Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2017-06-01:
I denne saka legg regjeringa fram forslag til lov om Statens undersøkingskommisjon for helse- og omsorgstenesta. Undersøkingskommisjonen skal undersøkja alvorlege hendingar og andre alvorlege forhold i helse- og omsorgstenesta. Det står at han vil kosta omtrent 40 mill. kr i året og kunna ha mellom 20 og 25 utrykkingar. I november 2015 vart ein NOU som heiter Med opne kort, lagd fram. Han omhandla nettopp tilrådingar for førebygging og oppfølging av alvorlege hendingar i helsetenesta. Senterpartiet har etterlyst ei samla oppfølging av alle dei mange gode tiltaka i den NOU-en, slik at vi kunne fått ein ny giv for pasientsikkerheitsarbeidet i Noreg, basert på det som dette grundige utvalet la fram. Så får vi ei sak, og ho omhandlar det som vert kalla for ein havarikommisjon. Det er den store bekymringa vår at vi ikkje får ei heilskapleg og god satsing på pasientsikkerheitsarbeidet på alle felt. No har vi gode tilrådingar, og eit spesielt punkt som vi har fått tilråding om i alle dei årlege meldingane som vi får om pasient og kvalitet, er frå pasient- og brukaromboda om korfor ikkje meldeordningane om alvorlege hendingar kan gjelda for kommunane. Det har vi ikkje på plass, og det synest eg er beklageleg. I denne saka var det òg slik at eit fleirtal i NOU-en, i utvalet, anbefalte ikkje å oppretta ein slik undersøkingskommisjon, sjølv om dei fekk i oppdrag av regjeringa nettopp å greia ut det juridiske og organisatoriske grunnlaget for ein permanent, uavhengig undersøkingskommisjon. Eg meiner det vert litt lettvint å seia at alle dei i utvalet som ikkje anbefalte dette, ikkje tar omsyn til pasientane. Det er ulike måtar og tiltak ein anbefaler for kva som kan vera den beste måten å gjera det på. Eit mindretal på fire støtta eit slikt forslag. Det som vert sagt, er at opprettinga av ein undersøkingskommisjon inneber ein ny nasjonal instans som skal verka innan helsetenesta vår, og at han må finna sin plass mellom andre tilsynsmyndigheiter og politi. Det vil verta slik at både pasient, brukar, pårørande og helsepersonell no i fleire tilfelle vil kunna verta bedt om å gi opplysningar til både politi, tilsynsmyndigheiter og ein ny undersøkingskommisjon. I NOU-en føreslår eit samla utval at dersom ein innfører ein undersøkingskommisjon, bør han evaluerast. Det meiner eg i alle fall at ein kan gjera. Når eit fleirtal av utvalet er imot, viser dei bl.a. til ressursbruken i dette, i form av både pengar og kompetanse, men like viktig er det at dei meiner det er viktigare å fokusera på å styrkja leiingskompetansen i førebygging og oppfølging av uheldige hendingar, og at den beste læringa kan skje ved at verksemdene får eit større ansvar og forplikting til å gjennomgå dei alvorlege hendingane. Eit fleirtal av høyringsinstansane har heller ikkje anbefalt denne måten å styrkja pasient- og sikkerheitsarbeidet på. Senterpartiet kjem til å støtta forslaget som er fremja av Arbeidarpartiet om at ein i staden for ei eiga, ny eining vidareutviklar og styrkjer den eksisterande undersøkingseininga i Helsetilsynet og justerer mandatet for eininga med utgangspunkt i det Arianson-utvalet har føreslått. Til slutt vil eg takka pårørandegruppa for at dei har stått fram og gitt ansikt til ukulturen som har vore i helsevesenet, og manglane i pasientsikkerheitsarbeidet – spesielt det ein har opplevd med tildekking og manglande openheit. Eg meiner ein har bidradd til mange viktige ting, bl.a. NOU-en, utrykkingseininga og undersøkingane, sjølv om vi ikkje er einige i akkurat denne nye kommisjonen.