Ranveig Frøiland (Arbeiderpartiet), 2002-10-10:
Noreg er eit rikt land, eit godt land å bu i, vi har høg sysselsetjing og svært mange gode velferdsordningar. Likevel meinte Bondevik i fjor at det var nødvendig med ein ny kurs for landet, og Kristeleg Folkeparti valde å gå inn i ei Høgre-dominert regjering som var avhengig av fødselshjelp frå Framstegspartiet. No ser vi den nye kursen. Det er eit usosialt Høgre-budsjett som er lagt fram. Talet på arbeidslause kjem til å auka, og dei som er utan arbeid, får det verre. Eg trur alle er samde om at å få folk i arbeid igjen er det viktigaste, men når ein ser at arbeidsplassar forsvinn, må ein akseptera at arbeidsløyse vert det ei stund. Då trur eg ikkje det er slik at dei som er arbeidslause, vel å vera arbeidslause fordi ordningane i dag er så gode. Dei er det fordi dei ikkje får seg arbeid. Så om Regjeringa meiner at ordningane er så gode at folk går heime i staden for å ønskja seg arbeid, burde ho sagt det klårare. Eg trur ikkje det er slik. Situasjonen for den konkurranseutsette industrien vår er vanskeleg på grunn av sterk krone og høgare rente enn det dei som vi handlar med, har. Derfor er det viktig å ha eit stramt budsjett, og det vil Arbeidarpartiet medverka til. Det meinte vi òg var nødvendig i juni i år, då vi handsama revidert nasjonalbudsjett, men då hadde ikkje Regjeringa ryggrad til å stå løpet ut. Å bruka pengar vart for freistande. Høgre har gjort det til ein dyd å ikkje ha nokon industripolitikk. Det er meir skuffande at ikkje Kristeleg Folkeparti er meir oppteken av industri og sysselsetjing, og at dei var med på å ta bort både refusjonsordninga og nettolønsordninga for sjøfolk, som dei var så opptekne av å kjempa for i fjor. Vi veit at velferden vår skjer i kommunane. Det som no skjer i kommunane, med kutt i eldreomsorg og kutt i skule, er veldig trist. Vi er faktisk veldig mange som hugsar Høgre sine lovnader før valet sist haust: skule, skule, skule – og det var vel ingen av oss som oppfatta at det skulle bety nedskjeringar i skulen. Kommunalministeren sa tidlegare her i eit innlegg i dag at høgrestyrte kommunar prioriterte skular, medan arbeidarpartistyrte Bergen først kutta i skule. Kommunalministeren veit godt at Bergen får for lite midlar overført i høve til dei andre byane. Likevel var det slik at ved inngangen til dette året var Bergen den storbyen som brukte mest midlar til skule. Bergen har effektivisert administrasjonen på heile 1990-talet, slik at Bergen no er den byen som brukar minst på administrasjon ifølgje KOSTRA. Så no lyt kommunalministeren og Regjeringa ta ansvaret for at Bergen kuttar i midlar til skule, fordi kommunalministeren og Regjeringa kuttar i overføringar til kommunane. Vi har vore stolte over at vi har klart å byggja velferdsstaten. Vi gjekk frå forsorg til rettferd, frå forsorg til velferd, og klarte ei omfordeling gjennom skattlegging. Den nye kursen til Regjeringa bryt på mange område med dette. No er det behovsprøving som er in igjen. Uføretrygda skal ikkje lenger få prøva seg i arbeidslivet og tena inntil 1 G. No skal det kuttast. I den augneblinken dei tek arbeid, skal det kuttast i trygda. Eldre og uføre som altså fekk innvilga at dei ikkje skulle betala eigendelar på blå resept i fjor, lyt no igjen betala eigendelar. Det er trist å sjå denne utviklinga som går på at ein tek frå dei som har aller minst; no skal det behovsprøvast. Igjen skal det vera ei slik ordning at ein skal gå med hua i neven og bukka for sosialkontoret og spørja kva ein har rett til. Statsministeren var veldig oppteken av at det ein gjer, skal vera føreseieleg frå Stortinget si side, og peikte i fleire innlegg her i dag på at investeringsavgifta skulle takast bort frå 1. oktober i år. Og det måtte alle veta skulle gjelda når Stortinget hadde sagt det. Då vil eg spørja: Kva er det som er annleis? Når Stortinget har vedteke at eigendelar på blå resept for eldre og uføre skulle takast bort frå 1. oktober i år, kvifor skal det ikkje vera føreseieleg for dei som er eldre og uføre? Kvifor har dei ei heilt anna ordning som ein ikkje treng bry seg med? Det skal vera like føreseieleg for dei som er eldre og uføre – dei skal veta kva dei har av rettar og kva dei får på blå resept – som det skal vera for næringslivet. Difor må ein ha like stor respekt for alle når ein gjer vedtak frå Stortinget si side.