Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2016-05-30:
I denne lovproposisjonen føreslår ein endring i legemiddellova § 6 om å leggja til rette for rabattavtaler mellom legemiddelindustrien og staten for legemiddel som vert finansierte over blå resept-ordninga. Bakgrunnen for proposisjonen er det som vart varsla i legemiddelmeldinga om å utgreia kva for endringar i regelverket som er nødvendige for å leggja til rette for prisrabattar for legemiddel som vert finansierte av folketrygda. I proposisjonen skriv departementet følgjande: «I prinsippet er det ønskelig med mest mulig åpenhet rundt legemiddelpriser og avtaler mellom myndighetene og legemiddelindustrien. Dagens markedssituasjon tilsier imidlertid at åpenhet kan ha en høy kostnad i form av at Norge ikke oppnår rabatter på legemidler. Åpenhet må derfor veies opp mot kostnadene ved at pasientene får et dårligere tilbud. Etter departementets vurdering bør lovgivningen ta hensyn til at legemiddelindustrien i en del tilfeller ikke er villig til å senke maksimalprisen, men kan være villige til å senke den reelle prisen gjennom ulike former for rabattavtaler.» Dette er jo dilemmaet i saka og viser kva slags system det er når det gjeld å regulera legemiddelprisar. I komiteen si innstilling tar ein òg opp dette. Senterpartiet er med på dei merknadene. Men det er jo ei utfordring når ein har mange nye legemiddel til behandling av store pasientgrupper med sjukdommar som hjarte–kar, kreft, infeksjon og nevrologiske sjukdommar. Dei årlege budsjettverknadene vil kunna verta store dersom desse legemidla vert tatt i bruk og skal verta dekte over offentlege budsjett utan at ein har ein tenleg pris, og ein fryktar for at totalkostnadene for nye legemiddel vil ha så store konsekvensar at det kan føra til eit samla dårlegare helsetilbod til befolkninga. Dette er dilemmaa i denne saka. Eg skal innrømma at Senterpartiet ikkje liker denne saka i det heile. Vi har i ein merknad vist til NOU 2014:12, Åpent og rettferdig – prioriteringer i helsetjenesten, som nettopp viser til at Noreg og andre land står overfor ei avveging mellom å betala høg listepris og openheit om prisen eller forhandla om rabatt og andre vilkår og akseptera at det ikkje er full openheit om rabattar og vilkår. Det har Senterpartiet problem med å akseptera. Det er jo sånn at auka bruk av rabattavtalar og refusjonskontraktar, som denne saka legg opp til at vi kan få meir av, kan bidra til å redusera openheita rundt kostnadene for legemiddelbehandling som er finansiert av det offentlege. Det er problematisk av fleire årsaker, som vi skriv i merknad, at ålmenta ikkje får innsyn, og at verdien av offentleg legemiddelstatistikk vert redusert. Vi har difor fremja eit forslag. Vi meiner at det må vera eit klart mål for Noreg å sikra ein internasjonal legemiddelmarknad med openheit om avtalar for pris og refusjon. Forslaget lyder: «Stortinget ber regjeringen ta initiativ til et internasjonalt arbeid for å sikre åpenhet i legemiddelmarkedet.» Eg hadde forventa at det var nokre fleire parti som hadde støtta oss i dag. Når det gjeld resten av sjølve lovforslaget, har vi vurdert om vi skal støtta det. Vi kjem til å støtta lovforslaget, men eg må innrømma at eg føler meg litt som reven i Hakkebakkeskogen da han skulle ta stilling til om alle skulle verta vegetarianarar. Han såg det mektige fleirtalet rundt seg, og sa til slutt: De får ta labben min òg. Og det får eg seia i denne saka: De får ta labben vår òg.