Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2013-06-03:
Fleire utgreiingar har vist at pandemisk influensa er ei av dei største utfordringane for samfunnssikkerheita. Det er eit politisk ansvar å sørgja for god beredskap. Både helsetenester og andre sektorar må vera førebudde på situasjonar der det oppstår influensaepidemiar eller pandemisk influensa i Noreg. Influensaepidemien i 2009–2010 var ei langvarig og krevjande krisehandteringsoppgåve i Noreg. Influensaen var mindre omfattande enn først frykta, men ramma likevel tusenvis av menneske. Det er estimert opp mot 1,45 millionar kliniske infeksjonar, 2,2 millionar vaksinerte, 1 325 som vart innlagde på sjukehus og 32 registrerte dødsfall. Denne meldinga gir ei brei fagleg orientering om sjukdommen influensa og gangen i pandemien, og ein presentasjon av tiltaka og rammene for beredskap og førebuingane og handteringa av influensaepidemien i 2009 og 2010. I meldinga skisserer regjeringa mange ulike tiltak for å styrka den framtidige beredskapen mot pandemisk influensa. Det vert varsla at det skal koma ein ny og revidert nasjonal beredskapsplan mot pandemisk influensa i lys av erfaringane med planen som låg til grunn for handteringa av pandemien i 2009. Verdas helseorganisasjon har nyleg foreslått nye standardar for god overvaking. Det er ei kjensgjerning at den norske overvakinga ikkje oppfyller fullt ut desse standardane, då det vil krevja eit system der sjukehusa melder til Folkehelseinstituttet om innleggingar i sjukehus for influensa. Komiteen meiner det er naturleg at Noreg tilpassar seg anbefalingane frå Verdas helseorganisasjon. I innstillinga understrekar komiteen kor viktig det er med god risikovurdering. Både i Noreg og i andre land er det diskutert om denne pandemien var ein reell krisesituasjon. Komiteen viser til at Direktoratet for samfunnssikkerhet og beredskap slår fast at ein gjennomgang av Folkehelseinstituttets risikovurderingar i stor grad viste seg å stemma godt med det som vart den faktiske utviklinga. Informasjon er grunnleggande viktig i ein pandemisituasjon. Komiteen understrekar behovet for å utvikla betre og tydelegare kommunikasjonslinjer frå nasjonale og regionale helsemyndigheiter til fastlegane. Meldinga omtalar breitt behovet for god og tidleg diagnostikk og rett behandling, inkludert førebyggande behandling, vaksinering og hygienetiltak. Vaksinering av heile eller delar av befolkninga var ein hjørnestein i smittestrategien i pandemiplanen. Tidleg vaksinering av risikogrupper har sannsynlegvis forhindra mange alvorlege tilfelle og dødsfall. Den høge vaksinasjonsdekninga elles er også ei sannsynleg hovudforklaring på at den pandemiske influensaen berre gav ein relativ liten epidemi i Noreg vinteren 2010–2011. Direktoratet har funne at dei fleste kommunane gjennomførte vaksineringa på ein tilfredsstillande måte. Førebygging og behandling skjedde i regi av den kommunale helse- og omsorgstenesta, og også dette fungerte i hovudsak bra. Berre dei aller dårlegaste hadde behov for sjukehusinnlegging. Sjølv om færre enn antatt fekk behov for sjukehusinnlegging, vart likevel intensivkapasiteten pressa, og det var også stort behov for laboratorieanalysar i heile pandemiperioden. Komiteen støttar den kartlegginga som regjeringa har varsla, og som skal gå igjennom sjukehusa sine beredskapsevner og kapasitet. Komiteen har òg understreka behovet for rask laboratoriediagnostikk og tilstrekkeleg rekruttering av bioingeniørar. Komiteen er opptatt av at det på bakgrunn av dei data som ligg føre, ikkje kan utelukkast ein årsakssamanheng mellom vaksinasjon av Pandemrix og narkolepsi hos barn, men at det per i dag ikkje kan påvisast ein slik samanheng i Noreg. Legemiddelverket har no stilt seg bak ein konklusjon om at Pandemrix skal brukast med forsiktigheit hos barn og unge, og vaksinen har ikkje vore i bruk i Noreg etter pandemien. Komiteen meiner det er viktig å følgja opp med tiltak overfor dei som er ramma av narkolepsi. Komiteen ser fram til at Helsedirektoratet og Folkehelseinstituttet i samarbeid skal leggja fram utkast til ny nasjonal beredskapsplan mot pandemisk influensa. Folkehelseinstituttet er allereie i gang med arbeidet for å få på plass ein ny fleksibel avtale om levering av vaksine, og komiteen har markert at vi er positive til at ein del vert halden unna til distribusjon til fattige land som ikkje sjølv har råd til vaksinekjøp. Komiteen har spesielt peikt på behovet for eit eige beredskapslager for antivirale legemiddel og anskaffing av pre-pandemivaksine.