Jette F. Christensen (Arbeiderpartiet), 2011-10-27:
Løftet om meir openheit og demokrati var ikkje eit alminneleg politisk utspel. Det var ikkje for å varsle ei komande stortingsmelding om openheit at statsminister Jens Stoltenberg lyfta desse orda i sommar. Det var for å gje det norske folket eit konkret våpen å kjempe med i kampen for framtida vår og mot terrorangrepet på Arbeidarpartiet og AUF. Det var vårt felles vern mot vald. Ungdomane hadde eit svar i tillegg. Dei valde deltaking. Over heile den politiske aksen melde ungdom seg inn for å kjempe aktivt for dei verdiane dei stod for. Demokratiet lever av deltaking, og me som politikarar har som oppgåve å gjere den deltakinga så viktig og så tilgjengeleg for kvar enkelt som det i det heile er mogleg. Me må slå opp dei politiske dørene for alle som har eit engasjement. Det er demokratisk openheit. Noreg var før 22. juli eit ope og demokratisk samfunn. Det var desse verdiane det blei utløyst krig mot den dagen. Det er fordi AUF, det norske folket og politikarane slo tilbake at me i dag kan seie at me vann den krigen. Noreg er framleis eit ope og demokratisk samfunn som me skal byggje vidare på, men det var ikkje gjeve. Me er tilbake til normalen. I denne salen og i aviser blir fellesskap diskutert, korleis me kan inkludere fleire i demokratiet vårt, feminisme og fordeling av moglegheiter – alt det som attentatmannen hata. Me har ein statsminister som syklar til jobb, men alt er ikkje som før. Me måtte skape eit heilt nytt samfunn den 22. juli, og me har teke eit aktivt val for at det skulle vere eit ope og demokratisk samfunn. Det var ikkje gjeve. Det skal vere openheit om kva som skjedde den dagen nokon heldt dykk for munnen, drog dykk inn i mørket og stal frå dykk det framtida trong så sårt – dei me hadde aller kjærast. Kommisjonen som er sett ned, skal snu på kvar einaste stein og kartleggje alle handlingar for å finne ut kven som gjorde kva og til kva tid. Her skal alt på bordet, sjølv om det aldri kan gjerast ugjort det som skjedde den kvelden. Utfallet av kommisjonens arbeid, resultatet av openheita og dei tiltaka som følgjer, må ha eit overordna mål: Me skal gjere alt som står i vår makt for å vere garantisten for at dette aldri, aldri skal kunne skje igjen. Det skyldar me dei som er igjen. Men det er ei gruppe som ikkje kunne ha gjort noko annleis, ei gruppe me allereie no kan slå fast handla heilt korrekt i kvart einaste skritt, og det er dei ungdomane som var på Utøya. Det vil seie: Dei handla ikkje, dei valde ikkje ut frå forskjellige alternativ. Dei reagerte på instinkt, fordi alle som var der, var utsette for livsfare. På ein måte opplevde dei noko som ingen korkje i fred eller krigstid har opplevd i dette riket. Alle forsøkte å redde seg sjølve og dei som dei såg rundt seg som levde. På Utøya den dagen var dei akkurat det dei var, dei var AUF-arar som vart skotne på, og dei gjorde akkurat det dei skulle, agerte ut frå det, ikkje som helsepersonell eller som politi, men som ungdomar som kjempa for livet. Me valde ein styrkt valfridom og openheit etter 22. juli. Me må forvalte denne openheita på ein klok måte. Ho skal gje rom for at alle typar meiningar skal fram i lyset, men det skal òg brukast til å slå tilbake mot dei som bruker ytringsfridomen for å forsvare attentatsmannens tankegods. Det har me ansvar for å gjere, og pressa har ansvar for å reise og gje rom for dei debattane. I dette lyset må me som politikarar slå tilbake mot dei som forfektar at ungdomane kunne ha gjort noko annleis. Lat det vere klinkande klart: Alle ungdomane som var på den øya, opptredde akkurat som dei skulle. Me kan ikkje gjere noko ugjort, me kan ikkje viske vekk minna, og me kan ikkje ta bort saknet, men når me som har vårt virke i politikken, og pressa, vert gjevne ei moglegheit til å ta bort noko av det som fleire oppgjev som det som plagar dei aller verst, har me ei plikt til å gjere det. Me har ei moglegheit til å jobbe saman for å fjerne dette ugrunna dårlege samvitet. Så kanskje me kan bidra til at nokon av dei får nattesøvnen tilbake. Kampen for eit fritt og demokratisk samfunn står kvar einaste dag. Me hadde eit ope og demokratisk samfunn. Det må me kjempe for å bevare og utvikle, og då må me kjempe mot dei som ikkje vil ha det sånn.