Frank Edvard Sve (Fremskrittspartiet), 2022-04-05:
Dette Dokument 8-forslaget som vi no skal behandle, frå Eskeland, Orten, Grotle og Stokkebø frå Høgre, om auka fokus på og nye løysingar for rassikring av infrastruktur, har følgjande framlegg til tilråding frå ein samla komité: «Stortinget ber regjeringa sette fortgang i arbeidet med å få utarbeidd heilskaplege nasjonale ras- og skredsikringsplanar som omfattar alle skredpunkt med høg og middels skredfare, både for riksvegnettet og for fylkesvegnettet. Planane skal vera ferdige før utgangen av 2023.» Rassikring er eit viktig område inn mot norsk infrastruktur, det vere seg både veg og anna. Staten har brukt store midlar på rassikring i mange år, og no den siste tida har det vorte sikra for 2 mrd. kr per år. Den førre regjeringa auka løyvingane til rassikring, og dei 2 mrd. kr er fordelte på fylkesveg og på riksvegnettet. Det er veldig mange prosjekt i heile Noreg som står på vent når det gjeld rassikring, og det er veldig mange som køyrer litt med hjartet i halsen med tanke på den trugselen som ras er mot veg, og som kvar einaste dag gjennom vintertida – og i resten av året – lever med trugselen om steinsprang og andre typar skred som vi ser no, med litt auka aktivitet som følgje av klima- og vêrendringar. Vêr har det òg vore mykje av før, og det har vore mykje ras tidlegare. I mitt eige fylke, Møre og Romsdal, har vi nokre av dei mest rasutsette punkta. Ein del av dei er allereie rassikra. Vi har i det siste som sagt årleg brukt eit par milliardar kroner på rassikring, men vi har behov for mykje meir midlar, og sånn er det i dei fleste rasfylka rundt omkring i landet. Tradisjonelt er det dei meir vanlege måtane å rassikre på, kanskje med tunnel, fonnoverbygg osv. for å hindre trafikken frå raspunkta, som har vore vanleg. Dette representantforslaget fokuserer på nye løysingar og ny teknologi. Når det gjeld rassikring, har vi gjort stor framgang i Noreg dei siste åra med tanke på skredsikring generelt, og då spesielt innanfor fjellskred, som også omfattar veg. Dei store fjellskredsentera som ligg i Noreg no, både i Stranda og i Nordnes i Troms, har kompetanse som er frakta inn til Noreg frå både Sveits, Austerrike og Italia, noko som gjer at Noreg er av dei kanskje fremste i verda når det gjeld skredsikring med annan, ny og moderne teknologi. Den typen teknologi har også vorten brukt inn mot veg – Statens vegvesen har brukt det på ei rekkje område. Det å sjå på og bruke ny teknologi inn mot rassikring vert viktig i framtida. Det er fordi ein kan rassikre fleire punkt, fleire utsette område, og bruke pengane endå meir fornuftig enn ved berre å byggje dyre, store tunnelar. Ein kan altså gjere det med ny teknologi. Det kan vere varsling i form av radaranlegg som kan skanne fjellsidene og følgje med på bevegelse i steinmasse, men ein vurderer no også å gjere det same for snø. Eitt av Noregs kanskje største reiselivsikon, Geiranger, får no ein rassikker tunnel, men det er eit område nede ved sjøen som heiter Grandestranda, der det er snakk om å bruke eit varslingsanlegg med eit liknande system der ein kan skanne og ha overvaking på fjellmassivet med snø, og ha varsling og stengje vegen med trafikklys. Det vil vere ein rimeleg sikker metode. Så ny teknologi er viktig å bruke i framtida. Det er det også forslagsstillarane peikar på her, og det same gjeld ein del av dei andre forslaga som er fremja i saka. Ny teknologi er utruleg viktig å ha med seg. Ein må ikkje verte sånn at ein berre skal rassikre 100 pst., det kan vere fornuftig å rassikre med nokre prosent lågare og bruke ny teknologi. Då får ein også meir for pengane og får fleire område rassikra. Framlegga som er her, framlegg nr. 1–5, viser litt ulike andre løysingar. Eg viser til dei framlegga og fremjar nr. 1–4, som underteikna er med på, så er det teke opp. Elles viser eg til merknadene i saka.