Olav Akselsen (Arbeiderpartiet), 2007-11-15:
Eg vil minna om at dersom det hadde vore opp til komiteen, hadde denne debatten vore i juni, to–tre dagar etter utgreiinga frå utviklingsministeren. Eg føler meg nokså sikker på at den debatten hadde vore forholdsvis annleis og meir konkret knytt til dei problemstillingane som utviklingsministeren tok opp i utgreiinga si. Eg vil òg minna om at den saka vi snakkar om i dag, handlar om «enkelte utviklingspolitiske spørsmål». Derfor var det ikkje meint og heller aldri planlagt at utgreiinga frå utviklingsministeren skulle vera ei heilskapleg melding om utviklingspolitikken. Det har Regjeringa lova at dei skal koma med til neste år. Innstillinga frå komiteen har fått eit litt breiare perspektiv, der ein like mykje sender signal om kva ein ønskjer skal vera innhaldet i den framtidige meldinga, som at ein kommenterer innhaldet i det som var utgreiinga frå utviklingsministeren. Eg ser at nokon har framstilt dette som kritikk av statsråden. Eg vil påstå at det er eit forsøk på å laga falske motsetningar – motsetningar som ikkje er der. Det innstillinga tvert imot nok ein gong viser, er at det er stor einigheit om utviklingspolitikken i Noreg. Sjølv om me i Arbeidarpartiet var med på ei litt breiare tilnærming, er det ingen tvil om at me gjev vår fulle tilslutning til den politikken som utviklingsministeren gjorde greie for i vår, og det han gav uttrykk for i sitt innlegg her i dag. Målsetjinga om 1 pst. av BNI til bistand har vore avgjerande for veksten i dette budsjettet. Og sjølv om verken den førre eller den noverande regjeringa har nådd heilt i mål, er det ikkje tvil om at denne målsetjinga har bidratt til ein sterk vekst. I løpet av dei siste sju åra har me fått ei dobling av utviklingsbudsjettet, og denne veksten vil fortsetja. Sjølv om det langsiktige målet sjølvsagt må vera at me skal koma ned i null bistand, fordi behovet forsvinn, må me nok innrømma at alt tyder på at det vil vera eit slikt behov i mange, mange år framover. Det er viktig med debatt om innhaldet. Me må stilla oss spørsmål om kva som hjelper, og kva tiltak me trur på. Sjølv om Noreg alt er ein stor og viktig utviklingspolitisk aktør, trur eg me kan bli endå viktigare om me fokuserer på det som er dei rette tiltaka, ikkje minst der me kan bidra med noko som ikkje andre har moglegheit til å bidra med. Sjølv om målet med utviklingshjelp heilt klart skal vera å fokusera på mottakarens behov, kan ikkje eg sjå at det skal vera ei motsetjing mellom det målet og Regjeringa sitt fokus på å bidra på dei områda der me i Noreg har særleg kunnskap. Olje for utvikling er eit godt eksempel på det. Den kunnskapen som me har bygd opp over tiår i Noreg, kan no koma andre og yngre oljenasjonar til nytte. Med dagens oljepris veit me at pengane strøymer inn i mange fattige land. Brukt på rett måte kan desse pengane bidra til å betra livet for millionar av menneske, men blir pengane brukte feil, kan det gjera vondt verre. Noreg har verdas beste oljeforvaltningssystem. Det er berre positivt dersom me kan eksportera den ekspertisen me har på dette området. Dette er metodar som ein òg kan bruka i dei landa der ein har andre naturressursar enn olje og gass. Altfor mange land har dessverre opplevd at dei nærmast blir plyndra av utanlandske storkonsern, som i mange tilfelle ikkje etterlèt særleg mykje anna enn miljøproblem. Her har altså Noreg og norsk kompetanse ei moglegheit til å visa at det er ein forskjell. Fleire av komiteens medlemer har nemnt at komiteen i haust var og besøkte Namibia og Angola, og noko av det som gjorde mest inntrykk, var den hjelpa som Noreg har gjeve med kompetanseoverføring på fiskeriområdet. No har ein altså greidd å byggja opp eit kontrollsystem og ein nasjonal fiskeripolitikk i desse landa, basert på norsk kunnskap – igjen eit eksempel på at ein kan overføra viktig kompetanse utan at det nødvendigvis treng å kosta mykje pengar. I vår tok eg opp i ein interpellasjon behovet for kontroll med bistandspengane. Eg er heilt sikker på at skal me greia å halda oppe legitimiteten for den høge bistandsinnsatsen me har i Noreg, må me ha støtte av det norske folket. Og skal me ha støtte av det norske folket, må det vera fordi ein veit at dei pengane som går til utviklingsformål, faktisk verkar og kjem fram til dei som skal ha dei. Eg er veldig glad for at utviklingsministeren no bekreftar at ein tek dette spørsmålet på alvor.