Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2013-06-10:
I barnehagedebatten i forrige veke snakka me om at snart er veldig lenge. For ungar som er utsette for omsorgssvikt, er snart altfor lenge. Der omsorgssvikten faktisk skjer, blir det slik som Landsforeninga for barnevernsbarna sa i samband med høyringa, at det er særdeles viktig at kvart barn som har tiltak i barnevernet, blir hjelpt tidleg nok, altså at ein kjem for seint så tidleg som mogleg. Meir kan gjerast for å førebyggje omsorgssvikt. Det blir no lagt opp til eit tverrdepartementalt samarbeid for å utvikle eit felles kunnskapsgrunnlag om førebyggjande innsatsar for å oppdage og hjelpe utsette barn i alderen 0 til 6 år – med vekt på korleis ein kan styrkje tilknytinga og samspelet mellom barn og foreldre. Det førebyggjande arbeidet er avgjerande viktig. Regjeringa har ei heilskapleg satsing på dette – både gjennom denne proposisjonen, barnehagemeldinga, meldinga om vald i nære relasjonar og folkehelsemeldinga. Det er tverrpolitisk semje om viktigheita av ei styrking av samhandlinga mellom tenestene. Eit heilt sentralt område for å ta barnevernet vidare er å utvikle eit betre vern for barn gjennom samhandling og samarbeid mellom tenester som barnehage, helsestasjon, skule, politi m.fl. I proposisjonen blir det føreslått to nye prinsipp som går på barn sin rett til medverknad og om tilknyting og relasjonskvalitet. Det seier noko meir om kva som er viktig for barn sitt beste og vil kunne føre til at ein i fleire tilfelle kan setje inn tiltak tidlegare. Regjeringa vil setje i gang tiltak for å styrkje utgreiingskompetansen for å vurdere om barn lever i ein situasjon som gjer at omsorgsovertaking er nødvendig. Det betyr òg styrking av kompetansen om tilknytingskvalitet og foreldras potensial til å gje den omsorga som barn treng. Dette er etter mitt syn veldig viktige grep. Barn har blitt høyrde for lite i barnevernet. Eg er no glad for at me lovfestar barn sin rett til å bli høyrde. Eg er i tillegg glad for at regjeringa føreslår å lovfeste barn sin rett til å få ein tillitsperson. Dette har vore eit klart ønske frå barn i barnevernet sjølv, og er med på å styrkje både tryggleiken og den reelle moglegheita deira for medverknad. Det å få med seg nokon som ein kjenner og stolar på, vil føre til at barn i større grad kan tore opne seg og uttale seg om korleis dei har det og kva dei meiner. Fosterheim er det mest brukte omsorgstiltaket i barnevernet, og det er ei høgt prioritert oppgåve for regjeringa å rekruttere fleire. Eg er glad for at regjeringa og statsråden har sterkt fokus på dette, og at ein systematisk arbeider med rekruttering frå direktoratet si side. Det blir gjort eit omfattande arbeid for å rekruttere fleire fosterheimar. I fjor blei det inngått fleire nye rammeavtalar med ideelle aktørar for rekruttering. Me ser òg ein stor auke i bruken av familieråd, og heile 400 kommunar har no fått opplæring i bruken av metoden, og det blei gjennomført over 600 familieråd i 2012. Ein treng ikkje vere dårleg for å bli betre. Me har i dag eit godt barnevern med mange tilsette som kvar dag gjer ein god og viktig jobb – med tusenvis av flotte fosterforeldre og fagleg sterke institusjonar. Me ser ei positiv utvikling når det gjeld fristbrot, ventetider og tilsyn. Me har gjennom barnevernsløftet fått 850 fleire stillingar i det kommunale barnevernet, og aldri før har fleire fått hjelp. Samtidig veit me at barnevernet i altfor mange år har vore ei underprioritert politisk oppgåve. Det er derfor avgjerande at me får fortsetje det løftet me er i gang med. Å bruke pengar og tid på grundige politiske prosessar for å utvikle eit godt barnevern, slik me no gjer, er så utruleg viktig. Barndommen er ikkje berre ein tilstand der me ventar på å bli vaksne – han har ein enorm verdi – og ungane er svært såbare. Den tida kjem aldri att. Den viktigaste veksten er oppveksten, og då treng ein næring gjennom omsorg, tryggleik, stabilitet og kjærleik. Me kan ikkje vedta kjærleik eller omsorg i denne salen, men me kan vedta at ein skal leggje til rette for å finne gode vaksne som vil gje dette til dei ungane som treng det og som ikkje får det av dei som sette dei til verda. For meg handlar politikk i stort om å arbeide for at alle skal kunne leve gode liv. Grunnlaget blir lagt i barndommen. Ein god barndom varar heile livet – og i generasjonar. Til slutt vil eg seie at dette er ein god proposisjon som inneheld viktige tiltak og lovendringar for eit betre barnevern, der ein styrkjer kompetansen i alle ledd i barnevernet, og ein fortset arbeidet med å styrkje kvaliteten gjennom ei kvalitetsreform.