Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 1999-06-07:
Ei småbarnsmor frå Skjåk, senterpartirepresentant i kommunestyret, skreiv eit brev til stortingsrepresentantane som startar slik: «Som fersk lokalpolitikar vart eg for tre år sidan framlagt saka om kraftutbygging av Øvre Otta. Eg er kvinne og småbarnsmor, og samstundes av dei yngste i kommunestyret. Rein natur og eit godt oppvekstmiljø er derfor noko som er viktig for meg.Kraftutbygging – berre ordet fekk meg til å reise bust. Rasering av naturen med store steintippar i hytt og ver, blanke store røyr og turrlagde elvar. For ikkje å prate om dei store kraftleidningane som vi risikerte å få rett over hovudet på oss.Dette var tankar som sat fast hjå meg. Men som ansvarleg lokalpolitikar så var det mi plikt å setja meg godt inn i saka før avgjerd vart teken. Vi brukte lang tid på det. Det var befaring i området, vi las konsekvensutredningar og vi diskuterte. Eg fekk eit anna syn på saka. Det var ikkje ei 60-tals utbygging det her var prat om. Den epoka er definitivt over.» Eg vel å sitere Mona Haugen sine ord, for når biletet av utbygginga blir rasering av urørd fjellnatur, tørrlegging av elvar og store fossefall, blir det heile frykteleg galt. I det riktige biletet høyrer med at her er utbygging gjord, her ligg to oppdemde magasin som er hovudgrunnlaget for heile kraftprosjektet, her er sideelver til Otta allereie gjennom NVEs konsesjonsbehandling tekne ut av prosjektet, her er pålagd minstevassføring, planlagde anleggsvegar er tekne ut. Og mest av alt: I 1993 vart to tredelar av kraftpotensialet verna. Det som står att, er eit naturvennleg kraftprosjekt. Folk i Skjåk har levd av og med naturen til alle tider. Dei veit kor avhengige dei er av god naturforvalting. Reiselivet er da òg eit satsingsområde i regionen. Ingen her vil sage over den grøne greina dei sjølve sit på. Men eg opplevde faktisk at til og med statsråd Anne Enger Lahnstein her nå sa at reiselivsnæringa er imot utbygginga. Det som er eit faktum, er jo at Skjåk Reiselivslag har gått inn for å støtte full utbygging. I eit brev frå 12. mai skriv dei følgjande: «Vårt største problem i reiselivet i Skjåk i dag er skremselspropagandaen fra Naturvernforbundet og Vern Øvre Otta om tørrlagte elver og ødelagt natur.» Konsesjonssøknaden er i tråd med det som Stortinget la til grunn i Verneplan IV og Samla Plan. Like fullt blir det ein ny omkamp. Ein må spørje om Samla Plan i det heile teke har nokon verdi. Utbyggingsprosjektet på 1 000 GWh, slik det står fram etter NVEs føresetnader, burde kunne byggast ut. Dei mest vesentlege naturkonsekvensane blir redusert vassføring og kraftoverføringsleidning. Eit alternativ der ein tek ut av prosjektet sideelvane Føysa og Glitra, ville redusere desse ulempene, gi meir vassføring og moglegheit til mindre kraftoverføringsleidningar og ei svært god løysing. Tek ein ut sideelvane Tora og Vulu, mister ein flomdempinga og ytterlegare 200 GWh rein fornybar energi, men til gjengjeld sparer ein desse elvane for inngrep og aukar vassføringa i Otta, slik at reduksjonen i forhold til i dag blir svært liten. Ein ytterlegare reduksjon til 540 GWh utelèt det oppdemde Breiddalsmagasinet. Vi mister ytterlegare 200 GWh miljøvennleg kraft utan å vinne ein tilsvarande naturgevinst. Dette blir derfor, etter mitt syn, ikkje på langt nær det beste alternativet. Eg håpar likevel, og det ligg det an til, at vi i alle fall sikrar fleirtal for denne minimumsutbygginga. Konsesjonssøkjaren har òg sagt at dei vil greie ut ei planendring med sikte på å få til ei utbygging innafor denne ramma. Blir dette alternativet vedteke, må utbyggjarane ha tryggleik for at dei ikkje på nytt blir stoppa. Det må ligge i punkt 3 i forslaget til vedtak. Her bør det ikkje vere nye omkampar undervegs, korkje for Regjeringa eller andre. Denne saka har mange dimensjonar i seg. Her er omsyn til energibehov, naturvern og miljøvern som skal balanserast opp mot kvarandre. Men det er òg ein vesentleg dimensjon som vi ikkje må gløyme: forholdet mellom distrikt og sentrale strok, mellom lokal/regional vurdering og statsmakta. Vi er i denne saka i ein region med ein stor befolkningsnedgang og ei svært skeiv utvikling når det gjeld alderssamansettinga. Regionen treng sårt eit løft. Det tilligg dette stortinget å legge minst like stor vekt på dei lokale sine vurderingar, bygde på inngåande kunnskap om prosjektet, som på vurderingar frå interesseorganisasjonar, straumdrag og krefter i samfunnet elles. NVE finn fordelane med ei utbygging større enn ulempene. I ei heilskapsvurdering bør Stortinget gjere det same.