Kjell Ingolf Ropstad (Kristelig Folkeparti), 2007-04-17:
Vår tids største utfordring er utan tvil den enorme fattigdommen og dei store forskjellane me har i verda. FN og verdas statar har gjennom tusenårsmåla sett seg som mål å gjere noko med desse problema, for me veit at det er mogleg. Spørsmålet er om me grip moglegheita. Eg er stolt over at Kristeleg Folkeparti og min partileiar har løfta fram denne debatten i dag. Eg er òg glad for at statsråden har svart så positivt. Noreg blei i fjor for femte år på rad kåra til verdas beste land å bu i. I 2005 brukte me ifølgje Statistisk sentralbyrå 9,2 pst. av BNP, dvs. ca. 176 milliardar kr, på helseføremål. Ingen andre land i verda bruker så mange offentlege kroner pr. innbyggjar på helsetenesta. Legedekninga i Noreg er høg, og spedbarnsdødelegheita er låg, ei av dei lågaste i verda, med ca. 3,2 barn under eitt år pr. 1 000 levandefødde i 2005. Med eit slikt privilegert utgangspunkt har me eit stor moralsk ansvar for å hjelpe utviklingslanda som har svært høg barnedødelegheit. Eit svært viktig ledd i dette er å styrkje helsepersonelldekninga i u-land. Derfor tek interpellasjonen frå Kristeleg Folkeparti opp ei stor internasjonal utfordring. Me vil òg ha helseutfordringar i Noreg i framtida, kanskje særleg innan folkehelsa. Vår hovudprioritet bør likevel vere å få meir likestilte helsetenester mellom landa i den vestlege verda og i dei fattige landa i sør, for det kan vere freistande for rike land å bruke si overlegne kjøpekraft til å tappe u-landa for helsepersonell for å sikre seg sjølv billeg tilgang til ferdig utdanna helsearbeidskraft, men ei slik organisert rekruttering rimar ikkje med mi oppfatning av etikk og nestekjærleik. Me kan ikkje la løysingar på eigne utfordringar gjere det vanskelegare for fattige land å løyse sine problem. I FN-rapporten «World Population Ageing 1950–2050» blir det konkludert med at aldringa av befolkninga i verda er utan historisk sidestykke. Frå 2000 til 2050 vil delen eldre over 60 år i befolkninga meir enn doblast frå 10 pst. til ca. 21 pst. Dette vil auke etterspørselen etter helsepersonell, ikkje minst i dei rike landa. Utfordringa Kristeleg Folkeparti tek opp i interpellasjonen, vil derfor bli stadig meir presserande å løyse. Gjennom ein langsiktig og god førebyggjande politikk og ein sunn livsstil kan me få til ei betre helse i befolkninga. Det er i seg sjølv bra for folk, og det vil òg ha den fordelen i tillegg at det vil dempe veksten i behovet for helse- og omsorgspersonell. For Kristeleg Folkeparti er løysinga på behovet for helse- og omsorgspersonell vidare å auke utdanningskapasiteten innan helse- og omsorgsyrka, og det må gjerast bevisst og målretta. Vidare må dei som er utdanna som helsepersonell, bli motiverte til å jobbe som det, bl.a. gjennom gode og stimulerande fagmiljø og løn etter ansvar og kompetanse. Det er eit paradoks at meir enn 10 000 sjukepleiarar i dag jobbar utanfor helsetenesta. Kristeleg Folkeparti fekk i arbeidet med omsorgsmeldinga fleirtal for å evaluere dagens praksis når det gjeld moglegheit for å jobbe heiltid og vurdere om arbeidsmiljølova kan skjerpast ytterlegare med omsyn til dette. Dersom alle sjukepleiarar i helsetenesta ville jobbe heiltid, ville Noreg ha hatt meir enn 10 000 fleire årsverk. Blant våre eigne minoritetar kan me òg satse på å utdanne fleire helse- og omsorgsarbeidarar. Eg ser fram til resultata frå Regjeringa sitt arbeid for å møte utfordringane med å styrkje helseinnsatsen i fattige land samt å møte eigne helsepersonellutfordringar her heime på ein offensiv, ein kreativ og ein målretta måte. Min viktige bodskap og mitt mål vil alltid vere at me ikkje må kome i ein situasjon der fattige land betaler prisen for vår velstand. Vårt mål må vere utvikling i dei fattigaste landa i verda. Det kan me klare, men då må me ikkje tappe dei landa for viktig, ja også livsviktig, arbeidskraft.