Eli Sollied Øveraas (Senterpartiet), 2003-06-03:
Barna er uomtvisteleg dei store taparane når samlivsbrot er eit faktum. Heldigvis er det slik at det store fleirtalet meistrar på ein eller annan måte, kanskje meir eller mindre vellukka, å finne løysingar utan å måtte gå om rettsapparatet. Men dessverre er det likevel altfor mange barn som vert trekte inn i konflikten når mor og far går frå kvarandre, og det er mange som opplever å bli kasteballar og spelebrikker i eit uverdig spel som barn burde vore sparte for. Det er heilt nødvendig for oss å prøve å finne løysingar som kan medverke til at konfliktane vert dempa, slik at barnas beste vert teke i vare. Barneombodet har karakterisert situasjonen for mange barn etter at samlivsbrotet mellom mor og far er eit faktum, slik: Framtida – ei reise utan kart! Det er dessverre ein god og dekkjande karakteristikk for tusenvis av barn. Det er derfor viktig at barnet får delta og ha ein viss innverknad når framtidskartet skal teiknast. Senterpartiet støttar i hovudsak proposisjonen. Barnets beste må alltid vere berebjelken i saker som angår barn. Intensjonen om at barnefordelingssaker skal prioriterast tidsmessig, slik at dei ikkje blir liggjande lenge i rettsapparatet, er svært viktig, ikkje minst med tanke på å styrkje barnets rettstryggleik. Det er òg umåteleg viktig at barnet får avklara kvardagssituasjonen sin. Ein kan vel kvar og ein tenkje seg den lite haldbare situasjonen, t.d. for ein fire–fem-åring, når det einaste visse er uvissa. Å oppleve at mor og far er i ein endelaus krig der barnet vert søkt gjort til part, er hjarteskjerande og vondt for eit lite barn. Senterpartiet ser det som positivt at det no vert lagt opp til å redusere kostnader knytte til rettsapparatet. At det offentlege her tek eit større økonomisk ansvar, kan medverke til å redusere konfliktnivået, i alle fall på dette området. Målet og visjonen om å få bygd opp ein dommarstand med kompetanse og interesse er utfordrande og krevjande, men det er absolutt rette vegen å gå. Det er òg interessant å merke seg at proposisjonen anbefaler ei viss spesialisering innanfor domstolen. Barnefagleg kompetanse kan verte ein ressurs, men han må nyttast med kløkt. Det synest for meg å vere rett at dagens retningslinjer for sakkunnige skal reviderast, og at det opplæringsprogrammet ein har i dag, skal oppdaterast før ein set i verk dei nye reglane. Det har vore eit sterkt engasjement frå mange angåande barns rett til å bli høyrde. Alle legg vekt på kor viktig det er å unngå at barnet må velje side i konfliktar, og eg trur ikkje det kan understrekast sterkt nok. Barn må ikkje oppleve å bli eit nøkkelvitne for den eine eller den andre parten i ein bitter og opprivande strid. Barn skal behandlast med varsemd, og det må sterkt leggjast vekt på kor mode barnet er, uansett alder. Eg vil understreke at ei rettleiande grense på sju år ikkje må vere til hinder for at yngre barn kan få høve til å uttale seg. Men samstundes vil eg understreke at barn som er sju år eller eldre, ikkje er nøydde til å uttale seg. Her må ein trø varleg – barnet må ikkje under noko omstende føle at det vert utsett for krysspress, der mor står på den eine sida og far står på den andre sida. Så kort ei stemmeforklaring. Når det gjeld B, var det frå Senterpartiet si side tenkt at dette var ei problemstilling som det var høveleg å ta opp i samband med familiemeldinga, men sidan forslaget er fremja, vil Senterpartiet likevel stemme for det. Når det gjeld C, vil eg understreke at for Senterpartiet er det barnets beste som skal vere det grunnleggjande, men sidan forslaget er formulert slik at ein ber Regjeringa «vurdere» å fremje ei endring i lovteksten, vil eg òg anbefale at ein støttar C. Elles stemmer vi imot alle mindretalsforslag.