trymtv/norwegian-parliament-speeches huggingface dataset:
André N. Skjelstad (Venstre), 2021-02-25:
Jeg er glad for at vi har et flertall i Stortinget som opprettholder vedtaket om nullutslipp i verdensarvfjordene fra 2026. Dette vedtaket, som først ble fattet i 2018, er et av flere viktige skritt på veien mot målene i Parisavtalen og målet om minst 50–55 pst. utslippskutt innen 2030. Vi har en klimakrise, og om vi skal løse den krisen, er vi nødt til å være offensive. Vi er nødt til stille strengere krav, sånn at norsk industri blir verdensledende innenfor grønne løsninger, og vi er nødt til å ta i bruk løsninger på en hel rekke områder. Som flere høringsinstanser påpekte, fins det marked for å fremme grønne løsninger. Det gir Norge eksportmuligheter, i dette tilfellet innenfor grønn maritim industri, for det handler ikke bare om våre forpliktelser til å bidra i kampen mot katastrofale klimaendringer, men også om å fremme norsk konkurransekraft. For å sitere NCE Maritime CleanTech: «Kravet om utsleppsfrie fjordar innan 2026 er eit døme på ein ambisiøs politikk me treng meir av for å få fart på utviklinga av utsleppsfrie skip og infrastruktur for fornybare energikjelder.» Diskusjonen må handle om hvordan det vedtaket skal gjennomføres, ikke om det skal gjennomføres. Vi er den første generasjonen som opplever klimaforandringene, og den siste som har mulighet til å stanse dem. Derfor må vi handle nå, ikke utsette, som et mindretall i salen her tar til orde for. Nullutslipp i verdensarvfjordene er ikke bare et godt grep for klimaet, det er også et godt grep for miljøet, for det er ikke særlig sjarmerende når det ligger et grå-gult lokk over Geirangerfjorden fordi digre cruiseskip spyr ut eksos mellom fjellskrentene. Vi ønsker heller ikke dårligere luftkvalitet for beboerne ved verdensarvfjordene i høysesongen for turisme. Vi ønsker ikke at turistene som kommer til Norge, skal få oppleve skitne og overfylte fjorder. Vi vil at folk som besøker oss, skal få oppleve den storslåtte og flotte naturen som vi har her i landet. Kravet til nullutslipp i verdensarvfjordene er og har alltid vært myntet på cruisenæringen. Derfor mener jeg det er riktig at både næringskomiteen og energi- og miljøkomiteen i behandlingen av denne saken understreker at Gudvangen Stein fortsatt skal få benytte seg av sjøtransport. Jeg er også glad for at vi står sammen om å etablere landstrøm i Flåm, som er planlagt innen 2022. For oss i Venstre er det viktig å stå ved gode vedtak, sånn at vi kan løse klimakrisen, gi folk bedre miljø i sitt nærområde og fremme norsk framtidsrettet næringsliv. Derfor står vi last og brast ved vedtaket om nullutslipp i verdensarvfjordene innen 2026. Det er helt avgjørende når vi skal skape en grønn framtid med frihet og muligheter for alle.
Steinar Reiten (Kristelig Folkeparti), 2021-02-25:
Når vi i dag behandler et representantforslag om å utsette kravet om nullutslipp i verdensarvfjordene til 2030, innrømmer jeg gjerne at det er en krevende sak for meg som stortingsrepresentant for Møre og Romsdal. I mitt hjemfylke ligger den storslåtte Geirangerfjorden, som er en av verdens mest besøkte destinasjoner for cruiseskip. Cruiseturismen genererer i sin tur inntekter for lokalt næringsliv i distriktskommunen Stranda i størrelsesorden 130 mill. kr per år. Innføring av nullutslippskravet fra 2026 forutsetter en rask omstilling for både cruiserederiene og lokal reiselivsnæring i verdensarvfjordene. På den andre siden har hjemfylket mitt en av verdens mest komplette innovative og konkurransedyktige maritime klynger. Verft, skipsdesignmiljø og underleverandører av lokalt forankrede rederier har gjennom tiår vist en utrolig evne til vekst og omstilling. Det siste tiåret har likevel vært preget av tre dramatiske kriser som har tøyd den økonomiske bæreevnen i den maritime klyngen til det ytterste: etterdønninger etter finanskrisen, det dramatiske fallet i oljepriser fra 2014 og nå til slutt koronapandemien. Det er ikke å ta for sterkt i å si at den maritime næringen i Møre og Romsdal og resten av Vestlandet, med de store verftene som lokomotiv, er meget nedslående. Gjeldsforpliktelsene er enorme, og det er lite gjenværende egenkapital å tære på. Koronakrisen har skapt oljetørke, og den vil for alvor ramme verftene i år og neste år når ordrebøkene er tomme. Titusenvis av arbeidsplasser er i fare, og dermed risikerer vi at global maritim spisskompetanse som er møysommelig bygd opp gjennom tiår, kan smuldre opp og forvitre i løpet av kort tid. Regjeringens ambisiøse klimapolitikk og en strategi for å gjennomføre et storstilt grønt skifte for skipsfarten har likevel gitt verft og maritim leverandørindustri håp om et nytt vekstpotensial gjennom å ta en global lederrolle i å utvikle ny, banebrytende skipsdesign og klimavennlig framdriftsteknologi. I Kristelig Folkeparti har vi derfor valgt å tillegge høringsuttalelsene fra den maritime næringen stor vekt i våre avveininger mellom ulike næringshensyn. Tunge aktører som klyngeprogrammet Maritime Cleantech og Maritim Bransjeforening i Norsk Industri har advart sterkt mot å endre på tidsfrister for innføring av strengere utslippskrav. De maritime næringene ser slike politiske vedtak som viktige insentiv for det intense arbeidet som nå pågår ved verft og andre maritime industribedrifter for å utvikle teknologien som skal gjøre det mulig å nå utslippsmålene Norge har forpliktet seg til gjennom Parisavtalen. Forutsigbarhet i rammevilkårene er selve garantien for at denne nye teknologien blir kommersialisert og kan skape ny vekst i en kriserammet næring ved at nye, miljøvennlige fartøy blir kontrahert. Det er ut fra disse betraktningene vi i dag, sammen med de andre regjeringspartiene og Arbeiderpartiet og SV, signaliserer at vi ser det som riktig å opprettholde målsettingen om nullutslipp for turist- og fergetransport i verdensarvfjordene fra 2026.
Steinar Reiten (Kristelig Folkeparti), 2021-02-25:
Vi i Kristelig Folkeparti har merket oss at både forslagsstillerne og de av høringsinstansene som er imot å opprettholde nullutslippskravet fra 2026, tegner et helsvart bilde av det som da vil være situasjonen for lokalt reiseliv og cruisenæringen. En snakker om et totalt bortfall av hele næringen i området. Det tror vi er en svært overdrevet, pessimistisk framstilling. Det er all mulig grunn til å lytte til tunge faginstanser som sier at det vil bli vanskelig for de aller største cruiseskipene å oppnå nullutslippskravet. Og selvfølgelig – hvis alle aktører, både næringslivet og offentlige myndigheter, setter seg på baken og ikke foretar seg noen ting, vil resultatet kunne bli at cruiseturismen langt på vei forsvinner. Men heldigvis skjer det utrolig mye spennende i maritim sektor. Det er et rivende utviklingsarbeid som gjør at teknologien etter hvert vil komme på plass. Allerede i dag er det aktører i cruisenæringen som helt bevisst satser på mindre skip i størrelsesordenen 800–1 000 passasjerer. Maritime CleanTech er helt klare på at det innen tidsfristen vil være mulig å bygge skip som enten er nullutslippsfartøy eller veldig nær. Avslutningsvis vil jeg snakke direkte til dem av næringsaktørene som måtte lytte til denne debatten, og gi en liten prognose om hva som vil skje framover. Skulle vi nærme oss 2026 og det viser seg at det fortsatt ikke er teknisk mulig å bygge nullutslippsfartøy, og en veldig tett på fristen ser seg nødt til å revidere nullutslippskravet, skal jeg garantere én ting: Uansett hvilken regjering som da sitter ved makta, vil en aldri vende tilbake til det som var status i 2018. Da vil det bli en revisjon av nullutslippskravet som er så nær nullutslipp som mulig. Det betyr at de innenfor cruisenæringen som nå velger å være frampå og satse på å kontrahere skip med mer miljøvennlig teknologi, vil vinne markedsandeler. De som lener seg tilbake og satser på gammeldags, forurensende teknologi, vil tape markedsandeler. Jeg minner om at da klimastrategien for 2030 ble lansert, fremmet de rød-grønne forslag om at regjeringen skulle innføre pålegg om mindre skip. Det stemte vi imot. Ikke-sosialistisk næringspolitikk består i å sette rammevilkårene og la markedet ordne resten. Det tror vi også vil skje her.
Steinar Reiten (Kristelig Folkeparti), 2021-02-25:
Til representanten Haltbrekken vil jeg bare si at vi i Kristelig Folkeparti skal ha oss frabedt å bli slått i hartkorn med Fremskrittspartiet og Senterpartiet i denne saken. Vi baserer oss på de tyngste fagmiljøene i Norge, som – tvert imot det representanten Halleland sier – forteller oss at det er mulig å bygge cruiseskip i størrelsesordenen 800–1 000 passasjerer. Den typen cruiseskip går allerede inn i fjordene i dag. Så basert på dagens kunnskap er det mulig å løse dette, og det forholder vi oss til. Det jeg trakk opp, var en hypotetisk situasjon, og mitt budskap var ganske enkelt: Uansett er det de som nå er tilbakelente og håper at ting skal forbli ved det gamle, som vil tape markedsandeler i dette markedet.
Sveinung Rotevatn (Venstre), 2021-02-25:
Stortinget har bedt regjeringa om å implementere krav og reguleringar til utslepp frå cruiseskip og annan skipstrafikk i turistfjordar samt andre eigna verkemiddel for å sørgje for innfasing av låg- og nullutsleppsløysingar i skipsfarten fram mot 2030. Dette omfattar krav om nullutslepp for turistskip og ferjer i verdsarvfjordar så snart det kan gjennomførast teknisk – seinast innan 2026. I regjeringa sin handlingsplan for grøn skipsfart frå 2019 varslar vi at vi skal følgje opp Stortingets oppmodingsvedtak og kome tilbake på eit eigna tidspunkt. I den nyleg framlagde klimaplanen stadfestar regjeringa målet om å halvere utsleppa frå innanriks sjøfart og fiske innan 2030. Regjeringa har også ei målsetjing om å stimulere til låg- og nullutsleppsløysingar i alle fartøykategoriar. Cruiseskip og annan sjøtransport i verdsarvfjordane er naturlegvis omfatta av det. Verkemidla for å nå målet er varierte: kravstilling, regulering av støtte, låneordningar osv. Grønt Skipsfartsprogram står sentralt, det same gjer Enova. På bakgrunn av oppmodingsvedtaket frå Stortinget jobba Sjøfartsdirektoratet fram ein rapport der dei såg på kor teknisk gjennomførleg det er. Han kom i april 2020. Det omfatta ein rapport frå DNV GL, direktoratet si vurdering og ei tilråding. Vi jobbar med å følgje opp dette. Vi har hatt ei rekke innspelsmøte med lokale myndigheiter, med lokalt næringsliv, med reiarlag og andre, og det har kome fram – får vi seie, som også fleire her har vore inne på – ganske sprikande syn i saka. Nokon meiner nullutsleppskravet i 2026 i praksis gjer at det ikkje vil kome cruiseskip inn til verdsarvfjordane då. Andre meiner det er veldig viktig å halde på kravet, og at teknologien er klar og mogleg å innføre. Noreg har eit særleg ansvar for å forvalte verdsarvområda våre – i eit langsiktig perspektiv, i eit berekraftig perspektiv. Det er innført krav når det gjeld å varetake folks helse, miljø og den viktige verdsarvstatusen. Dei omfattar strenge krav til utslepp av NO x og SO x og forbod mot utslepp av kloakk, og dei vert innførde trinnvis. Sjøfartsdirektoratet har også vurdert moglegheita for å stille krav til skip i andre norske farvatn. Det har vi også fått anbefalingar om og har til vurdering. Mitt syn er at eg meiner det er viktig at vi opprettheld strenge krav til utslepp frå skip i verdsarvfjordane. Samtidig er eg absolutt merksam på at det er nokre utfordringar her, og ikkje berre for cruisenæringa. Vi må ta omsyn til maritim næring og leggje til rette for bruk av ulike løysingar. Det vert peika på ein del særlege utfordringar for lasteskip og landbasert industri. På den bakgrunn har eg bedt Sjøfartsdirektoratet om å vurdere dei utfordringane og vurdere moglege midlertidige endringar i regelverket, inkludert konsekvensar av eventuelle forslag til endringar i gjeldande regelverk. Når eg får dei tilrådingane, vil eg sjølvsagt vurdere dei og følgje dei opp. Utover det registrerer eg sjølvsagt og tek med meg dei vedtaka som er føreslått i saka.
Sveinung Rotevatn (Venstre), 2021-02-25:
For det første vil eg seie at 14 pst. av det totale cruiseanløpet på to fjordar er ganske betydeleg. Det er ein stor cruisetrafikk i desse fjordane og med det også store marknadsmoglegheiter for dei som er framoverlente og investerer i ny teknologi. Men det er, slik eg var inne på i innlegget mitt, ganske delte meiningar i næringa og blant kommunar og i fagmiljø om kva som er realistisk, kva som er riktige tidsfristar. Eg held meg til det vedtaket Stortinget har gjort, og som vert stadfesta i dag, at ein meiner at 2026 er eit riktig tidspunkt. Så jobbar vi no med korleis vi skal følgje opp dei fagrapportane vi har på bordet, korleis forskriftskrav kan og bør utformast, osv., og kjem sjølvsagt tilbake til Stortinget når vi meiner tida er inne for det. Vi tek så klart på alvor det som vert lufta av bekymringar, men vi tek også på alvor dei vedtaka Stortinget har fatta.
Sveinung Rotevatn (Venstre), 2021-02-25:
Takk for spørsmålet. Eg tenkjer at det er viktig å skilje mellom desse tinga, som representanten heilt riktig gjer. 2026-kravet gjeld klimagassutslepp, og det er avgrensa frå Stortinget si side til passasjertrafikk, mens Tier I–III-krava, som gjeld utslepp av NO x og svovel osv., gjeld i utgangspunktet alle, men det er vorte innført tidlegare i desse fjordane enn andre plassar. Kva gjer eg med det, er spørsmålet, og svaret på det er at eg tek på alvor dei bekymringane som er ytra frå bl.a. landbasert industri og lasteskipverksemd. På den bakgrunn har eg bedt Sjøfartsdirektoratet no gjere ei vurdering om moglege endringar i regelverket, inkludert konsekvensar av det når det gjeld tilpassingar, for å sjå om det er mogleg og fornuftig å gjere endringar. Så det er litt tidleg å konkludere, men eg tek absolutt bekymringane på alvor og forstår også engasjementet til mange i Stortinget rundt den saka. Sjøfartsdirektoratet skal no jobbe ut si vurdering av dette.
Sveinung Rotevatn (Venstre), 2021-02-25:
Det er ingen tvil om at cruisenæringa bidreg til viktige arbeidsplassar langs hele kysten, og ikke minst i dei lokalsamfunna der reiselivet er særleg viktig. Det gjeld både Nærøyfjorden, Geirangerfjorden og andre plassar. Eg er nok ikkje heilt med på premisset om at det å stille teknologikrav automatisk er å ofre arbeidsplassar og utvikling. Eg trur snarare tvert imot. Det å stille ein del miljøkrav her kan bidra til å fremje desse reisemåla. Eg legg f.eks. merke til at når vi no har fått nullutsleppspassasjerbåtar i bl.a. Nærøyfjorden og Aurlandsfjorden, vert det brukt aktivt i marknadsføringa av desse som turistmål, så eg er nok ikkje med på at det å bruke miljøteknologi nødvendigvis er negativt, ikkje minst for ein marknad som er stadig meir oppteken av berekraftig reiseliv. Eg trur at utviklinga skjer raskt – eg ikkje berre trur det, eg veit det – for eg ser alle dei skipa som no vert bestilte. Men min jobb er å følgje opp vedtaka Stortinget gjer, og det jobbar vi med.
Sveinung Rotevatn (Venstre), 2021-02-25:
Eg er litt usikker på kva som eigentleg er spørsmålet, men eg oppfattar iallfall at når det gjeld dei partia som står bak denne innstillinga, og dei forslaga som ligg an til å få fleirtal, har ein vore tydeleg på talarstolen om at ein meiner 2026-kravet er viktig, og at det skal følgjast opp. Det er kome nokre supplerande forslag til vedtak her, som ein ber regjeringa følgje opp, og det skal sjølvsagt regjeringa gjere. Så får eg understreke at vi tek alle faglege rapportar på alvor og jobbar med dei når vi no skal jobbe med forskriftsarbeid osv. i det detaljerte regelverket som etter kvart må på plass. Men ambisjonen er sett av Stortinget og vert også stadfesta av Stortinget i dag, slik eg oppfattar det. Då held eg meg sjølvsagt til det som ansvarleg statsråd.
Sveinung Rotevatn (Venstre), 2021-02-25:
Det er veldig bra med alle utslepp ein klarer å redusere, både lokal luftforureining og klimagassutslepp. Det Stortinget har sagt, er at vi skal stille ekstra strenge krav i verdsarvfjordane, både av omsyn til verdsarven, som eg antek at representanten også er oppteken av, og ikkje minst fordi dette er veldig attraktive destinasjonar, og at det absolutt er ein marknad der for å utvikle miljøteknologiløysingar kanskje endå raskare enn for andre destinasjonar, og at ein då bør vere tydeleg i krava ein stiller. Eg synest det er kjempebra å få på plass landstraum rundt omkring. Det er difor denne regjeringa har løyvd betydelege midlar til bl.a. Enova, som no støttar landstraumetablering i ei rekkje hamner langs heile kysten. Det er kjempebra. Det er bra for å få ned lokal luftforureining, det er bra for å kutte klimagassutslepp – og det er sjølvsagt bra å gjere det også i Flåm.
Sveinung Rotevatn (Venstre), 2021-02-25:
Vi er veldig opptekne av at vi skal ha gode offentlege verkemiddel som er målretta, og som sørgjer for at vi får teknologiutvikling og skifter ut gamle fartøymodellar med nye og meir framtidsretta i segment etter segment. Lasteskip er eitt segment der det lenge har gått ganske treigt, og der det er mange som brukar gamle fartøy. Men no er det mange positive eksempel på at ting begynner å snu. Det har bl.a. Grønt Skipsfartsprogram bidrege betydeleg til, og det er også mogleg å få støtte både gjennom Enova, gjennom EUs innovasjonsfond og gjennom andre støtteordningar. Så eg meiner at verkemiddelapparatet i utgangspunktet er ganske godt sett opp her, og beviset på det er alle dei nye prosjekta som no kjem opp nær sagt kvar einaste veke, anten det handlar om biogass, hydrogen, batteri eller andre løysingar. Men når det er sagt, er vi sjølvsagt alltid opne for gode forslag om korleis ein kan få endå meir målretta ordningar for å gjennomføre det grøne skiftet, og ikkje minst det grøne skiftet på sjøen, der vi har særleg gode føresetnader.
Liv Kari Eskeland (Høyre), 2021-02-25:
Det er ikkje til å leggja skjul på at det vekte stor merksemd då Stortinget for vel to år sidan gjekk inn for nullutsleppskrav til cruiseskip og ferjer innan 2026 i verdsarvfjordane. Det har vekt nasjonal oppsikt, og det har vekt internasjonal oppsikt. I reiarlagskretsar og i maritime miljø vart det stilt spørsmål om dette var oppnåeleg. Det var skepsis, og det var håp, men mest av alt opplevde me eit stort engasjement blant klyngjebedriftene, f.eks. Maritime Cleantech, som no hadde fått heilt konkrete mål å jobba mot. Det vart sett ei tydeleg retning for kva me ville gjennom dette vedtaket. Det spreidde seg til andre fartøygrupper, og Grønt Skipsfartsprogram såg etter kvart dagens lys gjennom handlingsplanar og grøne tilskot. Rederiforbundet tok på seg leiartrøya, og bransjen såg forretningspotensial og eit grunnlag for at Noreg framleis kunne vera i framkant og kunne tona flagg som grøn skipsfartsnasjon. Trykket har halde seg oppe gjennom desse to–tre åra, og sjølv om Sjøfartsdirektoratet i ei utgreiing utarbeidd på førespurnad frå KLD uttrykte skepsis til at det var mogleg å nå måla for dei nemnde fartøykategoria i verdsarvfjordane, opplever me at utviklinga har akselerert, og eg ser ikkje bort frå at det her vil koma nye vurderingar etter kvart. Me må ikkje mista styrefart no. Me må ha fulle segl og stø kurs mot framtida og framtidas utsleppsfrie maritime flåte. Me skriv no 2021, det er vel to år sidan me gjorde vedtaket, og det er fem år til me skriv 2026. Me har vore med på ei fantastisk reise og ei bevisstgjering av kva grøn skipsfart kan bety for våre framtidige arbeidsplassar. Men det betyr ikkje at me ikkje skal syta for å ta omsyn til alle dei små og større utfordringane me møter langs ferda. Me skal ta vare på dei lokalsamfunna som gjennom generasjonar har bygd opp ei næringsverksemd basert på det næringsgrunnlaget cruiseturismen har generert. Det må liggja som ein føresetnad, noko me gjer i tett dialog med næringa sjølv. Det siste eg vil seia, er at det i kjølvatnet av denne saka har vorte avdekt at me må ta tak i problemstillingar som ikkje går på nullutslepp i verdsarvfjordane frå cruiseskip og ferjer, men som gjeld andre typar næringsverksemd og dreier seg om dei to andre regelverka, Tier II og Tier III. Eg ser og høyrer kva ministeren seier i denne saka, og har full tillit til at departementet set inn dei nødvendige tiltaka for å finna gode løysingar på dette.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
I 2005 fekk Nærøyfjorden verdsarvstatus. Sjølvsagt skal det forplikta. Det er fornuftig med strenge miljøkrav i verdsarvfjordane våre. Frå 1. januar neste år vert miljøkrava for NO x -utslepp òg skjerpa, og i 2026 er det etter planen krav til nullutslepp av CO 2 . Senterpartiet er sjølvsagt einig i dette. Diskusjonen går på når det eigentleg er gjennomførbart for cruiseskip og andre, jf. rapporten frå Sjøfartsdirektoratet. No har det òg kome fram at NO x -kravet har uheldige konsekvensar for lokalt næringsliv. Det vil ramma den lokale bedrifta Gudvangen Stein. To gonger i veka kjem skip inn til Gudvangen og hentar råvarene, og dette er skip som allereie er på sjøen. Dei har levert råvarer til Årdal-industrien og tar knust stein med seg frå Gudvangen på returtransporten, altså ganske miljøvenleg. Da er det paradokset vi står i, at ein vil kunna risikera ein kraftig auke i utsleppa av klimagassar frå drifta ved Gudvangen Stein om råstoffet må ut av verdsarvområdet med lastebilar i staden. Ifølgje bedrifta vil det kunna bety 40 000 ekstra trailerlass forbi Voss årleg og 3 000 tonn ekstra CO 2 -utslepp. No er det ti månader til den nye forskrifta, som kan få desse konsekvensane, vert innført. Det er enormt viktig å sikra at slike uheldige konsekvensar av forskrifta vert retta opp. Senterpartiet står bak forslaga nr. 3–5 i denne innstillinga, som peiker mot akkurat dette, men som altså ikkje får fleirtal. Dette skaper usikkerheit for dei som driv, som alle må kunna forstå, og det må jo vera i Stortingets interesse at det framleis må kunna vera næringsdrift i desse områda, at næringslivet får tatt vare på behova sine, og at dei får ha føreseielege vilkår. No ser eg at statsråden har uttalt seg både her og i media om at han har bedt Sjøfartsdirektoratet om å sjå nærare på saka og vurdera moglege endringar i regelverket, og at han skal ta tak i det når den rapporten kjem. Det kan oppfattast som uklart. No ser eg at fleire parti her er tydelege på at denne saka skal ein ordna, at dette skal fiksast. Det er jo veldig bra, men det er òg desse partia sitt ansvar å ordna opp i dette når dei stemmer ned forslag som er konkrete på dette i Stortinget i dag.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Debatten i dag er spesiell, sidan regjeringa fremja sitt forslag til rusreform i førre veke, som eg kallar ei avkriminaliseringsreform og ikkje ei rusreform, for ho omhandlar ikkje det som vi diskuterer i dag, nemleg behandling og ettervern. Den rusplanen skal ikkje kosta pengar, og det er ikkje tydelege tiltak for betre førebygging heller, slik Senterpartiet vurderer det. Vi treng ei rusreform som byggjer på førebygging og auka behandling og ettervern. Difor er forslaget frå Arbeidarpartiet som vi debatterer i dag, både viktig og heilt rett – åtte forslag som kvar for seg omhandlar viktige sider av rusbehandlinga som må og trengst å styrkjast. Dette forslaget må òg sjåast i samanheng med det forslaget vi skal debattera i neste sak, om ei kraftfull styrking av innsatsen overfor personar med rus- og psykisk liding. I denne innstillinga står Senterpartiet bak forslaget om å sikra at tilbydarar av døgnbehandling innan tverrfagleg spesialisert rusbehandling sørgjer for at det vert tilbydd oppfølging og behandling. Så har vi eit eige forslag om LAR. Vi føreslår at LAR-ordninga vert gjennomgått med sikte på å sikra individets rett til tilpassa oppfølging, å auka fokuset på rehabiliteringsdelen og å etablera fleire tilbod om nedtrapping innan LAR. Når det er sånn at det skjer fleire overdosedødsfall ved LAR-medisin enn heroin, er det bekymringsfullt, og når overdose med LAR-medisin skjer utanfor LAR-ordninga, viser det at lekkasje av LAR-medisin er eit problem. Når det gjeld forslaget om ruskontakt, er det eit forståeleg forslag, men vi meiner at det er litt spesielt å kopla inn KS i utforminga av dette. Mange kommunar har ein ruskontakt, mens andre kommunar kan ha ein annan måte å sikra det koordinerande arbeidet på. Viss ein meinte dette, bør det inn i lova, og der er vi ikkje i dag. Når det gjeld forslag nr. 6, om ei behandlingsreform, var det eigentleg litt kluss under framlegginga som gjorde at vi ikkje vil støtta det, så Senterpartiet er ikkje så slemme som det kan verka, som Arbeidarpartiet sa noko om frå talarstolen. Vi har fremja eit konkret forslag med ti punkt om ei førebyggings- og behandlingsreform på rusfeltet. Vi kan stemma for dette forslaget i dag, men dette kjem vi tilbake igjen til, og eg inviterer Arbeidarpartiet med oss for å få til akkurat dette. Med det tar eg opp det forslaget Senterpartiet står bak.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Når vi snakkar om rusbehandling, rehabilitering og ettervern, snakkar ein om årsverk i kommunal helse- og omsorgsteneste og tverrfagleg spesialisert rusbehandling, men veldig få snakkar om fastlegen. Det gjeld eigentleg oss alle. Brukarplanrapporten frå 2018 viser at fastlegetenesta er den mest brukte kommunale helse- og omsorgstenesta blant brukarar med rusproblem. Det tenkjer eg er enormt viktig at òg statsråden er tydeleg på. Spørsmålet mitt er: Kva vil statsråden og regjeringa gjera for å sikra fastlegetenester og fastleganes rolle inn mot brukarar med rusproblem og oppfølginga av dei?
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Eg forstår at Venstre har behov for å debattera nærmast åleine her om rusreforma, sidan det er den største saka dei har fått gjennom i denne regjeringa, men no behandlar vi eit forslag om behandling av rusavhengige, og eg har ikkje til intensjon å starta ein debatt i dag om rusreforma. Det skal vi ta når den tida kjem, men eg vil heilt kort seia at eg er grunnleggjande ueinig i det meste som representanten sa, og eg har ein annan argumentasjon om det, som må koma i eit anna møte. Det som er interessant og til bekymring, er jo at når vi ser på opptrappingsplanen for rusfeltet, som er vorten vist til mange gonger i dag, har vi enda ikkje fått lest og debattert sluttevalueringsrapporten for den. Det må vi òg ta med oss, men eg ser i alle fall at i SINTEF-rapporten Kommunalt psykisk helse- og rusarbeid har det vore ein nedgang i kommunar som erfarer at opptrappingsplanen har hatt direkte konsekvensar for deira arbeid utover i perioden. Men at han har hatt effekt, er eg òg heilt sikker på. Så kan vi diskutera om det har vore nok effekt, og om vi ikkje treng ei enda større styrking. Det er eg ganske sikker på.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Denne saka handlar om dei mange menneska i Noreg som er hardt ramma av både psykiske lidingar og ruslidingar. Det er ca. 6 500, og blant desse finst det ei gruppe menneske som gjerne vert omtala som «blålysmenneske», som har ei ekstra stor sjukdomsbyrde, og som hjelpeapparatet ofte ikkje når inn til. I representantforslaget skriv vi, frå ein artikkel i Stavanger Aftenblad, om «Siw», som døydde av overdose 45 år gamal etter eit liv med rusmisbruk, psykiske problem, vold, mishandling og overgrep. Ho var tvangsinnlagd i psykiatrien over 30 gongar, men dei fleste opphalda var kortvarige, og dei førte ikkje til endringar i situasjonen hennar. Historia om «Siw» er ikkje berre tragisk, det er også mange som opplever tilsvarande – det er ikkje ei enkeltsak. Det finst mange personar med både ruslidingar og psykiske lidingar som vert svikta av det kommunale hjelpeapparatet, som går inn og ut av fengsel, inn og ut av psykisk helsevern, der ingen tar tak og tar det overordna ansvaret. Dei vert av storsamfunnet overlatne i ein sårbar situasjon, med stor risiko for å døy. Det er situasjonen. Det er ikkje mangel på kunnskap som er problemet her, men at det er eit fragmentert hjelpeapparat der ingen har overblikket og tar tydeleg ansvar – og det er ikkje enkelt. Men det er tvilsamt at dei nye pakkeforløpa, helsefellesskapa og anna som er føreslått, når inn til denne gruppa, for det er dei vanskelegaste å nå, det er dei vanskelegaste å hjelpa. For dei vil ikkje ha hjelp, og dei er ikkje i ein situasjon der dei kan forstå det sjølve. Statens helsetilsyn har vist alvoret i dette i landsomfattande tilsyn i 2017 og 2018, der to av tre kommunar og atten av tjue distriktspsykiatriske poliklinikkar hadde svikt og manglar i denne oppfølginga. Det er ganske alvorleg. Det var mangelfulle kartleggingar, det var uavklarte ansvarsforhold, manglande planar og manglande oppfølging av bustadstilbod og mestring til å bu. Det er på denne bakgrunnen vi har fremja dette forslaget. Vi ønskjer eit informasjons- og varslingssystem som kan brukast av dei etatane som har med desse å gjera. Vi vil ha ei kartlegging av bustader og hjelpetiltak i dei. Vi vil ha eit varslingssystem frå sjukehusa, særleg når ein er innlagd etter sjølvmordsforsøk, ei klarare oppgåve- og ansvarsfordeling og ei levekårsundersøking. Det siste forslaget eg nemnde, får faktisk fleirtal i dag, og eg må berre seia at eg er utruleg takksam for det og håper at det kan vera starten på eit betre behandlingstilbod for denne pasientgruppa. Eg tar opp forslaget frå Senterpartiet.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Eit av forslaga som ikkje får fleirtal i dag, handlar om å utvikla eit informasjons- og varslingssystem som kommunar og sjukehus kan bruka for dei mest risikoutsette rusavhengige. Dette var lansert i ein rapport om overdosedødsfall i Oslo frå 2011. Da vart et slikt system etterlyst, og ein av forskarane derifrå, Thomas Clausen, som i dag er leiar for Senter for rus- og avhengigheitsforsking, relanserte dette forslaget i kjølvatnet av Siw-saka, som er omtalt i forslaget. Poenget er å sørgja for at teieplikta ikkje hindrar kommunikasjon som kan redda liv. Eg er sjølvsagt skuffa over at dette ikkje har vorte tatt opp i fleirtalet eller debattert her i dag, og eg vil spørja statsråden om han ikkje synest dette er eit nødvendig og godt forslag, og om han vil jobba vidare med det, sjølv om det vert nedstemt her i dag.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Takk for svaret, som ikkje var heilt avvisande. Vi er einige om behovet. No er det stor debatt om talet på senger i psykisk helsevern og alt dette, men med tanke på den gruppa representantforslaget faktisk handlar om, er det ofte ikkje ressursar det er snakk om, men at dei glepp mellom fingrane våre, at dei dett mellom alle stolar som er. I hjelpeapparatet kan ein gå rundt og vera redde for at dei kan verta drepne eller døy, og så skjer det. Vi må få eit system som gjer at det ikkje, slik det skjer i nokre av sakene, eigentleg er brannvesenet som går inn og tar affære til slutt. Eg forstår svaret frå statsråden slik at han vil sjå på korleis ein kan sikra eit slikt varslingssystem. Helsefellesskap er greitt nok, men altså eit varslingssystem.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Eg fekk litt lite tid i første innlegg. Eg vil gjerne presisera at eg er glad for at ein samla komité i Stortinget står bak at vi skal få ei levekårundersøking for personar med alvorlege ruslidingar og psykiske lidingar. Eg forventar at det vert prioritert, og at vi får ei sak tilbake til Stortinget der vi kan gå inn i denne problematikken ein gong til. Eg er skuffa over at vi ikkje får fleirtal for eit slikt varslingssystem, som er etterlyst frå dei som jobbar i denne felten. Eg trur det kunne ha redda liv, og det er det denne saka handlar om. Når helseministeren i replikkrunden seier at vi får passa på ikkje å gjera dette for vanskeleg, er eg for så vidt einig i det, for det er på ein måte på det mest banale vi sviktar, og vi må gjera meir av det enkle som verkar. Samtidig har det jo vore slik i alle år at dette har vi ikkje klart, vi har ikkje verna desse personane, og mange har faktisk døydd. Vi veit at tilsyna frå Helsetilsynet viser at sjølv i dag har ein ikkje system for dette i to av tre kommunar. 18 av 20 DPS hadde òg grove manglar med omsyn til tilbod til desse, så det hastar å få gjort noko meir konkret enn at ein skal vidareføra det som ein gjer på alle andre område. Dette er ei spesiell, marginalisert gruppe, dei med psykiske lidingar og rusproblem samtidig, og dei krev ei heilt særskild merksemd både frå oss og frå tenesteapparatet. Vi har òg eit forslag, som Senterpartiet står åleine om, som omhandlar det som er i dagens lovverk om tilbakehalding med tvang i inntil tre månader i eigna døgninstitusjon dersom ein person er i ferd med å rusa seg på ein slik måte at liv og helse vert sett i kritisk fare. Det at ein del kommunar ikkje veit om eller ikkje har praksis for å bruke dette, trur eg òg har gjort at liv har gått tapt, men eg registrerer at vi står åleine om at denne moglegheita må presiserast overfor kommunane. Det er òg skuffande at vi ikkje får fleirtal for dette med å sjå på ei bustadkartlegging. Det er mange saker i media som viser at det hadde vore nødvendig. Så til det som har ført til stor debatt her, at det er fleirtal for å stansa nedbygging av døgnplassar i psykisk helsevern. Dette er sjølvsagt Senterpartiet veldig for. Vi fremja dette som forslag i statsbudsjettet for 2014. Det er ein del år sidan, då stod vi åleine om det, men no får vi iallfall fleirtal. Eg er veldig trygg på, reint fagleg sett, at den nedbygginga som har skjedd, no har gått for langt, og no må vi stoppa og på sikt auka kapasiteten igjen. Det gjeld vaksenpsykiatrien, men òg i barne- og ungdomspsykiatrien.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Eg tar ordet fordi eg sa feil i førre innlegg. Eg sa at første gongen Senterpartiet fremja forslag om å stansa nedbygging av sengekapasiteten i psykisk helsevern, var i 2014, men det var i statsbudsjettet for 2015. – Så vert det iallfall korrekt. Igjen er det ein debatt som handlar om all ruspolitikk, og slik vert det gjerne. Eg hadde eit inderleg ønske om at ein skulle ha merksemda på dei mest marginaliserte, dei som det er vanskelegast å nå, og som får dei mest dramatiske konsekvensane når samfunnet ikkje klarer å ha eit nettverk rundt dei. Mitt engasjement går tilbake til min første legejobb i Bergen, på legevakta, i ambulansen. Eg har sett desse folka, eg har jobba med dei, og det er det same no som det var den gongen. Har dei både ei rusliding og ei psykisk liding, er det ikkje eit apparat rundt til å ta imot og følgja dei opp. Det er på høg tid å få gjort noko med det, og eg håper vi kan få det til på sikt.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Dette er ei sak som kanskje ser lita ut, men ho er viktig for mange, og ho er prinsipiell. Bakgrunnen er at Helfo 1. januar i fjor innførte enkelte endringar i regelverket for stønad til medisinsk forbruksmateriell i blåreseptordninga. No har Helfo gått tilbake på ein del av det, men framleis ligg ein del av desse endringane igjen, og det er endringar som vert kritiserte av brukarorganisasjonane. Eg kan vera einig i at vi skal vera forsiktige med å gå inn og detaljregulera frå Stortinget si side, men til forsvar for det som vi må gjera i dag, er at denne saka har ei forhistorie. Regjeringa har fleire år på rad innført kutt i statsbudsjettet som har ramma denne gruppa ganske hardt. Ein del av det har vorte justert, men historia viser at her har det skjedd ein del kutt ute som ikkje har vore godt nok forankra. Det har kanskje først og fremst vore gjort for å spara pengar. Vi kan ikkje halda på på den måten. I alle fall meiner vi i Senterpartiet det. Difor er det nødvendig med desse forslaga i dag. Det eine er at ein skal sørgja for at alle antalsavgrensingar som vart innførte 1. januar 2020, vert oppheva. Like viktig er forslag nr. 2, som går på at ein skal vurdera å endra praksis når det gjeld endringar i blåreseptforskrifta, slik at endringar som påverkar pasientane sin tilgang til utstyr og medisin, skal skje med forskriftsendring og ikkje i rundskriv. Det betyr ikkje at alt skal gjennom forskrift, berre dei større endringane som vert føreslått. Eg trur det ville vore ein styrke for myndigheitene om dei innstrammingane som vert gjorde, var avklarte og diskuterte med brukargruppene på førehand. Så til forslag nr. 3, om å sikra at alle stomiopererte får den oppfølginga, rettleiinga og informasjonen som er nødvendig. Det er ikkje tatt vare på i dag. Det fekk vi tydelege tilbakemeldingar om i høyringsrunden til denne saka, og det tenkjer eg at vi må kunna få til. Dette er ei pasientgruppe som har ein sjukdom som er mykje tabubelagd. Det er ikkje så enkelt å stå fram, og da må ein sørgja for at det vert eit betre system enn i dag for denne brukargruppa.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Først vil eg slutta meg til dei orda som kom frå saksordføraren, Kirkebirkeland, og eg vil understreka dei. Ein samla komité understrekar i merknader at dei personane som har ønskt å endra juridisk kjønn, har møtt mykje diskriminering og også trakassering og vald. Senterpartiet er heilt klar på at praksisen før 2016, før lovendringa, med krav til medisinsk diagnose og sterilisering, har vore diskriminerande. Vi støtta lovendringa i 2016 på det punktet. I samband med lovbehandlinga fremja vi eit forslag om å gjennomføra ei konsekvensutgreiing når det gjaldt innramminga av den nye praksisen, som gjekk på aldersgrense, behov for refleksjonsperiode, talet på gonger ein kunne endra juridisk kjønn osv., men vi var veldig einig med resten av Stortinget i at ein tok bort krav til medisinsk diagnose og sterilisering. Når det gjeld erstatningsordning, står vi inne i forslaget om at ein må få desse sakene grundig behandla innanfor dei generelle erstatningsordningane. Når det gjeld offentleg orsaking, synest vi det er litt vanskeleg å gå inn og vedta noko slikt i Stortinget. Ein kan sjå for seg at ein skulle kunne vedta det med eit knapt fleirtal. Det er ikkje på den måten ein skal koma med slike offentlege orsakingar. Difor er det vanskeleg å stemma for det. Når det gjeld ein tredje kjønnskategori, har ikkje Senterpartiet det i programmet sitt, så vi kjem ikkje til å stemma for eit forslag eller ei utgreiing om det.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Dette er ei sak som omhandlar rehabilitering og diagnostikk av synstap og augesjukdomar. Skal vi snakka om kva slags detaljar Stortinget skal bry seg om, synest eg eigentleg at denne saka er veldig spesiell, for vi går langt i å seia kva som skal vurderast og diagnostiserast ved ei spesiell medisinsk innlegging, f.eks. i samband med hjerneslag. Eigentleg burde det vore totalt unødvendig, det vi føreslår i dag. Grunnen til at vi òg er med på dette forslaget, er tilbakemeldingar frå pasientar og brukarorganisasjonar over år, som har stor bekymring for at dette ikkje vert varetatt. Pasientar som vert lagde inn med hjerneslag, får ikkje ei systematisk vurdering av synstap. Eg har opplevd det sjølv, som pårørande. Det er ganske spesielt. Eg veit at dei nasjonale faglege retningslinene for ei vurdering etter f.eks. hjerneslag sjølvsagt omhandlar at ein bør vurdera synsfunksjonen. I alle desse nasjonale faglege retningslinene er ordet «bør» og ordet «skal» ein bestemt måte å skriva det på, så det står sjeldan «skal», for ein skal jo ha eit medisinsk skjøn som ligg til grunn i alle tilfelle. «Bør» kan lesast som «skal» i dei fleste tilfella, men det synest som om det ikkje er gode nok rutinar for det ute. Det er altfor mange pasientar som har opplevd å ha hatt hjerneslag, som kjem ut med eit synsutfall som ikkje er kjent, og som det vert veldig problematisk å handtera utan at ein har fått ein ordentleg diagnose eller oppfølging. Det same gjeld rehabilitering. Det er nok altfor lange ventelister og for lite systematikk i at også dei med augesjukdom og synsutfall treng rehabilitering. Dei kan fungera mykje betre i kvardagen dersom dei får det. Forslag nr. 3, som er det lause forslaget, går på at ein ber om ei vurdering av det offentlege tilbodet og faglege samarbeidet mellom augelegar og optikarar, og eventuelt bruk av optikarar der det er hensiktsmessig som ein del av det offentlege tilbodet. Det er synd at Framstegspartiet ikkje er med og skapar fleirtal for dette, dersom dei ønskjer at fleire optikarar skal vera med som ein del av det offentlege tilbodet.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Når det gjeld synsundersøkingar av slagramma, viser statsråden i brev til komiteen til nasjonal retningslinje for behandling og rehabilitering av hjerneslag, og at Helsedirektoratet skal få i oppdrag å sikra at denne anbefalinga vert følgd i alle helseføretak. Etter kva eg hugsar, har denne anbefalinga nyleg vore til vurdering, og på akkurat dette punktet er ho ikkje vorten styrkt. Det har vore ei anbefaling i mange år at ein bør undersøkja synsfunksjonen ved hjerneslag, ikkje at ein skal gjera det. Så spørsmålet mitt til statsråden er korleis han og departementet trur at det kan verta ei endring på dette, når ordlyden i anbefalinga er akkurat den same som han har vore i mange år?
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Spørsmålet mitt handlar om at retningslinjene kan synest for svake, sidan dei ikkje vert følgde opp ute i tenestene. Det som etter mitt syn burde vore vurdert, er å stramma opp retningslinjene, slik at dei ikkje er så vanskelege å forstå ute i tenestene eller kan tolkast på ulike måtar. Ein annan måte å gjera det på er å laga eit rundskriv som utdjupar korleis ein skal kunna vurdera det som står i desse retningslinjene. Eg veit ikkje kva som elles er tenkt på når statsråden seier «tiltak», for det er trass alt slik at det er nasjonal fagleg retningslinje ein skal halda seg til, og når ho er så pass utydeleg på kva som skal vera praksisen, forstår eg ikkje heilt kva slags tiltak som skal setjast inn. Kan statsråden utdjupa kva tiltak han viser til skal kunna skje no framover?
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Det var mitt tredje spørsmål – om ein vil vurdera å endra og forsterka dei nasjonale faglege retningslinjene. Da har for så vidt stasråden svart på det allereie, så takk for det.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Senterpartiet støttar opp om intensjonen bak dette forslaget, at barn og unge personar ikkje skal busetjast på sjukeheim i strid med eige eller pårørande sitt ønske. Vi har vurdert det lause forslaget som vert fremja på vegner av Framstegspartiet og Sosialistisk Venstreparti i dag, som ikkje går rett på ei lovendring, men ber regjeringa fremja forslag, og vi kjem til å støtta det forslaget i dag. Vi er ueinige med Framstegspartiet i deira beskriving av kommuneøkonomien, og det er klart at når Stortinget skal vera veldig tydeleg på dette, må det òg verta gitt rammer til kommunane til å laga alternative bustadtilbod. I innstillinga viser vi bl.a. til Telemarkforskings gjennomgang av toppfinansieringsordninga, og vi understrekar i merknader at det må følgjast opp med nødvendige endringar i finansiering av ressurskrevjande tenester i kommunane. Regjeringa og stortingsfleirtalet, inkludert Framstegspartiet, har dei siste seks åra pålagt kommunane å ta ein stadig større del av rekninga for tenester til innbyggjarar med stort pleiebehov, som dei vi snakkar om no. Dette har aleine påført kommunane auka utgifter på 1,4 mrd. kr dei siste seks åra. Så slik har kommunane fått meirkostnader for å følgja opp sine lovpålagte oppgåver. Eg er glad for at det i denne saka vert fleirtal for to forslag som går ut på å få ein gjennomgang av ordninga med ressurskrevjande tenester og sikra at alle relevante kostnader som kommunane har, vert rekna med som grunnlag for den kommunale eigendelen, og å greia ut og leggja fram trinn to i toppfinansieringsordninga. Det betyr noko, sjølv om forslaget og det saka handlar om, er noko som har stor verdi, og som ikkje handlar om pengar og økonomi. Det skal ikkje gjera det, for det er ein rett, men vi må sørgja for at kommunane har dei økonomiske rammene til å laga nettopp det, som Stortinget no er veldig tydeleg på.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Sosialistisk Venstreparti føreslår i dette representantforslaget å lovfesta krav om logoped i kommunane. Det vil innebera ei endring i helse- og omsorgstenestelova ved at logoped skal føyast til lista over helsepersonell ein kommune er pålagt å ha knytt til seg i tillegg til dei som er der i dag, altså lege, sjukepleiar, fysioterapeut, jordmor, helsesjukepleiar, ergoterapeut og psykolog. Ei undersøking i regi av Afasiforbundet i 2019 viste at 62,7 pst. av kommunane ikkje har offentleg logoped som yter behandling til vaksne. Ansvaret i desse kommunane er lagt på private logopedar. Mange kommunar, og særleg kanskje dei minste kommunane, manglar òg private logopedar. Ein samla komité deler bekymringane til forslagsstillarane om at det er ulik tilgang til logoped, og at det kan medføra at pasientar ikkje får oppfylt retten til nødvendig helsehjelp. Det er i dag svakheiter ved organisering og finansiering av logopedtenester i kommunane, og ein samla komité peiker på behovet for fleire logopedar i kommunane. Fleirtalet i komiteen rår likevel frå å lovfesta eit logopedkrav i kommunane. Senterpartiet og Arbeidarpartiet skriv i merknader at vi meiner at det er andre og betre måtar å sikra fleire kommunale logopedar på enn å bruka ei lovplikt. Det er i dag mange viktige helseprofesjonar som speler ei viktig rolle i helsetenesta, som ikkje er lovfesta. Eitt eksempel er dei som det er flest av, altså helsefagarbeidarane. Andre eksempel er barnevernspedagogar og musikkterapeutar. Det er berre heilt sentralt nøkkelpersonell som er lovfesta i dag. Så viser vi til at Helsedirektoratet har utarbeidd eit forslag om endringar i regelverk og takstar for logopedtenester i kommunane. Den rapporten er no tilgjengeleg. Helsedirektoratet peiker i rapporten sin på tre økonomiske verkemiddel for å knyta logopedar til kommunane: kommunal driftsavtale fastlønstilskot via folketrygda utbetaling av refusjon til kommunane Alt dette er interessante tiltak, og Helsedirektoratet etterspør tiltak på både kort og lengre sikt. Dei sa allereie i november 2019 at departementet snarast råd burde utarbeida eit høyringsutkast til ein totalrevisjon av folketrygdlova § 5-10, som omhandlar behandling for språk og taledefektar og tilhøyrande forskrift. Det er dette som både Arbeidarpartiet, Senterpartiet og SV har tatt opp som eit alternativt forlag i innstillinga, om å gjera nettopp ein slik gjennomgang i tråd med anbefalingane frå Helsedirektoratet. Med det tar eg opp forslaget på vegner av Arbeidarpartiet, Senterpartiet og SV i saka.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Helsedirektoratet har kome med ein rapport, og vi måtte be om innsyn i han for å få fram kva som var føreslått, og det er jo veldig mange konkrete og gode forslag på både kort og lang sikt, som eg òg tok opp i innlegget mitt. I november 2019 anbefalte direktoratet departementet snarast å utarbeida eit høyringsutkast til ein total revisjon av folketrygdloven § 5-10 om behandling for språk- og taledefektar, og tilhøyrande forskrift. Ny lov og forskrift burde ifølgje Helsedirektoratet verka frå januar 2021. No er vi langt på ettertid. Det har vore korona, men eg må jo spørja statsråden om han ikkje har tenkt å følgja opp det veldig klare rådet frå Helsedirektoratet om ein sånn gjennomgang av folketrygdloven.
Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2021-02-25:
Kan statsråden da fortelja om dette vert ei prioritert oppgåve no, for dette er jo òg ei sak som er viktig. Når det går lang tid før ein gjer slike utgreiingar – kan i alle fall statsråden fortelja om han vil setja i gang dette arbeidet f.eks. denne våren? Det kunne ha vore ei grei tilbakemelding å få når det er ei slik klar tilråding.