Rita Tveiten (Arbeiderpartiet), 2001-02-27:
Kvalfangst har til alle tider vore ein naturleg næringsveg for kystbefolkninga. Den har medverka til at folk har kunna ha levebrød, og at dei dermed har kunna halda hus og heim på kysten. Me har ca. 75 kvalartar, og dei er ein del av havet sitt økosystem. Dei et fisk og konkurrerer med fisken om maten. Næringsbehovet for dei ulike kvalane pr. dag tilsvarar faktisk ca. 5 pst. av kroppsvekta, og då kan ein tenkja seg sjølv at det går med ganske store mengder. Men ingen ynskjer overutnytting av nokon av artane. All hausting av naturressursane våre må haldast på eit nivå som er i samsvar med det naturen toler. Når det gjeld fangst av vågekval, er det fullt ut forsvarleg å driva fangst og økonomisk utnytting av denne naturressursen, som fornyar seg årleg. Det er det berande prinsippet for all utnytting av naturen, og kvalen er såleis ikkje i ei særstilling i dette høvet. Den viktigaste grunnen til å opna for eksport av vågekvalprodukt er at norsk ressursforvalting er tufta på det heilt tydelege prinsippet om berekraftig forvalting basert på vitskaplege kriterium. Dette prinsippet må også gjelda for kval, fordi det elles kan setja heile grunnlaget for hausting av levande marine ressursar i fare. Det er òg grunn til å minna om at kvalen er øvst i næringskjeda og vil, om bestanden kjem ut av kontroll, ha bruk for så store mengder fisk og anna råstoff frå havet at det får direkte konsekvensar for kvotane som fiskarane kan ta, og som først og fremst skal gå til mat til folk. Norsk kvalpolitikk har lege fast frå me tok opp att fangsten av vågekval i 1993. Det har vore eit mål å få normalisert forholda rundt fangsten, også når det gjeld eksport. Noreg har prøvd å få til internasjonal aksept for handelen med vågekvalprodukt gjennom CITES, der artar og bestandar som er truga av utrydding, får si behandling. Det er vitskapleg dokumentert at vågekvalbestandane me driv fangst på, ikkje er truga av utrydding – tvert imot er bestandane i svært godt hald. For å sikra at det berre er kvalprodukt frå lovleg norsk kvalfangst som kjem på marknaden, vert det etablert eit DNA-register for vågekval. Dette registeret skal brukast til å overvaka handelen med norske produkt, slik at denne kan skiljast frå mogleg handel med kvalprodukt frå andre kjelder. Eit tilleggskrav er at det vert sett vilkår for eksportlisens, og at eksporten berre vert tillaten til land som gir importlisens, og som kan føreta DNA-testing gjennom eit liknande system som det me har. Det er grunn til å minna om at komiteen har understreka at erfaringane med etablering av det norske registeret må gjerast tilgjengeleg for land som ynskjer å utvikla eitsystem for DNA-testing av importerte vågekvalprodukt. Når det vert lagt så sterk vekt på DNA-testinga, er det fordi det internasjonale samfunnet skal kunna ha full tiltru til vårt forvaltingsregime. Noreg er ein stor fiskerinasjon – nr. 10 på verdsbasis – men me er verdas fremste og største eksportør av sjømat. Me har ein liten heimemarknad, og 95 pst. av produksjonen vår går til eksport. I eit slikt perspektiv må det leggjast stor vekt på å formidla at me verkeleg legg vekt på ei forvalting av ressursane i havet som har respekt for havet si toleevne. Det er vitskaplege data som skal liggja til grunn for våre kvotetilrådingar, og me skal arbeida for at me skal vera verdas fremste fiskerinasjon, der me ligg fremst i utviklinga av ei berekraftig ressursforvalting, og der me ligg fremst i utviklinga av fangstteknologi og havbruk og i industriell utvikling. Det har Stortinget tidlegare med brei penn slått fast gjennom behandlinga av perspektivmeldinga, som me hadde oppe til behandling for to år sidan. Det er grunn til å gle seg over at det er så stor semje i Stortinget knytt til denne saka, at det er prinsippa om ei berekraftig ressursforvalting som skal liggja til grunn, at det er vitskaplege data som skal styra uttaka våre, og at dette skal formidlast ut til verdssamfunnet på ein truverdig og ærleg måte. Det er det grunn til å gle seg over. Det må me ta vare på, og det må me flagga for alt det er verdt framover.