Alfred Jens Bjørlo (Venstre), 2022-02-15:
Aller fyrst vil eg også starte med å takke representanten Hansson for å løfte dette viktige temaet – Noregs forhold til og utanrikspolitiske linje overfor Kina. Det er eit tema Venstre har løfta ved fleire høve, både gjennom spørsmål til utanriksministeren og også gjennom eit Dokument 8-forslag, der vi har føreslått diplomatisk boikott av pågåande OL i Beijing. Dessverre vil ikkje det Dokument 8-forslaget bli debattert før dei norske utøvarane har innkassert alle medaljane sine, då Stortinget ikkje har lagt opp til debatt av forslaget vårt før i mars, sjølv om det blei levert i god tid før jul, noko vi ser på som beklageleg. Vi veit i alle fall at saka er gjeven frå komiteen, og eg registrerer med skuffelse at ingen parti så langt har støtta Venstres framlegg om boikott. Det undrar meg mest fordi det var ei moglegheit til ikkje å stå aleine, men tvert imot å inngå ein allianse med andre land som vi normalt samarbeider ganske tett med på utanriksfeltet. Land som USA, Storbritannia, Danmark og fleire EU-land avstår alle frå å reise med myndigheitspersonar til Beijing. Som den vinteridrettsnasjonen vi er, kunne vi brukt denne anledninga til å gjere ei tydeleg markering overfor Kina og vise at vi ikkje ønskjer å akseptere det å bruke denne typen arrangement til å ta fokuset vekk frå grove menneskerettsbrot eller til å la regimet måle eit glansbilde av seg sjølv. Den moglegheita takka regjeringa nei til, og det er synd at vi ikkje får teke den debatten her i Stortinget før etter at OL er ferdig. Representanten Hansson adresserte den såkalla normaliseringsavtalen som Høgre- og Framstegspartiregjeringa inngjekk med Kina. Sjølv om eg og Venstre også er kritiske til avtalen, meiner eg det aller viktigaste ikkje er kva som skjer med sjølve normaliseringsavtalen, men korleis ei regjering tolkar han. Berre for å understreke det for vår eigen del: Då Venstre sat i regjering, oppfatta vi ikkje den avtalen som noko avgrensing for kva vi kunne uttale oss om når det gjaldt Kina, og eg oppfattar at det er ei tolking som også utanriksministeren deler. Når det gjeld frihandelsavtalen, er Venstre og Miljøpartiet Dei Grøne samde i at han ikkje bør inngåast. Det har ein for høg pris. Det handlar både om menneskerettssituasjonen i Kina – som det har vore sagt mykje om, og som eg trur vi alle uroar oss djupt for – og om at det å inngå ein avtale av denne typen no, vil bli sett på som ei fjør i hatten av det kinesiske regimet. Eg vil her sitere noverande regjeringsparti Senterpartiets representant Sigbjørn Gjelsvik, som i august sa at han meiner «det må være åpenbart at Norge ikke bør sluttføre noen frihandelsavtale med Kina», og at han «tror det vil vekke internasjonal oppsikt hvis Norge inngår en frihandelsavtale med Kina nå», da det ville være «en fjær i hatten for det kinesiske regimet». Det er ikkje alltid Venstre og Senterpartiet er heilt på linje i utanrikspolitikken, men i denne saka er vi det. Eg kunne tenkje meg òg å nytte høvet til å utfordre utanriksministeren. Representanten Hansson var så vidt inne på Litauen, som er eit land som aktivt har teke til motmæle mot Kina og blitt møtt med sterke og etter vårt syn urimelege reaksjonar frå Kina, som er djupt urovekkande for eit anna lite land som Noreg. Eg vil gjerne be utanriksministeren, om det er høve til det, seie noko meir om kva Noreg og den norske regjeringa gjer for å støtte vårt vesle naboland Litauen i den pågåande konflikten dei no har med Kina.