Laila Reiertsen (Fremskrittspartiet), 2010-04-30:
Interpellanten tek opp ei viktig sak og stiller spørsmål ved kva Regjeringa kan gjera for norske arbeidsplassar innan sjøfarten. Noreg er ein av dei største skipsfartsnasjonane i verda. Norske reiarlag kontrollerer den femte største flåten i verda målt i talet på skip. Det er ei næring som er prega av sterk internasjonal konkurranse, der rammene som skipsfartsnæringa arbeider under, i stor grad blir fastsette utanfor Noregs grenser. Noregs sterke internasjonale posisjon blir forsterka ved at Noreg har eit komplett maritimt miljø, med ei samla verdiskaping på nærare 100 milliardar kr og om lag 100 000 tilsette. Sjølv om Noreg er ein stor skipsfartsnasjon, er Noregs del av verdsflåten markert redusert dei siste åra. Det er slik at finanskrisa har vore og er merkbar også i denne næringa, til liks med i industrien. Den norske sjømannen og -kvinna startar med at ein vel ei utdanning innan dei ulike faga ein kan utdanna seg i innan sjøfarten. Ein vil trenga bortimot 20 000 fleire medarbeidarar innan sjøfarten dei neste åra. Mange må ein nok rekruttera frå utlandet, slik ein også må innanfor andre næringar, sjølv om ønsket er at fleire frå Noreg vel ei maritim utdanning. Her som elles i samfunnet vel ein del å avbryta utdanninga si, dessverre. Men trøysta kan vera at det innan dette området ikkje er fleire som avbryt enn i andre utdanningar. Det er viktig å nemna skuleskipa, der det faktisk er stor søkning, men få plassar, då desse ikkje fell inn under kriteria for godkjenning i privatskuleloven § 2-1 andre ledd bokstav a. Det er ille at ein innan eit område der det er store behov, der ein kan utvida talet på plassar, og der det også er søkjarar, ikkje får lov til å gjera dette. Det må då vera mogleg å sjå ein samanheng her, slik at ein kan få utdanna fleire innan desse yrka, som det er eit skrikande behov for innan sjøfarten. Sosial dumping er ord som er brukte i interpellasjonen. Det er då på sin plass å nemna modellavtalen, som er ein internasjonal avtale utan fartsavgrensingar, der lønna til den einskilde sjømannen vil variera med type skip og avløysingsordningar. For skip i internasjonal fart registrerte i NIS skil tariffavtalane mellom norske/nordiske borgarar og andre nasjonalitetar. Norges Rederiforbund har inngått overeinskomstar med dei norske sjømannsorganisasjonane for nordiske borgarar og med tolv ulike nasjonale sjømannsorganisasjonar, der dei norske fagforeiningane også er part i avtalane. Det er frivillig om eit rederi vil bruka desse avtalane eller ikkje, men for skip drivne av medlemer i Norges Rederiforbund blir desse i all hovudsak nytta. Minstelønna for ein matros i nordisk NIS-avtale er ca. 27 500 kr pr. månad før skatt. Når det gjeld utanlandske flagg, blir modellavtalar forhandla fram med dei same partane som er nemnde ovanfor. For utanlandsk registrerte offshorefartøy er overeinskomsten nasjonalitetsnøytral. Denne avtalen har to forskjellige lønnsnivå, avhengig av om skipet skal operera på nordeuropeisk sokkel eller på fjernare soklar. Etter denne avtalen vil minstelønna i Nordsjøen for ein matros vera ca. 10 700 kr pr. månad. Den tilsette betalar svært låg eller ingen skatt i heimlandet sitt. Han vil elles ha utgiftene sine i heimlandet, ikkje i Noreg. For skip under såkalla opne register har ITF teke på seg rolla som kontrollør for alle skip, og for å unngå boikott skal ein ha ein avtale med ITF om kva for lønns- og arbeidsvilkår som gjeld. For norske rederi inngår då ein avtale med ITF Norge om kva for modellavtale som skal gjelda for sjøfolka om bord. ITF og sjømannsorganisasjonane har vore part i desse avtalane i meir enn ti år, men definerer no plutseleg sitt eige avtaleverk som sosial dumping. Eit eksempel er saka med Troms Offshore, som eigentleg ikkje har noko med sosial dumping å gjera. Vi er motstandarar av sosial dumping, men vi minner om Regjeringas eigen definisjon: «Det anses som sosial dumping(…) hvis(…) arbeidstakere utsettes for brudd på helse-, miljø-, og sikkerhetsregler og tilbys lønn som er uakseptabel lav.» (…) (…) Norges Rederiforbund har halde på med utanlandske sjøfolk, og dei har gått i front og framforhandla avtalar for utanlandske sjøfolk saman med dei norske fagforeiningane. Avtalane er ikkje sosial dumping. Skipsfart er ein internasjonal næring, og det meste av verksemda går føre seg utanfor Noreg. Som eit lite land, men ein stor skipsfartsnasjon er vi derfor avhengige av fri tilgang til utanlandske marknader. Vi meiner at f.eks. boikott for å tvinga fram norske tilsette om bord ikkje vil gi fleire arbeidsplassar. Det er rett og slett feil medisin og eit ueigna verkemiddel. Norsk kompetanse er viktig, men løysinga ligg ikkje i å boikotta skip. Derimot vil ei styrking og stabilisering av nettolønnsordninga bidra betydeleg. Ingvald Fardal, administrerande direktør i Fjord Line, seier det på ein enkel måte: «De to nye skipene som settes i drift i 2010 vil ikke ha norske flagg i hekken på grunn av manglende langsiktig stabilitet i nettolønnsordningen.» Derfor er det at Framstegspartiet no har fremma eit eige forslag, fordi vi ønskjer stabilitet i nettolønnsordninga, og det fremma vi den 28. april i år.