May Britt Vihovde (Venstre), 2003-12-15:
Med dette statsbudsjettet får kommunane ein historisk høg vekst frå i år til neste år på 6,7 milliardar kr. Det synest Venstre er bra. Kommunesektoren var prioritert i Regjeringa sitt framlegg til statsbudsjett. No er han prioritert endå høgare. Det har kosta på andre område, men pengane kjem godt med i ein sektor som slit med underbalanse etter mange års underfinansiering og detaljstyrte reformer. Like viktig som meir pengar er større fridom til å nytta pengane slik det er best etter lokale forhold. Venstre er glad for å vera i ei regjering som går føre for meir fridom og meir ansvar lokalt, der oppgåvene best kan løysast og avstemmast mot kvarandre. Då rekk pengane òg lenger. Berre éin gong dei siste 15 åra har ein kome opp mot ein slik auke for kommunesektoren, og heller ikkje då så langt som no. Det var i budsjettet for 1997, og auken var noko over 5 milliardar kr. Då var det sentrumspartia i opposisjon som pressa arbeidarpartiregjeringa til ein auke som regjeringa fann var på grensa til det forsvarlege. Eg minner ikkje om dette for å trekkja parallellen til denne politiske sida av saka, men for å syna at det er ei årsak til at ein ikkje så ofte får ein slik vekst i kommuneøkonomien. Det normale gjennom heile 1990-talet har vore om lag halvparten. Slik var det òg under sentrumsregjeringa. Senterpartiet sat då med kommunalministeren, og saman med oss andre i regjeringa vrei han seg for å rista nokre fleire kroner til kommunane innanfor ein heilskap som kravde tilstramming. Då var det heilt andre tal enn det ein ser i dag. Difor er det ganske provoserande å høyra Senterpartiet her i dag og òg å lesa merknadene deira i innstillinga. I opposisjon sit pengane laust, og ein må ty til juksegrep i høve til handlingsregelen for å få finansiert løfta sine. Senterpartiet veit jo at i kvar einaste regjering dei måtte gå inn i, vil dette ikkje vera mogleg. Fråvere av bakkekontakt er det òg når representanten Meltveit Kleppa gir seg til å framstilla Regjeringa sin politikk stikk imot sanninga. Eg siterer: «Denne medlemen registrerer at denne Regjeringa har som hovudmålsetjing å redusere offentleg sektor. Det viktigaste grepet i dette arbeidet synest å vere ei blind tru på privatisering, konkurranseutsetjing og effektivisering av offentleg sektor.» Like etter skriv same representant: «Denne medlemen viser til at Regjeringa har ein langsiktig strategi for å endre kommunestrukturen i Noreg. I denne planen synest det etter denne medlemen sitt syn to hovudelement, nedlegging av fylkeskommunen og massive kommunesamanslåingar.» Det hadde vore interessant å spørje «denne medlemen» kvar ho finn denne strategien, utanom i sitt eige hovud. I valkampen måtte Regjeringa ta Senterpartiets leiar kraftig i skule for hennar fantasifulle, for ikkje å seia direkte usanne, framstilling av Regjeringas WTO-politikk. Det har visst blitt eit mønster for Senterpartiet å tala usant om andre parti. Det synest eg er svært skuffande gjort av eit parti som ein i Venstre har hatt eit godt samarbeid med både sentralt og lokalt. Òg andre parti har hatt problem med verkelegheita. I budsjettinnstillinga skriv m.a. Sosialistisk Venstreparti at statsbudsjettet har eit «klart høyrepreg». Vidare skriv SV: «Mangelen på politisk retning er påtrengende». Lenger ute heiter det at «handlingsrommet blir brukt opp av skattelette og at Regjeringen vil minske fellesgodene i offentlig sektor». Dei fleste har vel fått med seg at skattelette ikkje blei prioritert mykje av Regjeringa denne gongen, og at offentleg sektor framleis aukar monaleg. Det er ikkje lett når propagandaen skal sameinast med verkelegheita. For Venstre går dette budsjettet klårt i retning av betre økonomi og auka lokal handlefridom, innanfor ansvarlege budsjettrammer som gir redusert arbeidsløyse og redusert rente, og som gir kommunane betre spelerom. Når dette historiske løftet heller ikkje er nok for enkelte, må eg seia meg samd med Framstegspartiet, som i innstillinga konstaterer at svartmalinga ikkje tek slutt. Enkelte blir aldri nøgde uansett. Sanneleg skal det bli litt av ein blåmåndag for både Sosialistisk Venstreparti og Senterpartiet dersom dei – så underleg det enn kan høyrast – skulle koma i regjering og toppa neste års budsjettauke med ytterlegare milliardar. Venstre er glad for momsrefusjonsordninga, som vil gjera det enklare å gjennomføra konkurranseutsetjing der kommunane sjølve finn at det er fornuftig. Det er ikkje slik at Regjeringa ser konkurranseutsetjing som løysinga på alt. Det er heller ikkje slik, som Sosialistisk Venstreparti skriv, at dårlege offentlege tenestetilbod er «en bevisst del av Regjeringens privatiseringsstrategi». Det må vera frykta for at konkurranseutsetjing skal visa seg fornuftig, som gjer at ein må ty til slike overdrivingar. Regjeringa arbeider målretta for maktspreiing og desentralisering. Fylkeskommunane får store moglegheiter til å visa si nytte gjennom auka satsing på regional utvikling, nyskaping og næringsutvikling. Venstre og Regjeringa vil ha eit tredje forvaltningsnivå, men det er under press. Fylkeskommunane må kjenna si gjestingstid, og Venstre vonar dei vil nytta ho godt. Venstre støttar sjølvsagt dei forslaga som Høgre og Kristeleg Folkeparti stiller seg bak.