Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2008-03-04:
Det er eit viktig tema som er sett på dagsordenen i Stortinget i dag. Eg skal gje nokre kommentarar frå mi side til saka. Det krevst i dag løyve etter yrkestransportlova for å kunne drive yrkesmessig gods- eller persontransport på veg. Etter yrkestransportlova § 4 er det stilt opp tre generelle krav for å kunne få løyve: god vandel, tilfredsstillande økonomisk evne og tilstrekkeleg fagleg kompetanse. For å kunne vurdere vandelen til søkjarane, er det sett krav om å leggje fram ein fersk politiattest. Seinast fem år etter at politiattest sist har vore lagt fram for løyvestyresmakta, må politiattest framvisast på ny. Løyvestyresmakt for drosjer er fylkeskommunane, i Oslo er det kommunen som har denne oppgåva. Løyve kan kallast tilbake dersom dei nemnde føresetnadene for tildelinga ikkje lenger er til stades. Det same gjeld ved brot på yrkestransportlova eller brot mot regelverk som gjeld for utøving av næringsverksemd generelt. I Oslo har likningsstyresmakta funne at rundt 340 drosjeeigarar har halde unna i gjennomsnitt 1 mill. kr frå skattlegging. 20 eigarar er førebels melde for brot på rekneskapslovgjevinga. Dette talet er venta å kunne stige til over 300. Dei fem fyrste sakene har no vorte førte for retten, med fellande dom som resultat. I tilknyting til dei nemnde sakene har rundt 600 drosjesjåførar gjeve opp over 100 mill. kr for lite i løn. I kjølvatnet av desse sakene har det òg synt seg at det har vorte svindla med trygd. Det store omfanget denne saka har fått, har samanheng med svikt i kontrollsystemet, ved at ein rekneskapsførar som seinare har vorte dømd til lang fengselsstraff, har medverka til lovbrota. Med utgangspunkt i desse drosjesakene frå Oslo er det sett i gang eit arbeid mellom fleire departement for å kunne styrkje og samordne innsatsen mot lovbrot i løyvepliktig transportnæring etter yrkestransportlova, med spesielt fokus på drosjenæringa. Formålet med å ta med fleire departement er at det er eit klårt behov for å koordinere ressursane for å kunne få eit breiast mogleg grunnlag for ein samla innsats mot drosjejukset på fleire område som ligg under ulike offentlege ansvarsområde. Ein vil såleis få eit grunnlag for å sjå ulike tiltak i samanheng, framfor å greie ut fragmentariske ordningar. Når det gjeld innhaldet i Dokument nr. 8-forslaget, vil eg kort nemne at spørsmål knytte til sikring av elektronisk informasjon i taksameter som dokumentasjon for inntekter frå drosjeverksemd er ei sak som primært høyrer under skatte- og avgiftsstyresmaktene, og som vil bli vurdert i arbeidet. Det er nettopp i slike tilfelle ein kan få nytte av ei samla vurdering av ulike tiltak som ligg under offentleg ansvarsområde som nemnt ovanfor. Det er t.d. ikkje opplagt at offentlege styresmakter som skatte- og avgiftsstyresmaktene bør leggje opp til at sentralen som eit privat rettssubjekt oftast eigd av løyvehavarane skal ha ansvaret for å innhente og oppbevare sensitiv informasjon på vegner av offentleg styresmakt. Når det gjeld forslaget om å påleggje plikt til sentraltilknyting, vil det i så fall bety at ein sentralt skal overstyre den fridomen dei lokale styresmaktene har i dag til å organisere drosjetenestene slik dei meiner er best. Eg kan ikkje sjå at denne fridomen har medført noko problem for publikum, og er usikker på kva ein skulle oppnå med eit slikt tvangspålegg. Drosjeløyva er behovsprøvde, og avgrensinga i talet på tilgjengelege løyve medfører derfor at det er til dels lange søkjarlister til løyve som vert ledige. Eg kan heller ikkje sjå at det er gode argument for at ein skal lovfeste ei ordning som medfører at løyvehavarar får høve til å samle opp eit større tal løyve på ei hand, til ulempe for sjåførar som står på vent for løyve. Det ville dessutan bryte med likskapsprinsippet. Lovgjevinga gjev alt i dag høve til å gje ytterlegare løyve til eksisterande løyvehavar i særskilde tilfelle. Eg viser til det eg har nemnt ovanfor, og ser det som føremålstenleg og naudsynt at alle verkemiddel som kan vere aktuelle for å lette kontrolloppgåvene til ulike offentlege styresmakter i høve til drosjenæringa, og generelt i høve til andre løyve etter lova, vert vurderte i samanheng og presenterte i ei samla pakke. Den samla gjennomgangen skal likevel ikkje vere til hinder for at tiltak kan gjennomførast enkeltvis dersom dei står på eigne bein og elles vil bidra vesentleg til å oppnå dei måla ein ynskjer å oppnå.