Helge André Njåstad (Fremskrittspartiet), 2020-05-26:
Det er litt merkeleg å stå her som forslagsstillar for eit forslag om å leggja ned eit forvaltningsnivå i Noreg når pressebenken er heilt tom, stortingssalen er omtrent tom og engasjementet knytt til saka nesten ikkje er til stades. Det fortel oss éin ting – at det kanskje ikkje er så veldig mange som verkeleg synest at fylkeskommunen er så viktig at det er verdt å stilla opp her og få med seg debatten. Fylkeskommunen er kanskje det forvaltningsnivået som har lågast legitimitet, eller ikkje berre kanskje – eg trur eg vil drista meg til å seia at fylkeskommunen er det forvaltningsnivået i Noreg som har lågast legitimitet. Staten og lokaldemokratiet gjennom kommunane har høg legitimitet, mens fylkeskommunen aldri har funne si form. Difor er forslaget frå Framstegspartiet heilt på sin plass, nemlig at me kan leggja ned det forvaltningsnivået og klara å organisera eit land med litt over fem millionar menneske med to nivå: kommunane, som er nær innbyggjarane sine, og staten – som stat. Det er mange grunnar til at det er fornuftig. Den eine er at me ser det kontinuerlege svarteperspelet mellom stat og fylkeskommune knytt til økonomi. Då dei raud-grøne flytta store delar av vegnettet frå staten og ned til fylkeskommunane utan å setja vegane i stand og utan å senda med tilstrekkeleg med pengar, skapte dei eit svarteperspel der fylkespolitikarane seier at dei har for lite pengar og ikkje får gjort noko, og der taparane er innbyggjarane som har eit dårleg vegnett fordi ein har prioritert annleis i fylkeskommunane – ein har brukt pengar på opera, politikarløningar, elferjer og ting som innbyggjarane ikkje er like tente med, som eit godt vegnett og ein god vidaregåande skule. Og det same med ferjeansvaret: Ein flytta ferjene frå staten til fylkeskommunen, og me ser no resultatet: Me har eit ferjeopprør fordi det har vorte for dyrt fordi fylkeskommunane har prioritert annleis. Me er i ein situasjon som er krevjande. Arealpolitikk er eit anna eksempel: Fylkespolitikarar opptrer som overkommunar og legg seg borti lokale prioriteringar, og det er eit stort problem. Difor er eg sikker på at det beste for landet vårt ville vore å følgja Framstegspartiet sitt forslag om å leggja ned dette nivået. Nokon spør kva som er erstatninga, og det står i overskrifta. Det er sterkare lokaldemokrati. Me vil flytta fleire oppgåver ned til kommunane og på den måten styrkja distrikta, slik at dei kan ta fleire avgjerder og ikkje treng ein overkommune, noko som fylkeskommunen i stor grad har vorte. Det andre forslaget me debatterer, er jo å gå motsett veg i forhold til vårt ønske om å leggja ned fylkeskommunen, nemleg å erstatta 11 fylkeskommunar med 19. Det er ingen god idé å ha meir av noko me er imot, difor går Framstegspartiet imot omkampforslaget. Me hadde heilt ærleg håpt på at me skulle få gehør for å leggja ned fylkeskommunen. Spesielt når regjeringa m.a. består av eit stort parti som har programfesta det, hadde me ikkje trudd at Kristeleg Folkeparti og Venstre skulle vinna den saka internt i regjeringa, og at me kunne fått eit fleirtal, men me ser at Høgre no lar dei to små bestemma, og Framstegspartiet står difor åleine om forslaget i dag. Eg vil til slutt ta opp forslaget frå Framstegspartiet.