Bjørn Lødemel (Høyre), 2010-03-23:
Eg vil gjerne bruke innlegget mitt til å hjelpe olje- og energiministeren til å svare på dei utfordringane representanten Meling tok opp med han ved å peike på eit tiltak som vil betre kraftforsyninga, nemleg å leggje til rette for auka utbygging av småkraftverk. Eg er heilt einig med statsråden i at det er stort behov for å få auka den produksjonen. Eg hadde gleda av å vere på Småkraftdagane i Haugesund sist veke, og eg skal love ministeren at der var det stor vilje til å bidra til å sikre kraftforsyninga. Han var forresten sakna, det var ein del som ville snakke med han bl.a. om grøne sertifikat. NVE anslår eit potensial på landsplan på 25 TWh ny kraftproduksjon frå småkraftverk. Dette utgjer meir enn 20 pst. av dagens kraftproduksjon i eit normalår og dekkjer meir enn 80 pst. av straumforbruket til norske hushaldningar. Det gjev investeringar i distrikta for om lag 80 milliardar kr. Det vil ha stor betydning for fleire tusen grunneigarar og rettigheitshavarar, i tillegg til ringverknader for leverandørindustri og anna næringsliv. Småskala vasskraftproduksjon har ei rekkje positive eigenskapar utover å styrkje kraftforsyninga. Det er ei fornybar energikjelde som ikkje slepp ut klimagassar, og den kan skape næringsutvikling og ny optimisme i distrikta. For grunneigarar i distrikta kan inntektene frå småkraftverk gje kjærkomne ekstrainntekter. Dette er noko som burde vekkje begeistring hos ein energiminister frå Senterpartiet. Eg er derfor svært forundra over at ikkje statsråden og Regjeringa bidreg til å leggje forholda til rette for grunneigarar i distrikta som ønskjer å byggje småkraftverk, men i staden har valt å spenne beinkrok på ein del av dei. I det forslaget til overgangsordning for fornybar energi som Regjeringa har lagt fram, har Senterpartiet og dei to andre raud-grøne partia brote sitt tidlegare løfte om å inkludere småkraftverk som er blitt bygde etter 2004, i den komande sertifikatmarknaden. Berre dei minste kraftverka, med under 1 MW i installert effekt, og småkraftverk som er bygde etter 7. september 2009, skal få vere med. Alle andre som har bygd småkraftverk i tru på at dei ville få vere med i denne støtteordninga, sit no med «skjegget i postkassa». Av dei 185 småkraftverka som er blitt bygde etter 2004, er det med Regjeringa sitt opplegg berre 35 som får vere med i ein grøn sertifikatmarknad. For dei som har investert i småkraft i tru på at dei ville få vere med i støtteordninga, er dette svært alvorleg. Dette er grunneigarar i distrikta som har gjort store investeringar og teke opp store lån, i tru på at politikarane ville stå ved løfta sine. Dei risikerer no å gå konkurs og måtte gå frå gard og grunn. Dette er dessverre ikkje det einaste eksemplet på korleis Regjeringa legg hindringar i vegen for dei som ønskjer å satse på småkraftverk. Før dei i det heile har fått sett spaden i jorda og begynt å byggje kraftverket, må småkrafteigarar vente i årevis i kø hos Norges vassdrags- og energidirektorat for å få konsesjon. I dag står 550 kraftverk i søknadskø hos Norges vassdrags- og energidirektorat for i det heile å få tillating til å bli bygde. 100 søknader blir handsama kvart år. Det betyr at utbyggjarar må belage seg på å vente i fem år før dei kan gå i gang med bygging. Å få ned denne køen vil vere eit viktig tiltak for å betre forsyningssikkerheita, slik representanten Meling tok opp i sin interpellasjon. Her har Regjeringa mykje å gå på. Eit anna tiltak som statsråden bør sjå på for å auke produksjonen frå småkraftverk, er innslagspunktet for grunnrenteskatten. I dag er det slik at dersom du bygger eit kraftverk med installert effekt over 5 500 kVA, må du betale ekstra grunnrenteskatt på 30 pst. for all produksjon, men dersom du byggjer eit kraftverk under denne grensa, slepp du grunnrenteskatten fullstendig. Ein bør derfor sjå på om det er mogleg å gjere denne overgangen meir glidande, eventuelt å heve innslagspunktet, slik at vi unngår ei skattemessig tilpassing av småkraftverk rett under 5 500 kVA. Ein bør i alle fall unngå å senke grensa ytterlegare, slik dagens regjering forsøkte seg på for eit par år sidan. Å leggje til rette for auka utbygging av småkraftverk i distrikta kan vere ein viktig del av løysinga på dei utfordringane representanten Meling tok opp. Men det krev ei heilt anna haldning til dei som vil satse på slik utbygging enn det vi hittil har sett frå statsråden og frå den raud-grøne regjeringa.