Svein Gjelseth (Arbeiderpartiet), 2007-06-05:
Eit godt utbygt og effektivt transportnett er særs viktig for næringslivet si konkurranseevne, for verdiskaping og for sysselsetjing. Hovudtyngda av befolkninga og næringslivet er lokalisert nær kysten, og sjøtransporten er derfor viktig i det norske transportsystemet. Ein konkurransedyktig sjøtransport skal tilfredsstille vareeigarane og passasjerane sine behov for transporttenester. Det må derfor leggjast til rette for at hamnene kan utviklast til gode knutepunkt for innanlands og internasjonal transport. For å unngå terroranslag mot internasjonal skipsfart fastsette FNs sjøfartsorganisasjon, IMO, i desember 2002 eit nytt internasjonalt regelverk om tryggleik og terrorberedskap for skip i internasjonal fart og for hamner som tek imot desse skipa. EU følgde opp med ei forordning, og Noreg er forplikta til å gjennomføre EU sitt regelverk på dette området. Forordninga vart gjord gjeldande i norsk rett i 2004. EU har ønskt ei ytterlegare terrorsikring av hamner i høve til IMO sitt regelverk, og kom derfor med nye direktiv. Reglane vert gjorde gjeldande for større delar av hamnene, og regulerer inspeksjonar av tryggleikstiltaka. Og igjen må Noreg gjere det slik EU har sagt. Når det gjeld brorparten av Noregs eksport og import, nyttar ein sjøen som transportveg. Parallelle regelverk er naudsynte for å sikre fartøy som kjem frå norsk hamn, tilgang til utanlandske hamner. Det er derfor heilt avgjerande for norsk næringsutvikling at eigne skip og hamner har ein terror- og tryggleiksberedskap som er på linje med det handelspartnarane våre har. Konsekvensane av ei hending knytt til skip og fly er potensielt så alvorlege at visse sikringstiltak er naudsynte. Eg er likevel ikkje overtydd om at ytterlegare utviding av denne typen tiltak i transportsektoren er ein del av ei ønskjeleg samfunnsutvikling. Eg er ikkje udelt positiv til at vi innfører terror- og tryggleiksrutinar langt utover proporsjonar for norske tilhøve. Men den kampen må vi kjempe på ein internasjonal arena, slik m.a. samferdsleministeren vår gjorde då ho møtte kollegaene sine frå andre europeiske land i Bulgaria i førre veke. Då tok statsråd Navarsete opp tryggleikskontrollane på flyplassane, med det utgangspunktet at ho ønskjer å stoppe endå fleire omfattande tryggleikstiltak. Vi må også ha ein diskusjon om tryggleiksnivået i internasjonal skipsfart på den internasjonale arenaen, i forkant av avgjerdene i internasjonale organ. Når direktiva er vedtekne, slik dei er i samband med denne proposisjonen, har vi lite anna å gjere enn å ta reglane inn i ny rett og søkje å tolke dei så positivt som mogleg. Tryggleikstiltaka som vert innførte, vil, i tillegg til å redusere faren for terroranslag, kunne ha positive verknader på HMS og på den generelle tryggleiken i hamna. Kostnadene ved å innføre sikringstiltak og terrorberedskap i hamner og på skip er omfattande, og i tråd med gjeldande finansieringsprinsipp er det dei som nyttar hamnene, som lyt betale. Tilsvarande gjeld i dei aller fleste av EU sine medlemsland. Fleire av høyringsfråsegnene til ny lovtekst uttrykkjer usemje i at brukarane skal finansiere desse kostnadene. Eg er oppteken av at kostnadene som følgjer av regelverket, vert haldne lågast mogleg i høve til dei internasjonale forpliktingane. Av omsyn til sjøtransporten si konkurranseevne er det viktig at gebyret og hamneavgiftene ikkje vert høgare enn naudsynt. Det kan t.d. skje gjennom samarbeid med andre som har viktige kontrolloppgåver i hamnene – eg tenkjer på politi og tollvesen. I dei viktigaste eksporthamnene våre finst det allereie eit kontrollapparat. Tollvesenet disponerer i dag tilsette, kontrollhallar, utstyr og godskontrollkompetanse som bør nyttast, for på den måten å sørgje for at vi får lågast moglege kostnader. Med desse orda rår eg til at den føreslåtte endringa i lov om hamner og farvatn vert vedteken.