Fredric Holen Bjørdal (Arbeiderpartiet), 2017-06-09:
Vi er einig med forslagsstillarene her om behovet for å styrkje det seriøse og organiserte arbeidslivet. Der vi skil lag, er i måten det kan gjerast på og i premissa for forslaget som vi no behandlar. Arbeidarpartiet har fremja 30 forslag i ein ny handlingsplan for eit seriøst og organisert arbeidsliv. Det er planen vår, og vi viser til den. Det forslaget som vi no diskuterer, ber i realiteten preg av å vere eit forslag mot EØS-avtala. Ordlyden i det Senterpartiet fremjar, gjev nokre føringar og har nokre konsekvensar som gjer at det ikkje kan få støtte frå Arbeidarpartiet. Premissen frå forslagsstillarane synest å vere at EØS-avtala ikkje gjer det mogleg å kjempe mot sosial dumping, og at EØS-avtala svekkjer arbeidstakarane sine rettar, og derfor bør vi seie opp EØS-avtala. Det er heilt rett at den avtala ikkje er perfekt. Eg veit ikkje om noka avtale som er det, der nokon partar er 100 pst. fornøgd. Men Arbeidarpartiet er djupt ueinig med dei som seier at vi må seie opp EØS-avtala. Europautredningens funn frå 2012 er tydelege: Åra med EØS har vore ein gyllen periode for norsk økonomi, og avtala har vore veldig god for norske arbeidstakarar. I åra som kjem, skal vi skape store, nye eksportnæringar i Noreg. Felles for alle dei er at Europa er den viktigaste marknaden. Med EØS-avtala er Norden og Europa ein heimemarknad. Utan avtala står vi utanfor, og det er ein dårleg plass å vere. Felles køyrereglar og sikkerheit for at dei blir følgde av alle, er avgjerande for Noreg – særleg avgjerande, vil eg seie, for oss. I ei uroleg tid då fleire flørtar med ein ny proteksjonisme, i ei slik verd vil eit lite land som Noreg vere meir sårbart og meir utsett for kjøtvekta og den sterkaste sin rett utan EØS-avtala. Eg meiner det er feil å hevde at avtala ikkje gjev oss politisk armslag. Vi kan samanlikne Storbritannia og Noreg. Begge har fått mange arbeidsinnvandrarar frå nye EU-land i aust. I Storbritannia har arbeidsinnvandringa bidrege til å skape ei heil klasse av arbeidande fattige. Men det er ikkje innvandringa som er grunnen til det, det er høgrepolitikken, som har knust fagrørsla, privatisert, svekkje arbeidsfolk sine rettar og late marknaden rå. I Noreg fekk ikkje høgrepartia det som dei ville. I Noreg kjempa vi, med støtte frå Senterpartiet og SV, gjennom lov om allmenngjering av tariffavtaler – til intens motstand frå norsk høgreside. Framstegspartiet og Høgre omtalte foraktfullt den lova som LO-lova. Men ho vart vedteken, og ho har verka. Og vi kan gjere ho sterkare og enklare å bruke, og styrkje rettane til både dei utanlandske og dei norske arbeidarane, slik vi har til hensikt å gjere dersom vi vinn valet. Eg trur ikkje at det berre finst to alternativ i diskusjonen om EØS: anten full status quo eller full utmelding. Eg trur det òg finst meir spissa strategiar for å få til endringar som kan vareta interessene til norske arbeidstakarar og sikre at arbeid utført i Noreg skjer med norsk kompetanse for norsk løn. Mange av dei verktøya er enno fullstendig eller så godt som uprøvde og/eller ikkje brukt godt nok eller med systematikk. Arbeidarpartiet tek til orde for ein slik meir spissa og realpolitisk orientert strategi for å auke handlingsrommet innanfor EØS. Eitt av forslaga vi vil vurdere, er å ta kjernekonvensjonane i ILO inn i menneskerettslova og slik gje viktige arbeidstakarrettar forrang. Arbeidarpartiets utgangspunkt er at politikk nyttar. EØS-avtala gjer ikkje norsk politikk overflødig. Tvert imot: Ho gjer det endå viktigare kven som styrer i Noreg. Ho gjer det endå viktigare med politikarar som vil vinne tilbake kontrollen i arbeidslivet, og som vil kjempe mot høgrepolitikken – anten han kjem frå Oslo eller frå Brussel.