Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2004-12-08:
Lat meg starta med å ta opp SV sine forslag. Lat meg så halda fram med å takka for samarbeidet i komiteen. Det blei ikkje så mykje samarbeid av det, må eg riktignok innrømma, for etter at SV hadde invitert til samarbeid, forsvann Regjeringa, som me hadde samarbeidd med i 2002, over til Arbeidarpartiet og klimakameratane der. I den samanheng var det jo litt rart å sjå Jon Lilletun skriva i Nationen på måndag om den miljømølja som vil oppstå i samband med eit samarbeid mellom Arbeidarpartiet og SV på miljøfronten. Men no er det altså Kristeleg Folkeparti sjølv som lagar denne mølja, i samarbeid med Arbeidarpartiet. Eit par ord som saksordførar: Eg registrerer at komiteen er einig om dei reduksjonsmåla som er sette opp, og den tidshorisonten som dei er sette opp i forhold til. Komiteen er òg einig om at lova berre er eitt av fleire verkemiddel for å nå Kyoto-forpliktingane, som eg minnar om er + 1 pst. i forhold til 1990-nivået. No ligg Noreg på ca. 10 pst., så utfordringa er stor. Komiteen, minus Framstegspartiet, er òg einig i at det framlagde forslaget kan gje kunnskap og kompetanse til ei eventuell innlemming av eit internasjonalt kvotesystem i Kyoto-perioden 2008–2012. Vår nye miljøvernminister sa ved tiltredinga at klimapolitikken er den viktigaste saka hans. Det gav håp for SV, for SV er einig i det. Det kan me sjå rundt om i verda blant fattige land, i Bangladesh og andre stader, der folk mistar livet på grunn av at ein ikkje tek klimaproblemet på alvor og gjer noko med det. Tusenvis av menneske omkjem i fattige land på grunn av klimagassutslepp. Men no merkar ein òg meir til dette i Noreg. Dei siste vekene har ein fått meir flaum og ras og øydeleggjande vêr i Noreg – meir vêr, kan ein seia – som ein illustrasjon på at klimaproblemet flytter seg også hit. Dessutan blei det nyleg lagt fram ein rapport om Arktis. Nedsmeltinga der går no raskare. Det uroa både miljøvernministeren og Langeland, som var til stades då denne rapporten blei lagd fram. Med denne kunnskapen og klimaet som viktigaste sak blir dagens vedtak eit tilbakeskritt og er ikkje i samsvar med det klimaforliket som SV hadde med Regjeringa i 2002. Regjeringa bryt altså samarbeidet med SV og går til Arbeidarpartiet. Eg hugsar godt den 9. mars 2000, då Bondevik I-regjeringa stod på sitt. Statsministeren nekta då å svekkja forureiningslova og gjera det enklare å byggja sterkt forureinande gasskraftverk. Det ville han ikkje. SV og ei samla miljørørsle støtta han og viste respekt for den handlinga som då blei gjord, fordi ein tok klimaproblema på alvor. No, fire år seinare, byggjer altså den same statsministeren, med det same namnet, no i Bondevik II-regjeringa, sterkt forureinande gasskraftverk på Snøhvit. Han kan risikera å bli entreprenør og grunnsteinsnedleggjar for to–tre gasskraftverk til i Noreg. Så kan Kristeleg Folkeparti seia: Det har andre bestemt, så det må han berre gjera. Ja, men sist gong andre bestemte det, tok han altså klimapolitikken alvorlegare enn sin eigen posisjon og gjekk av, den 9. mars 2000. SV ønskjer å halda fram med klimasamarbeidet med Regjeringa. Me inviterte til det. Me hadde samtalar om det. Me ønskjer å ta det miljøvernministeren sa, på alvor, at klimapolitikken er det viktigaste. Men det var tydelegvis ikkje nok. Kristeleg Folkeparti og Venstre var tydelegvis ikkje tunge nok i Regjeringa. Dermed fekk ein tilbake det samarbeidet ein hadde den 9. mars 2000. Høgre og Arbeidarpartiet stod igjen saman om klimapolitikken, ein klimapolitikk som har same mål som i 2000: å byggja fleire gasskraftverk. SV står ved det ambisjonsnivået som me hadde i 2002 saman med regjeringspartia. Me må gjera jobben vår heime. Det er det viktig for SV å få fram. Me ønskte å bidra til at det ikkje blei fleire sterkt forureinande gasskraftverk. Me ønskte å gje gasskraftverket på Snøhvit ei CO2-avgift i samsvar med det dei har offshore, som kunne pressa Statoil nettopp til å foreta ei CO2-handtering slik at me kunne bruka CO2 bl.a. til å pressa ut meir olje offshore, altså auka oljeutvinninga. Dette ønskte me å diskutera. Eg konstaterer at ein framleis ikkje har bestemt kva slags regime ein skal ha på Snøhvit. På Snøhvit veit ein altså at det like ved skal byggjast ein såkalla CO2-pilot, der ein nettopp skal reinsa CO2. Så korfor kan me ikkje gjera det fullskala på Snøhvit, slik som SV ønskjer å samarbeida med regjeringspartia om? Det ville vore offensivt. Men det vil altså ikkje Høgre og Arbeidarpartiet, så det blir det ikkje noko av. Det kunne vore freistande å seia at den CO2-handteringa kunne ein lagt inn i dei 11 milliardane ein har i overskridingar, så var det ingen som merka det. Men det vil sjølvsagt ikkje SV anbefala. Alle sektorar må sterkt bidra til reduksjonar. Det krev ei omlegging av politikken, ikkje berre eit kvoteregime. Me treng ein energipolitikk som har andre svar enn det oljeindustrien, PIL, LO og Arbeidarpartiet seier. Me treng ein energipolitikk som faktisk bidreg til å redusera utsleppa og bidreg til å redusera veksten. Der har SV eit alternativ som seier at me skal skaffa 20 TWh ny fornybar kraft innan 2010, utan å byggja gasskraftverk. Og kva må me gjera på transportsektoren? Jo, me må sjølvsagt inn med konkrete tiltak for å få ned biltrafikken, for å få ned godstrafikken på veg og få meir over på kollektivtransport og jernbane. Det er forslag som monnar. Når det gjeld industrien, har SV hatt som politikk at me faktisk ønskjer å gje industrien eit kraftregime som dei kan leva med, og som er langsiktig. I 1998 foreslo me 12,5 øre, men me stilte krav. Det gjer me framleis. Me vil jobba for eit industrikraftregime som kan gje industrien i Noreg langsiktigheit. Føresetnaden er altså at ein får ei skikkeleg satsing på enøk, og får ei skikkeleg satsing på å få ned klimagassutsleppa. Det ønskjer me òg å samarbeida med Regjeringa om, men det vil dei ikkje. Når det gjeld offshore, kunne ein òg gjort mykje. No blei det ikkje noko der i første runde. Men kva om ein i sterkare grad gjorde det som SV har jobba for i mange år, og som me òg har fått regjeringspartia med på å greia ut, kva om ein klarte å fasa ut ein del av dei gasskraftverka som sviv offshore? Då ville ein ved den elektrifiseringa plutseleg fått ein betydeleg CO2-reduksjon. Her er det mange ting me kan gjera, men det er lite som blir gjort. SV peiker her no på konkrete ting som ville innebera at ein faktisk tok klimaproblema på alvor. SV sin invitasjon til fortsett klimapolitisk forlik med Bondevik blei avslått. Høgre, Kristeleg Folkeparti og Venstre gjekk til Arbeidarpartiet. Arbeidarpartiet og Høgre har funne igjen tonen frå mars 2000. Då ville altså ikkje Bondevik ta ansvaret for ein klimapolitikk som auka utsleppa ved bygging av gasskraftverk. No veit me mykje meir, og noko må gjerast for å få ned klimagassutsleppa. Og det er ikkje å byggja gasskraftverk. Heilt til slutt: Kristeleg Folkeparti og Venstre fekk mykje skryt av miljørørsla den 9. mars 2000. No får Kristeleg Folkeparti og Venstre svært mykje skryt av NHO, LO, PIL, OLF, Industrikraft Midt-Norge, Naturkraft og Norsk Petroleumsinstitutt. Nye venner er ikkje alltid dei beste å ha.