Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2004-06-14:
Eit par ord til Snøhvit-saka først: Statsråden har lagt fram ei forklaring på kva som har skjedd, ei mellombels forklaring - ho var ikkje særleg tjukk - men han kjem tilbake med vidare forklaringar utover i veka og til hausten, slik det blei sagt. Det tek SV til etterretning. Me reknar med at statsråden no framover følgjer opp Statoil på ein annan måte enn det kan sjå ut som det har blitt gjort til no. SV ønskjer ikkje å ta frå Statoil eit ansvar i denne saka, men me ønskjer å peika på at SV fekk rett i dette med at tempoet som denne saka blei kjørt i, var altfor høgt. Det blei også illustrert i dag. Statoil ville eigentleg ikkje byggja ut Snøhvit. Dei trudde ikkje det lønte seg. Men ved hjelp av ein del skattemessige grep som blei tekne i valkampen, blei det meir ønskeleg å setja i gang med utbygging. Ein fekk til skattelette, slik at Statoil sa: Ja, ja, viss politikarane plent vil byggja ut, så skal me gjera det likevel, for me kjem sikkert til å tena pengar på det. Derfor er det viktig å halda fast på at dette ikkje berre er Statoil sitt ansvar, det er det politiske miljøet i denne sal, saman med Regjeringa, som til kvar tid har det ansvaret. Det var eit sterkt ønske i denne salen om å driva opp tempoet og opna Barentshavet som var drivkrafta bak dette. Det var ikkje fyrst og fremst Statoil som dreiv dette fram, det var denne salen. Det skal me ikkje gløyma i dag, når alle, unnateke det partiet eg representerer, sit i glashus og klagar på overskridingar i ei sak som dei sjølve dreiv opp tempoet på. Kva rekninga blir til slutt, blir spennande å sjå. Det er umogleg å stoppa dette prosjektet no. SV forsøkte seg rett etter at det var sett i gang, med eit Dokument nr. 8-forslag, men det fekk ikkje gehør. No må ein på ein måte takka seg sjølv i forhold til den rekninga som dukkar opp, og i forhold til kor stor ho blir til slutt. Senterpartiet har eit forslag om å få ein ny PUD. SV kjem i utgangspunktet ikkje til å støtta det. Me skal ha ei drøfting utover kvelden. Sannsynlegvis vil me ikkje støtta ein slik plan, på grunn av at me heile tida har vore imot realiteten i dette prosjektet. Då må resten av Stortinget eventuelt ta ansvaret for å skaffa fram ein ny PUD - ikkje me som var imot Snøhvit. Så til den andre saka, petroleumsmeldinga: Lat meg starta med å ta opp dei forslaga som SV er med på eller står inne for, og så takka saksordføraren for arbeidet hans. Eg meiner etter kvart at ganske mykje av det som SV har fått til i samarbeid med Regjeringa, Arbeidarpartiet og andre, og som blir vedteke her i dag, er det grunn til å vera litt fornøgd med. Ikkje minst har me komme eit skritt vidare i forhold til å bruka CO2-injeksjon for å driva ut meir olje av eksisterande brønnar. Dette er for SV ein strategi for å auka aktiviteten der me allereie er, ikkje pressa på, slik som Framstegspartiet og Arbeidarpartiet gjer, for å auka leiteaktiviteten i sårbare nordområde, økologisk viktige nordområde, der me finn Europas matfat. Me har fleire gonger tidlegare klart å få fleirtal i Stortinget for å få utgreidd dette med CO2-injeksjon, men lite har skjedd frå Regjeringa si side. Derfor fann SV det nødvendig å utarbeida eit relativt omfattande Dokument nr. 8-forslag når det gjeld auka utvinningsgrad og reduserte klimaproblem. Det forslaget har me no òg til behandling i denne salen, og det meiner SV har bidrege til at ein no kjem eit skritt vidare når det gjeld CO2-injeksjon. Det er bra, for dette kan føra til løysing med tanke på mange problemstillingar, ikkje berre auka utvinningsgrad. Det kan sjølvsagt òg bidra til å redusera klimaproblemet og til at Noreg held seg i forkant når det gjeld teknologiutvikling. Det er bra. No vil me berre skunda på statsråden, så dette kjem så raskt som mogleg. Det treng ikkje vera i 2006, det kan vera mykje før, dersom han berre set inn ressursane på dette. Det vil SV innstendig be om, for eg ser jo no at statsråden har inngått avtalar med enkelte EU-land nettopp for å bidra til å redusera deira klimaproblem, ved å importera CO2 for å bruka det som trykkstøtte på norsk sokkel. Det er eit offensivt grep, som eg meiner er positivt frå statsråden si side. Lat oss òg minna om at dersom Noreg ikkje hadde hatt ei så høg CO2-avgift som me har, og som mange parti fleire gonger har forsøkt å redusera - nokre gonger med hell, andre gonger ikkje - hadde me ikkje hatt den begynnande teknologiutviklinga me har, når det gjeld den CO2-separasjonen som me no bruker på Sleipner. Dette bekrefta tidlegare direktør Olav Fjell i eit intervju med meg i fjor sommar før han gjekk av. CO2-avgifta har bidrege til å utvikla viktig miljøteknologi som kan bli ein eksportartikkel. For nokre få veker sidan høyrde me at Statoil er i ferd med å eksportera denne teknologien til Nederland. Snart opnar andre marknader seg. Miljø svarer seg. Strenge krav til utslepp svarer seg. Det illustrerer dette. I forhold til Snøhvit-saka forundrar det oss litt at regjeringspartia er litt tilbakehaldne når det gjeld å vera med på ein strategi for å bruka utsleppa frå gasskraftverket på Snøhvit offensivt f.eks. på Gullfaks-feltet. Dersom Regjeringa hadde gjort nettopp det, kunne ho ha fått tilbake noko av miljøtruverdet. Bondevik I gjekk jo av på gasskraftverk. No byggjer Bondevik II gasskraftverk. No har dei sjansen i forhold til CO2-separasjon eller andre løysingar til å bruka utsleppa på Snøhvit til å injisera i Gullfaks og faktisk tena pengar på det. Eg ventar at ein går hardare til verks for å få dette til. SV sin profil i olje- og gasspolitikken er lågare tempo, forsvarleg tempo, tempo i samsvar med miljø og økologi. Den grensa klarer me ikkje å halda. Det er for høgt press for å driva opp tempoet i denne saka. Likevel er me glade for at me har klart å balansera på eit par punkt saman med regjeringspartia. SV er glad for at Sameksistensutvalet no blir utvida med juridisk og miljøfagleg kompetanse. Dette er noko som me har mangla. Dersom me f.eks. skal få litt fart på arbeidet med petroleumsfrie soner, har me no miljøfagleg kompetanse i dette sameksistensutvalet som kan bidra til dette. Dette er viktig. Arbeidarpartiet fatta vedtak knytte opp til petroleumsfrie soner på Landsmøtet i 2002, og Sem-erklæringa har det i sine forpliktingar, så me håper at dette no blir følgt opp av Regjeringa og utvalet. SV er òg glad for at me får fleirtal for ein merknad som skal gripa fatt i dei konkurransevilkåra som norsk sokkel har blitt utsett for gjennom at ein faktisk har blitt bøtelagt i andre land i samband med kontraktar som ein har fått. Det som skjedde med Snøhvit, var at fagrørsla i Noreg, spesielt i verftsindustrien, kjempa for at Snøhvit skulle bli bygt ut. Seinare såg ein altså at kontraktane segla forbi heile verftsindustrien i Noreg til eit anna land. Og no viser det seg at i fregattsaka har ein drive med juks på dette verftet i forhold til dei anbodsvilkåra som har gått ut. Då er det viktig at ein frå Regjeringa si side nok ein gong grip fatt i dette, ser på konkurransevilkåra, sørgjer for å dela opp eventuelle kontraktar slik at norsk verftsindustri får arbeid. Det fortener dei etter det tapet dei hadde med Snøhvit, der bl.a. Rosenberg blei ramma, Ålesund blei ramma, og der mange arbeidsplassar forsvann fordi norsk industri ikkje blei prioritert, slik som SV ønskte. SV er òg glad for at eit fleirtal slår fast at konsesjonsvilkåra i forhold til basepolitikken ligg fast. Ein skal ikkje ha den fleksibiliteten som Regjeringa eigentleg la opp til. Ein skal sørgja for at det er arbeidsplassar på land. Det er fornuftig, det er fint. Det som er viktig i tillegg, er dette med nullutsleppsfilosofien. Det seiest at me skal ha nullutslepp. Men når ein går inn på det konkrete, klarer ein ikkje å seia kva nullutslepp betyr. Her er det utfordringar i kø. SV har ein nyansert og ein balansert politikk som fyrst og fremst tek omsyn til miljøet, men også til arbeidsplassane.