Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2016-06-07:
Det er bra at presidentskapet no følgjer opp dei såkalla GRECO-anbefalingane, som det har vore jobba med over noko tid, men der ein òg veldig raskt har følgt opp vedtaket som Stortinget gjorde den 12. april i år, og som lyder: «Stortinget ber presidentskapet ta initiativ til endring av Reglement om register for stortingsrepresentantenes verv og økonomiske interesser, slik at alle selskapsinteresser, uavhengig av verdi, skal føres opp i dette registeret.» Eg meiner nok at presidentskapet har gjort ei uklok vurdering når dei i § 9 har føreslått det unntaket for investeringsselskap som dei har gjort, som følgje av ein praksis som har vore følgd sidan 2012. Den sentrale grunnen til det er at investeringsselskap er ein heilt vanleg måte å organisere ein aksjeportefølje på i dag. Særleg viss ein har ein betydeleg aksjeportefølje, er det vanleg. Ein risikerer då å vere i den situasjonen at dei betydelegaste eigarinteressene og aksjeporteføljane ikkje vil finnast i Stortingets register, mens dei mindre – og kanskje mindre interessante – privateigde aksjeporteføljane vil finnast der. Som sagt, mange brukar investeringsselskap. Det er ein vanleg metode, dels fordi det kan gjere det enklare å organisere ein betydeleg portefølje, men òg fordi det kan ha skattemessige fordelar, som presidentskapet sikkert er kjent med. Det er òg slik som Dagbladet har skrive om, at det òg på Stortinget – naturleg nok, vil eg seie – er representantar som gjer det på den måten. Eg mistenkjer ikkje på nokon måte – som representanten heller ikkje gjorde – at det er eit forslag som er fremja for at ein skal skjule ein portefølje. Men eg trur det vil vere uklokt fordi det etterlatne inntrykket likevel kan vere at enkelte aksjeporteføljar – og då gjerne dei største – ikkje vil finnast i registeret. Eg meiner at det utan tvil bryt med intensjonen i det vedtaket som vart gjort den 12. april. Eg er klar over at det følgjer opp den praksisen som har vore sidan 2012, men vedtaket som vart gjort i april i år, kom jo etter det i tid og kan vanskeleg verte forstått på annan måte enn at ein rekna med at det skulle gjelde ulike typar investeringar, då det står: «slik at alle selskapsinteresser, uavhengig av verdi, skal føres opp i dette registeret». På bakgrunn av det fremjar vi eit forslag om ein annan ordlyd i § 9 som òg inkluderer investeringsselskap, sjølvsagt ikkje om ein f.eks. har aksjefond eller andre typar fond, men den typen selskap som er ein vanleg måte å organisere nettopp slike interesser på som det vedtaket av 12. april gjaldt. Dersom det skulle vere dei som meiner at det er dumt å vedta over bordet ein annan ordlyd enn den presidentskapet har hatt anledning til å jobbe med, fremjar vi òg eit subsidiært forslag, som lyder: «Stortinget ber presidentskapet komme tilbake med forslag til endringer av Reglement om register for stortingsrepresentantenes verv og økonomiske interesser, som sikrer at alle selskapsinteresser, uavhengig av verdi, føres opp i dette registeret.» Det vil i så fall gje ei anledning til å sjå nærmare på kva for ordlyd som best varetek det omsynet. Så fremjar vi òg forslag om ei anna beløpsgrense i forslaga til endringar i § 3 tredje ledd og § 7. Paragraf 3 gjeld honorar som vi tek imot, og § 7 gjeld ulike typar bistand frå organisasjonar, selskap eller andre. Innstillinga lyder på at grensa skal vere på 50 000 kr – frå éin gjevar. Det er eit ganske stort beløp. Det betyr f.eks. at ein kan ta imot til saman svært store honorar som kvar for seg er på under 50 000 kr. Viss eg kan bruke meg sjølv som eksempel, sidan eg har ei spalte i ei avis som – viss eg har rekna riktig – eg kan få rett under 50 000 kr for i år: Eg vil ikkje synast det er urimeleg om det er krav til at eg skal gje opp at eg er spaltist i den avisa. Eller viss ein tenkjer seg ein annan type bistand – lat oss seie at ein stor norsk arbeidstakarorganisasjon, f.eks., skulle gje betydeleg støtte til ulike typar hjelp til politisk arbeid: Eg ville ikkje synast at det er urimeleg om det – om det ligg litt under 50 000 kr – skal gjevast opp. Det er i tillegg slik at summane vi snakkar om der, kan vere store. Så vi vil føreslå at det òg her vert brukt ei grense på 2 000 kr, som er den gåvegrensa vi elles brukar når det gjeld å gje opp ting i Stortingets register. Når det gjeld spørsmålet om registreringsplikt for gåver frå partiorganisasjonen, vil eg seie meg fullt ut einig med representanten Hansen. Det kan neppe vere snakk om bindingar som skaper problematiske lojalitetar – kanskje kunne ein snarare seie det motsette, at det kan vere positivt for partilojaliteten å få ei gåve i ny og ne. Men kanskje illustrerer det litt forskjellen i tenkinga. Vi tenkjer slik at det er klokt å ha openheit, med mindre det skulle vere særlege argument mot openheit, altså det prinsippet som offentleglova i Noreg er bygd på. «Meir offentlegheit» heiter det prinsippet som vanlegvis har brei støtte i denne salen, mens her er det kanskje – får eg inntrykk av – lagt til grunn eit motsett prinsipp, at vi ikkje treng openheit om dette, med mindre nokon i særleg grad har dokumentert at det er eit problem. Eg trur ikkje det vil skape stor frykt om vi må gje opp det. Eg har sjølv i nokre samanhengar teke imot gåver frå partiorganisasjonen, i spesielle settingar. Eg har inga stor frykt for å måtte gje opp det. Det er utgangspunktet mitt. Eg vil likevel seie at det er eit relativt ubetydeleg spørsmål i denne samanhengen, som meir illustrerer eit ulikt tenkjesett. Det som derimot ikkje er eit ubetydeleg spørsmål, er om ein svært vanleg måte å organisere ein aksjeportefølje på, nemleg i eit investeringsselskap, skal vere ein del av reglementet eller haldast utanfor det. Eg tek opp dei forslaga som SV står bak.