Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 1999-06-03:
Det er vel ingen annan sektor som har gjennomgått ei så rask utvikling som akkurat denne sektoren dei siste åra. Det gjeld på det teknologiske området, det gjeld spørsmålet om internasjonalisering, ei endring av marknadene og ei omstrukturering av aktørane. Det gamle telemonopolet måtte falle. Monopolet og eigarstyringa var ueigna for å nå våre telepolitiske mål. Ja, vi såg òg korleis monopolet vart pressa og uthola på mange område. Det vart rett og slett umogleg å halde på det om ein ville det aldri så mykje. Vi måtte gjennom regulatoriske middel, lov og regelverk, syte for å halde oppe og nå våre telepolitiske målsettingar. Det forstod alle dei politiske partia, med unntak av Senterpartiet, som i opposisjon kjempa mot alle nødvendige endringar både i telesektoren og i postsektoren. Argumentasjonen var heile tida omsynet til distrikta og distriktsarbeidsplassane, og nå kan dei ikkje ein gong vere med på eit forslag om at det skal innførast leveringsplikt. Alt dei strekker seg til, er at det bør vurderast. Ei heller ei maksimalprisordning for høghastigheitstenester kan dei vere med på. Samanslåinga av Telenor og Telia er truleg riktig for å sikre ein nordisk aktør som er internasjonalt konkurransedyktig. Når ein ser den sysselsettinga, den veksten, den verdiskapinga og den utviklinga som Telenor har ført med seg både direkte og indirekte i dette landet, er det visst viktig at vi framleis har ein stor aktør her i Norden. Men det regulatoriske regimet er det som er avgjerande for eit godt teletilbod med infrastruktur og teletenester til likast mogleg pris i heile landet. Bruken av IKT, inkludert teletenester, aukar i all næringsverksemd så vel som i offentleg sektor – ja der kommunikasjon blir ein stadig større del av heile verksemda. Det blir da sjølvsagt at ei verksemd ikkje vil etablere seg eller bli verande der tenestetilboda er dyrare eller dårlegare enn i andre område – da er bedrifta rett og slett ikkje konkurransedyktig. Med andre ord: Eit likeverdig tilbod over det ganske land er eit avgjerande distriktspolitisk element, avgjerande for busetting og verdiskaping og for at vi kan ta heile landet i bruk. Da må vi nytte konsesjonsplikt. Arbeidarpartiet ville utvide konsesjonsplikta, som Regjeringa vil avgrense til aktørar med ein viss marknadsdel. Vi må ha konsesjonsordning for å kunne pålegge aktørane vilkår som sikrar like, landsdekkande tenester til lågast og likast mogleg pris. Leveringsplikta for både tenester og høghastigheitsnett/breibandsnett blir viktig, ja, det blir òg viktig med ein heimel for leveringsplikt for det som måtte kome framover innanfor denne sektoren av ny infrastruktur og tenester. På dette dynamiske området må ein ikkje låse seg fast i dagens teknologi, men òg ta høgde for det som måtte kome. Ein rettferdig konkurranse krev anten at vi får ei felles aktørfinansiering, eller at staten kjøper desse ulønsame tenestene på same måten som ein gjer innanfor andre samferdselssektorar, som jernbane, luftfart og posttenester. Felles aktørfinansiering gjennom fondsavsettinger meiner eg måtte vere ein måte å gjere dette på. Men eg registrerer at Regjeringa nå er svært atterhalden med omsyn til å ta denne ordninga i bruk. Same kva, så må det utøvast eit samfunnsmessig engasjement som sikrar nettenester over heile landet. Ein del verksemder i distrikta ligg eit godt stykke unna hovudnettet med eit såkalla langt aksessnett. Vi har sett eksempel på at bedrifter, m.a. reiselivsbedrifter, ikkje har fått tilgang til ISDN-nett, nettopp fordi dei har lege for langt unna. Desse må få tilgang til nettet på like vilkår med dei andre. Det vil koste uforholdsmessig mykje for den enkelte bedrifta, men vil koste svært lite for aktørar i ei felles finansiering. Vi ser at konkurranse utviklar produkt og tenester til beste for kunden, men skal konkurranse råde utan ei regulatorisk ramme som styrer verksemda, blir konkurransen berre til gagn for dei lønsame kundane. Kven vil bry seg om dei andre? Derfor må vi aktivt bruke maksimalprisordninga for å motverke skeivskapen i pris, og eg trur ikkje at vi kjem utanom ei aktørfinansiering av ulønsame leveransar på grunn av det.