Erling Sande (Senterpartiet), 2008-12-04:
Lat meg fyrst få seie at eg er glad for at Stortinget debatterer rovdyrpolitikk. Det er behov for å debattere eit forvaltningsregime som så mange er ueinige i, men likevel må halde seg til, av den enkle grunn at dei bur og lever liva sine i område der Stortinget har lagt til grunn at rovdyrbestandar skal halde til. Det er ingen tvil om at mange menneske som lever og driv næring i område som er kjerneområde for dei store rovdyra våre, opplever det som ei stor belastning å ha desse dyra tett innpå livet. Folk som driv næring, opplever å finne husdyr sundrivne eller med så store skadar at dei lyt avlivast. Bonden i Offerdalen har dette året og i tidlegare år mista store delar av besetninga si til jerv. Langs svenskegrensa gjer ulven inngrep i husdyrbestandane. Særleg etter bjørneangrep er det ikkje uvanleg å finne sau som er skadd på ein slik måte at juret og andre kjøtfulle delar av kroppen er rivne av, men skadane er samtidig ikkje så omfattande at dyret døyr. Ein treng ikkje vere veterinær for å forstå kva lidingar eit dyr blir påført ved slike angrep og i dei timane dei lever med skadane før dei blir funne av eigaren. Ein treng heller ikkje å vere psykolog for å skjøne at dette gjer eit sterkt inntrykk på dei som eig dyra, og sjølvsagt er glade i dei. Vidare er det lett å forstå at foreldre som slepp ungar på ein skuleveg i Pasvik, der det i periodar blir observert bjørn dagleg, er utrygge. I Pasvik opplever folk at bjørnen oppfører seg nærgåande og unormalt. Ynsket om å ta ut dei mest nærgåande bjørnane får ein avslag på, samtidig som det blir opna for lisensjakt meir generelt. Det er forståeleg at folk reagerer. Senterpartiet har lenge peika på dei openberre svakheitene i rovdyrforliket og den belastninga rovdyrpolitikken er for mange av dei som lever i kjerneområda. Vi treng ikkje alltid ei evaluering for å finne eit forbetringspotensial; den kunnskapen har vi allereie. Senterpartiet si primærløysing er ei felles nordisk forvaltning av dei store rovdyra våre, men det har altså ikkje politisk tilslutning. Vi har i denne perioden måtta forsona oss med at fleirtalet er for rovviltforliket, og fleirtalet er massivt – både i Stortinget og i Regjeringa – til støtte for forliket. Vår moglegheit blir då å finne løysingar som betrar forvaltninga innanfor rammene av rovdyrforliket. Senterpartiet meiner det er fleire tiltak vi kan gjere for å dempe konfliktane i rovdyrområda våre. Regjeringa har allereie i Soria Moria-erklæringa sagt at bestandstala skal vurderast ut frå effekten på beiting, beitedyr og livskvaliteten til folk i rovdyrutsette område innsatsen på førebyggjande tiltak mot rovdyrskadar skal aukast betydeleg ein skal styrkje samarbeidet i rovdyrforvaltninga over landegrensene ein skal styrkje kunnskapen om storleiken på bestandane ein skal ha ein nødvergeparagraf som klargjer dyreeigaren sin rett til å beskytte husdyr og hundar mot rovviltangrep ein skal sikre eit effektivt uttak av skadedyr og setje i verk felling når rovdyr utviklar ei truande åtferd ved gjentekne oppsøkingar av husstandar ein skal sikre gode erstatningsordningar På ein del av desse områda er Regjeringa godt i gang, på andre område trengst det styrkt innsats. Det er ikkje lett å vite korleis ein skal tolke framlegget som Høgre kjem med her i dag. Ynskjer ein å gå vekk frå rovviltforliket, eller er dette berre ei symbolmarkering for veljarar i dei delane av landet der belastninga som følgje av rovdyr er stor? Er det det fyrste, skal vi i Senterpartiet ynskje det velkome. Det vil iallfall vere nye tonar frå Høgre. Men mykje tyder på at det er det siste, og då fører Høgre folk bak lyset. Svaret kjem kanskje i løpet av debatten, men eg har til gode å høyre Høgre sin leiar, Erna Solberg, seie at Høgre har tenkt å gå vekk frå rovdyrforliket. Det er gjerne ikkje så rart, då vi veit at hadde det vore opp til Høgre i førre periode, då forliket blei framforhandla, hadde målsetjinga vore betydeleg fleire rovdyr enn det som trass alt er bestandsmåltala i rovdyrforliket – kanskje nærare 50 fleire bjørnar. Konklusjonen på dagens forslag er altså: Høgre står fast på at dei vil ha fleire rovdyr – men ein vil altså ha mindre konflikt. Lykke til! Beviset for denne strategien ser vi i merknadene til det forslaget som ligg føre, der Framstegspartiet understrekar at ein føresetnad for evalueringa er at bestandstala blir gjennomgåtte på nytt. Dette er ikkje Høgre med på. Det blir spennande å sjå om denne debatten gjev svar på det som er dagens store spørsmål, nemleg om vi får signal frå Høgre her i debatten om ein er villig til å gå vekk frå dei elementa ein var med på i rovdyrforliket. Dersom ein ikkje er det, synest eg ein skal vere ærleg nok til å innrømme det, og ikkje prøve å gje eit inntrykk av noko anna når ein kommuniserer med dei som må leve med det regimet Høgre sjølv har skaffa fleirtal for.