Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2019-12-16:
Eg vil takke komiteen for samarbeidet og innstillinga som ligg føre. Ved behandlinga av jordbruksmeldinga i førre periode gjekk eit samla storting inn for at ein skulle auke sjølvforsyningsgraden i Noreg. Det betyr, utan at ein har talfesta det på nokon måte, at eit reint fleirtal på Stortinget vedtok at ein skal trappe han opp. Utviklinga dei siste åra er negativ. Utviklinga går mot ein lågare sjølvforsyningsgrad i Noreg enn vi har hatt tidlegare år, og ho ser ikkje ut til å snu. Vi blir meir avhengige av import av varer, anten det er reine matvarer eller fôringrediensar. Vi har altså ein jordbrukspolitikk som undergrev målsetjinga som Stortinget har sett. I representantforslaget fekk Stortinget moglegheit til å konkretisere kva ein la i grad av sjølvforsyning. Da valde regjeringspartia å ikkje talfeste det, ikkje seie noko om kva for retning dei ønskte, mens ein samla opposisjon gjekk inn for at målsetjinga om 50 pst. sjølvforsyningsgrad i 2026 er ei naturleg målsetjing, om ho skal bety noko. Det andre forslaget, som kanskje er det viktigaste, er forslaget om at ein skal ha ein opptrappingsplan for ein enda større grad av sjølvforsyning på sikt. Regjeringspartia kan sjølve forklare kvifor dei ikkje ønskjer å konkretisere dette, og kvifor dei støttar seg på ein politikk som i realiteten reduserer sjølvforsyningsgraden og gjer oss meir avhengige av import. I perspektivet til SV er dette eit avgjerande viktig forslag. For det første handlar det om sikkerheit – om matsikkerheit. I den verda vi ser no, går utarminga av jord globalt raskare enn vi tidlegare har trudd. Globalt blir jorda meir utpint. Berekningar frå FN viser at rundt 50 pst. av produktiv jord globalt er så utpint eller utarma at ein ikkje kan få den utkoma av jorda som ein har fått tidlegare. For første gong uttaler også kornorganisasjonen i FN at ein estimerer ein nedgang i produksjonen av korn framover – for første gong. Verken pesticid, ulike sprøytestoff eller ny teknologi klarer no å stoppe den negative utviklinga ein ser på landjorda. Vi går altså inn i ei tid der tilgang på mat og matingrediensar faktisk går ned. At Noreg da skal møte ei sånn utvikling med å gjere oss enda meir avhengige av import, er sjølvsagt ei farleg utvikling. I eit reint sikkerheitsperspektiv er det einaste riktige for Noreg å auke sjølvforsyningsgraden og leggje strategiar for det. I eit anna perspektiv ser vi at vi i dag beslaglegg nesten like store areal i utlandet for å forsyne vårt eige jordbruk, som det vi bruker av jord i Noreg i dag. I mitt fylke har det sidan slutten av 1950-talet vore ein reduksjon i bruk av produktiv jord på over 40 pst. Vi byggjer altså ned produktiv bruk av areal i Noreg i dag, samtidig som vi gjer oss meir avhengige av bruk av jord i andre land. Viss den båten som hentar soya frå Brasil, han som kvar veke kjem med veldig mange tusen tonn soya til Noreg, av ulike grunnar sluttar å kome til Noreg – på grunn av krise på den sørlege halvkula eller fordi Brasil ønskjer å bruke desse ressursane på anna vis – da ligg vi dårleg an. Noreg er eit av dei landa i vår del av verda som har den lågaste sjølvforsyningsgraden av absolutt alle. Difor er det ganske overraskande at regjeringspartia vel å møte den situasjonen vi ser globalt, med å fortsetje som før. Det er ganske uansvarleg, og eg håper at debatten i dag i alle fall kan få fram ein argumentasjon om kva utvikling dei ønskjer å ha i jordbruket.