Oskar J. Grimstad (Fremskrittspartiet), 2010-12-13:
Petroleumsnæringa er ein viktig bakgrunn for velstanden vår, og ho er ein pådrivar for nærings- og teknologiutvikling. Det er viktig at denne næringa blir stimulert til vidare satsing framfor at ein arbeider for ei gradvis avvikling av ho, slik enkelte parti tek til orde for. Næringa må bli gitt tilgang på nytt attraktivt areal, og dersom vi som nasjon skal utvikle næringa, må vi leite etter ressursane der vi trur dei er å finne. Dagens regjering må slutte å skryte av kor store areal dei utlyser ved konsesjonsrundane og heller konsentrere seg om kvaliteten på areala. Det er ikkje lyst ut nytt areal til oljenæringa på 15 år. Det er få, om nokre, oljeselskap som finn regjeringa sitt arbeid med Jan Mayen særleg interessant. Derimot er det fleire areal som blir sett på som svært interessante, men der vel regjeringa å bevege seg svært langsamt. Framstegspartiet vil ha ei snarleg konsekvensutgreiing av områda utanfor Lofoten og Vesterålen, med ein klar hensikt om at vi ønskjer å opne for verksemd der under strenge miljøkrav. Vi ønskjer altså ei rask framdrift for mogleg petroleumsverksemd i dei nye områda i Barentshavet. Det bekymrar meg at SV i trontaledebatten understrekte at ei slik satsing ligg langt fram i tid. Eg håpar olje- og energiministeren kan kome med meir positive signal enn dette. Så nokre ord om petroleumsmeldinga. Det er viktig at regjeringa ikkje forseinkar arbeidet med å leggje fram ei petroleumsmelding ytterlegare. Seks år i eit politisk vakuum er nok. Olje- og energiministeren må igjen ta føringa, framfor å late Miljøverndepartementet vere premissgivar og leggje fram stortingsmeldingar om petroleumspolitikken, som forvaltingsplanane i realiteten er. Vi skal hugse at dagens miljøvernminister i fleire debattar har omtalt forvaltingsplanane som «verneplanar». Det seier alt om vedkomandes intensjonar med planane. Så til petroleumsforsking: Åm-utvalets rapport var opplyftande lesing for dei av oss som ønskjer å realisere petroleumsressursane på norsk sokkel. Heile 7 000 mrd. kr i ekstra bruttoinntekter kan vi sjå fram til dersom gode tiltak blir sette i verk for å auke utvinningsgraden på norsk sokkel. Ei slik moglegheit må vi gripe ivrig etter. Vi må vere opne for alle moglege tiltak som kan stimulere bransjen til å gå ekstra skritt på sine felt. Vi bør vurdere å gi økonomisk stimulans til å bore fleire brønnar og å ta i bruk ny teknologi. I tillegg bør staten ta eit større ansvar for å utvikle ny teknologi. Staten tek brorparten av verdiskapinga på norsk sokkel. Då har staten også eit ansvar for å bidra meir til teknologiutvikling. Regjeringas satsing på petroleumsrelatert forsking har dessverre vore like lite føreseieleg som resten av olje- og energipolitikken. Men etter fem år med raud-grønt styre er det klart at dette ikkje er eit satsingsområde, trass i den store økonomiske oppsida. Framstegspartiet vil sikre meir stabil finansiering av petroleumsrelatert forsking ved å opprette eit petroleumsforskingsfond på 10 mrd. kr. Framstegspartiet vil også styrkje Petoros rolle i norsk petroleumsnæring. Selskapet har eksistert i snart ti år. I løpet av dei åra har norsk oljebransje endra seg betydeleg. Ein har gått frå to konkurrerande store norske selskap til eitt dominerande. Det har påverka veldig mange område av verksemda, men dei politiske tilnærmingane frå regjeringa reflekterer slett ikkje dette. Vi må sikre at Petoro har dei nødvendige ressursane for å forvalte statens direkte eigarskap i oljefelta på ein betre måte enn i dag. På Heidrunfeltet står vi i fare for å tape oljeførekomstar for nær 50 mrd. kr på grunn av manglande boring av tidskritiske brønnar. Det åleine burde gi grunnlag for ein debatt om situasjonen på sokkelen og om ikkje Petoro burde fått ressursar til å vere ein meir offensiv partnar på dei felta der dei er med. Noreg er ein energinasjon med ressursar, ein nasjon som også IEA nemner som ein viktig bidragsytar når det gjeld reduksjon av klimagassar. Gass er ein nøkkelfaktor – som blir nemnd av fleire – dersom han erstattar kolkraft. Også som erstattarar for lite effektive gassturbinar er det gode alternativ som Framstegspartiet ønskjer å trekkje fram. Industrikraft Møre i Fræna nær Ormen Lange-anlegget i Nyhavna er eit godt eksempel. Ein vil her kunne erstatte import av kolkraft og også gi moglegheit for elektrifisering av installasjonar på sokkelen. Dette er eksempel på gode, klimavenlege tiltak som vil kome landet og regionen til gode, ein region som slit med betydeleg kraftmangel, og som betalar rekordhøge energiprisar. Likevel vel den raud-grøne regjeringa å sitje med hendene i fanget, i håp om at marknaden skal ordne opp, ei regjering beståande av partnarar som SV og Senterpartiet, som meiner at marknadskreftene er ein uting og fy, fy. Denne gongen passar det visst likevel. Debatt og argument verkar lite truverdige. Så vil eg seie nokre ord om rovdyrforvaltinga og beitedyrnæringa, som også i år har hatt store utfordringar med betydelege tap. Mange har gitt opp sauehald, og mange er i ferd med å avvikle på grunn av dei store tapa av beitedyr. Kommunane Rindal, Surnadal og Sunndal i Møre og Romsdal har eit av landets beste fjellbeite, men på grunn av forvaltinga av jerv, eller snarare manglande forvalting, går det mot avvikling. I festtalar høyrer ein om kulturlandskap og attgroing. Det blir med talane, i praksis skjer det lite eller ingenting. I staden blir det laga unødige vanskar for uttak av rovdyr. Eitt døme er jervbås, som direktoratet krev tilsyn med to gonger i døgnet. Også då næringa bad om løyve til bruk av elektronisk overvaking, fekk dei avslag. Moderne teknologi er tydelegvis ikkje godt nok! Eit anna døme er altfor høg terskel for å ta ut skadedyr som herjar i såkalla rovdyrfrie område. Galventispa er eit slikt eksempel, der millionbeløp gjekk med for å ta vare på ein såkalla verdifull genetisk tilvekst til ulvebestanden, pluss eit stort tal beitedyr, før ho blei fjerna frå området. Noverande parlamentarisk leiar i SV, Bård Vegar Solhjell, hissa på seg store delar av folket i rovdyrutsette område då han uttalte til Namdalsavisa at regjeringa har ført ei tøff linje for å få opp rovdyrbestanden. Ja, regjeringa og SV har lukkast med si såkalla tøffe linje, lukkast så godt at 3 000 sauebønder og reineigarar i Noreg blir ramma hardt av rovdyrtap. Mange av desse bøndene er tydelege på at det vil føre til gardar utan dyr og deretter fråflytting. Regjeringas svar er å auke budsjettet for rovdyrerstatning, men samtidig redusere når det gjeld skadeførebyggjande tiltak. Dette er heilt meiningslaust og forklarar kvifor aksjonar som «La bygdene leve, Jens!» er viktige. Konsentrasjonen av rovdyr er blitt så stor i nokre distrikt at det truar livskvaliteten til innbyggjarane, jamfør den store helseundersøkinga i Nord-Trøndelag, som dokumenterer dette. Framstegspartiet er heilt klar på føresetnadene for eit akseptabelt rovdyrforlik: bestandsvurdering medrekna grensedyr bestandstelling der faktisk tal blir registrert, ikkje ynglingstelling som grunnlag rovdyrpresset må minkast betydeleg gjennom lågare måltal reindrifta blant sørsamane må sikrast lågare terskel for å ta ut skadedyr og sist, men ikkje minst; hund må med i naudverjeparagrafen Dette er dei klare føresetnadene for at Framstegspartiet vil kunne vere med på eit forlik. Bevaring og styrking av landets villaksbestandar er også ei prioritert oppgåve for Framstegspartiet. Det er grunn til å peike på at forsuring framleis forårsakar fiskedød i enkelte vassdrag. Framstegspartiet ønskjer derfor å løyve 10 mill. kr meir til kalking i sitt alternative budsjett. Framstegspartiet er glad for at regjeringa i årets budsjett styrkjer kampen mot lakseparasitten Gyrodactylus salaris, men meiner det framleis ikkje er tilfredsstillande aktivitet for å kjempe mot gyro. Derfor aukar Framstegspartiet løyvinga med 10 mill. kr. Kunnskap om dei forholda som påverkar laksen i elv og sjø, betyr mykje for villaksforvaltinga. Framstegspartiet er også oppteke av genbankens status for å ta vare på trua villaks i enkeltvassdrag for framtidige generasjonar. Totalt sett aukar Framstegspartiet budsjettet med 30 mill. kr for å styrkje villaksens levekår og framtid. 2010 er peikt ut av FN som internasjonalt år for biologisk mangfald. I den samanhengen er det verdt å merke seg at ein under FNs forhandlingar om biologisk mangfald i Japan i 2010 blei einig om å verne 17 pst. av landareala. Noreg er svært nær dette målet, da 15,7 pst. allereie er verna. Derfor understrekar Framstegspartiet at i fokus no må vere å ta vare på dei områda som allereie er verna, framfor stadig å verne nye område. Mange av verneområda vil miste sitt særpreg dersom dei ikkje får nødvendig oppfølging, eit særpreg som i si tid nettopp førte til vernestatus. Til slutt vil eg seie nokre ord om forureina botnsediment, som vi har fleire stader langs kysten. I den samanhengen er det verdt å merke seg prosjektet som Fiskerstrand Verft i Møre og Romsdal, i samarbeid med fleire andre offentlege aktørar, har gjennomført i 2010. Ved å dekkje til botnsedimenta med ei blanding av kolstoff og kalkmasse – kalkmasse er eit overskotsprodukt i industriproduksjonen – fjernar ein problemet med skadelege gifter som over tid blir brotne ned under dette dekket. Forsøket så langt har vist seg å vere svært lovande. Alternativet, slik vi kjenner det i dag, er fjerning av giftig botnsediment, med store utslepp gjennom utrøring under prosessen, f.eks. med grabbing. At prosjektet til Fiskestrand Verft også har vist seg å vere økonomisk gunstig, er eit fortrinn som taler for bruk av denne teknikken. Heilt til slutt vil eg ta opp Framstegspartiet sine forslag og dei forslaga vi er medforslagsstillarar til.