Jorunn Ringstad (Senterpartiet), 2002-06-20:
Det er eit ord som seier: Har du ei dårleg sak, hev stemma eller snakk om noko anna. Saksordføraren gjorde begge delar, og det fortel litt om kor dårleg sak mindretalet har i denne debatten. Sist torsdag debatterte Stortinget kollektivmeldinga. I dag debatterer vi tilbodet på kortbanenettet. Flytilbodet var ikkje med i kollektivmeldinga, sjølv om dette for store delar av landet er ein svært viktig del av kollektivtilbodet. For delar av Distrikts-Noreg er faktisk flytilbodet det einaste reelle kollektivtilbodet over lengre avstandar. Kortbanenettet er avgjerande for å redusere avstandsulempene i landet. I denne saka er det ikkje snakk om ekstra satsing, slik det var når det gjaldt kollektivmeldinga for ei veke sidan. No er det snakk om å redusere tilbodet for å spare utgifter. Er dette nok eit eksempel på Bondevik II-regjeringa sin distriktspolitikk? Saksordføraren gjorde eit poeng av at utgiftene til luftfart har auka. Men det saksordføraren ikkje sa noko om, er at luftfarten i stor grad har vore sjølvfinansierande. Rett nok har ein kjøpt ein del tenester på kortbanenettet, men elles er det i hovudsak brukarane sjølve som har betalt kostnadene. Med den nedgangen som har vore i luftfarten, har inntektene til Luftfartsverket gått ned. Det avgrensar Luftfartsverket si evne til å føreta investeringar. Difor er det viktig og nødvendig at løyvingane til Luftfartsverket vart auka med 100 mill. kr i revidert nasjonalbudsjett. Denne auken har også regjeringspartia vist til i merknadene sine. Men det desse partia ikkje fortel, er at i budsjettavtalen med Framstegspartiet har dei redusert denne auken med 30 mill. kr. Det blir lite truverdig når regjeringspartia både i merknader, i media og i debatten her gir uttrykk for stor uro for økonomien i Luftfartsverket, samtidig som dei reduserer løyvingane til Luftfartsverket. Eg hadde dessutan håpa at regjeringspartia hadde vore villige til å leggje iallfall litt vekt på kortbanenettet sin verdi for distrikta, og ikkje berre sjå på dette som ei sak der det er mogleg å spare pengar. Regjeringa la fram saka om tilbodet på det regionale flyplassnettet i mai. Vi har alle visst at denne saka har lege i Samferdsledepartementet frå i haust. Det er difor uhøyrt at ei sak som har så mykje å seie for så mange, blir lagd fram samtidig med mange andre saker, og på eit tidspunkt som medfører at komiteen får for lite tid til å gjere grundig arbeid. Eg merka meg at saksordføraren meinte at når ein visste at saka ville komme, kunne ein tydelegvis begynne å jobbe med ho, men det er ikkje den måten ein arbeider på i Stortinget. Ein ventar til ein ser kva som ligg i proposisjonen, før ein startar arbeidet. Møreforsking har laga ein rapport for Luftfartsverket der ulike sider ved kortbaneflyplassane har blitt vurderte, bl.a. samfunnsøkonomisk lønnsemd. I høyringar i komiteen har Luftfartsverket opplyst at i den samfunnsøkonomiske gjennomgangen er det f.eks. ikkje vurdert kva verdi flyplassane har for lokalt næringsliv. Dermed gir ikkje rapporten noko bilete av kva kortbaneflyplassane har og har hatt å seie for utvikling av lokalsamfunna og næringslivet. Senterpartiet har tidlegare, bl.a. i Nasjonal transportplan, hevda at det må gjennomførast ei grundig vurdering av konsekvensane for dei aktuelle distrikta før det eventuelt skjer endringar i flyplasstrukturen. Vi har òg meint at det må vere etablert transportforbetringar, slik at endringar i flyplasstrukturen ikkje medfører ulemper for dei aktuelle regionane. Det kan slett ikkje seiast å ha vore lagt særleg vekt på dette i stortingsproposisjonen som Regjeringa har lagt fram. Eg er difor glad for at eit fleirtal i komiteen ikkje går inn for nedlegging av flyplassar no, men meiner at flyplasstrukturen bør handsamast i si fulle breidd i samband med rullering av NTP. I denne gjennomgangen må det innarbeidast ein grundig informasjon og ei vurdering av situasjonen på heile luftfartsområdet i Noreg, det må skje ei vurdering av den einskilde flyplassen ut frå totale samfunnsmessige omsyn, og det må gjennomførast ei særskild vurdering av luftfarten si rolle i distrikta. Skulle Regjeringa også ved rulleringa av NTP kome tilbake med forslag om nedlegging av flyplassar, føreset fleirtalet at avbøtande tiltak er på plass før eventuell nedlegging av ein flyplass, dersom ikkje noko anna er akseptert i kommunar/område som er omfatta av nedlegginga. Fleirtalet føreset òg at Regjeringa legg opp til ein heilt annan dialog med involverte partar enn det som har vore tilfellet hittil. Komiteinnstillinga gir klare føringar for korleis fleirtalet meiner prosessen bør føregå. Med ein slik prosess vil grunnlaget for å vurdere strukturen for kortbanenettet bli langt betre enn grunnlaget som ligg i St.prp. nr. 61.