Valgerd Svarstad Haugland (Kristelig Folkeparti), 2004-11-18:
Den proposisjonen som Odelstinget handsamar i dag, er eit ledd i eit arbeid med å leggja til rette for ein ny og meir offensiv språkpolitikk. Rundt tusenårsskiftet har det komme eit språkleg klimaskifte i dei fleste europeiske land. Den store utfordringa er å leggja ein strategi for å tryggja dei ulike morsmåla som fullgode samfunnsspråk òg i framtida. Norsk språkråd var ei frukt av si tid, ein spesiell konstruksjon som sprang ut av den særnorske språksituasjonen slik han hadde utvikla seg i tiåra etter krigen. Dette var ein vellykka konstruksjon. Norsk språkråd har i stor grad oppfylt den historiske misjonen sin. No trengst det eit nytt instrument, som både organisatorisk og funksjonelt er tilpassa ei ny tid. Departementet har lagt opp til ei institusjonell omdanning i fleire trinn. Etter kvart er prosessen så langt kommen at det er naturleg å etablera den nye institusjonen frå 1. januar 2005. Føresetnaden er at noverande lov om Norsk språkråd blir oppheva. Eg er glad for at ein samrøystes komite støttar dette forslaget. Arbeidarpartiet og Senterpartiet foreslår at Regjeringa skal fremma forslag om korleis den nye institusjonen kan heimlast i lov. SV foreslår at Regjeringa snarast kjem tilbake til Stortinget med eit lovframlegg. Eg vil ikkje avvisa ei mogleg lovforankring, men ynskjer ikkje å binda meg i dette spørsmålet. Nyleg har interimsstyret oppnemnt ei arbeidsgruppe til å utgreia utfordringar, mål og strategiar i den norske språkpolitikken. Utgreiinga skal vera klar til 1. september 2005. Det er naturleg at lovspørsmålet også blir vurdert i lys av det utgreiingsarbeidet som her skal gjerast. Også spørsmålet om minoritetsspråk og andre språk utanom norsk vil det vera naturleg å komma tilbake til seinare. Det skal elles arbeidast vidare med spørsmålet om korleis den nye institusjonen skal organiserast og styrast på permanent basis. Intensjonen min er sjølvsagt å komma tilbake til Stortinget med dette spørsmålet, mest truleg ein gong på hausten 2005. Funksjonstida for interimsstyret varer til ei permanent styringsordning er på plass. Framlegg nr. 1, frå Arbeidarpartiet og Senterpartiet, ser eg difor som ganske unødvendig. Lat meg igjen streka under at omdanninga av Norsk språkråd skjer gradvis. Vi har ynskt å trekkja mange med i prosessen. Vi greier ut og vurderer relevante spørsmål undervegs, og gjennomføringa skjer etter kvart som dei ulike brikkene fell på plass. Det er ein naturleg konsekvens av dette at departementet ikkje har trekt alle konklusjonar på førehand. Eg kan likevel forsikra Framstegspartiet om at det ikkje manglar på arbeidsoppgåver å gripa fatt i for den nye institusjonen. Problemet blir nok å prioritera. Det må elles understrekast at Norsk språkråd under heile omdanningsprosessen har vore i full aktivitet med å skjøtta både gamle og nye arbeidsoppgåver. Den nye institusjonen som formelt blir etablert ved årsskiftet, vil føra dette arbeidet vidare og vil dermed vera fullt operativ frå fyrste dag. Ein ny språkpolitikk og ein ny institusjon inneber heller ikkje at meir tradisjonelle språkpolitiske spørsmål blir uaktuelle. Difor vil eg avslutningsvis minna om at det å tryggja det norske språket for framtida sjølvsagt også må omfatta eit aktivt arbeid for å støtta nynorsk språk og kultur. Eg kan såleis fullt ut slutta meg til merknaden frå komitefleirtalet, alle unnateke Framstegspartiet, om kor viktig det er at begge målformer blir mykje brukte, ikkje minst i radio og fjernsyn og i alle offentlege etatar.