Ingrid Heggø (Arbeiderpartiet), 2016-12-07:
Aller først: Ein stor takk til både presidentskapet og ministeren, som heiv seg rundt så vi fekk opp denne saka medan ho fortsatt er høgaktuell. Stortinget har med breitt fleirtal sett eit mål om at Noreg skal vera verdas fremste sjømatnasjon, og eit klart mål om å auka verdiskapinga i sjømatnæringa. Eg ønskjer i denne interpellasjonen å setja søkelyset på kva som skal til for at vi skal nå dette målet innanfor berekraftige, miljømessige rammer og samstundes sikra god fiskevelferd. Det har i den seinare tida vore sett søkelys på både om dei miljømessige avtrykka er for store, og om det er god nok fiskevelferd. Veksten i verdas befolkning fører med seg eit aukande globalt behov for mat. Helsemyndigheitene verda over anbefaler auka inntak av sjømat for å betra folkehelsa. Verdas jordbruksareal er under press. Klimaendringane forsterkar dette presset på matjorda. Mykje av auken i matproduksjonen må difor skje gjennom auka produksjon av sjømat. Rundt 70 pst. av jordas overflate er hav. Hausting av villfisk må skje innanfor berekraftige rammer, og det er viktig med betre forvalting av viktige fiskebestander, auka utnytting av råstoff frå både villfisk og havbruk og utnytting av nye artar, også dei såkalla LUR-artane – dei lite utnytta ressursane. Det er nok eit faktum at det kan vera mange uutnytta ressursar i havrommet som vi enno ikkje veit noko om. Satsing på forsking og innhenting av kunnskap er difor avgjerande viktig. Eg vil også nytta høvet til å påpeika det helsemessige ved å eta meir sjømat. Det er nok brei semje om at veksten innanfor sjømat først og fremst må koma innanfor havbruk. Denne hausten har vi sett gruelege bilde av fisk der lus har ete seg gjennom skinnet og ned på kraniet til fisken. Forklaringane kan vera mange, men det finst uansett inga unnskyldning for å la det gå så langt som vi har sett her. Korleis kunne dette skje? Har vi reglar som er for mykje advokatmat? Er ankemoglegheitene for romslige? Spørsmåla er mange, og eg er ikkje i tvil om at fiskeriministeren er like forferda som eg, av desse bilda. Difor er spørsmålet: Korleis skal vi saman finna løysingar som tek i vare både god fiskevelferd og produksjonsvekst? Eg vil slett ikkje bagatellisera, men likevel understreka at det er unntaka og ikkje regelen vi har sett bilde av. Det kan vera greitt å minna oss sjølve om at vi faktisk haustar 1,3 millionar tonn laks årleg frå norske oppdrettsanlegg, i 2015-tal. I tillegg kjem andre fisk og skaldyr, på om lag 800 millionar tonn. For å kunna byggja vidare på denne suksessen må vi sikra at vi har dei rette verktøya i verktøykassa, og at satsinga skjer innanfor berekraftige rammer og med god fiskevelferd. Ei av utfordringane vi ser, er korleis vi kan motverka negative miljøeffektar frå behandling mot lakselus. Spesielt gjeld dette tømming av vatn med bademiddel frå brønnbåt og bruk av flubenzuronar, kitinsyntesehemmarar og legemiddel i ulike kombinasjonar. Dette har vore ute på høyring, og eg ser fram til ministeren si oppfølging av høyringsinnspela. Det er mange innspel om problem for skaldyr, spesielt for reker og hummar, som vi får til Stortinget i desse dagar. Eg meiner det er altfor lite kunnskap på dette området og på konsekvensane av tømming av vatn med bademiddel i sjøen. Er ministeren samd i det? Eit breitt fleirtal på Stortinget har vedteke produksjonsområde og at den totale miljøbelastninga i området skal vera avgjerande for om ein får vidare vekst. Dette meiner eg var ei klok avgjersle. Lus er kriteriet i første omgang, men Stortinget var òg klar på at det skulle startast eit arbeid med ein indikator for utslepp og ein alternativ utsleppsmodell der den tillatne miljøbelastninga er definert for kvar enkelt aktør. Det kan verka som dette arbeidet har stoppa opp. Eg forventar at ministeren seier meir om det. Noreg har internasjonale forpliktingar knytte til den atlantiske villaksen. Det er brei einigheit om at vi skal ha både villaks og oppdrettslaks òg i framtida. Eg meiner òg at innsatsen for at fleire smolt frå villaksen skal overleva, må intensiverast, og då kan ein ikkje berre fokusera på lus. Det er eit uomstridd faktum at lakselus tek livet av 1 pst. av den tilbakevende laksen. Eg vil visa til tiltak som Norsk Villaksforvaltning føreslår, der rett forvaltning av lakseelvane gjev gode resultat. Rømming har Stortinget òg fokusert på, og Stortinget står samla om ein nullvisjon. Vi har òg bedt regjeringa utarbeida ein strategi mot rømming. Kvar ligg han i løypa? Alt i alt har Stortinget samla seg om mange og viktige vedtak som skal sikra berekraft og fiskevelferd, og eg ser fram til å høyra ministeren sitt syn på dette. Er verktøya våre gode nok til at vi kan verta verdas fremste sjømatnasjon med god fiskevelferd i høgsetet – og det innanfor miljømessige, berekraftige rammer? Eg ser fram til debatten.