May-Helen Molvær Grimstad (Kristelig Folkeparti), 2007-10-04:
Noreg opplever ein sterk økonomisk vekst. Men veksten vil føre med seg auka ulikskap med mindre vi tek nye politiske grep for å hindre det. Klimaendringane er kroneksempel på marknadssvikt og illustrerer behovet for politisk styring på ein svært tydeleg måte. Global oppvarming viser tydeleg at vi som politikarar må ta styringa for å endre kurs. I Dagsavisen i dag ber Velferdsalliansen Regjeringa om å endre kurs i fattigdomspolitikken. Å utjamne ulikskapar er viktig i seg sjølv av moralske grunnar, men også fordi ulikskap har mange negative sosiale konsekvensar. Ei ny undersøking frå Statistisk sentralbyrå viser at kontantstøtta betyr mykje for barna i låginntektsfamiliar. I praksis betyr dette at vi ville hatt om lag 13 000 fleire barn i låginntektsgruppa utan kontantstøtta. Kontantstøtta betyr altså mest for dei som har minst. Når familien er fattig, er det barna som har det vanskelegast. Gode skular og barnehagar med låg foreldrebetaling er viktig. Internasjonale samanlikningar viser at den offentlege velferdspolitikken er svært viktig for å hindre fattigdom. Trygg oppvekst handlar i stor grad om ein god skule. Vi meiner det er viktig å satse på eit betre samarbeid mellom heim og skule for å utjamne sosiale forskjellar. Dessutan er talet på elevar som ikkje fullfører vidaregåande opplæring, alarmerande høgt. Det er viktig at vi set inn konkrete tiltak, som å skape ei betre rådgivingsteneste, for å få dette talet ned. Regjeringa har ikkje greidd å innfri sine lovnader om full barnehagedekning innan 2007 og redusert makspris, noko som er oppsiktsvekkjande ut frå dei krasse utsegnene dei kom med då dei var i opposisjon. Dersom vi skal fange opp dei svakaste barna, må vi ta i bruk målretta verkemiddel. Barnehagen er i ein del tilfelle barnas einaste trygge haldepunkt i kvardagen. Dersom barn av rusmiddelmisbrukarar, psykisk sjuke eller fattige foreldre ikkje går i barnehagen fordi han er for dyr, er dette noko av det viktigaste vi bør prioritere. Derfor øyremerkte Kristeleg Folkeparti 25 mill. kr til inntektsgradert foreldrebetaling i sitt alternative budsjett for inneverande år. Tal frå Statistisk sentralbyrå viser at mange kommunar har skrudd opp barnehageprisane for dei familiane som har minst å rutte med. Etter at maksprisen for foreldrebetaling i barnehagane blei innført i 2004, har halvparten av kommunane som hadde inntektsgradert foreldrebetaling, no fjerna han. Dette må Regjeringa ta tak i. Kommunal Rapport skreiv nyleg at barnevernet i mange kommunar må tvangsplassere barn i institusjon for at dei skal få hjelp, stikk i strid med målet om at flest mogleg skal hjelpast i heimen. I det statlege barnevernet er det knappleik på ei rekkje av dei tilboda som dei har ansvaret for, som institusjonsplassar, beredskapsheimar og fosterheimar. Dette skaper stor frustrasjon i kommunane. Kommuneadvokaten i Ålesund uttrykkjer det slik: Vi er lovpålagde å gi eit tilbod. Vi har ansvar for kvar enkelt unge. Men mange av barna får ikkje den hjelpa dei treng og har rettskrav på. Barnevernet må altså av økonomiske grunnar sitje og vente på at situasjonen blir ille nok til at barnet kan bli teke med tvang og plassert på institusjon eller i fosterheim. Det er heilt uakseptabelt. Barnevernsbarn har ofte større behov for ein trygg base enn dei som har hatt ein stabil oppvekst med trygge og nære relasjonar og omgivnader. Barnevernet må styrkjast slik at vi får nok hjelpetiltak, fosterforeldre og institusjonsplassar der vi treng det. Mange barnevernsbarn opplever å bli kasta ut i ei verkelegheit som dei ikkje er førebudde på. Derfor er det mange som også slit med ulike problem når dei er mellom 18 og 23 år, i den såkalla sviktfasen. Kristeleg Folkeparti har gjentekne gonger teke til orde for lovfesta rett til ettervern for alle barnevernsbarn fram til dei fyller 23 år. Eg håper at barneministeren vil gå på barrikadane for dei aller svakaste barna. Til slutt vil eg nemne ei gruppe som har opplevd grov omsorgssvikt frå det offentlege: barneheimsbarna. Det er lagt ned foreldingsinnvending i ei erstatningssak som eit tidlegare barneheimsbarn har reist mot staten. Men Stortinget er her veldig tydeleg. Familie- og kulturkomiteen skreiv i Innst. S. nr. 217 for 2004-2005 at det ikkje skal gjelde i denne typen saker. Det hadde eg håpt at Regjeringa ville ta på alvor og lytte til.