Helge André Njåstad (Fremskrittspartiet), 2014-03-27:
Denne meldinga er Sametinget si årsmelding for 2012, så det er jo litt seint å behandla ho når me ser 2014 på kalenderen, og eg håpar at me for framtida kan klara å behandla årsmeldingane raskare, sånn at dei har litt større relevans. Både debatten, innstillinga og alt i desse sakene dreier seg ofte om meir enn berre det året årsmeldinga gjeld, så det vil òg mitt innlegg gå på. Då kan eg òg tillata meg å gratulera det nye Sametinget som vart valt i fjor, med valet og med nye posisjonar. Det er gjennomført val og òg gjennomført eit skifte i politisk fleirtal i Sametinget. Eg vil benytta anledninga til å gratulera dei som er valde, med tilliten frå dei røysteføre. Framstegspartiet er òg representert i Sametinget – denne gongen med to representantar. For første gong i historia har me òg inngått samarbeid med andre parti og er no representert i kontrollutvalet i Sametinget. Så det er hyggeleg å registrera. Framstegspartiet har ei prinsipiell haldning til Sametinget. Me har programfesta at me er imot eit eige folkevald organ for å representera ei gruppe innbyggjarar. Me har meint at dei ordinære organa som storting, fylkesting og kommunestyre må kunna vega ulike omsyn og levera god politikk på dei områda. Sjølv om me har det primærstandpunktet, er me likevel opptekne av samisk kultur og samisk språk. Me ser på det som ein viktig del av noregshistoria, vår kulturidentitet og kulturarv og er opptekne av å bevara det. Men me meiner at det kan gjerast på andre måtar enn gjennom eit eige organ som berre gjev nokre fordelar på kostnad av andre som dei ordinære organa kan ta. Eg trur ikkje det vil overraska nokon at Framstegspartiet meiner det same i dag som me meinte tidlegare. Likevel har me inngått ein samarbeidsavtale og ein regjeringsplattform som slår fast at Sametinget skal halda fram, og at det skal vera konsultasjon mellom sameting, storting og regjering. Det er sjølvsagt ein avtale som me står inne for, sjølv om vårt primærstandpunkt er godt kjent i denne sal. Sjølvsagt meiner me det same som me alltid har meint, samtidig som me skal kunna ha ein konstruktiv og god dialog med våre samarbeidsparti om samepolitikken òg vidare. Årsmeldinga for 2012 har me lese. Det er riktig som representanten frå Arbeidarpartiet seier, at me har gått ut av merknader. Me har valt å ha den tilnærminga at me tek dette til orientering. Men det betyr ikkje at me er imot alt som står i merknader. Det burde representanten ha visst. Det er ikkje sånn at dei merknadene ein ikkje er med i, er ein automatisk imot. Men me synest det er greitt å kunna ta dette til orientering – og ikkje noko meir enn det. Ein ting som eg har registrert med interesse i årsmeldinga, er dette med arealpolitikk. Eg registrerer at Sametinget har ein utvida myndigheit frå då plan- og bygningslova vart endra i 2009, at dei no har moglegheit til å fremja protestar som gjeld åtte fylkeskommunar og over hundre primærkommunar. Det registrerer me er ein kime til litt konflikt og litt irritasjon blant primærkommunane som får motsegn. Heldigvis var statsråden inne og bidrog til eit positivt vedtak for Nussir, sånn at Kvalsund kommune kan sjå for seg nye arbeidsplassar og ny verdiskaping, noko me er veldig glad for. Men me synest det er litt synd at når resten av Noreg har opplevd at statsråden har sendt brev om at fylkesmannen skal vektleggja lokalt sjølvstyre sterkare, sit det over hundre primærkommunar som spør: Gjeld ikkje dette oss – me får framleis mange motsegn og har ikkje same fridom innanfor arealpolitikken. Det er ting som me har merka oss når me har lese årsmeldinga.