May-Helen Molvær Grimstad (Kristelig Folkeparti), 2007-12-05:
Kristeleg Folkeparti ønskjer eit mangfaldig barnehagetilbod av god kvalitet. Det fordrar økonomisk likeverdig behandling av kommunale og private barnehagar. I barnehageforliket blei det lagt opp til ei trinnvis innfasing av dette. Regjeringa Bondevik II forskriftsfesta likeverdig behandling av offentlege tilskot frå 1. mai 2004. Andre trinn i innfasinga av likeverdig behandling kom 1. august 2005. Det gav auka tilskot til rundt 60 pst. av dei private barnehagane. Dette er likevel ikkje godt nok. Mange private barnehagar slit med uføreseielege tilskot, og vi har framleis ikkje nådd målet om full likeverdig behandling. Når vi ser i media at nokre barnehagar framleis ikkje har fått utbetalt kommunalt tilskot for 2006, er dette problematisk. I tillegg har det komme ei rekkje signal om at kommunar som på ideologisk grunnlag er velvillig innstilte til private aktørar, i mindre grad opplever at deira berekningar av offentlege tilskot blir påklaga. Fafo har utgitt ein rapport om modellar for driftstilskot til barnehagesektoren, Fafo-rapport nr. 500. Rapporten peiker på at mange private barnehagar er misfornøgde med dagens tilskotsordning, m.a. fordi ho er uføreseieleg. Det betyr at vi må finne alternativ, anten dette blir ein variant av jamførkostnadsprinsippet eller ei anna ordning som er meir føreseieleg for den enkelte barnehage. Kristeleg Folkeparti har derfor i lag med dei andre opposisjonspartia her fremma forslag om ein ny finansieringsmodell for barnehagane. Regjeringa har sendt forslag til endringar i barnehagelova ut på høyring. Forslaget om lovfesta rett til barnehageplass er etter Kristeleg Folkeparti sitt syn i utgangspunktet positivt, men fleire ting må på plass før ein slik rett blir reell. Vi manglar 3 700 førskulelærarar. Vi vil mangle endå fleire når full barnehagedekning er nådd. Mange barnehagar slit med manglande vedlikehald, elendig inneklima og låge eller ikkje-eksisterande vikarbudsjett. Når sjukefråværet er om lag 10 pst., betyr det at det mange plassar er to vaksne som er ansvarlege for 18 barn i lange periodar. Om barnehagen skal vere både eit pedagogisk tilbod og eit omsorgstilbod, trengst det meir fokusering på kvalitet – det hjelper ikkje med lovfesta rett til plass. Kvaliteten på tilbodet er avgjerande for både barn, foreldre og tilsette. Kristeleg Folkeparti er oppteke av å sikre ei god og føreseieleg finansieringsordning for alle barnehagar. Forslaget Regjeringa har sendt på høyring, etterlèt mange uavklarte spørsmål, spesielt når det gjeld finansiering av private barnehagar. Vi forventar at Regjeringa kjem med forslag til reguleringar som gir barnehagane ein økonomi som sikrar god kvalitet, og som gir likeverdige lønns- og arbeidsvilkår for alle tilsette i barnehagane. Vi fryktar at ei dårleg finansieringsordning for private barnehagar vil føre til redusert barnehageutbygging, og at fleire av dei små barnehagane vil gå konkurs. Forslaget inneber dessutan i praksis at den frie etableringsretten blir fjerna, når kommunen får fullt eller avgrensa kommunalt skjønn til å bestemme om ein skal gi barnehagen finansiering eller ikkje. Det er vi kritiske til. Det er viktig at kommunane sørgjer for eit mangfald i barnehagetilbodet, både når det gjeld eigarskap og opningstider, uavhengig av politisk fleirtal. Foreldra sine ønske og behov bør vere styrande for kva slags barnehagar som skal etablerast, og det bør ikkje vere godkjenningsordningar som kan verke konkurransevridande for nye barnehagar, f.eks. barnehagar med ein spesiell pedagogikk eller livssynsbarnehagar. Valfridomen for foreldra bidreg positivt til samarbeidet mellom heim og barnehage. Eg håper at Regjeringa vil ta vare på intensjonen i det forslaget som vi behandlar i dag, når saka blir lagd fram for Stortinget – med omsyn til både kvalitet, barnehageutbygging og mangfald.