Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2012-04-17:
Uavhengig av standpunkt til ulike måtar som ungar blir til på, meiner eg det er viktig at me alle må akseptere at det er heilt legitimt å ynskje seg barn. Det er å stadfeste barns eigenverdi, som statsråden sa. Eg meiner at du er ikkje ein egoist om du ynskjer deg eit barn. Det treng ikkje vere ein artikkel i Menneskerettskonvensjonen for at ynsket om barn er legitimt. Det er for svært mange eit stort og ektefølt ynske, og det må vere eit legitimt ynske. Det er berre å sjå rundt om i samfunnet kor mykje som er sentrert rundt familien, kor mykje eksistensielt som ligg i det å stifte familie for mange. Det er legitimt å ynskje seg barn. Så er det heilt klart at ein må regulere korleis det skal kunne gå til. Debatten om surrogati er ikkje ein enkel debatt. Det er ein stor og nyansert debatt, og eg synest heller ikkje at ei klar løysing peikar seg ut som den perfekte. Når det gjeld spørsmålet om dei ungane som me har debattert her til no, bør ikkje det vere vanskeleg. Eg er veldig glad for at regjeringa no ryddar opp i situasjonen for dei ungane som i fleire månader har vore utan juridiske foreldre. Som representanten Haugli sa, må me styrkje moglegheita for adopsjon. Me har jo i dag heldigvis ei felles ekteskapslov, men m.a. som følgje av mangel på samarbeidsland har ikkje homofile i dag ei reell moglegheit til å adoptere. Eg ynskjer sterkt at me arbeider meir aktivt for å skaffe nokon fleire samarbeidsland enn dei me har i dag, og for å gjere adopsjonsprosessane betre. Forsking og utvikling innafor assistert befrukting er òg viktig. Noreg har heilt sidan 1980-talet vore i førarsetet når det gjeld å ta i bruk ny teknologi og utvikle nye metodar. Om lag 30 000 ungar i Noreg er fødde som eit resultat av assistert befrukting. Mange har fått sitt ynskebarn, og eg er stolt over at me er gode på dette i Noreg. Det kunne vere årsaker som før gjorde at ein ikkje kunne få barn, men det kan i dag gjennom behandling føre til at ein kan få det. Noko av det som gjorde at ein tidlegare kanskje ville ha vurdert surrogati, kan løysast gjennom assistert befrukting. Kristeleg Folkeparti er oppteke av å avgrense bruken av surrogati i utlandet. Då er det med litt undring eg ser på forslaget som ligg i Stortinget, om eit likeverdig foreldreskap, eller den såkalla pappastrategien. For eg meiner at det er viktig at me òg ser politikken i ein heilskap. Dersom det då er slik at ein svekkjer ordninga med assistert befrukting, og i tillegg kanskje skal foreslå å reversere ekteskapslova, trur Kristeleg Folkeparti då at ein ville få eit mindre omfang av bruk av surrogatmødrer i utlandet? Det trur ikkje eg. Eg trur me kan gjere meir – og me gjer mykje i Noreg – for at fleire kan få moglegheita til å få barn. Eg vil òg ta opp bruken av omgrep. Me høyrer ofte omgrep som «surrogatbarn», «donorbarn» og «prøverørsbarn» – veldig få snakkar om heimelaga barn, og det skal me kanskje heller ikkje begynne med. Eg meiner me skal vere varsame med å setje merkelappar på ungar. Eg påstår ikkje at nokon gjer det i denne debatten, men eg føler at me som politikarar har ei viktig oppgåve i også å arbeide mot stigmatisering, og me må minne oss sjølve på kva me gjer når me brukar desse omgrepa. Synet på barn skal jo vere at alle er like mykje verde, og at dei skal ha dei same rettane. Som statsråden sa på ein glimrande måte, kan me gjerne vere kritiske til surrogati, men me skal ikkje vere kritiske til ungane. Eg vil gjerne invitere Kristeleg Folkeparti til å vere med oss i arbeidet med å presse på for å få fleire samarbeidsland som vil tillate homofile å adoptere, presse på for å utvikle og forske meir på teknologi og metodar innanfor assistert befrukting. Eg har sett i Kristeleg Folkeparti sitt partiprogram at dei òg ynskjer å utvikle ordningar med assistert befrukting, noko eg synest er kjempebra. Det einaste eg er litt nysgjerrig på, er kva dei legg i ordet «utvikle». Det kunne det jo vere interessant å få eit svar på. I respekt for saka er heile debatten om for eller mot surrogati i Noreg ikkje ein debatt me kan ha no i sin heilskap. Det handlar no fyrst og fremst om å sikre dei ungane som me har nemnt i debatten, som står utan juridiske foreldre, og så vil det kome debattar seinare om korleis me skal handtere surrogatispørsmålet. Eg synest òg det er veldig interessant det som statsråden seier om å sjå på internasjonale løysingar når det gjeld menneskerettar og regulering av såkalla internasjonal privatrett. Fyrst og fremst er det viktig at me styrkjer dei områda me har i Noreg for å hjelpe både menn og kvinner med å få sitt ynskebarn. Me må styrkje arbeidet med adopsjon, og forsvare og utvikle ordninga med assistert befrukting.