May-Helen Molvær Grimstad (Kristelig Folkeparti), 2008-12-15:
Tusen takk til komiteen for godt samarbeid om budsjettet. Det er eit stort engasjement i komiteen for å bry seg om dei sårbare barna. Redd Barna lanserte for kort tid sidan ein antivoldskampanje, «vennligst forstyrr», kor det var tent lys for jenta som ikkje får sove i natt, og for guten som ikkje tør gå heim, og for naboen som tør bry seg. Vald mot barn er eit av Noregs mest underkommuniserte samfunnsproblem. I løpet av ei veke var det 274 barn som tok kontakt med hjelpeapparatet fordi dei var utsette for vald frå mor eller far. Dette gjer inntrykk på oss alle. Den smerta og fortvilinga slike barn opplever, er ein tragedie. Vi treng mange ulike verkemiddel for å hjelpe og sikre desse barna og andre barn som av ulike grunnar ikkje kan bu saman med familien sin, ein trygg kvardag. Ulike parti kan ha ulike svar. Men det er viktig med eit tverrpolitisk samarbeid for å finne løysingar som gir tryggleik til barna. Eg reknar med at dei ulike partia vil kome med sine synspunkt på dette og andre område i budsjettet. Eg vil konsentrere meg om Kristeleg Folkeparti sin politikk. For mange barn er faktisk barnevernet viktig gjennom heile oppveksten. Derfor er det viktig at barnevernet har rammevilkår som gjer at dei kan gi barna det tilbodet dei meiner er best for dei. Kristeleg Folkeparti meiner at barnevernstilbod ikkje er eigna for anbodskonkurranse. Så vil nokon tenkje at Kristeleg Folkeparti var med på å innføre anbod då vi sat i regjering, og det er riktig. Men samtidig gjorde vi unntak for krav til anbod når det gjaldt ideelle verksemder utan eit kommersielt formål. Dette kom fram i bl.a. St.meld. nr. 15 for 2004–2005. Tilbakemelding frå ideelle organisasjonar som driv innafor barnevernet, er at dei opplever mykje vanskelegare kår under denne regjeringa enn under den førre. Vi er kjende med at Bufetat i desse dagar har hatt ein avgrensa anbodskonkurranse for ideelle organisasjonar. Men ut frå den informasjonen Kristeleg Folkeparti har fått tilgang til, er det flere punkt som departementet har gitt i sine føringar til ideelle organisasjonar og stiftelsar, som ikke er blitt følgde opp i anbodskonkurransen. Vi er blitt kjende med at Styve Gard i Hordaland er blitt tilbode tre plassar, medan dei i dag har 14 og hadde blitt godkjend for 18 plassar ei veke før dei fekk tilbod om berre tre plassar. Det seier seg sjølv at å drive ein institusjon basert på berre tre plassar er svært vanskeleg. Institusjonen er etterspurd. Ingen andre institusjonar av denne typen ligg i nærleiken. Blir denne institusjonen lagd ned, må barna reise langt unna. Nærleikskriteriet kan ikkje ha vore vektlagt. Det har teke 20 år å byggje opp kompetanse som no kan gå dukken. Dette er alvorleg. Dette er eitt av fleire eksempel som gjer at Kristeleg Folkeparti fremmar forslag i dag der vi ber Regjeringa sørgje for at dei barnevernsinstitusjonane som pr. i dag har driftsavtale med Bufetat, får forlengd avtale fram til 31. desember 2009. Samtidig ber vi om å få ei sak til Stortinget om ei nyskaffingsordning vedrørande barnevernstiltak. Mange tilsette på institusjonar melder om bekymring knytt til prispress og kortsiktigheit og manglande fokus på kvalitet og på barnas behov. Det er barn på institusjon som lever i frykt for at den heimen dei bur i, skal gå konkurs. Kristeleg Folkeparti er bekymra for om barna får det tilbodet som er best tilpassa dei, eller om det er dei økonomiske prioriteringane som styrer kva for tilbod barna får. Eg håper inderleg at Regjeringa no vil stoppe opp og støtte dei framlagde forslaga for å gå grundig inn i den situasjonen som har oppstått. Kristeleg Folkeparti har i sitt alternative budsjett fremma forslag om 50 mill. kr meir til barnevernet. Vi ønskjer at alle barnevernsbarn skal få høve til ettervern, og set av 10 mill. kr ekstra for å styrkje dette. Kristeleg Folkeparti foreslår 10 mill. kr ekstra til tiltak for utsette barn og betre oppfølging av barn i fosterheim. Faglege rettigheiter for alle fosterforeldre og auka fokus på rekruttering av fosterheimar er viktig. Det er tragisk at mange barn i dag ventar på å få kome i ein fosterheim. Gode fritidsaktivitetar er viktige, spesielt for barn og unge. Då blir det eit paradoks at vi torsdag fekk melding om at Frelsesarmeen sitt barne- og ungdomsarbeid fekk beskjed frå Fordelingsutvalet at dei for 2009 vil misse 1,2 mill. kr i statsstøtte på grunn av ny instruks om tildeling av statstilskot til barne- og ungdomsorganisasjonar. 6 000 barn og unge som har glede av å gå i korps, kor eller speidar i regi av Frelsesarmeen, kan altså bli ramma fordi moderorganisasjonen har retningslinjer som Regjeringa ikkje liker. Det vil i så fall ikkje signalisere mykje toleranse. Retningslinjene er vedtekne politisk. Kristeleg Folkeparti forventar at statsråden går gjennom dei på nytt og sørgjer for at ein gir statsstøtte utan å skulle styre meiningane til organisasjonane. Som ankeinstans håper vi at statsråden sørgjer for at Frelsesarmeen får tilskot til det viktige lågterskeltilbodet dei gir til mange barn og unge. Fredag kom Regjeringa med ei mannsmelding. Det er flott å få fokus på mannens rolle og likestilling. Det er kjempeviktig. Vi er likevel skuffa over at Regjeringa etter meir enn tre år med fleirtalsmakt ikkje har innfridd sine løfte om å innføre sjølvstendig oppteningsrett for fedre. Kristeleg Folkeparti har foreslått det fleire gonger, seinast no i vårt alternative budsjett. Vidare har vi foreslått reelt å utvide pappapermisjonen med fire veker utan å ta av allereie eksisterande permisjonstid, slik Regjeringa har gjort med to av dei fire vekene dei no har foreslått. Kristeleg Folkeparti meiner at alle fedre bør få høve til å vere heime dei to første vekene. I den første delen av livet er kontakten med foreldra det aller viktigaste. Det er viktig for heile familien at alle fedre får moglegheit til å ta ein del av foreldrepermisjonen, både for å styrkje rolla til fedre som omsorgspersonar og av likestillingsomsyn. Likestilling handlar også om lønnspolitikk. Vi er derfor overraska over at ingen andre har slutta seg til Kristeleg Folkepartis forslag om lønnspolitikken. Det er viktig med ein god familiepolitikk som legg til rette for å kunne få barn – for dei som ønskjer det. For at eit livsløp i det heile kan begynne, må foreldre sjå at det er økonomisk mogleg å setje eit barn til verda. I dag er det svært vanskeleg dersom ein eller begge foreldra ikkje er inne i arbeidslivet. Vi foreslår derfor i vårt alternative budsjett å auke eingongsstønaden ved fødsel og adopsjon radikalt, til 1 G, dvs. frå ca. 33 000 kr til 70 000 kr. Ein god barnehagepolitikk kombinert med kontanstøtte er viktig. Kunnskapsministeren sa for kort tid sidan at dei som får tilbod om barnehageplass, heller vel det. Kontantstøtta er ei ordning som veldig få nyttar, og endå færre kjem til å nytte seg av ho når vi får full dekning, har statsråden sagt. BLD har sett på eit utval av 18 kommunar – ein kommune frå kvart fylke utanom Oslo – som ifølgje Kunnskapsdepartementet hadde full barnehagedekning ved utgangen av 2007. Ifølgje tal frå Arbeids- og velferdsdirektoratet på same tid mottok gjennomsnittleg 52 pst. av foreldra til eitt- og toåringane i desse kommunane kontantstøtte. Det er snittet. I nokre kommunar var det så mange som 83 pst. som mottok kontantstøtte. For Kristeleg Folkeparti er det ikkje eit mål at flest mogleg skal nytte seg av kontantstøtte, men det er ikkje sant at full dekning betyr at det er slutt på behovet for kontantstøtte. Derfor foreslår Kristeleg Folkeparti å auke kontantstøtta til 4 000 kr pr. månad for å sikre ein større valfridom for fleire foreldre. Det er viktig at alle som ønskjer barnehageplass, får det, og at barnehagetilbodet har høg kvalitet. Vi er bekymra over mangelen på førskulelærarar og den kraftige auken i talet på dispensasjonar frå kravet om kvalifikasjonar. Vi må gi meir for å få fleire førskulelærarar til å bli i yrket. Mange private barnehagar har det vanskeleg. Det gjeld særleg dei aller minste. Mange må kutte i lønnsutgiftene og i arbeidsvilkåra for dei tilsette. Dei må ta opp lån for å overleve, og dei må auke foreldrebetalinga, kutte når det gjeld kvalitet, og i verste fall leggje ned drifta. Vi er bekymra over at Regjeringa heller ikkje for neste år har fremma forslag som sikrar meir likeverdig behandling av private og kommunale barnehagar. Derfor bør Regjeringa umiddelbart kome med ei sak om korleis dei vil sikre likebehandling av kommunale og private barnehagar. Det å innlemme dette i rammene til kommunane vil ikkje sikre framdrifta for private barnehagar. Vi ønskjer at vi framleis skal ha mangfald i barnehagetilbodet, både når det gjeld eigarskap og pedagogisk og verdimessig profil. Mange opplever utfordringar i samlivet – det er ikkje alltid enkelt å leve saman. Derfor er det så viktig å drive førebyggjande arbeid med samlivskurs og god kompetanse og tilgang på familievern. På begge desse områda foreslår Kristeleg Folkeparti ein kraftig auke. Det trur eg vi på mange område vil vere tente med, for førebyggjande arbeid kan verke positivt for svært mange. Det er eit paradoks når ein veit at det er lange køar på familievernkontora, og at mange som ønskjer hjelp, ikkje får det i tide. Eg vil ta opp dei forslaga Kristeleg Folkeparti har aleine eller saman med Venstre, når det gjeld begge rammene.