Ove Trellevik (Høyre), 2020-05-26:
Toretalen til representanten Engen-Helgheim er ikkje truverdig. Han er grådig flink til å prata, men kva dei har vore med på å forhandla fram, og som står skrive i Granavolden-plattforma, har han altså ikkje fått med seg. Det står der: «Nivået på kvoteflyktninger må(…) sees i sammenheng med øvrige innvandrings- og integreringsutfordringer, herunder eventuell relokalisering fra EU.» (…) Det fell på steingrunn, det han seier i innlegget sitt. Situasjonen i Hellas er heilt akutt. Det er ei humanitær krise, forårsaka av at det er altfor mange immigrantar som søkjer politisk asyl i Europa. Men på langt nær alle har behov for vern etter asylretten. Det er lett å verta kjenslemessig engasjert. Ein vert prega av bileta og historiene ein ser og høyrer frå leirane i Hellas og andre delar av verda, for den delen. Høgre støttar regjeringas syn. Dersom Noreg skal bidra med relokalisering, bør det vera ein del av ei europeisk og langsiktig løysing, og at ein får ei varig og bindande ordning for ansvars- og byrdefordeling. Så har det dei siste vekene vore ein prosess der fleire og fleire land har slutta seg til initiativet om relokalisering. For Høgre er det viktig å førebyggja at fleire legg ut på ei farleg reise mot Europa. Regjeringa skriv i sitt svarbrev til komiteen at det ikkje kan utelukkast at relokalisering kan gje ein tiltrekkingseffekt til Europa og dermed bidra til å oppretthalda smuglarmarknaden. Dette er særleg aktuelt og særleg uheldig for einslege mindreårige som er spesielt sårbare immigrantar. Det finst om lag 5 300 einslege mindreårige i Hellas per i dag. 70 pst. av dei er frå Afghanistan og Pakistan, og meir enn 90 pst. er gutar over 15 år. Det er også verd å merka seg at det er svært få unge menn mellom 18 og 23. Å hjelpa og beskytta barn som ikkje får nødvendig omsorg, er eit ønskje dei aller fleste av oss har. Det internasjonale samfunnet har eit moralsk ansvar overfor menneske som er på flukt. Men det er legitimt å spørja seg: Korleis og kor kan ein best hjelpa? Det er såleis lett å argumentera for at ei god løysing er å hjelpa flest mogleg av barna som er i leirane, ut av leirane. Spørsmålet er om det på lengre sikt er det rette. Vil ei slik løysing gje håp for andre immigrantar utan behov for vern? Så er det slik at Noreg frivillig – med Framstegspartiet i regjering – deltok i eit relokaliseringsprogram i 2015–2016, der me relokaliserte 1 509 asylsøkjarar frå Italia og Hellas til Noreg. Det vart ikkje særleg betre i Hellas av den grunn. Ifølgje Europakommisjonen var det to EU-land, Irland og Malta, som faktisk relokerte like mange asylsøkjarar som me var forplikta til under den midlertidige relokaliseringsordninga i 2015–2016. I tillegg deltok Noreg, Sveits og Liechtenstein frivillig. Noreg bidrog også i ei adhocrelokalisering frå Malta sommaren 2018. Så Noreg har bidrege mange gongar, utan at Hellas og EU har fått på plass ei varig løysing for asylhandsamingssystemet i Hellas. Noreg har også bidrege ved å handsama asylsøknadene til 970 personar, som skulle ha vore handsama i Hellas. Det vil seia at 650 er handsama, men Hellas nektar å ta dei tilbake, og det er 250 som vert att her i Noreg, som Hellas ikkje ønskjer å ta imot, og som kanskje må få søknaden sin handsama her i Noreg. I den perioden har me også teke imot 24 einslege mindreårige asylsøkjarar. At regjeringa i dag varslar at ein vil bidra i det pågåande felleseuropeiske initiativet til å avlasta Hellas, bidreg til å betra utfordringa på kort sikt, men det er legitimt å stilla spørsmålet om dette er det rette på lang sikt. Ofte er det dei vala som er mest krevjande å stå i, som kan vera rette på lang sikt. Difor ønskjer Høgre ei varig løysing på utfordringa med asylhandsamingssystemet i Hellas. Me treng felleseuropeiske løysingar, som sender signal om at om ein kjem hit utan grunn til opphald, kan ein ikkje rekna med å få verta her. Europa treng løysingar som inneber at dei som får avslag, må returnera til sine heimland eller til trygge transittland. Skal flyktningkonvensjonen og asylinstituttet fungera i framtida, er ein heilt avhengig av at systemet fungerer slik at me kan gje vern til dei menneska som treng det, og at dette systemet ikkje vert utnytta til andre formål.