Reidar Sandal (Arbeiderpartiet), 2008-01-28:
Representanten Sanner har i interpellasjonen sin teke opp eit tema som generelt er viktig. Det vil eg gi han honnør for. Derimot registrerer eg at Framstegspartiet er misfornøgd med interpellanten. Sanners hylling av marknadsøkonomien er ikkje uhemma, og han er visst for positiv når det gjeld å bruke statlege midlar til tilsynsoppgåver. Mitt klare utgangspunkt er at det skal vere gode kontrollrutinar og klart definerte spelereglar dersom marknadsøkonomien skal fungere tilfredsstillande, og dersom han skal yte gode bidrag til velferdsutviklinga i samfunnet vårt. Av den grunn må vi frå tid til anna stille kontrollspørsmålet: Verkar rutinane slik dei skal? I denne samanhengen må vi setje søkjelyset på finansnæringa i landet vårt og sjølvsagt òg på dei statlege organa som skal utføre kontroll- og overvakingsoppgåver på dette fagfeltet. Heldigvis har norsk økonomi ei tid vore prega av solid utvikling. På det internasjonale planet er biletet meir samansett. Særleg i USA, som er eit viktig lokomotiv i den internasjonale økonomien, har utryggleiken breidd om seg det siste året. Til denne tid har vi først og fremst erfart det ved at børsen har falle kraftig. Problema i USA har i stor grad si årsak i at bankane har «pusha» bustadlån på personar som eigentleg ikkje har råd til å handtere låna, såkalla «subprime» bustadlån. Porteføljar av slike lån er selde vidare til andre finansinstitusjonar, og på denne måten har problema spreidd seg. Bankane er blitt tilbakehaldne med å låne kvarandre pengar, og styresmaktene har måtta tilføre likviditet for at ikkje interbankmarknaden skulle tørke heilt inn. I fleire år har vi hatt god vekst i norsk økonomi. Oslo Børs har nærmast hatt eventyrleg vekst. Bustadprisane har stige kraftig. Sidan nyttår har derimot verdien på børsen falle med ca. 20 pst. For ein del aktørar har dette fått store negative konsekvensar. Her har finansinstitusjonane eit vesentleg ansvar. Norske bankar har til denne tid hatt låge tap og få misleghaldne lån. Likevel er det all grunn til å mane til ansvarleg haldning også i det norske bankstellet. Bankane bør no vere forsiktige med utlån, også lån til bustadformål. Kredittvurderingane må vere nøkterne og realistiske. Her har finansnæringa og styresmaktene ei felles oppgåve i å sikre velfungerande finansmarknader. I tillegg til ei god regulering må finansnæringa sjølv arbeide for å halde ein høg etisk standard. Det handlar om meir enn å halde seg innanfor gjeldande lovverk. Eg vil streke under kor viktig det er å ha eit regelverk som sikrar god soliditet i finansinstitusjonane våre. Det er ei kjensgjerning at uro i finansmarknadene lett kan få store konsekvensar for samfunnsøkonomien. I den samanhengen er det svært viktig å ha eit solid tilsyn. Ei sentral oppgåve for Kredittilsynet er å føre tilsyn med institusjonar og marknader og å medverke til finansiell stabilitet. Bak dette målet ligg det viktige samfunnsøkonomiske omsyn. Det blir ei viktig oppgåve å ta vare på interessene både til forbrukarane og til investorane. Kredittilsynslova slår fast at Kredittilsynet skal sjå til at finansinstitusjonane verkar på ein forsvarleg måte. Den nye verdipapirhandellova, som begynte å verke for knapt tre månader sidan, gir Finansdepartementet høve til å delegere oppgåver til Kredittilsynet. Eg vil tru at den rolla blir ein viktig del av tilsynet sitt arbeid framover. Investeringsrådgivarane blir no lagde under tilsyn av Kredittilsynet. Det er eit stort og viktig framsteg, ikkje minst fordi tilsynet har sanksjonsrett dersom det skjer lovbrot. Vi har altså teke nye og nødvendige grep den seinare tida for å styrkje forbrukarane sine rettar. Kredittilsynet har ei stor og viktig oppgåve i samfunnet vårt. Arbeidsfeltet er, som nemnt, blitt utvida. Dessutan har det kome til uttrykk i budsjettarbeidet denne perioden. Talet på tilsette er vesentleg utvida, nettopp for å gi rom for å kunne utføre det viktige arbeidet som tilsynet er pålagt. Eg vil til slutt gi Kredittilsynet ros for innsatsen, ikkje minst for den effektive handteringa som blei vist i saka om Terra Securities ASA sist haust.