Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2017-10-10:
Eg vil i dag rette merksemda mot det som vert ei av dei aller viktigaste sakene på Stortinget i haust, den såkalla landmaktutgreiinga. Som folkevalde er vår mest grunnleggjande oppgåve å sikre norske borgarar tryggleik. Nasjonal sikkerheit er heilt grunnleggjande for all verksemd. Inga velferdsteneste kan gis til borgarane om ikkje landet sin suverenitet er sikra. Senterpartiet ynskjer eit samfunn der det er folket i landet som faktisk styrer i landet. Eit sterkt norsk folkestyre føreset ein velfungerande og suveren nasjonalstat, og det er ikkje mogleg å sikre norske borgarar sin suverene rett til å styre landet sitt utan at me har eit sterkt norsk forsvar. Eg møtte i helga på NATO PA sin haustsesjon i Bucuresti. Der var det fokus på mange av dei utfordringane som skjer rundt oss, men det var òg fokus på finansiering av forsvaret i alliansen. Senterpartiet tek Noreg sine plikter overfor NATO på alvor. Me vedtok under vårt landsmøte i 2015 at Forsvaret må styrkjast, og at Noreg må auke løyvingane til Forsvaret tilsvarande 2 pst. av BNP. Dette er eit mål som statsministeren sjølv har underteikna i Wales, men som ho seinare gav uttrykk for var tull. På Høgre sitt eige landsmøte vart det opprør mot dette, noko som gjorde at òg Høgre vedtaksfesta eit 2 pst.-mål i eige program. Etter dette har like fullt Høgre sin eigen forsvarsminister måtta innrømme at regjeringa sin eigen plan for Forsvaret, regjeringa sin langtidsplan, er langt unna å møte våre plikter overfor NATO. Kva mandat ligg så til landmaktutgreiinga? Jau, å leggje fram eit forslag som måtte liggje innanfor dei økonomiske rammene i 20-årsperspektivet som er lagt til grunn for landmakta i langtidsplanen. Langtidsplanen inneheld ikkje tilstrekkeleg finansiering til å sikre Hæren alle naudsynte kapasitetar for at den skal fungere. NATO er tydeleg på at Noreg treng ein moderne og mekanisert brigade. Det vil Senterpartiet jobbe beinhardt for å sikre. I og med at òg dei andre store partia på Stortinget har vedtaksfesta NATO sitt 2 pst.-mål, reknar eg med at dei vil støtta Senterpartiet si styrkte satsing på Forsvaret i dei komande åra. Fyrste moglegheit til å kome på bana frå regjeringa si side er jo allereie når statsbudsjettet skal leggjast fram om to dagar. Regjeringa valde å halde landmaktutgreiinga for seg sjølv fram til etter valet. Ved å halde landmaktutgreiinga i løynd gjorde Høgre og Framstegspartiet det svært vanskeleg for veljarane å ta stilling til utvikling av Hæren og Heimevernet før valet. No kan like fullt debatten ikkje verte halden nede. Me i Senterpartiet skal arbeide for at alle i Noreg får informasjon dei treng om utviklinga av Forsvaret, for utviklinga av Forsvaret er grunnleggjande for framtida til landet vårt. Me trur på folk sin klokskap og suverene rett til å styre landet. Så store spørsmål som me no skal handsame, kan ikkje berre verte avgjorde på nokre kontor i departementet – ikkje eingong i regjeringskonferansen. Det har vore mykje uro i Forsvaret det siste året. Til og med Forsvaret sine øvste leiarar, som tenkjer særs nøye gjennom orda sine før dei uttalar seg til media, åtvarar sterkt mot det som no skjer. Sjef for Hæren, Odin Johannessen, har slått fast at regjeringa sin langtidsplan er ei nedprioritering av Hæren, og sjef for Heimevernet, Tor Rune Raabye, slo i ein kronikk i DN onsdag 12. juli fast at Noreg treng fleire, ikkje færre HV-soldatar. Hæren er etter den kalde krigens opphøyr redusert med over 90 pst., og HV tilsvarande med 50 pst. Eg meiner reduksjonane har gått for langt. Få, om nokre, andre europeiske land kuttar i dag i sitt heimevern. Blant anna Frankrike, Finland og Latvia aukar no sitt heimevern, og det var ein gjennomgangstone på NATO-parlamentarikarforsamlinga sitt møte at det trengst ei stor og vedvarande styrking av Forsvaret i alliansen sine medlemsland. USA er svært tydeleg. Me treng USA som dedikert NATO-alliert, ikkje minst Noreg treng det. Det er me som er NATO i nord, det er me som har nordflanken. Som det òg har vore fokus på i den seinare tida, kan den vere utsett, både på grunn av trugsmål frå nabostatane og fordi klimaendringane gjer at ein får mykje større interesse frå mange land, inkludert Kina og andre statar som er langt unna nordområda i utgangspunktet. Så frå Senterpartiet si side skal me stå opp for det norske forsvaret, og me ser fram til mange spennande debattar i tida som kjem.