Ove Trellevik (Høyre), 2014-06-17:
I går var eg i Hordaland, i vakre Kvinnherad kommune, ein av dei største, viktigaste og gode landbrukskommunane våre i Hordaland. Då var eg på besøk hos ein ung bonde – han var vel passert 30, og det er jo ungt, sjå på meg! Han hadde slite i mange, mange år under dei raud-grøne med å få lov til å laga meir matjord. Han hadde eit utmarksområde som staten hadde laga, eit landskapsvernområde. Det er fantastisk trist at det skal vera slik at når unge folk ønskjer å gå inn i næringa – og til og med skapa og laga meir matjord – vert ein hindra frå det. Det er jo ikkje rart at snittalderen på bøndene er gått opp – frå 48 til 50 år – når ungdommen berre skal møta kvist når dei forsøkjer å skapa ting innafor landbruket. Etter at eg var på besøk hos han, var eg på besøk hos ein typisk vestlandsbonde. Han dreiv eit kombinasjonsbruk med litt mjølk og med betydeleg meir sau. Han hadde ein type bruk som gjorde at han var avhengig av å ha god kvalitet dersom han skulle få nokolunde grei økonomi på gardsdrifta si. Han hadde derfor valt ein kutype som gav høg pris på mjølka og god pris på kjøtet, sa han. Han var begeistra over denne regjeringa og det som Stortinget her har fått til. Me har fått til eit nytt kvalitetstilskot på lam. Det styrkte altså hans gardsbruk betydeleg, sånn som han dreiv på Vestlandet. Så det er mykje positivitet ein òg høyrer ute blant bønder i samband med at me har fått ei ny regjering. Eg synest likevel det er mykje kritikk som kjem fram her i salen i dag, men eg vil minna om at det var ikkje berre, berre under den raud-grøne regjeringa heller. Jordbruksarealet fall drastisk – det fall med 500 000 dekar. Kornarealet er redusert med 11 pst., som òg andre har nemnt her. Me importerte ein halv million tonn fôrkorn og produserte ein million tonn fôrkorn sjølv. Det vart nemnd her òg at sjølvforsyningsgraden er redusert frå over 50 pst. til noko over 40 pst. Så høyrer eg Karin Andersen gjentekne gonger ta opp dette med at det er viktig med norske ressursar i landbruket. Men eg vil minna Karin Andersen om at i Meld. St. 9 for 2011–2012 står det: «Fôrkorn er en hovedbestanddel i kraftfôr som kan produseres i Norge.» Det var altså ikkje nødvendig då Senterpartiet og SV sat i regjering, at dette var den viktigaste ingrediensen i fôrproduksjonen vår. Når dei førte ein sånn politikk, fall altså kornarealet med 11 pst., det vart auka fôrkornimport, og det vart mindre og mindre grasdyrproduksjon. Resultatet er at planteproduksjonen er redusert med 7,5 pst. Det som har skjedd med løna, og det som faktisk òg står i denne stortingsmeldinga, er konsekvensen av denne politikken. Der står det: «Datamaterialet tyder på at grovfôrproduksjonen ekstensiveres og husdyrproduksjonen intensiveres, med økt bruk av kraftfôr.» Dette var politikken då Senterpartiet og SV sat i regjering. Ikkje nok med det, men det vart gjennomført store strukturendringar i norsk landbruk då dei raud-grøne sat og styrte. Talet på landbruksbedrifter er redusert med 33 pst. i perioden. Det står òg i denne stortingsmeldinga, Meld. St. 9 for 2011–2012: «En økende andel er lokalisert i Rogaland, på Østlandet og i Trøndelag.» Leiejorda er auka frå 38 til 43 pst., og 18 000 årsverk forsvann frå jordbruket. Mange, mange bruk er lagde ned – bortimot 10 000 bruk er lagde ned. Talet på bruk med mjølkeproduksjon er redusert med 37 pst. Dette har gått ut over Vestlandet. Me kan lesa i Meld. St. 9: «Den største endringen er økning i produksjonen av sau-/lammekjøtt i Rogaland, på bekostning av resten av Vestlandet.» Så det var ein planlagd politikk som dei raud-grøne førte, som hadde negative konsekvensar for oss på Vestlandet. Det står òg å lesa: «Antall ammekyr har særlig økt på Østlandet.» Og vidare: «Arealutviklingen er svakest på Vestlandet.» Alt dette står i Meld. St. 9. Det var dette som var politikken til Arbeidarpartiet, Senterpartiet og SV i regjering – betydelege endringar og nedbygging av norsk matproduksjon også i distrikta våre. Likevel kan me sjå i merknadene til den saka me behandlar i dag: «Komiteens medlemmer fra Arbeiderpartiet og Senterpartiet ser med bekymring på strukturprofilen i årets jordbruksoppgjør.» Er tida ute?