektskjelder, i breiast mogleg forstand. Me har heile tida vore klare på at me har større ambisjonar om å bruka SPU som ein miljø- og klimamessig reiskap, og slik sikra framtidig avkasting enn berre uttrekk av kol – som, sagt i parentes, i den store samanhengen er rimeleg ubetydeleg, dvs. mindre enn 0,08 pst. av investeringane til fondet. Som aksjonær understøttar ein òg verksemder til selskap ein er eigar i. For Venstre er det nok eit argument for at SPU ikkje kan vera aksjonær i selskap som har framtidig forteneste knytt til ein mislukka klimapolitikk. Ved handsaminga av SVs nesten identiske Dokument 8-forslag 19. desember vart det knesett eit prinsipp etter forslag frå saksordføraren den gongen, Trygve Slagsvold Vedum, om at alle endringar i investeringsporteføljen til SPU skjer i samband med Stortingets årlege behandling av forvaltinga av SPU det føregåande året. Underforstått: Skal det gjerast endringar i investeringsstrategien til SPU, verdas største institusjonelle investor, må det nødvendigvis liggja til grunn grundige vurderingar. Venstre støtta heilhjarta eit slikt prinsipp før nyttår. Me er ikkje direkte svekte i trua på at dette er minst like viktig tre månader – og nokre medieoppslag om fondets fyrste investering i unoterte aksjar – seinare. Så noterer me at korkje saksordføraren, partiet hans eller Arbeidarpartiet lenger deler den overtydinga. Å påleggja fondet uttrekk frå heile bransjar over natta, slik dei no tek til orde for, er i beste fall populistisk og kortsiktig – i verste fall direkte uansvarleg. Eg helsar – til slutt – sjølvsagt velkomen at dei same partia no har endra syn på det å få utgreidd uttrekk av olje og gass, i tillegg til kol.