Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2016-05-18:
I ein studie av 40 norske sjukeheimsavdelingar frå sju ulike fylke konkluderte forskarane med at fysisk og sosial aktivitet framleis er på eit relativt lågt nivå, trass i fleire kampanjar frå helsestyresmaktene. Studiet viser til at eit auka tal sjukepleiarar på ein sjukeheim alltid fører til betre generell omsorg, men ikkje nødvendigvis til meir fysisk og sosial aktivitet blant bebuarane. I 2010 kom «Forskrift om en verdig eldreomsorg». I § 3, punktane f) og g), handlar det om å leggja til rette for å kunna fungera i kvardagen og fagleg forsvarleg oppfølging av lege og anna relevant personell. I 2011 fekk vi NOU-en Innovasjon i omsorg, der det vart vist til at dei fleste undersøkingane peikar på at daglegliv, måltider, sosiale og kulturelle forhold er dei største svakheitene ved dagens omsorgstilbod. Det vart vist til behovet for større fagleg breidde med plass til fleire yrkesgrupper, slik at omsorgstilbodet dekkjer psykososiale behov og kan givast ein meir aktiv profil. I 2012 kom meldinga Morgendagens omsorg, og den følgde opp desse tilrådingane om det å bidra til fagleg omstilling i omsorgstenestene for å skapa større fagleg breidde med fleire faggrupper og auka vekt på tverrfagleg arbeid. Meldinga Fremtidens primærhelsetjeneste, som kom i 2015, omtala òg behovet for habilitering og rehabilitering i primærhelsetenesta. Senterpartiet meiner at dei politiske målsetjingane om aktiv omsorg i desse stortingsmeldingane og NOU-en må følgjast opp med konkrete tiltak. Bevegelse er eit grunnleggjande behov for alle. Det er òg eit grunnleggjande behov for bebuarar på sjukeheim. Det er godt dokumentert at inaktivitet har mange negative fysiologiske, sosiale og psykologiske konsekvensar. Det gjeld òg for dei som bur på sjukeheim. Det er òg forsking som underbyggjer at fysiske øvingar har effekt på funksjon hos sjukeheimsbebuarar. I den varsla opptrappingsplanen for habilitering og rehabilitering meiner Senterpartiet at det må komma tiltak som sikrar rehabilitering for sjukeheimsbebuarar, og at ein har verkemiddel som bidreg til auka fysioterapi- og ergoterapiressursar for denne gruppa. Det er i dag svært avgrensa med fysioterapi- og ergoterapiressursar på sjukeheimar. Tal frå kommunanes rapportering frå 2013 viste at i 114 av landets kommunar får eldre på sjukeheim 0,2 timar fysioterapi eller mindre kvar veke. Ein gjennomsnittskommune tilbyr 0,38 timar fysioterapi i veka per bebuar. I «Forskrift for sykehjem og boform for heldøgns omsorg og pleie» § 2-1 står det: «I tilknytning til oppholdet skal det være organisert legetjeneste, fysioterapitjeneste og sykepleiertjeneste i samarbeid med andre deler av den kommunale helse- og sosialtjeneste.» Det er bra, men dette inneber ikkje nødvendigvis at fysioterapeutane vert nytta til å oppretthalda og betra funksjonen for sjukeheimsbebuarane generelt. I forskriftas § 3-2 står det at buforma skal ha tilknytt ein administrerande leiar, ein lege som skal ha ansvaret for den medisinske behandlinga, og ein offentleg godkjent sjukepleiar som skal ha ansvaret for sjukepleia, og elles så mange personar som er nødvendig for å sikra bebuarane nødvendig omsorg og bistand. Vi meiner at forskrifta må tydeleggjerast, at ein òg får inn ergoterapi- og fysioterapiressursane. Vi føreslår ei tilskotsordning for dei kommunane som ønskjer å gjera noko meir når det gjeld aktivitet, som kan bidra til oppretting av stillingar, ikkje berre fysioterapeutar og ergoterapeutar, men vi tenkjer òg på musikkterapeutar, på aktivitørar og på frivilligkoordinatorar som kan bidra til at det vert meir aktivitet blant bebuarane. Eg er glad for den støtta vi har fått for å presisera at eldre skal inn i opptrappingsplanen for rehabilitering og habilitering, og eg vil fremja dei forslaga som Senterpartiet står aleine om i denne saka.