Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2010-12-10:
Regjeringa har sytt for ein realvekst i dei samla inntektene til kommunesektoren på om lag 42 mrd. kr frå 2006 til og med 2010. Det inkluderer òg auken på 1 mrd. kr i samband med nysalderinga av 2010-budsjettet. Om lag halvparten av dette er frie inntekter. Det betyr at kommunane har fått ei ny moglegheit til å auke aktiviteten sin når det gjeld å tilby betre tenester til folk i heile landet. Frå fyrste halvår 2005 til fyrste halvår 2010 har det vorte 70 000 fleire sysselsette. Me har fått 16 000 fleire årsverk i pleie- og omsorgstenesta, fleire barn får hjelp av barnevernet, og opprustinga av kommunale bygg og nybygg gir eit betre tilbod til barn i barnehagar, skuleelevar og pleietrengjande eldre. Full barnehagedekning betyr noko for folk sin kvardag, for familiane i landet vårt. Òg neste år, innafor eit strammare budsjettopplegg, prioriterer regjeringa kommunane – 5,7 mrd. kr i 2011, rekna i forhold til revidert nasjonalbudsjett 2010. Av dette er 2,75 mrd. kr frie inntekter. Det gir rom for å halde fram med ein høg aktivitet i Kommune-Noreg. Det gir rom for å byggje ut tenestetilbodet i takt med befolkningsauken og endra alderssamansetnad. Budsjettopplegget er nøkternt. Det har eg vore tydeleg på i møte med kommunane. Difor er det viktig at dei bruker ressursane på ein effektiv måte. Frå regjeringa si side legg me til rette for eit større kommunalt handlingsrom, med ei historisk låg øyremerking av kommunale inntekter. TBU sitt anslag på kommunane sitt resultat i 2010 er 3 pst. – det same som for 2009. Det er òg det tilrådde nivået for å ha ein sunn økonomi. Regjeringa ynskjer å sikre likeverdige levevilkår og ta ressursane i heile landet i bruk. Me ynskjer at folk skal få velje kvar dei vil bu, men då må det leggjast til rette for at det skal vere moglegheiter for busetnad, for å utnytte naturressursane og for å skape arbeidsplassar i heile landet. Me vil styrkje lokal og regional vekstkraft i område med låg økonomisk vekst, der det er stor avstand til marknaden, ein einsidig næringsstruktur, eller der me ser nedgang i folketalet. Det har i debatten i dag vore hevda at sentraliseringa går som aldri før. Ja, kanskje det. Likevel vil eg seie at me i Noreg har lukkast til dels godt med norsk distriktspolitikk. Me ser at våre naboland kjem på studieturar til Noreg for å sjå korleis me legg til rette for at folk skal kunne bu og utvikle gode lokalsamfunn i heile landet vårt. Eg vil ikkje seie at me ikkje har utfordringar, men samanlikna med nabolanda våre er utviklinga i landet som heilskap god. Medan Noreg hadde vekst i 300 av 430 kommunar, opplever Sverige nedgang i folketalet i 209 av 290 kommunar. Då veit me òg at busetnadsmønsteret i Sverige er slik at berre 10 pst. av befolkninga bur nord for Stockholm. Utviklinga i Noreg kjem ikkje av seg sjølv, men er eit resultat av heilt medvitne vegval, ofte drivne fram av Senterpartiet i godt samarbeid med Arbeidarpartiet og SV – no dei siste åra i regjering. Kristeleg Folkeparti har ein tradisjon for å vere oppteke av distrikta og distriktsutvikling, og det har òg vist seg i gode samarbeidsløysingar i sentrum av norsk politikk. Regjeringa har fleire satsingar i distrikts- og regionalpolitikken. Kommunal- og regionaldepartementet er eit viktig næringsdepartement gjennom den store næringsutviklingsinnsatsen me gjer gjennom Innovasjon Norge, SIVA og fylkeskommunane sine utviklingsmidlar. Det har betydd at entreprenørskapsaktiviteten er like stor i spreittbygde strøk som i store byar. Våre verkemiddel skårar òg bra i forhold til innovasjon, og det er viktig i framtidas næringsliv. Regjeringa held fram innsatsen mot bustadsløyse, slik at fleire får moglegleit til ein trygg heim. Husbanken skal fortsetje det strategiske samarbeidet med kommunar med store bustadsosiale utfordringar – eit samarbeid som har vist seg å vere vellukka. Gjennom tilskot til utleigebustader legg regjeringa til rette for fleire utleigebustader i kommunane, men framleis vil startlån til unge og vanskelegstilte ha høgast prioritet innafor låneramma. Det at folk skal kunne eige sin eigen bustad, gir tryggleik i kvardagen, og me vil òg framover prioritere barnefamiliane høgt i dette arbeidet.