Sigvald Oppebøen Hansen (Arbeiderpartiet), 2001-12-11:
Regjeringas endra framlegg til utdaningsbudsjett er eit vonbrot sett på bakgrunn av at valkampen i haust blei ein konkurranse om kva for parti som ville satse mest på utdaning og kompetanse. Eg konstaterer at regjeringa Bondevik trass i auka handlefridom valde å kutte utdaning og forsking betydeleg. Det er absolutt ingen grunn til å seie seg fornøgd med det, men forliket mellom Senterpartiet, Sosialistisk Venstreparti, Framstegspartiet og Arbeidarpartiet viser derimot vilje til å styrkje innsatsen innanfor utdaningsområdet. I dette hus og i denne sal kan nok skulekvardagen verke både fjern og lite konkret. Men det manglar ikkje på tilbakemeldingar. Det går mest ikkje ein dag utan at media slår opp elendet både når det gjeld kompetansenivået til elevane, elendig arbeidsmiljø og dårlege lærarar. Og mange politikarar kastar seg på denne bølgja. Ja, eg ønskjer ikkje å kritisere det, men eg føler at denne debatten er for lite nyansert. Det er godt dokumentert at standarden på skulebygga våre ikkje held mål, men me skal vakte oss vel slik at me ikkje generaliserer det. Når det gjeld kvaliteten på lærar og elev, er nok eg meir nyansert enn det me ofte blir presenterte for gjennom målingar og undersøkingar. Statistisk materiale kan brukast til så mangt, og det er ei sanning at skulen ikkje kan heve seg til ein høgare kvalitet enn det læraren hevar seg til. Det betyr at den viktigaste faktoren med andre ord er den menneskelege faktoren. Derfor er det viktig å gripe fatt i lærarutdaninga, slik også Regjeringa varslar. I desse dagar legg kommunar og fylkeskommunar siste hand på sine budsjett for neste år. Det er ikkje eit lystig arbeid for våre lokalpolitikarar, og eg får mange tilbakemeldingar om store kutt i kommunale og fylkeskommunale budsjett. Me veit at skule og utdaning må li. Fleire kommunar har mindre befolkningsgrunnlag enn tidlegare, og dette fører til mindre skatteinntekter for desse. Og da er det viktig å gjere konsekvensanalysar over kva slags følgjer dette vil få for verksemder som skal gjelde alle, uavhengig av bustad. Me ser ein tendens til at grendeskular blir lagde ned og private skular blir etablerte. Spørsmålet blir om det er slik at dei private skulane ikkje har det same økonomiske presset på seg som dei offentlege. Fleire fylkeskommunar fryktar eit svekt utdaningstilbod på vidaregåande opplæring neste år. Og det er ein reell frykt dersom fylka ikkje får eit rettferdig oppgjer i samband med at staten skal overta sjukehusa frå 1. januar neste år. Under budsjettbehandlinga sist veke for Kommunal- og regionaldepartementet blei det vedteke at Regjeringa i samband med revidert budsjett for 2002 skulle kome tilbake med eit opplegg for eit slikt rettferdig oppgjer. I desse dagar kan me gle oss over gode idrettsprestasjonar på handballbanen. I tillegg har me sett gode resultat i skisporet, og dei gode resultata i alpinbakken viste seg i går. Mange av utøvarane har teke den vidaregåande utdaninga si på landslinja, der dei har kombinert utdaning og toppidrett. Eg registrerer at eit fleirtal i komiteen vurderer ordninga med landslinje som viktig, og at dei er tilfredse med at ordninga blir ført vidare. Når eit fleirtal likevel reduserer denne budsjettposten med 30 mill. kr, er det ikkje dermed sagt at tilbodet vil forsvinne. Bakgrunnen for å ha landslinjeordninga er at desse tilboda er særskilt kostnadskrevjande. Fleire tilbod har kome inn i ordninga dei siste åra utan at ein dermed har vurdert om ordninga har fungert etter det som var føremålet. Vidare er det enkelte som meiner at dagens tilskotsordning er lite rettferdig og tilfredsstillande. Derfor er det fornuftig at fleirtalet nå stoppar litt opp og ber om ein total gjennomgang av tilskotsordninga for landslinjer i revidert budsjett for 2002. Dermed får ein òg ein total gjennomgang av strukturen på landslinjetilboda. Det er med undring eg registrerer at statssekretæren i departementet gjennom TV 2 allereie har gjort si evaluering og vurdering av dette spørsmålet. Dette har skapt stor uro rundt omkring i landet, og det beklagar eg.