Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2009-06-17:
Kva er ein god kommune? På det får ein nok ulike svar alt etter kven ein spør. Kanskje er det slik at det er nokre uttrykk som vil gå igjen, f.eks. trivsel, tryggleik, tilhøyrsle, tillit og tilbod. Geografien i Noreg er veldig forskjellig. Det tilseier at vi har eit mangfald av kommunar. Det tilseier òg at folk kan leggja ulikt inn i desse omgrepa, og at ein kan forventa noko ulik oppfølging frå kommune til kommune. Uansett: Ein god kommune blir skapt lokalt. Det er Regjeringa og Stortinget sin jobb å sørgja for å utvida det lokale handlingsrommet, og så er det lokale folkevalde, i nær dialog med sine innbyggjarar, som må sørgja for å utnytta handlingsrommet. I ulik samanheng er uttrykket likeverdige tilbod gjenstand for merksemd både i og utanfor denne salen. Og anten vi snakkar om helse, skule eller andre område, vil det vera slik at eit likeverdig tilbod kan vera forskjellig lokalt. Det er viktig at vi legg til rette for at ein kan ta omsyn til lokale variantar. For fyrste gong tippar kommunane over 300 milliardar kr til disposisjon – eit meir nøyaktig tal er 310 milliardar kr i år. Realveksten i inntektene til kommunesektoren frå 2005 til 2009 er i underkant av 32 milliardar kr, og eg registrerer at dei fleste no har lært seg det. Det er to viktige tal her: Veksten er bl.a. brukt til å få på plass mellom 30 000 og 35 000 nye årsverk i kommunane frå 2005, og til å skaffa 38 400 nye barn barnehageplass. Målet om 10 000 nye årsverk i omsorgssektoren er overoppfylt. Det er fleire fagfolk på plass i kommunane. Bak desse tala gøymer det seg mykje styrkt tryggleik, både når det gjeld å ha ein trygg plass for barnet sitt når ein skal på arbeid, og å ha ei trygg omsorg når behovet er der for ein eldre eller pleietrengande. Regjeringa prioriterer òg kommunesektoren i sitt siste budsjett i denne stortingsperioden. Overraskande for mange har kommunane blitt tilførde 2,5 milliardar kr i løpet av 2009. Dei milliardane blir vidareførde. Så er det i tillegg 4 nye milliardar i frie inntekter, og det er varsla mellom 1 og 2 milliardar til andre oppgåver. Det kjem vi tilbake til i budsjettet. Det er ingen tvil om at det framleis er uløyste oppgåver, men med ei konsolidering av økonomien i 2009 vil det etter vårt syn i 2010 vera rom for både å dekkja demografikostnader, ekstra midlar til andre riksvegar som blir fylkesvegar frå 1. januar 2010, og styrking av skule, kommunalt barnevern og ei oppfølging av Omsorgsplan 2015. Kommunane går litt ulikt inn i året 2010. Det gjeld òg måten dei handterer ulike saker på i 2009. Det er mange som har utfordringar etter eit svakt driftsresultat i 2008. Det er enklare for Oslo kommune å operera med eit driftsoverskot på 3,9 pst., fordi avstanden til dei som treng tenester, er større. Det er vanskelegare i ein kommune som har eit titals millionar på sitt budsjett, og der ein veit at den som bur i nabohuset, no har behov for styrkt omsorg. Eg er glad for at eit nytt inntektssystem med større utjamning er på plass. Eg er fornøgd med at vi òg rydda plass for tre endringar i budsjettet i opplegget for fylkeskommunane. Så får vi koma tilbake til ytterlegare inntekts- og utgiftsutjamning til dei. No er det viktig at vi òg har fått forvaltingsreforma på plass.