Jon Lilletun (Kristelig Folkeparti), 2001-12-05:
Representanten Halvorsen har spesialisert seg på dette med fysiske øvingar for stortingsrepresentantar. I ein tidlegare debatt var det «å hoppe» som var temaet, i dag har det vorte «å sprette», så det er spennande kva som då vert den neste utfordringa ho stiller oss overfor. I går kom det beskjed om at afghanske grupper no er einige om å danne ei overgangsregjering i Kabul. Deltakarane på konferansen i Bonn vart einige om eit sluttdokument som gjev grunnlag for ei regjeringsdanning. Det er altså semje om ei overgangsregjering. Dei siste hendingane gjev grunn til optimisme. Det er ikkje slik – og der gjev eg representanten Halvorsen rett – at det er ei endeleg løysing som er lagd fram, men det ser ut som om det no kan gå mot ei løysing. Det viser jo at sjølv om bombing var ei vanskeleg og omstridd løysing, var det dessverre naudsynt – det var ingen andre truverdige alternativ. Og det er på det området den problematiseringa representanten Halvorsen gjer i forhold til USA-kommando, kva slags type styrkar det skal vere osb., er vanskeleg. Eg kjem i dag heim frå eit møte i NATOs parlamentarikarforsamling, og eit av problema som ein sleit med i Kosovo, og som på ein måte er grunnen til at det vart som det vart denne gongen, var at ein har hatt problem med kommandostrukturen. For skal ein gjennom alle desse organa, kan bin Laden ha fått anledning til å omgruppere seg og få i gang nye aksjonar før ein eigentleg får gjort noko – nettopp fordi det er eit så stort apparat som skal setjast i gang. Difor er det nokre gonger faktisk naudsynt at NATO på grunnlag av artikkel 5, og òg FN – som dei denne gongen har gjort – har gitt tilslutning til at ein kan ha ein annan type styrkar som gjer denne jobben, og det synest eg ikkje at representanten Halvorsen og SV har teke innover seg. Difor er det heilt rett det Regjeringa har gjort. Når det er ytra ynske om at Noreg skal stille førebelse styrkar til disposisjon, må vi det. Det er ei klar følgje av medlemskapen i NATO og artikkel 5. Ein for alle og alle for ein-prinsippet er ein garanti som gjev tryggleik, og som sjølvsagt òg må gjelde når det er vi som skal bidra. Det er vidare ikkje grunn til å endre den praksisen som ein har hatt når det gjeld Regjeringa sine fullmakter i den type utanrikspolitiske spørsmål. Det er heilt rett at det er klokt å debattere så store saker i Stortinget, slik at ein kan få prinsipielle drøftingar om dei, men samstundes å ta vekk dei fullmaktene som ligg hjå Regjeringa til å gjere nødvendige vedtak, vil vere feil. Difor vil det òg vere feil i dag å stemme for framlegget frå representanten Hagen. Det ville institusjonalisere ein ny praksis, at når Regjeringa skal agere i kritiske internasjonale situasjonar, må ein fyrst gå til Stortinget i plenum. Det er etter Kristeleg Folkeparti si meining feil. Difor kjem vi til å gå imot det. Dei internasjonale utfordringane kan synast grenselause. Avstanden mellom dei rike og fattige aukar. Trass i eit mørkt bakteppe finst det likevel enkelte lyspunkt, og vi må aldri seie at det ikkje nyttar. Om vi med pengar frå bistand må byggje og drive ein skule, bore ein brønn eller vaksinere barn i Afrika, er det eksempel på at det nyttar. 30 millionar menneske vert årleg hjelpte ut av fattigdomen. For mange fører arbeidet til varig endring, til eit liv med meining og til eit liv i fridom. Eit mål er at utviklingslanda sjølve kan ta i bruk sine eigne ressursar. Det er betre å setje folk i stand til utvikling enn å setje utvikling i stand for folk. Ein viktig nøkkelpilar i dette arbeidet må alltid vere utdanning og utdanning og utdanning. Faktisk viser det seg at den beste bistanden er å satse på grunnutdanning for jenter. Kan hende det er noko i ordtaket om at utdannar du ein mann, utdannar du ein mann, men utdannar du ei kvinne, utdannar du ein heil familie. Som ein del av arbeidet med å gjere bistanden kvalitativt betre har vi i tilleggsproposisjonen redusert talet i gruppa av andre samarbeidsland og land som mottek støtte over regionløyvingane. Dette er for betre å koordinere og samle ressursane. Det vil òg gje betre utteljing for kvar krone. Eg er glad for den breie oppslutninga det er om dette budsjettet, og eg vil avslutningsvis gje ros til Arbeidarpartiet og leiaren i komiteen for den måten han har handtert den utanrikspolitiske situasjonen på, og for den måten som dei har teke ansvar på i forhold til å rote til debatten mellom regjering og storting. Ein har faktisk ei linje. Det synest eg det er grunn til å gje ros for.