Reidar Sandal (Arbeiderpartiet), 2001-12-18:
Det har vore eit sterkt fall i aksjemarknaden tidlegare i år. Følgjene av det har vore mange. Kommunar og fylkeskommunar har også merka dei negative konsekvensane. Dei har fått ei tilleggsrekning på auka pensjonskostnader. Den utgjer om lag 3 milliardar kr. Det er dette som er bakgrunnen for det forslaget som representanten Meltveit Kleppa har fremma, og som no er til behandling. Forslagsstillaren peiker på at kommunesektoren får behalde auka skatteinntekter på 1,7 milliardar kr. Dermed manglar om lag 1,3 milliardar kr som kommunane sjølve må dekkje. Meltveit Kleppa ønskjer at staten skal gi ei ekstraløyving på det sistnemnde beløpet. Økonomien i mange kommunar og fylkeskommunar er pressa. Dersom meirkostnaden til pensjonar må dekkjast innanfor dei økonomiske rammene som låg føre ved behandlinga av budsjetta for 2001, vil det føre til reduksjonar i tenestetilbodet. Kommunalkomiteen meiner at dei auka skatteinntektene i sektoren skal vere igjen i kommunar og fylkeskommunar. Regjeringa Stoltenberg la opp til at 1,7 milliardar kr, som var den stipulerte meirinntekta ved framlegginga av statsbudsjettet, skal tilfalle kommunesektoren. I skriv til komiteen peiker kommunal- og regionalminister Solberg på at skatteinntektene for kommunar og fylkeskommunar også har auka etter 1. oktober. Dei er no ytterlegare oppjusterte med 1,2 milliardar kr og utgjer om lag 2,9 milliardar kr. Fleirtalet i komiteen konstaterer at dei auka utgiftene til pensjonar som kommunesektoren har hatt i 2001, om lag er dekte inn som følgje av auka skatteinntekter. Meirinntektene kan brukast til å finansiere dei auka pensjonskostnadene. Med bakgrunn i dette forholdet skulle det derfor ikkje vere behov for noka ekstraløyving for 2001. Mindretalet i komiteen peiker no på at kommunesektoren treng ytterlegare 0,5 milliardar kr for å dekkje dei auka kostnadene til pensjon, og viser til notat frå Kommunenes Sentralforbund. Det blir fremma forslag om ei tilleggsløyving på 0,5 milliardar kr på statsbudsjettet for 2001. Mindretalet viser til notatet frå Kommunenes Sentralforbund der ein meiner at realverdien av inntektene i kommunesektoren i 2001 framleis er om lag 0,5 milliardar kr lågare enn det som blei stipulert i revidert nasjonalbudsjett. Eg vil peike på at Kommunenes Sentralforbund ikkje har teke kontakt med Stortinget for å fremme krav om slik ekstraløyving som mindretalet no foreslår. Vurderinga av saka som kommunal- og regionalministeren har gitt, er utarbeidd etter at notatet frå Kommunenes Sentralforbund av 19. november 2001 låg føre. Eg legg til grunn at alle relevante moment er tekne omsyn til, inkludert innhaldet i det sistnemnde notatet. Fleirtalet i komiteen kan ikkje sjå bort frå den framstillinga og det talmaterialet som Regjeringa har presentert for Stortinget. Den saka som vi no behandlar, gjeld auka pensjonsutgifter i 2001. Arbeidarpartiet meiner det er funne ei tenleg løysing i saka gjennom tilrådinga frå komiteen. Det inneber derimot ikkje at den økonomiske situasjonen for kommunar og fylkeskommunar er problemfri. Det finst ein ubalanse i kommuneøkonomien. Derfor meiner Arbeidarpartiet at Regjeringa bør utarbeide ei oversikt over den og komme tilbake til Stortinget med tiltak for å rette opp ubalansen. Eg viser i den samanhengen til merknadene våre i komiteinnstillinga om budsjettet for neste år. Auka pensjonsutgifter vil truleg skape problem i kommuneøkonomien også neste år. Eg legg derfor til grunn at Regjeringa følgjer utviklinga nøye og kjem tilbake til Stortinget med ein grundig gjennomgang av saka i revidert nasjonalbudsjett for 2002. Eg vil med dette tilrå den innstillinga som ligg føre frå komiteen.