Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2015-10-05:
SV har i ei årrekkje tatt til orde for ein utvida skuledag, ein heildagsskule der undervisninga er meir tilpassa kvar enkelt elev, der lærarane blir gitt tillit og tid til å tilpasse undervisninga, der skulen får ei langt sterkare rolle i folkehelsearbeidet – med meir kroppsøving, gratis og sunn mat på skulen og ei sterkare og meir aktiv skulehelseteneste – ein heildagsskule der skuledagen er variert, der praktiske og estetiske fag blir gitt større betydning, og der øvingsarbeidet blir gjort på skulen og ikkje blir sendt heim som heimelekse i ein stressa familiekvardag. SVs heildagsskule er ikkje berre det mest ambisiøse forslaget i skulepolitikken i Noreg i dag. Heildagsskulen er også nødvendig dersom skulen skal bli ein arena for sosial utjamning og samtidig gi alle moglegheiter til å utvikle kreativitet, sjølvstende og evner. På same måten som forandring ikkje kjem av seg sjølv, er heller ikkje heildagsskulen gratis. I første omgang krev dette at ein tilset 2 789 fleire lærarar. Det høyrest mykje ut, men i dag finst det rundt 37 000 lærarutdanna som arbeider utanfor skulen. Mange av dei slutta i skulen fordi dei følte at tida ikkje strekte til. Vi har med andre ord ikkje for få lærarar i Noreg, vi har for få lærarar i skulen. Vidare krev heildagsskulen fleire timar. Skal øvingsarbeid skje i skuletida med lærarar til stades, skal det bli meir vekt på praktiske og estetiske fag, og skal det bli eit skikkeleg skulemåltid, må også skuledagen utvidast. I første omgang føreslår vi difor at skuledagen blir utvida med to timar for første til fjerde trinn. Ein slik skuledag, på seks timar, er dessutan i langt større grad tilpassa livet i familiane. Dei fleste går jo allereie i SFO både to og fire timar utover skuledagen. Regjeringa opptrer som om det finst ein «quick fix» for å skape ein god skule, at det finst nokon raske og billege tiltak som åleine gjer skulen betre. For augeblikket forsøkjer regjeringa å få folk til å tru at berre ein gjer lærarane betre gjennom etter- og vidareutdaning, treng ein ikkje fleire lærarar. Da er det ingen grenser for kor mange elevar ein enkelt lærar evnar å ta på seg. Samtidig som den blå regjeringa byggjer vidare på etter- og vidareutdaningssatsinga til den raud-grøne regjeringa, har ho utvist stor tru på at fleire testar og prøvar i skulen skaper betre læring. Men når undervisninga handlar meir og meir om å øve på prøvane, seier det seg sjølv at mangfaldet av ulike pedagogiske verkemidlar som lærarane kan ta i bruk for å tilpasse undervisninga til eleven, må kastast på båten. Resultatet er at lærarane blir pressa til å drive eksamensundervisning, der målet ikkje er læring, men å førebu elevane til prøvane. Situasjonen som blir skapt av politikken til regjeringa, er med andre ord ganske så paradoksal: Lærarane blir sende på etter- og vidareutdaning, får pedagogisk påfyll og nye idear til korleis ein kan drive undervisning, og så kjem dei tilbake til ein skule der den pedagogiske kompetansen til lærarane blir mindre verdsett, og det faglige handlingsrommet krympar i jaget på betre PISA-resultat. Rommet for fagleg sjølvstende blir med andre ord stadig mindre, samtidig som den faglege kompetansen aukar. Det er ingen faglege grunnar til å kjøpe argumentet om at fleire lærarar ikkje fører til betre og meir tilpassa læring. Regjeringa brukar dette som ein snikargumentasjon for å unngå å bruke dei store pengane på skule og utdaning. For når det kjem til stykket, er det skattekutt – skattekutt oppnådd gjennom svekking av offentleg velferd – som er saka med stor S for dagens regjering. Det er eit stort sprang frå dei vidløftige talane til skulepolitikarane i regjeringspartia til verkelegheita når statsbudsjettet blir lagt fram. Da regjeringa la fram sitt førre budsjett, låg det hundre gonger meir til skattekutt til dei rikaste enn til grunnskule og vidaregåande opplæring til saman. For å setje det i eit litt anna perspektiv: SVs heildagsskule kostar både pengar og auka lærarressursar, men dette er ikkje meir ambisiøst enn at det utgjer berre ein tredjedel av det regjeringa allereie har brukt på skattekutt.