Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2014-05-06:
Det har vore mykje takking i dag. Eg vil slutte meg til mange av dei takkarane, men òg takke saksordføraren, komitéleiaren og resten av komiteen for det arbeidet dei har gjort dei siste dagane, som har gitt oss grunn til å glede oss over at vi skal få ei modernisering av språket i Grunnlova etter denne dagen. Så vil eg seie at det som personleg gleder meg aller mest i dag, er at vi no skal få Grunnlova òg på nynorsk. Fleire har gått til historia for å grunngje det. Eg pleier som oftast, når eg skal grunngje verdien av at vi har dei to likestilte skriftspråka, å gå til framtida, fordi, punkt ein, det er jo sånn at mange av oss, faktisk mange hundretusen, brukar nynorsk som sitt språk, skriv på nynorsk, tenkjer på nynorsk – det er ein del av vår identitet å bruke nynorsk. Språk er noko av det viktigaste vi menneske har i det moderne samfunnet. Derfor har det å kunne oppleve at du som språkbrukar, med ditt språk, har dei rettane som andre som brukar majoritetsspråket, har, enorm verdi for mange av oss. Derfor er det eit fundamentalt spørsmål om rettar som er viktig, og det kjem til å vere viktig i framtida. Det andre er at eg har høyrt mange fine honnørord om at dei to skriftsspråka er likestilte, men sanninga er jo òg at nynorsk er under sterkt press i det norske samfunnet. Ja, det er til og med ikkje berre lov, men ganske vanleg å snakke nedlatande om nynorsk. Eit søk på «spynorsk mordliste» som eg gjorde på Google rett før eg kom opp her, gav 2 400 treff. Det første treffet var Wikipedias engelskutgåve, som innleiar med: «Spynorsk mordliste is a derogatory term in Norwegian culture, meant to disparage the Nynorsk…». Vidare er f.eks. eit anna av dei første treffa ein Høgre-politikar som brann ei utgåve av Nynorsk ordliste i valkampen i 2005. Han har no ein framståande posisjon i Bergens-politikken. Dessverre er ikkje det unikt. Eg har sjølv opplevd mange gonger å høyre rapportar om brenning av nynorske ordlister i den offentlege debatten. Viss ein har prøvd å delta på eit skulevalsmøte i Austlandsområdet og argumenterer for det synet som mitt parti og fleirtalet i Noreg har, har ein sett at det ikkje berre er sånn at det er lov å meine andre ting, det populære og kule er å snakke grovt nedsetjande om nynorsk, og mange gjer det fordi det er populært og kult. Derfor er det at vi får Grunnlova på nynorsk ikkje berre symbolsk viktig, men eit reelt viktig uttrykk for rettane til mange av oss, og eit viktig signal om at det framleis heldigvis er eit breitt politisk fleirtal som er villig til å stå opp for at vi skal ha to likestilte skriftsspråk i Noreg. Til slutt vil eg seie at diskusjonen om saka her har fått fram både nokon av dei betre og nokon av dei ikkje fullt så gode sidene ved det norske demokratiet og Stortinget. Nokon av dei beste synest eg vi har sett dei siste dagane, med stor vilje til å strekkje seg og leite etter løysingar som kan ta oss i den retninga stortingsfleirtalet vil, og at det no visar seg at heile Stortinget truleg – kanskje med få unntak – vil stemme for eit modernisert språk, noko det lenge har vore eit breitt fleirtal for. Så må eg òg seie at eg synest motsett at viss fleire av dei partia som no – då tenkjer eg særleg på Venstre og Kristeleg Folkeparti – stemmer for Graver–Graver-versjonen, tidlegare hadde argumentert for det og ikkje det stikk motsette, trur eg det hadde vore lettare å samle full oppslutting om ei sånn løysing som dei same partia no, viss eg har forstått det riktig, meiner er den beste løysinga. Eg må seie eg synest det er eit paradoks at det at vi så seint har kome dit at vi klarer å finne ei samlande løysing, har vore ei hindring for det. Heilt til slutt til Høgre: Eg forstår veldig godt deira argument – eg forstår eigentleg argumenta for alle primærsyna i denne saka – men eg trur det vil vere vanskeleg for mange utanfor å forstå løysinga viss det vert Graver-nynorsk og Vinje-bokmål. Viss vi ser litt fram, så trur eg at alle forstår at det ikkje kjem til å vere sånn på varig basis. Vi kjem til å utsetje ei utvikling mot det mest sannsynlege, nemleg at vi kvart år kjem til å vedta ei Graver-løysing på bokmål. Kanskje er det greitt – Høgres historiske rolle er å vere konservativ. Men eg trur vi ville vore tente med å gå dit med ein gong. Det skal verte interessant å sjå, for to av vinnarane i dag sit her borte: Carl I. Hagen og Ottar Grepstad. Om vi vedtek Vinje-bokmål og Graver-nynorsk, trur eg det vil vise seg at Carl I. Hagen vinn på kort sikt, men at det er Ottar Grepstad som vinn på lang sikt.