Erling Sande (Senterpartiet), 2012-10-04:
Ein berebjelke i Senterpartiet sin ideologi er forvaltartanken – altså tanken om at vi skal overlevere denne jordkloden, som vi har arva, i minst like god stand til komande generasjonar. I lag med forvaltartanken er målet om desentralisering av makt og det at det er kort avstand mellom dei som bestemmer og dei som må halde seg til avgjerslene, og ynsket om eit likeverdig tenestetilbod i heile landet, sjølve fundamentet i Senterpartiet sin politikk. Desse måla held vi høgt inn i det raud-grøne samarbeidet, og det visast igjen i den politikken regjeringa fører. På området forvalting av naturressursar er det klare ideologiske politiske skilnader mellom partia i denne salen. Ein stor del av denne debatten har jo handla om kven som er villig til å bruke kor mykje pengar på kva. Men når det gjeld forvaltinga av naturressursane, er det politiske forskjellar. Det er forskjell på den politikken som den raud-grøne regjeringa står for, og den politikken som Høgre og Framstegspartiet har varsla at dei vil føre dersom dei får moglegheita – og som dei også har programfesta. Eg har tidlegare nemnt heimfallssaka – eit klassiske eksempel, der den raud-grøne regjeringa står fast på at dette er ressursar som skal kontrollerast og eigast av fellesskapen, mens svaret frå Framstegspartiet og Høgre er å opne for liberalisering og utsal av dei store kraftverka våre. Det som er interessant med debatten, er jo det at når dei blir konfronterte med det, responderer ikkje Høgre og Framstegspartiet – Framstegspartiet då, i dette tilfellet – med å forklare at dette er deira ideologi. Ein argumenterer ikkje prinsipielt for det, men prøver å snakke seg vekk og rundt det – ein seier at fossane blir jo liggjande i Noreg likevel, og vatnet kjem til å renne her. Det er veldig interessant, for ein skulle jo forvente at dei hadde ei meir prinsipiell tilnærming der ein sa at det er ikkje noko mål at fellesskapen skal eige desse ressursane. Vi trur ikkje på det, kunne ein ha svart, og vore meir ærleg i forhold til eigen politikk Så ser vi det òg i forvaltinga av verneområda våre. Der har den raud-grøne regjeringa innført lokal forvalting av verneområda, mens Høgre i si regjeringstid hadde statleg byråkratistyrt forvalting som svar på korleis verneområda skulle forvaltast. Eg er overtydd om at ei god naturressursforvalting fordrar at dei som bur i områda med ressursar, anten det er i sjø eller på land, opplever at noko av verdiskapinga blir igjen lokalt, og at kontrollen med desse ressursane òg har ei lokal forankring. Ei god forvalting av verdifull natur fordrar det same – at ein tek på alvor den erfaringsbaserte kunnskapen som folk som lever i område med store naturverdiar har, og at dei får delta i forvaltinga av desse verdiane. Altfor ofte har vi sett eksempel på at ei forvalting som sit langt unna, legg einsidig vekt på den teoretiske kunnskapen, og overser innspela til dei som i generasjonar har levd i og forvalta dei same områda. Stivbeinte reglar har hindra lokale og fornuftige løysingar, sjølv om tiltaka ikkje truar verneformålet. Vi har sett det gjennom vern som blir pressa ned over ei motvillig befolkning. Eg er glad for at Senterpartiet og den raud-grøne regjeringa har vridd denne politikken. I stadig større grad er det no snakk om frivillig vern, i den grad det blir verna nye område. Det ser vi er gode løysingar som har legitimitet blant dei som lever i områda som får vern, og som faktisk skapar engasjement kring dei verdiane. Det er også ressurssparande for samfunnet. Det er ein viktig siger for oss i Senterpartiet. Og så må vi vidare. Vi kjem frå Senterpartiet si side til å arbeide for ein endå større lokal innverknad over forvaltinga av dei lokale ressursane, ganske enkelt fordi vi trur det er den beste forvaltinga. Politikarar og byråkratar her i hovudstaden har ikkje monopol på det sunne folkevettet. Eg hadde nær sagt, tvert om – vettet er likt fordelt utover landet. Svært ofte er det dei som sit nærast problemstillingane, som er best på å finne dei gode løysingane for sitt område. Ingen er meir glad i naturen og i miljøet i sitt nærområde enn dei som bur der. Og ingen er meir avhengig av ei god forvalting av dei områda.