Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 2000-02-17:
Eg er glad for at det blir lagt opp til auka næringsretta forsking, for vi er i ein situasjon der vi har eit enormt behov for å skape nye arbeidsplassar. Ifølgje forskarar er det faktisk snakk om 800 000 nye arbeidsplassar dei første 20 åra. Dei påstår òg at kanskje 80 pst. av det nåverande næringslivet vil bli lagt ned. Dette illustrerer det enorme omstillingsbehovet som norsk næringsliv står overfor. I ein slik situasjon blir ein nøydd til å stimulere dei næringsområda som det er eit vekstpotensial i. Marin sektor er heilt klart det området som sikkert vil medverke mest, elles er det dei sektorane som vi med eit fellesomgrep kan kalle for kunnskaps- og teknologibasert næringsverksemd, inkludert IKT-verksemda. Og det må vere riktig å auke forskinga på kunnskapsbasert næringsutvikling, for når vi held norsk næringsstruktur opp mot kunnskapsbasert næringsutvikling, får vi faktisk fram eit relativt dystert bilete. Ifølgje ein OECD-rapport som vart lagd fram i oktober i fjor har Noreg ein lågare forskingsinnsats enn nesten alle OECD-landa, og Noreg har ein lågare del med omsyn til teknologibasert eksport. Til dømes ligg vi i Noreg på dette området på i overkant av 10 pst., mens Danmark ligg på det dobbelte, Finland på det tredobbelte, Sverige på det firedobbelte, og slik kunne ein halde på – heilt til ein kom til Japan og USA. Dette biletet får vi sjølvsagt fordi Noreg har ein naturressursbasert økonomi, med store olje- og gassressursar. Men det gjer ikkje situasjonen noko betre. For når oljeinntektene flatar ut og talet på pensjonistar stig, får vi ganske enkelt eit formidabelt verdiskapingsbehov på grunn av eit verdiskapingsgap i samfunnet. Skal vi greie å halde oppe dagens velstandsnivå, må vi stimulere utviklinga i desse kunnskapsbaserte og teknologibaserte næringsområda, for her er det, som sagt, eit potensial. I denne situasjonen treng vi ein samla politikk for å stimulere til auka næringsforsking. Vi treng òg auka datakunnskap og innsikt i samanhengen mellom kunnskap, innovasjon og næringsvekst. Her kan òg forsking hjelpe oss. For dette paradigmeskiftet, som vi ofte kallar det, skaper ikkje berre heilt nye næringar og bedrifter, men det krev òg ein heilt annan og ny kompetanse – ein kompetanse som det pr. i dag faktisk er ein internasjonal konkurranse om. Alle land konkurrerer nå om å legge forholda til rette for dei beste folka og dei mest framtidsretta bedriftsetableringane. Kunnskapsbedriftene etablerer seg stort sett der dei finn den beste kompetansen. Men det er òg slik at forsking og kunnskap vil vere lite verdt om vi nå ikkje greier å omsette kunnskapen til nærings- og industriverksemd. Dette utgjer kanskje den verkeleg store utfordringa i Noreg. Med andre ord må vi få ei langt større samhandling mellom næring, utdanning og forsking. Og i så måte trur eg at dei regionale utviklingsmiljøa som ein er i ferd med å etablere rundt omkring i det ganske land, anten ein kallar det forskingspark, næringspark eller kva det måtte vere, er eit riktig verkemiddel. I så måte er òg eit nasjonalt IT- og kunnskapssenter på Fornebu eit heilt riktig og nødvendig verkemiddel for å auke denne samhandlinga framover. Til slutt vil eg seie at det blir ei oppgåve for staten – vi er jo relativt rike – å konvertere ein del av vår rikdom, oljeformuen eller andre inntekter, til ei forsking og ei utdanning, som i neste omgang kan auke den industrielle veksten og den private verdiskapinga utan samtidig å auke det private forbruket og inflasjonen. Her har vi ei formidabel oppgåve framover.