Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 2003-11-26:
Statsbudsjettet er økonomisk styring, men det må òg møte utfordringane i samfunnet. Derfor har Arbeidarpartiet i sitt alternative budsjett prioritert kampen mot arbeidsløysa og ein betre kommuneøkonomi som gir meir til skule og eldreomsorg og tryggleik for helsetilboda. Ein forsvarleg stram finanspolitikk, lågare rente og lågare kronekurs er så absolutt viktig for næringslivet, særleg konkurranseutsett verksemd. Men det er ikkje nok. Når nær 112 000 er utan arbeid, viser det med all tydelegheit at vi treng ein meir aktiv og målretta næringspolitikk. Av dei vel 10 milliardar kr Arbeidarpartiet har omdisponert i sitt budsjettforslag, har vi derfor sett av halvparten til tiltak for å skape arbeid for alle. Vi ønskjer å styrkje det næringsretta verkemiddelapparatet vårt, og gi fylkeskommunane auka moglegheit til å utføre den jobben dei er tillagde, med regional utvikling. Mange næringsområde er inne i ei vanskeleg tid, men samtidig ser vi at mange av desse næringane nettopp er område der vi har føresetnad for å lukkast her i landet, om vi er villige til å satse her. I tillegg vil vi òg auke innsatsen på samferdsel med bortimot ein milliard for å betre framkommelegheita bl.a. for næringslivet, og vi vil leggje til rette for industriell utnytting av naturgassen. No er det viktig å hindre at den høge arbeidsløysa ikkje bit seg fast. Vi må hindre at dei som er ledige, ikkje blir støytte ut av arbeidslivet, men får moglegheit til å styrkje sine kvalifikasjonar og sine moglegheiter til aktiv arbeidsinnsats i nye jobbar. Derfor foreslår vi 12 000 fleire tiltaksplassar enn det Regjeringa la opp til. Desse vil vi bruke til differensiert tilbod om yrkespraksis, lønnstilskot, vikarordningar og ordinære opplæringstiltak. Når Regjeringa snakkar høgt om ein betre skule og betre omsorgstenester, så blir det berre ord når dei i budsjettforslaget la opp til ei ytterlegare forverring av kommuneøkonomien. Om Regjeringa sitt forslag skulle blitt vedteke, ville det tvert imot medført eit dårlegare skule- og omsorgstilbod. Det akkumulerte underskottet i kommunesektoren nærmar seg 12 milliardar kr, og det er over hundre kommunar som er sette under særleg tilsyn frå staten på grunn av dårleg økonomi. Kommunane har hatt og har ein svikt i skatteinngangen siste året som forverrar situasjonen ytterlegare. Skal velferdstenestene varetakast, må kommuneøkonomien styrkjast. Derfor foreslår Arbeidarpartiet i sitt budsjettalternativ å auke kommunane sine frie inntekter med 3,5 milliardar kr. Dette gir da rom for å utvide skuledagen i småskulen med tre timar i veka og gjeninnføre utlånsordninga av undervisningsmateriell i vidaregåande skule. Den foreslåtte momskompensasjonen for kommunar og fylkeskommunar går Arbeidarpartiet imot i vårt budsjettforslag. Her kan det bli store utilsikta fordelingsverknader kommunane imellom, og momskompensasjonen sitt føremål og verknad vil bli auka kjøp av private varer og tenester framfor eigenproduksjon. Arbeidarpartiet meiner ytterlegare konkurranseutsetjing innanfor helsevesen og eldreomsorg må stoppast inntil konsekvensane er skikkeleg evaluerte. Arbeidarpartiet er svært usamd i retninga på politikken Bondevik-regjeringa fører. Men det er ikkje fleirtal for vårt budsjettforslag i denne salen. Derfor er eg glad for at vi gjennom budsjettforliket har klart å stoppe noko av høgredreiinga. 5 milliardar kr meir til sysselsetjing, skule, eldreomsorg og helse betyr eit betre budsjett enn det som var Regjeringa sitt utgangspunkt. I tillegg fekk vi bl.a. stoppa forslaget om meir mellombels tilsetting og framlegget om innstramming i AFP-ordninga. Vi skulle gjerne hatt vår tiltakspakke mot arbeidsløyse vedteken. Den ville gitt 24 000 fleire arbeidsplassar. Men når vi likevel fekk auka satsing på SND, styrkt nettolønnsordninga for sjøfolk, meir til forsking, utvikling og samferdsel, så er det eit stykkje på veg. Vi fekk 2,2 milliardar kr meir til kommunesektoren og dermed ein betra situasjon for kommunane, som no diskuterer kutt og innstrammingar. For éin ting er kva vi primært ønskjer, men det er minst like viktig kva vi får til, til beste for folk. Derfor meiner vi at vi så absolutt er tente med dette budsjettforliket.