Jenny Klinge (Senterpartiet), 2020-12-08:
Etter moglegheita som ligg i forretningsordenen § 41, gjer eg på vegner av oss i Senterpartiet, Arbeidarpartiet og SV framlegg om at denne saka blir send tilbake til justiskomiteen til ny og forsvarleg behandling. Ifølgje forretningsordenen skal debatten likevel halde fram no, og tilbakesendingsforslaget vil bli votert over først når vi kjem til votering i denne saka. Eg vil grunngje tilbakesendingsforslaget med at det er altfor mykje som vil vere uklart i denne saka til og med etter at dagens votering er avslutta, der forslaga frå Høgre og Framstegspartiet kjem til å få fleirtal. Forslaga dei har lagt fram, som har stor betydning for framtida til domstolane, har ikkje vore igjennom utgreiingar eller vore ute på høyring, slik dei burde har vore etter den såkalla utgreiingsinstruksen. Vi har hatt eit ekstremt hastverksopplegg i justiskomiteen. Det er dette siste som er ein del av grunngjevinga vår for å ville sende saka tilbake til justiskomiteen, for hastverket har vist seg å få store konsekvensar. Det endelege utkastet til reform var jo ikkje klart før i begynnelsen av desember, då regjeringspartia etter forhandlingar med Framstegspartiet inngjekk ein avtale som avvik frå det som er lagt fram i proposisjonen frå regjeringa. Det er mykje nytt og ikkje minst uklart både når det gjeld bemanning, når det gjeld endring av rettskretsar i Finnmark, der verken Sametinget, tingrettane sjølve eller kommunane har vore involverte eller høyrde, og når det gjeld påstandar om at ingen domstolar skal leggjast ned. Alt dette og mykje meir må faktisk klargjerast. Domstoladministrasjonen har begynt å omtale dei tingrettane som i proposisjonen er føreslått lagde ned, som såkalla kontorstader. Dei seier på intranettet sitt at «alle domstoler i førsteinstans skal samles i større rettskretser» og vidare at «dommere og saksbehandlere beholder sitt kontorsted». Då er forvirringa total: Taler vi her om kontorstader, som Domstoladministrasjonen oppfattar at det er, eller reelle tingrettar, som regjeringspartia og Framstegspartiet påstår det skal eksistere like mange av som før? Domstollova § 22 gjev regjeringa anledning til å gjere mindre endringar i rettskretsgrensene. Denne paragrafen vil stortingsfleirtalet i dag stemme for å endre, men vi har ikkje fått klargjort om denne endringa faktisk vil svekkje Stortingets påverknad på strukturendringar, eller om ho bidreg til å styrkje påverknaden, slik fleirtalet påstår. I høyringsbrevet regjeringa sende ut i vår, føreslo dei ei minimumsbemanning på minst éin dommar på kvar rettsstad. Så, i proposisjonen frå oktober, argumenterer regjeringa mot ei minimumsbemanning. Justisministeren stod til og med i denne salen og argumenterte slik. Men i forliket mellom regjeringspartia og Framstegspartiet har det kome ganske uforpliktande forslag som seier at det skal vere bemanning ut frå kjerneverksemda, osv. Ville dei ha sikra like mange tilsette på kvar stad, kunne dei ha presisert dette utan å lage innvikla formuleringar som kan tolkast i alle moglege retningar. Eg kunne ha nemnt mykje meir, men i sum handlar dette om ei stor reform som blir behandla på ein useriøs måte. Fleirtalet i Stortinget kan i dag bøte på dette ved å stemme for forslaget vårt om å sende saka tilbake til ny behandling i justiskomiteen.