Jon Lilletun (Kristelig Folkeparti), 2000-03-23:
Noreg er eit land velsigna med rike naturressursar som vi tradisjonelt har levd godt på. Eg tenkjer då på næringar som jordbruk, skogbruk og fiske og meir tradisjonelle industrinæringar. Ved byrjinga av dette hundreåret har det vorte tala mykje om «det nye». Då er det viktig å hugse at dei tradisjonelle næringane framleis er svært viktige for landet. Jordbruket er svært viktig for mange kommunar og for busetjinga der, og er ofte utgangspunkt for mange nye næringar. Fisk er den nest største eksportnæringa i Noreg, og skogbruk er vår tredje største eksportnæring etter olje og fisk. Havbruk har med rette vorte framheva som ei framtidsretta næring. Det er i havet dei naturgjevne føremonene til Noreg ligg, og det er både rett og rimeleg at vi ved tusenårsskiftet markerer fiskeri- og havbruksnæringa som ei av dei viktigaste næringane for framtida. Vi har ein tusen år lang tradisjon for eksport av fisk frå Noreg. Næringa har på ein grunnleggjande måte vore med på å forme vår økonomi og vår kultur. Medan olje- og gasskjeldene vert reduserte og etter kvart tømde, kan dei marine ressursane fornyast, og difor vil fisk og andre levande marine ressursar i all tid kunne vere ei sentral kjelde til norsk økonomi og til matforsyninga i verda. Den auka befolkningsveksten gjer at marknadspotensialet for våre sjømatprodukt berre vil auke. Eg vil difor uttrykkje eit håp om at vi må setje oss ambisiøse mål for den framtidige utviklinga innanfor havbruks- og fiskerinæringa – anten det er som næringsutøvarar, forvaltarar, forskarar eller politikarar. Vår viktigaste kjelde til velstand og næringsutvikling har likevel alltid vore menneske med kunnskap og kreativitet. Det var fiskarane sin kjennskap til reiskapar og natur som førte fisken opp på kjøkenbordet. Det var ingeniørane si innsikt i elektrisitet og metall som gjorde Noreg til ein leiande produsent av legeringar, og det var forskarane si forståing av bergartar og ny teknologi som gjorde det mogeleg å hente olje opp av Nordsjøen. Innanfor alle næringar får kunnskap og kompetanse stadig meir å seie for vår evne til å løyse felles oppgåver. Den teknologiske utviklinga har opna nye måtar for næringsutvikling, kulturspreiing og velferdstiltak. Ynskjer vi å ta del i denne prosessen og sjølve vere med på å forme den, må vi sikre oss at vi har miljø og menneske som er i stand til å innhente, forstå og ta i bruk ny kunnskap. Eg trur nye arbeidsplassar framfor alt vil verte skapte i nye innovative og vekstkraftige næringar, ofte dominerte av små og mellomstore bedrifter. Innanfor informasjons- og kommunikasjonsteknologi og bioteknologi er dei strukturelle og teknologiske endringane så gjennomgripande at det vil verte skapt heilt nye forretningsområde. Eg håpar difor at den nye regjeringa vil følgje opp det viktige arbeidet som regjeringa Bondevik starta i forhold til eit nyskapande Noreg. Det famnar frå ei auka satsing på entreprenørskap i skulen og styrking av eit allsidig verkemiddelapparat til oppfølging av aukinga i forskingsinnsatsen, som regjeringa gjorde framlegg om i si melding, med seinare tilslutting frå Stortinget. Ei satsing på eit nyskapande Noreg, som regjeringa Bondevik framheva, er og vil vere ei lønsam investering i framtida. Det var i statsministeren si erklæring nemnt ein del om utdanningspolitiske saker, som delvis var presentert som nysatsing. Eg er sterkt samd med Regjeringa når ho fremjar forslag om rett til vidaregåande opplæring òg for vaksne, men eg vil minne om at det har faktisk òg regjeringa Bondevik gjort – og eit fleirtal på Stortinget, som bestod av sentrumspartia og Arbeidarpartiet, har slutta seg til det. Det gjeld òg ein del av dei andre satsingane. Det er ikkje for å snakke om kven som sa fyrst kva, men det er for å vise til at det her faktisk var sett i gang ein del ting som vi synest det er flott at ein fører vidare. Og sentrum og Kristeleg Folkeparti er innstilte på eit konstruktivt samarbeid i forhold til eit nyskapande Noreg, både når det gjeld grunnskule, vidaregåande skule og forsking og utvikling elles. Det er difor viktig at vi får ein næringspolitikk som har både respekt for og røter i vår historie, og som samtidig har evnen i seg til å verte nyskapande og leiande innanfor den nye, globaliserte økonomien.