Laila Reiertsen (Fremskrittspartiet), 2012-05-08:
Lat det vera sagt: Vi har ei svært god sjukelønsordning i Noreg. Men det er dessverre ein del som på grunn av sjukdom/diagnose fort bruker opp den 100 pst. sjukmeldinga si når ho går utover eitt år. Arbeidsavklaringspengar er då det neste. Dermed får dei redusert inntekta med over 30 pst. For desse veit ein ofte på førehand at behandlinga vil ta tid – ofte langt utover det eine året. Det er på denne bakgrunnen Framstegspartiet ønskjer å få fram at ein synest at desse pasientane får ei ekstra belastning òg på det økonomiske planet, som igjen fører til bekymringar, og, i verste fall, ein psykisk diagnose – på toppen av ein allereie tung og vanskeleg hovuddiagnose. Dette igjen fører til at dei det gjeld, blir uføretrygda med bakgrunn i det psykiske og ikkje i primærdiagnosen, ein sjukdom som ein kanskje allereie er blitt ferdigbehandla for – ein er blitt frisk. Hadde ein hatt tryggleik for full sjukepengedekning i eit litt lengre perspektiv, hadde ein kanskje unngått dette. Eg vil seia litt om Hilde. Ho er 37 år og aleinemor for to barn, på 8 og 10 år. Hilde er stolt av å klara seg godt aleine. Ho eig eit rekkjehus og har god jobb, er i full stilling. Dette var Hildes status i begynninga av 2009. I dag er det heilt annleis. Hilde fekk påvist kreft i august 2009. Legane visste at det låg ein lang kamp framfor ho, med fokusering på å bli frisk. Hilde blei sjukmeld etter den første behandlinga. Så kom ho inn i eit system der ho var prisgitt alle som skulle gi ho behandling. Dette førte ofte til at ting blei utsette – det var venting og utsetjingar frå sjukehusets side. Plutseleg var eitt år gått, og økonomien blei for Hilde heilt endra. Og ho var berre komen halvvegs i behandlinga. Når ein reknar på det, utgjorde utsetjingar og andre systemendringar over fem månader – fem månader som eigentleg ikkje skulle belasta Hildes sjukepengeperiode, meiner eg. Men slik er dagens system. Det at det offentlege ikkje blir straffa for utsetjingar, skal altså gå ut over dei som allereie er blitt straffa nok med sin sjukdom, og som skulle ha brukt alle kreftene sine på han – ikkje på noko som helst anna. I denne saka viser det seg at så ikkje skjer. Etter ei lang behandlingstid og ei like lang bekymringstid blir Hilde frisk av sin kreft, men då var ho allereie påført ei psykisk påkjenning som ho trong mykje lengre tid på behandling for. Det gjekk så langt at Hilde måtte selja rekkjehuset – ho hadde ikkje råd til å sitja med det – og flytta heim til sine foreldre med sine to born. I dag har Hilde så smått begynt å tenkja på å koma på plass i arbeidslivet. Ho bur framleis hos sine foreldre – ikkje ein enkel og ønskeleg situasjon, men den beste for henne så langt. Og eg tenkjer: Kunne vi ha unngått slike situasjonar, kunne vi som samfunn klart å sjå enkeltindivida og deira utfordringar når det gjeld sjukdommar, og justera oss slik at ein hadde teke vare på Hilde økonomisk, slik at ho ikkje hadde kome i ein slik situasjon? Dette forslaget er kanskje med på å bidra til ein diskusjon som òg vil setja fokus på at ein ikkje burde leggja denne byrda på den som er sjuk, når det er det offentlege som er skuld i at sjukepengedagane går. Då hadde ein kanskje fått ei viss rettferd oppi det heile. Og til sist: Uføresøyla er stigande her i landet, noko ein bør gjera noko med. Hadde det ikkje vore for eit stort pågangsmot, støtte frå pårørande, vener og tidlegare arbeidskollegaer, hadde Hilde vore ein del av uføresøyla i dag.