Ingunn Gjerstad (Sosialistisk Venstreparti), 2015-04-07:
SV sit heller ikkje i transport- og kommunikasjonskomiteen, men vi er veldig engasjerte i transportpolitikk. Generelt kan eg seia at vi er for handling no og ikkje for mange ord og fleire nyttårsønske. I den raud-grøne nærskipsfartsstrategien stod det at det vil bli greidd ut ei statleg tilskotsordning for investeringar i hamner som bidreg til å overføra gods frå veg til sjø. – Det hadde vi med då vi sat i regjering. Eg synest det er synd at ikkje Arbeidarpartiet føreslår dette no når vi behandlar denne viktige saka. Skal vi nå målet om meir gods på sjø, må vi investera mindre pengar i store vegprosjekt. Det viktigaste er å få overført gods frå veg til sjø utan å svekkja jernbana. Eit breitt fleirtal på Stortinget har i praksis bidrege til å overføra gods frå sjø til veg. Når fleire hundre milliardar kroner blir investerte i motorvegar og spektakulære fjordkryssingar, blir resultatet meir vegtrafikk og ikkje færre vogntog på vegane. For eksempel er det openbert at ferjefri E39, førebels berekna til å kosta 268 mrd. kr, vil gå i denne gale retninga, og det er ikkje i tråd med folkemeininga. Vår viktigaste utanlandsforbindelse på landevegen er E6 over Svinesund. Der dundrar det kvar dag 2 500 vogntog over brua. 65 pst. av importen til Oslo-regionen går med lastebilar langs motorvegar i Sverige og Noreg. 30 pst. kjem med båt, og berre 5 pst. med jernbane. Det har NHO Logistikk og Transport opplyst oss om. Det er noko gale. Den raud-grøne regjeringa sette av 3 mrd. kr i Nasjonal transportplan til heilt nye tiltak og verkemiddel for å overføra gods frå veg til sjø. Den noverande regjeringa har redusert denne satsinga. Framstegspartiet og Høgre la nyleg fram ein hamnestrategi. NHO har sagt om denne: «Den er stort sett innholdsløs og vil neppe bidra til å styrke havnenes konkurransekraft til fordel for lastebiltransport. Tvert om er det en fare for svekkelse av sjøtransporten fordi regjeringen tar til orde for en debatt om oppløsning eller liberalisering av havnekapitalens midler.» Det kan sjå ut som om regjeringa vil overlata til den enkelte kommunen å utforma statens hamnestrategi. Alle veit at det er nyttelaust. Då er det så viktig at vi nyttar anledninga i dag til å koma med endå meir handlekraftige forslag i denne saka. Det er interessant å sjå at vi har NHO med på laget, som tek til orde for meir planøkonomi. No er det tid for handling. Vi må konsekvent investera og innretta verkemidla som får godset over på bane og båt – gjerne i kombinasjon der det er mogleg. Eg bur i nærleiken av Alnabru-terminalen. Fram til hausten 2013 gjekk det ei samanhengande tog- og båtline mellom Alnabru her i Oslo og opp til Bodø og med båt vidare til ei rekkje hamner nordover til Alta. Det låg føre planar om å investera i nye godsbåtar i ei Nord-Noreg-line. SV jobba iherdig saman med andre aktørar for å få dette på plass. No går det tusenvis av vogntog på vegnettet frå Fauske og nordover i staden for på kjøl langs kysten. Med ein nasjonal strategi ville ikkje dette ha skjedd. Difor trengst det nye verkemiddel, f.eks. ei ordning som regjeringa til no har vore negativ til, men som alle aktørane innanfor sjøtransport har høgt på dagsordenen: ei incentivordning for kollektiv godstransport på sjø – som er overmoden. Ei incentivordning for skip blei sett inn i den raud-grøne regjeringas nærskipsfartsstrategi, som er ei oppfølging av NTP. Alle som jobbar med gods på båt, ønskjer ei slik ordning. Så må vi ha ein offensiv hamnepolitikk, og vi trur at vi med ei langsiktig satsing kan få mykje meir gods over på sjø og bane. Det kjem dessverre ikkje nok fram i denne saka. Naturvernforbundet har laga rapportar som viser korleis ein kan få 200 000 færre trailerlass i året vekk frå vegane. Vi må også investera i Klimateknologifondet. No er det slik at vi ikkje sit i komiteen. Vi vil difor stø opp om dei forslaga som Miljøpartiet Dei Grøne har lagt fram i tillegg. Så håpar eg at resten av salen også blir med på denne viktige saka framover.