Ranveig Frøiland (Arbeiderpartiet), 2004-06-17:
Det er veldig mykje bra i norsk skule i dag. Det er utgangspunktet for meldinga. Utfordringane våre i fellesskap er å gjera skulen betre. Meldinga slår fast at fellesskulen, som Arbeidarpartiet har arbeidd for, har verka. Meldinga slår vidare fast at grunnutdanninga er god, og at dei fleste elevane går ut av skulen med eit godt læringsutbytte. Men evalueringa av Reform 97 syner at vi ikkje har lukkast i å realisera idealet om ei opplæring som er tilpassa kvar einskild elev. Det er ei viktig utfordring å ta tak i vidare. Slik er verkelegheita, ikkje slik som Høgre sin parlamentariske leiar, Oddvard Nilsen, har gjenteke i ein del lesarinnlegg rundt i landet, at skulen ligg i ruin. Skulen er bra på veldig mange område. Skulen er blant våre viktigaste samfunnsinstitusjonar. Derfor er det viktig at skulen møter utfordringane frå eit meir kunnskapsdrive samfunn, som vi no har. Lærarane er skulen sin viktigaste ressurs. Derfor må dei òg ha den kompetansen som er heilt nødvendig. I Arbeidarpartiet meiner vi at å innføra ein basiskompetanse som ein del av den heilskaplege kompetansen som skulen skal opparbeida, er svært viktig. Men Arbeidarpartiet vil understreka at kulturelle ferdigheiter og forståing i større grad må inngå i basiskompetansen. Kulturell kompetanse er viktig for å kunna fungera i det komplekse samfunnet som vi etter kvart har fått. Så vil eg seia litt om sidemålet. Eg skulle ønskt at ein ikkje gjorde nokon endringar på det systemet som vi har i dag, med eit hovudmål og eit sidemål. Men for Høgre var det nok eit ideologisk spørsmål å redusera betydinga av sidemålet, les nynorsk. I Arbeidarpartiet hadde vi valet å stå på at vi ikkje ville ha noka endring av dagens system, og så overlata til regjeringspartia å få fleirtal med Framstegspartiet for å svekkja nynorsken i skulen. Arbeidarpartiet valde å få til eit kompromiss som hindra Regjeringa i å få gjennomslag for sitt primære standpunkt. Norskfaget er eitt fag med to jamstilte skriftspråk, nynorsk og bokmål. Det er ikkje tvil om at begge desse skriftformene har gjort språket vårt rikare. Skal dette førast vidare, er det heilt naudsynt at alle elevane har kjennskap til og kan nytta begge skriftformene. Bakgrunnen for ordninga med sidemål er prinsippet om jamstilling mellom begge målformene, og det går attende til 1885. Dette inneber at nynorsk og bokmål skal kunna nyttast i alle offentlege organ, og det betyr at alle arbeidstakarar i statlege etatar skal meistra både nynorsk og bokmål. Skal dette skje, må det gjevast opplæring i båe målformene, og det er dette kompromisset peikar på, nemleg at vi har to jamstilte skriftspråk. Eg tykkjer det er eit veldig mykje betre alternativ som i dag ligg på bordet, enn alternativet som Regjeringa kom med. Derfor kan det godt forsvarast. Nasjonale prøver skal gradvis komma i staden for avgangsprøver. Det er eg samd i. Her skal det utarbeidast nye læreplanar for norskfaget, både i hovud- og sidemålet. Det er ein del av premissgrunnlaget for å vera med og redusera noko på omfanget av sidemålseksamen. Eg synest det har vore gjort ein god jobb for å betra det utgangspunktet som Regjeringa la opp til, og det er eg fornøgd med.