Astrid Marie Nistad (Arbeiderpartiet), 2000-12-12:
Først vil eg rette det opp. Eg er ikkje ordførar for saka, men eg snakkar på vegner av ordføraren for saka, Ane Sofie Tømmerås. Ordninga med konfliktråd har synt seg å vere ein suksess. I dei fleste sakene som vert handsama av konfliktrådet, vert det inngått avtaler. Partane er med få unnatak godt nøgde med resultatet. Meir enn 90 pst. av avtalene vert respekterte og haldne. I dag skal vi vedta nokre endringar for å få ordninga endå betre. Det er i tråd med evalueringa av ordninga. Aldersgrensa for meklarar vert senka frå 25 til 18 år. Dei yngste meklarane bør helst brukast til å mekle i saker med unge partar, fordi ein yngre vil ha større moglegheiter for å skjøne partane og mekle fram ei god avtale. I tillegg har vi tidlegare senka alderen for meddommarar til 18 år. Vi utvidar også området for teieplikta. Det er viktig at partane kan stole på at det dei innrømmer under mekling, ikkje kan brukast mot dei seinare, særleg ikkje i ei eventuell straffesak. Det er difor riktig at meklarane ikkje har vitneplikt for erkjenningar og tilbod under meklinga, og at Justisdepartementet heller ikkje kan løyse dei frå teieplikta. Komiteen har merka seg at prøveordninga med overføring av kompetanse til lensmennene til å overføre saker til konfliktrådet, ikkje har innfridd forventningane. Det er eit mål at fleire saker vert overførte til konfliktråda, og at sakshandsamingstida vert redusert. Lensmannen har lokal kunnskap om politidistriktet, oftast betre enn kva ein politijurist kan ha. Denne kunnskapen er det viktig å nytte. Det kan seiast at prøveprosjektet som er gjennomført ved 11 lensmannskontor, ikkje har vorte det ein forventa. Få saker er sende over til konfliktråda. Det kan skuldast fleire forhold, og komiteen ber om at prosjektet vert ført vidare, utvida om mogleg og eventuelt lagt om. Å betre kunnskapen og å gje opplæring kan òg vere viktige faktorar for å få dette til å fungere. Forskrifta kan det òg vere grunnlag for å sjå på. Komiteen har merka seg at der det er etablert gode samarbeidsformer i politidistrikta, er sakshandsaminga kort. Slike gode samarbeidsformer og rutinar bør innførast i alle politidistrikta. Komiteen ser at vi i dag ikkje har tilstrekkeleg gode reaksjonsformer for born og unge. Det er viktig å gi rask og effektiv reaksjon, å sette tydelege grenser. Samfunnet aksepterer ikkje at normer og lover ikkje vert følgde. Det er viktig å stoppe dei unge før dei kjem inn i ei verkeleg kriminell verd. Til det treng vi samarbeid mellom barnevern, politi, skule, sosialetat og foreldre. Eg er difor glad for at Regjeringa har sett ned ei arbeidsgruppe for å sjå på reaksjonar for ungdomsgruppa mellom 12 og 18 år. Eg ser fram til at det snarast kan leggast fram konkrete forslag for Stortinget. Som alt sagt, i dag fungerer konfliktråda bra for dei sakene som vert overførte. Dei aller fleste unge under 15 år seier ja til mekling, og vi ser at resultat vert oppnådd. Det grunnleggande ved denne ordninga er frivillig medverknad. Dette er eit viktig prinsipp for å oppnå ei avtale. Ingen kan tvingast til mekling. Her er signala frå konfliktråda klåre: Det er gjennom tillit og frivillig avtale ein oppnår dei positive resultata. Det kan vere tilfelle der ein treng reaksjon, at ein må bruke tvang. Arbeidarpartiet og Kristeleg Folkeparti er samde om at ein ikkje bør nytte den ordinære konfliktrådsordninga til dette. Dette er noko Regjeringa vil kome attende til, med forslag om tiltak for born og unge, m.a. om mekling som vilkår ved vilkårsdomsavgjerder og registrering i politiattest. Dette vil verte debattert i samband med strafferegistreringslova.