Kjell Ingolf Ropstad (Kristelig Folkeparti), 2011-01-13:
Først vil eg nytte anledninga til å takke interpellanten for å ha teke opp eit viktig tema. Eg er glad for den debatten som har vore, med gode innlegg og gode innspel til ulike tiltak som kan gjerast. Sidan i sommar har talet på nordmenn som har betalingsmerknader, auka med 26 000. Det er 17 000 fleire enn for berre eitt år sidan. Til saman har over 200 000 nordmenn nesten 30 mill. kr i ubetalte krav. Fem av seks av dei som ikkje gjer opp for seg, er menn, og gjennomsnittsalderen er 41 år. Det betyr at det er ei utfordring som ikkje berre gjeld unge, men som gjeld unge spesielt, som fleire har vore inne på, for nesten 19 000 unge under 25 år har no fått betalingsmerknad. Ofte kan det godt vere at det gjeld mindre beløp, men at så mange unge startar livet sitt med betalingsmerknad, er alvorleg. Det er 3 000 fleire unge under 25 år som er registrerte med merknad enn det var i fjor vår. Det viser jo at situasjonen har blitt verre, som fleire har vore inne på. For dei aller yngste er det nesten tusen 19-åringar som har fått merknader. Det er dobbelt så mange som for berre eit halvt år sidan. Det viser at det er eit viktig tema, og eg er derfor glad for at fleire har vore engasjerte i temaet lenge. For Kristeleg Folkeparti sin del har me teke fleire ulike initiativ her i Stortinget for å hindre at fleire hamnar i gjeldskrise, men òg for å kome med tiltak for å hjelpe dei som har blitt gjeldsslavar. Det er viktig med eit lågterskeltilbod, enkle hjelpemiddel, for dessverre ser ein at veldig mange dryger altfor lenge med å kome med dei små beløpa til å begynne med. Ein ser at det er rekningar som begynner å hope seg opp, og så veit ein ikkje heilt kva ein skal gjere. Det å kunne gå tidleg inn og hindre at det utviklar seg til eit problem, er noko av det viktigaste ein kan gjere. For Kristeleg Folkeparti er det òg opplagt viktig å kunne bryte den onde sirkelen i begynninga, at ein kan sjå at dei som har begynt å få betalingsproblem, kan få hjelp og ikkje hamnar tilbake i den onde sirkelen. Derfor er kanskje det å rette tiltak mot unge, som interpellanten var inne på, ekstra viktig, fordi ein veit at når ein hamnar i ein slik sirkel, kan det vere vanskeleg å kome ut av han. Ein er kanskje heller ikkje klar over kor alvorleg det er å få betalingsmerknader. Det er først når ein prøver å oppsøkje banken og skal ha eit lån til bil eller hus, at ein ser at det ikkje er like lett å få det lånet som ein ville ha. Derfor ønskjer eg å ta opp ein spesiell problemstilling med statsråden, fordi Kristeleg Folkeparti har teke initiativ til eit gjeldsregister, som Stortinget faktisk gjorde eit samrøystes vedtak om i 2007, eit vedtak med oppmoding om at ein skal gjennomføre eit gjeldsregister. I vedtaket ligg det at ein tek sikte på at det vil liggje føre ei endeleg vurdering i 2008. Så langt eg kan sjå, ligg ho ikkje føre. Tvert imot har eg sett tidlegare formuleringar frå departementet som seier at dei skal kome tilbake til det seinare. Det seinaste eg har funne, er at det skal kome våren 2010. Eg kan ikkje sjå det heller, men eg tek eit lite atterhald om at eg ikkje har klart å finne det. Men eg vil uansett be statsråden om å sjå på eit gjeldsregister, for det handlar jo om å få ein samla oversikt over kva for lån ein har. Då kunne f.eks. lån med pant i bil, hus osv. vere oppgitt, men når det gjeld dei som har lån utan pant, må dei forskjellege finanskredittinstitusjonane vere avhengige av å kunne stole på at låntakarane oppgir den faktiske informasjonen. Ein veit at det ikkje alltid blir gjort. Det er eit personleg ansvar å forhindre at ein får slike utfordringar som eg snakkar om i dag. Men det er òg eit ansvar for oss som politikarar å kunne leggje til rette for at finansinstitusjonane – mange av dei ønskjer faktisk å gjere ein jobb for å hindre at menneske blir gjeldsslavar – òg kan ha den totale oversikten, og dermed kanskje lettare vil kunne seie nei. Så utfordringa til akkurat dette er gitt. Samtidig vil eg berre takke Karin Andersen for å ha teke opp problematikken med det offentlege som kreditor. Det er ei alvorleg bekymring som eg deler, som eg er glad for at regjeringspartia er opptekne av, og som eg håper statsråden vil sjå på. Eg håper òg at ho vil sjå på ein nettportal, at ein kan vere meir villig til å bruke gjeldsrådgiving frå dei frivillige organisasjonane, som gjer ein kjempeviktig jobb. Og så er eg glad for at fleire har vore inne på at ein skal sjå på den marknadsføringa som kredittkortselskapa driv med.