Bjørn Lødemel (Høyre), 2010-12-16:
Vi har bak oss ein sommar med ein sterk og intens debatt om kraftlinjer. I Hardanger har folk lenge vore i harnisk over planane om å byggje ny 420 kV kraftlinje mellom Sima og Samnanger, og det toppa seg då klaga på konsesjon vart avvist i juli. Sommarens drama i Hardanger førte til ein av tidenes største retrettar i norsk politikk. Klaga på konsesjonen for Sima–Samnanger vart sett på vent til ein hadde fått ein fullverdig gjennomgang av heile saka. Sima–Samnanger er unik på mange måtar. Hovudgrunnen til at regjeringa måtte snu i denne saka, var at det var stor lokal motstand mot denne linja. Alle kommunane i regionen var mot luftspenn. Det same var fylkestinget i Hordaland og dei politiske partia i fylket. I tillegg var det interessant å sjå korleis bergensarane støtta motstanden mot luftspenn i Hardanger. Det er positivt at olje- og energiministeren ønskjer full gjennomgang av saka om Sima–Samnanger, og at regjeringa har oppretta fire fagråd for å få ein fullstendig og uavhengig gjennomgang av saka før det endelege vedtaket blir fatta. Høgre har kravd fullverdige utgreiingar lenge, så dette var i tråd med Høgre sine ønske. Høgre har ikkje teke stilling til val av løysing, men er svært kritisk til den prosessen som har vore. Vi ser også at Statnett har teke sjølvkritikk på prosessen, og det er bra. Mange innbyggjarar reagerer også på at det er stor forskjell på korleis staten handsamar store utbyggingar av linjenettet med store naturinngrep, og korleis grunneigarar og andre blir behandla når dei skal gjere større eller mindre utbyggingar på sine område. Kraftnettet er svært viktig infrastruktur, og det må takast særleg omsyn til dette ved utbygging av linjenettet. Likevel kan ein setje spørsmålsteikn ved korleis ein samanliknar denne utbygginga med anna utbygging i verneverdige område. I Ålfoten i Sogn og Fjordane fekk grunneigarane eit godt døme på det. I 2004 søkte dei om å få byggje ein 650 meter lang og 4 meter brei veg i Førsdalen. Dei fekk avslag på søknaden, bl.a. med grunngjeving av urørd natur og biologisk mangfald i området. Seks år seinare har Statnett fått grønt lys til å byggje ein 11 km lang og 40 meter brei trasé for den nye 420 kV-linja mellom Ørskog og Fardal gjennom same område – utan at grunneigarane kan sjå at naturverdiane i området har endra seg. Dette er eit stort paradoks også mange andre stader. Høgre har tidlegare kome med framlegg om å setje ned eit ekspertutval som skal leggje til rette for styrkt satsing på utvikling av ny kabelteknologi. Høgre hadde også ei høyring i Stortinget om dette i september. I sakspapira har Kristeleg Folkeparti fleire merknader om behovet for ny kabelteknologi som Høgre er samd i. Derfor støttar vi også dette punktet i saka. Det har vore stilt spørsmål om tilliten til Statnett, NVE og OED og ikkje minst om dei tette banda som ofte er mellom desse etatane i fleire saker om kraftutbygging. Sivilombodsmannen har handsama saka om Sima–Samnanger, og i brev til OED viser han til at ordlyden i delegasjonsreglementet ikkje er oppdatert og endra i tråd med den praksis som forskrifts- og delegasjonsmyndigheitene nyttar, og som skal vere gjeldande framover. I brevet frå sivilombodsmannen står det: «En slik langvarig uoverenstemmelse mellom ordlyden i de aktuelle delegeringsvedtakene og den kompetanse som faktisk synes å være delegert fra Olje- og energidepartementet til NVE, kan bidra til å undergrave tilliten til forvaltningen generelt og til NVE og Olje- og energidepartementet spesielt.» Det er svært viktig å ta tak i desse utfordringane, og at det blir klare ansvarslinjer mellom etatane. Ei anna utfordring som også har blitt aktualisert i det siste, er at det blir lagt fram berre eitt alternativ til linjetrasé når det blir søkt om konsesjon. Det må vurderast om det ikkje hadde vore hensiktsmessig å ha fleire alternativ å velje mellom, slik at ein kan vege for og mot når så viktige saker skal handsamast. Høgre er også glad for at ministeren i svarbrev til komiteen seier: «Jeg tar sikte på å framlegge en sak for Stortinget om de overordnede føringene for den fremtidige utbygging og oppgradering av landets overføringsnett for kraft senere i denne stortingsperioden.» Høgre har i fleire år ønskt ein fullstendig gjennomgang av nettpolitikken. No får vi ei god anledning til å diskutere framtidas nettpolitikk og framtidas løysingar. Høgre ser fram til å delta aktivt i denne debatten.