Oddbjørg Ausdal Starrfelt (Arbeiderpartiet), 2002-06-11:
Sidan saksordføraren representerer mindretalet i denne saka, vil eg innleiingsvis kort gjera greie for saka me handsamar. Regjeringa gjer i Ot.prp. nr. 71 framlegg om å endra vegtrafikklova slik at det i lova vert gjeve heimel for å innføra prikkbelastning på førarkort og inndraging på eit slikt grunnlag. Det er følgjande fire typar lovbrot som vil føra til prikkbelastning: brot på fartsreglarkøyring i strid med trafikklyssignal med fast eller blinkande raudt lysulovleg forbikøyring ogbrot på vikepliktsreglar Brot på reglane skal i hovudsak registrerast med to prikkar. Det er gjort framlegg om at ein skal verta varsla av politiet om kvar einskild prikkbelastning, og etter at ein har fått seks prikkar. Førarkortet vert inndrege for seks månader når ein person har fått åtte prikkar i løpet av ein 3-årsperiode. Regjeringa hevdar at tiltaket kan bety at talet på skadde og drepne i trafikken vil kunna bli redusert med 50–100 i året. Dette byggjer m.a. på ein rapport frå Transportøkonomisk institutt, TØI. Regjeringa reknar med at ca. 1 200 førarkort vert inndregne årleg som følgje av dette. Det har versert ulike forslag til eit prikkbelastningssystem i ca. 20 år utan at det har vorte sett ut i livet tidlegare. Dette skuldast antakeleg at det er vanskeleg å vurdera effekten av eit slik tiltak. No er saka lagd fram, og me har i dei fleste parti vore gjennom ein nokså omfattande diskusjon om saka. I Arbeidarpartiet er me svært opptekne av trafikktryggleik. Der auka innsats fører til mindre liding for folk og til reduserte kostnader for samfunnet, stiller me opp. Det er mest slik at alt som kan prøvast, må eller bør prøvast. På den andre sida er det viktig at dei tiltaka me set i verk, og dei ressursane som vert brukte, gjev så gode resultat som mogleg. Det er berre når eit tiltak fører til færre skadde og drepne i trafikken, at eit tiltak gjev meining. Med dette som utgangspunkt var Arbeidarpartiet i starten heller lunkne til forslaget. Særleg urovekkjande tykte me det var at ikkje nokon av dei landa som har innført ordninga, kan visa til nokon synleg effekt av henne. Når me i tillegg kjenner til mange ordningar som me veit hjelper, m.a. fleire politikontrollar på ulukkesutsette vegstrekningar og tiltak retta mot barn, var me i tvil om dette var eit godt forslag. I tillegg er det slik at dette systemet bare kan gje effekt – at folk køyrer meir forsiktig av redsle for å få to eller fleire prikkar, eventuelt av redsle for å mista sertifikatet når dei nærmar seg åtte prikkar, og at det difor vert skadd og drepe færre i trafikken – dersom folk vert tekne i trafikkfarleg og ulovleg åtferd som omtala i proposisjonen. Eg har køyrt bil i vel 35 år, og eg har vorte teken i fartskontroll to gonger. Eg kjenner få som har vorte tekne fleire gonger på få år. Altså må eit ufråvikeleg vilkår knytt til forslaget vera: Fleire trafikksyndarar må verta oppdaga. Då vil fleire få prikkar, og fleire vil mista sertifikatet. Då vil systemet få meining. Det er ikkje noka høgreøving å prøva å redusera kostnadene til det offentlege. Det har me halde på med i Arbeidarpartiet i mange år. Me har i dette arbeidet oppdaga både at det er lett å skapa byråkrati, at det nærmast har ein sjølvforsterkande effekt, og at det er svært vanskeleg å få det redusert igjen. Samstundes er det viktig, som eg alt har nemnt, at pengane til trafikksikring vert brukte så effektivt som mogleg, at me får mykje spart liding og sparte liv ut av løyvingane. Dette gjer at me i Arbeidarpartiet ynskjer å redusera dei ekstra kostnadene til å etablera og driva dette nye prikkbelastningssystemet med 20–30 pst. Skulle dette visa seg å vera for lite, er det eit betre alternativ å utvida det dersom det syner seg absolutt naudsynt, enn det er å prøva å redusera talet på stillingar mv. etter eit år eller to. Frigjorde midlar – og litt til – ynskjer me å nytta til dei tidlegare omtalte godt dokumenterte tiltaka. Trygg Trafikk har for tida ein svært anstrengt økonomi. Arbeidarpartiet har lagt inn ein merknad om dette i revidert nasjonalbudsjett, og me ber om at samferdslesministeren i samarbeid med Statens vegvesen finn fram til løysingar som hindrar at vellukka prosjekt må avsluttast. Arbeidarpartiet har invitert resten av komiteen til å vera med på å be Regjeringa koma tilbake med forslag til ei auka løyving på 2 mill. kr til Trygg Trafikk neste år for å betra tryggleiken for skulebarn. Me er svært glade for at eit fleirtal i komiteen støttar dette, og føreset at pengane vert lagde inn. Diverre får me ikkje tilsvarande brei støtte for å auka løyvingane til politikontroll med 5 mill. kr. Her er det bare Senterpartiet og Arbeidarpartiet som vil binda seg. Det same gjeld framlegg om ein reduksjon av meirutgiftene med 20–30 pst. ved innføringa av ordninga med prikkbelastning. Det undrar meg at Regjeringa kjem til Stortinget med ei såpass kontroversiell sak og ikkje har noko å by på for å få eit rimeleg fleirtal. Eg trur dette er ei sak som ville tent på eit klårare og breiare fleirtal. I og med at regjeringspartia viste minimal vilje til å forhandla, står me her me står. Eg tykkjer ikkje dette lovar godt for framtidig samarbeid. Dette er ei sak der Regjeringa og deira parti her på Stortinget ikkje kan rekna med støtte frå Framstegspartiet, som me allereie har høyrt. Me i Arbeidarpartiet stiller gjerne opp for å skaffa fleirtal for saker, men då ventar me å verta tekne noko meir på alvor enn det me føler at me har vore i denne saka. Men me støttar altså at det vert gjort ei endring i lov om vegtrafikk, slik at Kongen kan gje forskrift om innføring av eit prikkbelastningssystem. Så er det opp til departementet å laga eit system som er så effektivt som mogleg – altså at syndarane vert tekne, og at dei mistar førarkortet om dei ikkje skjerpar seg – og eit system som vert så ubyråkratisk og kostnadseffektivt som mogleg. Lukke til! Me kjem til å følgja med. Eg vil på vegner av Senterpartiet og Arbeidarpartiet ta opp dei forslaga som me har fremja i innstillinga.