Eli Sollied Øveraas (Senterpartiet), 2003-06-16:
Mot alle odds, mot spådomane til dei fleste media, har dei sju partia på Stortinget greidd å bli einige om ein felles barnehagepolitikk. Og det er ein stor dag! For både dagens og morgondagens småbarnsforeldre må det opplevast som om Stortinget endeleg har teke innover seg at skal arbeidskvardagen for moderne småbarnsforeldre fungere, og skal småbarnsforeldre ha ein reell valfridom med omsyn til å kunne velje omsorgsform, må dei få eit reelt val. Reell valfridom kan ikkje understrekast sterkt nok. Det har vore vist stor vilje frå alle parti, og når resultatorienterte politikarar har vist stor vilje, har også resultatet blitt bra. Eg meiner at det er viktigare å sjå framover og byggje vidare på det forliket som vi har fått, enn å minne kvarandre på kva vi i utgangspunktet var ueinige om. Frå den aller første barnehagemeldinga vart lagd fram, har målet om full behovsdekning vore ein gjengangar i Stortinget, og tidspunktet har blitt forskuva gong etter gong. Mange har meint, og meiner framleis, at behovsdekning må gå føre lågare foreldrebetaling. Det synet må eg vedgå at også eg delte for ti år sidan. Men med dagens småbarnsforeldre, som vil prioritere både barn og jobb, har eg blitt meir og meir overtydd om at dette må gå parallelt. Så lenge vi opererer med høgt prisnivå i barnehagen, har vi ikkje reell valfridom, og vi får heller ikkje fram det reelle behovet. Det er mange kommunar som ikkje har plassar til barn under tre år. Dermed eksisterer det inga venteliste. For mange foreldre er det prisen som set grense for søknad. Det blir rimelegare å nytte dagmamma og å få kontantstøtte. I slike tilfelle får vi heller ikkje fram behovet. Når foreldrebetalinga går ned, vil vi òg få fram det reelle behovet. Vår største utfordring blir å få opp utbyggingstakta i tråd med intensjonane. Eg er glad for dei mange positive signala som kjem frå kommunane, der ein seier at dei vil prioritere barnehagar. Det lovar godt. At Private Barnehagers Landsforbund også har gitt positive tilbakemeldingar på forliket, er like viktig, for desse to partane blir våre viktigaste støttespelarar om vi skal realisere målet. Den kraftige auken i investeringstilskotet vil vere ei god draghjelp både for kommunale og for private utbyggjarar. Men vi veit alle at den største utfordringa i nye og store reformer er driftsutgiftene, og dette er ei stor reform. Senterpartiet er svært godt nøgd med at det blir understreka at reforma skal fullfinansierast med statlege midlar, og at den delen kommunane bruker på barnehagar i dag, ikkje skal trekkjast ut frå ramma, men liggje att i kommunane for å bli brukt til barnehagar. Ei statleg fullfinansiering betyr at andre kommunale tenester ikkje blir skadelidande. Senterpartiet forventar at vi vil nå målet om full behovsdekning i løpet av 2005. Senterpartiet ser då positivt på at dei barnehagepengane vi i dag nyttar til barnehagar, går inn i rammene til kommunane. Ein buffer frå fylkesmannen på 200 mill. kr vil verke som ei tryggleikssone med tanke på å utjamne kostnadsforskjellane mellom kommunane. Samordna opptak vil gi god utnytting av kapasiteten. Eg vil også presisere at det er svært gledeleg at barn med spesielle behov kjem inn under den same kategorien som barn med funksjonshemming når det gjeld tilskott. Den første barnehagen i landet fekk vi på slutten av 1800-talet. Han vart starta av Husmorforbundet og var forløparen til dei mange private barnehagane vi har i dag. Dei private barnehagane har gjort ein kjempeinnsats som eg finn grunn til å rose. Utan deira innsats er eg redd at vi hadde hatt langt færre barnehageplassar enn det vi har i dag. Eg er derfor svært glad for at vi no får full likebehandling av kommunale og private barnehagar. Det er på tide, og det fortener dei private barnehagane. Når så mange parti er involverte i forhandlingar, seier det seg sjølv at alle må gi noko i forhold til sitt primærstandpunkt. Det har òg alle gjort. Konsekvensen av det trur eg vil bli ro og ein føreseieleg situasjon for både brukarar og eigarar. Så mi utfordring går no til kommunar og private barnehageeigarar: Set i gang og bygg! Stortinget har forplikta seg til å fullfinansiere reforma, slik at vi skal nå målet om ein barnehageplass til alle som ønskjer det, der pris ikkje skal vere noka hindring. Så ei stemmeforklaring til slutt: Forslaget frå Arbeidarpartiet får også Senterpartiets stemme.