Åsa Elvik (Sosialistisk Venstreparti), 2007-11-22:
Det er veldig hyggeleg på SV sine vegner å få lov til å ønskje ein ny statsråd velkommen til Stortinget. Og kva kunne vore ei betre sak å debutere i enn ei sak der komiteen er hjartans einig – i alle fall i vedtak? Norsk skole har veldig mange gode sider. Likevel veit vi at vi m.a. har ei stor utfordring når det gjeld sosial utjamning av forskjellar i læringsutbytte blant elevane. Evalueringa av Reform 97 fortalte oss at det er for lite systematikk og samanheng i læringsarbeidet i norsk skole. Eg trur det der er ein samanheng. Forsking har fortalt oss at skolar som lukkast i forhold til sosial utjamning av læringsforskjellar, der ein ut frå sosioøkonomiske bakgrunnsvariablar kunne ha forventa lågare karakterar enn på ander skolar, m.a. er kjenneteikna av at dei har ei sterk og fagleg tydeleg pedagogisk leiing. Dei kan ha ulik praksis, men er kjenneteikna av det. Skoleleiing er sentral i forhold til pedagogisk utvikling, og det er avgjerande for om vi klarer å lukkast betre enn vi i dag gjer i norsk skole. Då vi behandla St.meld. nr. 16 for 2006-2007, var Stortinget einig med departementet i at ein skal kartleggje korleis skoleleiing blir ivareteke ved ulike skolar i dag, og vurdere om det er godt nok ivareteke i lovverket i dag. Det får vi anledning til å kome tilbake til seinare. Eit anna kjenneteikn ved skolar som lukkast i læringsarbeidet, er at dei klarer å realisere prinsippet og målsetjinga om tilpassa opplæring. Evalueringa av den tidlegare omtalte Reform 97 fortalde oss at det er eit prinsipp som har sterk støtte i norsk skole i dag, men at det er langt mellom ideal og praksis. Det er langt mellom idealet om tilpassa opplæring og det som faktisk skjer i skolen, og det lærarane faktisk seier at dei gjer. Vi har lite skoleforsking og få klasseromsobservasjonar, men i den grad vi har kunnskap, er det det forskinga fortel oss. Heile poenget med tilpassa opplæring er at elevane skal møte ein skole som tek utgangspunkt i dei – i interessene deira, i evnene deira, i det dei faktisk kan, og det som er potensialet deira. Vi skal ikkje sitje her på Stortinget og skrive ut ein fasit på kva som er ein god læringssituasjon, og korleis ein driv god læring. Det er eit ansvar som ligg på skolen. Det er eit enormt ansvar for lærarane som profesjonsutøvarar. Då kunne det sjølvsagt vere freistande å snakke om evalueringa av allmennlærarutdanninga. Det får Stortinget òg anledning til å kome tilbake til seinare, så eg skal la det liggje og seie at samanhengen her er at den praksisen som er i skolen, heng saman med leiinga. Representanten Anundsen var innom at lærarane er leiarar i læringssituasjonen. Det er eitt aspekt ved leiing. Det andre aspektet er sjølvsagt det som går på korleis skolen blir leidd, og den pedagogiske verksemda på skolen. Skoleleiing handlar enkelt og greitt om korleis ein organiserer verksemda slik at god læring kan skje. Det vil det alltid vere ulike svar på. Dei besøka som komiteen gjorde i samband med behandlinga av forslaget frå Høgre – som eg i ei bisetning skal seie er eit godt initiativ frå Høgre – viste oss at det finst ulike leiingsmodellar i norsk skole. Det fell i alle høve saman med mine eigne erfaringar frå andre skolebesøk. Det er eit mylder av ulike måtar å organisere læringsarbeidet på skolane på, og slik vil det sannsynlegvis alltid vere. Det eg synest er interessant, er at den klassiske forskjellen i leiingsfilosofi mellom «top–down» og «bottom–up» òg gjer seg gjeldande i skolen. Derfor trur eg at ein del av det som er viktig med denne saka, faktisk er at ein får ein diskusjon og debatt om kva leiing handlar om, og kva som er ei god, effektiv og ikkje minst fagleg sterkt grunna leiing. Vi er frå SV si side veldig glade for at vi får sjansen til å kome tilbake til denne problemstillinga og ein del andre problemstillingar seinare. Vi ser fram til å diskutere dette i tilknyting til spørsmål som dette heng saman med. Vi ser fram til dei debattane som kjem, for dette handlar om veldig mykje meir enn rammevilkåra for leiing. Dette handlar enkelt og greitt om korleis læring skjer i den norske skolen.