Astrid Marie Nistad (Arbeiderpartiet), 2001-04-23:
Lovforslaget vi har til handsaming her i dag, er ein revisjon av noverande stiftelseslov. Endringane som er føreslegne, bygger på forslag frå Stiftelseslovutvalet, som vart nedsett i 1996. Bakgrunnen for gjennomgangen var ei rekke avsløringar om at ikkje alle stiftelsar følgde opp stiftelsen sitt formål. Kjenneteiknet på ein stiftelse er at ein formuesverdi ved ein rettsleg disposisjon vert stilt til rådvelde for eit bestemt føremål. Ein stiftelse er ein sjølveigande institusjon – eller rettare sagt: utan eigar. Det er dette som skil stiftelsar frå andre selskap, der ein har selskapsdeltakarar som eig ein del av selskapet sin formue. Vi må òg skilje mellom stiftelsar og foreiningar. Både selskap og foreiningar vert styrte av dei som eig selskapet, eller av medlemene i foreininga. Ein stiftelse vert forvalta etter eigne organ som ikkje har grunnlag i eigarposisjon eller medlemskap, men som sjølvstendig er sett til å forvalte stiftelsen i samsvar med føremålet for skipinga. Stiftelsar kan ha eit vidt spekter av føremål, frå ideelle til næringsorienterte. Siktemålet med lovarbeidet er å ta vare på stiftelsen sitt særpreg som organisasjonsform, gjere loven meir brukarvenleg samt forhindre misbruk av stiftelsesforma. For Arbeidarpartiet er det viktig å ha eit lovverk som forhindrar misbruk og gjev rom for best mogleg einsarta kontroll. Vi støttar forslaget om at det må vere ein grunnkapital ved skipinga av ein stiftelse, men med rett til dispensasjon i enkelte tilfelle. At det skal vere rekneskaps- og revisjonsplikt for alle stiftelsar, ser vi på som ein god regel, ikkje minst ut frå det eg alt har sagt om bakgrunnen for stiftelsesforma. Vi vil ha tilsyn som gjev einsarta praksis, og slik sikre at kompetansen på dette spesielle rettsområdet vert betre, og samstundes få ein effektiv ressursbruk. Med bakgrunn i den store tilslutnaden som dette har fått frå høyringsinstansane, føler vi òg at dette er noko som så vel dagens kontrollorgan som private og allmennyttige stiftelsar støttar fullt ut. Vi har bedt departementet kome attende til Stortinget med ei konkret plassering. Arbeidarpartiet ser ikkje for seg eit nytt frittståande tilsynsorgan, men vil tilrå å legge det til eit allereie eksisterande organ eller til eit bestemt fylkesmannsembete. Det er underleg at dei borgarlege partia i komiteen her i Stortinget, med unntak av Framstegspartiet, ikkje ser det nødvendige i å få gjennomført arbeidet med ein ny stiftelseslov og behovet for å få ei meir einsarta handsaming, ikkje minst for brukarane av det offentlege kontrollorganet og for enkeltmenneske som vil ha oversikt over alle dei stiftelsane vi har i landet. I dag har vi i overkant av 6 000 stiftelsar som er underlagde denne loven. Omsynet til publisitet, kontroll og notoritet, til legitimasjon utetter og ikkje minst til firmavern, tilseier at ein må ha ei offentleg registrering. Ei slik organisering vil forenkle arbeidet for den enkelte stiftelsen, då det vert eitt felles skjema for registrering i tilsynet, i Enhetsregisteret og i Foretaksregisteret – ei forenkling med eitt skjema for alle registreringane, i motsetning til i dag. Dette må vere forenklinga som alle ropar om i dagens skjemavelde. Difor er eg som sagt forundra over den konklusjonen som her er trekt av dei borgarlege partia, ved Høgre og sentrumspartia. Eg tek opp forslag nr. 1, på vegner av Arbeidarpartiet og Framstegspartiet.