Laila Reiertsen (Fremskrittspartiet), 2016-03-29:
Takk til interpellanten, som tar opp eit svært viktig tema – og gratulerer med dagen. Det er alvorleg at mindreårige forsvinn, og sakene er utfordrande, bl.a. fordi vi veit for lite om dei barna som forsvinn. Mindreårige asylsøkjarar under 18 år kjem til Noreg utan foreldre eller andre med foreldreansvar. Mange av desse forsvinn. Mange reiser til andre europeiske land, nokre reiser tilbake til nærområda eller faktisk til heimlandet. Det er klart at ein del vel å gå under jorda og leva som papirlause, anten her i landet eller i andre land. Vi kan heller ikkje sjå bort frå at nokre blir utsette for menneskehandel, vald og overgrep på veg til Noreg, men også etter at dei er komne hit til landet. Dette er alvorleg, og ein bør få gode ordningar slik at ein forhindrar dette. Asylbarn som forsvinn, men er i Noreg, har ikkje id-papir og kan ikkje få jobb, utdaning, mobiltelefon eller adresse. Ein kan ikkje gå til lege, ei heller melda ting til politiet. Mange av desse lever frå hand til munn og blir dermed lettare offer for den svarte arbeidsmarknaden og andre marknader som vi ikkje vil ha noko av. Tala rundt mindreårige asylsøkjarar som forsvinn, er usikre. Difor er det viktig med gode rapporteringsrutinar. Omsorgssentra skal jobba til det beste for barnet, og dei arbeider kontinuerleg med å førebyggja rømming og forsvinning. Ved mistanke om rømming eller forsvinning skal omsorgssentra sikra tett oppfølging av barnet i det daglege, bl.a. ved å informera skular og vera i kontakt med nettverket til barnet, dersom dette er tilgjengeleg. Det er klart at når ein ser barn som er på omsorgssenter, vil dei kanskje ha ein litt betre tryggleik enn dei som er på vanlege mottak, og her er det nok ein god del som må bli gjort litt annleis. Alle omsorgssentra har rutinar for forsvinning og rømming. Dersom omsorgssenteret ikkje finn barnet ved å kontakta vener, nettverk og skule, skal barnet bli meldt sakna til politiet. Vidare skal barnevernsvakta, representant, verje, UDI og advokat bli varsla. Forsvinninga skal bli registrert i BiRK, som er fag- og rapporteringssystemet til Bufetat. I saker der einslege mindreårige asylsøkjarar forsvinn frå mottak, har UDI rutinar for oppfølging som bl.a. inneber at barnevernsrepresentant og andre involverte skal bli varsla. Politiet må konkret vurdera den enkelte saka når dei får melding, med sikte på kva tiltak som kan vera aktuelle for politiet å setja i verk. Men det er betre å setja i verk noko for mykje enn for lite i slike saker. Ved mistanke om menneskehandel samarbeider omsorgssentra tett med politiet om utveksling av informasjon om mistenkjelege aktivitetar rundt omsorgssenteret og det aktuelle barnet. Tilsette ved omsorgssentra er spesielt lærte opp til å kunna vurdera sikkerheita rundt barna, bl.a. med omsyn til menneskehandel. Men òg dette handlar om at det er nok tilsette, og at dei har nok kunnskap om dette til at dei kan formidla beskjedar vidare. Politiet har eit hovudansvar, men også det kommunale barnevernet har ei sentral rolle i desse sakene. BLD har utarbeidd eit rundskriv om barnevernstenestas ansvar for einslege mindreårige asylsøkjarar og andre mindreårige personar i mottak, omsorgssenter og kommunar. Rundskrivet tydeleggjer at barnevernsloven gjeld for alle barn i Noreg, uavhengig av asylsøkjarstatus og statsborgarskap. Tala for forsvinningar er svært usikre. Førebelse tal frå pågåande forsking viser at ein del av barna blir talde meir enn ein gong. Vi må hugsa at dette ikkje er noka einsarta gruppe. Nokre er ikkje tradisjonelle asylsøkjarar, men unge i drift som blir plasserte på mottak når dei blir trefte på f.eks. i rusmiljøet. Enkelte forsvinn ut av landet etter avslag på asylsøknaden, mens andre oppsøkjer slektningar. Dessverre har vi indikasjonar på at nokre også blir offer for kriminalitet. Det er her vi må setja inn kreftene for å førebyggja at dette skjer. Eg er kjend med at Kripos er bekymra for situasjonen til einslege mindreårige, og at dei fryktar at barna kan bli misbrukte av kriminelle. Dette er ei stor uro som eg deler. Samtidig blir alle forsvinningane melde til politiet, som også har ansvar for å følgja opp desse sakene. UDI etablerte i 2014 eit nytt hurtigspor i handteringa av saker med utvalde grupper einslege mindreårige. Målet er å forhindra forsvinningar før aldersundersøkinga og før saka er tilstrekkeleg opplyst, unngå at overårige blir plasserte i mottak for einslege mindreårige, og å identifisera personar med oppfølgingsbehov på grunn av sårbarheit. Tematikken har vore gjenstand for fleire arbeidsgrupper og rapportar det siste tiåret. Hausten 2015 la Fafo fram rapporten «Ikke våre barn – Identifisering og oppfølging av mindreårige ofre for menneskehandel i Norge» etter oppdrag frå BLD. Her blir forsvinningar omtalte til ein viss grad. Samtidig ser eg svært fram til den rapporten som no er bestilt, som skal bli publisert i løpet av dette året. Denne rapporten vil vera viktig i arbeidet vidare.