Jon Georg Dale (Fremskrittspartiet), 2011-05-27:
Eg kunne ha snakka vel og lenge om maritim sektor si betydning i Noreg. Saksordføraren var også inne på det. Eg skal la det liggje i dag og konsentrere meg om det denne saka handlar om, nemleg det maritime utdanningsløpet. Det er slik at Aasen-utvalet har lagt fram ein rapport som er ganske tydeleg på råd for korleis ein kan betre dei maritime utdanningane totalt sett. Då dreier det seg om å ha fleire tankar i hovudet på ein gong. For vi har mange måtar å utdanne kompetanse som skal inn i maritimt næringsliv på, innanfor dagens utdanningssystem. Det viktige er at når ein no har laga Stø kurs, som regjeringa skal ha ære for, hjelper ikkje det dersom ein faktisk ikkje følgjer han opp gjennom konkrete tiltak. Derfor er det nødvendig med ei eiga stortingsmelding, slik Høgre har teke initiativ til i dette representantforslaget, og som Framstegspartiet meir enn gjerne sluttar seg til. Kvifor det? Saksordføraren er inne på at søkjartala er høgare enn nokon gong tidlegare – ein auke på 35 pst. og det er prisverdig – men så lenge ikkje finansieringssystemet faktisk tek høgd for at desse skal inn i skulen, som krev enorm kompetanse, som krev enorm teknologi, og dermed også er ekstremt kostbar, så hjelper det ikkje med fleire søkjarar dersom ein faktisk ikkje har moglegheit til å finansiere utdanningslinjene. Derfor er fagskulane viktige, for 80 pst. av dei som i morgon skal jobbe i næringslivet, kjem gjennom fagskuleløpet. Då kunne alle sagt som saksordføraren har gjort: Stortinget kan ikkje bestemme det, vi må oppmode fylka om å gjere det. Men det vert ikkje fleire sjøfolk i næringslivet i framtida dersom vi ikkje tek denne situasjonen på alvor. Derfor er det avgjerande at Stortinget faktisk gjev tydelege signal om at vi må ha ein fornuftig struktur som gjer at vi ikkje berre har maritime utdanningsløp, men som gjer at dei maritime utdanningane faktisk har nødvendige middel til disposisjon for å møte morgondagens teknologiske utfordringar, slik at studentane er utdanna på same teknologiske utstyret som det dei møter når dei skal tilbake til næringslivet. Derfor må ein gjere noko med fagskulestrukturen, og derfor er Stortinget nøydt til å ha ei kvalifisert oppfatning av dette. Alt anna er ansvarsfråskriving. Så kan ein gjerne seie at ein no satsar på høgskulane. Ja, det er rett. På dei siste 20 pst. gjer regjeringa no eit lyft. Likevel er det avgjerande at vi greier å styrkje kompetansen til dei høgskulane vi allereie har, og at vi må få dei til å samarbeide tettare med fagskulane. Skal ein få til det, må politikken hengje saman for fagskular og høgskular i langt større grad enn han gjer i dag. Når ein då likevel skryter av at ein no får eit større søkjartal, og samtidig underfinansierer fagskulane basert på søkjartal to år tilbake i tid, når ein overfører pengar til fylka, så heng ikkje dette saman. Denne næringa er ei av dei aller, aller viktigaste vi har i Noreg. Denne næringa krev ein kompetanse og ein teknologi som få andre næringar har behov for, tidleg i utdanningsløpet. Derfor må ein styrkje desse utdanningane. Så er det slik at regjeringa har laga Stø kurs. Lat meg ta det først: Det er ikkje berre opposisjonen som er så tydeleg på kva som må skje med dei maritime utdanningane. Det er også eit samla næringsliv. Eit samla næringsliv ser behovet for ein ny fagskulestruktur, og eit samla næringsliv ser behovet for å styrkje desse utdanningane. Men når ein har laga Stø kurs, er det prisverdig. Eg har det inntrykket, på lik linje med mange i næringslivet, at dei i Nærings- og handelsdepartementet er flinke på å følgje opp Stø kurs. Likevel er det slik at når ein ikkje ser på finansieringsmodellane, som er avgjerande for om ein greier å rekruttere folk inn i desse utdanningane, og gjev dei eit kompetanselyft mens dei er inne som matchar det næringslivet etterspør, så kan ein spørje seg om engasjementet i Kunnskapsdepartementet er like stort. Derfor er det avgjerande at vi er tydelege her på at ein er nøydd til å jobbe betre også på tvers av departementa i denne saka. Det er kanskje naturleg når ein har ein eigen samordningsminister, at ein kan bruke den statsråden i slike saker. Eg skulle ha sagt mykje også om y-vegen, som er heilt avgjerande for at vi greier å hente inn folk som forsvinn ut i næringslivet tidleg, og gje dei eit kompetanselyft seinare. Det er det ikkje rom for her. Men eg vil likevel ta opp det forslaget som Framstegspartiet står bak.