Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2009-03-17:
Lovforslaget som Stortinget debatterer i dag, er ein brei gjennomgang av heile bygningsdelen av plan- og bygningslova og byggjer i stor grad på innstillinga til Bygningslovutvalet. Det er to hovudføremål med forslaget til ny lov. Det fyrste er å få betre og enklare søknadssystem og saksbehandling. Det andre er betre kvalitet i byggverk. Saman med plandelen av lova, som vart vedteken like før sommaren i fjor, vil den nye lova framstå i ein heilt ny lovstruktur som gjer ho meir systematisk og enklare å bruka for alle. Lat meg ganske kort kommentera nokre hovudpunkt. For det fyrste: Søknadssystem og sakshandsaming skal bli betre og enklare. Delar av den gjeldande lova går tilbake heilt til 1924. Lova har blitt endra ei rekkje gonger; ho er blitt oppstykkja, og det er manglande samanheng mellom reglane. Framlegget til ny lov er meint å rydda opp i dette. Søknadssystemet blir betre samordna. Meldingsordningane, som har vore uoversiktlege, blir innordna i søknadssystemet. Det blir no òg trekt opp klarare grenser for korleis tiltak skal handsamast. Endringane i søknadssystemet vil gjera saksbehandlinga meir oversiktleg for tiltakshavaren/søkjaren og kommunen. Forslaget byggjer på erfaringar frå kommunar og føretak og vil fjerna ein god del uklare punkt som har skapt unødvendige konfliktar i byggjesaker. Eksempel på det er endringar i reglane om nabovarsel og handtering av privatrettslege forhold. Det er for mange byggjefeil. I proposisjonen blir det vist til anslag på 12–15 milliardar kr. Tala for kor mykje feil det er, og kva det kostar i oppretting og konsekvensar for helse og tryggleik, er omstridde, men poenget er at kostnadene ved oppretting uansett er for store. Betre kvalitet står difor heilt sentralt i forslaget til ny lov, og det blir teke fleire grep i så måte. Det vert betre kontroll. Etter gjeldande lov er det høve for kommunane til i stor utstrekning å krevja uavhengig kontroll, men dette høvet blir i dag lite brukt. Proposisjonen legg opp til ustrakt brukt av uavhengig kontroll. Samtidig skal eigenkontroll gjerast av både prosjekterande og utførande som ein del av kvalitetssikringa. Uavhengig kontroll er viktig, både for å fanga opp feil i arbeidet og fordi kontroll frå andre i seg sjølv vil skjerpa fokus på kvalitet. Krav til kontroll krev klare rammer for når det skal kontrollerast, og kva kontrollen skal gå ut på. Det vil gjera at kommunane og partane i byggjesaker enklare kan avgjera når det skal kontrollerast. Det vil òg gjera oppgåva for det kontrollerande føretaket meir tydeleg og oversiktleg. Det er stor semje om at kontrollen må bli betre. Det er ikkje rett som det blir sagt i innstillinga, at ei samla byggjenæring går imot tilnærminga til kontroll i proposisjonen. Det er mange aktørar som støttar framlegget. Det er mange som ser at betre kontroll vil styrkja den seriøse delen av næringa. Kontroll skal krevjast for viktige og kritiske område. Desse områda skal presiserast i forskrift. Kommunen vil i tillegg kunna krevja kontroll ut frå lokale tilhøve, f.eks. der kommunen kjenner til eit særskilt problem med byggjetomta. Korleis kontrollen skal gjennomførast, skal òg fastsetjast i forskrift. Kontrollen vil vera meir intensiv der det er stor fare for alvorlege feil, og meir intensiv der erfaring med kvalitetssikringa til den som blir kontrollert, er dårleg. Føretak med godt dokumentert eigenkontroll skal sjølv oppleva ein enklare kontroll. Så til sluttkontroll og ferdigattest. Mange tiltak blir i dag avslutta utan at det blir søkt om ferdigattest, fordi mellombels bruksløyve er det praktisk viktigaste skiljet i kontrakten. Det betyr at desse tiltaka ikkje blir avslutta med ein fullstendig gjennomgang av om krava i lova er oppfylte. Ferdigattest skal altså etter lovforslaget no vera hovudregelen. Men det betyr ikkje at det treng gå tre veker då det ikkje føregår nokon ting. Det går an å planleggja dette arbeidet slik at ferdigattest er ferdig når bygget er ferdig. Så er òg ei oppfølging av ulovlege forhold ei viktig sak. Reglane om krav til oppretting blir klarare og betre.