Trond Lode (Senterpartiet), 2008-04-29:
Som relativt fersk i denne salen ynskjer eg å rosa alle dei som i mange år har stått på for å sikra at asylbarn i Noreg skal ha dei same rettane som andre barn. Eg er glad for å vera ein del av eit politisk fleirtal som har sørgt for at einslege mindreårige under 15 år no er barnevernets ansvar. Eg vil stilla meg saman med pådrivarane for at overføringa av dei som er frå 15 til 18 år, før utgangen av 2009 òg skal verta så god som i det heile mogleg. Saman med oss må interesseorganisasjonane halda fram med å fokusera på dette og halda fram med å pressa folkevalde og myndigheiter. Eg synest dei som har skapt slagordet «fyrst barn, så flyktning », på ein god måte har fanga essensen i kva dette dreier seg om. Mykje kunne ha vore sagt om at det har teke så mange år å erkjenna dette som burde vera openbert - så mange politiske debattar og så mange skiftande politiske fleirtal. Eg vel å la den ballen liggja og konstaterer i staden at me i dag tek eit historisk viktig skritt. Utfordringa er å sørgja for at det til kvar tid sitjande politiske fleirtalet bidreg til å byggja vidare på det fundamentet me no legg. Dei einslege mindreårige asylsøkjarane er ei gruppe som korkje roper høgt, har gode forhandlingskort eller renner ned Stortingets dører. Då vert det vår plikt som folkevalde å ikkje gløyma dei når det kvart år skal prioriterast mellom alle gode formål. Når me i framtida skal sikra dei mindreårige asylsøkjarane dei rettane me i dag slår fast at dei skal ha, dreier det seg om kontinuerleg prioritering og arbeid med innhaldet i det tilbodet me skal gi. Som statsråden vil eg leggja vekt på at me må ta utgangspunkt i unganes spesielle situasjon og behov. Me skal gi eit tilbod som kvalitetsmessig skal vera like godt som det som barnevernet gir andre ungar. Opprettinga av omsorgssenter er eit stort og viktig skritt i riktig retning, men me veit at me ikkje er heilt i mål. På mange måtar har me no lagt dei avgjerande rammene. Dei neste åra skal me sørgja for at innhaldet i dei vert bra. I dag veit me at det for ofte tek for lang tid frå ein unge kjem til Noreg til alder vert fastsett. Det betyr at det er for stort spenn i den aldersgruppa som i dag vert plassert som einslege mindreårige. Me må sørgja for at omsorgssentra lever opp til sitt namn, m.a. ved å sikra ein rask introduksjon mellom barnevernet og ungane, og ei sikrare og langt raskare aldersfastsetjing som silar ut dei som ikkje er ungar, og dermed beskyttar dei som er det. Ungane må få eit stabilt forhold til vaksenpersonar som kan følgja dei opp. Dagens verjeordning må utviklast vidare. Bekymringa for dei ungane som kvart år forsvinn frå mottak i Noreg, er stor, og eg håpar og trur at omsorgssentra representerer tryggare rammer for ungane, slik at forsvinningane kan verta færre. For få av dei som forsvinn, vert i dag funne. Politi, UDI og barnevern må få moglegheiter til å samarbeida på best mogleg måte for å løysa forsvinningssakene. Eg peikar på utfordringane fordi me overfor denne gruppa ungar har forsømt oss for lenge til at me no kan kvila på laurbæra. Samtidig vil eg understreka at utfordringane ikkje overskyggjer det faktum at dei lovendringane me i dag vedtek, er historisk viktige, og at eg er stolt over å tilhøyra det politiske fleirtalet som fekk dette til.