Magne Rommetveit (Arbeiderpartiet), 2014-12-04:
Det budsjettforslaget me har til handsaming i dag, er det første som regjeringspartia Høgre og Framstegspartiet har laga sjølve frå botnen av. I fjor var det den raud-grøne regjeringa sitt dokument som låg til grunn for budsjettforslaget, og det var då ikkje dei heilt store endringane som vart presenterte av den nye regjeringa. Eg hadde trudd at det regjeringa no la fram, i omfang ville vore meir i tråd med dei ambisjonane Høgre og Framstegspartiet flagga på samferdselssektoren før dei danna regjering. I Høgre sin alternative transportplan for inneverande periode lovde partiet 2 mrd. kr meir årleg enn ramma i den vedtekne NTP-en, og Framstegspartiet lovde heile 45,5 mrd. kr årleg til samferdsel i sin alternative transportplan. Likevel går regjeringspartia høgt på banen i det offentlege ordskiftet, også her i salen, med snakk om overoppfylling av NTP og framskunding av tiltak. For meg er dette meir retorikk enn politikk, for på overordna nivå følgjer den noverande regjeringa i hovudsak opp den vedtekne nasjonale transportplanen, som vart lagd fram av Stoltenberg II-regjeringa. Slik sett må eg seia meg temmeleg nøgd med omfanget. Det at tidlegare løfte frå regjeringspartia på samferdselsområdet ikkje vert følgde opp, det får eventuelt vera andre sitt problem. Omfanget av samferdselssatsinga er ein ting, innrettinga kan vera noko anna. Her er eg verkeleg skuffa over at budsjettforslaget ikkje i tilstrekkeleg grad tek høgd for klimaendringane, som jo er ei av dei største utfordringane i vår tid. Transportsektoren står for om lag ein tredjedel av dei samla utsleppa i landet, og i storbyane våre står transport for om lag halvparten av klimautsleppa. I tillegg er fleire av storbyområda til tider utsette for stor og helseskadeleg lokal forureining frå transportsektoren. Når regjeringa sitt forslag inneheld kutt på 55 mill. kr til sykkelsatsing, ikkje har tilstrekkeleg løyving til jernbanevedlikehald, ikkje løyver nok midlar til belønningsordninga for betre kollektivtransport, og heller ikkje får sett i verk alle bymiljøavtalane, då er dette i sum forslag som går i motsett retning av klimaforliket. I Arbeidarpartiet sitt budsjettalternativ aukar me jernbanevedlikehaldet med 400 mill. kr og jernbaneinvesteringane med 110 mill. kr. Klima- og kollektivtiltak i storbyane aukar me med 1 mrd. kr gjennom bymiljøavtalane. I dette har me også 100 mill. kr til sykkeltiltak og ein auke med 30 mill. kr til belønningsordninga for sykkel, slik at denne med vårt opplegg vert på totalt 40 mill. kr. Me har også fremja forslag om at regjeringa legg fram ein eigen handlingsplan for innfartsparkering i dei fire største byregionane, Oslo, Bergen, Trondheim og Stavanger, for å gjera vekslinga mellom bil og kollektivtransport betre. Det hastar no med å setja i verk dei store og naudsynte kollektivtiltaka i storbyane, og når vår satsing er på 1 mrd. kr, er altså regjeringa si satsing på bymiljøavtalane berre 70 mill. kr i 2015. Arbeidarpartiet ynskjer å gjennomføra eit nasjonalt lyft for utbygging og drift av kollektivtransporten i og rundt storbyane, samtidig med at me vil redusera forureinande biltrafikk og leggja betre til rette for syklande og gåande. Denne statlege milliarden til bymiljøtiltak for 2015 er berre starten på heilt naudsynte investeringar til kollektiv, sykkel og gange i storbyane. Folketalsauken, trengselsproblematikken og den lokale forureininga med auka helseskade knytt til dårleg luftkvalitet, er av eit slikt omfang at viss me ikkje gjennomfører dei naudsynte tiltaka, vil byutviklinga stoppa opp samtidig med at også klimautsleppa vil auka. Derfor meiner me i Arbeidarpartiet at staten må dekkja opptil 70 pst. av denne satsinga – mot at dei involverte kommunane og fylkeskommunane på si side forpliktar seg til omfattande bustad- og næringsutvikling nær traseane og kollektivknutepunkta. Med vårt alternative budsjett syner Arbeidarpartiet at me har ein truverdig samferdselspolitikk, og at me faktisk følgjer opp lovnadene våre i NTP. Verre er det med regjeringspartia, som er høgt på banen i det offentlege ordskiftet, men som ikkje følgjer opp sin eigen retorikk og omset han i praktisk politikk.