Per Steinar Osmundnes (Kristelig Folkeparti), 2003-12-16:
St.prp. nr. 21 tek for seg endringane under dei enkelte kapitla på statsbudsjettet for 2003 under Helsedepartementet. Saksordførar Bent Høie har hatt ein god gjennomgang av saka, som eg stiller meg bak. Dei aller fleste endringane i denne proposisjonen er det ikkje naudsynt å kommentere, men innanfor sjukehusøkonomien kan det vere på sin plass med nokre få understrekingar av den retninga som saksordføraren har trekt opp. St.meld. nr. 5 om inntektssystemet, som vi nettopp har diskutert, legg dei overordna måla for inntektssystemet og sjukehusøkonomien, og det er viktig at vi har ei prinsipiell tilnærming til dette også i denne saka. Kristeleg Folkeparti ønskjer eit inntektssystem som balanserer omsynet til nærleik, kvalitet og likeverdig behandlingstilbod for alle, uavhengig av bustad og økonomi, og dette har komiteen bidrege med under behandlinga av St.meld. nr. 5. For Kristeleg Folkeparti er det viktig å understreke den avgjerande rolla som dei regionale helseføretaka spelar for å sørgje for spesialisthelsetenester til befolkninga i den enkelte region. Økonomien til det enkelte føretaket vil såleis vere bestemmande for om den enkelte pasient vil oppleve ei god og fungerande spesialisthelseteneste. Ved å utsetje balansekravet til 2005 skal ikkje det akkumulerte driftsunderskotet dekkjast inn før etter at balansen er gjenoppretta. Dette må vi ha med oss i den påfølgjande debatten. For Kristeleg Folkeparti er det viktig å understreke at føretaksmodellen er ei organisering med ansvarleg styre. Utsetjing av balansekravet eitt år kan difor høve med ein slik struktur, men dersom det skal vere slik at driftsunderskotet til kvar tid vert løyvt i etterkant til dei enkelte regionale helseføretaka, vil dette føre til at ein undergrev det ansvaret som ligg i føretaka. Eit system beståande av profesjonelle og ansvarlege styre er godt eigna til å styre dei regionale føretaka, fordi dei må ta ansvar og sørgje for å halde seg innanfor dei rammene som vert vedtekne i dette huset. Dersom det vert tradisjon for, slik som mindretalet sine ønske kan oppfattast, at ein skal påskjøne dei føretaka som faktisk ikkje held seg til dei rammene dei har fått, vil heile føretaksmodellen undergravast og miste sin legitimitet. Ingen er tent med eit system der det vert akseptert at rammene ein skal styre etter, vert brotne. Bakgrunnen for eit budsjett er jo nettopp at dette skal vere eit klart styringsverktøy. Statsbudsjettvedtaket for 2003 har som føresetnad at aktiviteten i dei regionale helseføretaka skulle vere på det rekordhøge aktivitetsnivået som vi hadde i 2002. Det var sterk auke i aktiviteten frå 2001 til 2002. Men likevel har det i 2003 vore ein reell vekst i aktiviteten i sjukehusa med 5 pst. i forhold til 2002. Det har vorte løyvt over 1 milliard kr for at dette aktivitetsnivået skulle haldast oppe dette året slik at fleire pasientar skulle få behandling, og for at dei ekstra utgiftene til føretaka i samband med nettopp den auka aktiviteten skulle dekkjast. Statsbudsjettet som vi vedtok i denne salen for nokre få dagar sidan, legg til rette for at denne høge aktiviteten kan vidareførast for neste år også. Departementets forslag om å redusere einskapsprisen tilsvarande ei utbetaling på om lag 350 mill. kr vart signalisert i revidert nasjonalbudsjett. Kristeleg Folkeparti meiner at det er viktig at det enkelte helseføretaket har langsiktige og føreseielege rammer å styre etter. Einskapsprisen som Stortinget vedtok i 2002 for budsjettåret 2003, er difor lagt til grunn i alle helseføretaka sine budsjett og rammer. Kristeleg Folkeparti har difor falle ned på at einskapsprisen bør gjelde gjennom heile året for å sikre føreseielegheit. Å endre den prisen sjukehusa får for å utføre pasientbehandling, vil kunne gi sjukehusa unødvendig svekte driftsvilkår. I sum vert økonomien til helseføretaka betra, noko pasientar i dette landet vil nyte godt av. Balansekravet vert utsett til 2005, samstundes som aktivitetsauken på 5 pst. vert følgd opp med ekstra løyvingar og einskapsprisen vert halden stabil. Ein må heller ikkje gløyme at med St.meld. nr. 5 og det vedtekne statsbudsjettet innanfor rammeområda 15 og 16 har ein gitt eit positivt lyft for sektoren.