Alf Egil Holmelid (Sosialistisk Venstreparti), 2013-05-07:
Det har vore mykje snakk om offentleg finansiert forsking her i dag. Det eg har lyst til å snakke om, er næringslivets eiga finansiering av forsking. Det har gått noko framover, men framleis er det sånn at næringslivet i Noreg bruker vesentleg mindre av sine ressursar på forsking enn det næringslivet i våre naboland gjer. I Noreg er det 44 pst. av den totale forskingsinnsatsen som blir finansiert av næringslivet, i våre naboland er det 60 pst. Eg har ofte utfordra næringslivet på kva som skal til av stimuli og anna, for at dei skal ta eit større ansvar for å investere i forsking og ikkje berre i andre faktorar som kan fremje næringsutvikling. Det er klart vi kan ha ein dialog om kva for offentlege stimuli som skal til for å auke den privatfinansierte forskinga, men eg trur også vi må utfordre næringslivet til ei haldningsendring når det gjeld å bruke meir av dei inntente midlane på forsking, for å byggje auka innovasjon og inntening framover. Det har vore ei haldning i det norske næringslivet å seie at vi har ein næringsstruktur som ikkje gjer det naturleg for oss å bruke så stor del av omsetninga til forsking, som våre naboland. Det er ikkje riktig. Den siste Indikatorrapporten frå NIFU og Statistisk sentralbyrå seier heilt eksplisitt at sjølv om vi korrigerer for næringsstruktur, bruker det norske næringslivet mindre pengar på forsking enn nabolanda. Det er heller ikkje sånn at i eit høgkostland som Noreg kan enkelte næringar, fordi dei er i ein bestemt bransje, bruke mindre på forsking. Sjølv råvarebasert industri må bruke mykje pengar på forsking viss dei skal klare seg i Noreg, som er eit land med press i økonomien. Då er spørsmålet: Korleis skal vi få til den haldningsendringa? Ein av dei måtane vi kan få til den haldningsendringa på, er å satse på samarbeid med kompetansemiljø, med universitet og høgskular. I min region har eg sett at det regionale forskingsfondet har utløyst eit fantastisk godt samarbeid mellom næringslivet og universitetet, fordi ein der kan gå laus på dei konkrete forskingsutfordringane ein har i regionen. Det regionale forskingsfondet kan saman med det regionale næringslivet og universitetet satse på den forskinga som verkeleg treffer behovet i regionen. Men viss ikkje eg hugsar heilt feil, var Høgre imot dei regionale forskingsfonda, som kanskje er ein av dei viktigaste stimuliane for å få til den typen samarbeid. Ein annan viktig stimulus for å få til den typen samarbeid, er Norwegian Centres of Expertise og den finansieringsordninga vi har hatt der. No har heldigvis Høgre snudd, så dei er med på å finansiere det, men Framstegspartiet er framleis mot å støtte Norwegian Centres of Expertise og tar bort dei midlane. Eg har lyst til å snakke litt om tosporsøkonomien til slutt. Tosporsøkonomien kan angripast på to måtar: Det eine er å styrke det landbaserte næringslivet, styrke forsking og innovasjon i det landbaserte næringslivet. Det andre, som er den viktigaste delen, er å redusere presset i oljeøkonomien. Det er så stort press i den norske økonomien i dag på grunn av oljeøkonomien at ein skal bruke ekstremt mykje på stimuleringssida for å klare å kompensere. Viss Høgre meiner alvorleg at tosporsøkonomien er eit problem, bør dei fortelje oss korleis dei ønskjer å redusere presset i oljeøkonomien og kva for skattereformer dei vil gjere for å redusere presset i oljeøkonomien. Utan at dei peiker på korleis dei skal redusere den sida av tosporsøkonomien, er ikkje deira kritikk av tosporsøkonomien seriøs.