Sveinung Rotevatn (Venstre), 2022-05-10:
Det var godt å høyre presidenten bruke heile det norske språket. Det bør han absolutt gjere oftare. Det er mogleg at denne interpellasjonen vil vise seg å stadfeste det openberre. Eg håpar eigentleg at han gjer det, men eg interpellerer likevel. Det er fordi eg ikkje føler meg heilt sikker – og sikker på kva? Jo, sikker på at om og når smittetala for covid-19 begynner å stige igjen til hausten, og det er det vel grunn til å tru at dei vil gjere, er det uaktuelt igjen å setje i verk inngripande smitteverntiltak. Grunnen til den usikkerheita er at vi stod i ein ganske liknande situasjon i fjor. Befolkninga var dobbelvaksinert, utsette grupper fekk oppfriskingsdosar, og smittetala steig. Det begynte å kome uromeldingar om intensivkapasitet, sjukefråvær, og stemmer både i byråkrati, i media og her på Stortinget kravde omfattande smitteverntiltak. Til regjeringa si forteneste gjorde ein det i liten grad. Dei tiltaka ein innførte, gjaldt koronapass, og det gjaldt innstrammingar i testregimet. Så gjekk det nokre veker, omikronvarianten kom, og ting vart snudde på hovudet. Det er sjølvsagt slik at ingen kan garantere at ikkje virus igjen muterer til langt farlegare og meir smittsame variantar, men mitt poeng i dag er å få stadfesta frå statsråden at så lenge dei virusvariantane som er i omløp, er nokolunde slik vi kjenner dei i dag, og vaksinen beskyttar mot dei, vil det ikkje vere aktuelt igjen å innføre smitteverntiltak utover vaksinering. Kvifor er det viktig? Jo, det er viktig fordi folk er bekymra. Ikkje minst er mange i næringslivet det. Eg har fått mange bekymringsmeldingar frå særleg serveringsbransjen, som såg kva som skjedde i fjor, som veit kven som står først i køen når det er snakk om nye nedstengingar og nye permitteringar, og dei ønskjer sikkerheit rundt drifta si. Så er det slik at når vi handterer kjende virus og kjend smitte i samfunnet med vaksinar, og vi veit effekten av dei, har vi ikkje hatt for vane i Noreg å bruke andre smitteverntiltak. Det er ein vane som bør fortsetje. Vi veit at sjølv om folk er vaksinerte, vil smitten likevel kunne spreie seg igjen, fordi vaksinen har mista kraft, viruset vil mutere kontinuerleg og sjukdomar spreier seg raskare når det er kaldare i vêret og folk er meir inne. Så at det nær sagt uansett vil kome ei smittebølgje til hausten, treng ein neppe å vere spåmann for å slå fast. Spørsmålet er i grunnen berre: Kor stor vert ho? Det vi lærte i vinter, var at så lenge alle er vaksinerte og sårbare grupper har fått oppfriskingsdosane sine, er det faktisk mogleg å byggje flokkimmunitet utan at helsevesenet kollapsar, eller at sjukefråværet eksploderer, eller at liv og helse vert sette på spel i uforsvarleg grad. Eg håpar at regjeringa og statsråden tek med seg den lærdomen inn i hausten og vinteren, og at dersom ein har sett at det er behov for å gjere endringar på systemnivå for å hindre nye nedstengingar, er det arbeidet for lengst i gang. I den samanhengen er det sjølvsagt særleg viktig å sjå på intensivkapasiteten, for hovudgrunngjevinga for å stengje ned i vinter var nettopp den, sjølv om grunngjevinga etter kvart endra seg. Om den frykta eigentleg nokon gong var rettkomen, kan ein nok diskutere, men all den tid ein visste lite om omikronvarianten, får ein vel uansett ta det på kontoen for føre-var-tankegang. Men grunnspørsmålet er viktig, nemleg: Har vi ein god nok intensivkapasitet til å handtere også store smittebølgjer? For det må vere målet. Vi kan ikkje ha ein permanent intensivkapasitet som toler enorme utbrot av virus vi ikkje har vaksine eller beskyttelse mot. Det er det ingen som forventar, men vi kan forvente at sjukehusa våre er i stand til å handtere utbrot av kjende sjukdomar som vi har gode vaksinar mot. Då vert spørsmålet: Er vi der i dag? Er helse- og omsorgsministeren trygg på at sjukehusa våre vil tole ei smittebølgje av kjende covid-19-variantar denne hausten? Svaret bør vere ja, det må vere ja, for vi kan ikkje dimensjonere fridomen i samfunnet til helsevesenet sin kapasitet. Det er helsevesenet som må dimensjonerast for å leggje til rette for at alle innbyggjarane kan leve eit fritt liv. Så eg håpar at helse- og omsorgsministeren vil svare ja på det spørsmålet. Det er ingenting som er betre enn det. I alle tilfelle er eg spent på å høyre svara ho straks vil kome med.