Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2018-02-01:
Eg sluttar meg også til innstillinga i sin heilskap. Innlegget til Keshvari sette eg veldig pris på, og det set også dette i eit større perspektiv. Dei første busetjingane i Noreg kom jo havvegen. Ein kom ikkje innlandsvegen, ein kom frå havet og busette seg i Noreg da isen trekte seg tilbake. Gjennom heile historia til Noreg, med verdas nest lengste kystlinje, har havet vore grunnlaget for heile oppbygginga av nasjonen vår. Skagerrak og Nordsjøen har vore heilt sentrale i dette. Viss ein ser på historiske skildringar frå tidleg på 1800-talet, drog ein altså torsk på 30 kilo der. Det var ikkje uvanleg. Det er rike fiskehav vi snakkar om her, Skagerrak og Nordsjøen – like rike som Lofothavet er i dag, meiner historikarar. Det er det biologiske potensialet her. Men alle som bur langs kysten av desse to hava, veit at vi ikkje er i nærleiken av å ha det rike havet, ein ser at vi ikkje er i nærleiken av det potensialet som dei hava har. Dette er eit vanskeleg fellesområde. Det er veldig mange nasjonar som har haustingsrett. Det har vore ulike utfordringar med forvaltinga opp gjennom historia, og det er det framleis i dag. Riksrevisjonens gjennomgang er dyster lesing. Vi har jo hørt historia om at kontrollen med fiskeriforvaltinga har blitt dårlegare og dårlegare med åra, men det Riksrevisjonen peiker på her, med forvaltinga av desse hava, er veldig urovekkjande. Spesielt kvitfisk blir trekt opp som svært problematisk. Men her er det problem med fiskesalslaga si handtering, måling og veging, vi har ikkje aning om utstrekt juks går føre seg eller ikkje, Fiskeridirektoratets bruk av data er ikkje effektiv for å finne ut om noko gale går føre seg her, om forvaltinga er i tråd med dei vedtatte bestandsmåla, kvotane som er sette, og ikkje minst rolla til Kystvakta, som vi veit har ei ganske stor utfordring med bl.a. helikopter og kapasitet osv. Så på omtrent alle nivå av forvaltinga av desse hava er det vesentlege feil og manglar. Eit veldig interessant poeng vidare er at der det faktisk er ein sterk kontroll, er når det gjeld dei fiskebestandane som er av stor økonomisk nytte i dag. Riksrevisjonen peiker da på at ein må ha ei større og breiare økosystemforståing her, for det er ikkje slik at torsken berre lever sitt eige liv, heilt uavhengig av resten av havet. Desse tinga heng nøye saman – viss ein skal forvalte f.eks. torsken. Dei påpeiker mangel på ein heilskapleg tilgang på forvaltinga av det. Spørsmålet er om vi har mista kontroll over den viktigaste verdien til nasjonen vår, nemleg havet. For ifølgje rapporten til Riksrevisjonen er det ikkje noko som tyder på at vi faktisk har kontroll her. Det kontrollkomiteen ber om, er ein full gjennomgang av forvaltinga av kontrollsystemet, og det er ei brei oppgåve som vi må vurdere om fiskeriministeren, men også andre ministrar, skal ha, viss ein verkeleg skal kunne få dette til. I løpet av prosessen her sende vi også inn spørsmål – dette er Skagerrak og Nordsjøen, men vi har jo andre hav, Norskehavet, Barentshavet osv., kva er stoda der? Det innblikket vi fekk, var at det kanskje er litt betre, men det var urovekkjande beskrivingar frå departementet sjølv også der. Heller ikkje der bruker ein data ein får inn, effektivt for å sikre kontroll. Så her har vi rett og slett eit problem, for å seie det rett ut, og eg forventar at fiskeriministeren trykkjer på ein eller annan alarmknapp han har ein eller annan plass på dashbordet sitt i regjeringa, og seier at dette må vi berre få rydda opp i, dette kan ikkje berre skure og gå, putle og gå. Så håper eg at Riksrevisjonen held fram med sitt gode arbeid og ser mot havet vidare, for ein treng å undersøkje dette. Det er eit komplekst system, og det er bra at vi har ein riksrevisjon som har kapasitet til å gå grundig til verks i desse sakene.