Bjørn Lødemel (Høyre), 2011-04-12:
Dei to siste vintrane har vi opplevd ein langt vanskelegare forsyningssituasjon enn normalt. Lite nedbør, problem med kjernekraftverk i Sverige og høgt straumforbruk har ifølgje Statnett vore dei viktigaste årsakene til ei anstrengd kraftforsyning og høge straumprisar. I langt større grad enn vanleg har vi fått erfare kor sårbar vår vassbaserte kraftforsyning er. Så lenge vasskrafta utgjer den dominerande delen av den norske kraftproduksjonen, må vi akseptere at vi periodevis vil oppleve store variasjonar mellom tilgangen på og forbruket av kraft, som statsråden heilt riktig skriv i brevet sitt til komiteen. Han har også heilt rett i at det er avgjerande at vi har eit rammeverk som gjer oss i stand til å handtere denne typen kortvarige kraftsituasjonar utan at det gir store konsekvensar for forbrukarane av kraft. Høgre er derfor glad for at regjeringa endeleg har bestemt seg for å fremje ei energimelding for Stortinget. Den siste var det dåverande statsråd Einar Steensnæs som la fram for Stortinget, i desember 2003. Det er langt på veg ein skandale at det har teke så lang tid. Statnett viser til at magasinfyllinga denne vinteren var endå lågare enn ho var i 2003, i tillegg til at straumforbruket no er langt høgare. Når situasjonen likevel ikkje er meir dramatisk i dag, kjem det av at vi har betre samband til utlandet og dermed større moglegheiter for import av kraft, i tillegg til at vi har eit gasskraftverk i gang på Kårstø. På den bakgrunnen er det eit stort paradoks at vi i dag har ein energiminister som vil avgrense utbygginga av overføringskapasiteten til resten av Europa. Olje- og energiministeren vil dermed gjere oss endå meir avhengige av at det regner og blæs her i landet. Han representerer dessutan eit parti som i si tid gjekk ut av regjering på grunn av sin motstand mot nettopp gasskraftverket på Kårstø. Medan dåverande statsråd Steensnæs la fram ei stortingsmelding om forsyningssikkerheita, har altså dagens olje- og energiminister signalisert ein politikk som vil svekkje vår forsyningssikkerheit. Høgre er fundamentalt ueinig med olje- og energiministeren i dette spørsmålet. Vi meiner at vi treng fleire, ikkje færre utanlandslinjer. Det vil styrkje vår forsyningssikkerheit, fordi vi då kan importere kraft produsert med andre energikjelder når det er tørt og kaldt her i landet, og det er lite vatn i magasina, slik vi har gjort dei to siste vintrane. Det seier seg sjølv at det er grenser for kor lenge vi kan tappe av reservane i vassmagasina. Høgre meiner at Noreg har vore tent med den liberaliseringa av kraftmarknaden som energilova førte med seg. Det at vi har ein open marknad i Norden, i tillegg til kraftutveksling med resten av Europa, gjer at vi er mindre sårbare, fordi vi får tilgang til ein større marknad og meir differensiert produksjon. På same tid treng våre kraftprodusentar ein marknad å eksportere til i periodar med overskot på kraft. Representantforslaget frå Kristeleg Folkeparti inneheld mange gode punkt som Høgre vil slutte seg til. Høgre er einig i behovet for å styrkje overføringssambandet innalands, så vel som å styrkje det nordiske samarbeidet gjennom etablering av nye overføringslinjer til utlandet. Vi er også einige i satsinga på produksjon av ny fornybar energi i Noreg gjennom grøne sertifikat. Vi er heilt einige i at myndigheitene må seie ja til bygging av eit nytt gasskraftverk i Midt-Noreg med CO2-handtering, der staten dekkjer meirkostnadene med fangst av CO2 utover kvotepris og tek ansvaret for transport og lagring av CO2. Høgre er også heilt einig i at det er behov for ei betydeleg satsing på energieffektivisering, og at det så raskt som praktisk mogleg bør innførast avanserte målesystem hos straumkundane. Høgre er likevel ikkje einig i alle forslaga. Det gjeld bl.a. å innføre ein parallell til KILE-kostnader dersom eit kraftselskap ikkje er i stand til å levere straum. Det vil vere eit tilbakeskritt når det gjeld energilova. Ein kan ikkje utan vidare overføre prinsippet om KILE-kostnader frå nettet til kraftproduksjon. I motsetning til kraftproduksjonen, som er ein del av ein marknad med fleire konkurrerande aktørar, er nettselskapa i en monopolsituasjon. Det blir derfor ikkje rett å samanlikne produksjon og nett på denne måten, og etter Høgre sitt syn vil det vere negativt for straumkundane. For å hindre at magasina går tomme, med svært høge straumprisar som konsekvens, bør i staden overføringssambandet til utlandet bli styrkt, slik at det kan bli importert meir kraft når Noreg er i ein underskotssituasjon, og eksportert kraft i ein overskotssituasjon. Kraftproduksjonen i Noreg bør også bli styrkt, bl.a. gjennom grøne sertifikat og kortare sakshandsamingstid for konsesjonssøknader om kraftproduksjon og overføringsnett. Dette må det også leggjast til rette for i den nye energimeldinga som er lova ein gong i framtida.