Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2016-04-07:
Komiteen har behandla den årlege meldinga til Stortinget om kvalitet og pasientsikkerheit i helsetenesta. Det er stor grad av einigheit i komiteen i denne saka. Komiteen peikar i innstillinga på at vi har ei god helse- og omsorgsteneste i Noreg. OECD-rapporten frå 2014 viste at helsetilstanden i Noreg er god. Norsk helsevesen skårar spesielt godt på behandling og overleving etter hjarteinfarkt, og det er god kreftoverleving. Men Noreg skårar noko dårlegare når det gjeld indikatorane for pasientsikkerheit og vaksinasjon, og det er det ingen grunn til. Behandling i helsevesenet vil alltid vera forbunden med risiko. Det vil alltid kunna skje feil, og det vil alltid vera risiko for smitte. Men faren for feil og manglar kan reduserast med kvalitetsorientert leiing, betre system og ein lærande og sikkerheitsfokusert teneste. Måling av kvalitet og openheit om resultat er nødvendig for å læra av feila. Komiteen peikar i innstillinga på at kvaliteten i tenestene varierer for mykje. Informasjonsflyt, kommunikasjon og koordinering mellom ulike delar av tenestene er eit problem. Det skjer for mange pasientskadar, og infeksjonar og feil bruk av legemiddel er dei to vanlegaste årsakene til dette. Komiteen er i innstillinga spesielt bekymra for pasientsikkerheitsarbeidet i den kommunale helse- og omsorgstenesta. Komiteen peikar i innstillinga på Stortinget si behandling av legemiddelmeldinga og dei tiltaka som vart vedtatt i samband med ho, for å sikra rett legemiddelbruk i befolkninga. Riktig bruk av legemiddel er viktig for pasientsikkerheita. 12 pst. av pasientskadane kjem av feil legemiddelbruk, og slik feilbruk kan få alvorlege konsekvensar for enkeltpasientar, som biverknader eller dødsfall. Pasient- og brukaromboda skal vi lytta til. Dei tar pulsen på Helse-Noreg og får fram viktige opplysningar frå dei som helsetenestene er til for, nemleg pasientar og brukarar. Komiteen tar i innstillinga pasient- og brukaromboda si årsmelding på alvor. Ein samla komité ser behovet for å styrkja fastlegeordninga og gjennomgå både organisering og finansiering. Det vert i innstillinga peikt på at samarbeidet mellom nivåa i helsetenestene må betrast. Det vert peikt på behovet for riktig og nok bemanning på sjukeheim og i heimesjukepleie og på behovet for eit meir systematisk pasientsikkerheitsarbeid i kommunesektoren – særleg på sjukeheimar. I innstillinga vert òg årsrapporten frå Statens helsetilsyn og tilsynsrapportar frå fylkesmennene kommenterte. Komiteen meiner det er bekymringsfullt at så mange kommunar ikkje er komne i gang med dei lovfesta krava i folkehelselova om å ha oversikt over helsetilstanden til befolkninga. Det er også alvorleg at det er avdekt lovbrot i alle helseføretaka når det gjeld psykisk helsevern for barn og unge. Komiteen viser òg til at legevakt framleis er eit område som det er risiko ved. Komiteen peikar òg på at varslingskulturen i helsevesenet må styrkjast, og at dette ikkje kan oppnåast utan at det vert etablert ein reell openheitskultur. Komiteen viser i innstillinga òg til Kunnskapssenterets meldeordning, og at ei evaluering av ordninga viser at ho har bidrege til at det har vorte enklare å melda, og at ordninga har ført til større merksemd om meldekultur og læring. Kunnskapssenterets læringsnotat, som det vart publisert tre av i 2014, kan ha stor nytteverdi i heile tenesta, ikkje berre for den tenestestaden der det har vore ei konkret hending, og komiteen understrekar at slike læringsnotat er av stor verdi. Helsedirektoratet har eit lovpålagt ansvar for å utvikla, formidla og halda ved like nasjonale kvalitetsindikatorar for heile helse- og omsorgstenesta. I innstillinga peikar ein samla komité på at reinnlegging er det spesielt viktig å følgja med på, og ein viser til at store kommunar gjennomgåande har signifikant høgare sannsyn for reinnlegging av eldre. Komiteen tar òg opp viktigheita av å få ned talet på sjukehusinfeksjonar. Det kan vera lett å vera einige om kva som skal og må verta betre i norsk helsevesen, men det kan vera vanskelegare å bevega skuta i den retninga. Dette er eit svært viktig arbeid, som helseministeren er den øvste ansvarlege for, og som Stortinget er veldig opptatt av. Eit helsevesen som har god pasientsikkerheit, er heilt grunnleggjande for at helsevesenet skal ha tillit i befolkninga. Det skal vera trygt å verta behandla i norsk helsevesen.