Kjell Ingolf Ropstad (Kristelig Folkeparti), 2010-05-27:
«Jeg er dypt uenig i det du sier, men skal forsvare til min død din rett til å si det.» Det er dessverre ikkje eg som har komme på desse orda; dei er skrivne av Voltaire. Ein av berebjelkane i ein rettsstat er nettopp retten til å ytre – ytringsfridomen, som heng tett saman med religionsfridomen. Når eg høyrer enkelte politikarar uttale seg, merkar eg at denne retten kanskje ikkje står like sterkt lenger. Kristeleg Folkeparti har eit sterkt engasjement for likestilling og mot all kvinneundertrykkande praksis. Me veit at det er situasjonar der kvinner direkte og indirekte blir tvinga til å bruke klesplagg som burka og niqab. Dette er det viktig å kjempe mot. Det må gjerast med rettslege verkemiddel, og det må gjerast gjennom eit målretta integreringsarbeid som fremmer eit menneskesyn og eit kvinnesyn som er basert på likeverd. Kristeleg Folkeparti ser ikkje at det å innføre eit forbod mot heildekkjande plagg vil vere eit godt verkemiddel i dette arbeidet. Me ser heller ikkje at argumenta som er framførte, kan forsvare eit slikt inngripande tiltak. Men før me sporar heilt av: Ei undersøking frå Danmark viser at det er tre personar som bruker burka i Danmark. I Nederland er det 50 av ein million muslimar. I Frankrike er det fire millionar muslimar, og 367 av dei – eller ca. 0,009 pst. – dekkjer til ansiktet med burka. Om me overfører dette anslagsvis til Noreg, kan me telje talet på muslimar som bruker burka, på to hender. Eg er bekymra for at Framstegspartiets utspel og forslag om å innføre eit klespoliti på lik linje med det dei har i Iran, kan verke mot si hensikt. Eg fryktar at det vil ta fokus vekk frå dei reelle integreringsutfordringane, som språk, utdanning, arbeid, tvangsekteskap og tiltak mot radikalisering. Eit anna argument er at ein vil kvinneundertrykking og tvang til livs. Det er eit forsett Kristeleg Folkeparti deler fullt ut, men det paradoksale i forslaget er jo at nettopp det me drøftar i dag, inneber at den som bruker plagget, nemlig kvinna, blir ansvarleg – ikkje den som utfører tvangen. Vidare blir det hevda av representanten Amundsen at bruken av desse plagga ikkje er påboden ut frå muslimske reglar, men meir er eit kulturelt uttrykk. Det kan veldig godt stemme, men det er problematisk at det offentlege – og representanten Amundsen – skal definere kva som er ei korrekt forståing av religion, og korleis han skal utøvast. For sjølv om det berre er ein liten minoritet som bruker heildekkjande plagg av religiøse årsaker, er det verna av trusfridomen. Er det ikkje nettopp slik at når det er snakk om ei lita gruppe, om minoritetar og dei som går mot straumen, blir den reelle respekten og det reelle behovet for trusfridom sett på prøve? Det er her mitt viktigaste argument mot forslaget ligg. Trusfridomen og retten til å uttrykkje si tru er blant dei mest grunnleggjande menneskerettane, som staten må sikre og forsvare. Når juridiske ekspertar frå fleire land meiner at eit generelt forbod mot heildekkjande plagg i det offentlege rommet truleg er i strid med EMK artikkel 9, er det grunn til å tru at ein ikkje skal gå vidare på det sporet. Noreg har dei siste åra gått frå å vere eit relativt einsarta samfunn til å bli eit langt meir mangfaldig fellesskap. Det religiøse livet er prega av ein sterk kristen kulturarv som har vore viktig for å forme dagens Noreg på den eine sida, og eit stadig større religiøst mangfald, og sekularisering, på den andre sida. I dette landskapet kan ein nok spore ei viss usikkerheit og famling blant ein del politikarar i handteringa av spørsmål knytte til trusfridom og religionens plass i samfunnet. Eg meiner at forslaget om å forby niqab og burka i det offentlege rommet føyer seg inn i rekkja av lite gjennomtenkte krav om forbod som ikkje står seg når dei blir prøvde mot trusfridomen. Andre eksempel som har vore oppe, er forbod mot religiøse skolar, forbod mot hijab og mot religiøse symbol, eller mot prangande krossar, som forslagstillarane ønskjer. Når det gjeld kvinneundertrykking og ekstrem islamisme, må den kjempast mot med rettslege verkemiddel. Det må bli møtt med eit frimodig forsvar og formidling av vår kristne og humanistiske kulturarv. Den som er trygg på eigen identitet, er også den som er best rusta for dialog. Me må gi skolar og trussamfunn moglegheit til å gi barn og unge opplæring i kulturarv og i tru. Me må slutte å gøyme bort religionen i det offentlege rommet, men heller verdsetje religionens samfunnskapande kraft. Dette siste og breie perspektivet vil òg vere tema for ein interpellasjonsdebatt i morgon, reist av Dagfinn Høybråten til statsministeren.