Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2011-05-03:
Rapporten representanten Halleraker viser til, er utarbeidd av Rambøll for Opplysningsrådet for Veitrafikken. Eg vil presisera at det er varierande kvalitet på datasettet frå Nasjonal Vegdatabank, som rapporten byggjer på. I tillegg manglar registreringar for delar av vegnettet. Eg kan difor på grunn av manglande tryggleik i datasettet ikkje gå god for alle indikatorane som blir presenterte. Det er store manglar ved norske vegar i dag. Regjeringa brukar vesentleg meir pengar enn tidlegare, og vegane blir betre. Både drift og vedlikehald av vegnettet er av stor betydning for ulukkesnivået på vegane. Drift av vegnettet skal tilby trafikantane trygg og påliteleg framkomst heile året, vedlikehaldet skal bidra til å sikra god trafikktryggleik, god framkomst, god tilgjengelegheit og godt miljø. Tiltak som varetek trafikktryggleiken, blir prioritert høgast. Det har vore ein sterk auke i midlane til drift og vedlikehald under denne regjeringa. Vi har stadig lagt auka vekt på å vareta det vegnettet vi har. Løyvingane til vedlikehald i 2011 inneber ein sterk auke i aktivitetsnivået, faktisk 60 pst. – 580 mill. kr. Det er det som gjer at vi får stansa forfallet på riksvegane, basert på dagens utrekningsmodellar. Dette representerer eit brot i ein langsiktig trend. I regi av Vegdirektoratet er det sett i gang eit arbeid for å kartleggja vedlikehald og etterslep på riksvegnettet og tunnelar og bruer på fylkesvegnettet. Problemstillingane knytte til metodikken er like relevante uavhengig av kven som er vegeigar. Resultatet av arbeidet vil bli omtalt i neste Nasjonal transportplan. Når det er sagt, viser ei fylkesvis samanlikning, som nemnt i interpellasjonen, forskjellar i ulukkesrisiko. Dette kjem bl.a. av at delen av trafikkarbeid som går føre seg på møtefrie vegar – det vil seia vegar med midtrekkverk – er ulik frå fylke til fylke. Det er heilt klart at midtdelarar reddar liv. I år skal det byggjast 25 nye km. I planperioden 2010–2013 er målet å ferdigstilla 93 km med midtrekkverk. I tillegg er det planlagt å ferdigstilla 23 km firefeltsveg med fysisk skilde køyrebanar i 2011, og 54 km i perioden 2010–2013. Vidare legg vi opp til å ferdigstilla 53 km riksveg med forsterka midtoppmerking i 2011, og 183 km i heile perioden. Det har vore stilt spørsmål ved dei krava som i dag blir stilte til midtrekkverk, og eg har bede Vegdirektoratet sjå på den grensa som i dag er 8 000 ÅDT, om større fleksibilitet i forhold til ho, både ved bygging av ny veg og på eksisterande veg. Det er ei vurdering som skal liggja føre i løpet av våren, og som vi skal koma tilbake til. Men etter kvart som det blir investert meir og meir i vegnettet, og etterslepet blir teke igjen, vil dei regionale forskjellane bli utjamna. Den statlege innsatsen for trafikktryggleik er trappa opp dei seinare åra. Det har vi belyst i ulike saker i denne salen no i den seinare tid. Lat meg i dag understreka at det er utarbeidt detaljerte gjennomføringsplanar for dei fyrste fire åra av NTP-perioden, det vil seia for åra 2010–2013. Statens vegvesen sitt handlingsprogram for 2010–2013 inneheld bl.a. prosjektlister som viser kor på riksvegnettet det skal gjennomførast trafikktryggleiksinvesteringar i fireårsperioden. Tilsvarande prioriteringar på fylkesvegar er viste i fylkesvise handlingsprogram for fylkesvegnettet. Så er det ein eigen plan med 152 tiltak som blir følgt opp år for år. Ressursbruken til trafikktryggleikstiltak bør setjast inn der det er forventa størst gevinst per investerte krone. I stort vil tiltaka som er planlagde for perioden 2010–2013, bidra til ei utjamning i forskjellane i ulukkesrisiko. Likevel må vi innsjå at i oversynleg framtid vil vi måtta leva med ein situasjon der den individuelle risikoen for å bli drepen eller hardt skadd per køyrde km, kan vera større på ein lågt trafikkert veg enn på ein høgt trafikkert veg med midtrekkverk. Dette er ei viktig påminning om at vi ikkje utelukkande kan byggja oss til ein visjon om null drepne og hardt skadde i trafikken. Det er fleire årsaker til at vegulukker skjer. Det må difor gjerast ein innsats på fleire område for å redusera talet på drepne og hardt skadde. Sverige var i fjor det landet i verda som hadde færrast drepne i trafikken per 100 000 innbyggjarar. Vi har følgt opp Sverige sitt eksempel. Dei har tredobla kontrollane dei ti siste åra, dei har senka fartsgrensa på over 15 000 km veg som ikkje er møtefri. Vi følgjer Sverige sitt eksempel og har sett ned fartsgrensa på nærmare 500 km veg som ikkje er møtefri. Vi reknar at dette kan bety mellom 10 og 15 færre drepne eller hardt skadde kvart år. Så har TØI andre utrekningar i forhold til fartsgrenser. Det er det som gjer at eg ikkje finn å kunna tilrå, som representanten Halleraker, at vi ser vekk frå slike tal. Vi må redusera fartsgrensene der vi kan oppnå resultat med omsyn til trafikktryggleik. Det er det som gjer at vi f.eks. no har gjeve grønt lys for strekningsvis automatisk trafikkontroll på 40 nye strekningar, sjølv om det kan bety eit minutt eller fem i auka reisetid. Vi kan no ut av Årsrapport 2010 Nasjonal tiltaksplan for trafikksikkerhet på veg 2010–2013 lesa at gjennomsnittsfarten til 85 pst. av alle køyretøy vart redusert ned mot fartsgrensa. Vi veit at det på sikt vil redda liv og bidra til å utjamna forskjellen i ulukkesrisiko mellom fylka. Når det gjeld arbeidet med neste nasjonale transportplan, har alle fått med seg at vi er godt i gang med det, og legg der ein langsiktig strategi for utviklinga av eit effektivt transportnett. Det er òg i den samanhengen vi no har fått ei stamnettutgreiing som viser kva for moglegheiter som kan vera her, dersom vi set inn dei rette grepa. Lat meg bruka litt tid òg på fylkesvegnettet. Eksempelet frå Halleraker galdt ein fylkesveg. Fylkeskommunane har etter forvaltingsreforma fått ei langt viktigare rolle som vegeigar. Det tek dei. Med omsyn til trafikktryggleik har dei fleste fylke eigne fylkestrafikktryggleiksutval, og i den samanhengen vert det òg utarbeidt eigne trafikktryggleiksplanar for det enkelte fylket. Fylkeskommunane fekk overført midlar tilsvarande dei vegane som dei overtok. Så fekk dei i tillegg midlar elles – som eg kan koma tilbake til, om det skulle vera nødvendig. Men lat meg understreka at Stortinget har lagt vekt på verdien av ein god standard på det nye fylkesvegnettet, eit akseptabelt nivå på veginvesteringane og ein god trafikktryggleikspolitikk i alle fylkeskommunar. Det er framleis eit statleg ansvar å gjera fylkeskommunane i stand til å byggja, drifta og vedlikehalda eit vegnett som er effektivt og sikkert. Her følgjer regjeringa opp år for år. Så må eg få lov til å seia at det er ikkje slik at det i dag ikkje er vegnormalar, at det i dag ikkje er krav til standard. Det er heller ikkje slik at ein ikkje føler at denne standarden blir halden. Det er tvert imot svært viktig no å få på plass det tilsynet, i tillegg til dei andre verkemidla som vi har frå før på denne sektoren.