Valgerd Svarstad Haugland (Kristelig Folkeparti), 2001-05-28:
Tidlegare i vinter vart Regjeringa pålagd av eit fleirtal i Stortinget, alle parti unntatt SV og Arbeidarpartiet, at den skulle koma tilbake til Stortinget denne sesjonen med eit nytt opplegg for bustadtakseringa. Forslaget Regjeringa har lagt fram, tar utgangspunkt i det takseringssystemet som finanskomiteens fleirtal, medlemene frå Arbeidarpartiet og Senterpartiet, skisserte i Innst. S. nr. 143 for 1996-97 i handsaminga av regjeringa Harlem Brundtland si melding om bustadtaksering og prinsipp for bustadskattlegging, jf. St.meld. nr. 45 for 1995-96. Dei partia som skaffa fleirtal for eit nytt takseringssystem, klarer i dag ikkje å bli einige om korleis bustadene våre skal takserast. Det er svakt av Regjeringa at den ikkje klarer å legga fram eit forslag som kan skapa eit fleirtal i Stortinget mellom dei partia som var einige for nokre år tilbake. Etter mitt syn er det ikkje Senterpartiet som har skifta standpunkt sidan Innst. S. nr. 143 vart vedtatt. Fleirtalet i finanskomiteen gjekk i Innst. S. nr. 143 inn for eit nytt takseringssystem som avveik frå forslaget i St.meld. nr. 45 på fleire sentrale punkt. Komitefleirtalet la til grunn at departementet skulle henta inn data og analysera fordelings- og inntektsverknadene av komiteen si skisse til bustadtaksering og skattesystem, og i neste omgang legga fram ein lovproposisjon på bakgrunn av dette. Regjeringa har lagt fram eit opplegg som på fleire område ikkje er likt med det komitefleirtalet skisserte. Departementet har lagt vekt på at takseringssystemet skal vera enkelt og sjablonmessig. Utgangspunktet er bustaden sitt buareal, som skal gangast med ein kvadratmetersats basert på produksjonskostnader. Taksten er difor basert på produksjonsverdi, ikkje på marknadsverdi. I tråd med Stortinget sine føresetnader er det lagt til grunn at skattegrunnlaget ikkje skal kunna vera høgare enn bustaden sin marknadsverdi. I område av landet der marknadsverdien er låg, blir kvadratmetersatsen nedjustert med ein viss prosentsats. I tillegg gir ein frådrag for alder og eventuelt låg standard. Høgre, Framstegspartiet, Kristeleg Folkeparti og Venstre ynskjer å fjerna fordelsskattlegginga av eigen bustad. Høgre og Framstegspartiet har deretter sagt at dei ikkje treng eit takseringssystem, og at dei gjekk imot etablering av eit nytt takseringssystem ved Stortinget si handsaming av dette spørsmålet i 1997. Kristeleg Folkeparti meiner, trass i at vi går imot fordelsskattlegging av eigen bustad, at det vil vera viktig å få på plass eit nytt takseringssystem. Vi legg til grunn at vi ynskjer eit rettferdig og enkelt bustadtakseringssystem, og meiner at eit takseringssystem bygt på forsikringstakst støttar opp under dette ynsket. Kristeleg Folkeparti og Venstre gjekk også ved førre handsaming av bustadtaksering inn for å avskaffa fordelsskatten på eigen bustad, og at taksering av bustad og fritidseigedom skal ta utgangspunkt i brannforsikringstakst eller fullverdiforsikringstakst. Det vil vera eit enkelt og ubyråkratisk system for bustadtaksering. I og med at vi ynskjer å oppheva fordelsskatten på eigen bustad, vil eit takseringssystem basert på forsikringstakst vera grunnlaget for formuesskatten av bustad, og for den kommunale eigedomskatten, dersom det er ynskjeleg. Så lenge vi har formuesskatt her i landet og kommunane har rett til å innføra ein kommunal eigedomsskatt, treng vi eit takseringssystem som er rettferdig. Systemet vi har for taksering i dag, rammar tilfeldig og urettferdig. To heilt like bustader i same området kan få heilt forskjellig bustadskatt. Kristeleg Folkeparti meiner trass i dette at det ikkje er nødvendig å utvikla eit nytt komplisert system der alle bustadene i landet må takserast på nytt, slik Regjeringa legg opp til. Vi ynskjer å bruka den forsikringstaksten som bustaden alt har i dag. Forsikringstaksten er enkel, rettferdig og lett forståeleg. Gjennom eit stort frådrag i botnen i formuesskatten vil bustader av normal standard unngå bustadskatt. Andre tilleggsargument for å bruka forsikringstakst som utgangspunkt er at eit slikt system kan erstatta det uheldige systemet vi har i dag, langt raskare enn Regjeringa sitt omfattande forslag med omtaksering av alle bustader. Regjeringa sitt forslag vil ikkje kunna vera gjeldande før 2005. Det er mange nye år med eit urettferdig system. Arbeidet med å få eit rettferdig takseringssystem er noko som har vore prøvd fleire gonger dei siste åra. Det er ikkje enkelt å bli einig, og det er viktig at vi ikkje erstattar dagens urettferdige system med eit nytt urettferdig system, noko som Regjeringa sitt opplegg faktisk gjer etter mitt syn, og som også det nye forslaget frå Arbeidarpartiet og SV gjer. Skattlegginga av bustad bør vera enkel, i den forstand at det ikkje bør vera for mange ulike skattar å halda seg til. Folk skal kunna føla seg rettferdig handsama og ikkje føla at skatt på bustad skal vera ei stadig større inntektskjelde for staten. Difor ynskjer Kristeleg Folkeparti å avvikla inntektsskatt på bustad av normal standard, med andre ord at fordelsskatten av eigen bustad skal avviklast. Og for vår del ynskjer vi å avvikla den over ein fire-femårsperiode. I Noreg er det også mest vanleg at folk eig sin eigen bustad. Folk synest ikkje at det å eiga sin eigen bustad er ein skattemessig fordel. Bustadkostnadene her i landet er til dels svært høge, og difor er ein fordelsskatt av eigen bustad lite eigna til å nå fram som ein truverdig måte å skattlegga bustader på. I denne samanhengen bør ein også vurdera om ein skal få skatteavgrensingsreglar for pensjonistar med låg inntekt med omsyn til formuesskatt av bustadformuen. Det er sørgjeleg dersom ikkje nokon forslag får fleirtal i denne saka i dag. Då eit fleirtal i Stortinget påla Regjeringa å koma tilbake til Stortinget med denne saka i vår, var det fordi vi ynskte å rydda opp i det som var svært urettferdig. Difor er det negativt at det fleirtalet som vedtok eit takseringssystem i førre periode, ikkje klarer å koma fram til semje i denne omgangen. Det er mange som ynskjer å pressa oss som er imot fordelsskatt for eigen bustad, til å stemma subsidiært for eit forslag som trass i alt er betre enn dagens forslag. Det blir ei avveging frå vår side om eitt urettferdig system skal ta over eit anna urettferdig system. I og med at Regjeringa sitt opplegg heller ikkje får verknader før år 2005, meiner vi i Kristeleg Folkeparti at det blir viktigare for oss å kjempa for å fjerna fordelsskatten for eigen bustad i neste stortingsperiode, enn å stemma for ei forbetra utgåve av Regjeringa sitt forslag, slik trass i alt Arbeidarpartiet og SV fremmar i innstillinga. Vi vil ved handsaminga av statsbudsjettet for komande år fremma forslag til kutt i fordelsskatten, og vonar at dette vil få fleirtal i Stortinget i neste periode. Eg ynskjer å legga fram forslag nr. 5, på vegner av Kristeleg Folkeparti og Venstre. I tillegg vil Kristeleg Folkeparti støtta subsidiært, dersom vårt forslag fell, som det ser ut til at det gjer, forslag nr. 3, frå Høgre, Framstegspartiet og Venstre. Kristeleg Folkeparti vil òg støtta forslag nr. 2, frå Arbeidarpartiet og Sosialistisk Venstreparti. Det er eit godt forslag om ei sosial bustadbygging som vi stiller oss fullt bak.