Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2014-06-05:
Lat meg fyrst òg få takke interpellanten, som det heiter, for eit veldig godt innlegg og ein god gjennomgang av situasjonen i Vest-Sahara, som eg trur eg kan slutte meg heilt og fullt til. Eg synest òg det var eit godt svar frå utanriksministeren, som klart gjorde greie for det eg oppfattar som ganske fastsette norske posisjonar, og viste til noko av det arbeidet vi er inne i. I tillegg til at det er ein heilt meiningslaus okkupasjon som ikkje har nokon internasjonal støtte, er det òg ein veldig alvorleg menneskerettssituasjon. Når det gjeld å få utvida MINURSO-mandatet – som Marokko no motset seg, men som eigentleg kunne ha ein del støtte, og faktisk kunne vere veldig meiningsfylt og viktig i den noverande situasjonen – oppfattar eg det som veldig viktig om vi kan prioritere å arbeide med det på kort sikt framover. Elles er det ein liten refleksjon eg vil knytte til det. Nokon konfliktar i verda er utruleg vanskelege å løyse fordi det er så veldig sterke stormaktsinteresser knytte til dei, og dei får så enorm merksemd på grunn av det, medan andre er vanskelege å løyse fordi det er så få stormaktsinteresser knytte til å gjere noko med dei, og dei får så lite merksemd på grunn av det. Vest-Sahara er i den situasjonen at dersom ein del tyngre land, eller land med sterkt engasjement, som Noreg, kanskje brukte ein del meir ressursar, ville ein faktisk kunne bevege seg framover i den konflikten, leggje sterkare press på det. Så det kan vere grunn til å spørje seg om ikkje Noreg skulle leggje større vekt på og større tyngd i den breie, tverrpolitiske einigheita vi òg har om våre posisjonar i konflikten. Det er ei rekkje ting som er tekne opp her som vi kunne gjere, men det eg trur eg har lyst til å bruke taletida mi på, er det sporet som ein mest openbert ser, der vi kunne spele ei rolle utover det vi gjer i dag, og det er på det økonomiske området. Aker Solutions har levert utstyr for anslagsvis 300 mill. kr til eit boreskip som skal brukast i boringa utanfor kysten der. Aker Solutions har erkjent det, og bedyra at dei ikkje hadde aning om det då dei leverte utstyret. Leiaren for Støttekomiteen for Vest-Sahara, Erik Hagen, meiner at det var opplagt at skipet skulle brukast der, men lat det liggje. Det er gjort, og det er ei alvorleg sak. Så er det òg slik at fiskeselskapet Sjøvik frå Midsund har fiska i området sidan 2006, og sist eg var borti saka, sa dei at dei ikkje hadde tenkt å trekkje seg ut. Så har vi den situasjonen at det amerikanske energiselskapet Kosmos Energy planlegg prøveboring i år, og at Statens pensjonsfond utland er ein av dei 20 største eigarane i selskapet. Vidare har det franske oljeselskapet Total verksemd i Vest-Sahara, og Etikkrådet har varsla at dei vil vurdere om det franske oljeselskapet Total burde vere der. Eg kan tenkje meg å spørje utanriksministeren om eller utfordre han på om det er tenkjeleg at Noreg kanskje økonomisk sett kan gå litt tyngre til verks her. Her kan vi ha ein serie verkemiddel. Når det gjeld dei norske selskapa, meiner eg vi burde vurdere om ikkje i alle fall norske myndigheiter burde ta opp spørsmålet med dei, informere dei om den internasjonale situasjonen og om den norske haldninga, setje seg ned, innkalle til møte. I eit delvis statseigd selskap som Aker Solutions kan vi meir direkte forvente det, men det er òg mogleg å ta den typen initiativ overfor andre selskap. Eg vil halde fast ved at det er Etikkrådet som skal gjere sine grundige vurderingar og uttrekk, men det er klart at regjeringa har moglegheit til å be Etikkrådet prioritere visse saker ut frå visse føresetnader. Eg kan tenkje meg å spørje utanriksministeren om ikkje han kan tenkje seg å be om at slike saker vert vurderte raskt, og at ein skal leggje stor vekt på å få fram avgjerder frå Etikkrådet. Mi erfaring er at få ting har så stor internasjonal merksemd som Petroleumsfondet, og det kan spele ei rolle. Så vil eg heilt til slutt seie at det var bl.a. den vesle foreininga Støttekomiteen for Vest-Sahara som tidlegare i år sette dette på dagsordenen i media gjennom å kome med desse opplysningane. Og kva veit eg – kanskje er det òg slik at dei har kontakta fleire enn meg, f.eks. interpellanten, og dermed indirekte bidrege til at saka kjem opp her. Eg seier det fordi vi har veldig mange av denne typen organisasjonar i Noreg, som bidreg til debatt og kunnskap om slike spørsmål. Dei er i stor grad tufta på friviljug grunnlag, men mange mottek i tillegg informasjonsstøtte – ei stønadsordning eg tidlegare har teke opp her, og som kan vere litt irriterande for politikarar kanskje av og til, men som er svært viktig for å spreie kunnskap og sørgje for debatt og få fram denne typen saker som elles får lite merksemd.