Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2011-03-14:
FNs barnekomité har uttrykt bekymring over den kraftige veksten i bruk av medikament mot ADHD i Noreg og bede oss om å sjå til at det ikkje blir utskrive medikament til for mange barn, og at alternativet til behandling som oppfølgingstiltak for barn med diagnosen ADHD, foreldra deira og lærarane deira blir utvida. Eg er glad for at interpellanten har sett denne saka om ADHD-medisinering på dagsordenen, og eg er glad for at statsråden har svart slik ho gjorde. Statsråden forsikrar oss om at det i rettleiaren for diagnostisering og behandling av ADHD blir stilt strenge krav til utgreiing og legemiddelbruk. Diagnosen skal setjast etter grundig utgreiing hos spesialist. Legemidlet skal aldri bli gjeve utan foreldrerettleiing og utan at spesialpedagogiske støttetiltak blir sette inn samtidig. Legen skal følgja pasienten tett for å avdekkja biverknader og vurdera nytta av behandlinga. Statsråden informerte oss òg om at rettleiaren er under revidering og skal ferdigstillast i løpet av 2012. Det blir framheva at vi treng meir kunnskap om årsaka til, gangen i og behandlinga av ADHD, og det blir vist til at fagmyndigheitene ikkje vurderer auken som bekymringsfull, men at dei vil følgja utviklinga nøye. Det synest eg er eit tillitvekkjande svar. Dersom vi følgjer rettleiaren og det som er blitt sagt, trur eg vi vil unngå at mange barn og unge med åtferdsproblem får ein feilaktig ADHD-diagnose med medisinering. For moderate og lette åtferdsvanskar med ein ADHD-diagnose er det heller ikkje lenger anbefalt medisinering i første omgang. Så er det riktig og viktig å slå fast at dei som treng medisin for å få eit godt liv, skal ha det. Mitt bidrag i denne debatten vil vera å understreka det både interpellanten og statsråden var inne på i sine innlegg: Vi må hindra ei utvikling som sjukleggjer barn og unge dersom dei ikkje er sjuke. Betydinga av eit breitt etablert folkehelsearbeid er viktig. Skulehelseteneste og helsestasjon er nemnde. Statsråden beskriv folkehelsearbeid som å fremma fellesskap, tryggleik, inkludering og deltaking i eit samfunn der det er plass til alle. Dette er veldig viktige ord. Av og til passar det å ta sine personlege erfaringar med på talarstolen. Eg er så heldig at eg er mor til seks. Ingen av dei har ADHD, og ingen brukar medisin. Men eg har sett kor ulike ungar er som sysken. Eg har òg erfart kor lite raust samfunnet vårt er mot barn og unge som er, som vi seier i Bergen, «nåkke for seg sjøl», som ikkje er som gjennomsnittet, men som skapar det, ungar som er godt innanfor normalen, men som ikkje er like stille og lydige som nabogutane, ungar som er krevjande for foreldre, familie, sysken, skule og barnehage, og som ikkje treng medisin, men som treng tålmod, respekt, støtte og rettleiing. Ekstra omsut har eg for gutane i ein skule og ein barnehage som er – og i alle fall har vore – mest lagd til rette for flinke jenter. Om det er ei overmedisinering av barn, speglar det kanskje samfunnet sine store krav. Spørsmålet er om skulane er godt nok rusta til å ta seg av behova til dei som er litt meir krevjande, og om vi er tolerante nok som foreldre, som naboar. Satsar vi godt nok på tidleg hjelp, eller har vi for låg terskel for å gi medisinar? Av og til er det vanskeleg å vere barn, av og til er det vanskeleg å vere sysken og foreldre, men det er ikkje sikkert at helsevesenet har svaret på dette. Eg er glad for at interpellanten har teke opp denne saka. Eg er glad for at statsråden i sitt svar forsikrar at det skal vere strenge krav til diagnostisering og medisinering av barn med ADHD, og at ein vil følgje situasjonen nøye.