Heidi Grande Røys (Sosialistisk Venstreparti), 2008-11-20:
Regjeringa legg stor vekt på at offentlege innkjøp skal skje på ein korrekt måte og med høg kvalitet. Eg er einig i veldig mykje av det som har vore sagt frå denne talarstolen når det gjeld akkurat det. Det betyr at eg sjølvsagt ikkje er fornøgd med dei brota som skjer på regelverket for offentlege innkjøp. Som fleire har vore inne på: Regjeringa har gjort mykje for å sikre at etterlevinga av regelverket vart betre etter at vi tok over. Eg må seie at eg tek avstand frå omgrep som «den lettvinte måten» Regjeringa behandlar dette på, og elles val av ord som eg synest skyt langt over mål med tanke på den jobben som faktisk er gjort på dette området. Det eg i tillegg har gjort sidan i sommar, er å setje i gang ein gjennomgang av heile området. Vi har endra regelverket. Vi har forenkla det. Vi har endra rettleiarane – jobba mykje med det. Vi har laga protokollplikt, og vi har innført gebyr for brot på regelverket. Vi har no behov for å få ein heilskapleg gjennomgang for ytterlegare å sjå på korleis offentlege innkjøp kan profesjonaliserast. Vi ser at vi her har fleire ting vi kan gjere. Som eg var inne på, har eg i mi tid som statsråd hatt eit omfattande arbeid for å betre offentlege innkjøpsprosessar. I tillegg til fornying og forenkling av lovteksten og rettleiaren har vi ved etableringa av Direktoratet for forvaltning og IKT, DIFI, styrkt innsatsen vesentleg når det gjeld rettleiings- og kompetansetilbod om offentlege innkjøp. For å få gode offentlege innkjøp må dei både prioriterast og organiserast på ein tenleg måte. Difor må arbeidet forankrast i leiinga i verksemdene. DIFI har no, på oppdrag frå mitt departement, tinga ei ekstern kartlegging av offentlege innkjøp. Målet med kartlegginga er å få betre oversikt over kva for brot på regelverket som skjer – der har vi òg sjølvsagt dokumentasjonen frå Riksrevisjonen som vi tek med oss – men ikkje minst kva som er årsaka til regelbrota, der Riksrevisjonen har mindre opplysningar å gi oss. Vi har allereie oppretta ei ekstern ekspertgruppe – det gjorde vi tidlegare i haust – som skal vurdere organiseringa av offentlege innkjøp og foreslå tiltak. Det forslaget som ligg på bordet, er allereie ivareteke på det området. Dette arbeidet skal munne ut i ei stortingsmelding, som vi har varsla, og som skal leggjast fram til våren. Tiltak for å styrkje kompetansen og auke bruken av elektroniske verktøy vil òg verte vurderte i samband med den meldinga, men det arbeidet pågår jo kvar einaste dag. Som fleire av representantane har vore inne på, er det ei ypparleg anledning til å profesjonalisere innkjøp og syte for innsyn og transparens kva gjeld offentlege innkjøp ved bruk av elektroniske verktøy. DIFI jobbar òg med å spreie informasjon om offentlege innkjøp og å utvikle innkjøpsnettverk, altså å få dei som er gode, til å hjelpe dei som er mindre gode, og er pådrivarar, som eg sa, for auka bruk av elektroniske løysingar i innkjøpsprosessen. Gjennom arbeidet med meldinga kjem sjølvsagt Regjeringa til å vurdere om vi skal setje i verk enda fleire tiltak for å sikre betre etterleving. Eg er einig med forslagsstillarane i at KOFA er eit godt verkemiddel for å sikre at innkjøpsregelverket vert etterlevt. Vi har auka løyvingane til KOFA for å få redusert sakshandsamingstida. Det var heilt nødvendig. Då vi tok over i 2005, hadde vi ei sakshandsamingstid som var langt over eit år i dei verste tilfella. No er sakshandsamingstida nede i tre månadar i snitt, og der bør ho vere. Men vi ser at vi får auka kompleksitet i ein del av dei sakene som kjem, så vi vurderer sjølvsagt fortløpande situasjonen i KOFA. Ved innføringa av gebyr for ulovlege direktekjøp vart det utvida høve til å klage over ulovlege direkteinnkjøp, slik at det ikkje berre er dei med ei sakleg klageinteresse som får lov til å klage, men òg andre, t.d. representantar frå partiet Høgre som har nytta den klagemoglegheita for å setje ei sak i fokus. Eg meiner det er eit glimrande eksempel på at fleire aktørar kan vere med og klage og setje feil handsaming i fokus. I tillegg har departementet sett i gang eit arbeid for å vurdere korleis handhevinga av regelverket kan betrast ytterlegare. Det er eit offentleg utval som skal vurdere handhevingsdirektivet frå EU. KOFA si rolle vil òg verte vurdert i det arbeidet. Utvalet skal starte sitt arbeid no i vinter. Eg er, som forslagsstillarane, uroleg over at regelverket vert brote. Eg ser det likevel ikkje som tenleg å opprette ei ny tilsynsordning for offentlege innkjøp. Vi har styrkt rettleiingstilbodet, innført gebyr for ulovlege direkteinnkjøp, og det skal altså gjennomførast nye handhevingsreglar. I tillegg kjem vi i stortingsmeldinga til å sjå på ytterlegare tiltak for å skjerpe etterlevinga av regelverket. I sum vil dette i framtida vere med på å redusere talet på brot – helst at brota vert null.