May-Helen Molvær Grimstad (Kristelig Folkeparti), 2008-11-03:
Det denne saka dreier seg om, er overordna sett kva som fungerer, og kva som ikkje fungerer i barnevernet i dag. Frå Kristeleg Folkeparti si side legg vi ikkje prestisje til grunn og seier at forvaltingsreforma er heilag eller urikkeleg fordi vi sat i departementet då ho blei innført. Reforma var nødvendig, og det er bortimot fem år sidan ho blei sett i gang. Alle reformer må følgjast over tid, og ein må ta nødvendige grep undervegs når ein ser at ikkje alt fungerer optimalt. Det er akkurat det Høgre peiker på i dette forslaget: Alt fungerer ikkje heilt optimalt i barnevernet i dag. Men Kristeleg Folkeparti meiner ikkje at løysinga er å gå bort frå reforma og ordninga som vi har i dag. Vi meiner at det på det noverande tidspunktet er viktig å halde fram med arbeidet for å få den eksisterande ordninga til å fungere betre. Men det er svært viktig at dei elementa der det ikkje fungerer godt nok i dag, blir tekne tak i og forbetra. Vi får stadig signal om at samarbeidet mellom det statlege og kommunale barnevernet er for dårleg, og at dette får uheldige konsekvensar for barn og unge. Kristeleg Folkeparti meiner at statsråden må sørgje for at det statlege og kommunale barnevernet arbeider betre saman. Rambøll Management har utarbeidd ein rapport som tek for seg erfaringane kommunane har med fagteama. Dei trekkjer fram ei rekkje tiltak som kan skape betre samarbeidsforhold. Vi håper at arbeidet Bufdir gjer for å følgje opp dette, vil gi gode resultat, og vi ber statsråden halde komiteen orientert om arbeidet på ein høveleg måte. Så litt om anbodsproblematikken. Brennpunkt-programmet som NRK sende tidlegare i haust, illustrerte ein situasjon som vi ikkje ønskjer i barnevernet vårt. Stadig fleire rus-, omsorgs-, barneverns- og rehabiliteringsplassar blir lagde ut på anbod. Ideelle aktørar bruker ord som «maktarroganse» og «einsidig fokus på økonomi» når dei omtaler regionkontora i Barne-, ungdoms- og familieetaten. I barnevernet er det mange ideelle tenestetilbydarar som ikkje driv for å tene pengar, men for å tene andre. EØS-avtalen opnar for at det offentlege kan gjere unntak frå anbod for ideelle organisasjonar som driv helse- og omsorgstenester utan kommersielle formål. Like fullt blir stadig fleire rus-, omsorgs-, barneverns- og rehabiliteringsplassar lagde ut på anbod – dette trass i at den raud-grøne regjeringa gjekk til val på ikkje å setje bestemor ut på anbod. Nabolanda våre, Sverige og Danmark, utnyttar i stor grad det rommet som EU-reglane gir for unntak for denne typen tenester. Men ikkje Noreg. Med to nei-parti går Regjeringa lenger enn ho må for å tekkjast EU og marknadskreftene. Derfor er det viktig at vi no får endra dette, og at ein ikkje kjører ei så knallhard konkurranseutsetjing. Vi er glade for at fleirtalet i komiteen er med på å understreke at forvaltingsreforma ikkje gjekk ut på å setje barn og ungdom ut på anbod. Vi er glade for at fleirtalet i komiteen er samd om at konkurranse ikkje alltid er eit formålstenleg verkemiddel. Enkelte sektorar og område er ikkje nødvendigvis eigna for konkurranseutsetjing. Barn må få det tilbodet som er best tilpassa dei, og økonomiske prioriteringar skal ikkje vere avgjerande for kva tilbod barna får. Ei god barnevernsteneste har som vilkår at dei som har det daglege ansvaret, kan basere seg på god tid til planlegging og trygge rammer. Barnevern passar derfor dårleg for tradisjonell anbodskonkurranse. Kristeleg Folkeparti meiner ideelle organisasjonar som yter helse-, omsorgs- eller barnevernstenester, må få unntak frå kravet om anbod, anten det er staten eller kommunen som skal skaffe tenestene. Fleirtalet i komiteen peiker også på heimelen for unntak som ligg i lov om offentlege kjøp, og oppmodar til bruk av denne for institusjonar innanfor barnevernet. Statsråd, vi meiner det er viktig at dette blir følgt opp. Kristeleg Folkeparti har ein visjon om eit samfunn prega av livskvalitet og fellesskap, eit samfunn der konkurranse og økonomi er verkemiddel, men ikkje målet, og eit samfunn der vi bryr oss om kvarandre, der alle i ein vanskeleg livssituasjon blir behandla som medmenneske og med omsorg. Vi håper at Regjeringa deler den visjonen og raskt stoppar konkurranseutsetjing når det gjeld både rusmisbrukarar og barnevernsbarn, som er tema her. Det er viktig med ein god offentleg diskusjon om barnevernet både her på Stortinget, i media og elles i samfunnet. Men vi må aldri gløyme å sjå alt det gode arbeidet som blir gjort. Kvar einaste dag gjer tusenvis av tilsette i barnevernet ein kjempeinnsats. Dei ser enkeltmennesket, og dei hjelper enkeltmennesket.