Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2011-02-15:
Først vil eg takke utanriksministeren for ei svært god utgreiing som eg synest var veldig perspektivrik – ikkje minst har ein verkeleg teke inn over seg to endringar. Den eine er at kontakten over Stillehavet antakeleg kjem til å prege verda meir enn kontakten over Atlanterhavet i tiåra framover, og kva det betyr for Noreg, og den andre er at ein ikkje berre støtte seg til eit litt forelda bilete, som vi har lett for alle saman, nemleg at verda beveger seg i ei liberaldemokratisk retning, men at det snarare finst eit sett av samfunnsmodellar som vert nysta saman, der mange ulike har vekstvilkår i ulike periodar. Eg vil bruke mykje av innlegget mitt til å reflektere litt rundt situasjonen i Egypt. Eg sat og såg på BBC World den kvelden Mubarak gjekk av, og såg på feiringane. Eg fekk litt déjà vu-kjensle til den hausten då eg sjølv fylte 18 år – hausten 1989 – og revolusjonen i Aust-Europa. Det var fantastiske bilete, opplever eg. Det er interessant å sjå på nokre trekk: for det første kombinasjonen av ekstreme forskjellar – ein liten elite og enorm fattigdom blant folk flest – og den veldige krafta som demokrati, ytringsfridom og andre fridomar har. Det har krut i seg i kvar situasjon. Lat oss hugse at i tillegg til denne krafta i demokratiet i Egypt, er Egypt eit land med enorm fattigdom, men samtidig eit av landa med størst kapitalflukt i Afrika – med ein liten elite som har flytta ut store pengar, og som har hatt enorme ressursar. Den kombinasjonen har nok vore heilt sentral i å utløyse det som har skjedd både i Tunisia og i Egypt. Så meiner eg at det har vore interessant å sjå den rolla openbert mange kvinner har spilt i demokratiprosessen i Egypt – som aktive deltakarar, som leiarar og som talspersonar. Det er noko eg synest vi kanskje skulle ha eit endå sterkare fokus på i politikken her. Det kan fort verte den aller største utfordringa i den prosessen Egypt no skal inn i – om kvinners rettar vert like viktige som andre demokratiske rettar i landet. Så det er å håpe at vi no kan få ei utvikling i demokratisk retning i Egypt, i Tunisia og i andre land i regionen, men det er vanskeleg å spekulere i kva som vil skje. Men eg føler at det gir grunnlag for å ta opp nokre andre interessante spørsmål, for det første det eg vil kalle Vestens ofte uklare moral i møte med den typen prosessar. Det var jo ikkje slik at USA og alle andre frå starten av kasta seg over med eintydig støtte til demokratirørsla i Egypt – i motsetning til demokratirørsla i Iran, som dei kasta seg over med eintydig støtte. Dette viser nok òg litt av, i alle fall enkelte, vestlege lands problem. Utanrikskomiteen var nettopp i Midtausten, og noko av det som der vart tydeleg, var kva for problem mange års feilslått politikk i fleire variantar har ført til overfor Irak. Først støttar ein opp om Irak som eit bolverk mot Iran. Så går ein til krig mot Irak, og no sit ein tilbake med ein situasjon der Irans innverknad i Irak truleg er sterkare enn han har vore på mange tiår, noko som fort kan slå tilbake igjen på USA og andre land. Så føler eg at denne situasjonen òg viser oss at stabilitet – som vi ofte brukar som eit credo om ein region eller eit land der det er ro – truleg er ein skjør og dårleg ven i møte med det utanriksministeren sjølv skildrar som «forandringenes tid». For det første er «stabilitet» i løpet av få augeblinkar, eller på få veker, forandra til den største forandringa vi har sett på lenge. Men for det andre synest eg òg det er interessant å sjå at omgrepet «revolusjon» og dei endringane vi har sett, forandrar innhald over tid. Eg har sjølv opplevd to revolusjonar i vår nærleik i mi vaksne tid. Det er den fredelege og demokratiske revolusjonen i Aust-Europa, og den fredelege og demokratiske revolusjonen i Egypt. Eg trur det på ein heilt annan måte kan gi «forandring», folkeleg demokratisk forandring, eit godt rykte. Det utfordrar oss på om det verkeleg er stabilitet som er det beste for utviklinga av ein region, for ei løysing av Israels okkupasjon av Palestina og for andre spørsmål, eller om vi bør vere tøffare med å utfordre oss sjølve og søkje støtte til dei kreftene som politisk og økonomisk søkjer forandring, f.eks. i Egypt og i andre arabiske land.