Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 1999-06-07:
Ein samrøystes forsvarskomite, som altså SV ikkje er medlem av, går i dag inn for å gå vidare med å bruka drygt 24 milliardar kr på å investera i nye fregattar, helikopter og kampfly, utan å ha bestemt kva slags forsvar Noreg skal ha i framtida. Dette er ikkje noko anna enn uansvarleg. Når me veit alt det bråket som har vore omkring operahuset og prislappen på det, så kunne me altså bygd eit operahus til 2,4 milliardar kr i ti norske byar for det beløpet som fleirtalet brukar i dag. Det er bekymringsfullt at dagens ansvarsløyse når det gjeld forsvarsinvesteringar i denne salen berre får protestar frå SV, ikkje minst om me ser kva desse investeringane vil føra til av driftsutgifter. Fregattar blir dyre å driva og halda ved like, og då må anten Forsvaret få meir pengar til drift, eller andre greiner i Forsvaret må svekkast, eller kanskje må ein gjennom dette ta vekk vernepliktforsvaret vårt. Det ansvarlege standpunktet i denne saka er å venta med investeringsplanane til Stortinget har svaret på kva slags forsvarskonsept Noreg skal ha. Dette er rein logikk. Ein bestemmer først kva mål ein har, og så legg ein planar for å nå desse måla. Deretter må ein samanhalda dette med kor mykje pengar ein har. Stortingsfleirtalet gjer det motsette. Dei går i butikken og brukar 12 milliardar kr på fregattar, og så spør dei: Ja, kva skal eg bruka desse til, må tru? Ein har mykje pengar når ein gjer sine innkjøp på den måten. Og eg tippar at ein innkjøpspolitikk av denne typen ikkje blir godteken i stortingsrepresentantane sine private hushaldningar. Men nå er det altså skattebetalarane sine pengar som blir brukte på denne måten. Det ansvarlege i denne saka er altså å følgja normal prosedyre, slik også fleire høgtståande fagmilitære klart har uttalt. Det er altså slik at det er dei fagmilitære og SV som meiner at fleirtalet må svara på desse spørsmåla: Kva slags forsvar skal me ha? Kva for midlar har vi til dette forsvaret? Og kva treng me i dette forsvaret? Først då kan ansvarlege innkjøp gjerast. Stortinget har nyleg vedteke eit nytt skytefelt, også dette utan at ein eigentleg er sikker på at ein har bruk for det. Fleire hevdar at nå bør ein flytta all øving til Nord-Noreg. I dag går altså fleirtalet vidare på same linja. Eller – og då er det endå verre – er det slik at det faktisk er NATOs nye forsvarskonsept me nå utviklar med dagens innkjøp, eit konsept som viser på Balkan kor mislukka det er, endå til i strid med folkeretten? I det nye konseptet skal NATO operera som verdspoliti, utan nødvendigvis å ha eit folkerettsleg grunnlag. Dette vil SV protestera mot. Og dersom me med dette bakteppet tenkjer på at me skal ha fem nye fregattar, er det vanskeleg å sjå at desse berre skal kunna ha defensive funksjonar for norskekysten. Fregattane kan altså sjå ut til å vera ein del av eit konsept som Stortinget ikkje har teke stilling til. Er dette riktig, vil det altså seia at vedtaka i dag bind oss opp til ein strategi som eg tippar fleire enn SV er ueinig i. Ikkje minst er det rart at sentrumspartia heng med på ein slik politikk utan å ha diskutert kva slags forsvarskonsept ein skal ha. Eg tek opp SV sine forslag. Det første baserer seg på å gjera ting i riktig rekkefølgje, nemleg å venta med behandlinga av kjøp av fregattar, nye helikopter og kampfly til Stortinget har fastlagt kva slags forsvars- og tryggingspolitisk konsept Noreg skal ha. Det andre er eit forslag som går på at me tenkjer å styrkja kystvaktfunksjonane i Forsvaret framover. Då meiner me det er mogeleg å trekka inn bygging av ein MTB ved Kværner Mandal, for så å venta med resten av bygginga til Stortinget har diskutert det forsvarskonseptet Noreg skal ha.