Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2011-12-08:
Eg vil òg begynne med å gi presidentskapet ros, kanskje særleg stortingspresidenten, for arbeidet med å gjere endringar i ordningane for stortingsrepresentantar – ikkje minst å leggje til grunn det krystallklare, at dei skal vere i tråd med det andre grupper i samfunnet har, og som folk flest dermed vil oppfatte som rimelege. Det er etter mi oppfatning eit ganske viktig arbeid som vert gjort no, og som vil gi ein heilt annan legitimitet for dei godtgjerslene, pensjonane og andre ordningane som vi som stortingsrepresentantar har. Eg har teikna meg til sak nr. 1, og så vil representanten Chaudhry gå igjennom nokre punkt i dei andre sakene etterpå. Det er positivt at vi no omsider gjer om på pensjonsordningane for stortingsrepresentantar. Stortingsrepresentantar har altfor lenge hatt ein gullpensjon som ikkje stod i noko rimeleg forhold til andre pensjonsordningar i samfunnet. SV har gjentekne gonger, over mange år, foreslått å endre dei – avskaffe dei og innføre ei anna ordning. Vi har vorte nedstemde her i salen mange gonger, til dels med raljering frå talarstolen. No er det omsider eit samrøystes storting som går inn for å gjere dette. Det er veldig bra. Men det er etter mi oppfatning òg heilt feil å gjere det med verknad frå 1. januar 2012 og ikkje – som alle har trudd ein skulle gjere – med verknad frå inngangen av denne stortingsperioden, oktober 2009. Det er tre sentrale grunnar til det: For det første er intensjonen i Stortingets vedtak om omgjering av pensjonsordninga for stortingsrepresentantar heilt krystallklar. Det skulle gjerast frå inngangen av perioden, hausten 2009. Det er omtala i Johnsen-utvalget, i innstillinga frå presidentskapet den gongen, ja, saksordføraren for saka den gongen, som no er medlem i presidentskapet – representanten Korsberg – sa frå Stortingets talarstol: «Stortinget vedtok i vår en ny pensjonsordning som skal gjøres gjeldende for nye representanter fra og med inneværende høst.» Det sa han altså frå Stortingets talarstol ved behandlinga av saka den 10. desember 2009. Den same informasjonen vert lagd ut på Stortingets nettside og vert kommunisert offentleg. Der kan ein lese: «Ny ordning er forutsatt innført for stortingsrepresentanter og regjeringsmedlemmer med virkning fra høsten 2009.» Så vi veit kva vi gjer: Det er kommunisert offentleg, det vert sagt her frå talarstolen, det står i innstillinga. For det andre meiner eg det er heilt feil at vi no skal ha ein periode på over to år, der stortingsrepresentantar som sit ved sida av kvarandre her i salen, får ulik opptening. Det som alle forstår er rimeleg, er at viss du har sete tolv år på Stortinget, får du ei opptening for tolv år, og viss du har sete i fire år, så får du for fire år. Men no kjem vi i den situasjonen at f.eks. akkurat den dagen i dag opptener representanten Andersen og representanten Pedersen, eller representanten Solhjell og representanten Thorkildsen, ulik pensjon for denne tida, ikkje ut frå at den eine gjer ein betre jobb enn den andre, eller at vi jobbar meir, men berre ut frå at den eine har sete lenger på Stortinget enn den andre – før. Og det er heilt urimeleg. Det er eit heilt ukjent prinsipp i pensjonssystemet at ein skal ha høgare pensjon fordi ein har vore lenger i ei stilling, eller tene opp for det konkrete året den konkrete dagen. Det er heilt urimeleg at vi skal ha stortingsrepresentantar med ulik pensjonsopptening, berre som ei rein premiering for å ha sete i fleire stortingsperiodar før – altså oppteninga for denne perioden. Så det vert feil med den ulike oppteninga. Forholdet til Grunnlova er ekstremt viktig, og eg har nøye lese regjeringas brev, der ein gjer greie for Justisdepartementets lovavdelings vurdering av forholdet til Grunnlova. Dei er vår kanskje fremste kompetanse på det spørsmålet. Eg har sjølv vore i ein situasjon der eg har gjort meg nytte av den kompetansen og dei vurderingane. Eg veit at det alltid er viktig rettleiing. Eg veit at dei ofte har rett, og av og til ikkje. Men det er rettleiing og råd til landets nasjonalforsamling, indirekte frå regjeringa. Grunnlovas vedtak om tilbakeverkande kraft er veldig viktig for å beskytte vanlege menneske mot det ein kanskje kan oppfatte som overgrep, nemleg dersom nasjonalforsamlinga vedtek noko som dei ikkje er ein del av – eller vert som ein uskuldig tredjepart, og at ting som har skjedd før, får konsekvensar for dei. Men det kan umogleg vere sånn at Grunnlovas ånd er å beskytte stortingsrepresentantar mot konsekvensane av våre eigne vedtak, iallfall ikkje når vi heilt openbert der og då har skjønt kva vi vedtek, seier det herfrå og skriv det i ei innstilling. Så eg meiner at det er nøydt til å vere ei feil forståing, og at den riktige forståinga er at når nasjonalforsamlinga – vi som forvaltar lovverket – gjer eit vedtak, må vi stå opp for det, òg nesten tre år seinare. For å avslutte: Vi visste kva for vedtak vi gjorde då. Vi må stå for det. Det er urimeleg med ulik pensjonsopptening i dei åra her. Eg meiner at det òg vil stå seg som vedtak. Då vil òg Stortinget ha endra sine pensjonsreglar før pensjonsreforma tek til å gjelde. Det sømmer seg ein leiar å gå føre, ikkje å komme hanglande litt etterpå. Så det er godt at vi får endra dei reglane, men vi bør gjere det på den måten vi tidlegare har sagt at vi skal gjere.