Erling Sande (Senterpartiet), 2009-06-09:
Det er ikkje utan grunn at komiteen får så mange saker om klima og klimapolitikk til behandling. Rapportane frå IPCC er ikkje lysteleg lesing. FN sitt klimapanel skisserer ganske dystre framtidsutsikter om vi ikkje gjer dei tiltaka som må til for å redusere utsleppa. Men i Noreg har vi eit særs godt utgangspunkt for å møte dei krava som vi blir stilte overfor. Vi har tent oss rike på ureinande fossil energi. Vi har både økonomiske musklar og moralsk plikt til å brette opp ermane og ta tak i det arbeidet som skal gjere ein forskjell i den globale klimadugnaden. Samtidig har vi lagt ei solid felles plattform her i dette huset gjennom klimaforliket. Det er eit forlik som nær alle dei politiske partia i Stortinget har stilt seg bak, og det gjer oss også godt rusta til å nå måla våre. Sjølv om vi har eit sterkt utgangspunkt, skal vi ikkje ta lett på oppgåva. Jobben som står framfor oss, er formidabel, og vi må lukkast. Derfor må vi vere særs nøye med kor og korleis vi brukar energien vår. Senterpartiet meiner at det er viktig å ha ein god kontroll med at dei nasjonale klimamåla blir nådde, for å sjå om vi må revurdere verkemidla. Denne oppgåva har Statens forureiningstilsyn allereie fått, og vi meiner at deira rapport vil bli eit viktig og godt nasjonalt energi- og klimaplanverktøy. Derfor meiner vi at å utarbeide endå ein plan som i praksis viser det same som SFTs arbeid gjer, er bortkasta energi. Det same gjeld forslaget om å klimavaske norsk lovverk og administrative ordningar. Arbeidsgruppa Klimakur 2020 har allereie fått jobben med å gjennomgå tiltak og verkemiddel som kan redusere utsleppa. Statens forureiningstilsyn meiner at det ikkje er grunn til å setje ned eit utval som skal klimavaske lovverket no. Det er eit standpunkt som vi støttar. I debatten om vrakpant tidlegare i dag har vi snakka om klimagassutslepp frå personbiltrafikken. I transportsektoren er det langt meir å ta tak i enn det. Utsleppa frå heile sektoren må ned, både frå offentleg og privat transport. Ingen former for køyretøy er freda frå kritiske klimablikk, anten dei går på land, i luft eller på sjø. Ein auke i kollektivtrafikken på kostnad av personbiltrafikken er sentralt for å nå klimamåla. Ein meir klimavenleg kollektivtrafikk gjev endå betre resultat. For å få dette til må kollektivtrafikken vere mest mogleg konkurransedyktig. Det er mange gode døme på det som blir gjort på dette feltet. Oslo kommune har sett av 10 millionar kr til bruk til hydrogenbussar i 2009. I løpet av eitt til tre år skal 100 bussar gå på biogass frå kloakkslam og matavfall. Fleire stader er det sett i gang endra drivstoffbruk i ferjesektoren. Når det gjeld arbeidet med å få ned utsleppa frå offentleg transport, må prinsippet vere at vi søkjer å bruke den energien vi har, riktig – og at det blir brukt riktig energi på riktig plass. Skal ein krevje utsleppsfrie køyretøy i all offentleg transport i t.d. 2011, vil det mest truleg medføre at ein treng store mengder biodrivstoff. Dette er ikkje uproblematisk. Biodrivstoff kan, avhengig av kor det blir produsert, vere med på å fortrengje matproduksjonen, eller bidra til auka matprisar. Det er ikkje noko vi vil i ei verd der nær 1 milliard menneske svelt. Skal vi bruke biodrivstoff, er det naudsynt at det er produsert etter strenge berekraftkriterium. Slikt biodrivstoff er det ikkje uavgrensa mengder av. Derfor er vi nøydde til å tenkje oss grundig om kor vi skal bruke det biodrivstoffet som er tilgjengeleg, kor det har størst effekt, og kor det er størst ressurseffektivitet i bruken av det. Nokre typar framkomstmiddel er meir kresne enn andre. Lat det ikkje vere nokon tvil. Senterpartiet meiner òg at den offentlege transporten må gjerast meir miljøvenleg. Vi trur berre ikkje at eit generelt krav er vegen å gå, så lenge vi ikkje veit at vi har dei nødvendige mengdene sertifisert biodrivstoff, og så lenge vi kan påføre kollektivtransporten utgifter som gjer han mindre konkurransedyktig. Dette er problem som må løysast med andre verkemiddel. Utnytting av avfall, og etter kvart kanskje i større grad kloakk og gjødsel, kan vere alternativ. På sikt kan hydrogen bli framtida sitt drivstoff, òg for denne typen framkomstmiddel.