Haakon Blankenborg (Arbeiderpartiet), 1999-06-17:
Det var nettopp ein debatt om om det var «jubel» i Arbeidarpartiet. Eg håpar iallfall at ingen hadde førestelt seg at representanten Engebretsen skulle juble. Det er ei ganske usannsynleg førestelling! Men no skal vi over til situasjonen i Kosovo. Det er ei innstilling som langt på veg har ein samla komite bak seg. Sosialistisk Venstreparti vil gå noko vidare, men då på same sporet som det som fleirtalet i komiteen legg til grunn. Det vil seie at ein også støttar dei formåla som Regjeringa har i denne proposisjonen. Det viktigaste i Kosovo no er å få til lov og orden, slik at samfunnet kan begynne å fungere, og slik at flyktningar vender tilbake og nye flyktningproblem ikkje oppstår. Det neste er naturlegvis den humanitære innsatsen for at det skal vere leveleg inne i Kosovo. Vi må også medverke til å hjelpe så langt som vi kan, dei som har flykta frå Kosovo, dvs. dei som no er ute av landet og i Albania, Makedonia og Montenegro, og dei som er inne i landet og framleis på flukt, men også dei nye som er på flukt, dei serbiske flyktningane. Derfor er det viktig når det gjeld det vi no ser av engasjement frå m.a. Kirkens Nødhjelp i Serbia og Montenegro, det tidlegare Jugoslavia, at ein kan kome i gang med hjelpetiltak også for desse. Det er eit punkt i forslaget frå Regjeringa som ikkje har fått støtte, og det er forslaget om å få ei fullmakt til å bruke det som ein meiner måtte vere nødvendig på dette området framover, dvs. ei fullmakt utan at Stortinget gjer dei budsjettvedtaka som må til. Komiteen meiner at det ikkje er nødvendig, men også at det ikkje er ønskjeleg – at det ikkje er nødvendig fordi ein bør kunne løyse dette på ein ordinær måte utan at det skaper store problem, at det ikkje er ønskjeleg fordi ein del av desse løyvingane kan vere kontroversielle politisk både i storleik og i innretning. Eit par ord om kva denne debatten kan kome til å gå på – det får vi kome tilbake til når Regjeringa forhåpentlegvis kjem tilbake med vidare opplegg for gjenoppbygging og hjelp til tidlegare Jugoslavia: Det må vere eit mål også i det langsiktige arbeidet at det ikkje er flagget som tel, men kva som blir gjort, dvs. at det blir gjort der det bør gjerast, og at Norge går inn i eit internasjonalt samarbeid på dette området. Det sa vel også Regjeringa då vi for kort tid sidan hadde ein runde på dette her i Stortinget. Stabilitetspakta for Søraust-Europa kan vere den store ramma på dette, men den blir vel til gjengjeld relativt upresis når det gjeld dei konkrete tiltaka, så der må ein gå vidare. Det er dessutan ei uklår grense mellom det humanitære arbeidet og den meir langsiktige gjenreisinga og investeringane. Likevel bør vi kunne seie at naturlegvis er Kosovo sentrum for den framtidige innsatsen. Men også Makedonia og Montenegro bør vere sentrale for Norge og for det internasjonale samfunnet, ikkje minst av politiske grunnar, for å sikre demokratiet i desse landa. Albania er også innlysande i så måte. Det mest kontroversielle vil vere innsatsen i forhold til resten av Serbia. Der må vi naturlegvis også følgje utviklinga nøye. Men dersom regimet i Beograd – det serbiske regimet, men også Milosevic – følgjer dei avtalene som no er inngått, må det vere eit mål å trekkje Serbia inn i det internasjonale samfunnet og også hjelpe til med å byggje opp landet. Men det må skje på ein slik måte at ein ikkje så å seie godkjenner og set ein strek over det som leiinga i Serbia no har gjort. Leietråden bør vere at vi prøver å hjelpe til med ei gjenreising og eit internasjonalt samarbeid med Serbia, men at ein konsekvent isolerer leiinga og regimet i dette landet. Vi må kome tilbake til korleis dette skal skje. Det går ein debatt ute i Europa om forbod mot investeringar osv. i forhold til Serbia. Vi meiner i utgangspunktet at vi bør prøve å samarbeide og også trekkje Serbia med i det internasjonale samfunnet, men konsekvent isolere regimet, leiinga, dei som er tiltalde for krigsbrotsverk, og ikkje ha nokon kontakt med desse som leiarar for landet.