Erling Sande (Senterpartiet), 2012-12-18:
Interpellanten fokuserer på eit viktig område. Norsk rovdyrforvalting har i lang tid vore kime til konflikt. Då Stortinget i fjor vedtok det såkalla rovviltforliket, var det med sikte på å dempe dette konfliktnivået. På nokre område har det lukkast. På andre område er ein endå ikkje i mål. Frå Senterpartiet si side har vi lenge peika på at rovdyrforvaltinga må ta omsyn til dei menneska som lever i og driv næring i område med desse store rovdyra våre. Dei opplever ikkje rovdyr som tal på eit papir eller i ein statistikk, men som ein del av naturen i sitt område. Nokre opplever, som det blei referert til tidlegare, å finne sine eigne dyr drepne eller hardt skadde etter møte med rovdyr. Andre kjenner frykt når dei får nokre av dei store rovdyra i nærleiken av familie og heim. Dette må vi ta på alvor. Ikkje minst eksisterer det i befolkninga som lever i rovdyrtette område, mykje kunnskap – fagleg for all del, men òg erfaringsbasert kunnskap – om rovdyra. Dette er erfaringar og kunnskap som ikkje alltid har blitt lytta like nøye på av dei etablerte fagmiljøa, men som i etterkant ofte kan vise seg å vere meir presis. Det kan gjelde alt frå talet på rovdyr i eit område, til korleis det oppfører seg. Denne kunnskapen har Stortinget ved fleire høve sagt er ein viktig del av den samla kunnskapen. Så er det bra at talet på tap av husdyr har gått ned som følgje av rovdyrforliket i delar av landet. Vidare er det bra at ein del av dei rutinane som rovviltforliket sa skulle vere på plass for å ta ut rovdyr som ikkje blei felte i lisensjakta, no er på veg til å bli innarbeidde. Det er ein viktig del av arbeidet med å halde bestandstalet så nær som mogleg det nivået som Stortinget har sett. Dette er viktig generelt, og så er det viktig spesielt knytt til akkurat denne saka. Reindrifta er ei viktig næring. Vi veit at det sørsamiske miljøet òg er viktig som tradisjonsberar og kulturberar i landet vårt. Så viste Stortinget i rovdyrforliket til at rovdyr som representerer eit skadepotensial i beiteområde og kalvingsområde for tamrein, skal takast ut. Punktet bar preg av at ein ynskte ei endring av det som var tilfellet fram til ein forhandla fram rovviltforliket, nemleg at ein meir eller mindre kravde kadaverfunn eller skadepåvising før ein kunne ta ut rovdyret. Slik eg oppfatta desse forhandlingane som vi hadde i dette huset, var det eit klart ynskje om ei endring av den praktiseringa til at ein skal kunne gå inn og ta ut dyra før dei gjer skade, dersom dei t.d. er i eit område med beitedyr. Eg er glad for at statsråden òg peika på at det skal vere mogleg. Eg kjenner framleis ikkje til tilfelle der dette har vore praktisert. Eg vil understreke at det er viktig for legitimiteten til forliket at dette òg blir gjort – no kan det vere andre som kjenner til eksempel på det – for dersom ein ikkje får denne endra praksisen, er det etter Senterpartiet sitt syn ikkje i tråd med den intensjonen ein hadde då ein førte forhandlingar om temaet i dette huset. Det er inga meining i at lokalbefolkninga skal observere rovdyr, be om fellingsløyve, få nei til det, for så å oppleve store skadar på husdyra, med den belastninga det er for lokalbefolkninga, og så ei erstatningsutbetaling som kostar fellesskapen pengar, og så få ei dyrare jakt etterpå, som vel kan resultere i at rovdyret blir teke ut. Men dette medfører urimeleg høg belastning og urimeleg høge kostnader, som ein kan unngå, og som rovdyrforliket seier at ein skal unngå. Det hadde representanten Rudihagen eksempel på. Å oppretthalde det biologiske mangfaldet er viktig. Men biologisk mangfald handlar ikkje berre om dei fire store rovdyra, sjølv om den offentlege debatten kan vere prega av det. Det handlar faktisk om 30 pst. av raudlisteartane våre som lever i eit kulturlandskap som nettopp blir oppretthalde bl.a. fordi vi har ei beitenæring som bruker utmarka vår. Det er eit faktum at mange av dei som bruker utmarka no til næring, ser seg nøydde til å leggje ned, m.a. på grunn av rovdyrproblematikken. Det er det verdt å ha med seg.