Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2013-05-27:
Vi har hatt veldig mange saker om det psykiske helsetilbodet både dette året og dei andre åra. Eg synest det er veldig positivt at Stortinget er opptatt av tilbodet til denne pasientgruppa. Psykiske lidingar er ei stor sjukdomsbelastning i alle vestlege land, òg i Noreg, og større vil den verta dersom prognosane er riktige. Eg deler intensjonen bak representantforslaget. Det er fremja ei rekkje forslag som i og for seg er gode, men som eg meiner er varetatt i stor grad. Eg vil påpeika at evalueringa av opptrappingsplanen nettopp viste at det var dei personane med milde, moderate psykiske plager som kanskje ikkje hadde fått den største forbetringa i tilbodet sitt, og det må vi ta på alvor no. Forslagsstillarane meiner at det viktigaste grepet for å førebyggja psykiske lidingar er å tilby innbyggjarane betre psykisk helsehjelp i kommunane. Eg er heilt einig i at vi må forbetra lågterskeltilbodet i kommunane – då er kommuneøkonomi veldig avgjerande – og at vi kan få gode skulehelsetenester og helsestasjon, som vi no med folkehelsemeldinga har levert ein auke på. Det er veldig bra at skulane kan tilsetja skulepsykologar, og at vi får fleire kommunepsykologar. Det er eg veldig opptatt av. Det har vore ei forbetring, men det er kjempeviktig at PPT er eit lågterskeltilbod som fungerer. Så står det i innstillinga om fastlegane at «målet må være lavterskeltilbud i kommunene hvor det er mulig å få rask hjelp uten henvisning». Det er eg einig i, men det må òg vera sånn at fastlegen skal vera eit lågterskeltilbod. Då må tilgjengelegheita vera god, og dei må òg ha kompetanse på dette feltet. Så er eg ikkje einig i at det viktigaste førebyggjande tiltaket er betre helsehjelp i kommunane. Det viktigaste førebyggjande tiltaket skjer utanfor helsevesenet. Det skjer i barnehagen, det skjer i skulen, det skjer i arbeidslivet, det skjer i samfunn som førebyggjer einsemd og isolasjon. Folkehelsemeldinga er kanskje det viktigaste førebyggjande opp mot psykiske lidingar. Fysisk aktivitet er eit vedundermiddel, som verkar mot hjerte- og karsjukdomar. Men det verkar òg mot lettare psykiske lidingar at ein er i fysisk aktivitet. Kanskje ein time fysisk aktivitet i skulen er der vi kan gjera mest for barn og unge for å førebyggja lettare psykiske lidingar. Så til det som står om at psykisk helse og rus ikkje er ein del av Samhandlingsreforma. Eg vil påpeika at det er så absolutt ein del av Samhandlingsreforma. Det er med i avtalane som er mellom kommunar og helseføretak. Sånn sett er jo heller ikkje kirurgi med i dei finansielle ordningane, men vi snakkar jo ikkje om at ikkje kirurgiske pasientar er ein del av Samhandlingsreforma. Dette er ei kommunehelsetenestereform, der meir behandling skal verta gitt nærmare, og det gjeld alle pasientgrupper. Men det er riktig at for rus og psykisk helse skal og må det – det har vi òg varsla i rusmeldinga – innlemmast i dei finansielle ordningane når det ligg til rette for det, og så snart det ligg til rette for det. Til slutt vil eg nemna det som står omtalt om at det er ei bekymring at det iallfall enkelte plassar skjer ei omlegging for raskt frå døgntilbod til distriktspsykiatriske senter og til kommunehelseteneste for psykiske lidingar. Den omlegginga skjer utan at det er bygd opp tilsvarande kompetanse lokalt. Det har eg sett eksempel på. Eg er bekymra for det, og er derfor veldig glad for at helseministeren har signalisert at dette skal det koma ein gjennomgang av, sånn at en ser at dette ikkje skjer.