Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2003-06-04:
Forslag til endring i lov av 26. juni 1992 nr. 87 om forsøk i offentlig forvaltning er ei direkte oppfølging av behandlinga av St.meld. nr. 19 for 2001-2002, slik det framgår av Innst. S. nr. 268 for 2001-2002. Det gjeld ei opning som inneber forsøk med einskapsfylke. Eit slikt forsøk er ikkje heimla i forsøkslova. Det er difor nødvendig med ei lovendring, og Arbeidarpartiet, Høgre, SV, Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet støttar den endringa i forsøkslova som departementet føreslår. Så er det slik at i innstillinga til St.meld. nr. 19 seier fleirtalet i komiteen, medlemene frå Arbeidarpartiet, Høgre, Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet, at det er føremålstenleg å driva forsøk med einskapsfylke. Og det same fleirtalet peikar på at det må setjast i gang mange forsøk med einskapsfylke for å få breiast mogleg erfaring med ein ny administrativ modell. Det har blitt vist interesse frå mange fylkeskommunar i samband med eit slikt forsøk. Seks førebelse søknader vart mottekne i departementet – to vart avslått. Etter at proposisjonen vart lagd fram, har både Østfold fylkeskommune og Sogn og Fjordane fylkeskommune trekt søknadene sine. Begge desse fylkeskommunane meiner Regjeringa og statsråden har sendt ut uklare signal. Både Arbeidarpartiet og Senterpartiet synest det er noko spesielt at ein frå departementet si side ikkje skulle kunna tala med éi tunge i forhold til dei søknadene som er handterte. Regjeringa seier i St.meld. nr. 19: «Et av hovedprinsippene for regjeringens modernisering av offentlig sektor, er delegering og desentralisering av ansvar og myndighet. Det betyr at lokal frihet og lokalt ansvar skal stå sentralt i moderniseringsarbeidet. Det lokale selvstyret skal styrkes. For kommunene og fylkeskommunene betyr det at de skal gis større handlefrihet og selvstendighet.» Regjeringa skriv vidare: «Lokale og regionale folkevalgte organer bør ha ansvaret for oppgaver som krever lokal- og regionalpolitisk skjønn.» Fleirtalet finn grunn til å visa til både desse sitata og til det grunnlaget som Østfold fylkeskommune har basert sin søknad på. Det er altså slik at i svarbrevet frå Kommunal- og regionaldepartementet til Østfold fylkeskommune av 13. desember 2002 fekk dei tilslutning til å gå vidare med ein utdjupande søknad, utan at departementet kom med innvendingar til innhaldet i den fyrste søknaden. Som svar på eit spørsmål i Stortinget 5. mars 2003 finn statsråden det nødvendig å presisera og avgrensa på kva grunnlag ein kan setja i gang forsøk med einskapsfylke. Både Arbeidarpartiet og Senterpartiet er sterkt uroa over den prosessen som departementet har lagt opp til i denne saka. Når premissane er så avgrensa, er det vanskeleg å sjå føremålet med å setja i gang slike forsøk. Kristeleg Folkeparti og Høgre lèt stillteiande statsråden endra premissane undervegs. Det er ein fleirtalsmerknad her som er vel verd å merka seg til slutt, som legg til grunn at føremålet med forsøka er å gi fylkeskommunane og dei regionale folkevalde nivåa, gjennom nye oppgåver, høve til å ha eit mer heilskapleg ansvar for å utforma ein meir kraftfull regionalpolitikk. Fleirtalet meiner det er viktig å sikra at fylkeskommunen skal ha ei leiarrolle i forsøka på alle område, og ber Regjeringa sørgja for at forsøka inneheld flytting av oppgåver frå fylkesmannen inn under folkevald kontroll. Fleirtalet i komiteen føreset at dette er departementet sitt grunnlag i det vidare arbeidet.