Terje Breivik (Venstre), 2016-04-28:
Global oppvarming er ein stadig meir alvorleg realitet. Februar var den varmaste månaden som nokon gong er registrert internasjonalt. Det understrekar kor viktig Paris-avtalen er – at me når måla som Noreg har stadfesta at me skal vera med på å nå. Det vil sjølvsagt ha konsekvensar. Måla er ambisiøse og krevjande, men er heilt nødvendige for at komande generasjonar skal ha same fridomen til å nyta og nytta naturen slik me har gleda av. Petroleumssektoren står for nesten ein tredjedel av norske CO2-utslepp. Skal me avgrensa den globale temperaturauken til nærmare 1,5 grader slik me har forplikta oss til, føreset det at utvinning og forbrenning av fossile ressursar flatar ut og søkk monaleg på sikt. Petroleumspolitikken må difor innrettast slik at han kan foreinast med ein vellukka klimapolitikk. Klimapolitiske omsyn må inngå som ein del av avgjerdsgrunnlaget når ein planlegg nye petroleumsprosjekt. Ein viktig føresetnad for det er nødvendigvis å gjennomgå petroleumsskattelegginga med sikte på å gjera skatteregimet meir miljøriktig og redusera risikoeksponeringa staten, fellesskapet, tek mot endringar i framtidige olje- og gassprisar – og for å skapa marknadsvilkår på norsk sektor som styrkjer konkurransekrafta til norsk petroleumsindustri i lågutsleppstidsalderen, der nettopp å få så klimavennleg produksjon og produkt som mogleg vert den viktigaste konkurransefortrinnet for industrien. I staden for å gå inn på realitetane om korleis ein skal inkludera petroleumssektoren i dugnaden som skal gjerast for å få ned klimautsleppa, lèt diverre eit stort fleirtal i salen att augo og går inn ein polemisk diskusjon der dei hevdar: «Flertallet er uenige i premisset om at dette er en næring med «fossile subsidier»». Ein kunne brukt mykje taletid på å underbyggje premissen. Hovudproblemet er i og for seg ikkje om det er subsidiar eller ikkje, men om skattesystemet for petroleumsnæringa bidreg til meir eller mindre fossile utslepp, og om det er eit verktøy for å få ned utsleppa og gjera næringa meir klimavennleg. Fleirtalet skriv vidare i innstillinga: «Flertallet mener det er viktig å holde fast på dette, for å stimulere til investeringer i petroleumssektoren og økt utvinning og utbygging av funn.» Det vitnar om at det er mykje viktigare med meir utvinning av olja enn reduserte klimautslepp. Det er ingen farbar veg. Siste veka før sommarferien skal Stortinget etter planen behandla eit representantforslag frå Arbeidarpartiet om reduserte klimautslepp. Heile 45 forslag er fremja – eit prisverdig initiativ, men igjen: Ingen forslag er knytte til utsleppsreduksjon i den sektoren som står for ein tredjedel av utsleppa, anna enn eit slags ynske om at installasjonar som skal vera aktive etter 2050, skal inngå i ein lågutsleppsstrategi. Skattar og avgifter er eit av dei tyngste og beste verktøya me har for å stimulera åtferd, og å bruka marknadskreftene aktivt skaper grøne marknader. Me veit at rette endringar gjev ynskte resultat. Petroleumsskatteregimet vart sist gjennomgått i ein NOU som kom i år 2000, for meir enn 15 år sidan. På dei åra har det skjedd store endringar når det gjeld struktur, oljepris, kostnader og ikkje minst i dei ytre rammevilkåra som m.a. gjeld klima. Dessutan står me midt opp i eit energimessig paradigmeskifte som nødvendigvis vil auka i styrke framover. Skal me sikra eit grønt skifte også i petroleumssektoren, er det vanskeleg å koma utanom skatte- og avgiftspolitikken. I lys av dei nye forpliktingane i Paris-avtalen er det heilt nødvendig å føreta ein gjennomgang av om norsk oljepolitikk og petroleumsskattesystemet er i tråd med måla avtalen fastset, og dei marknadstilhøva næringa vil møta eit par generasjonar fram i tid. At fleirtalet i salen ikkje ynskjer det, er trist, men diverre ikkje overraskande. Fine ord vert heller ikkje denne gongen fylt opp med nødvendig politikk og tiltak.