Terje Breivik (Venstre), 2019-10-03:
Noko av det beste med Noreg er fellesskap tufta på samhald og toleranse, med små forskjellar, med menneske som er så trygge på seg sjølve, på eiga historie og identitet at me saman er i stand til å møta det ukjende og det usikre, mangfaldet, med respekt og oppriktig vilje til å stilla opp for kvarandre og verda der ute. Dette er trekk og verdiar som utgjer fellesskapet Noreg, som me aldri kan ta for gitt, og som me kontinuerleg må pleia og vidareutvikla. Venstre er Noregs einaste sosialliberale parti. All politikk og alle standpunkt er tufta på ein ideologi der toleranse, mangfald, fridom, fellesskap, internasjonal solidaritet og framtidsoptimisme er retningsgjevande verdiar. Skal fridomen vera reell for alle, må me òg vera fri frå naud, fattigdom og ulikskap, den sosiale dimensjonen som forklarar kvifor Venstre alltid vil kjempa for tidleg innsats, ein sterk offentleg skule og kamp mot barnefattigdom og slik sikra alle, uavhengig av bakgrunn og sosial status hos foreldre og føresette, same utgangspunkt, same fridom – og igjen sikra små forskjellar. Sosialliberalismen legg òg til grunn eit menneskesyn som tilseier at dei ein viser tillit, tek ansvar for seg sjølv og andre, noko som igjen forklarar kvifor Venstre alltid vil ha som mål å flytta mest mogleg makt, oppgåver og ressursar så nær borgarane som råd er. Me vil ha sterke fellesskap der folk bur og lever, at alle har fridom til å realisera det gode liv for seg sjølv og sine, anten dei bur i distrikta eller i såkalla sentrale strøk. Venstre vil slik alltid stå på barrikadane for lokaldemokrati, maktspreiing, arbeidsplassar og kulturtilbod i både bygd og by. Er det eitt område der fridomen for komande generasjonar – ungane, barnebarna våre – verkeleg er trua, er det på klima- og miljøområdet. Menneskeskapte klimaendringar er det største problemet verda står andsynes, og sinnet til Greta Thunberg er på sin plass. Vitskapen ho viser til, er korrekt. Ekstremvêr vert meir og meir normalen. Å lukkast med å redusera klimagassutsleppa nok – og raskt nok – er heilt avgjerande. Heldigvis veit me at me har krafta og evna til å snu utviklinga og endra måten me gjer ting på. Venstre er grunnleggjande framtidsoptimistiske. Det fordrar likevel at me tek dei rette vala no, at me sluttar med det som forureinar, utviklar nye løysingar, forsterkar og skapar dei endringane som må til, at me aukar satsinga på forsking og teknologiutvikling, spelar på lag med næringslivet, brukar marknadskreftene medvete til fordel for klimaet. Det veit me verkar. Venstre trur på menneskeskapte klimaløysingar. I vår kom ein alarmerande rapport frå naturpanelet til FN. Reduksjonen i natur- og artsmangfald, som skjer i eit urovekkjande tempo, går ikkje berre ut over det enkelte økosystem, men reduserer òg den imponerande og avgjerande evna artane har til å tilpassa seg og overleva ekstremt ulike vilkår gjennom millionar av år. Endrar me menneske naturen så mykje at artar døyr ut, klipper me av evolusjonære linjer, linjer som er viktige råstoff for vidare evolusjon og framtidig fridom, anten det gjeld matproduksjon, ny og betre medisin eller noko så grunnleggjande som å ha eit naturmangfald å vera i og nyta. Tek me med migrasjon, representerer det og klima og miljø tre område som krev meir internasjonalt samarbeid for at verda i fellesskap skal lukkast med å handtera utfordringane. Og i ei tid der stormakter som USA og Storbritannia – i nabolaget – har politiske leiarar som er pådrivarar for usunn, direkte farleg nasjonalisme og nærast åtvarar mot globalisering, er det viktigare enn nokon gong at eit rikt, velorganisert land som Noreg tek ansvar og er ein pådrivar for meir forpliktande samarbeid, ikkje mindre. Skal me førebyggja ufrivillig og nødvendig migrasjon i stor skala, er me nøydde til å lukkast med å redusera klimagassutsleppa raskt nok – «world wide». Samstundes må kampen mot fattigdom og systematisk bistandsinnsats fortsetja og intensiverast. For sosialliberale Venstre stansar ikkje fridomskampen ved landegrensa vår. Eg er difor glad for at Venstre er del av ei regjering og eit samarbeid med rekordsatsing på bistand og tiltak for å løfta fleire ut av fattigdom og naud, og at me har ein statsminister og ei regjering som legg stor tyngde og kraft i ulike internasjonale samanhengar og forum for å bidra til at verda løftar i lag. Globalt ser me at kvinner og barn vert hardast ramma av fattigdom, og at kvinnene ikkje har dei same moglegheitene og rettane som menn. Færre kvinner får gå på skule, dei tener mindre, og dei eig sjeldnare land til å livnæra seg av enn menn. Dei har færre moglegheiter til eiga inntekt, vert ofte utsette for vald i heimen, på arbeidsplassen og i samfunnet elles. Kvinner vert òg hardast råka når det er dårleg tilgang på helsetenester, særleg i samband med graviditet og fødsel. Får kvinner utdanning, jobba, bestemma over eigen kropp og bruka røysta si, vil det verta mindre svolt, mindre fattigdom, mindre vald og meir rettferd. Berre damene får moglegheita, utgjer dei ein stor forskjell, både for seg sjølv og for verda. Difor er likestilling ikkje berre viktig for den enkelte kvinna, men òg for mennene og samfunnet. Eg er glad og stolt over at denne regjeringa m.a. satsar så tungt internasjonalt på arbeidet med utdanning av jenter. Eg er òg glad for at TV-aksjonen i år går til ein organisasjon som gjer ein kjempejobb for kvinner og likestilling i fleire delar av verda – CARE. Nokre kommentarar til dei lause forslaga frå Miljøpartiet Dei Grøne og Arbeidarpartiet kva gjeld norske barn som er internerte i Syria, og særleg stoda til den sjuke guten i Al Hol: For Venstre vil barns beste alltid vega tyngst, og i denne saka er det openbert at det er å henta guten heim, om nødvendig saman med mora og straffeforfølgja ho her. Det var trass alt Venstre som i si tid tok kampen og innførte prinsippet om at ungar ikkje skal straffast for handlingane til vaksne. Kompleksiteten og ikkje minst tryggleiken til dei involverte i denne saka tilseier likevel at saka vert handtert av regjeringa, ikkje av Stortinget. Som parlamentarisk leiar i eit regjeringsparti kan eg òg opplysa om at regjeringa meir enn gjerne kjem til eit møte den utvida utanrikskomiteen, som er eit lukka møte – til dei som ikkje kjenner til det – og orienterer Stortinget om saka, og det bør etter mi meining vera meir enn godt nok for Stortinget i ei slik sak. Venstre gjorde eit dårleg kommuneval. Når me veit kva innsats, kva saker og kva kandidatar me har lokalt, er det liten tvil om at me sentralt må ta ein stor del av ansvaret for resultatet. Me har ikkje lukkast med å gjera folk trygge nok på Venstre, og på kva Venstre står for, og kor viktig det er med eit slagkraftig, reindyrka sosialliberalt parti i norsk politikk. Eg og Venstre ser i så måte verkeleg fram til arbeidet i Stortinget i haust og vinter, eit arbeid me skal bruka til å heva fridomsfana høgt, ein fridom fri frå fattigdom, naud og ulikskap, ein fridom som gjev alle høve til å leva det gode liv, både på Grünerløkka her i Oslo, på Byrse heime i Ulvik, på Stend i Bergen, i Kiberg i Vardø, ein fridom som ikkje stansar ved landegrensa, ein fridomskamp som bidreg til at verda lukkast med å redusera klimagassutslepp raskt nok, slik at komande generasjonar har same høve til å nyta – og nytta – naturen som me har gleda av å gjera.