Gunvald Ludvigsen (Venstre), 2006-12-04:
Rehabilitering og habilitering er eit viktig tema, men samtidig er jo desse orda – rehabilitering og habilitering – vanskelege omgrep. Det er nokre som meiner at rehabilitering er heile prosessen – frå ein kjem under medisinsk behandling til fullstendig restitusjon. Men omgrepet blir også brukt i andre samanhengar. Blir omgrepet brukt i den vidaste tydinga, omfattar det heile prosessen – frå eit menneske kjem under ei eller anna form for behandling til eit tilfredsstillande resultat er oppnådd. Det kan vere freistande å spørje: Kva er tilfredsstillande rehabilitering? Kva er det eigentleg? Kva er god rehabilitering? Eg vil hevde at vi har for liten kompetanse, for liten kunnskap om kva som er god rehabilitering. Når det gjeld evaluering av rehabilitering, kva som skjer etter at ein har gjennomgått ei rehabilitering – resultatet av det er også eit forsømt område. Her er det eit klart behov for å styrkje forskinga for å få betre kunnskap om det vi gjer. Særleg gjeld dette muskel- og skjelettlidingar, der vi har altfor liten kunnskap om kva som faktisk verkar. Vi veit at vi har store utfordringar, og då er det viktig at vi gjer det vi skal på dette området, på best mogleg måte. Vi har knappe ressursar som vi må få mest mogleg ut av. 15 pst. av dei som går på sjuketrygd i eit år, kjem tilbake på jobb. 50 pst. hamnar på rehabilitering. 20 pst. får uføretrygd, og 15 pst. hamnar på attføring. Her er det eit stort potensial for å få folk tilbake i jobb ved å auke kvaliteten på rehabiliteringa. Vi treng, som vi har hørt før i dag, arbeidskraft som ikkje minst kan gå inn i helse- og omsorgssektoren. Målet er at habilitering og rehabilitering skal bidra til at menneske med nedsett funksjonsevne skal kunne oppnå best mogleg funksjons- og meistringsevne, sjølvstende og sosial deltaking i samfunnslivet elles. Det har vore snakk om strategiplanar, men det finst jo også ei rehabiliteringsmelding, St.meld. nr. 21 for 1998-99, der kompetanseheving, utviklingsarbeid og forsking innanfor rehabilitering er omtalt. Men som eg allereie har sagt, eg trur vi framleis veit altfor lite om dette området. Eit anna problem er at det er store forskjeller i rehabiliteringstilbodet i dei enkelte kommunane. Det har m.a. samanheng med at forskrifta blir tolka ulikt. Vi har iallfall fått mange tilbakemeldingar frå tilsette i kommunane som peikar på at det er store koordineringsproblem knytt til rehabilitering. Vi veit også at rehabilitering som er begynt på i andrelinjetenesta, ofte stoppar opp i førstelinjetenesta. Så her har vi nokre samhandlingsutfordringar. Eg trur at her har vi, som sagt, altfor mange som fell mellom to stolar. Venstre meiner, som også representanten Lønning peika på, at ein måte å løyse dette på er å stimulere til meir forsking, som sagt, om kva som er god rehabilitering, og kva som faktisk verkar. Dessutan må koordinering av rehabilitering, spesielt mellom dei forskjellige tenestenivåa, setjast på kartet og evaluerast. Eg oppfattar eigentleg statsråden slik at ho er oppteken av samhandlinga mellom tenestenivåa. Eg reknar derfor med at ved framlegginga av den varsla nasjonale strategien – viss det er det det heiter – over nyttår blir koordinerings- og samhandlingsutfordringane mellom tenestenivåa sette i fokus.