Gunvor Eldegard (Arbeiderpartiet), 2017-04-18:
Då har me ein rapport om Forsvaret igjen, denne gongen om forvaltninga av eigedomar, bygg og anlegg. Eg vil takka saksordføraren, og eg vil òg syna til innlegget hans ved gjennomgangen her. Då Riksrevisjonen la fram denne saka, kunne me lesa i pressemeldinga: «Tilstanden til forsvarssektorens eiendommer og anlegg har blitt stadig dårligere. Registrert behov for vedlikehold har i 2015 økt til nær 4,5 milliarder kroner. Det er behov for strakstiltak for nær 2 milliarder til vedlikeholdsetterslepet, en økning på 38 prosent på to år. – Situasjonen er verst for strids- og forsvarsanlegg, sier riksrevisor Per-Kristian Foss.» Det er alvorleg. Det syner seg at vedlikehaldet ikkje er tilfredsstillande. Då må me jo spørja oss: Er det for lite pengar? Eller er det mogleg at det kjem av dårleg planlegging eller dårleg organisering? Riksrevisjonen finn at tilstanden til eigedomane vert forverra, og vedlikehaldsetterslepet aukar. Dei finn at husleiga ikkje dekkjer godt nok kostnadene til verdibevaring av eigedomsmassen, at Forsvarsbygg har svak styring og kontroll med gjennomføring av vedlikehaldsarbeidet, og at det manglar styringssignal frå departementet om prioritering av vedlikehald av ulike eigedomar, bygg og anlegg. Tilstandsanalysar gjennomførte av Forsvarsbygg syner at den gjennomsnittlege tilstandsgraden til eigedomar, bygg og anlegg som vert leigde ut til Forsvaret, har hatt ei negativ utvikling. Ein måler det på ein skala frå 0 til 3, der 0 er god tilstand, altså inga avvik, og 3 er kritisk, med store eller alvorlege avvik. I perioden 2009–2015 er tilstandsgraden forverra frå 1,28 til 1,32. Sjølv om det var ei svak betring i 2013–2014, inneber det ein reduksjon i gjennomsnittleg tilstandsgrad på vel 3 pst. Med ein så stor bygningsmasse vil sjølv ei tilsynelatande lita forverring i gjennomsnittleg tilstandsgrad utgjera store kostnader til forbetring. Forsvarsdepartementet sitt krav om ein gjennomsnittleg tilstandsgrad på 1,30 er ikkje oppnådd dei fire siste åra. Riksrevisjonen skriv òg at ein merkar seg at statsråden er einig i at det eksisterer eit betydeleg vedlikehaldsbehov i forsvarssektorens eigedomsmasse, men ikkje fullt ut deler konklusjonen om at tilstanden er forverra, og at vedlikehaldsetterslepet har auka i dei seinare åra, mens Riksrevisjonen derimot «vil fastholde at det har vært en negativ utvikling i målt tilstand i perioden 2009–2015, og gitt størrelsen på eiendomsmassen vil selv en liten forverring i gjennomsnittlig tilstandsgrad utgjøre store kostnader til forbedring.» Riksrevisjonen skriv vidare at dei er «er enig i at de beregnede kostnadene til de store og alvorlige avvikene(…) som andel av det totale vedlikeholdsbehovet, ble redusert i perioden 2009–2013. Fra 2013 til 2015 har imidlertid disse avvikene økt kraftig i andel. I tillegg har vesentlige avvik der konsekvensene ifølge Forsvarsbygg er «store eller alvorlige», økt betydelig i denne perioden. Dette har medført at de ikke akseptable avvikene, definert som vedlikeholdsetterslepet, har økt fra 1,40 mrd. kroner i 2013 til 1,93 mrd. kroner i 2015. Det tilsvarer en økning på 38 prosent.» (…) Riksrevisjonen vurderer det slik at det er difor «grunnlag for å si at tilstanden er forverret, og at vedlikeholdsetterslepet har økt». Riksrevisjonen skriv òg at ein har «merket seg statsråden oppfatning om at konsekvensene av den nye sikkerhetspolitiske situasjonen vil måtte prege prioriteringene av midler til eiendom, bygg og anlegg i årene som kommer». Det har komiteen i merknadene skrive at me er einige i. Forsvarsbygg forvaltar òg ein betydeleg del av dei statlege kulturminna. I Follo har me Oscarsborg, eit kulturminne, ein historisk stad, ein opplevingsplass for folk. Her kan ein gå på konsert, ein kan høyra på opera, eller ein kan gå rundt og vandra og få ein gjennomgang av historia om det som skjedde 9. april. Det å kunna ta vare på sånne perler, det at fleire generasjonar kan få ta del i dette, synest eg er veldig viktig. Då er det fint å veta at tilstanden for den verneverdige eigedomsmassen, som er forvalta av Forsvarsbyggs nasjonale festningsverk, har vorte betra frå 2012 til 2015. Det er positivt. Men likevel skriv Riksrevisjonen at «tilstanden til den verneverdige eiendomsmassen som forvaltes av Forsvarsbygg utleie, har hatt en sterkt negativ utvikling i samme periode». Det synest eg ikkje er så bra, og det er viktig at departementet tek dette på alvor. I merknadene syner komiteen til at Stortinget har føresett at eigedomsmassen vert forvalta sånn at verdiane vert bevarte, og at forvaltninga av forsvarssektorens operative eigedomar, bygg og anlegg skal vera spesielt innretta mot å støtta Forsvarets kjerneverksemd. Riksrevisjonens undersøking tyder på at tilstanden til eigedomsmassen i Forsvaret har vorte forverra dei siste åra, og at vedlikehaldsetterslepet som følgje av dette har auka. Riksrevisjonen har sendt ein del anbefalingar til departementet, og komiteen støttar Riksrevisjonen sine anbefalingar.