Ingrid Heggø (Arbeiderpartiet), 2014-05-06:
Fisken i havet høyrer til oss alle saman. Dette vart slått ettertrykkeleg fast då Stortinget handsama havressurslova i mai 2008. Debatten om leveringsplikta dreiar seg nettopp om dette. I Arbeidarpartiet er vi opptekne av at ressursane skal gje sysselsetting og busetting langs heile kysten. Dette er måten Noreg reknar ressursrente på innan fiskeri. Difor ser vi på deltakarlova som svært viktig. Ho regulerer retten til fiske, samstundes som ho sikrar eit eigarskap av aktive fiskarar. Industriselskapa Aker Seafoods og Nergård fekk i si tid dispensasjon frå deltakarlova. Trålkvotar skulle sikra råstoff på land. Torsketrålkonsesjonar vart gjevne med leveringsplikt og klare føresetnadar om industriaktivitet på land. Vi har over lengre tid sett at leveringsplikta ikkje oppfyller intensjonane med ordninga. Fisk som skulle ha vore foredla i land, vert i stadig større grad frosen og sendt ut av landet. Det store paradokset er at mens fiskarflåten har fått rekordstore torskekvotar, står folk i fare for å mista arbeidsplassane sine i landindustrien. Folket hevdar med rette at tråleigarane sa ja til heile pakka med leveringsplikt, og då kan dei ikkje gjera om på føresetnadane undervegs. Arbeidarpartiets fiskeriministrar har vore tydelege på at fiskekvotane må verta lagde igjen på kaia dersom anlegg blir lagde ned. Er dette svaret til Elisabeth Aspaker også? Engasjementet viser at denne saka er viktig. Difor har vi fremja det forslaget vi har gjort her i Stortinget. Det er litt forskjell i valør mellom forslaget til SV og det som Arbeidarpartiet og Senterpartiet har, men intensjonen er den same. Det som for meg er heilt uforståeleg, er at Venstre og Kristeleg Folkeparti – som ikkje er av dei aller, aller største partia på Stortinget – ikkje ynskjer å få saka til handsaming i Stortinget. Men eg vil seia: Det er ikkje for seint å snu. Vi har òg – saman med Senterpartiet – fremja eit forslag om å behalda bifangstordninga på minimum dagens nivå, styrkja incentiva for levandelagring og vurdera andre tiltak for ei sterkare spreiing av råstoffet gjennom året. Ei utfordring til fiskeriministeren er: Det er ofte snakk om at ministeren ønskjer breie politiske forlik innanfor denne viktige sektoren, men det er enno ikkje teke eit einaste initiativ til nettopp dette. I dag stemmer ein sannsynlegvis òg ned at vi skal få saka opp i Stortinget. Det er, som sagt, brei oppslutning langs kysten mot det som vert kalla eit ran av fellesskapets ressursar. Opprøret har rast langs kysten i nord i fleire veker, og måndag 3. mars kom det til Oslo. Kravet er at vi som politikarar tek grep for å sikra at fiskeressursane framleis skal gje arbeidsplassar og aktivitet langs kysten. Dette er ei sak som engasjerer folk også utanfor næringa, fordi ho dreier seg om at fisken er folkets eigedom. Det handlar om å få eit regelverk for denne fisken som bidreg til at intensjonen om å stimulera til og sikra industriverksemd på land vert følgd opp. Det er fiskeindustrien som har fått unntak frå deltakarlova. Trålarar og landindustri må difor sjåast i samanheng når det gjeld lønsemd. Så bør vi også ta sjølvkritikk. Meir kunne vore gjort under tidlegare regjeringar for å sikra leveringsplikta. Men eg må få lov til å nemna at dei fleste ser ut til å vera samde om at ordninga fekk seg eit alvorleg skot for baugen og vart svekt då tidlegare fiskeriminister Ludvigsen endra leveringsplikta til ei tilbodsplikt. Det er heller ikkje rett når Høgre prøver å skapa eit bilde av at Stoltenberg-regjeringa ikkje gjorde noko for å sikra leveringsplikta. Helga Pedersen stramma ho inn, mens Lisbeth Berg-Hansen sende forslag til ei rekkje innskjerpingar på høyring i 2012. Det siste vart òg nemnt av førre talar. Dessverre vart ikkje desse sette i verk før regjeringsskiftet. No har vi ein heilt ny situasjon, med ei regjering som har varsla ei regionalisering av leveringsplikta. Det er utfordringar med lønsemda i delar av fiskeriindustrien langs kysten, men denne utfordringa må løysast utan at leveringsplikta vert svekt. Det er også eit paradoks at det går rundt for landindustri utan trålkonsesjon, medan dei som har konsesjon, slit. Då er vi attende til den pakka som inneheld både fiske og landindustri, og som må sjåast i samanheng. Tveterås-utvalet, som Stoltenberg-regjeringa sette ned, og som skal sjå på tiltak for lønsemd i industrien, er viktig. Vi ser fram til det dei kjem med i løpet av året. Arbeidarpartiet er klår på at inngåtte avtalar må overhaldast. Viss det ikkje skjer, må det vera eit ris bak spegelen. Eg tek opp forslaga, som vi har saman med Senterpartiet.