May-Helen Molvær Grimstad (Kristelig Folkeparti), 2008-06-04:
Formålet med førebyggjande familiearbeid er å hjelpe familiar til å leve betre saman, førebyggje problem med samspel mellom foreldre og barn og hindre oppløysing av familien. Førebyggjande familiearbeid gir positive ringverknader også for samfunnet elles, i både menneskeleg og økonomisk forstand. Familievern er ei lågterskelteneste. Klientane kan oppsøkje familievernkontoret utan tilvising, og tilbodet er gratis både når det gjeld familiebehandling og mekling. Som eit ledd i arbeidet med å førebyggje brot i familiar og fastlåste konfliktar mellom foreldre er det spesielt viktig at familievernet utviklar vidare den utoverretta informasjonen overfor allmenta. Familievernet må få høve til å formidle kva som skal til for å få samliv og familieliv til å fungere, og kva som er nødvendig i høve til avtalar og samarbeid om barn ved brot mellom ektefellar eller sambuarar. Det er viktig å synleggjere at samlivsproblem er eit allment fenomen, og at det finst tilbod om hjelp. For å nå desse måla er det nødvendig å ha god nok kapasitet i familievernet, slik at familiar som ønskjer det, kan få hjelp i rett tid. Ei rekkje familievernkontor har lang ventetid for familiar som ønskjer hjelp til å takle ekteskap, samliv og foreldreskap. Arbeidet med å synleggjere kompetansen familievernet har, er med på å auke etterspørselen etter tenesta. Samtidig er det fortvilande når etterspørselen ikkje kan dekkjast på grunn av stram økonomi og for få tilsette. Også målet om å auke den utoverretta verksemda krev god kapasitet. Familievernet er ei lita og velfungerande teneste, som betener eit stort publikum. Frå 1. januar 2007 har familievernet fått nye lovpålagde oppgåver, som mekling ved samlivsbrot for sambuarar med felles barn, utan å få auka ressursane. Det gjer den økonomiske situasjonen vanskeleg. Leiarar for familievernkontor over heile landet uttrykkjer bekymring for den økonomiske situasjonen som følgje av budsjettet for inneverande år. Lov om familievernkontorer inneheld to «skal-oppgåver» og éi «bør-oppgåve». I § 1 står det m.a.: «Familievernkontorene skal gi et tilbud om behandling og rådgivning der det foreligger vansker, konflikter eller kriser i familien. Familievernkontorene skal foreta mekling etter lov om ekteskap § 26 og barneloven § 51. Familievernkontorene bør også drive utadrettet virksomhet om familierelaterte tema.» Familievernkontora ønskjer å jobbe førebyggjande, men opplever at førebyggjande arbeid taper terreng mot akutte kriser, og at «alminnelege samlivsproblem» ikkje blir prioriterte høgt nok frå Regjeringa si side. Det fører til at ventelistene i familievernet aukar, og at par dermed opplever at konfliktnivået aukar mens dei står i kø for å få hjelp. Det er òg viktig å streke under at familieterapien i seg sjølv - både behandling og rådgiving - også er førebyggjande med tanke på at problema kan utvikle seg vidare og ende med samlivsbrot og problem for vaksne og barn i form av ulike psykiske problem, rus, barnevern mv. I rapporten frå Riksrevisjonen, Dokument 3:6 for 2007-2008, som nyleg er behandla i Stortinget, blir det påpeika: «Ved opprettelsen av Bufetat var en videre utbygging av familievernet et sentralt mål. Det har ikke skjedd en utbygging av nye familievernkontor etter 2004.» No ser eg at Regjeringa opnar for å etablere eit familieverntilbod på Svalbard, noko som er bra. Men vi treng fleire kontor og auka ressursar for å vareta den store pågangen. Den økonomiske situasjonen for familievernet har vore prega av underdekning over fleire år. Berre for Region sør, som er ein av fem regionar i familievernet, var det nødvendig, grunna manglande økonomisk tildeling, å halde sju av 57 terapeutstillingar vakante i 2007, og tilsvarande i 2008. Dersom underdekninga held fram, må familievernet i 2009 seie opp fast tilsette. Det er 387 årsverk i familievernet. Tal frå SSB viser at i 2006 behandla desse 45 700 saker. I tillegg kjem ei stor mengd par og enkeltpersonar som har delteke på samlivskurs, foreldreførebuande kurs, «Hva med oss?»-kurs for foreldre med funksjonshemma barn, kommunikasjonskurs m.fl. Eit forpliktande foreldreskap og eit godt samarbeid mellom foreldre også etter samlivsbrot er avgjerande for barns oppvekst. Kristeleg Folkeparti har foreslått å styrkje familievernet med 10 mill. kr for inneverande år, noko som både ville gitt rom for auka klientbehandling og midlar til kompetanseheving. Det er viktig at Kyrkjas Familievern får tilstrekkelege midlar til fagutvikling og kompetanseheving for å vareta særpreget til dei diakonale familievernkontora. Familieverntenesta, som er ei førstelinjeteneste med høg kompetanse, kan vise til stor aktivitet, tilfredse brukarar og effekt av behandlinga. Dette er eit vesentleg førebyggjande arbeid for par og familiar - og er særskilt viktig for oppvekstvilkåra til dei barna det gjeld. Samtidig har staten, som ansvarleg for familieverntenesta, ikkje følgt opp med nødvendig økonomisk tildeling. Familievernet står derfor overfor ein situasjon der det er relevant å stille spørsmål om familieverntenesta er utsett for ei styrt nedbygging. Familievernet har behov for ein vesentleg auke i den økonomiske tildelinga for å kunne bestå og gi tilbod om både behandling, rådgiving, mekling og utetterretta førebyggjande familiearbeid. Eg håpar statsråden forstår alvoret i situasjonen og vil ta grep for å sikre familievernet.