Sigvald Oppebøen Hansen (Arbeiderpartiet), 2008-05-06:
Regjeringa jobbar kvar einaste dag med ein aktiv næringspolitikk. No er det slik at ervervslova blei oppheva i 2002. På denne bakgrunnen uttalte regjeringspartia gjennom Soria Moria-erklæringa at ein skulle etablere «en ny og forsterket ervervslov innenfor EØS-avtalens ramme ». Det betyr ikkje at den såkalla gamle ervervslova skulle reetablerast og innførast på nytt. Det er slått fast at den gamle ervervslova ikkje er foreinleg med EØS-avtala, fordi ho hadde blitt sett på som ein restriksjon i forhold til etableringsretten og retten til fri flytting av kapital. Departementet har hatt mange rundar med ESA i denne saka, og Regjeringa jobba med saka i fleire månader før ho blei lagd fram. Det var på denne bakgrunnen at Regjeringa like før jul i fjor fremma Ot.prp. nr. 27, «Lov om meldeplikt ved nedlegging av næringsverksemd », eller «omstillingslova », om ein vil. Det er ei lov som etter mi meining vil fremje omstilling og dialog gjennom meldeplikt til fylkeskommunen. Lova vil omfatte alle nedleggingstrua bedrifter med meir enn 30 tilsette. Det har vore diskutert att og fram om grensa skulle gå ved 30 eller 50 tilsette. Dei fleste høyringsinstansane meinte at 30 tilsette eller meir vil vere det rette innslagspunktet. Ut frå tidlegare erfaringar vil det i så fall kome i overkant av 300 meldingar til fylkeskommunane årleg. Dersom innslagspunktet hadde vore 50 tilsette, ville talet på meldingar blitt om lag 150 i året. Det er òg kjent at LO primært hadde eit ønske om å setje innslagspunktet til ti tilsette. No er det slik at omstillingstakten i mindre verksemder er gjennomgåande høgare enn i større verksemder, og normalt krev slike omstillingar lite oppfølging frå offentlege styresmakter. Vidare viser offentlege register at om lag 1 500 bedrifter i så fall ville blitt omfatta av den nye lova. Da er det ikkje vanskeleg å tenkje seg kva slags samfunnskostnader, både administrativt og økonomisk for bedriftene og det offentlege, det ville ha blitt. Dersom ein er veldig positiv - og det er eg - kan ein seie at ein gjennom denne lova etablerer eit rammeverk/tiltak som kan gjere det mogleg for levedyktige bedrifter å drive vidare. Det blir altså innført ei ny lovfesta meldeplikt ved nedlegging av verksemder med meir enn 30 tilsette. Det betyr at eigar pliktar å sende ei melding til fylkeskommunen, som regionalpolitisk utviklingsaktør, om planlagd nedlegging - ikkje nedbemanning dersom nedbemanninga ikkje er over 90 pst. Ho skal sendast så tidleg som mogleg og seinast 30 dagar før nedlegginga blir gjennomført. Det betyr at eit eventuelt vedtak om å leggje ned bedrifta ikkje kan fattast før 30 dagar etter at fylkeskommunen har fått meldinga. Når fylkeskommunen får meldinga, skal det innkallast til drøftingar mellom bedrift, det offentlege, så som Innovasjon Norge, NAV, SIVA osv., dei tilsette og moglege investorar, altså ein møteplass der ein kan vurdere vidare drift, alternativ drift, nye eigarar eller andre omstillingstiltak. Ein skal på denne måten synleggjere alternativ til nedlegging og dermed unngå uønskte konsekvensar av nedleggingar, så langt det er mogleg. Det vil også bli ei lovfesting i arbeidsmiljølova av ei drøftingsplikt med dei tilsette, med sikte på eventuell overtaking av bedrifta. Det vil gjelde bedrifter som ikkje er omfatta av hovudavtala, og er i så fall ei styrking av dei tilsettes innverknad på prosessen. Gjennom ei slik ordning kan ein vere sikker på at «alle steinar » er snudde for anten å finne alternative løysingar for vidare drift eller for å vurdere om det er mogleg å etablere anna verksemd. Mi erfaring er at mange norske bedrifter både ønskjer og ser verdien av å arbeide fram gode løysingar ved bedriftsnedlegging. Til slutt vil eg leggje til: Meldepliktordninga skal ikkje gjere inngrep i styringsretten eller den faste drifta til eigaren eller føretaket. Meldeplikta skal heller ikkje gjelde bedrifter som er i ein konkurs- eller akkordfase. Mange vil nok spørje seg om det ikkje hadde vore mogleg å innføre ei salsplikt. Eg var inne på tanken sjølv, og det var vel eit primært ønske frå mi side. Til det er å seie at det ikkje er mogleg å få til, i og med at det i så fall vil vere i strid med EØS-avtala, slik eg var inne på tidlegare i omtala av den «gamle » ervervslova. Så vil eg berre kome med eit lite spark til Høgres Torbjørn Hansen. Han har no sendt ut eit lesarinnlegg rundt om i heile Noregs land der han kallar dette for ei næringspolitisk «buklanding ». Dette er ikkje buklanding, men eit skikkeleg mageplask - frå Høgres side.