Terje Breivik (Venstre), 2021-05-06:
Takk til statsråden for ei grundig, god og tryggande utgreiing. Det er liten tvil om at ytringsfridomen og media i stort har svært gode vilkår i Noreg, og at me har ein statsråd og ei regjering som prioriterer dette høgt. Det er òg like klart at me har hatt eit stortingsfleirtal dei siste to periodane – med Venstre som tung pådrivar – som har ført ein aktiv medie- og ytringsfridomspolitikk. Den uavhengige kvalitetsjournalistikken er ein av grunnpilarane i eit fritt, opplyst demokrati med reell ytringsfridom, ein pilar som er truga på fleire vis: Økonomisk: Det er få, om nokon, næringar som har opplevd eit større stup i inntekter enn det mediehusa har opplevd kva gjeld annonseinntekter som bortimot forsvann over natta og tok vegen til sosiale medium og søkemotorar. Informasjonsveldemessig: Den opplysande, kritiske, faktabaserte journalistikken konkurrerer i dag med eit informasjonsunivers av svært ulik kvalitet som nærast dag for dag aukar i omfang og kompleksitet. Teknologisk: På rekordtid har me endra medievanar frå lineær TV til strøymetenester, frå radiolytting til podkastar, frå papiraviser til digitale nyhendekanalar, frå skrivne bøker til lydbøker. Inntektstapet og dei andre endringane i konkurransevilkår har utvilsamt lagt eit enormt press på kvalitet. Ein skal ikkje langt tilbake i tid før ord som klikkjournalistikk og «fake news» var framandord ingen hadde forstått betydinga av. Eg trur heller ikkje mange hadde hatt fantasi til å tru at eit fenomen som Donald Trump ikkje berre kunne verta president i USA, men endåtil nesten makta å undergrava demokratiet i landet mange andre har som ideal. Utviklinga har vore formidabel og går framleis svært fort. Stor honnør til mediebransjen i så måte for korleis dei har klart å utvikla forretningsmodellane sine og delvis klart å erstatta gamle inntekter med nye måtar å ta betaling på. Verktøya Stortinget og regjeringa har til å hegna om kvalitetsjournalistikken, er òg heldigvis mange: Skuleverket må gje komande generasjonar ein heilt nødvendig kjeldekritisk sans med på livsvegen. Ein treng ein sterk, uavhengig allmennkringkastar som alltid har inntekter som gjer at dei systematisk kan prioritera kvalitet framfor saker som genererer inntekter og klikk, gode støtteordningar, som produksjonsstøtteordninga – eller pressestøtta, som ho populært vert kalla – og gode vilkår og støtteordningar for norsk musikk, norske bøker og norske lydbøker. Statsråd Raja var òg inne på dette med viktigheita av å tetta internasjonale skattehol slik at norske medium kan konkurrera på like fot med sosiale medium og søkemotorar som kynisk utnyttar kvart skattesmutthol som finst, og sist, men ikkje minst: ein aktiv bruk av skatte- og avgiftssystemet. Når statsråd Raja på vegner av regjeringa tek æra for innføring av nullmoms på digital journalistikk, veit tidlegare stortingsrepresentant Raja at det nok er ei sanning med sterke modifikasjonar. Utan innsatsen til Venstre i førre periode som opposisjonsparti i budsjettforhandlingane med dåverande Høgre–Framstegsparti-regjering, hadde me truleg hatt lågmoms på digital journalistikk i dag, ikkje nullmoms. Dåverande regjering la opp til lågmoms. Venstre hadde nullmoms som eit sentralt forhandlingskrav og fekk gjennomslag for det. Me fekk òg dåverande regjering til ikkje å parallellnotifisera nullmoms og lågmoms i ESA, som dei ønskte, noko som etter alle solemerke ville ha enda med notifisering av lågmoms. Slik sett kan dei som skal skriva historia om norsk mediepolitikk, trygt slå fast at Venstre spelte ei ganske så avgjerande rolle for at Noreg i dag har nullmoms òg på digital journalistikk. Med den presiseringa har statsråd Raja all grunn til å skryta over mediepolitikken han og dagens blå-grøne regjering fører. Alle som er opptekne av at landet har ei regjering som ikkje berre i ord, men òg i systematisk handling prioriterer gode rammevilkår for uavhengig kvalitetsjournalistikk, bør kjenna si besøkstid i valet til hausten og bidra til at Venstre og dagens regjering kan fortsetja den umåteleg viktige jobben.