Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2018-06-05:
Vedtaket som fleirtalet er i ferd med å gjennomføre om å leggje ned flystasjonen på Andøya og flytte han til Evenes, er eit av dei dårlegast fundamenterte vedtaka i nyare tid. Regjeringa og Arbeidarpartiet sin plan om å leggje ned Andøya flystasjon vil svekkje norsk forsvarsevne og tryggleiken til norske borgarar. Vedtaket kan raskt vise seg å tappe Forsvaret for milliardar av kroner, rive frå kvarandre eit topp fungerande fagmiljø og tappe eit vitalt lokalsamfunn for viktige arbeidsplassar. Ein samla komité la ved handsaminga av landmaktutgreiinga til grunn at regjeringa skulle kome attende til Stortinget i revidert nasjonalbudsjett i vår dersom det kom fram vesentlege endringar i avgjerdsgrunnlaget. Det har kome fram vesentlege endringar i avgjerdsgrunnlaget for nedlegginga av Andøya flystasjon. På side 11 i konseptvalutgreiinga, KVU, står det mellom anna: «Evenes skal overta rollen som vertsbase for allierte maritime patruljefly etter nedleggelsen av Andøya flystasjon, både hva angår øvelser og oppdrag. Når det gjelder øvrige allierte behov som er dekket på Andøya flystasjon i dag, er det ikke lagt til grunn at disse overføres til Evenes flystasjon.» Dette må tolkast som at Evenes ikkje i særleg grad skal ha ansvaret for mottak av allierte kampfly. Både regjeringa og Arbeidarpartiet grunngav lenge nedlegginga av Andøya flystasjon med manglande luftvern. På Høgres heimeside kunne ein lese: «Fremtidig våpenutvikling og moderne krigføring gjør at det er helt vesentlig at både kampfly og maritime overvåkingsfly kommer innunder beskyttelse av langtrekkende luftvern.» Denne typen propaganda var det regjeringspartia mata Arbeidarpartiet med før stortingsbehandlinga. Då Arbeidarpartiet tok si avgjerd, sa leiaren i utanriks- og forsvarskomiteen, Anniken Huitfeldt, at Arbeidarpartiet ynskte å redde Andøya flystasjon, men at det var eit avgjerande argument for henne at ein moderne overvakingsbase treng luftvern. La det vere fastslått ein gong for alle at luftvern var eit avgjerande argument for at Arbeidarpartiet gjekk inn med støtte til regjeringa sitt forslag. Alt under handsaminga av langtidsplanen vedgjekk regjeringa: «(...) dimensjonerende forbruk for henholdsvis norske kampfly, maritime overvåkningsfly og allierte fly vil ikke kunne inntreffe samtidig, på grunnlag av andre begrensende faktorer og operative vurderinger.» (...) I ein krig skal sjølvsagt kampfly vere på Evenes når ein har bestemt det. Altså skal ikkje overvakingsfly vere der, ifylgje svaret som regjeringa gav. Kvalitetssikringa KS1 av konseptvalutgreiinga for Evenes flystasjon stadfestar dette. Der står det: «Vi forstår det slik det ikke planlegges å operere MPA fra Evenes under høyintensitetsoperasjoner. Vi savner en forklaring på hvordan MPA-ene skal løse sine oppgaver i nordområdene i en væpnet konflikt. Dette burde vært utredet.» Amen! På eit møte med produsentar frå USA vart det overfor meg hevda at Noreg no har samtalar med både Island og Storbritannia om eventuell baseverksemd for P-8 i ein krigssituasjon. Eg har aldri fått det stadfesta frå norsk side, men det vart sagt som ein sjølvsagd ting, som eg tydelegvis burde vite som medlem av utanriks- og forsvarskomiteen. Så mykje om det. Men den 18. april kunne NRK avdekkje: «Bakke-Jensen avviser at luftvernbeskyttelse av de maritime overvåkingsflyene blir brukt som et avgjørende argument for å velge Evenes som ny base. – En delt løsning ble ikke valgt fordi dette uansett ble for dyrt, sier Bakke-Jensen.» OK. Altså er ikkje lenger luftvern noko avgjerande argument. Overvakingsfly er, som kvalitetssikringa slo fast, ikkje meint å skulle brukast i eit krigsområde eller i det KS1 omtalar som høgintensitetsoperasjonar. Kva så med kostnadsargumentet, som Høgres noverande forsvarsminister hevda var avgjerande for å leggje ned Andøya flystasjon? I KVU-en er det fleire som har vist til at det noverande prosjektet på Evenes må fylgjast opp med eit byggjetrinn 2 dersom basen skal vere tilfredsstillande. NATO-inspeksjonen som har vore, har ført til at kostnadene alt har auka betydeleg. Regjeringa veit ikkje kvar ein skal motta allierte fly, og slett ikkje kva det skal koste. Gratis vert det ikkje. Den kunnskapen burde og skulle me hatt i dag – før me gjer dette vedtaket. Senterpartiet har lenge åtvara mot personellflukt som ein konsekvens av regjeringa og Arbeidarpartiet sine vedtak. No ropar òg forsvarssjefen varsko. Han varsla sist fredag krisetiltak for å hindre at 133 Luftving og 333 skvadron som driftar P-3, bryt saman. Over 30 har hittil slutta, og 10 til 20 vurderer å gjere det same. Nettstaden www.aldrimer.no, som har vist seg å ha særdeles gode kjelder både i Forsvaret og i NATO, skriv i dag med referanse til både norske og utanlandske kjelder at USA i løpet av juni skal ta over store delar av den løpande maritime overvakinga av Barentshavet inntil fem P-8 Poseidon frå US Navy er venta til Andøya, og det er uklart kor lenge dei skal vere der. Eg håpar statsråden vil gjere greie for dette i sitt innlegg, så me får vite kva som er sant, og kva som er usant. Eg tek opp forslaga som Senterpartiet er ein del av.