Rita Tveiten (Arbeiderpartiet), 2000-12-06:
Eit viktig verkemiddel for nyskapning og innovasjon er Statens nærings- og distriktsutviklingsfond. SND skal medverka til at utbygging, modernisering, omstilling, produktutvikling og nyetablering kan skje over heile landet. SND har også ei viktig oppgåve ved å medverka til næringsutvikling både gjennom deltaking i prosjekt og program for næringsretta forsking og utvikling og kommersialisering av forskingsresultat. I Regjeringas forslag til budsjett ligg m.a. ei satsing på marin sektor som har som mål å medverka til auka vekst i fiskeri- og havbruksnæringa, og til at verdiskapningspotensialet som finst for næringa, kan realiserast. «Nyskapningsprogram for kommersiell utnyttelse av marine ressurser», heiter dette. Marine ressursar kan danna grunnlag for utvikling av ei av dei sterkaste norske næringsklyngjene i den norske økonomien. Verksemda kan vera knytt til fiske, fangst, oppdrett, foredling og eksport basert på norsk teknologi. I tillegg har me eit monaleg potensial basert på utvikling av nye næringsgreiner som bioteknologi, bioprospektering, betre utnytting av biprodukt og ikkje minst det potensialet som skjuler seg i havet, som me berre anar kan eksistera i opphavet til livet på jorda. Forskings- og utviklingsinnsats og ei langsiktig ressursforvalting er nøkkelomgrep for å få utløyst verdiskapningspotensialet i denne næringa. I den seinare tida har det nok ein gong vorte fokusert på fiskefusk. Det er grunn til å følgja nøye med i denne saka. Det er ikkje eit problem av ny dato, likevel er det grunn til å innsjå at omfanget nok er større enn det ein har trudd fram til no. Saka er svært alvorleg, ettersom kvotetilrådingane nødvendigvis må verta feil når havforskarane manglar vesentlege data i sine utrekningsmodellar ved at eit uttak basert på fusk ikkje i tilstrekkeleg grad kjem til syne. Det er lett å kritisera forskarane for deira tilrådingar, men årsakssamanhengane må fram. Den kortsiktige gevinsten er stor for dei som fuskar, men for fellesskapet og i det lange løp er dette ein dramatisk situasjon for alle. Her er det snakk om økonomisk kriminalitet, og det må handterast deretter. Det er grunn til å sjå på ulike verkemiddel. Utvida bruk av inspektørar om bord på fiskefartøya er eitt, hyppig skifte av kontrollregime eit anna. Her må det ryddast opp. Eg er glad for fiskeriministeren sine framlegg om tiltak i denne samanhengen. Det er pinleg at bokettersyn hjå eit utval av fiskemottak synte større sal ut frå anlegget enn det som var bokført inn i verksemda. Me må få fram eit regelverk innan fiskerisektoren som er forenkla og oversiktleg, deretter må svaret vera sterke reaksjonar dersom fusk føregår og vert oppdaga. Det nyttar ikkje etter mitt syn med bøter åleine. Skal det verkeleg vera gagn i reaksjonane, må det gå på fiskerettane laus. Dersom ein ser kynisk på det, kan det vera ei felles interesse i at fusk føregår og vert oppdaga – me kan få ned overkapasiteten ved at dei som fuskar, må ut av fisket for godt. Den situasjonen som no er komen for ein dag, burde vera grunnlag for å sjå nærmare på dagens konsesjonssystem. Er me tente med at konsesjonane er tildelte nærmast i eit evigheitsperspektiv? Ville det gje oss betre styring å dela ut konsesjonane innan fiskeri- og havbruk for ein tidsavgrensa periode, la det vera evna og viljen til ei berekraftig forvalting og respekt for vilkåra som skal styra om det er grunnlag for å la nett den fiskaren eller det selskapet få konsesjonen vidare? Innføring av eit prikkbelastingssystem er etter mitt syn verdt å greia ut nærmare, slik at det er reaksjonar undervegs og såleis høve til å endra ei uynskt forvalting, praktisering eller utnytting av den tildelte konsesjonen eller dei kvotane det er snakk om. Me må byggja ein fiskeripolitikk som tek vare på at me skal hausta i eit langsiktig perspektiv, elles vert det lite av klyngebygginga basert på marin sektor. Forsking, forsking og forsking. Alle understrekar kor viktig forsking er for å få eit betre oversyn over kvar utviklingsmoglegheitene ligg, og i kva omfang dei kan utnyttast. I den samanhengen har komiteen understreka kor viktig det er å få bygd eit nytt forskingsskip til erstatning for «G. O. Sars», som no er 30 år. I lys av kor viktig fiskerisektoren er for Noreg no og frametter, er det all grunn til å få fortgang i den saka. Til slutt vil eg også nytta høvet til å trekkja fram komiteen si samla oppmoding om at Fiskeridepartementet må ta aktivt del i arbeidet med å få etablert eit nasjonalt museumsnettverk for Fiskeri-Noreg. Slik situasjonen er i dag på museumssida, kunne ein tru at Kyst-Noreg ikkje har medverka til verdiskapning, utvikling og velstand for landet vårt, sett i høve til andre næringsområde, som f.eks. landbruk, olje osb.