Kjell Opseth (Arbeiderpartiet), 2000-06-15:
Lat det ikkje herske nokon tvil om at Arbeidarpartiet ønskjer eit oppegåande landbruk. Vi ønskjer velpleidde kulturlandskap. Ja, vi ønskjer alt det eit multifunksjonelt landbruk skal stå for. Men vi ønskjer også at dei som driv i næringa og har dette som hovudinntekt, skal sikrast ei inntekt i framtida. Når vi veit at overføringsnivået må nedover, må vi ta grep som gjer at dei som har dette som hovudinntektskjelde, får ein større del av overføringane. Noko anna ville vere heilt uansvarleg. Så kan ein gjerne seie som representanten Lilletun har gjort, at vi skulle ha starta før, men at vi skulle ha teke mindre steg. Ja, hadde den regjeringa representanten Lilletun sjølv har vore medlem av, lagt eit anna løp i dei to forhandlingsrundane den regjeringa har hatt, hadde vi kanskje hatt ein litt annan situasjon i dag enn den vi har. Det kan rett og slett vere mangel på forståing i regjeringa Bondevik av dei problema vi står overfor, som gjer at vi no tek det grepet som vi er nøydde til å ta. For vi må kome i gang, og så kan vi diskutere til vi truleg er blå, kor omfattande dette i realiteten er. Bøndene er sjølvstendig næringsdrivande. Det må vi ikkje gløyme. Den største utfordringa for næringa i dag er overproduksjon. Bøndene har med utgangspunkt i avtaleprisen eller målprisen dei siste åra gått glipp av ca. 2 milliardar kr på grunn av overproduksjonen. Dei har ikkje greidd å nå desse såkalla avtaleprisane eller målprisane. Så opplever vi i dag at dei bruker desse målprisane som ein ikkje har oppnådd på fleire år, som eit utgangspunkt for å gjere klart kor mykje dei taper på bakgrunn av det oppgjeret som no vart lagt fram. Eg må seie at eg finn ikkje nokon annan måte å beskrive det på enn at det iallfall, for å seie det forsiktig, er å villeie både sine eigne og ikkje minst den delen av befolkninga som ikkje kjenner dette godt. På toppen av det heile må eg seie at eg reagerte sterkt i dag då eg såg ein heilsides annonse som har vore trykt i nesten alle landets aviser, der dei med namns nemning på enkelte bønder seier at dei tapar så og så mykje, men med akkurat det same utgangspunktet. På toppen av det har dei late vere å ta omsyn til skattegrepet. Det er rett og slett for ille at hovudorganisasjonane i landbruket driv på denne måten. Det tener ikkje korkje Norges Bondelag eller Norsk Bonde- og Småbrukarlag til ære når dei argumenterer på den måten. Det gjer det ikkje lettare i tida som kjem. Det er som statsråd Kosmo har sagt: Vi er nøydde til å dra i lag. Dette er ikkje eit lyft som styresmaktene kan ta åleine. Dei skal ikkje ta det åleine. Vi er nøydde til å ha organisasjonane med oss. Mi oppmoding er, og den vil eg understreke så sterkt eg kan, at bondeorganisasjonane no går i seg sjølve og stakar opp ein ny kurs saman med styresmaktene framover. Det er berre på den måten vi kan oppnå levande bygder og eit multifunksjonelt landbruk i tida som kjem. Så vil eg gjerne også få lov å kommentere til representanten Lilletun og desse grisebøndene som lir så veldig. Det har vore sagt at dei tapar 90 000 kr på dette om dei har 600 slaktegrisar eller der omkring. Det faktiske forholdet er at om ein tek utgangspunkt i det reelle talet, vinn dei med nesten 27 000 kr. Dersom vi hadde lagt det same reknestykket som Bondelaget gjer på deira krav for bruk av denne storleiken, hadde dei kravt ein nedgang på 73 000 kr. Ingen skal fortelje meg at Norges Bondelag og Norsk Bonde- og Småbrukarlag hadde gjort det.