Sveinung Rotevatn (Venstre), 2017-05-29:
Når vi no har ei ny sak om PST og E-tenesta framfor oss, handlar det for ein gongs skuld ikkje om å gje utvida tilgang til overvaking, og det kan ein jo vere glad for. Men det det handlar om, er like fullt eit veldig viktig spørsmål, eg vil seie eit ganske vanskeleg spørsmål, som eg synest det blir teke forbausande lett på av ein del av representantane frå regjeringspartia her i dag, nemleg informasjonsdeling mellom sikkerheitstenestene våre. Skulle ein følgje den linja som representanten Elvenes og andre her ligg på, verkar det som den mest sjølvsagte tingen i heile verda at all mogleg informasjon skal kunne flyte mellom PST og E-tenesta. Det er jo det som er den naturlege følgja av måten det blir argumentert på. Men det er altså ein grunn til at dette er organisert som to ulike sikkerheitstenester med to ulike oppgåver, to ulike mandat og ulike avgrensingar på kva dei har lov til å gjere. Dersom ein har fri informasjonsdeling mellom dei, utan nokon avgrensingar, så hadde det ikkje vore nokon grunn til å organisere det på den måten, for då kunne ein berre forbigått alle dei avgrensingane ved å dele informasjon. Men det er jo ingen tvil om at det er eit stadig press om at her skal det delast informasjon. Det siste eksempelet, bortsett frå den saka vi har til behandling, er det ein no sit og vurderer i regjeringa, nemleg digital grenseovervaking. Dette er meint for E-tenesta, retta mot utlandet, men det er allereie eit stort press frå PST om at dette er informasjon som dei skal ha tilgang til, altså i praksis å kunne overvake alle norske borgarar. Det ville kledd enkelte representantar å vere litt meir audmjuke med tanke på at dette faktisk er ganske vanskelege spørsmål, med tilhøyrande nyansert debatt. Så er det også ein litt klassisk gang her: Først gjev ein ein utvida overvakingsheimel, reint konkret til dataavlesing, som Stortinget gjorde nyleg. Då var det veldig avgrensa, at dette skal brukast til dette og dette, og vi skal ha sånn og sånn domstolskontroll osv. – og så kjem ein ganske kort tid etterpå og seier at forresten så må E-tenesta få tilgang til det. Eg kan ikkje hugse at det var eit vesentleg argument frå regjeringa då denne debatten gjekk, men no er vi her, og sånn går gjerne desse sakene. Eg synest representanten Tajik heldt eit godt innlegg. Det er ganske oppsiktsvekkjande at ein når ein i saka om dataavlesing seier at her må vi ha grundige drøftingar av omsynet til overskuddsinformasjon, ved første anledning lèt vere å drøfte det når ein då skal gje tilgang til å dele informasjon. Ein ser ikkje det som nødvendig. Eg synest det er uheldig, og eg synest den kritikken som kjem frå Arbeiderpartiet, er rimeleg. Det er likevel slik at det må vere moglegheiter for ein viss informasjonsdeling mellom sikkerheitsmyndigheitene våre. Eg ser det, Venstre er einig i det, men ein må nærme seg det med å sjå på kva vi faktisk snakkar om – kor stort er behovet, og kva er nedsida med tanke på personvern, det å beskytte borgarane? Det ein no gjer, er jo å opne for deling av informasjon med ein ganske svær krins av menneske ut frå svært generelt formulerte formål. Det opnar døra ganske vidt. Så er det nokre forslag her som tek opp i seg viktige omsyn til etterfølgjande domstolskontroll osv., som blir avfeia med at det er byråkratisering. Ut frå ein tradisjonell borgarleg ståstad er det byråkratisering når myndigheitene legg hinder i vegen for at privatpersonar skal kunne utøve sine fridomar. Dette er det motsette, at ein skal leggje avgrensingar på kor langt inn i den personlege sfæren staten skal kunne trengje utan hindringar. Å kalle det byråkratisering synest eg er litt historielaust. Tvert imot har det vore eit viktig historisk oppdrag for dei borgarlege partia nettopp å seie at det skal vere avgrensingar på statens moglegheit til maktutøving, balansert opp mot individets fridom og integritet. Ut frå det eg no har sagt, er ikkje Venstre klare til å støtte denne lovendringa. Vi kjem til å stemme for forslaga frå Arbeiderpartiet og Senterpartiet, og vi kjem til å stemme for Senterpartiet sitt forslag her i dag om å sende saka tilbake til regjeringa for ei grundigare utgreiing. Det trur eg er ein god idé, og det bør få fleirtal, meiner eg. Dersom det forslaget ikkje skulle få fleirtal, så er ikkje Venstre – iallfall ikkje her i dag – klare til å støtte lovendringane, og vi kjem derfor til å stemme imot dei.