Ranveig Frøiland (Arbeiderpartiet), 2001-04-05:
Arbeidarpartiet vil ha ein god skule med rom for alle, uavhengig av sosial bakgrunn, religionstilknyting, evner og verdigrunnlag. Skulen er ein møteplass for mangfaldet, og den skal gje alle likeverdige moglegheiter. Skulen skal òg representera ei felles plattform for barn og unge. Forslaget vi handsamar i dag, dreiar seg om Oasen barneskule, som har eit undervisningsopplegg som er felles for mange skular, ACE-pedagogikken. Eksempel frå læreheftet i samfunnsfag, som eg tek sterk avstand frå, og som er direkte støytande, er omtalte i ein del av avisene i dag, spesielt i Verdens Gang: Kvinna skal vera mannen underdanig både i heimen og på jobb. – Det er heldigvis forelda politikk. Debatten i dag handlar òg om korleis vi ønskjer at Skule-Noreg skal sjå ut, og det handlar om kvaliteten i skulen. For meg er faktisk barna det viktigaste. Eg tvilar heller ikkje på at det er målet for dei andre partia òg. Kristeleg Folkeparti, og då spesielt Bondevik, har skulda Arbeidarpartiet for manglande toleranse i synet på privatskular. Dette er eit bomskot og viser at han ikkje følgjer med i timen. Arbeidarpartiet meiner at vi skal ha eit supplement til dei offentlege skulane gjennom privatskular. Arbeidarpartiet kjem framleis til å godkjenna privatskular, slik vi har gjort og gjer gjennom det lovverket som vi har forvalta gjennom tiår. Toleranse betyr å akseptera. Vi aksepterer og respekterer privatskular som eit supplement til den offentlege fellesskulen så lenge dei fell inn under privatskuleloven sine føresegner. Men vi ønskjer ikkje privatskular med ekstremt undervisningsopplegg, utan omsyn til religion, livssyn eller verdiar. Privatskuleloven seier at departementet skal godkjenna undervisningsplanar. Det betyr at departementet har plikt til å gå gjennom læreplan og undervisningsopplegg. Regjeringa er forplikta etter lovverket som Stortinget har vedteke, til å utøva eit visst skjønn. Det skjønnet er utøvt i denne saka. Med bakgrunn i loven og forarbeida meiner vi at statsråden si handsaming av søknaden frå Oasen private barneskule er riktig. Forslagsstillarane etterlyser likskap for loven, og at ein legg lovens formålsparagraf til grunn. Betyr dette at privatskuleloven si formålsføresegn inneber at vi må godkjenna kvar søknad om å oppretta ein privatskule på religiøst grunnlag, utan å vurdera undervisningsopplegget? Betyr likskap for loven at ei ny regjering er bunden av kva den førre har vedteke? Og betyr likskap for loven at statsrådar ikkje skal utøva det skjønnet som loven seier at statsråden skal gjera? I oktober 1999 fekk utdanningsminister Lilletun melding frå likestillingsombodet om ACE-skulane sine læremiddel. Ombodet peikte på at læremidla var i strid med likestillingsloven. Lilletun valde ikkje å ta omsyn til dette. I tillegg fekk Lilletun brev frå Den norske kyrkja si nemnd for kvinne- og likestillingsspørsmål. Dei slo fast at ACE-pedagogikken «kan neppe påstås å være særlig kristelig, men den representerer en underordningsideologi som kan gjøre stor skade for jenters og gutters kjønnsidentitet og selvbilde». Lilletun oversåg dette òg, og godkjende skulen. Så seier Lilletun til VG i går at han «aldri godkjente ACE-pedagogikken, men søknadene fra kristne livssynsskoler». Går det an å fråskriva seg ansvaret på den måten som Lilletun gjer? Eg har lyst til å føya til at i 1995 galdt det ei sak om muslimske skular. Statsråd Hernes sa nei til muslimske skular etter ei totalvurdering òg bygd på skjønn. Framstegspartiet var ikkje oppteke av foreldreretten i den saka, så dei sa ingenting til det. I 1999 sa Lilletun ja til muslimske skular, og han grunngav dette med foreldreretten. I Arbeidarpartiet aksepterte vi at statsråden hadde rett til å utvisa skjønn, og vi gjorde ingenting med det, trass i at vi visste at vi hadde fleirtal i salen saman med Framstegspartiet. Det er sagt i loven at ein skal utvisa skjønn, og det er det òg viktig at kvar regjering kan få gjera. Det er enkelte av forslagsstillarane som har sagt at private skular er det viktigaste i forhold til foreldra sin rett til å velja skule for sine born. Eg er einig i at foreldra sin rett til val av skule er både viktig og riktig. Men når ein skule krev midlar frå staten i forhold til privatskuleloven, skal foreldra føla seg trygge på at staten krev kvalitet på undervisninga og materiellet tilbake.