Helge André Njåstad (Fremskrittspartiet), 2016-03-01:
Det er Mazyar Keshvari som har vore saksordførar for denne saka, men han er forhindra frå å møta i dag, så eg vil kort presentera saka og seia litt om regjeringspartias syn på saka. Det er eit representantforslag me no har til behandling, frå arbeidarpartirepresentantane Eirik Sivertsen, Marit Nybakk, Marianne Aasen, Stine Renate Håheim, Truls Wickholm og Åsmund Aukrust, om eit identitetsavklaringsprogram for irakarar i Noreg. Forslagsstillarane vil heilt sikkert sjølve gjera greie for sitt syn og bakgrunnen for forslaget, men kort kan eg seia at initiativet til saka er ei rekkje vaksne personar frå Irak som har fått opphald i Noreg på humanitært grunnlag i perioden 1998–2000, men dei har ikkje fått statsborgarskap på grunn av tvil om identiteten. Forslagsstillarane ønskjer derfor eit identitetsavklaringsprogram som gjev eit tidsavgrensa høve for desse til å få avklart identiteten. Eventuelle kostnader med dette skal dekkjast inn gjennom gebyr, heiter det i forslaget. Forslagsstillarane viser også til at det i ettertid er innført strengare krav til dokumentert identitet for opphaldsløyve på humanitært grunnlag. Difor meiner forslagsstillarane at ein i framtida ikkje vil koma opp i liknande situasjonar om ein eventuelt etablerer ei slik ordning. Komiteen har hatt ei grundig behandling av denne saka og m.a. hatt open høyring 20. oktober, der NOAS, Aksjonsgruppe for norsk statsborgerskap og advokatfirmaet Taha møtte. I behandlinga i komiteen knytt til denne saka har det utkrystallisert seg eit fleirtal bak representantforslaget, som alle partia, med unntak av regjeringspartia, slutta seg til, der ein oppmoda regjeringa om å koma tilbake med eit avklaringsprogram, i tråd med det forslagsstillarane har foreslått. Då vil eg gå over til å gjera litt greie for mindretalets, altså regjeringspartias, syn på denne saka. For oss er det viktig å slå fast at norsk statsborgarskap skal henga høgt, og at krav som blir stilte til klarlagd identitet i statsborgarlova, ikkje skal senkast. Her støttar heldigvis eit fleirtal i komiteen oss i ei slik formulering. Vidare er me også glade for at eit fleirtal viser til at det finst unntaksreglar i dagens regelverk som sikrar at søkjarar under 17 år ved godkjenning av sitt første opphaldsløyve, vil ha moglegheit til å behandla saka si, slik at dagens regelverk langt på veg ikkje lastar barn for foreldras forhold. Vidare er det viktig for oss i Framstegspartiet å påpeika at dokumentforfalskingar er eit alvorleg problem i alle asylsaker. Det å søkja asyl på feil grunnlag bidreg til å uthola asylinstituttet, og den siste tida har me snakka masse, både i samfunnsdebatten og frå denne talarstolen, om signal og om kor viktig det er å senda ut signal. Eg vil nøya meg med å påpeika at det Stortinget i dag er i ferd med å gjera, også kan bli oppfatta – og blir oppfatta – som eit signal ute i den store verda. Framstegspartiet vil vera veldig tydeleg på at me er i ein situasjon der det einaste signalet som er naturleg å senda ut, er innstrammingar, og me synest ikkje det er bra at stortingsfleirtalet i dag sender ut ein annan type signal enn det som me i haust samla oss om i denne salen. I tillegg vil dette arbeidet som ein no vil påleggja regjeringa – og seinare forvaltninga – bidra til at ein bruker saksbehandlingskapasitet som ein gjerne skulle ha brukt til andre ting i den situasjonen som Noreg står i. Til slutt: Eg synest det er viktig at debatten i dag kan avklara kva som skal skje dersom eit eventuelt program som ein vil oppmoda om å få på plass, medfører at det kjem fram opplysningar som tilseier at ein har gjeve feilaktige opplysningar for å få asylsaka si godkjent. Det er viktig at me blir utfordra på kva som er tanken her. Er tanken at ein skal ha eit amnesti, der ein på ein måte kan koma unna med den typen opplysningar? I så fall vil det senda ut eit alvorleg, feilaktig signal i den situasjonen me er i no, om at det ikkje får konsekvensar dersom ein gjev feilaktige opplysningar i asylprosessen. Så eg håper at den vidare debatten kan avklara kva fleirtalspartia har lagt til grunn i si tolking. For oss i Framstegspartiet er det i alle fall veldig viktig at me er tydelege på at det aldri skal løna seg å oppgje feilaktige opplysningar. Difor håper me at debatten vil avklara at det heller ikkje er tanken her at ein skal sleppa unna med feilaktige opplysningar i fortida.