Jenny Klinge (Senterpartiet), 2015-03-05:
Landegrensene har ein nøkkelfunksjon når det gjeld å førebyggje og kjempe mot kriminalitet. Kan vi effektivt stoppe aktuelle personar og gjenstandar på grensa, kan vi avverje mykje kriminalitet elles i landet. Dei siste åra har beslaga av narkotika auka betrakteleg. Smugling av alkohol og sigarettar, andre gjenstandar og dyr aukar. Stadig meir smugling er eit samfunnsproblem, som vi har eit politisk ansvar for å rydde opp i. Senterpartiet er bekymra for det som skjer, og tek denne situasjonen på det største alvoret. Vi får høyre om ressursmangel i tollvesenet som gjer at dei har problem med å ha døgnbemanning på nokre av dei meste trafikkerte grensestasjonane i Noreg. Det er då grunn til å stille spørsmålet: Kva med alle dei ubemanna grensestasjonane? Tida er inne for å ta grep. I framlegget frå Senterpartiet, som er utgangspunktet for denne debatten i dag, inneber det å ta i bruk teknologien med smarte overvakingskamera ikkje berre enkelte plassar, men på alle grenseovergangar i heile landet. Noreg skal vere eit ope land på dei fleste vis, men dette dreier seg om korleis vi effektivt kan stoppe dei som kjem hit til lands for å drive med grenseoverskridande kriminalitet. Dette er kriminalitet som aukar både i omfang og alvorsgrad. Med dette som bakgrunn er det nødvendig at vi tek i bruk tilgjengeleg teknologi og metodar som kan vere effektive verktøy mot denne typen kriminalitet. Skal vi kjempe mot kriminalitet effektivt, er vi avhengige av at tollvesenet og politiet ligg nokre skritt framfor dei kriminelle miljøa, ikkje at det er motsett. Representantforslaget tek inn over seg nettopp dette. Stortinget blir invitert til å vere med på å gje marsjordre til regjeringa om at dette skal prioriterast. Det er ingen grunn til å vente med å etablere smarte overvakingskamera på alle grensene våre. Kva slags funksjonar har så desse kameraa? Jo, dei har skiltgjenkjenning – dei kjenner altså igjen skilt, noko som gjer at ein effektivt kan luke ut mistenkelege køyretøy. Dei vil kunne kjenne igjen køyretøy som tidlegare er brukte til straffbar aktivitet, og tollvesenet kan sjå etter andre unormale ting ved køyretøyet. Behovet for effektiv grensekontroll vil berre bli større og større dei komande åra. Grenseoverskridande kriminalitet vil auke i omfang. Viss vi ikkje er villige til å bruke teknologi for å kjempe mot dette, hamnar vi fort på etterskot. Noreg har mange grenseovergangar. Mange fylke har grenseovergangar, og vi skal ikkje stikke under stol at mange av dei ubemanna grenseovergangane blir brukte til å smugle illegale gjenstandar inn i landet. Når vi har tilgjengeleg teknologi, er det då nokon grunn til at desse ubemanna grenseovergangane ikkje skal kunne overvakast? Nei, det er ikkje det. Det vil vere viktig å få montert kamera på desse overgangane, slik at ein operasjonssentral kan kartleggje aktiviteten og sørgje for meir målretta kontrollar. Kameraa som er monterte særleg i Østfold, har hatt svært positiv effekt. Tiltaket bør derfor gjerast til eit nasjonalt tiltak. For Senterpartiet er dette ei viktig sak. I vårt alternative statsbudsjett for 2015 hadde vi lagt inn ei fullfinansiering av ei slik investering på alle norske køyrbare grenseovergangar. Eg er skuffa over at fleirtalet av politikarane i denne salen i dag ikkje vil gje marsjordre til regjeringa. Nye utgreiingar og analysar er ein effektiv måte å trenere ei sak på, for å sleppe dei økonomiske konsekvensane. Men vi må ikkje gløyme at hensikta med tiltaket er å kjempe mot alvorleg kriminalitet. Pengar brukte på dette området inneber store summar sparte på andre område. Når det gjeld lagringstida, som også har vore oppe i debatten, er Senterpartiet tydeleg skeptisk til ei utviding, men det finst mange alternative løysingar mellom eit år lagringstid, som er føreslått, og dagens ein time. Dette er det mogleg å finne ei god, praktisk løysing på som samtidig varetek personvernet. Eg tek med dette opp Senterpartiet sitt forslag i saka.