Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2012-05-03:
Det er fleire tema som ligg i denne saka, som er interessante å diskutere, både når det gjeld familieetablering, synet på barn, barnlause, teknologisk utvikling og ulikt syn på kva som er likestilling. Eg kjem ikkje til å ha anledning til å kommentere alle, men eg kan vel konstatere heilt til å begynne med at her er det mykje me ikkje er einig i. Mest av alt er eg skuffa over at Kristeleg Folkeparti ikkje har kome lenger når det gjeld spørsmålet om assistert befruktning og adopsjon for likekjønna par. Det er berre å konstatere at Kristeleg Folkeparti held seg på ei svært konservativ og gammaldags linje når det kjem til spørsmålet om reproduktiv helse og familie- og samlivsformer. Det er ofte forskjell på Arbeidarpartiet og Kristeleg Folkeparti i spørsmål om familie, likestilling og homofili. Som eg nemnde i debatten me hadde om surrogati for nokre veker sidan, har Kristeleg Folkeparti skrive i sitt program at dei ynskjer å utvikle ordninga med assistert befruktning – mens ein ser i dette forslaget i dag at dei gjer tvert imot. Det hadde vore interessant å høyre frå Kristeleg Folkeparti kva dei legg i nettopp det at dei ynskjer å utvikle ordninga med assistert befruktning. Å føreslå å avvikle ordninga med sæddonasjon er ikkje ei modernisering av lovverket, snarare å gå tilbake i tid. Men eg er einig med Kristeleg Folkeparti i ein ting, og det er at ordninga er ikkje heilt likestilt når det kjem til synet på kvinners og menns arveanlegg – legg merke til at eg seier mannens arveanlegg og ikkje farens arveanlegg. Eg skil faktisk mellom det å vere sæddonor og det å vere far. Personleg meiner eg at ein heller burde ha likestilt ordninga – likestilt sædceller og eggceller, og tillate eggdonasjon i Noreg. Eg synest at synet på det å vere forelder, eller far, òg er veldig snevert frå forslagsstillarane si side. Eit einsidig genetisk fokus er etter mitt syn veldig gammaldags. I tillegg synest eg at forslaget ber stort preg av mangelfull forståing av kva det betyr å vere ufrivillig barnlaus. Eg veit sjølv altfor godt kva det vil seie å vere ufrivillig barnlaus. Det er ikkje ein gjeng vaksne egoistar som set sine behov framfor andres. Det er eit legitimt ynske å få barn, og me har gode ordningar i Noreg i dag som gjev ufrivillig barnlause moglegheita til å få eit ynskebarn, bl.a. gjennom bruk av donor. Det er ordningar som Arbeidarpartiet ikkje vil reversere. Eg reagerer òg på bruken av omgrepet «eigne barn». Definisjonen av eit barn er altså her likestilt med omgrepet «sæd», noko som etter mitt syn er ei uvanleg forståing av det omgrepet. Forslagsstillarane likestiller òg omgrepet «eigne barn» med barn produsert av eige genmateriale. Eg vil understreke at adoptivforeldre og foreldre etter donasjon opplever i like stor grad som andre foreldre barna sine som «eigne barn». For adoptivforeldre er denne opplevinga også juridisk grunngjeven med at adopsjon betyr å ta til seg barnet som sitt eige. Forslagsstillarane viser med sine formuleringar igjen at far i deira verd er identisk med genetisk far, og dermed implisitt at sosialt farskap, anten gjennom adopsjon eller donasjon, er annanrangs, og at desse barna eigentleg ikkje er foreldras eigne barn. Det er sjølvsagt heilt legitimt å meine at alle barn bør ha to foreldre, eller at det bør vere ein mann og ei dame, eller at dei bør vere genetiske foreldre. Men eg meiner at ein vanskeleg kan grunngje det med barnets beste. Det å ha gode omsorgspersonar, tryggleik og stabilitet og kunne danne gode og varige relasjonar er det viktigaste for barna. Forslagsstillarane likestiller òg adopsjon med det å lage barn saman, mens sæddonasjon, ifølgje forslagsstillarane, representerer eit unnatak frå hovudregelen. Eg kan ikkje sjå ei logisk grunngjeving for dette. Ein skulle tvert imot tru at sæddonasjon, der mor er både genetisk, biologisk og sosial mamma, hadde meir til felles med det å lage barn saman enn det adopsjon har. Eg meiner med dette som eksempel at forslaget manglar både heilskap og logikk. Dersom det er slik – og det kan godt vere at barnets beste er det viktigaste for Kristeleg Folkeparti – kva er då vitsen med f.eks. å vise til at det er færre enn før som treng sæddonasjon? Det må då vel vere irrelevant kor mange som blir ramma, viss det er argumentet om barnets beste som er poenget. Som det kjem fram av innlegget mitt, meiner eg at forslaga er snevre og har veldig lite med modernisering og likestilling å gjere. Arbeidarpartiet ynskjer ikkje å skru tilbake tida. Me er stolte av både ekteskapslova og av at me gjev ufrivillig barnlause moglegheita til å få barn, anten det er gjennom adopsjon eller assistert befruktning. Barn som kjem til gjennom assistert befruktning, eller som er adopterte, er kanskje nokre av dei mest ynskte barna i verda. Det viktigaste må vere at me sikrar alle barn ein god og trygg oppvekst og foreldre som er glad i dei og yter god omsorg.