Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2016-11-15:
Dagens debatt går føre seg i ei tid med store endringar. Trugsmål mot freden mange ei tid tok for gitt, har auka. Tidlegare i dag har me drøfta kampen mot ISIL. Framveksten av ekstreme høgrekrefter i Europa uroar. Det same gjer ein mindre føreseieleg president i nabolandet vårt, Russland, og no òg nyvald president i USA. Alt dette gir likevel ikkje grunnlag for å endevende konseptet for det norske forsvaret. Då den førre forsvarsplanen vart vedteken i Stortinget, var eit samla storting samde om at Noreg treng ein sterk hær og heimevern. Trass i dette ville Høgre ikkje delta i eit forlik. Høgre ville styrkje Heimevernet meir, for å sikre ein massiv auke i landmilitær evne. Dei meinte òg at to mekaniserte bataljonar ikkje var nok, Noreg trong ein tredje. Sidan den gongen har eit samla storting sagt tydeleg at om me skal tryggje landet, treng me norske menn og kvinner med forsvarskompetanse – «boots on the ground». Seinast i fjor la regjeringa fram ein investeringsproposisjon for Stortinget der dei åtvara mot at det norske forsvaret utan oppgraderte stridsvogner vil ha vesentlege veikskapar som ein motstandar kan gjere seg nytte av. Stortinget var samd i dette. Difor vedtok eit samla storting å gå i gang med investeringar i stridsvogner og kampluftvern. Frå før har Stortinget gitt grønt lys for investeringar i artilleri. Høgre slo våren 2014 fast at å skaffe nytt artilleri var viktig for kampkrafta til brigaden. Forsvarssjefen har gitt tydelege råd. Noreg må ikkje svekkje, men styrkje Hæren, og me må vidareføre den mekaniserte brigaden. Då må me gjere dei investeringane som alle i denne salen for eit år sidan sa var naudsynte. Å sikre ein mekanisert brigade er i tillegg det NATO ber Noreg om å gjere. Både Russland og NATO-land over heile Europa, inkludert våre naboland, moderniserer no brigadane sine. Er det då ein klok strategi om Noreg, saman med Island og Luxembourg, vert eitt av svært få land utan ein brigade? Og viss ein er så usikker på korleis Heimevernet bør vere i framtida, kvifor føreslo regjeringa alt for neste års forsvarsbudsjett å starte nedbygginga av Heimevernet med 7 000 mannskap, avvikle Sjøheimevernet og leggje ned tre av Heimevernet sine basar? Eg har registrert at regjeringa prøver å gje inntrykk av at Heimevernet si utfordring ikkje er manglande finansiering, men mangel på soldatar. Det er ei merkeleg framstilling. Noreg har i dag over 100 000 soldatar i vernepliktig alder som har gjennomført førstegongsteneste. Det einaste fylket der det nesten ikkje er fleire soldatar å hente, er Finnmark. Regjeringa skyv Hæren og Heimevernet ut i ei særs uviss framtid. Det er ikkje fordi det er uråd å vite om me treng ein sterk hær og eit sterkt heimevern, med grunnleggjande kapasitetar og soldatar over heile landet. Alle offisielle dokument fortel at me treng dette. Problemet er ikkje innretninga på Forsvaret, problemet er manglande finansiering av Forsvaret. Dette har òg vore peikt på av fleire medium. Forsvarsministeren fekk rett og slett ikkje det ho trong for å finansiere Hæren og Heimevernet. Mens forsvarsviljen er høg i det norske folk, er finansieringsviljen til regjeringa ikkje så høg. Det er fullt mogleg å finansiere eit nasjonalt forsvar. Det handlar om prioriteringar. I morgon legg Senterpartiet fram sitt alternative budsjett. Der vil ein sjå korleis det kan gjerast. Me nyttar om lag ein fjerdedel av det regjeringa gir i ekstra skattelette neste år, til å styrkje Hæren og Heimevernet. Den ekstra milliarden me løyver til Hæren, gjer det mogleg å gå i gang med investeringar til både stridsvogner, kampluftvern og artilleri. Det skulle berre mangle. Det er jo dette me alle seinast i fjor var samde om å gjere. Det kan synast som om regjeringa ynskjer å få vedteke ein langtidsplan som innrettar Forsvaret etter teoriar om korleis Forsvaret kanskje kan sjå ut om 10–15 år. Å styre Noreg med eit mangelfullt forsvar over så lang tid er ikkje akseptabelt. I forsvarssjefens fagmilitære råd skreiv han i fjor at risikoen knytt til reduksjonar i landmakta «i liten grad kompenseres av NATO, med mindre det stasjoneres styrker på norsk jord til daglig,(…) (…) Regjeringa har lagt fram ein langtidsplan som no skal vedtakast, der ein styrkjer luftforsvaret. Eg vil òg påpeike at i tillegg til landmakta er kystforsvaret den andre taparen. Me har den nest lengste kystlinja i verda. Åtti prosent av innbyggjarane i Noreg bur langs kysten eller i kystnære strok. Utanfor kysten ligg verdfulle installasjonar. Desse faktuma er ikkje tilstrekkeleg spegla i regjeringa sin langtidsplan. Regjeringa legg opp til at Sjøforsvaret skal kunne segla 80 pst. av sine fartøy. Det har ingen nasjon klart tidlegare, verken i krigs- eller i fredstid. Eg vil kome tilbake med ytterlegare utdjuping av Senterpartiet sitt syn på langtidsplanen. Eg tek opp dei forslaga Senterpartiet har saman med Venstre og dei vi står aleine om.