Jenny Klinge (Senterpartiet), 2015-11-26:
Eg vil først berre gjere ein ting klart: Det er at Senterpartiet i dag er med på to framlegg. Det første er vi saman med Arbeidarpartiet om, og der er det snakk om å avvikle denne avtalen med Nederland. Det veit vi at vi ikkje får fleirtal for, men då har vi også eit anna forslag. Det er å stoppe tvangssending av norske statsborgarar til fengsel i Nederland, og det er der vi hadde håpa at fleirtalet kunne vere med. I ein god rettsstat inngår ei god kriminalomsorg med soningsforhold som tener til meir enn det å straffe. Rehabilitering er eit viktig stikkord. Målet er at flest mogleg av dei som sonar straffa si, skal halde fram i livet som lovlydige borgarar etterpå. Vi har jo avtalar om soningsoverføring med enkelte land, der vi kan sende dømde kriminelle til soning i heimlandet sitt når visse vilkår er oppfylte. Det er bra. Bortsett frå dette har vi i alle år definert fengsel og fengselsplassar som noko vi sjølve stiller med i rettsstaten vår. Med Høgre og Framstegspartiet i regjering, og med støtte frå Kristeleg Folkeparti, er situasjonen ein annan frå i år. Plutseleg sender vi dømde til soning i Nederland, og ein relativt stor del av dei norske borgarane som blir sende dit, blir sende med tvang. Vi politikarar pliktar å problematisere det vi held på med, innimellom. Vi må frå tid til anna ta ein fot i bakken og vurdere om det vi gjer, er rett. Når vi ser merknadene frå Framstegspartiet, Høgre og Kristeleg Folkeparti til denne saka, forstår vi at dei absolutt ikkje har tenkt å ta ein fot i bakken for å tenkje seg om. Tvert imot tviheld dei på at dei har rett, sjølv om det burde ringje ei alarmklokke når vi får høyre at somme har gjort sjølvmordsforsøk etter å ha fått varsel om tvangsutsending. Ropstad seier det er lite som er endra sidan juni, men dei konsekvensane som kjem av tvangsutsending, som har vorte synlege, er i alle fall noko nytt, og eg meiner at innlegget hans var ei oppvising i bagatellisering av eit problematisk vedtak. Senterpartiet har for lengst konkludert med at vi meiner det er feil å leige fengselsplassar i utlandet. Ordninga er feil av prinsipielle grunnar, men også av praktiske grunnar. Det er fullt mogleg å byggje opp nødvendig fengselskapasitet her til lands og å finne midlertidige løysingar. Vi er derfor opptekne av å byggje fengselsplassar i Noreg, samtidig som vi meiner at talet på soningsoverføringar må aukast, slik at utanlandske kriminelle i større grad kan sone i heimlandet. Eg vil tru at representantar frå regjeringspartia er skuffa over den sitjande regjeringa som ikkje har lykkast betre med dette, i alle fall med tanke på korleis dei sjølv raljerte med den førre regjeringa. Senterpartiet har gått inn for å byggje nytt fengsel i Agder. Vi har i vårt alternative statsbudsjett sett av oppstartsmidlar til nytt fengsel i Ålesund og Mosjøen, samt pengar til fleire fengselsplassar i Vik og på Hustad. Dette er ei mykje betre prioritering enn å bruke pengane i Nederland for så å måtte tvangssende fangar dit for å fylle opp plassane. Stortingsfleirtalet gjekk likevel i juni i år inn for å sende dømde til soning i Nederland, trass at det er både prinsipielle og praktiske grunnar for å halde opp. Då er det jo vesentleg at dei atterhalda som det same stortingsfleirtalet tok, blir følgde opp for å sikre ei mest mogleg forsvarleg ordning. Det er nettopp det framlegget vårt tek sikte på. Når vi ber regjeringa «umiddelbart stanse tvangsutsendelse av norske statsborgere til soning i fengsel i Nederland», er det fordi talet på tvangsutsende norske borgarar tyder på at praksisen i forvaltninga ikkje følgjer opp merknadene frå stortingsfleirtalet. I desse merknadene står det: «Flertallet understreker at soningsoverføring av norske borgere i minst mulig grad skal gjennomføres ved bruk av tvang.» Så når representanten Ellingsen kritiserer oss for å prøve å tolke kva fleirtalet meinte, gjev eg han sjansen til å forklare kva han eigentleg meinte. For om 20 pst., som det då viser seg at blir sende med tvang, av norske borgarar, er «i minst mulig grad», så synest eg det er vanskeleg å forstå at det er ei oppfølging av merknadene. Vi tykkjer heller ikkje det heng godt saman med Grunnlova § 106, som vernar norske borgarar mot å bli forviste frå landet. Vi har understreka i merknads form at dømde som har omsorgsansvar for mindreårige ungar, ikkje må sendast ut av landet. Dette gjeld både norske og utanlandske statsborgarar. Ja då, vi kan seie at lovbrytarar fortener straffa si og må ta den dei får, men ungane er ein uskyldig part i dette. Vi veit også at kontakten med pårørande kan vere ein føresetnad for god rehabilitering. Oppsummert: Det viser seg at regjeringa er svært oppteken av å fylle opp fengselsplassane i prestisjeprosjektet i Nederland, medan det samtidig har stått tomme fengselsplassar i Noreg. Senterpartiet meiner at dette er ein sær og uheldig måte å drive kriminalomsorg på. Endå meir sært blir det når norske borgarar praktisk talt må reise forbi ledige fengselsplassar i Noreg, for så å bli tvangssende ut av landet til soning i Nederland. Eg hadde ønskt at stortingsfleirtalet kunne gå inn for det siste forslaget – altså det vi i Senterpartiet står aleine om, om å stoppe tvangsutsending av norske borgarar til Nederland – sjølv om dei då ikkje vil gå inn for å avvikle ordninga.