Ivar Odnes (Senterpartiet), 2014-04-01:
Som det går fram av innstillinga, støttar Senterpartiet forslaget om norsk deltaking i Horisont 2020, i tråd med kva den raud-grøne regjeringa gjekk inn for i fjor. Sjølv om Senterpartiet er mot EU-medlemskap, er vi for samhandling med andre land, og som ein sjølvstendig nasjon med store naturressursar er vi spesielt opptekne av ein aktiv europapolitikk og aktivt samarbeid med andre nasjonar. Det meste av kunnskapsframskaffinga i verda finn stad utanfor Noregs grenser. Vi treng å vera i tett kontakt med internasjonale miljø for å nyttiggjera oss denne kunnskapen best mogleg og bidra med norsk ekspertise. Målet er fyrst og fremst å heva kvaliteten i norsk forsking, men eit lite og høgt utvikla land som Noreg er avhengig av å konkurrera på eit kunnskapsbasert grunnlag. Ei sterk og aktiv deltaking i internasjonalt forskingssamarbeid er avgjerande for å hengja med og sikra ei framleis positiv utvikling i norsk forsking. Globale spørsmål knytte til klimaendringar, miljø, migrasjon, helse, fattigdom, mat, vatn eller energi er eksempel på problemstillingar som i høg grad påverkar oss. Dette viser at kunnskap og kompetanseutvikling globalt og norske kunnskapspolitiske mål i sterkare grad har vorte samanfallande. Innan behandlinga av forskingsmeldinga er det òg fastsett mål om at norsk forsking skal bidra til å skapa løysingar på dei globale problema der vi har sterke og konkurransedyktige miljø. Klimaforsking er eit slikt område der norske fagmiljø har bidrege aktivt til at verdssamfunnet kan finna løysingar, men òg innanfor energi, mat, helse, forvalting av naturressursar, urfolksforsking og samfunnsvitskap sit vi med internasjonalt leiande forskingsmiljø. Slik sett bidreg Horisont 2020 til å byggja opp under dei forskingspolitiske måla som er definert nasjonalt i forskingsmeldinga. Deltaking i EUs rammeprogram for forsking er eit av dei viktigaste verkemidla vi har for internasjonalisering av norsk forsking. Det gjeld å styrkja norsk konkurranseevne, òg for å få tilgang til eit stort internasjonalt kunnskapstilfang. Den norske deltakinga i 6. rammeprogram og òg i fyrste del av 7. rammeprogram er evaluert, og eg har merka meg at evalueringa bekrefta den sentrale betydinga av rammeprogrammet som arena for internasjonalisering av norsk forsking, og at ein anbefalte vidare norsk deltaking. No er det rett nok slik at Noreg samla sett betaler meir til EU enn det vi greier å nyttiggjera oss til norske prosjektstøttemidlar. Dette bør vi sjå på som ei utfordring, både innan nasjonal politikk og på eit institusjonsnivå, men med ein så høg billettpris som norsk deltaking inneber, må vi òg forventa ei større avkastning framover. Men eg registrerer at òg utteljinga har vist ein positiv tendens dei seinare åra, og at det er lovande for framtida. Ein årsak er kanskje å finna i at det framleis er delar av forskingssystemet som ikkje er godt nok forankra i den internasjonale forskinga – anten på grunn av svake forskingsresultat eller på grunn av mangel på internasjonale forskingsnettverk. Men forskingssamarbeidet må ikkje verta avgrensa til medlemslanda i EU. Det er òg eit aukande samarbeid med land utanfor EU – land som Kina, Brasil, Russland og India, som har aukande betyding i den globale forskinga. Deltakinga i Horisont 2020 gjev som nemnd moglegheiter òg for norske forskingsmiljø, ikkje berre ved dei store utdanningsinstitusjonane. Eg vil berre trekkja fram eit eksempel frå min eigen region, der Høgskolen i Gjøvik, som no har 330 tilsette, har tilsette frå 30 ulike land. Dette gjev moglegheiter for samarbeid med utanlandske miljø, og det er kanskje derfor Høgskolen i Gjøvik faktisk, trass i storleiken sin, er ein av dei få høgskulane som har fått koordineringsansvar for eit av forskingsprogramma i EU. Senterpartiet sluttar seg altså, som tidlegare nemnd, til tilrådinga.