Sigrun Eng (Arbeiderpartiet), 1998-12-09:
Dagens debatt engasjerer alle. Samferdsel, kommunikasjon og tilrettelegging av det er svært nødvendig anten vi bor i by, i distrikt eller langs kysten. Målet å få knytt dei forskjellige distrikta nærare kvarandre ved å rydde vekk flaskehalsar og hindringar, må vere oppgåve nr. 1. Men korleis vi finn dei politiske løysingane, er noko anna. Næringslivet har alltid stått på for betre kommunikasjon. Tida og vegen mellom produksjon og distribusjon har alltid vore under lupa. Slik er det ikkje minst i fiskerinæringa. Men der er ein ikkje berre avhengig av vanlege vegar, nei, i tillegg har ein riksveg nr. 1, sjøvegen, med sine utfordringar. Eg nemner i fleng: Mangel på ajourførte sjøkart, manglande vedlikehald av fyr, manglande bøyer og farleimerkingar, manglande hamneutbyggingar, manglande vedlikehald av dei investeringane som allereie er gjorde i hamner, farleier og moloar, manglande oppfølging av og investeringar i prosjekt som har vorte førelagt Stortinget, og som skulle bli bygde. Arbeidarpartiet finn det derfor nødvendig å omdisponere 12 mill. kr utover den satsinga som Regjeringa har lagt opp til, for å få fleire midlar til utbyggingar innanfor området fiskerihamner og hamneutbetringar, og for å kome opp mot den investeringsramma som var lagd til grunn i denne fireårsperioden. Vi tek utfordringane og skadene som vinterstormane har forårsaka, på alvor. Vi har i merknadene våre gitt uttrykk for at investeringspostar og driftspostar bør vere kvar for seg. Statsråden har gitt til kjenne at han ikkje meiner det, men Arbeidarpartiet trur likevel at ei slik budsjettmessig føring hadde vore å føretrekkje. Arbeidarpartiet har òg merka seg manglande informasjon mellom departement og storting om dei udisponerte midlane. Likevel, når eg har sagt det eg har sagt, ligg det ikkje til grunn at eg berre vil kritisere fiskeriministeren, det er òg ei markering av kor stemoderleg samferdselsleddet mellom land og vatn er sett på i totalbildet. Eg må peike på situasjonen innan lostenesta. Losing skal, som det har vore sagt før, vere sjølvfinansiert. Det er alle partia einige i. Likevel har det der vore store overskridingar det siste året. Ja, vi har faktisk kome i eit slikt uføre at alle skip nå i ein treårsperiode blir pålagde ei ekstra avgift for å kome à jour med overskridingane. Vidare er Kystverket under lupa. Det er sett ned eit utval som snart skal legge fram si innstilling. Omorganisering og rasjonaliseringstiltak kan bli resultatet. Vi ser alle fram til den gjennomgangen. Samanslåing av fleire etatar har ikkje gitt den gevinsten vi hadde forventa. Frustrasjonen blant arbeidsstokken er stor. Faren for kompetanseflukt er overhengande, og det er faktisk det Kystverket treng aller minst. Situasjonen der er alvorleg. Riksrevisjonen har hatt kritiske merknader, så her får Stortinget ei skikkeleg nøtt å knekke. Men statsråden vil vel der kome med si tilråding? Også losmeldinga er varsla i vårsesjonen. Her vil vi få anledning til å sjå sjøtrafikk og sikkerheit under eitt. Vi må berre ha med oss i balastsekken at avgifter og gebyr ikkje må bli så store at gods på skip blir landa, slik at det blir meir tungtrafikk på vegane. I den nasjonale transportplanen som blir lagd fram i år 2000, bør ei av hovudoppgåvene vere å nyttiggjere seg den kunnskapen vi allereie har i fagmiljøa, i langt større grad enn i dag. Vi må kome vekk frå den båstenkinga der veg lever sitt liv, jernbane og sjøfarande sine. Truleg vil også departementa i tettare samarbeid kunne gi viktige innspel i eit mest mogleg rasjonelt arbeid. Som vi skjøner, blir vi ikkje arbeidslause med det første i samferdselskomiteen. Ønska og behova står formeleg i kø. Problemet er berre at pengesekken ikkje strekk til. Det er mange rundt i landet som hadde stor tiltru til dei borgarlege i valkampen i 1997. Det hjelper berre så lite, for realitetane har nå gått opp for dei fleste. Det var noko anna å sitte i opposisjon og gi uttrykk for at ein hadde botnlaust med pengar til alt, også til samferdsel. Nå har det stilna. Eg har òg lyst til å høyre fiskeriministerens tanke om bygging av Stad skipstunnel. Kan han seia om vurderingane hans går mot at det prosjektet må skrinleggast, eller kan bebuarane og sjøfarande bu seg på å få den nye farleia? I tilfelle, kva slags tidsperspektiv gir han? Eg veit kva som står i budsjettet. Kan vi forvente at Regjeringa kjem med det endelege forslaget sitt i revidert budsjett for 1999? Som fylkesrepresentantar har vi alle våre fylkesvise kjepphestar, og slik er det òg med meg. Eg vil likevel seie at eg vanlegvis ikkje sender slike julehelsingar som desse to eksempla eg her vil kome inn på. Det fyrste gjeld vegfyllinga i Steinsfjorden. Fjorårets budsjettbehandling sette denne vegpolitiske miljøbomba på kartet. Det utgreiingsarbeidet som blei sett i gang da, går mot slutten, og dei forvarsla som har kome derifrå, er riktig så ille. Giftalgekonsentrasjonen er urovekkjande. Gamle samferdselssynder må på sakskartet, eg er difor glad for at slike problem neppe vil oppstå nå lenger. Samarbeidet med Miljøverndepartementet og kommunane er langt betre i dag enn det har vore. Vi forventar ei orientering om dette på ein eigna måte når rapporten ligg føre. Eitt spørsmål bør bli: Kan tiltak som må gjerast der, bli gjorde saman med jernbaneforkortinga på Bergensbanen? Eit anna regionalt problem er morgontoget frå Hallingdal – som eg bl.a. kjører med. Fylkeskommunen og staten held ved lag tilbodet ut 1999, slik statsråden har orientert om i svar til komiteen. Det er eit togtilbod for 20 000 – 24 000 personar vi snakkar om, det er deira høve til å reise kollektivt og kome til Oslo før klokka 2 om dagen. Når det likevel ikkje låg føre krav om økonomisk påfyll for at komiteen skulle slutte seg til dette, undrar det meg at vi ikkje fekk ein einstemmig komite med på ein merknad. Eg berre signaliserer alt no at Arbeidarpartiet vil kome att neste år, og då ber vi om pengar. Det må vere viktig for oss alle å ta vare på kundegrunnlaget, slik at krengetoga har høve til å ta med seg folk som bur langsmed linja, når toget kjem på skjenene i 2000. Til slutt vil eg få seie litt om ein vegstump til Kongsberg, som så langt har stoppa i ein grushaug – eg snakkar om Rv 134. Sjølv om det no ser ut til å vere ljos i tunnelen, eller at saka snart er i boks, er lokket ikkje skrudd på ennå, men vi har iallfall klart å finne fram til praktiske løysingar i eit spleiselag, og vi klarer kanskje å få rydda opp i gamle samferdselssynder, gamle lovnader. Det finst nemleg enda nokre att, og eg reknar med ei meir realistisk samferdselsframtid i åra som kjem.