Astrid Aarhus Byrknes (Kristelig Folkeparti), 2016-04-26:
Vi møter globale sikkerheitsutfordringar på mange frontar. Terrorisme, organisert kriminalitet, piratverksemd og ny sårbarheit i det digitale rom er truslar både mot einskildmenneske, bedrifter og statar. Terrortrusselen har fått ny aktualitet også i Europa. Terroraksjonane i Paris og i Brussel kravde mange menneskeliv, men det langt største talet på ofre finn vi i beltet av statar frå Nord-Afrika, gjennom Midtøsten og til Afghanistan, kor militante islamistar kjemper om kontrollen over store landområde. Desse sikkerheitsutfordringane må møtast aktivt for å verna om vår sikkerheit, vår velferd, våre verdiar og interesser. Den beste strategien er å tenkja langsiktig, og førebygging er som regel betre enn reparasjon etter at skaden er skjedd. Det gjeld også Irak og Syria, der den militante islamistgruppa ISIL har teke kontroll over store område. Dei menneskelege lidingane i konflikten er enorme, flyktningstraumane lange, nabolanda overfylte og hundretusenar dreg vidare til Europa. Den militære kampen er hard. ISIL har samla framandkrigarar frå mange land under appellen om heilag krig. Deira mål er å gjenskapa eit tapt islamistisk kalifat. Omsett til det moderne språk vil det bety eit forhistorisk diktatur, utan respekt for demokrati og menneskerettar. Noreg bidreg på ulikt vis i kampen mot terror og for ofra for konflikten. Militært er Noreg til stades i fleire konfliktområde, som Afghanistan, Irak og Mali, men om militære bidrag kan vera nødvendig, vil varig fred berre sikrast gjennom politiske løysingar, konfliktførebygging og samfunnsbygging. Samtidig som Europa grip til kostbare militæroperasjonar, ser vi tendensar til at industriland prøver å opna for at bistandsbudsjetta i større grad skal brukast til å finansiera slike sikkerheitspolitisk grunngjevne prosjekt. OECDs regelverk hindrar at det kan reknast som offentleg bistand, men er under press. Noregs linje må framleis vera å bidra til å hindra ei utholing av regelverket. Målet for bruk av bistandsmidlar må vera utvikling og å kjempa mot fattigdom i fattige land – ikkje å betala internasjonale sikkerheitstiltak grunngjeve i industriland sine eigeninteresser. I stortingsmeldinga om globale sikkerheitsutfordringar blir det varsla to nye norske program. Det første gjeld arbeid mot organisert kriminalitet og ulovleg handel, og det andre skal førebyggja radikalisering, valdeleg ekstremisme og terrorisme. Programma går inn i sensitive politikkområde og må utformast klokt. Internasjonalt bør vi søkja koordinering og unngå eit kaos av mange bilaterale program, og så må grenseoppgangen mot bistandsfinansiering av militær sektor varetakast. Alt frå komitéinnstillinga blei avgjeven, brakte media oppslag om komitésplitting om atomvåpen. Kristeleg Folkeparti sitt syn er klart: Kristeleg Folkepartis program slår fast at spreiing av atomvåpen er ein alvorleg trussel mot internasjonal fred og sikkerheit. Derfor må Noreg vera ein pådrivar i det internasjonale arbeidet mot spreiing av atomvåpen og arbeida langsiktig for eit forbod mot atomvåpen. Vi er derfor ein del av det komitéfleirtalet som slår fast at vi støttar arbeidet med balansert og gjensidig atomnedrusting, innan ramma av Ikkjespreiingsavtalen, NPT, inkludert eit langsiktig mål om eit internasjonalt forbod mot kjernevåpen. På kort sikt er det heilt avgjerande å hindra ytterlegare spreiing av atomvåpen. Dessverre har fleire land skaffa seg atomvåpen etter at Ikkjespreiingsavtalen frå 1970 blei inngått. Det er ein farleg trend, som må reverserast. Vi må hindra at Iran og Nord-Korea blir atommakter. Derfor er Iran-avtalen frå 2015 viktig. Og vi må hindra at terrorgrupper får tak i atomvåpen eller anna kjernefysisk materiale som dei kan bruka i skitne bomber. Samtidig må atommaktene setja ny fart i arbeidet for å byggja ned sine lager av atomvåpen. Berre då kan vi nå målet om ei verd fri for atomvåpen. FN har sett ned ei arbeidsgruppe for å jobba for dette. Der må Noreg vera ein aktiv pådrivar for det praktiske resultatet i arbeidet for atomnedrusting.