Anita Apelthun Sæle (Kristelig Folkeparti), 2004-10-04:
Menneskeætta har kome langt. Ein kan reisa jorda rundt på null komma null. Ein kan sitja heime bak PC-en og kommunisera med menneske over heile verda. Ein kan få kartlagt genane sine og arveanlegga sine. Ein kan vel snart klona seg sjølv. Men likevel har menneskeætta kome så kort. Vi held på å øydeleggja denne blå perla som jorda er i verdsrommet. Kvar dag døyr tusenvis av barn på grunn av mangel på mat, sjølv om det bognar på bordet vårt. 15 000 barn i mors mage får aldri sjå sola fordi vi ikkje prioriterer livet. Vald og kriminalitet gjer gatene utrygge. 250 000 norske barn kvir seg til laurdagen, for då rusar mor og far seg og vert ubereknelege. Lista kunne forlengjast på begge område. Det er altså mykje som bør endrast i Noreg. Trontalen ber bod om slike endringar. Det er likevel mykje meir som må endrast i verda. Det er nokre spørsmål som er større og meir omfattande enn andre. Ein fokuserer lite på overlevingsdebattane. Reiulf Steen tok faktisk til orde for ein slik debatt for mange år sidan. Ein slik debatt har ikkje vorte mindre viktig med åra. Vi kan ikkje utan å handla sjå på at svolt, sjukdom og krig fornedrar millionar i den tredje verda. Derfor fokuserer Regjeringa på at Noreg skal gjera sitt. Vi lever i ei verd som er prega av stor mobilitet og små avstandar. Uretten vert meir synleg enn før. Moglegheitene er aldri meir enn eit døgn borte. Slik ubalanse kan ikkje vara ved når alle kjenner til han. Kampen mot fattigdom må forsterkast i nestekjærleikens og rettferdas namn og for neste generasjons skuld. Terror gjer verda utrygg. No er Noreg nemnt av Al Qaida som eitt av ni land som er utpeikte som terrormål. Er det utanrikspolitikken vår som er årsaka? Er det oljerikdomen vår? Er det velstanden vår? Er det fridomen vår? Eller er det utsegnene våre? Eg trur at slike spørsmål er fåfengde og forfeila. Terroren rammar ikkje berre USA, Spania, Russland og Israel. Terrorforsøk er avverga over alt. Meir enn 150 terroraksjonar skal vera oppdaga og stansa berre i Europa etter 11. september. Vi må ikkje vera blåøygde og naive. Dette dreier seg om makt og herredømme. I det førre nummeret av Newsweek står det at vi vert færre og færre i verda. I aust og i vest vert vi færre altfor fort. Det som vert kalla den demografiske istida, fører med seg ei eldrebølgje som verda aldri har hanskast med før. Vi sa nei til livet. Og utan barn vert det inga omsorg, utan barn ingen produktivitet eller pensjon, utan barn ingen eigedomsverdi eingong. Det ser vi i Distrikts-Noreg. Det ser ein i Leipzig, der dei no har rive 50 000 leilegheiter for å halda oppe boligverdiane. Ting heng faktisk saman. Ein god familiepolitikk er nødvendig for ei berekraftig utvikling, for eldreomsorg og for pensjon. Alle forstår etter kvart at vi ikkje kan forsøpla planeten Tellus. Men til overlevingsdebatten høyrer også kampen mot trafficking og bestialsk handel med kvinner og barn, dessutan kampen mot vald og utrygge gater. Eg trur at basisen for eit demokrati er eit felles sett med normer og verdiar som kvar borgar kjenner seg bunden av. Det seier også Alexis de Tokveville i det store verket sitt om staten. Alternativet til ein verdistat er ein politistat, seier han. Derfor treng vi normer mot den veksande valden. Kristeleg Folkeparti vil peika på at dei ti boda og nestekjærleiksbodet er slike normer som hjelper oss til å få eit tryggare samfunn. Derfor må dei førast vidare til nye generasjonar. Vi har mange utfordringar. Men Noreg har også fortrinn framfor dei fleste. Noreg er verdas beste land å leva i. Regjeringa satsar alt på at vi kan spela kvarandre endå betre her i landet. Det gjer ein ved å prioritera familien, ein betre skole, kommunal handlefridom og ikkje minst fridom og moglegheit for den enkelte til å bidra til fellesskapet gjennom den frivillige sektoren. Kristeleg Folkeparti er overtydd om at det gode liv vert skapt der menneske i fellesskap dannar nettverk, foreiningar, organisasjonar og trussamfunn som byggjer lokalsamfunnet, der alle er inkluderte. Regjeringa sitt forslag til skattefri gjevarglede er ein suksess som stimulerer engasjement for nesten, for fellesskapet, for bygda og for nærmiljøet.