Anita Apelthun Sæle (Kristelig Folkeparti), 2004-11-23:
Introduksjonslova er eit av dei viktigaste og mest positive grep som er gjorde når det gjeld mogleigheita for integrering og deltaking i det norske samfunnet. Årsaka til dette er at lova har fokus på både rettar og plikter. Eg må seia at det er svært tilfredsstillande å stå her i dag. Eg meiner at det må vera ti år sidan eg var med på å be om ei slik ordning som vi innfører i dag, og det vart den gongen møtt med stor motstand og mange avisoppslag. Eg hugsar at Bergens Tidende hadde ei heilside om meg, der det stod at eg vart innkalla på teppet. Det pålitelege når det gjaldt avisoppslaga den gongen var ikkje betre enn i dag. Men eit krav den gongen var uhørt og rasistisk, i dag er alle einige. På nokre område kan vi då konstatera at verda har gått framover. Å ha rettar er ikkje nok, og å ha plikter er heller ikkje alltid nok, men kombinasjonen av rett og plikt trur vi er nøkkelen til å læra seg norsk, til å læra det norske samfunnet å kjenna, noko som er veldig viktig, og delta i arbeidstrening og opplæring der det er nødvendig. Det å ha denne basiskunnskapen er ein føresetnad for deltaking og posisjon i samfunnet, og det dannar grunnlaget for å verta sjølvforsørgd gjennom arbeid, noko som er positivt både for den enkelte og ikkje minst for samfunnet. Målet for styresmaktene må vera rask busetjing av alle flyktningar som får opphald i Noreg. På same måten er det viktig å leggja til rette for ein rask overgang til arbeidslivet og auka samfunnsdeltaking. Men integreringa er ein tovegs prosess, og derfor kan ikkje integreringa lykkast gjennom lovgjeving eller styresmaktene si tilrettelegging åleine. Like viktig, ja kanskje vel så viktig, er individuelle initiativ og engasjement frå innvandrarane sjølve. Berre då kan vi få ei heilskapleg og vellykka integrering. Det har vore ein sterk auke i omfanget av norskopplæringa og kostnadene dei siste åra. Samtidig har gjennomstrøyminga vore veldig låg. Det er sjølvsagt ikkje tilfredsstillande. Eg har hatt mange telefonar frå ganske fortvilte norsklærarar som plutseleg ikkje har elevar. Dei har begynt med ein heil klasse og har mindre enn ein halv klasse når dei sluttar – og av og til ingen. Derfor må det takast nye grep for å få fleire til å fullføra opplæringa. Dette har gjeldt både kvinner og menn, ifølgje dei telefonane som eg har hatt, så det er ikkje heilt stigmatiserte grupper dette gjeld. Dette lovforslaget legg opp til ei betre moglegheit for ei fullføring. Vi er einige med Regjeringa i at staten primært skal gje personar som har klare utsikter til varig opphald, moglegheiter til å delta i introduksjonsprogrammet. Det er etter vår meining å konsentrera tilgjengelege ressursar om dei som vil ha behov for dette i integreringsprosessen, samtidig som vi ikkje gjev falske forhåpningar til dei som har mindre, eller kanskje vi skal seia minimale, utsikter til eit varig opphald i landet. Kristeleg Folkeparti er einig i at det skal gjevast rett og plikt til 300 timar norskopplæring gratis, men at ein etter vurdering kan få inntil 3 000 timar ved behov. For å sikra gjennomføring før det har gått altfor lang tid, meiner vi at det er riktig å setja ein tidsfrist for gjennomføringa. Dei som deltek i norskopplæringa, vil ha svært ulik bakgrunn og ulike føresetnader for læring. Derfor skal opplæringa tilpassast den enkelte. Men vi trur ikkje at det vil vera riktig å krevja ferdigattest for å få busetjingsløyve eller norsk statsborgarskap, slik Framstegspartiet foreslår. Vi forstår motivet for forslaget, det vil eg understreka, men vi meiner at det vil kunna ekskludera personar på ein urimeleg måte. Vi står derfor fast på at det er deltaking på norskopplæringa som skal vera kravet for å få innvilga norsk statsborgarskap. Kristeleg Folkeparti er einig med Regjeringa – inga overrasking, skulle eg meina – i at tilskottsordninga til norskopplæringa bør reviderast og tilpassast eit nytt opplæringssystem. Vi har merka oss at Regjeringa vil komma tilbake til finansieringa i revidert nasjonalbudsjett for 2005. I ein situasjon der kommunane har store økonomiske utfordringar, vil vi understreka at ei ny tilskottsordning må organiserast slik at finansieringa ikkje kjem i konkurranse med andre, grunnleggjande velferdstilbod i kommunen. Det er viktig for velferdstilbodet, men det er òg viktig for å sikra ei rask og god busetjing av alle flyktningar som har fått opphald i landet.