Knut Arild Hareide (Kristelig Folkeparti), 2010-03-23:
Eg vil takke interpellanten for å ta opp eit særdeles viktig tema. Men i enda større grad vil eg takke interpellanten fordi han har vore den fremste drivkrafta for å få til nye organisasjons- og finansieringsmodellar for samferdselspolitikken i Noreg dei siste ti åra. Han har bl.a. vore aktiv for å få fram tre vellykka OPS-prosjekt, som me i dag ser resultatet av. Me ser fornøgde bilistar. Me hadde òg gleda av å besøkje Statens vegvesen, som peikte på at nettopp desse prosjekta var særdeles vellykka. Me har opplevd at resultatet av desse prosjekta har blitt at LO og NHO i dag stiller seg bak tenkinga her, og det kan verke som om det føregår ein prosess i Regjeringa i desse dagar som òg er positiv. Resultatet er i alle fall at vi får prosjekt som kjem tidlegare, som det er hurtigare å byggje, og som blir rimelegare. Da eg hørte statsråden markere at det snart er niårsjubileet til handlingsregelen, synest eg det er viktig å få fram kva som var tenkinga bak handlingsregelen. Jo, det var ei innfasing av oljepengane. Det blei sagt av Stoltenberg I-regjeringa at dei oljepengane som var innfasa, skulle brukast til tre hovudformål. Det første var infrastruktur – dvs. samferdsel. Det andre var forsking og høgare utdanning. Det tredje var skattelette. Det kunne vore spennande å høre om finansministeren meiner at vi har lykkast med dette i dei ni åra som har gått. Eg meiner det har vore veldig mykje positivt med handlingsregelen, men eg synest ikkje at innfasinga vi har hatt av oljepengane, nødvendigvis har gått til dei tre hovudformåla som eit stort fleirtal i Stortinget peikte på da vi bestemte oss for handlingsregelen i 2001. Det er ikkje sånn at det berre er næringslivet som bruker den finansieringsmåten som representanten Halleraker tek opp. Også innanfor samferdselssektoren ser vi opningar for dette. Avinor er i dag eigar av OSL Gardermoen, som det blei gjort investeringar på for til saman 11 milliardar kr. I dag er denne flyplassen verdsett av staten sjølv til 31 milliardar kr. No vurderer Avinor ei ny utbygging for 7,5 milliardar kr. Det vil ikkje kome over statsbudsjettet. Det vil vere eit låneopptak som Avinor vil føreta – akkurat i tråd med den modellen som Halleraker peiker på her. Da er mitt spørsmål: Synest ikkje finansministeren at Avinor har ein god modell? Vil ein gå tilbake på den modellen, og vil eventuelt ei utbygging av Gardermoen ikkje skje i tråd med dei retningslinjene som Regjeringa legg opp til? Det er i alle fall ikkje samsvar mellom den modellen Avinor har, og det finansminister Sigbjørn Johnsen seier i dag. Eg synest Irene Johansen òg peiker på eit godt eksempel; vi kjenner til strekninga mellom Sandvika og Lysaker. Ifølgje Jernbaneverket sjølv kunne vi ha spart 2 milliardar kr dersom vi hadde gjennomført utbygginga av denne strekninga på ein hurtigare måte. Derfor er det viktig at vi no ser på nye organisatoriske måtar å gjere dette på. Dette har i eit livssyklusperspektiv òg med risikofordeling å gjere – kvar skal me leggje denne. Det handlar om fleksibilitet og innovasjon. Eg vil òg seie at det var hyggeleg at representanten Lasse Kinden Endresen deltok i debatten. Men eg synest det er viktig å seie til representanten Endresen at dette òg er ei moglegheit for jernbanen. Det er ikkje sånn at vi har denne tenkinga berre når det gjeld veg. Eg har lyst til å avslutte med å nemne fire grunnar til at eg meiner at OPS er på dagsordenen og bør vere prosjekt som vi fokuserer på. Det eine er ønsket om betre konkurranse som gjev grunnlag for innovasjon. Det andre er ønsket om betre risikofordeling ved at risikoen òg blir boren av den aktøren som kan påverke risikoen i prosjektet. Det tredje er ønsket om å effektivisere offentlege investeringar, og det fjerde er eit ønske om å finne eit godt verkemiddel mot det infrastrukturgapet som me ser auke år for år. Det meiner eg er gode grunnar til å sjå både på finansieringsmodellar og på organiseringsmodellar innanfor samferdselssektoren.