Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2016-11-22:
Nett heimkomen frå møtet i NATO PA i Istanbul i natt, som det vart påpeika, kan det vere på sin plass å knyte nokre kommentarar til Senterpartiets merknad om dette temaet. I innstillinga har Senterpartiet lagt inn ein merknad der me viser til møta i NATOs parlamentariske forsamling i Haag og i Stavanger. Her stod oppfylging av deklarasjonen frå toppmøtet i Wales og 2 pst.-målet sentralt på agendaen, som det òg gjorde på møtet i Tyrkia, spesielt på det avsluttande møtet i går. Senterpartiet er nøgd med at statsministeren vår og regjeringa med Høgre og Framstegspartiet under møtet i Wales forplikta Noreg til NATOs felles mål. Difor er det overraskande at representanten Tybring-Gjedde no tek ned betydninga av både vedtaket og deira eige landsmøtevedtak om det same, noko han har lyfta veldig høgt etter landsmøtet deira. Representanten pleier òg å seie kor stor makt Framstegspartiets landsmøte og landsstyremøte har inn i regjeringa. Senterpartiet var fyrste parti i Noreg som vedtaksfesta 2 pst.-målet, noko som både Framstegspartiet og Høgre fylgde opp etterpå. Dessverre fylgjer dei ikkje opp desse landsmøtevedtaka i langtidsplanen som dei la fram i vår. Som Senterpartiet viser i sin merknad, har det vorte dokumentert eit misforhold mellom sikkerheitsutfordringane me ser i dag, og dei reduserte forsvarsbudsjetta innan NATO-landa. Som NATOs generalsekretær uttrykte særs tydeleg i sitt innlegg: Når ein i tider ikkje ser at sikkerheitsutfordringane er så store og ein reduserer sine forsvarsbudsjett, må ein i tider med veksande sikkerheitsutfordringar vere villig til å auke dei. NATO-målet om 2 pst. er ikkje noko me kan setje parentes rundt, slik representanten Tybring-Gjedde gjorde i sitt innlegg. NATOs generalsekretær var klokkeklar. Som også NRK rapporterte, gjorde han det klart at hans viktigaste oppgåve er å få medlemslanda til å bruke meir enn 2 pst. av sine bruttonasjonalprodukt på forsvar. Så kan ein harselere med det og seie at Hellas alt har oppnådd det veldig kjapt gjennom at ein har eit bruttonasjonalprodukt som har gått dramatisk ned, men det vert vel litt lite seriøst. Det sikkerheitspolitiske biletet endrar seg raskt. Få hadde for eit år sidan sett føre seg at USA ville få ein president som uttalar at ein må vurdere om ein kjem til å forsvare NATO-land, jf. artikkel 5, viss desse landa ikkje lever opp til sine økonomiske forpliktingar. Førre veke la Senterpartiet fram sitt alternative budsjett for 2017, så representanten Tybring-Gjedde kan alt ha sett kva Senterpartiet gjer der. Der føreslår me å auke Hærens budsjett med 1 mrd. kr og Heimevernets med 300 mill. kr. Me meiner det sikrar rom for å starte investeringar, heilt naudsynte kapasitetar både i Hæren og Heimevernet, og å starte den opptrappinga som skal til for å nå 2 pst.-målet. Verken Senterpartiet eller nokon andre har sagt at det skal skje over natta. Det er naudsynt om me skal innfri dei forpliktingane som statsministeren og regjeringa har gjort overfor NATO på vegner av oss alle. Representanten Hansen sa at handelsavtalane TTIP og TiSA no ligg i fryseboksen. Desse handelsavtalane har vekt stor motstand i svært mange land. Mange opplever at makt vert flytta frå deira folkevalde inn i lukka styrerom. Mange opplever at handelsavtalar som tidlegare var meinte å ta ned tollmurar, no gjeld måten me styrer vår indre politikk i det enkelte landet. Det kan vere forskrifter, det kan vere reguleringar knytte til miljø, arbeidstakarrettar og helse – korleis me som politikarar vil at våre innbyggjarar skal kunne takast i vare for å sikre både miljøet vårt, helsa, arbeidslivet og andre ting. At slike avtalar vert lagde i fryseboksen, kan eg skjøne at representanten Hansen, med sin iver etter å få gjennomført dei, er lei seg for. Andre av oss vil tenkje at me håpar den fryseboksen vert låst, og at nøkkelen vert veldig vanskeleg å finne igjen.