Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2000-02-22:
Trygdeetatens oppfølging av sjukmelde er det som i dag er hovudtemaet. Når det gjeld sjukefråværsarbeid, er det den sjukmelde sjølv som må stå i sentrum – på den eine sida når det gjeld ordningar som gjev grunntryggleik i høve til det å vera sjuk, på den andre sida i høve til den arbeidsplassen der den enkelte er tilsett. Arbeidsplassen bør ha eit inkluderande arbeidsmiljø der både leiinga og kollegaer er imøtekomande, ikkje minst i høve til ei ordning som aktiv sjukmelding, som føreset litt andre oppgåver enn den sjukmelde vanlegvis har. No har vi ein situasjon der 6 pst. av dei langtidssjukmelde står for 80 pst. av langtidsfråværet. Det er ikkje minst viktig i ein slik situasjon å setja søkjelyset på arbeidsplassen, enten det gjeld sjølve haldninga eller det t.d. har med lyfteinnretningar i omsorgssektoren og mykje anna å gjera. Både arbeidsplassen og søkjelyset på det faktum at 6 pst. står for 80 pst. av langtidsfråværet, var av mine fyrste tema i mitt møte med partane. Då lærte eg òg å kjenna det store engasjementet som har vore der over lang tid. Som òg Gunhild Øyangen understreka, her har vore eit engasjement frå svært mange, og ikkje minst frå partane sjølve, og her har vore ulike prosjekt med og utan Regjeringas støtte i mange år. Eg minnest tilbake til to tiltak som blei drøfta i møtet. Det eine var ein ansvarleggjeringskampanje på leiarnivå, for at leiarane sjølve skulle bli seg enda meir bevisste sitt ansvar på arbeidsplassen, men det blei avvist av den største av arbeidsgjevarorganisasjonane. Idébanken gjekk ein i fellesskap vidare på. Så var det spørsmålet: Kven har ansvar for kva? Til det vil eg seia: Trygdeetaten har eit ansvar for oppfølging av sjukmelde, fordi trygdeetaten har ansvar for utbetaling av sjukepengar – det er kortversjonen. Samtidig vil det vera slik at det ikkje er trygdeetaten som skal gå inn og instruera den enkelte arbeidsplassen; på arbeidsplassen har arbeidsgjevaren sin del av ansvaret, ikkje minst ut frå det som frå før er nedfelt i arbeidsmiljølova og i anna ansvar på ein arbeidsplass. Så er det viktig at vi framover klarar å fokusera meir enn i dag på både korleis ein kan samarbeida – den sjukmelde sjølv, trygdeetaten, arbeidsgjevar, helseteneste, arbeidsmarknadsetat, lokalt næringsliv, kven det måtte vera – ikkje for samarbeidet si eiga skuld, men til beste både for den enkelte sjukmelde dette gjeld, og for den enkelte arbeidsplassen. Eg møtte folketrygden sine utgifter til sjukepengar som ei kurve som stadig stig, med ein gong eg kom inn i departementet. Eit sjukefråvær er eit stort dilemma for den enkelte sjuke, og det må som saksordførar sa, framleis vera lov å vera sjuk. Det er eit dilemma for den enkelte arbeidsplass, det er eit dilemma for mange leiarar, det er ikkje minst eit dilemma i forhold til offentlege budsjett, som ein gjerne skulle ha sett til mange andre gode tiltak. Og ut frå dette er det no bra både at Sandman-utvalet er i rute med si innstilling, og at det er så brei semje i Stortinget om ei stortingsmelding som ytterlegare set søkjelyset på dette. Men lat meg understreka: Eg er audmjuk i forhold til det arbeidet som vidare skal gjerast. All erfaring tilseier at det ikkje finst noko sesam-sesam for å få til betre ordningar, men vi må fokusera på det som er bra, og prøva å gjera det betre.