Tore Storehaug (Kristelig Folkeparti), 2019-05-21:
Lat meg først takke representanten Heggelund for interpellasjonen og utanriksministeren for hennar positive svar. Utanriksministeren peika på at det har vore ei utvikling – ei positiv utvikling – i fleire land dei siste fem åra, og det er veldig bra. Det er òg veldig bra at Noreg dei siste åra har styrkt innsatsen i samband med artikkel 18 i den universelle erklæringa om menneskerettane, som slår fast tanke-, samvits- og religionsfridomen. Kristeleg Folkeparti har gjennom ei årrekkje teke initiativ til å styrkje vernet om trusfridomen, fridomen til sjølv å velje livssyn, til å kunne skifte tru og religion eller til å kunne gje uttrykk for trua si i praksis. Det er ein kamp som vi må føre på fleire frontar. Utanriksdepartementet har eit eige minoritetsprosjekt, som er ei god plattform for norsk engasjement. Trus- og livssynsfridom inngår i Noregs politiske dialog med enkeltland, m.a. i Midtausten. Vidare er dette er eit spørsmål som regelmessig blir teke opp i FN, og vern om religiøse minoritetar får aukande plass i den humanitære bistanden. Dette er gode eksempel, men dei er òg berre eksempel. Dei siste åra har vi sett avskyelege overgrep mot annleis truande. Den islamistiske ekstremistorganisasjonen ISIL sette i verk eit terrorregime i det dei sjølve kalla Den islamske staten. Dei som hadde ei anna tru, blei utsette for forfølging og drap. ISIL fornekta ikkje berre alle menneske sitt likeverd, men òg grunnprinsippa i demokratiet, i dei internasjonale menneskerettane og i rettsstaten. Men det er feil å tru at grove overgrep mot religiøse minoritetar berre fant stad i ISIL-kontrollerte område i Irak og Syria. Det omtykte Pew Research Center har årleg lagt fram rapportar om korleis trusfridomen blir krenkt. Deira siste rapport, som det har vore referert til tidlegare i debatten, slår fast at det er sterke, statlege restriksjonar på trusfridomen i 55 av verdas 198 land, og der 80 pst. av verdas befolkning bur. I 54 land var det betydelege overgrep mot annleis truande frå ikkje-statlege samfunnsgrupper. Når staten ikkje stoppar slike overgrep, risikerer ein framvekst av valdelege angrep mot folk med eit anna livssyn, rett og slett drap av annleis truande. Nasjonalistisk agitasjon har auka og blir brukt til å eggje folk opp til overgrep mot religiøse minoritetar. Talet på land der ulike religiøse grupper blei mobba og trakasserte, har auka, viser denne rapporten. Når ein ser på dei 25 mest folkerike statane i verda, er det Egypt, Russland, India, Indonesia og Tyrkia som generelt har det høgaste nivået av religiøse restriksjonar. Kina har mest statlege restriksjonar, mens India har det høgaste nivået av overgrep utført av samfunnsgrupper. Dette er to av verdas mest folkerike statar, så offera er mange. Overgrep mot trusfridomen er ein viktig indikator og ein god indikator på når det er fare for menneskerettane òg meir generelt. Tankefridom, trusfridom og ytringsfridom er avgjerande for å sikre at enkeltmenneske skal kunne kjenne seg frie, og vi som er folkevalde, er òg nøydde til å ta ein aktiv del i det arbeidet. Difor er det viktig at ein dei siste åra har satsa på å byggje opp eit internasjonalt nettverk av parlamentarikarar som no får prinsipiell og praktisk kunnskap om korleis vi kan sikre betre vern av trus- og livssynsfridomen i våre land og internasjonalt. Noreg har spela ei viktig rolle i oppbygginga av dette nettverket som vi no ser vekse fram. Forsvaret av dei sentrale menneskerettane er viktig i norsk utanriksteneste, og eg vil gjerne høyre meir om korleis utanriksministeren vil sikre at diplomatar og byråkratar i utanrikstenesta har god nok kunnskap om og forståing for religions- og trusfridom. Så vil eg avslutningsvis framheve det sivile samfunnet, der det er mange organisasjonar som gjer ein viktig innsats for tanke-, trus- og ytringsfridomen. Dei spenner frå organisasjonar med eit breitt fokus, som Amnesty International og Helsingforskomiteen, til organisasjonar som jobbar spesielt med trusfridomen, som Åpne Dører og Stefanusalliansen. Vi treng eit samspel mellom fleire aktørar for å lykkast og for å sikre at både små og store tek ansvar, ikkje berre tek kortsiktige omsyn og lèt eiga interesse stå i vegen for eit prinsippfast arbeid for menneskerettar.