Anita Apelthun Sæle (Kristelig Folkeparti), 2005-04-19:
Eg må sjølvsagt innrømma at dette ikkje er ei enkel sak. På den eine sida ynskjer Kristeleg Folkeparti avtalefridom og differensierte opplegg for korleis ei utbygging skal skje. I tillegg er det viktig at bustadutbygging ikkje vert hindra av manglande planar eller manglande pengar i Kommune-Noreg. At ting tar tid i teknisk etat, veit dei fleste av oss også. På den andre sida er det vanskeleg å akseptera ei lov som kan påleggja utbyggjar store samfunnsmessige kostnader, kostnader som er eit kommunalt ansvar. Regjeringa har også prøvd å balansera desse omsyna. Lova er ikkje utvikla i eit tomt rom. Det har utvikla seg både sunn og usunn praksis rundt om i Noreg. Eit fleirtal har klare merknader om at såkalla sosial infrastruktur ikkje skal vera ein del av utbyggingsavtalane. Det må ein ta til etterretning. Det som undrar meg, er at fleirtalet i komiteen heller ikkje ser fordelane ved at utbyggjar kan forskottera slik infrastruktur. Det ville kunna løysa mange prosjekt til glede for alle partar. Eit fleirtal her i salen, regjeringspartia og SV, vil vedta ei slik forskotteringsmoglegheit, likevel noko avgrensa. Det er eg glad for. Det som uroar meg i denne saka, må eg innrømma, er eventuell manglande balanse mellom avtalepartane. Eg har både personleg og på vegner av andre vore i forhandlingar med kommunar, og det har ikkje berre vore ei positiv oppleving. Den som har kjøpt ei tomt, laga eit prosjekt og sett i gang ein søknadsprosess, har renter og økonomi å forsvara. Kommunen kan ofte venta, noko som medfører ekstra store kostnader og effektivitetssvikt hos entreprenøren. Regjeringa legg no sterke føringar ved å poengtera at utbyggjar ikkje kan påførast urimelege utgifter. At enkelte entreprenørar skal stå for skole- og sjukeheimsinvesteringar for heile kommunen, er naturlegvis urimeleg. Kommunens ansvar kan altså ikkje i sin heilskap overførast til private husbyggjarar og entreprenørar og slik gjera norske bustader endå dyrare eller fortenesta så lita at det ikkje blir bygt nok bustadar. Då vil eg gjerne presisera at det heller ikkje er regjeringspartia si meining at så skal skje. Dette må også sjølvsagt gjelda reguleringsplanar, som ikkje er spesielt nemnde i denne debatten, men som i dag er eit kommunalt ansvar, og som i større og større grad vert utbyggingsfinansierte prosjekt, og det er etter dagens lovverk uklart kven som skal bera det økonomiske ansvaret. Det er etter mitt syn viktig at det vert mogleg å forskottera reguleringsplanar, elles stoppar veldig mykje opp. At ein ikkje kan påleggja utbyggjar for eigen kostnad å regulera store tilleggsområde der utbyggjar ikkje eingong har økonomiske interesser, synest eg er viktig. Lover og forskrifter må ikkje vera slik at det freistar kommunar til å utnytta entreprenørar som er nøydde til å få ei løysing. At tiltak skal, slik det står no, stå i rimeleg forhold til utbyggingas art og omfang, er slik sett ei innstramming i forhold til gjeldande praksis. Eg ber om og har tillit til at statsråden i forskrifta som må utformast, vil sjå til at dette også vert klargjort. Entreprenørar må, som eit minimum, ha rett til å fordela kostnader for reguleringsplanar, slik ein har rett til i forhold til veg, vatn og kloakk. – Så er eg faktisk litt spent på dei endelege stemmetala i denne saka, sjølv om SVs innlegg for så vidt klargjorde ein heil del.