Ingrid Heggø (Arbeiderpartiet), 2006-12-07:
Utfordringane innan kriminalomsorga er mange og samansette. Ein aktiv – og heilskapleg – kamp mot kriminalitet er nøkkelord her. Det er viktig å tenkja på det førebyggjande, det å hindra at personar får ei kriminell laupebane, og det er viktig å reagera og rehabilitera betre, og ikkje minst er det viktig med oppfølging etter soning. Vi førebyggjer bl.a. ved politiråd. Vi førebyggjer betre ved at kommunane har fått eit historisk lyft, der vi har gjeve rom for å styrkja skulen, styrkja barnevernet og opna stengde ungdomsklubbar. Å reagera raskt og riktig er særleg viktig overfor unge lovbrytarar. Barn under 18 år som gjer seg skuldige i kriminalitet, må vi ha eigna lukka ordningar for. Det er ikkje optimalt å setja alle dei unge lovbrytarane i fengsel slik at dei får både opplæring i kriminalitet og eit nettverk av og blant kriminelle. Forbrytarskule – nei takk. Smartare og meir effektive straffer – ja takk. Nye straffer som ungdomskontrakt eller tvungen overføring til konfliktråd er eit verkemiddel her. Meir bruk av samfunnsstraff er eit anna verkemiddel. Vi ønskjer inga maksimumsgrense for bruk av samfunnsstraff. Bruk av alternative straffeformer som t.d. narkotikaprogram og promilleprogram, er òg viktige verktøy. Soningskøane skal bort. Det gjer noko med folk si rettsoppfatning når dømde gjer seg skuldige i nye kriminelle handlingar medan dei ventar på å komma inn til soning. Regjeringa si satsing på kriminalomsorga manglar etter mitt skjønn sidestykke i Noreg. Skuletilbodet er utvida med nesten 50 pst., bibliotektenesta er styrkt, og ikkje minst helsetilboda og rusbehandlinga har vorte styrkte. 80 pst. av auken i justissektoren går til Kriminalomsorga, og dette var eit heilt nødvendig grep. Dersom vi skal få bukt med soningskøane, må vi gjera noko med det at ein av to er tilbake i fengsel i løpet av fem år. Den raud-grøne regjeringa vil auka fengselsplassane med 317 plassar innan 2007, og vi startar bygginga av Halden fengsel med nye 251 plassar. Vi aukar òg med 30 nye stillingar i friomsorga. Den raud-grøne regjeringa har ein kunnskapsbasert kriminalpolitikk. Vi veit at dei fleste som hamnar i fengsel, har eit rusproblem. Vi veit at dei fleste som hamnar i fengsel, har lite utdanning. Ut frå levekårsundersøkingar veit vi òg at det er ei opphoping av levekårsproblem for denne gruppa, bl.a. dårleg helse og eit stor behov for psykiatrisk hjelp og behandling. Fengselsopphaldet skal gje dei dømde betre ballast. Derfor må vi ta tak i problema. Vi gjer noko med rusproblema når vi styrkjer rusbehandlinga med 5 mill. kr i budsjettet. Vi gjer noko i samband med at dei fleste innsette har låg utdanning, når vi aukar innsatsen her med 50 pst. Vi gjer òg noko med innhaldet i soninga når den samla auken til kriminalomsorga i løpet av 2006-2007 er på 450 mill. kr. Vi vil òg innføra ein tilbakeføringsgaranti. Dei som har sona og gjort opp for seg, skal få ein ny sjanse til å komma vidare, komma tilbake til og fungera i samfunnet. Vi vil etablera forpliktande samarbeidsstrukturar mellom kriminalomsorga og kommunale og statlege etatar ved lauslating for å redusera gjengangarproblema – tett oppfølging frå ulike etatar ved lauslating med sterkt fokus på å få folk i jobb eller inn i vidare utdanning, med strenge krav til rehabilitering og endring av åtferd. Gjennom å få ned soningskøane, forhindre at kriminelle gjer seg skuldige i nye lovbrot medan dei ventar på å få sona, gjennom betre rehabilitering i fengsla, rusbehandling og satsing på å utdanna fleire politifolk og fengselsbetjentar, reduserer vi volden og kriminaliteten i samfunnet. Gjennom å endra lovverket og gje domstolane betre føresetnader for å sikra offera si stilling, ser vi ei klar kursendring og eit temposkifte i justispolitikken. Avslutningsvis vil eg seia noko om Barnas hus. Høgre har ved fleire høve frå denne talarstolen peikt på at Regjeringa har brukt lang tid etter at prosjektrapporten om Barnas hus vart lagd fram i fjor haust, og at svenskane har fått denne rapporten og alt etablert fem nye Barnas hus i Sverige. Vi har sjekka dette. Nei, det var slik at den gruppa som skreiv den norske rapporten, var i Linköping, der dei hadde etablert Barnas hus, og der fekk dei beskjed om at dei alt var i gang med å etablera Barnas hus fleire stader i Sverige. Faktum er altså at Sverige allereie var i gang med å etablera fleire Barnas hus før den omtalte rapporten vart skriven.