Jenny Klinge (Senterpartiet), 2017-05-29:
Vi behandlar i dag Meld. St. 10 for 2016–2017, Risiko i et trygt samfunn. Meldinga handlar om mange viktige tema innanfor samfunnssikkerheit, og det gjeld ulike sektorar og sektorovergripande område. Ei av dei viktigaste oppgåvene myndigheitene har, er å sikre at innbyggjarane er trygge. Samfunnssikkerheit handlar om førebygging, om å førebu oss på å handtere uventa hendingar, og ikkje minst om å leggje til rette for å lære av hendingar som har vore. Dei fire grunnleggjande prinsippa er ansvar, likskap, nærleik og samvirke. For at samfunnet vårt skal vere trygt, er vi avhengige av eit godt samspel mellom det offentlege, det private næringslivet, frivillige organisasjonar, lokalsamfunn og enkeltmenneske. God samfunnssikkerheit er på dette viset avhengig av mange aktørar. Ikkje minst er innsatsen i lokalsamfunna viktig, der både profesjonelle og frivillige gjer ein stor innsats for å tryggje innbyggjarane. Eg vil i denne samanhengen trekkje fram betydinga av deltidsmannskapa i brann- og redningstenesta. Desse har lokalkunnskap og stor breidde i fagleg bakgrunn, og dei er ein del av lokalsamfunna og av kommunane der dei skal trø til når det trengst. Deltidsmannskapa er òg fleire plassar viktige når det gjeld andre oppgåver som sikrar samfunnssikkerheita lokalt. Det er viktig at vi legg til rette for å oppretthalde rekrutteringa til deltidsmannskapa. Ved brann og ulykker kan den tida det tek før hjelpa kjem, vere heilt avgjerande. Deltidsmannskapa er ein ressurs som har stor betyding for beredskapen lokalt over heile landet. Dei er nær nok til å vere dei første som kjem og hjelper innbyggjarar i nød. Dei har kompetanse til viktige oppgåver som å sikre skadestad, klippe laus personar som sit fastklemt, gje førstehjelp og stabilisere skadde menneske. Eg vil derfor understreke at vi må vere forsiktige med å setje så høge krav frå sentralt hald at vi slår beina under ordninga med deltidsmannskap. Deltidsmannskapa har ein annan hovudarbeidsgjevar, og for høge krav til tidsbruk i opplæringa kan gå ut over rekrutteringa til brann- og redningstenesta. Det er viktig å ha dette perspektivet når nye krav blir utarbeidde frå sentralt hald. Ein skal sørgje for god kompetanse – det er vi alle einige i – men ein må ikkje stille så høge krav til tidsbruken at det endar med at ein ikkje får tak i nokon som kan ta på seg den viktige oppgåva med å vere deltidsmannskap. Eg vil òg understreke at brann- og redningstenesta er eit kommunalt ansvar. Det må bli teke omsyn til dette når ny dimensjoneringsforskrift skal utarbeidast. Eg vil vise til høyringsuttalen til KS i samband med meldinga, der dei seier: «Forskriftene bør kun gi rammer for organiseringen slik at det er fleksibilitet til å finne de løsninger som er best tilpasset lokale behov og ressurser, for eksempel knyttet til hva som er funksjonelle geografiske områder for de ulike brann- og redningstjenestene, og basert på at dette er – og fortsatt skal være – et kommunalt ansvar.» Eg seier meg einig i dette. Eg meiner det er all grunn til å vere kritisk til å stille sentrale krav om tre fulltidsstillingar i leiinga, noko som vil gjere det vanskeleg for mange kommunar å ha eit eige brann- og redningsvesen. Viss kommunane ikkje kan forsvare å ha tre fulltidsstillingar, må dei då gå inn for felles brann- og redningsteneste med andre kommunar, inkludert sentralisert leiing og faren for å miste råderett og ressursar. Eg ønskjer ikkje ei utvikling der ressursar og avgjerdsmynde forsvinn til sentrale strøk og går ut over beredskapen i distrikta. Eg vil òg si noko om nødnettet. Den abonnementsordninga vi har i dag, er distriktsfiendtleg og slår spesielt uheldig ut for små kommunar. Eg meiner det må vere eit sentralt mål å finne ein fornuftig måte å finansiere nødnettet på som ikkje gjev urettferdige utslag for enkelte kommunar. Dei frivillige organisasjonane i redningstenesta må òg få avklart om dei vil få dekt dei auka kostnadane dei har fått som følgje av behov for å kjøpe inn fleire terminalar. Det siste temaet eg vil ta opp, kjem eg tilbake til i eit eige innlegg.