Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2003-02-13:
Eg tek opp dei forslaga som SV har aleine, og det forslaget som SV har saman med Arbeidarpartiet i innstillinga. Med unntak av Framstegspartiet og Senterpartiet er komiteen positiv til at me no får ei miljøinformasjonslov – «lov om rett til miljøinformasjon og deltakelse i offentlige beslutningsprosesser av betydning for miljøet», eller meir folkeleg sagt: rett til å få vita, rett til å få deltaka. Som deltakar på konferansen i Århus på slutten av 1990-talet er det i dag kjekt å få stå for ei oppfølging av denne lova. Elles kan eg nemna at under Århus-konferansen var byråkratane i Miljøverndepartementet og eg sjølv på hotellrommet og såg fotballkampen mellom Noreg og Brasil, og Noreg vann – altså mens denne konferansen gjekk føre seg. Århuskonvensjonen etablerer at alle menneske har rett til å leva i eit reint miljø, og erkjenner at demokratiske avgjerdsprosessar er ein føresetnad for berekraftig utvikling. Gjennom å kopla miljø- og menneskerettar blir Århuskonvensjonen noko meir enn ein miljøkonvensjon. Mens vi tidlegare såg på miljøinformasjon som eit verkemiddel i miljøpolitikken, blir rett til miljøinformasjon ein rett for enkeltindividet. Ein samla komite meiner at det er viktig at folk får større moglegheit til å ta personlege kunnskapsbaserte val, val som fører til eit betre miljø og moglegheit til å påverka samfunnsutviklinga som miljøbevisste forbrukarar med kontroll av offentlege myndigheiter. Ein liten digresjon: Me beklagar i forhold til det som står i innsstillinga, at Høgre, Kristeleg Folkeparti, Framstegspartiet og Senterpartiet gjev miljørørsla tips til nye aksjonsformer gjennom at dei fryktar aksjonsverksemd i forhold til dette miljøinformasjonsregelverket. Eg må seia at eg er overraska over den mistilliten som eit fleirtal i Stortinget viser til ei miljørørsle som nettopp ønskjer denne lova. Det er òg med undring eg har sett at det er somme i Regjeringa som heng igjen i korridorane til organisasjonar som eigentleg ikkje er så opptekne av miljøet, og som nærast kvar gong dei høyrer ordet «miljø», føler at dei må høyra etter og gå imot. Me skal seinare få høyra innlegg frå representantar som gjerne har gløymt å ta av seg den hatten dei hadde då. Men eg vil seia at den som ikkje forstår at miljø er viktig for næring, har eit problem. Me kan f.eks. sjå på korleis norsk sokkel har utvikla seg, og kor flinke dei har blitt når det gjeld miljøet der, og det er nettopp fordi me har stilt krav til miljøet. Det må ein ikkje gløyma. Så til nokre innvendingar til forslaga. Samansetninga av klagenemnda er uklar. Fokuseringa på staten som innkjøpar og premissleverandør for næringsutvikling meiner SV er svært viktig. SV og Arbeidarpartiet meiner at klagenemnda må vera breitt samansett, og at ein medlem må ha bakgrunn i problemstillingar knytte til offentlege innkjøp. Samtidig meiner òg SV og Arbeidarpartiet at når klagenemnda gjer vedtak, må ein få ei offentleggjering – skriftleg grunngjeven – frå klagenemnda. Dette vil eg spesielt be miljøvernministeren om å seia noko om i innlegget sitt seinare. Ei anna problemstilling er at i lova legg ein føringar i forhold til eit vesentlegheitskriterium, dvs. ei skjønnsmessig kvalifisering, altså at ein ikkje skal senda ut på høyring ting som nokon trur ikkje er så vesentlege. Det er jo nettopp det som er føremålet med høyringar, at ein skal finna ut om ting er vesentlege eller ikkje vesentlege. SV er nøgd med at denne miljølova – trass i ein del svake sider – no blir vedteken. Me er òg nøgde med at ein samla komite ønskjer å evaluera lova etter to år. Me reknar med at ein då vil koma tilbake med dei forslaga som SV fremmar i dag.