Oddbjørg Ausdal Starrfelt (Arbeiderpartiet), 1999-12-08:
Eg er glad for budsjettforliket mellom Arbeidarpartiet og regjeringspartia. Eg meiner elles at dette landet treng ei fleirtalsregjering eller ei regjering med eit meir forpliktande fleirtal bak seg i denne salen. Det ville gjera rammevilkåra lettare å føreseia for næringslivet, for organisasjonar og for einskildpersonar. Eg kan skjøna ropet om stabilitet og frustrasjonen over at vesentlege endringar skjer to gonger i året. Bondeviks og representanten Apelthun Sæles svar på dette er blokkuavhengigheit. Arbeidarpartiets svar er eit meir langsiktig samarbeid. Budsjettet for 2000 har fått ein betre sosial profil etter forliket. Det kan m.a. barnefamiliar, arbeidslause og deltidsarbeidande vera glade for. Det same kan kommunane vera, som får betre rom for sine viktige tenester. Næringslivet har med forliket fått fleire oppdrag til m.a. verftsindustrien og fått betring i rammevilkåra for oljerelatert verksemd. Spesielt gledeleg er det at forliket inneheld auka innsats i høve til kondemnering og kontrahering av fiskebåtar med ei tilsegnsfullmakt på 35 mill. kr. Alt dette skal vera med og førebyggja permitteringar og oppseiingar. I tillegg har Arbeidarpartiet sytt for at det vert ein auke på 3 500 tiltaksplassar for arbeidslause. Desse skal m.a. nyttast til at permitterte og oppsagte i utsette næringar skal ha høve til å ta vare på og vidareutvikla den kompetansen dei har, og som det vil vera bruk for framover. For å oppnå dette må det lagast tiltaksplanar, og lov- og regelverk må tilpassast situasjonen. Eit fleirtal i komiteen, alle unntatt Framstegspartiet, nemner i innstillinga sveisarar som treng å halda ved lag sertifikata sine, som eit døme på dette. Det same fleirtalet ber Regjeringa vurdera om det gjennom arbeidsmarknadsetaten eller på annan måte er mogleg å kombinera verftas behov for oppdrag med behov for restaurering av gamle stålbåtar. Noreg har stort truverde innan maritim sektor, m.a. er norske verft i stor grad konkurransedyktige innan sine nisjar. Det er ein føremon me må ta vare på og vidareutvikla. Det same gjeld skipsfarten meir generelt. Her har landet lange tradisjonar å byggja vidare på. Det er gledeleg at talet på norske sjøfolk er aukande, og at alle aktuelle lærlingar no har fått lærlingplass. Arbeidarpartiet støttar i budsjettet refusjonsordninga for norske sjøfolk. Det var i si tid Arbeidarpartiets framlegg, og det er å vona at det no kan liggja fast framover. Som saksordførar for Statens nærings- og distrikstutviklingsfond, SND, er eg ikkje særleg glad for at forliket førte til reduksjon i løyvingane til utviklings- og prosjektutviklingstilskot. Dette er ordningar som er viktige for å hjelpa idémakarar og etablerarar fram til lønsame bedrifter. Det er til all lukke framleis ein liten auke i løyvingane til utviklingstilskot. I tillegg gjev eit fleirtal i komiteen SND fullmakt til å nytta tapsfondet på post 51 til tapsfond for både lån og garantiar. Garantiordninga har nemleg vist seg å vera viktig for bedrifter i ein kritisk situasjon, der eit samarbeid mellom bank og SND har vore avgjerande for å finna ei løysing for bedrifta, spesielt i nye bransjar der risikoen er stor. Me har òg funne ekstra midlar til Teknologisk Institutt og Veiledningsinstituttet i Nord-Norge. På vegner av Arbeidarpartiet vil eg nemna at forliksfleirtalet i innstillinga peikar på at løyvingane til virkemiddelapparatet generelt og dei landsdekkjande ordningane i SND spesielt har vorte monaleg reduserte dei siste åra. Det står ikkje i forhold til behovet for eit stort omfang av nye bedrifter og arbeidsplassar framover. Dette forpliktar oss alle. Høgresidas svar er som alltid skattelette til dei bedriftene som alt tener pengar. Arbeidarpartiet og fleirtalet meiner det trengst ei omfordeling mellom dei som tener pengar, og dei som er under oppbygging eller er i vanskelege periodar. Eg vil òg nemna at eit fleirtal føreset at dei landsdekkjande ordningane innan SND vert nytta over heile landet. Ikkje minst vil det vera behov for ein stor aktivitet i mitt heimfylke, der arbeidsløysa stig faretruande fort. Så til ei viktig sak der Arbeidarpartiet i siste augneblinken vart ståande åleine, nemleg i tilrettelegginga for å integrera Statens Landbruksbank i SND. Den formelle integreringa skjer frå 1. januar neste år, men me må rekna med ei viss overgangstid. På sikt vil integreringa føra til kostnadsreduksjonar, på kort sikt fører den til kostnadsauke. Arbeidarpartiet har vore noko usikre på kva som ligg inne i budsjettet i Tillegg nr. 3, og me er urolege. Arbeidarpartiet meiner at lønsharmonisering er avgjerande for ei vellukka integrering. Me er òg i tvil om framlegget til løyvingar til omstilling er tilstrekkeleg i forhold til utgreiingar og innstillingar frå dei gruppene som har førebudd dette. Eg vonar at representanten Apelthun Sæle med sin svarreplikk tidlegare i dag representerer partiet sitt syn, og at me kan vera sikre på at det skjer ei lønsharmonisering, og at tiltakspakka elles vert slik at det går smidig for seg. Komiteen har fått brev frå tillitsvalde som meiner at løyvingane er for små, og som peikar på at førtidspensjoneringa fyrst gjeld frå 1. juli 2000. Eg vonar statsråden kan klårgjera dette i dag, og at han ser det ansvaret han og regjeringspartia har for å tilretteleggja for ein smidig omstillingsprosess.