Sverre J. Hoddevik (Høyre), 1999-03-11:
Vi fører no ein felles debatt om to innstillingar knytte til kommunelova. Forståing og lovbruk er aktuelle tema ved sidan av sjølve lovføresegna. I Ot.prp. nr. 20 og etterfølgjande innstilling tek ein opp teieplikt om forhold skildra i lukka møte. Dette spørsmålet blir å kome tilbake til på ein grundigare måte på eit seinare tidspunkt. Men høyringsrunden har ikkje avdekt mykje uvisse knytt til forståinga av gjeldande rett. Rettleiingsmaterialet retta mot folkevalde er derfor varsla som første tiltak. Den same medisinen er forskriven som svar på Framstegspartiet sitt forslag om klargjering av delegasjonen. Her er nok fleirtalet noko sikrare på at lovteksten er til å slå seg til ro med enn tilfellet er med omsyn til teieplikt i offentleg forvaltning. Endringar i reglane om parlamentarisk styreform er eit sentralt tema i dagens debatt. Prosedyre for veksling mellom formannskapsmodellen og parlamentarisme har vore eit tema i seg sjølv. Komiteen sitt fleirtal har i innstillinga oppretta lovmessig likebehandling av desse styringsformene. Dette står for ei monaleg endring av kommunelova § 18. I gjeldande rett må innføring av parlamentarisme behandlast i to periodar. I innføringsperioden må det som kjent ligge føre 2/3 fleirtal. Rett nok står det i ein fleirtalsmerknad i innstillinga at dette skal vedtakast to gonger. Det må nok lesast med eit romsleg skjøn i den forstand at ved første behandling er det nok at det blir tatt opp som voteringstema. I dag kan simpelt fleirtal ved ein gongs behandling avskaffe parlamentarisme effektivt for neste periode. Det er komiteen som no likebehandlar på tvers av råd frå departementet. Går ein tilbake til Ot.prp. nr. 20 side 66, finn vi følgjande under departementet sine vurderingar og endelege forslag: «Hensynet til å beskytte mindretallet mot eventuell opprettholdelse av en parlamentarisk styreform som sett fra deres ståsted er uheldig, tilsier at reglene fortsatt bør være forskjellige på dette punkt. » Vel er det slik at vi skal ha stor respekt for mindretalet i vårt demokrati, men dersom dette overgår fleirtalet, blir det galt. Ei anna sak som det er grunn til å merke seg, er komiteen si oppklaring når det gjeld parlamentarisk komitearbeid. Slik kommunalkomiteen nå uttrykker seg, er det arbeidets art og ikkje komiteens status hittil som bør vere førande på om saksbehandling skal gå føre seg for opne eller bak lukka dører. Det vil derfor vere opp til Oslo kommune og eventuelt andre etterfølgjande kommunar med parlamentarisk styre å fastlegge forretningsorden som tilfredsstiller prinsippet om at førebuande arbeid kan gå føre seg bak stengde dører, men avgjerdene bli tatt i offentligheit. Når det gjeld uløna permisjon, har det vore greitt for Høgre at departementet i sitt arbeid løyser opp kravet om bestemt stillingsbrøk for deltidspolitikarar. Det som alle sikkert er klare over, er at ved fireårsperiodens slutt må arbeidstakaren tilbake til sin ordinære jobb for at eventuelt nye permisjonsrettar kan tenast opp. Dette er i samsvar med plikta til å ta imot val og logikken der. Til slutt eit par ord om det som kanskje engasjerer enkelte aller mest. Det er innskjerpinga av likestillings føresegnene i kommunelova. Høgre trur ikkje at desse forholdsvis stivbeinte innskjerpingstiltaka er svaret på utfordringane i eit lokaldemokrati med tidvis sviktande engasjement. Ikkje synest vi det er rimeleg heller at ein partifraksjon ved suppleringsval og opprykk skal takle belastingane frå manglande balanse i andre parti. Høgre stemmer derfor imot innskjerpingsføresegnene og fremmar eit gamalt forslag om å oppheve § 37 nr. 3.