Alfred Jens Bjørlo (Venstre), 2022-01-21:
Dei sakene som Stortinget handsamar i dag, både sakene frå finanskomiteen, frå arbeids- og sosialkomiteen og seinare i dag også frå energi- og miljøkomiteen, handlar sjølvsagt om pengar, om kroner og øre, for å hjelpe folk som slit med å få kvardagen til å hengje i hop, og for bedrifter og næringsdrivande som slit med å halde hovudet over vatnet. Men samtidig handlar dei også om kva signal vi sender ut, om kven vi ser, kven vi ikkje ser, kven vi strekkjer oss langt for å hjelpe, og kven vi ikkje strekker oss fullt så langt for å hjelpe, midt under ein pandemi eller for så vidt ei straumkrise, som vi har saker om seinare i dag. Sakene er ein del av ein større heilskap, og eg trur at det er nettopp det som bl.a. til har ført det opprøret vi har sett, og framleis ser, i serverings- og utelivsbransjen og i kulturlivet i Noreg. Dei har under pandemien, kanskje spesielt den siste tida, fått ei kjensle av at vi driv med eit storstilt flasketuten-peikar-på-spel, og at flasketuten peikar på dei kvar einaste gong nye tiltak skal setjast inn. Det trur eg ikkje minst kulturlivet har følt på den siste tida. Det at vi får på plass rause og gode ordningar for å hjelpe både folk og bedrifter og aktørar i desse næringane, er etter Venstre sitt syn kolossalt viktig. Eg har lyst til å seie to ord særskilt om kulturlivet. Kulturlivet er eit ganske mangfaldig økosystem. Det er lett å tenkje at det består av dei store institusjonane, ofte tungt finansiert over statsbudsjettet, og at det er mange frivillige som held på på dugnad. Men innanfor kulturlivet har ein òg veldig mange som driv og skal tene pengane sine, slik som andre bedrifter, og ein har ikkje minst veldig mange frilansarar, sjølvstendig næringsdrivande, folk som driv for seg sjølv, tek oppdrag og er ekstra sårbare når ei krise rammar og heile inntektsgrunnlaget deira forsvinn og blir pulverisert over natta. Difor må vi ha breie, gode ordningar som både sørgjer for at mest mogleg aktivitet kan haldast i gang, og som gjev skikkeleg økonomisk kompensasjon både til dei store og til dei mange små i kulturlivet, akkurat som i andre bransjar som blir særskilt råka. Det er interessant når vi her høyrer Raudt snakke mykje om alle som har utnytta systemet og fått for mykje pengar dei siste åra. Venstre meiner at hovudproblemet ikkje er at så veldig mange har utnytta systemet og fått for mykje pengar. Hovudproblemet er at veldig mange små bedrifter, små næringsdrivande, mange som slit for å få hjula til å gå rundt også i næringslivet, ikkje har fått god nok hjelp. Det er dei vi må hjelpe, det er dei vi må strekkje oss endå lenger for å hjelpe enn det regjeringspartia og SV no har lagt opp til i innstillingane. Venstre si hovudtilnærming er: Korleis kan vi berge arbeidsplassar? Korleis kan vi berge bedrifter? Korleis kan vi særskilt hjelpe dei små til å kome seg gjennom denne krisa? Difor går Venstre inn for at vi skal redusere arbeidsgjevarperioden i sjuketrygda ned til tre dagar, slik det var då pandemien først slo inn, i 2020. Det framlegget som ligg på bordet frå Høgre og Framstegspartiet når det gjeld det, støttar Venstre. Vi er ikkje medforslagsstillar fordi vi ikkje sit i komiteen. Tilsvarande meiner vi at frilansarar og sjølvstendig næringsdrivande må ha rett til sjukepengar frå folketrygda frå fjerde dag. Det er òg eit framlegg som ligg inne, som Venstre støttar heilhjarta. Vi kjem også frå Venstre si side til å støtte framlegget frå Raudt om at sjølvstendig næringsdrivande og frilansarar skal ha ei kompensasjonsgrad på 80 pst. og ikkje 70 pst., slik det ligg inne frå regjeringspartia og SV. Det meiner vi er eit riktig og fornuftig handslag til nokre av dei som har strevd mest og opplevd mest usikkerheit under pandemien. Frå Venstre si side er vi glade for at desse sakene no kjem på bordet. Det er sjølvsagt mykje i innstillingane som vi støttar. Omsider kjem det no saker som tek vekk mykje usikkerheit for mange, men på dei punkta eg no nemnde, meiner Venstre at regjeringspartia og SV ikkje stiller opp nok. Her vil vi gå lenger.