Oskar J. Grimstad (Fremskrittspartiet), 2015-05-26:
Som interpellanten skriv, blei Noreg rangert på ein 10. plass av det anerkjente kanadiske forskingsinstituttet Fraser Institute, som kvart år rangerer over 100 land etter kor attraktive dei er for mineralnæringas internasjonale investormarknad. At vi dalte frå 10. til 18. plass, er ikkje ei god retning, men det er faktisk, som næringsministeren seier, ikkje noka dårleg plassering. Det er ei retning som ikkje er god, men vi er blant dei 20 beste, og det skal vi vere glade for. Det gir oss iallfall ei moglegheit til framleis å kunne vere i denne viktige bransjen. Grunnen til dette er faktisk at ein i for stor grad har latt miljøinteressene fått presentere scenario som ikkje stemmer med realitetane, og gir eit bilde av ein politisk risiko som påverkar Noregs omdømme som mineralnasjon, og kanskje særleg for investorar, som føler at investeringane er å sjå på som svært usikre. Spesielt har sjødeponiet vore politisk diskutert og blitt beskrive svært negativt, som om ein øydelegg alt liv i fjorden – Førdefjorden er blitt eit eksempel på ein slik påstand. Trass stor og detaljert kartlegging og eit betydeleg forarbeid med fokus på miljøpåverknadene, der Miljødirektoratet set klare krav og ikkje minst sterke krav med omsyn til utsleppa, lever desse påstandane vidare. Alternativet vi har, er landdeponi, der vi har erfaring bl.a. frå Røros: «Fra et miljøperspektiv er Røros et eksempel på hvordan det ikke skal gjøres, sier Rolf Arne Kleiv, professor i mineralteknikk ved NTNU.» Avrenning frå landdeponiet, som er verna, fører ei sur og tungmetallhaldig avrenning til Glomma, der kopariona er øydeleggjande for egg og fiskeyngel. For Engebøfjellet og Førdefjorden er sjødeponi den beste løysinga. Den konklusjonen er basert på mineral og metallar som skal utvinnast, produksjonsprosess, og kva for kjemikaliar som blir brukte. Til slutt blir dette målt opp mot dei strengaste miljøkrav. Det viser at ein evner å sjå den enkelte utvinningsstaden på ein slik måte at ein vel den prosessen og den deponiløysinga som er miljømessig forsvarleg. Så eit nytt sitat: «Kjemisk sett er det fordeler med at overskuddsmassene blir liggende i saltvann hvor det er lite oksygen og stabil pH-verdi. Hvis du skal deponere masser som inneholder sulfider, er det en stor fordel med sjødeponi, sier Rolf Arne Kleiv.» Så til spørsmålet om vi eigentleg treng drifta i Engebøfjellet. Mineralet som skal utvinnast, er rutil, som er samansett av titan og oksygen, og er eit svært viktig mineral. Titan blir brukt i flyindustrien, i romfartsindustrien, til å lage kunstige hoftekular, kne og andre kroppsdelar som vi som eit velferdssamfunn er svært avhengige av. Skal ikkje vi ta vårt ansvar som forbrukarar og stå for ei gruvedrift av materiale som vi er svært avhengige av, men overlate det til andre land med heilt andre og dårlegare miljøkrav enn våre? Rutil er vi avhengige av i mange produkt, som måling, mat, medisinar, tannkrem osv., og vi har som nasjon eit sjølvstendig forsyningsansvar. Vi har med andre ord også eit moralsk ansvar for å ta i bruk dei naturgitte ressursane som finst, og det under eit regime med strenge, men føreseielege miljøkrav, slik at både industrien og investorar kan føle seg trygge på at satsing på mineralnæringa er trygg og føreseieleg, når ein etterlever dei konsesjonskrava som er bestemde. Nordic Mining er eit selskap som har venta lenge på konsesjon frå regjeringa, også den raud-grøne. Om vi kan gå ut frå at Arbeidarpartiet er føreseieleg og unngår politisk spel, men går for gode prosjekt for næringa, vil ho ha ei stor framtid. Noreg er eit land med store mineralførekomstar, og med nokre av verdas strengaste miljøkrav har vi alle føresetnader for å kunne løfte denne næringa i tråd med verdas behov for mineral, og det på ein berekraftig måte. Mineralnæringa vil bidra til mangfald og verdiskaping og viktige mineral som dette landet og alle velferdssamfunn treng.