Frida Melvær (Høyre), 2020-01-28:
Først vil eg òg få nytte anledninga til å slutte meg til gratulasjonane til vår nye justis- og beredskapsminister. Eg ser veldig fram til eit godt samarbeid i tida framover. Som presidenten refererte, handlar saka om Dokument 8:173 S for 2018–2019, eit representantforslag frå Arbeidarpartiet om tiltak for å kjempe mot netthets. Forslagsstillarane ber om at det vert sett ned eit offentleg utval for å greie ut rammene for den offentlege debatten på nett og i sosiale media, der ein særleg vurderer kvar grensa skal gå for anonym deltaking i offentleg debatt, og korleis ein betre kan stille til ansvar dei som legg til rette for offentleg debatt. Forslagsstillarane meiner utvalet bør sjå på lovutviklinga i andre land og vurdere om denne har overføringsverdi til Noreg. Dei har vidare utarbeidd ti punkt som skal inngå i mandatet til utvalet. Eg vil takke komiteen for eit godt samarbeid i denne saka og gje ros til forslagsstillarane for å reise eit viktig tema til debatt her i Stortinget. Vi kan alle stille oss bak den uroa forslagsstillarane uttrykkjer om utviklinga av ei ytringsform og ein debattkultur på nett og i sosiale medium som på mange måtar går i feil retning. Ytringsfridomen står sterkt i vårt demokrati. Det er ein grunnleggjande rett og ein verdi som vi set høgt. Å kunne ytre meiningane sine i det offentlege rom har vi i lang tid teke for gjeve. Lenge var den offentlege debatten prega av nokre få samfunnsdebattantar som gjorde sitt syn kjent frå ulike talarstolar, aviser, radio og tv. Ordskiftet elles gjekk stort sett føre seg rundt kjøkenbordet, på arbeidsplassen eller andre relativt lokale møteplassar. Digitalisering og utviklinga av ulike digitale plattformer har opna opp samfunnsdebatten og inkluderer i dag langt fleire enn før. Det er noko vi i all hovudsak skal sjå som positivt. Det er likevel slik at vi med denne utviklinga òg får ta del i meiningar og ytringar som grensar til – eller går over grensa til – det vi som samfunn kan og vil akseptere. Hatefulle ytringar kan opplevast krenkande, skremmande og vere nedverdigande for enkeltpersonar eller for grupper i samfunnet. Når belastninga vert for stor, slik at ein vel å ikkje lenger delta i den offentlege debatten, mister vi verdifulle stemmer og perspektiv. Når hatefulle ytringar bidreg til å avgrense opplevinga vår av ytringsfridom, har det vorte ei utfordring for demokratiet. I Noreg har vi fleire aktuelle heimlar i både straffelova og likestillings- og diskrimineringslova som forbyr hatefulle ytringar og trakassering. Det er først og fremst § 185 i straffelova som set grenser for kva som vert rekna som straffbart, men som statsråden i sitt svarbrev til denne saka er inne på, er òg fleire andre paragrafar i straffelova relevante. Strafferamma er bøter eller fengsel i inntil tre år. Politiet har dei seinare åra fått tildelt nye verktøy og opparbeidd seg god kompetanse på området. Det er uttrykt frå både departementet og Riksadvokaten si side at hatefulle ytringar skal vere eit prioritert område for politiet. Etablering av sterkare fagmiljø, både i politidistrikta og hos Kripos, fokus på temaet i politiutdanninga, felles straffesaksinntak og utvikling av gode rettleiarar til politidistrikta bidreg til å styrkje handteringa av denne veksande problematikken. Domstolane har òg etter kvart utvikla god rettspraksis på området Like mykje som politiarbeid og strafferammer er det viktig med eit godt førebyggjande arbeid. Eg er glad for at regjeringa har sett dette på dagsordenen i fleire departement, for hatefulle ytringar og netthets er noko som må arbeidast med og mot langs fleire linjer. Eg er svært glad for at regjeringa i sin digitaliseringsstrategi for grunnskulen har sett fokus på opplæring i gode og grunnleggjande digitale ferdigheiter og digital dømekraft. Samstundes tenkjer eg at vi alle har eit samla ansvar for å vere gode førebilete, motkrefter og motstemmer til den ytringskulturen vi ser spreier seg på nettet. Gjennom det tek vi avstand frå hatefulle ytringar, og vi slår ring om ikkje berre den eller dei som vert utsette, men òg om ytringsfridomen som ein berebjelke i demokratiet. I Høgre støttar vi opp om regjeringa sitt arbeid på området. Vi ser det ikkje som hensiktsmessig å setje ned eit eige utval som skal arbeide parallelt med liknande tema som dei ulike departementa alt arbeider med.