Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2010-10-21:
Når det gjeld det siste innlegget knytt opp mot Stad skipstunnel, er eg veldig glad for at ein bruker tid på å tenkja på den dyre løysinga, og om det er nødvendig å velja ei slik løysing – det er iallfall SV sitt utgangspunkt. Interpellanten tek opp eit tema som mange er opptekne av, og som det høyrest ut som om alle er einige om. Slik er nok verkelegheita ikkje. Men eg synest at dei tre grepa som Hareide er inne på, er heilt riktige å fokusera på. Lat meg begynna med dette knytt opp mot hamner, i forhold til Risavika hamn, som blei nemnd, der ein altså går saman med private og kommunar og byggjer ut ei hamn utmed havet, for å seia det sånn, til 1½ mrd. kr, og så har ein ikkje teke omsyn til infrastrukturen ut dit. Interpellanten nemnde at kanskje ein òg burde revurdert godsterminalplasseringa. Det blei forsøkt av eit parti på 1990-talet då eg sat i bystyret i Stavanger, men då var partia på Nord-Jæren redde for at dersom dei gjekk vekk frå den planen dei hadde, ville dei ikkje få nokon ny plan. Derfor blei det Ganddal – og no ligg det på Ganddal. Problemet no er at då kjem presset på firefelts vegar ut til Risavika. Men då er SV sitt svar på det at då må ein løysa det med å byggja jernbanen ut dit, og så ha omlasting inne på Ganddal. Så det lèt seg framleis gjera på ein miljøvennleg måte. Det er noko av poenget mitt her, når no representanten frå Høgre og representanten frå Framstegspartiet og andre seier at me må byggja meir vegar, og då får me liksom meir sjøtransport. Men det må jo vera veldig forenkla. Dersom ein, sånn som Framstegspartiet går inn for, tek vekk alle bompengane, blir det jo endå billigare å køyra på vegane, og då blir det jo endå meir transport på vegane. Dersom ein meiner noko med at ein skal ha meir transport over på sjøen, må ein jo gjera det billigare å reisa på sjøen. Det er jo det regjeringa no gjer – det er jo det statsråden no gjer greie for, at ein går laus på avgiftsregimet på sjøen, nettopp for å flytta transporten dit. Men dersom me gjer det motsette, slik som Framstegspartiet vil – gjera det billigare å køyra på vegen – flyttar ein jo meir transport over på vegen. Då får ein fleire trafikkulykker, og då får ein meir forureining. Så enkelt er det med den tenkinga som Framstegspartiet står for. Det er merkeleg at ein ikkje sjølv innser dette når ein argumenterer for at ein skal ha meir transport over på sjøen, og har fremma forslag om dette, og det stemde regjeringa ned, og Kristeleg Folkeparti stemde det ned. Det heng jo ikkje saman, når ein då skal prøva å ta vekk bompengar og ting som gjer det billigare å køyra på vegen. Derfor er det viktig at ein faktisk prioriterer. Då meiner SV – dette er ikkje regjeringa sitt syn – at å byggja ut E39 og å byggja alle desse tunnelane på Vestlandet vil jo auka det same problemet som ein seier at ein er imot. Det vil jo faktisk føra til at det blir lettare for godstransporten å køyra på vegane, og det vil ta vekk ferjer og moglege pausar for lastebilsjåførar, sånn at dei blir trøttare og farlegare å ha på vegane. Eg saknar ei prioritering frå høgrepartia i denne debatten. Dei seier liksom berre ja til alt – ja til meir vegar, ja til meir undersjøiske tunnelar, og så skal ein få til meir sjøtransport. Eg meiner ærleg talt at høgrepartia òg må evna å prioritera og ikkje berre seia ja til absolutt alt, når dei veit at det betyr at det dei seier med omsyn til sjøtransport, ikkje vil stemma. Så er jo folk kjende med at me i SV meiner at dei som verkeleg er diskriminerte i debatten om prioritering, først og fremst er jernbanen. Det er sånn at hamnene har inntekter frå avgiftene, flyplassane har inntekter frå spritsal og andre avgifter, motorvegane og vegane har bompengar. Jernbanen har ingen ekstrainntekter, dei har berre statsbudsjettet. Det synest SV er ei svakheit i forhold til det å flytta transport frå veg til bane. Men, som sagt: Me må òg satsa meir på det som statsråden var inne på, å ta avgiftsgrep når det gjeld hamne- og farleipolitikken. Det er me altså i gang med. Så til interpellanten – i forhold til ein transportetat: No skal dei raud-grøne bort og kikka på den svenske modellen og diskutera det. SV har sagt at me ønskjer hamner og farleier inn under Samferdselsdepartementet, men det er ting me skal diskutera framover, sjølvsagt med statsråden òg. Avgiftene held me på å redusera, og NTP-planen held me. Så dette er ikkje så gale, president.