Heidi Grande Røys (Sosialistisk Venstreparti), 2002-12-13:
Eg skal ta for meg berre ei av dei sakene som er omtalte i innstillinga, nemleg omorganisering av toll- og avgiftsetaten. Når det gjeld dei andre sakene, har representanten Svein Roald Hansen omtalt dei på ein god måte både når det gjeld Posten, NSB og Luftfartsverket, og eg deler representanten Hansen sine synspunkt. SV er einig i den overordna målsetjinga om å kome fram til ei organisering av den ytre forvaltninga i toll- og avgiftsetaten som gjer at ressursane kan utnyttast mest mogleg effektivt, og slik at organiseringa er tilpassa dei utfordringane som Tollvesenet står føre. Og innleiingsvis vil eg slå fast at vi sluttar oss til framlegget til regioninndeling og dei vala av regiontollstader som Regjeringa har lagt fram. Men vi vil likevel peike på at vi ikkje er einige i valet av metode, nemleg sentralisering og større einingar som den riktige løysinga for den ytre forvaltninga. Det er store forskjellar i geografi og tal på tilsette innanfor dei distriktstollstader som no er foreslått omorganiserte til tollstader eller foreslått nedlagde. Det har då òg kome fleire kritiske merknader til enkelte element i den strukturen som det er gjort framlegg om. Norsk Tollerforbund har m.a. peika på at dokumentasjonen knytt til dei konklusjonane ein har trekt, ikkje på langt nær er tilfredsstillande. Arbeidsgruppa som tolldirektøren har sett ned, har brukt opplysningar og statistikk berre for eitt år, og ein har ikkje godtgjort at det er dei større einingane som baserer kontrollen på informasjon og mobilitet, som vil gi dei beste resultata, og det er veldig uheldig at det i arbeidet ikkje er lagt vekt på den risikovurderinga som er utarbeidd av distrikta og lagd fram så seint som i juni 2002. På bakgrunn av denne risikovurderinga kan ein gjennomføre ei mykje meir objektiv vurdering av distrikta når det gjeld volum, ressursar og resultat. SV føreset at denne vurderinga vert med i det vidare arbeidet som Regjeringa skal gjere med organiseringa innan regionane. SV er òg veldig kritisk til at store kystområde vil vere utan nærvær av Tollvesenet etter det framlagde forslaget. Næringslivet, som spesielt i desse områda er eksportretta, har levert kritiske merknader og protestar mot framlegget, og vist til at nedlegging av så mange tollstader langs kysten klart vil føre til auka utgifter og andre ulemper for næringslivet. Det er korrekt at den største mengda av deklarasjonar vert utført elektronisk, men det er likevel ei rekkje saker der næringslivet har behov for fysisk frammøte eller fysisk kontroll frå tenestemann. Det er ein mangel i utgreiinga at ein ikkje har synt korleis ein vil løyse slike oppgåver for verksemder som etter omorganiseringa vil få lang avstand til næraste tollstad. Dei nye einingane må ikkje verte så sentraliserte at dei ikkje tener føremålet sitt i forhold til det næringslivet og det publikumet dei skal tene, og dei kontrollobjekta som skal kontrollerast. Vi skulle difor ynskt at det arbeidet etaten sjølv har sett i gang med å greie ut kva oppgåver som kan flyttast ut frå sentrale strøk til distriktseiningane, hadde vore fullført før ein byrja å leggje ned kontor. Sjølv om vi er einige i strategien med å rasjonalisere dei administrative funksjonane i Tollvesenet, treng ikkje det å føre til ei sentralisering av oppgåvene. Moderne IKT-verktøy gjer det fullt mogleg å utføre administrative funksjonar desentralt, slik at ein kan oppfylle Regjeringa si målsetjing om utflytting av statlege arbeidsplassar samstundes som ein rasjonaliserer administrative funksjonar. Ein slik strategi vil frigjere ressursar til anna arbeid i Oslo og Akershus, akkurat slik Regjeringa ynskjer. SV vil òg peike på at det i samband med førre gjennomgang av distriktsadministrasjonen til Tollvesenet vart foreslått å gjere Gardermoen til ein del av Hedmark og Oppland tolldistrikt. Eit slikt forslag ville kunne gi mange positive effektar, m.a. avhjelpe den ressursmessig knappe situasjonen for Oslo og Akershus. Vi har fremja forslag om at dette forslaget vert greitt ut i det vidare arbeidet med distriktsforvaltninga. Vi synest òg, liksom representanten Svein Roald Hansen frå Arbeidarpartiet, at det er uheldig at ein har valt å avvike frå fylkesgrenseprinsippet når det gjeld det framlagde forslaget til inndeling av grenseområda mellom Nordland og Troms fylke.Vi kan ikkje sjå at det er godtgjort kvifor Harstad er foreslått vald framfor Narvik. Narvik er ein tollstad som fyller alle kriterium i dag som kontrollverksemd; det er ei robust eining, og dei oppfyller næringslivets behov. Narvik-området er òg eit område i sterk vekst, det er logistikksenter for Nord-Noreg, det har eit stort omfang av grensekryssande trafikk, m.a. riksvegar og jernbane, det er ei av våre største eksporthamner og har ei internasjonal lufthamn. Vi foreslår difor at Narvik tollstad vert oppretthalden. Når det gjeld sjølve forslaga som er refererte i innstillinga, er det ved ein feil kome med eit forslag frå SV som aldri har vore fremja i komiteen, og som heller ikkje vil bli fremja her i salen. Forslag nr. 11 eksisterer såleis ikkje. Elles vil eg ta opp dei forslaga som SV har i lag med fleire i innstillinga.