Åsa Elvik (Sosialistisk Venstreparti), 2007-11-29:
Eg vil gjerne starte med på SV sine vegner å få lov til å takke ordføraren for saka for eit grundig utført arbeid og for ei fin utgreiing her i Odelstinget om dei enkelte sidene av saka. Eg skal knyte nokre kommentarar til nokre prinsipielle og sentrale ting med loven. No er det jo slik at ikkje alle saker blir kioskveltarar, og av og til kan ein vere glad for det. Men det betyr ikkje at denne saka ikkje er viktig. Denne saka har knapt velta nokon kiosk, det er det andre saker som har teke seg av denne veka. Men det er ikkje desto mindre ei veldig viktig utdanningspolitisk sak, for denne saka handlar om det viktigaste prinsippet: lik rett til utdanning. Høgare utdanning er eit enormt gode. Det er eit utruleg viktig element i eit velutbygd samfunn, men det er ikkje minst eit stort gode for enkeltmenneska og for enkeltmenneska sine liv. For oss er samskipnadene eit viktig verktøy for å oppnå verkeleg lik rett til utdanning. Samskipnadene har sørgt for velferden til norske studentar gjennom 50 år – barnehagar, bustader, psykisk helsetilbod, lege, tannlege osv. Vi som har vore studentar, kjenner jo til desse tilboda veldig godt. Slik har altså samskipnadene gjort det mogleg for veldig mange fleire å kunne ta høgare utdanning, dei som elles på ein måte ikkje hadde kunna orientere seg i det tilbodet som elles er i samfunnet, utan å ha måtta leggje meir pengar på bordet. Dei rundane vi hadde i Stortinget om studentbarnehagane, er eit godt eksempel på – og på ein måte å få grunnfesta – kor viktige desse tiltaka er for lik rett til utdanning. Samskipnadene er kjenneteikna av at dei har tett kontakt med dei institusjonane som er medlem. Dei er kjenneteikna av at dei hovudsakleg er finansierte ved ei semesteravgift som alle må betale, ei kollektiv ordning som gir fordelar til alle studentar. Samskipnadene er kjenneteikna av at dei er brukarstyrte av studentar. Dei er som oss politikarar, dei er valde. Dei er tillitsvalde – som kan veljast, og som kan bli kasta. Med andre ord er samskipnadene ikkje berre eit spørsmål om velferd, men også om demokrati. SV meiner at forslaget til lov frå Regjeringa var godt – det var gode forslag. Ein må balansere og sikre at samskipnadene får tilstrekkeleg handlingsrom for nettopp å kunne yte god studentvelferd. Samtidig må ein sørgje for at verksemda til samskipnadene føregår innafor gjeldande konkurransereglar, og ein må hindre at samskipnadene engasjerer seg i verksemd som gir risiko for tap, som det heiter. Vi har fått tilbakemelding om at departementet si behandling av loven har skjedd i nær og tett kontakt med bl.a. studentorganisasjonane, og det er vi veldig glade for. Det kan kanskje verke som om det er berre fryd og gaman i denne saka. Det er ikkje tilfellet. For oss i SV er det viktig å få fram forståinga av at semesteravgifta er ei kollektiv ordning som skal bidra til å gi dette gode studentvelferdstilbodet. Når Framstegspartiet då føreslår å gjere medlemskapen i studentsamskipnaden frivillig, for å gi studentane sjansen til ikkje å betale semesteravgift til sin samskipnad av samvitsgrunnar, er det eit ideologisk tydeleg skilje. Det ville vere som om folk skulle kunne søkje om fritak for å betale skatt dersom dei ikkje var fornøgde med alt det skattepengane gjekk til. Då kan ein jo lure på kor mykje skattepengar vi ville ha fått. Semesteravgifta er ikkje ei studieavgift. Semesteravgifta er ei velferdsavgift. Det er ei kollektiv ordning, og det er det viktig for oss å få sagt. Ordføraren for saka har gjort grundig greie for det at fleirtalet i Stortinget har valt, etter innspel frå bl.a. studentane sine organisasjonar, å endre lovforslaget frå departementet når det gjeld tilknytingskrav. Vi har valt å leggje avgjerande vekt på argumentet til spesielt studentane om at det viktigaste for studentvelferda er at tilbodet blir overordna styrt av studentane sjølve. Vi anerkjenner den organisasjonsmodellen som samskipnadene er. Vi legg avgjerande vekt på studentane sitt beste, og vi føreset sjølvsagt at dei tillitsvalde rundt omkring som styrer samskipnadene, gjer det same. Eg kom over eit oppslag i Universitas då eg førebudde meg til denne debatten. Det handlar om Clemets avskjedsgave til studentane. Ein er opprørt over at i det siste budsjettet sitt la den førre regjeringa fram eit forslag om å kutte støtta til SiO med 5 mill. kr. Dette kan vere snøen som fall i fjor. Men som snøen som kom i går, har regna bort i dag, har denne regjeringa reversert den førre regjeringa sin studentpolitikk. Med denne loven tek vi i tillegg eit langt skritt framover, og det er eg veldig glad for.