Ingrid Heggø (Arbeiderpartiet), 2012-01-19:
Oppdrettslaksen er det nærmaste Noreg kjem ei merkevare. Det er ei tid sidan oppdrettseventyret starta. Det er faktisk over 40 år sidan dei første norske pionerane lykkast med å setja ut dei første laksesmoltane i merdane. Oppdrett er ei viktig næring for Noreg og bidreg til både eksportinntekter, aktivitet og sysselsetjing. Oppdrett er heller ikkje ei lita næring lenger, som ministeren òg var inne på, for kvar dag vert det eksportert ti millionar måltid – det er ei alvorleg stor mengd. Samtidig som vi lagar gode rammevilkår, òg for denne næringa, må vi ha med oss miljøaspektet i det. Alle oppdrettsanlegg har krav om regelmessige miljøundersøkingar under anlegget. Oppdrettarane skal i tillegg føreta ei risikovurdering av korleis verksemda påverkar miljøet rundt anlegget. Det er desse krava Klif sin tilsynsaksjon viste at oppdrettarane ikkje hadde følgt godt nok opp. Miljøvernministeren viste til at tilsynsaksjonen og overgjødslingsrapporten omhandlar ulike problemstillingar, og at resultata av desse på ingen måte slår kvarandre i hel, slik eg oppfattar det. Den oppfatninga har eg òg av desse rapportane. Eg er svært nøgd med at Fiskeri- og kystdepartementet arbeider med ei rekkje tiltak, m.a. ny lakselusforskrift, samordna lakselusbehandling og soner for brakklegging og for å setja ut fisk. Maks tal fisk i merdar er eit anna tiltak, og vi har ikkje gått inn for produksjonsauke, unnateke i Troms og Finnmark, på grunn av lakselusproblematikken. Dette er bra, men sannsynlegvis ikkje nok. Arbeidarpartifraksjonen var i Ålesund førre veke og besøkte ei rekkje spanande bedrifter og føretak. Ei av dei dreiv med forsking, m.a. på laksesjukdommar, og dei lykkast. Dei viste til gode resultat. Det er òg nyleg sett i verk eit nytt stort prosjekt, finansiert av Forskingsrådet, som skal forsterka kunnskapen om korleis rømt oppdrettslaks påverkar villaksen. Dette er viktig forsking. Eg er samd med interpellanten i at det er avgjerande viktig at både næringa og myndigheitene jobbar vidare for å sikra at denne viktige næringa for Noreg vert forvalta på ein kunnskapsbasert og berekraftig måte. Interpellanten sa at Høgre meinte det er både viktig og riktig å stilla strengare miljøkrav til næringa. Men konkret kva som er Høgre si løysing på utfordringane i havbruksnæringa, klarte eg ikkje heilt å oppfatta – det vera seg lakselus og tiltak mot lakselus og røming, eller anna. Er ein for eller mot landanlegg? Er ein for eller mot produksjonsauke? Er ein for eller mot prinsippet om at forureinar betalar, òg på dette feltet? Er ein for eller mot at næringa sjølv skal ha høgre gebyr, skal vi innføra avgifter, eller korleis skal vi angripa det? Næringssalt frå oppdrett utgjer berre nokre få prosent av total mengd næringssalt som vert transportert langs kysten av Noreg med kyststraumen. Men det urovekkjande er at utsleppa frå oppdrettsnæringa er større enn utsleppa frå landbasert industri og kommunale avløp til saman. I mengd er det likevel veldig mykje. Forsking på korleis ein kan snu næringssaltet frå å vera avfall til å vera ein ressurs, f.eks. som gjødsel, vil vera innovasjon og nytenking og ein god måte å angripa det på. Det er gledeleg at oppdrettsnæringa sjølv bl.a. er i ferd med å testa ut ulike former for lukka anlegg. Denne teknologien vil kunna løysa fleire av miljøutfordringane i næringa – både røming, spreiing av lakselus og utslepp av næringssalt er lettare å kontrollera ved lukka anlegg. På den andre sida: Viss vi skal ha desse lukka anlegga på land, mistar vi vårt komparative fortrinn, som er at fjorden reinsar seg sjølv, og at vi ikkje treng store mengder elektrisk kraft for å få gjennomstrøyming i anlegga og for å byta vatn, f.eks. Kunnskapsbaserte løysingar og forsking er viktig også i denne næringa. Det er derfor gledeleg at forsking har fått ein så betydeleg auke under den raud-grøne regjeringa. Kva næringa sjølv bør bidra med, og på kva måte, er innspel som eg reknar med at vi får mange av i samband med den varsla sjømatmeldinga. Eg ser fram til mange rådslag og mange innspel rundt om i landet for å få gode, langsiktige rammevilkår for næringa innafor berekraft. Avslutningsvis vil eg visa til bærekraftstrategien for havbruksnæringa som eit godt dokument og ei god leiesnor.