Unn Aarrestad (Senterpartiet), 1999-11-30:
Bakgrunnen for forslaga og denne debatten er m.a. å klargjera NRK sitt høve til å engasjera seg i kommersiell drift, og om NRK skal kunna driva med anna slags forretningsdrift enn etter gjeldande reglar. NRK har nå kome i ein konkurransesituasjon som er langt vanskelegare enn den var for nokre år sidan. Her er det meininga at NRK gjennom dotterselskap skal få engasjera seg i forretningsdrift på lik line med konkurrentane. Auka inntekter skal igjen brukast til programproduksjon, både allmennkringkastarane i nabolanda våre og BBC i England går nå mot meir utvida kommersiell drift gjennom dotterselskap. Samstundes skal NRK sitt allmenne programtilbod vera reklamefritt. Det er ein absolutt føresetnad. Lisenspengar skal heller ikkje nyttast til kommersielt engasjement. Det skal altså ikkje på nokon måte vera mogleg å kryssubsidiera den kommersielle drifta med lisenspengar, om nokon skulle innbilla seg det. Etter odelstings proposisjonen skal selskapet sin revisor kontrollera dette slik aksjelova føreset. Dette spørsmålet har vore reist av fleire. Elles kan ikkje NRK delta i, eller etablera, reklamefinansierte kanalar som er særskilt retta mot marknaden, utan at Stortinget har handsama dette. Tanken bakom heile forslaget er å styrkja NRK si rolle som den sentrale allmennkringkastaren i Noreg. Overskotet av forretningsverksemda skal nyttast til å finansiera auka programproduksjon og programinnkjøp. Nå vil det kunna verta høve til å senda reklame i tekstfjernsyn, som dermed ikkje lenger vert rekna som ein del av allmennkanalane. Her er det viktig at det vert gitt nærmare reglar, slik at tenester som rettar seg mot barn, vert skjerma mot reklame. Senterpartiet er likevel ikkje samd i at lova vert endra slik at filmklubbar som gir offentlege framsyningar, får fritak frå forbodet mot framsyning av ulovlege valdsskildringar etter straffelova. Går ein inn for dette, vil det kunna stå i motstrid til den satsinga ein har føreteke dei seinare åra for å redusera bruken av vald i biletmedia. Gjer ein unntak for filmklubbar, vil det kunna ha som følgje at også andre offentleg vil kunna syna filmar med t.d. grove porno- og valdsskildringar. Og når det vert hevda at det heller ikkje finst sensur på bilete, kunst og bøker, forstår eg ikkje samanlikninga, mildt sagt. Når det gjeld NRK og sponsing, har det vore behov for å klargjera reglane for dette, sidan praktiseringa av regelverket har flote noko ut. Nå vert det innført reglar som avgrensar kva program NRK kan motta sponsormidlar til. Dette vil framfor alt vera til idrettsarrangement, men òg til program i samproduksjon med andre som har særleg samfunnsgagnleg eller kulturell verdi. Det skal heller ikkje vera noka avgrensing for NRK for innkjøpte program. Føresetnaden om at NRK ikkje skal ha over 1 pst. av årlege driftsinntekter i sponsormidlar, vert nå oppheva. Elles vil det verta lovfesta å forby politiske parti å sponsa kringkastingsprogram. Det er kanskje spørsmålet om sponsinga som har vore mest debattert i denne saka, særleg om det skulle brukast logo eller ikkje. Her er det viktig at det vert sett det same kravet til identifikasjon av sponsor i NRK sine sendingar som det som gjeld for dei kommersielle kanalane. Dermed kan NRK identifisera ved bruk av namn, logo eller varemerke. Det er elles viktig at det vert eit klart skilje mellom sponsing og reklame. Utviklinga av sponsorinnslag vil framleis kunna gå i retning av ordinære reklameinnslag, noko som vil kunna vera uheldig frå ein sjåarsynsstad. Dette er bakgrunnen for å innføra dei same identifikasjonsreglane for dei kommersielle kanalane som dei som er føreslått for NRK. Og det er det ikkje på nokon måte noko problem å gå inn for.