Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2004-02-05:
Senterpartiet er ikkje representert i kontroll- og konstitusjonskomiteen. Vi har ikkje hatt moglegheit til å delta i den prosessen som komiteen har lagt i forhold til Dokument nr. 3:10 for 2002-2003. Vi registrerer at komiteen har gjennomført ei ryddig høyring. Høyringa avdekte graverande manglar ved dagens barnevern, men òg, som eg vil understreka, eit sterkt engasjement for forbetring. Det går fram av statsråden sine innlegg og svar, og det kjem fram frå kommunane, frå tilsynsorgana og frå dei som engasjerer seg i fosterheimssamanheng. Ikkje minst ser vi at det er mange engasjerte tilsette i barnevernet som gjer ein uvurderleg viktig jobb, og som må få moglegheit til å gjera ein endå betre innsats. Vi ser fram til den tilbakemeldinga som Stortinget i dag ber om, og som vil bli lagd fram i 2005. Det vil nok vera både nyttig og nødvendig då, både for kontroll- og konstitusjonskomiteen og for fagkomiteen, å gå tilbake til det referatet frå høyringa som i dag følgjer innstillinga, for å sjå om det som det er bedt om, er følgt opp. Eit vel fungerande barnevern handlar jo om både små og store barn som er sårbare, som er forsvarslause, og der det er uvurderleg viktig å gå inn og gi dei ein ny start og ei god oppfølging. Det handlar òg om foreldre som treng nødvendig hjelp og rettleiing. Eg synest det går tydeleg fram her i dag, både av Dokument nr. 3:10 og av det som komiteen har sagt, at det er langt betre og viktigare å førebyggja enn å koma inn med reparasjonar etterpå. Difor er det ein tankekross at svært mykje førebyggjande arbeid i kommunane i dag blir kutta og nedprioritert på grunn av manglande midlar. Det er viktig med kvalifisert personell, det er viktig med nok personell og med saksbehandlarar som over tid har moglegheit både til å gå inn i den direkte saksbehandlinga og til å inngå i eit tverrfagleg samarbeid med andre instansar og enkeltpersonar internt i kommunen. Senterpartiet vil òg understreka at i forhold til mange mindre kommunar er det viktig med interkommunalt samarbeid. Vi er svært fornøgde med at Regjeringa no har gått inn for ei førehandsgodkjenning av barnevernsinstitusjonar. Det er eit tema som har vore ein gjengangar i denne salen, og som no endeleg er på plass. Lat meg understreka at i den oppfølginga som statsråden skal føreta, er det òg viktig å følgja opp behovet for openheit i enkeltsaker. Her er det bede om retningsliner når det gjeld offentlegheit, fordi det er eit område som er vanskeleg, men som det er viktig å ha ein open debatt omkring, altså om korleis barnevernet til kvar tid fungerer. Så må eg seia at eg føler eit behov for at statsråden ser på om anbodsprinsippet er det som eignar seg best når det gjeld barnevernet, at lov om offentlege innkjøp skal gjelda i forhold til tilbod for eit barn. Eg synest det skurrar når nokon skal sjå på slike tilbod på same måten som ein bestiller andre varer. Så er det spennande å sjå korleis desse 26 fagteama fungerer. Eg hadde i ein periode moglegheit til å gjera ei erfaring innan rusfeltet og sosialtenesta. Det vart sett i verk ein plan, som gjekk over tre år, for å styrkja sosialtenesta. Det var ein liten, unnseleg plan som heitte «Kunnskap og brubygging». Til det vart det avsett 20 mill. kr pr. år, og hovudføremålet var at ingen som arbeidde på eit sosialkontor, skulle føla at dei var heilt åleine, alle skulle ha moglegheit til å delta i eit fellesskap, eit forum i eige fylke. Sluttrapporten kom då eg hadde kome tilbake til Stortinget. Det var veldig gledeleg og – eg må seia – overraskande å registrera kor mykje desse 20 mill. kr hadde betydd for styrking av sjølvtilliten og for moglegheitene for den enkelte på sosialkontoret til å gjera ein betre jobb fordi han eller ho følte at dei var ein del av eit større fellesskap. Eg vil relatera dette til dei 26 fagteama, for eg trur det er veldig nyttig og viktig at dei som jobbar ute i kommunane, får moglegheit til å motta dei råda og den rettleiinga som desse fagteama kjem til å gi. Så til slutt: Anten ein her snakkar om forsterka tiltak overfor eit enkelt barn eller ein snakkar om omsorgsovertaking, er det vanskelege prosessar i noet. Men så er det då viktig å understreka at det her er eit sterkt behov for ei god oppfølging. For meg blir det då ein tankekross at sjølv om Regjeringa no seier at kommunane har fått styrkte moglegheiter i 2004, er dei faktiske forholda at pensjonsutgiftene har auka med 4 milliardar kr meir enn tenkt, og skatteinngangen er 3,4 milliardar kr mindre enn tenkt i 2003. Det betyr at dei 6 milliardar kr ekstra som kommunane har fått, allereie er brukte og vel så det. Det er tørre tal. Det er ikkje ein debatt om kommuneøkonomi vi har i denne saka, men det vil jo vera slik for ein statsråd som skal følgja opp dei manglane som er her, at det vil vera umogleg å koma utanom at kommunane sin økonomiske situasjon høyrer til i dette bildet. Så eg går ut frå at statsråden òg tek det med i dei vurderingane som ho skal gjera. Elles er eg redd for at dette blir altfor mykje det same som å stikka hovudet i sanden – og det kan vi ikkje gjera i denne saka.