Tore Storehaug (Kristelig Folkeparti), 2017-12-13:
Eg òg vil starte med å takke komiteen for eit godt samarbeid. Eg har jo vore ein førstereisgut på den seglasen som denne budsjettprosessen har vore. Eg har merka meg at det kanskje har vore litt meir orkan i kasta tidlegare år, og at vi har kome fram til gode løysingar med forlikspartia. Sjølvsagt kunne eg som ein ung idealist ha tenkt meg å løyse mykje meir, men så er det jo slik at gode vedtak ligg ein plass mellom det å vere rastlaus og det å vere jordnær i tilnærminga si. For Kristeleg Folkeparti handlar dette saksfeltet og tilnærminga om at dagens generasjon, altså vi, har eit forvaltaransvar som forpliktar oss til å føre ein energi- og miljøpolitikk som varetek dei komande generasjonane sin rett til å arve ein klode i same stand som då vi overtok han – eller betre. Vi går inn i det som er siste fase av fossilsamfunnet. Samtidig innser vi at denne fasen kjem til å vare ei stund til. Då er det viktig at ein systematisk tek i bruk og utviklar eit samfunn som er basert på fornybar teknologi, der berekraftig bruk og eit grønt skifte er dei viktige nøkkelorda. Heldigvis blei det denne gongen ikkje så mykje styr rundt det grøne skatteskiftet som det var i fjor. Og heldigvis har vi òg denne gongen levert eit budsjett som gjer at det løner seg litt meir å ta dei miljøvenlege vala som det er nødvendig at familiane som sit rundt bordet og diskuterer kvardagen sin, tek. Skattar og avgifter veit eg blei diskuterte i salen her i går, men eg nemner det likevel, fordi eit grønt skatteskifte er ein viktig komponent i ein heilskapleg miljøpolitikk. Vidare har eg lyst til å nemne at forskjellane i nettleiga er problematiske og rammar innbyggjarane i kraftfylka og distrikta unødvendig hardt. Tilgang på straum er heilt nødvendig i eit moderne samfunn, og når nettdriftstenestene er naturlege monopol der kundane ikkje kan velje ein annan leverandør, er det faktisk ei offentleg oppgåve å sikre like, eller iallfall likare, prisar rundt omkring i landet. Utjamningspotten har vore noko som Kristeleg Folkeparti har kjempa for i tidlegare budsjettrundar, og i år har vi ikkje fått til pengar gjennom statsbudsjettet til å utjamne forskjellane i nettleiga. Men det er inne eit forslag i komiteen no som er fremja av Kristeleg Folkeparti, og eg har høge forventningar til at vi med det forslaget klarer å få til ei god løysing som gjer at vi får eit meir rettferdig system for nettleiga rundt omkring i Noreg. Regjeringa sitt budsjettforslag hadde ein del reduksjonar. Deriblant føreslo ein å redusere løyvingane til flaum- og skredførebygging. Eg er veldig fornøgd med at vi i forliket har klart å reversere det kuttet. Det handlar om at vi lever i ei tid der det kjem til å bli villare vêr, det kjem til å bli meir vêr, og dei konsekvensane ser vi rundt oss i dag. Klimadebatten i dag handlar både om korleis vi skal klare å omstille oss, og om korleis vi skal klare å tilpasse oss til dei endringane som vi uheldigvis står oppe i. I dette har også storsamfunnet eit ansvar for å stille opp, slik at dei som blir råka, kan vere trygge på at vi er med på å ta vårt ansvar for sikring. Dette handlar òg om å gjere det mogleg for kommunar i utsette område å utvikle sine lokalsamfunn og sine bygder. Det har vore mykje snakk om fullskala CO 2 -rensing, eller såkalla CCS, i løpet av dei budsjettforhandlingane vi har hatt. Eg synest det er viktig, og eg er glad for at vi i budsjettavtalen har fått nedfelt at det skal vere ei vidareføring av Gassnovas arbeid med fullskala CO 2 -handtering. Det betyr at dei inngåtte kontraktane med fangst- og lageraktørar ikkje skal terminerast før Stortinget endeleg har fått behandla regjeringa sitt framlegg til løysing. Så merkar eg meg òg i budsjettdebatten her at eg visst har hamna i ein handlingsretta komité med ein viss grad av utålmodigheit. Det synest eg er bra, og det gjeld kanskje på klimafeltet, men det handlar òg om miljøfeltet. Vi diskuterer saker som skogvernet. Vi har fått til ei opptrapping i den budsjettsemja som ligg der no. Vi har eit stykke veg igjen å gå, men vi er iallfall på veg. Det frivillige skogvernet har vore ein suksess, og ein har fått dempa konflikten og gjort veldig mykje for artsmangfaldet og for leveområde for både små og store «innvånarar» i store delar av landet vårt. På naturvernet sitt område handlar mykje om kunnskap og respekt for dei samanhengane vi har rundt omkring i naturen. Det begynner tidleg. Det handlar om dei store pottane på statsbudsjettet, og det handlar om dei små. Eg er veldig glad for at vi òg har fått til ei lita påplussing på Den naturlege skulesekken, for dersom ein skal byggje eit engasjement, handlar det om at ein er nøydd til å jobbe med dei minste blant oss. Då er det nokre gonger òg dei små summane som er med på å seie noko om ei retning, og som er med på å gje eit handlingsrom til å gjere det. Det handlar òg om ei sak som økologisk grunnkart, der det handlar om å finne kunnskapen så ein veit kva ein har og ikkje tek unødvendig risiko når ein skal gjere inngrep, anten det handlar om arealinngrep eller andre ting. Det handlar om god forvaltning, og her er eg òg glad for at vi har klart å dra budsjettet i ei meir riktig retning. Det same gjeld Klimasats, eller «Tilskot til klimatiltak og klimatilpassing», som det heiter. Der har ein klart å få til mykje bra og jordnær handling rundt omkring i kommunane våre. Det er der folk lever sine liv, og då er det viktig at ein klarer å finne dei daglegdagse løysingane som gjer at ein òg i kvardagen kan ta dei litt meir miljøvenlege vala. Vi har fått ei påplussing på 50 mill. kr, og det betyr ein forskjell. På alle desse områda kan ein alltid seie at vi skulle ha fått til meir, og på mange område burde ein òg ha gjort mykje før. Eit slikt felt er marin forsøpling. Eg er glad for at vi har fått auka den posten, at den har vore auka over lang tid, sjølv om ein gjerne skulle ha gjort meir. Så vil eg òg vere med på å gje miljøminister Helgesen skryt for arbeidet som han har gjort med ein veldig viktig internasjonal avtale. Marin forsøpling er eit godt eksempel på at vi er nøydde til å jobbe på fleire forskjellige område for å nå dei måla vi vil. Nå ser eg at tida held på å renne frå meg, så lat meg berre kort seie at eg meiner vi har klart å gjere budsjettet betre, og at vi har eit budsjett som vi kan levere frå oss på ein god måte. Så gler eg meg til å sjå oppfølginga av villbiene våre og pollineringsstrategien som ein jobbar tverrsektorielt for no – så har eg òg nemnt det. Så vil eg anbefale forslaga Kristeleg Folkeparti er med på.