Magne Rommetveit (Arbeiderpartiet), 2015-12-15:
Det er gjennomgåande slik i transport- og kommunikasjonskomiteen si budsjettinnstilling at samarbeidspartia i sine merknader seier seg godt nøgde med regjeringa sine satsingar, medan me frå Arbeidarpartiet hevdar at det ligg meir og betre samferdselssatsing i vårt alternative budsjett. Regjeringa legg i hovudsak den vedtekne NTP-en til grunn for samferdselsprioriteringane, og ikkje i så stor grad det som var regjeringspartia sine uttalte ambisjonar før regjeringsdanninga. Det er då grunn til å minna om at den gjeldande NTP-en vart vedteken under regjeringa Stoltenberg II, og med det stortingsfleirtalet me då hadde. Merknader kan seia mykje om retning og ønske for politikken, men tala som ligg bak merknadsskrivinga, er også ein viktig peikepinn, og der er det talmessige grunnlaget for budsjettinnstillinga også verdt å merka seg: Med 463 mill. kr meir enn regjeringa Solberg på samferdsel vil Arbeidarpartiet styrkja omlegginga i retning av meir miljøvennleg transport og infrastruktur. Og samanlikna med budsjettforliket mellom regjeringa og samarbeidspartia ligg Arbeidarpartiet sitt alternative budsjett 387 mill. kr over dette. Me legg opp til ei satsing på jernbane og kollektivtransport og sykkelvegar som er mykje sterkare enn det regjeringa legg opp til, nemleg 1,2 mrd. kr. Sjølv om budsjettforliket naturlegvis inneber at det er etablert eit fleirtal bak pengebruken, viser komiteen si innstilling at det på viktige felt også er stortingsfleirtal som går mot regjeringa. Eg vil her spesielt visa til overskrifta om «Bymiljøavtalene», der eit fleirtal i komiteen, beståande av Arbeidarpartiet, Kristeleg Folkeparti, Senterpartiet og Venstre, peikar på at det gjennom vedtak om innføring av tidsdifferensierte bompengar i Bergen er demonstrert tydeleg vilje til å gjennomføra restriktive tiltak mot personbiltransporten for å betra luftkvaliteten i Bergen. Dette fleirtalet merkar seg at dei lokale prosessane har vist utolmod etter å få tilgang på ytterlegare verkemiddel som dreg i same retning, som t.d. heimel til å innføra miljødifferensierte bompengar og lågutsleppssoner. Regjeringa må spesielt merka seg at dette fleirtalet no ber om at regjeringa så raskt som mogleg følgjer opp vedtaka i Innst. 159 S frå i fjor. Desse vedtaka, som vart gjorde i Stortinget i mars no i år, går på at det skal fremjast forslag til verkemiddel som i storbyane kan avgrensa bilbruk på riksvegane i periodar der luftforureininga er høg, og det vert bedt om å gje kommunane heimel i vegtrafikklova for å oppretta lågutsleppssoner. Sjølv om luftkvaliteten ikkje ser ut til å ha vorte betre i storbyane våre, kan ikkje eg sjå at det har skjedd noko frå regjeringa si side sidan Stortinget fatta desse vedtaka. I desember 2014 vart Noreg stemna av ESA for EFTA-domstolen på grunn av manglande tiltak mot brot på grenseverdiane i luftkvalitetsdirektivet. Og det var altså med bakgrunn i dette at Stortinget 17. mars i år vedtok å be «regjeringen fremme forslag om å gi kommunene hjemmel i vegtrafikkloven til å opprette lavutslippssoner». Den 2. oktober i år fall det dom mot Noreg i EFTA-domstolen, fordi Noreg, trass i fleire utsette fristar, ikkje hadde kome med nokon forpliktande plan med tiltak om lågutsleppssoner. Riksrevisjonen la nyleg fram si undersøking av myndigheitene sitt arbeid med å sikra god luftkvalitet i byområda. Det kom her fram at Folkehelseinstituttet sine grenseverdiar vert brotne i alle kommunane som målar dette, og flest timar med brot på grenseverdiane har me i Oslo, Drammen, Fredrikstad, Bergen, Stavanger og Trondheim, med mellom 200 og 400 timar. I tillegg veit me at byar som Bergen og Oslo, mykje på grunn av vêrtilhøve, tidvis slit med å ha eit «giftlok» liggjande urørleg over bykjernen over fleire dagar. Det hastar no med å få på plass ein lovheimel om lågutsleppssoner for å kunna setja inn tiltak mot helsefarleg luftforureining i utsette byområde. Det hastar sjølvsagt først og fremst på grunn av helsa til folk som bur i byane våre, men det hastar også for at me skal unngå, no rett etter Paris, på nytt å verta stemna inn for EFTA-domstolen fordi me ikkje har tiltak mot helsefarleg byluft. Representanten Abid Raja sa at Kristeleg Folkeparti og Venstre hadde fått til så veldig mykje med denne regjeringa. Men på dette feltet hadde dei fått mykje meir til mykje fortare med oss.