May-Helen Molvær Grimstad (Kristelig Folkeparti), 2006-06-14:
I dag handsamar vi Dokument nr. 8:44 for 2005-2006 frå stortingsrepresentantane Hans Frode Kielland Asmyhr, Øyvind Korsberg, Kåre Fostervold og Thore A. Nistad om å gi forbrukarane informasjon om produksjons- og nedfrysingsdato på emballasjen for matvarer, samt betre opplysningane til forbrukarane om matvarene sitt opphav. Denne saka ligg i skjeringspunktet mellom fleire komitear, og det har også prega prosessen. Saka har vore til handsaming i familie- og kulturkomiteen som forbrukarsak, men innstillinga har vore til høyring hos næringskomiteen, og det er helse- og omsorgsminister Sylvia Brustad som står som ansvarleg statsråd. Innstillinga er i stor grad samstemt, med nokre få unntak. Heile komiteen er oppteken av problemstillingane som er tekne opp i Dokument nr. 8-forslaget. Komiteen er samd med forslagsstillarane i at vi må ta nye grep i arbeidet med matmerking. Når det gjeld merking av matvarer, er vi likevel i stor grad bundne av merkeregelverket som følgjer av EØS-avtala. Merkedirektivet inneheld eit forbod mot nasjonale reglar som er til hinder for omsetjing av matvarer som tilfredsstiller dei krava direktivet set. Samstundes som vi tek omsyn til EUs merkedirektiv, må vi vere aktive i å fremje norske synspunkt i møte med EU. Noreg har mykje å fare med når det gjeld mattryggleik, og det er viktig at òg omsynet til forbrukarinformasjon blir fremja i EU. Derfor har eit mindretal i komiteen – Framstegspartiet, Høgre, Kristeleg Folkeparti og Venstre – fremja forslag der vi ber Regjeringa sjå på ordningar som varetek intensjonen i Dokument nr. 8:44 i samband med utviklinga av ein ny merkeprofil for norsk matproduksjon innanfor EØS-regelverket. Regjeringa har på si side varsla at ho kan bidra til at verksemdene eller bransjeorganisasjonane sjølve utviklar frivillige system for merking. Vidare har statsråden varsla at departementet, saman med Mattilsynet, vil fortsetje arbeidet med å forsøkje å innlemme reglar om merking med pakke- og nedfrysingsdato samt opphavsmerking i EUs merkedirektiv som er under revisjon. Næringa har sjølv vist at ho tek matmerking på alvor. I 2005 blei det sett i gang eit arbeid for å vurdere ei betre samordning av Kvalitetssystem i landbruket, KSL, og merkeordninga «Godt Norsk». Målet for arbeidet er å få til eit heilskapleg kvalitetssystem som omfattar heile verdikjeda i norsk matproduksjon. I sluttprotokollen frå jordbruksoppgjeret 2006 blei det m.a. peika på korleis dette skal følgjast opp. Det skal etablerast eit heilskapleg kvalitetssystem med basis i dagens KSL og erfaringane frå arbeidet med «Godt Norsk»-merket. Utvikling av eit nytt merke skal skje i tett dialog med merkebrukarane og aktørane elles. Norske myndigheiter har innført ei ny ordning som gjer at vi kan beskytte våre eigne spesielle matrettar. «Beskyttede betegnelser» er ei offentleg merkeordning som gir lovbeskytting til namn på matprodukt med klar geografisk tilknyting, særpreg og tradisjon. Ordninga blir forvalta av Mattilsynet i samarbeid med Matmerk. I tillegg er «Spesialitet»-merket gitt til norskproduserte matprodukt med spesielle krav til råvarer, produksjonsmetodar eller smak. Ordninga omfattar både nyvinningar og meir etablerte, tradisjonsbundne produkt, og gir viktig informasjon til forbrukarane. Dette er svært bra. Noreg har alt å vinne på å vere offensiv når det gjeld både forbrukarinformasjon og mattryggleik. Utvalet som skal evaluere E. coli-saka, er no oppnemnt. Oppgåva for utvalet er å kartleggje saka og vurdere dei ulike aktørane si rolleforståing og handtering. Mindretalet i komiteen – Framstegspartiet, Høgre, Kristeleg Folkeparti og Venstre – meiner det er viktig at Stortinget får høve til å drøfte tiltak for å betre mattryggleiken for å kunne kome på offensiven. Derfor vonar vi at Regjeringa legg fram ei stortingsmelding om dette så snart som mogleg. Eg vil hermed fremje forslaget frå Framstegspartiet, Høgre, Kristeleg Folkeparti og Venstre.