Valgerd Svarstad Haugland (Kristelig Folkeparti), 2003-12-11:
Vi treng meir enn materielle gode for å ha det godt som menneske. Omgrep som «livskvalitet» omfattar ikkje berre det materielle, men òg sosiale og åndelege sider. Kulturpolitikken dreier seg særleg om område som rører mennesket som åndsvesen. For å utvikla identitet og integritet må individet oppleva nærleik til sitt eige liv og si eiga historie. Gjennom kultur får vi ei verdiforankring som skapar tryggleik og identitet. Kulturell utfolding motverkar òg framandfrykt og skapar tryggleik i omgang med andre. Budsjettproposisjonen frå Kultur- og kyrkjedepartementet for 2004 er den fyrste som er lagd fram etter at kulturmeldinga vart fremja. Meldinga dokumenterer store budsjettmessige utfordringar på kulturområdet i åra som kjem, dels som følgje av meldingar og proposisjonar som Stortinget alt har handsama, slik som ABM-meldinga og operaproposisjonane, og dels for å utvikla vidare dei ulike kunstområda, slik det er skissert i den nye kulturmeldinga. Kulturmeldinga, den tilhøyrande innstillinga og debatten i Stortinget til våren vil leggja viktige føringar for dei kulturpolitiske prioriteringane som kjem. Enkelte er utolmodige og skulle gjerne sett det meste på plass alt i budsjettet for 2004, men dette ville sjølvsagt ikkje ha vore realistisk jamvel om meldinga alt hadde vore slutthandsama i Stortinget. Eg er likevel glad for, trass i tronge budsjettrammer for 2004, at det har vore råd å fremja ein budsjettproposisjon med klare spor av både kulturmeldinga og tidlegare meldingar. Museumsreforma blir ført eit steg vidare i 2004 med auka tilskot til eit titals konsoliderte museumsendringar og med ei samla budsjettering av tilskota til institusjonar i det nasjonale museumsnettverket. Oppbygginga av eit nasjonalmuseum for kunst vil med det føreliggjande budsjettframlegget bli ført viktige steg vidare i 2004. Leiinga ved museet er komen godt i gang med den krevjande oppgåva å byggja om fire tidlegare frittståande tiltak til ein ny og slagkraftig institusjon med stor fagleg spennvidd. Både med omsyn til organiseringa og dei fysiske rammevilkåra vil det måtta skje eit hamskifte. Det siste vil ta tid, men steg for steg skal dette koma på plass i samsvar med dei skisserte planane. Eg er òg glad for at budsjettet for 2004 inneheld ein god realauke til det statlege Arkivverket. Mykje gale kan skje dersom ikkje denne fagetaten blir sett i stand til å ta vare på elektroniske arkiv på fullgod måte. Budsjettframlegget for 2004 kan seiast å ha ein språk- og litteraturprofil. Nasjonalbiblioteket vil få ein stor realauke. Dette er heilt naudsynt både for å leggja samlingane til rette for plassering og bruk i den rehabiliterte bygningen på Solli plass i Oslo frå sommaren 2005 og for å styrkja basis- og depotfunksjonane ved avdelinga i Rana. Den tilrådde auken i tilskotet til Det Norske Samlaget vil styrkja og tryggja tilbodet av litteratur på nynorsk. Arbeidet med å førebu markeringa av minnet om Henrik Ibsen i 2006 vil bli trappa opp i åra som kjem, ved at tilskotet til Nasjonalkomiteen for Ibsensatsing blir meir enn dobla. Omdanninga av Norsk språkråd til eit meir utoverretta kompetanseorgan for norsk språk vil halda fram. Å få på plass ei konsulentteneste for språkbruk i offentleg teneste er ei viktig brikke i denne omskapinga. Eg har merka meg at komiteen ynskjer ein låg momssats for kino. Momssats på kino heng nøye saman med spørsmålet om momssats på heile kulturområdet. Det kan difor vera naturleg med ei breiare vurdering av moms for heile kulturfeltet. Eit fleirtal i komiteen ber Regjeringa om å leggja fram ei eiga sak om dei økonomiske rammevilkåra for norsk film innan 1. mars 2004. Lat meg her presisera at eg alt har planlagt å gjennomføra ei evaluering av tilskotsordningane på filmfeltet. Dette arbeidet tek etter planen til hausten 2004, men skal vera ferdig i løpet av 2005. Ein kan sjølvsagt begynna før, men det vil ikkje vera mogleg å gjennomføra ei forsvarleg utgreiing av dette feltet på under to månader. Det vil ikkje vera mogleg å konsultera filmbransjen, noko som er heilt naudsynt i ei slik sak. Dersom eg skulle ta ansvaret for å gjennomføra eit slik omfattande arbeid på to månader, ville resultatet ha blitt eit hastverksarbeid som ingen ville ha vore tent med, særleg ikkje filmbransjen. Eg kan difor ikkje følgja opp fleirtalet sitt forslag i denne saka på forsvarleg vis, dersom det skal skje innanfor det tidsperspektivet som komiteen legg til grunn. Sist, men ikkje minst vil eg understreka at den profesjonelle kunsten og den fagleg forankra kulturinnsatsen må fremmast som ein verdi i seg sjølv. I omgrepet «eigenverdi» ligg ei erkjenning av kulturen sin grunnleggjande verdi i liva våre. Ingen kan leva av brød og vatn aleine. Vi er åndsvesen, og vi treng eit rikt kulturliv for å ha det godt som menneske.