Laila Reiertsen (Fremskrittspartiet), 2013-06-04:
Framstegspartiet er opptatt av norsk lov og eit godt arbeidsliv som inkluderer mange. Vi er opptatt av at det skal vera rom for den enkelte sjølv til å avgjera og få moglegheit til å gi av si arbeidsevne anten ho er lita, stor, deltidsbasert eller heiltidsbasert. Regjeringa ønskjer å gi fagforeiningane større makt ved å opna opp for søksmålsrett for fagforeiningane. Framstegspartiet meiner dette strir mot viktige rettsprinsipp. Dessutan svekkjer det trepartssamarbeidet. Ein skulle tru regjeringa hadde gått høgt på bana – før var det i alle fall slik – for at ein skal ha gode demokratiske prosessar også når det gjeld trepartssystemet. Det er klart det blir ubalanse i systemet når ein går inn for akkurat dette punktet. Eg nemner også at fleire partar står bak IA-avtalen. Det vil vera rart viss den eine parten skulle forsvinna ut og dei andre få meir makt. Samtidig er det viktig med tiltak mot det useriøse. Men i dette forslaget går ein litt for langt i å utøva makt, og at grunnleggjande prinsipp også gjeld sivilrettslege søksmål der enkeltindivida blir svekte. Framstegspartiet meiner det nærmast er eit overgrep mot individets sjølvråderett. Framstegspartiet er positive til å få bukt med ufrivillig deltid – lat det vera sagt, og lat det liggja. Det har vi vist gjennom å støtta deltidsprosjektet, som vi har sett av 25 mill. kr til kvart år i tre år. Vi ser faktisk ein god del positive resultat av dette. Det er verdt å ta med seg vidare. Likevel meiner vi at tiltaket som regjeringa no vil setja i gang mot ufrivillig deltid, er litt lite gjennomtenkt. Det blir nærmast opplevd som eit hastig valkampformular som kanskje vil gi ufrivillig deltidstilsette falske forhåpningar. Det er nettopp det vi ikkje ønskjer. Målet er heile stillingar for dei som ønskjer det. Men ein kan ikkje seia i dag at det blir sånn og sånn fordi ein har jobba sånn og sånn over 12 månader. Så sit ein kanskje der, og det er ikkje så lett likevel, for det er faktisk ein del fallgruver. Det er dette vi vil peika på. Vi ønskjer å gå nokre rundar, for vi ser i utgreiinga at det er ein del ting som ein ikkje har tenkt igjennom. Dessutan må ein vera klar over kor mange det er snakk om – det er ikkje mange. Det er ca. 30 pst. som arbeider ufrivillig deltid, og den delen går svært mykje nedover. Ulike tiltak har ført fram – eg nemnde deltidsprosjekt rundt i heile landet. Dessutan vil eg også seia noko om at trainee-ordningane både i sjukehus og kommunar har vist veldig fine resultat i å få bukt med ufrivillig deltid. Ein snakkar faktisk berre om nokre månader frå ein signaliserer at ein vil auke stillinga si til ein har fått det ein ønskte. Det er som sagt ein del fallgruver i forslaget til regjeringa. Med respekt å melda ønskjer eg berre å bidra til at ein ser på dette og ser på dei vanskane ein kan koma opp i. Det er, som representanten Trettebergstuen sa, ofte ulagleg arbeidstid for dei som vil ha større stilling. Dei må ta vakter om kvelden og natta over lang tid. Det er ikkje bra for arbeidsmiljøet. Det blir kanskje meir helgearbeid, og det blir kanskje slik at arbeidsgivar sit igjen med ei overbemanning. Ta f.eks. dei som er i permisjon på grunn av svangerskap, sjukdom eller anna Ein må då ha folk som skal gå inn og ta desse vaktene. Så kjem dei tilbake igjen – mange har vore vekk i opptil eitt år – og mange har altså kome inn i etterkant og tatt vakter. Då får ein plutselig fleire tilsette som er overtalige. Ingen snakkar om økonomien som skal liggja i botnen for dette. Vi kan vera einige om at vi treng meir grunnbemanning på sjukeheim og på sjukehus. Det har vi snakka høgt og lenge om, men økonomien i dette må på plass. Kven skal ta denne rekninga? Eg kan ta eit eksempel frå noko eg kjenner godt til frå mitt virke: Ein assistent som jobbar fast kvar tredje helg i 13 pst. stilling, tar mange ekstravakter for å få det til å gå i hop, det er eg fullstendig klar over. Assistenten tar mange vakter der eigarane av vaktene kanskje er hjelpepleiarar, omsorgsarbeidarar eller sjukepleiarar. Slik går året – tolv månader går fort – og så kjem dei og seier at dei har rettar og krav, og at dei skal ha full stilling, sjølv om det var 13 pst. som låg i botn. Kva skal ein gjera då? Skal assistenten ta omsorgsarbeidaren eller sjukepleiaren si stilling, eller skal dette koma på toppen av det heile – ekstrabemanning med andre ord? Det må ein seia noko om. Vi er uansett takknemlege for at assistentane tar så mange vakter som dei tar, men vi må jobba vidare for at assistentane fortset med å ta vidareutdanning og kjem seg inn i andre stillingar der dei kan få betre løn og betre kontinuitet. Dette viser at det er ein del ting som må på plass, og som ein kanskje ikkje har tenkt over. Eller har kanskje regjeringa tenkt at vi no skal leggja inn ekstra midlar for få dette på plass? Då snakkar vi om litt andre ting. Eg ser at dette kan bli komplisert for veldig mange, både for små sjukeheimar og små kommunar. Eg trur at ønsket er der, men eg er redd for at mange skal bli skuffa, og eg ønskjer ikkje å vera med på å skuffa fleire i helsesektoren. Dei har vi skuffa fleire enn ein gong. Derfor ønskjer vi at ein skal gå nokre rundar til for å høyra meir om kva for konsekvensar dette gir. Ikkje minst ønskjer vi ei skikkeleg evaluering når det gjeld den paragrafen som høyrer inn under fortrinnsretten, og at vi får ein gjennomgang her før vi legg vidare premissar. Det handlar ikkje om at ikkje viljen er der, men vi må vera realistiske. Debatten har i det siste vore litt forvirrande. LO-sjefen raljerer – nærmast mobbar – deltidsarbeidande kvinner som gjer eit val ut frå sin familie- og livssituasjon. Framstegspartiet støttar desse kvinnene sitt val fullt ut. Etter snakket om at ein bør jobba meir – mantraet til arbeidsministeren – kjem ho no, seinast i går, med eit ønske om at vi må ha meir både av deltid og av heiltid. Det blir litt forvirrande. Framstegspartiet har snakka på inn- og utpust om at vi treng fleire som vil jobba heiltid, men at vi samtidig må ha eit fleksibelt arbeidsliv som inkluderer alle, uansett størrelse på stillinga. Vi ønskjer fleire med funksjonshemming inn i arbeidslivet. Vi ønskjer fleksible turnusar. Vi ønskjer at fleire seniorar skal stå lenger i arbeid, ja, lenge etter nådd pensjonsalder – 62 år, 67 år eller kvifor ikkje 70 år? Vi ønskjer at personar med sjukdomssvingingar skal bli medspelarar i eige arbeidsliv, slik at dei kan yta litt, kanskje i ei deltidsstilling, i staden for å bli uføretrygda på heiltid. Eg tar med dette opp Framstegspartiets eige forslag og forslaget vi har saman med Høgre og Kristeleg Folkeparti.