Terje Breivik (Venstre), 2020-10-05:
Om det er eitt ord som best kan beskriva det me politikarar har møtt gjennom koronatida frå bedrifter, sjølvstendig næringsdrivande, frilansarar, organisasjonar, idrettslag, arbeidstakarar og heilt vanlege folk, er det ordet «imponerande». Måten me som samfunn i fellesskap har stilt opp for kvarandre på, vist tolmod, solidaritet og godteke alle restriksjonane, viser noko av kvaliteten med Noreg og det norske demokratiet. Som parlamentarisk leiar i eit regjeringsparti ynskjer eg å retta ein stor takk til det norske folk, nærings- og organisasjonslivet, med dei to store, LO og NHO, i spissen, og alle i offentleg sektor som har stilt opp, og stiller opp, i dugnaden. Sjølv i krisetider er det eit privilegium og ei takknemleg oppgåve å vera ansvarleg politikar i eit samfunn der tilliten mellom styresmaktene og folket er så stor, der me er så godt organiserte, og ikkje minst der me har tilgang på ressursar få andre land er i nærleiken av. Summa summarum er det likevel ikkje tvil om at for dei fleste har det vore ei krevjande tid. To av dei bransjane som framleis slit tungt, og som vil slita ei god stund enno, er reiselivet og kultur- og eventbransjen. Avtalen regjeringspartia og Framstegspartiet vart samde om no på fredag, gjev større tryggleik for desse næringane framover. Det er grunn til å takka Framstegspartiet for viktige, konstruktive bidrag. Kompensasjonsordninga for sjølvstendig næringsdrivande og frilansarar vart t.d. ikkje berre vidareført, men òg forbetra. Regjeringa varsla i trontalen at dei følgjer utviklinga tett og sjølvsagt er innstilt på både å vidareføra ulike tiltak, endra og supplera dei, om koronasituasjonen og behova framover tilseier det. Ein vaksine kan heldigvis vera på plass på nyåret. Gjennom tett, godt internasjonalt samarbeid er det fullt trykk på å utvikla ein heilt ny vaksine på rekordtid. Internasjonalt samarbeid er ikkje berre nødvendig for å kunna handtera pandemiar som ikkje kjenner landegrenser, men òg klimakrisa, kampen mot fattigdom og migrasjonsproblemet, og for å få bukt med ei omfattande skatteflukt. Sommaren 1989 kom den kjende amerikanske statsvitaren Francis Fukuyama med denne oppsummeringa av tidsånda: Det me kan oppleve, er ikkje berre slutten på den kalde krigen, men at det vestlege liberale demokratiet no er godteke som den endelege utgåva av menneskeleg styresett. Nokre månader seinare i 1989 fall muren i Berlin. Kommunismen i Europa var historie. Fukuyama var nærast profetisk. Resten kjenner me: 9/11, terrorfrykta og -faren, finanskrisa, høgrepopulismen, venstrepopulismen, Trump, brexit og Boris, europeiske land som igjen byggjer murer, no ikkje for å halda folk inne, men ute. Historia var dessverre ikkje over. Og i ei tid der til og med stormakter som USA og Storbritannia har politiske leiarar som er aktive pådrivarar for usunn, direkte farleg nasjonalisme, og nærast åtvarar mot globalisering, er det viktig at eit rikt, velorganisert land som Noreg tek ansvar og er pådrivar for meir forpliktande europeisk samarbeid. For eit lite land som Noreg har det historisk sett vore heilt avgjerande, og er eit viktig bidrag for at me er det trygge, privilegerte landet me alle nyt godt av i dag. For Europa har EU-samarbeidet sikra framvekst av demokrati, menneskerettar, økonomisk velstand og vekst og ikkje minst bidrege til at fryktens kontinent no er den mest fredfulle verdsdelen på kloden. Europa treng eit samlande leiarskap for å handtera det som har styrke i seg til å skru det europeiske samhaldet fleire tiår tilbake, eit leiarskap som forsterkar demokratiseringa av EU, og som styrkjer rolla til det folkevalde EU-parlamentet ytterlegare. Landsmøtet til Venstre behandla nytt prinsipprogram førre helg. Der vart det vedteke: Venstre ynskjer på sikt at Noreg skal delta i dei demokratiske institusjonane i EU gjennom eit EU-medlemskap, der det vert laga gode løysingar for fiskeri og landbruk, og der det vert teke ei separat vurdering av eventuelt å gå inn i eurosona. Medlemskapet må avgjerast etter folkerøysting, og Venstre sine folkevalde skal respektera resultatet. Skepsisen og motstanden i opinionen til eit eventuelt norsk EU-medlemskap er sterk. Det er difor lite eller ingenting som tilseier at Venstre skal gjera EU til ei viktig sak i det komande stortingsvalprogrammet og i komande stortingsperiode. Og for oss som er opptekne av å føra ein politikk som tryggjer og legg grunnlaget for arbeidsplassar i distrikta: Det er ikkje det nyanserte ja-standpunktet Venstre no har innteke som er faren for eksportindustrien eller landbruket vårt, men dei partia som vil seia opp EØS-avtalen. Landsmøtet til Venstre valde òg ny partileiar, Guri Melby. Ho er i tillegg utdanningsminister i regjeringa og står slik sett midt i den historiske, utrøyttelege innsatsen Venstre har stått i sidan partiet vart skipa: å gje alle barn same moglegheiter i livet uavhengig av bakgrunn og opphav og å kjempe mot barnefattigdom og ulikskap gjennom systematisk satsing på ein sterk offentleg skule og tidleg innsats. Og dessverre har ikkje alle barn det bra i Noreg. Då er jobben vår som politikarar å ta vare på desse ungane, gje dei høve til å delta på fritidsaktivitetar, gå i barnehage og på SFO og ha ein skulekvardag prega av undervisning tilpassa den enkelte og fri for mobbing. Difor har Venstre sørgt for å gje gratis plass i barnehage for barn i familiar med dårleg råd, difor har me satsa på gratis skulefritidsordning til barn i familiar med låg inntekt, og difor har me stått på for ei betre skulehelseteneste, eit betre fritidstilbod og gratis aktivitetskort. Eg er òg svært glad for at me i godt samarbeid med dei to andre regjeringspartia, Høgre og Kristeleg Folkeparti, og med Framstegspartiet har fått på plass elleve månader studiestøtte, betra velferdsordningane for studentar og systematisk etablert fleire studieplassar og studiemoglegheiter i heile landet, og ikkje minst monaleg betra moglegheitene og tilbodet til dei som slit med å fullføra vidaregåande skule. For Venstre handlar klima- og miljøkampen om å sikra fridomen og moglegheitene til framtidige generasjonar. Me er ukuelege framtidsoptimistar. Difor kuttar me klimagassutslepp og fredar verdfull og trua natur. Med Venstre i spissen har me no dei lågaste utsleppa på 27 år nasjonalt, trass i at dei går opp i Noregs største by, Oslo. Det har ikkje kome av seg sjølv, men gjennom elbilfordelar, auka bruk av biodrivstoff, ei omfattande satsing på kollektivtransport og jernbane og ikkje minst eit utstrekt samarbeid med norsk næringsliv og forskings- og teknologiutviklingsmiljø. Tunge statlege verkemiddel som Enova, klimateknologiordninga og SkatteFUNN er auka med mangfaldige milliardar. Me har etablert eit heilt nytt statleg klimainvesteringsselskap, Nysnø Klimainvesteringar AS, som på rekordtid er tilført 2 mrd. kr i forvaltingskapital. Me har gjort det meir lønsamt å ta grøne val i kvardagen gjennom eit grønt skatteskifte som set ned prisen på grøne løysingar, som null- og lågutsleppsbilar og kollektivtransport. Og i budsjettforslaget for 2021 ligg det inne ei gigantsatsing på karbonfangst og -lagring. Dette kan vera noko av det viktigaste me gjer med tanke på å redusera klimagassutslepp raskt og omfattande nok, ikkje berre i Noreg, men «worldwide», for å unngå dei verste klimaendringane i framtida. For Venstre er fridom og moglegheiter for alle det viktigaste. I denne stortingssesjonen vil det heilt sikkert stå mange slag om nettopp det: rusreforma, klimameldinga som skal visa korleis me skal nå 2030-måla, og ulike tiltak som skal sikra at endå fleire torer, og lukkast med å realisera gründerdraumen sin, t.d. – nødvendige og krevjande forslag, men forslag som gjer Noreg til eit betre land. For betre er alltid mogleg.