Reidar Sandal (Arbeiderpartiet), 2007-04-26:
Forslaget frå Regjeringa om ny lov om eigedomsmekling var både nødvendig og tidsaktuelt. Vi har den seinare tida vore vitne til fleire eksempel på transaksjonar på eigedomsmarknaden som har vore sterkt kritikkverdige. Behovet for opprydding har derfor vore påtrengjande. Den galopperande prisen på bustader har òg aktualisert saka. Finansministeren fortener ros for offensiv handtering av saka. Ho har lagt stor vekt på at kjøp og sal av bustad for dei aller fleste er den største handelen som dei nokosinne gjer. Store økonomiske verdiar står på spel. Feilgrep og uheldige disposisjonar kan ha store negative verknader, særleg for dei som har minst ressursar å hjelpe seg med. Av den grunn vel mange som er på marknaden, å kjøpe tenester frå eigedomsmeklarar. Verkeområdet til lova er i stor grad uendra. Men det blir foreslått vesentlege endringar for å sikre at seljar og kjøpar skal få god og uavhengig assistanse. Det er også lagt stor vekt på at omsetninga av fast eigedom skal skje på ein mest mogleg effektiv måte. Forbrukaromsyn har fått ein dominerande plass i lovforslaget, som fleire har peikt på. Det er udelt positivt. Den som kjøper eller sel bustad, vil i langt større grad enn før kjenne seg trygg når handelen blir gjord. Transaksjonar vil skje på ein ryddig måte. I sin tur gir dette forbrukaren eit større vern. Dessutan legg det nye lovverket til rette for auka seriøsitet i eigedomsmeklingsbransjen generelt. Eitt av dei nye tiltaka er at progressiv progresjon skal vere forboden. Det er så avgjort eit rett grep. Meklaren blir ikkje ein uavhengig instans dersom ho eller han har klare økonomiske motiv for å få salssummen høgast mogleg. I tillegg kan den eksisterande ordninga gi grunnlag for spekulasjon om kopling mellom meklar og takstperson. Eg ønskjer ikkje å insinuere at urett skjer. Men det er eit sjølvstendig poeng at all tvil blir rydda til side i Regjeringa sitt opplegg. Det overraskar meg derfor at opposisjonen ikkje viser ei prinsippfast haldning på dette området. Opposisjonen set her forbrukarinteressene til side. Den nye lova slår fast at meklar skal skrive rekning for alle oppdrag uavhengig av kva for vederlagsform som er avtalt. Dermed blir det mogleg å ta stilling til arten og omfanget av arbeidet som er utført. Forbrukaren vil ha nytte av ei slik ordning. Det vil også føretaka ha, etter mi meining. Dei må kunne sjå verdien av ei oversikt over bruken av tid og ressursar. Dessutan er det uforståeleg at det skal vere vanskelegare for eigedomsmeklarar å føre rekning enn det f.eks. er for advokatar. Opposisjonen dissenterer også på dette punktet. Mindretalet poengterer at det her er snakk om unødvendig forbrukarvern. Det har elles vore peikt på at kravet til rekning vil skape konflikt. Desse argumenta står etter mi oppfatning svakt. Mange forbrukarar har manglande forståing for storleiken på vederlaga. Då kan det ikkje vere noka meining i å føre vidare eit system som gjer det vanskeleg for forbrukarane å vurdere krav frå meklaren. Dersom storleiken på vederlaga er rett, bør det kunne formidlast til forbrukarane m.a. ved hjelp av at det blir skrive ut rekning for alle oppdrag. Fleirtalet i komiteen, medlemmene frå regjeringspartia, legg stor vekt på at forbrukaren stiller svært svakt når avtale blir gjort med ein profesjonell eigedomsmeklar. Ein logisk konsekvens av denne vurderinga er at eigedomsmeklar ikkje kan krevje betaling før oppdraget er utført. Fleirtalet går derfor inn for at forbodet mot forskotsbetaling ikkje skal kunne fråvikast. Også på dette området er det forbrukaren sine interesser som blir tillagde avgjerande vekt. Eg viser elles til dei synspunkta som Forbrukarrådet har gitt uttrykk for i denne samanhengen. Odelstinget vil i dag gjere vedtak som har fleire positive effektar. Med den innstillinga som finanskomiteen har levert, ligg alt til rette for sikker og ordna omsetning av fast eigedom. Eg håper at grunnlaget no er lagt for opprydding av uheldige transaksjonar i ein bransje som til tider har hatt eit svakt omdømme. Tryggleik for forbrukaren blir no det avgjerande momentet.