Gunvor Eldegard (Arbeiderpartiet), 2011-12-15:
Den siste veka har likestilling synt oss at det er noko som får verda til å gå framover. Da dei tre kvinnene mottok fredsprisen den 10. desember, vart likestilling verkeleg sett på dagsordenen. Desse kvinnene jobba for meir likestilling, mot vald mot kvinner, for utdanning og for frie val. Dei er ein stor inspirasjon for kvinner over heile verda – òg faktisk for vårt arbeid for meir likestilling her heime. Sjølv om me har oppnådd mykje, skal me ikkje ta for gitt at det er slik. Den økonomiske situasjonen i Europa er alvorleg. Mange land har store underskot i budsjetta og ein kraftig auke i offentleg gjeld. Her heime er me heldige, og det går bra. Aldri før har så mange vore i arbeid. Berre det siste året har det vorte skapt 50 000 nye arbeidsplassar her heime. 73,3 pst. av kvinnene er i arbeid. Det er ein stor kontrast til f.eks. andre land i Europa; i Hellas er talet 48,1 pst. og i Italia 46,1 pst. Kanskje dei burde læra litt av Noreg, men da må dei òg få på plass ein ordentleg barne- og familiepolitikk som kan gje grunnlag for at begge i familien kan vera i arbeid. Me har framleis ein viktig veg å gå her heime òg. Difor vart eg så utruleg glad da regjeringa la fram handlingsplanen for likestilling i haust. Noko som det står om der, er at regjeringas mål er at fleire yrke og stillingar skal ha ein jamnare kjønnsbalanse, og at regjeringa ønskjer å stimulera til meir utradisjonelle utdanningsval for jenter og gutar innanfor vidaregåande opplæring og høgare utdanning. Dette er som musikk i mine øyre. På 1980-talet, da eg gjekk på yrkesskulen og seinare på Ingeniørhøgskulen, var det eit ganske stort fokus på å velja utradisjonelt. Mange tok sjansen og braut ut av tradisjonelle tvangstrøyer i val av utdanning og yrke. Det var godt, men det som ikkje er like bra, er at no er me meir tradisjonelle enn nokon gong. Noreg er på verdstoppen når det gjeld ein kjønnsdelt arbeidsmarknad. Så har eg lyst til å seia at det er viktig med både vidaregåande opplæring og høgskuleutdanning. Mange synest det er veldig kult når det er jenter med i styre og i leiande stillingar, og det er eg veldig einig i. Men når eg snakkar om yrke på fagarbeidarnivå, himlar folk med auga. Det verkar som om det alltid er så utruleg mykje lettare med tiltak for fleire menn i barnehagar enn f.eks. for jenter i typiske mannsyrke. Likestilling er viktig uansett kva jobb ein har. Eit prosjekt som eg kjenner veldig godt, er «Jenter i bil og elektro». Det er òg nemnt i handlingsplanen som eit viktig tiltak. Jentene i Bodø som har delteke i prosjektet, har faktisk no begynt å invitera jenter på ungdomsskulen til ein eigen dag – jenter lærer jenter. Ein kan lesa om det i bladet frå EL & IT Forbundet. Det er ein veldig fin artikkel som faktisk får jenter til å velja utradisjonelt. Prosjektet «Jenter i bil og elektro» har vart nokre år, og det har gjeve gode resultat. Men det som er synd, er at ein som oftast er avhengig av eldsjeler når ein set i gang prosjekt. Det er ingen i fylkeskommunen som styrer vidaregåande skule, som har eller tek eit ansvar for likestillinga. I dei fylka der det er eldsjeler, skjer det mykje spennande. Der dei er meir tradisjonelle, skjer det veldig lite. Som Hege Skjeie, leiar av Likestillingsutvalet, uttalte til Dagsavisen: «Det viser seg at der det er noen som er interessert i å integrere likestilling i arbeidet sitt, så gjør de det. Er det steder der det ikke er noen som er interessert, vel da gjør de det ikke.» Det synest eg me skal ta tak i. Eg synest handlingsplanen for likestilling er eit veldig godt utgangspunkt for å jobba vidare med det. Det kan ikkje vera slik at likestillingsarbeid skal vera tilfeldig, avhengig av om ein er litt interessert eller ikkje interessert. Det handlar òg om kompetanseheving, både blant rådgjevarar og blant lærarar. Det står òg som eit eige tiltak i planen, men det er viktig her òg at yrkesfaglærarar får kompetanseheving. Eg har lyst til å avslutta med noko som er sagt av to jenter. Lise seier: Eg vart invitert til ein opplevingsdag på elektro- og mekanisk verkstad spesielt for jenter på Etterstad vidaregåande skule – da bestemte eg meg for å søkje elektro. Anne uttaler: Eg har ein far og to brør som er elektrikarar, men eg er den første som har vorte togelektrikar. Desse jentene er gode rollemodellar.