Lodve Solholm (Fremskrittspartiet), 1998-11-05:
Representanten Johan J. Jakobsen nemnde vårt forslag frå i fjor om å legge ned Nordisk Råd. La meg i den samanhengen få slå fast ein del punkt: Det går ikkje på at Framstegspartiet dermed ønskjer å legge ned nordisk samarbeid, men vi ser på – og trur på – dette samarbeidet som heilt uavhengig av Nordisk Råds funksjon og eksistens. Det er også ei kjensgjerning at Nordisk Råd er eit parlamentarisk forum, og det har ikkje alltid vore like godt eigna til samarbeid – av ulike årsaker, ikkje minst no når vi veit at tre av fem land er medlemer av EU. Dette har skapt problem, dette har skapt vanskar for samarbeidet om ein del vesentlege saker. Eg var også medlem i Nordisk Råd i perioden 1989 – 1993. Då var det berre eitt av desse fem landa som var medlem av EU, og då var det faktisk litt enklare å samarbeide. Eg merkar stor forskjell – eg har vore borte i fire år og har kome tilbake – eg merkar at det no er ei anna interesse for Nordisk Råd frå ein del land, og at ein ser at samarbeidet kan gå føre seg på andre område enn i Nordisk Råd. Vi i Framstegspartiet har sagt at dette samarbeidet kanskje vil finne ei betre løysing gjennom å auke samarbeidet på ministernivå og ikkje på parlamentarisk nivå, som Nordisk Råd er. Derfor har vår haldning vore at arbeidet i Ministerrådet burde styrkast, mens arbeidet i Nordisk Råd kunne reduserast. Kvifor har vi denne haldninga? Jo, vi synest kanskje ikkje resultatet står i stil med den innsatsen som blir lagd inn i potten. Vi bruker, som det står i innstillinga, 716,9 mill. danske kr i året på Nordisk Råd-samarbeid – med dagens kronekurs tilsvarar det nesten 1 milliard norske kr. Og då vil ein kunne stille seg spørsmålet: Kva har vi konkret fått igjen for denne store innsatsen? Står resultatet nokolunde i stil med den innsatsen vi legg ned her? Framstegspartiet vil framleis vere kritisk til arbeidet i Nordisk Råd. Vi ønskjer eit nordisk samarbeid, men vi er ikkje så sikre på at eit forum som Nordisk Råd er det riktige. Men kanskje vil det vere ein betre arbeidsmetode å jobbe innanfor Nordisk Råd med tanke på å endre innsatsområdet, endre profil og endre måten å jobbe på, enn nødvendigvis å foreslå her i Stortinget at Nordisk Råd skal leggast ned. Det er ei av årsakene til at vi i år ikkje har fremja det forslaget. Kanskje vi har ein annan arbeidsmetode i tankane. Når dette er sagt, er det klart at det innanfor Nordisk Råd også skjer positive ting som vi no anar konturane av, og som eg trur dei nordiske landa bør engasjere seg i. Og så lenge ein har Nordisk Råd, bør ein kanskje også bruke dette forumet til å engasjere seg i nettopp eit par ting. Det går på t.d. Baltikum, det går på at vi, som naboar til desse nye demokratia, må vere villige til å bruke vår kunnskap om demokratiutvikling for å hjelpe desse landa til å få ei utvikling dei er tente med. Og det trur eg trengst. Kommunalkomiteen har nyleg vore i to av desse landa og sett på forholda, og det er heilt opplagt at dei treng hjelp på ein del område, ikkje minst når det gjeld demokratiutvikling. Men ein må også få stoppa ei sosial utvikling som held på å ta feil veg i desse landa, kanskje på grunn av manglande demokratisk styring i oppstartingsfasen. Men eg trur vi skal vere vare for at Baltikum ikkje er ein samla region. Kanskje er denne regionen – iallfall fekk vi det inntrykket då vi var der – endå meir ulik enn den nordiske regionen er. Det er mykje større forskjell mellom dei tre baltiske landa enn det er mellom dei fem nordiske. Derfor skal vi vere varsame når vi snakkar om Baltikum som eit synonym for tre land som er på veldig forskjellige utviklingsstadium. Eg synest også arbeidet med å få orden på atomavfallsproblema i Nord-Russland er eit av dei områda der det nordiske samarbeidet bør utvikle seg vidare og vere til hjelp for alle som bur i dette området. Derfor trur eg det er viktig – og riktig – at vi trekker inn den nordiske dimensjonen som Lipponen kom med i si tid, slik at Austersjø-samarbeidet også får ein dimensjon av Barents- og Arktis-samarbeidet, og eg har lyst til å sitere det som komiteen seier på side 8 i innstillinga: «Det vil være en viktig oppgave for de nordiske land og Nordisk Råd å bidra til at EUs engasjement og interesse for nordområdene ikke begrenser seg til Østersjøområdet, men at begrepet «den nordlige dimensjon» blir betraktet som et samlet begrep for samarbeidet fra Østersjøområdet i sør, gjennom Barentsregionen og til Arktis.» Eg trur det er viktig og riktig at vi har den dimensjonen på vårt arbeid i Nordisk Råd. Og eg trur at eit nordisk samarbeid, same korleis vi snur og vender på det, er og blir tufta på at broderfolka i Norden samarbeider, ikkje på grunn av Nordisk Råd, men kanskje snarare trass i Nordisk Råd. Skal dette samarbeidet halde fram og utvikle seg og vere til gagn for dei nordiske landa og dei samkvema som vi vonleg skal ha i Norden, er det samarbeidet mellom enkeltmenneske, samarbeidet mellom bedrifter, næringsliv og regionar som må utgjere grunnpilaren i dette samarbeidet i Norden. Eg trur ikkje Nordisk Råd er den største grunnpilaren. Til slutt vil eg seie at vi i Framstegspartiet ikkje er uroa over at dette er fjerde året på rad at Nordisk Råds budsjett blir redusert. Etter å ha vore medlem av Nordisk Råd i fem år, er eg overtydd om at denne organisasjonen berre har godt av og vil vere tent med at ein gjennomfører ei effektivisering og rasjonalisering og dermed kan spare pengar og kanskje få meir samarbeid ut av kvar av desse nesten 1 milliard norske kronene som ein bruker totalt i Norden på dette samarbeidet.