Heidi Grande Røys (Sosialistisk Venstreparti), 2003-11-26:
Då Regjeringa la fram sitt budsjettforslag i oktober, var vi i SV kritiske til den mangelen på tiltak for å få ned arbeidsløysa som forslaget viste. Med 110 000 utan arbeid hadde budsjettforslaget inga aktiv satsing på å få ned dette talet. Med så høg arbeidsløyse er vi i SV derimot tydelege på kva som er den viktigaste oppgåva for 2004. Det er å få ledige hender i arbeid. Både innanfor vårt ordinære budsjett og i ei ekstraordinær sysselsetjingspakke er det vår prioritering. Og vi brukar heile verktøykassa. Det må vere breidd i verkemidla, og sysselsetjinga må kome over heile landet. Det at veksten i økonomien særleg vil kome i privat forbruk, vil ha negative konsekvensar for nyetablering i distrikta. Det betyr at vi får vekst i varehandelen og i tenesteytande næringar, som tradisjonelt sett er å finne i meir sentrale strok, medan industriarbeidsplassar blir lagde ned i distrikta. SV er glad for at ein i budsjettforliket har funne ei løysing på lengda når det gjeld permitteringsperioden. Det er i tråd med det vi har foreslått. Men det som ikkje er så bra, er at lønsplikta for bedriftene er auka til 10 dagar. Det er mindre enn 30, som Regjeringa foreslo, men det er altså ein stor kostnadsauke for bedriftene neste år. For ein del bedrifter betyr det at dei rett og slett ikkje kan nytte seg av permitteringsreglane. Ein har ikkje råd til å løyse ut den eigendelen og må gå til oppseiingar med ein gong. Det vil vere sterkt beklageleg med den arbeidsløysa vi har i dag. SV sitt budsjettforslag har ei sterk satsing på vegbygging og rassikring, på bygging av hamner og utbetring av farleier, på tiltak for skipsbygging og fiskeindustri og på lokale næringsfond, og ikkje minst ei stor satsing innanfor bygg og anlegg. Vi går sjølvsagt òg mot Regjeringa sitt forslag om fleire mellombels tilsette. Forslaget skapar på ingen måte fleire arbeidsplassar, slik Regjeringa hevdar. Det er med på å brutalisere eit arbeidsliv som er tøft nok. SV satsar på forsking og utvikling – både gjennom Forskingsrådet og gjennom SND. Opptrappinga i forsking, som låg i statsbudsjettet, er i positiv retning, men langt frå nok. Særleg innanfor kommersialisering av forskingsresultat etterlyser vi ei satsing. Det finst nemleg liten eller ingen annan kapitaltilgang for prosjekt i ein tidleg fase enn desse risikoordningane som vi har i SND og i distriktsmilliarden, som SV fekk Regjeringa med på i fjor. Kapitalmarknaden er fullstendig tørr. Sjølv om kapitalmarknaden skulle betre seg noko, vil ikkje privat kapital gå inn i prosjekt før risikoen er kraftig redusert. Difor må vi auke løyvingane til landsdekkjande innovasjon, såkorn og industrielle forskings- og utviklingskontraktar, slik at marknadsbaserte forskingsprosjekt kan følgjast gjennom dei ulike fasane heilt fram til klingande mynt i kassa. SV brukar difor 600 mill. kr meir enn Regjeringa på dette. I tillegg til denne omfattande satsinga legg vi inn ei skattelette for industrien. Vi aukar avskrivingssatsane frå 20 til 25 pst. neste år, noko som er ein vesentleg lette for konkurranseutsett sektor, og som bidreg til nye investeringar, innovasjon og arbeidsplassar. I sum skapar vi rundt 20 000 nye arbeidsplassar neste år, både gjennom strakstiltak og gjennom varige arbeidsplassar. Noko mindre enn det kan vi ikkje vere nøgde med, med ei arbeidsløyse på 110 000. Så til slutt noko heilt anna, men det opptek meg sterkt: United World College, som Regjeringa, med Kristeleg Folkeparti av alle parti, foreslo nedlagt frå hausten 2004, men som heldigvis vart berga av Arbeidarpartiet i budsjettforliket. Det er viktig å omtale saka, for dei utsegnene som er komne frå Regjeringa om den saka, kan tyde på ei ganske stor grad av historieløyse i departementet. Statssekretæren frå Høgre i Utdanningsdepartementet fekk seg i Bergens Tidende tidlegare i haust til å seie: «Skolen er sikkert viktig for ildsjelene som står bak, men den er ikke viktig nok for landet.» Det synest eg er ei heilt utruleg utsegn. Noregs Røde kors engasjerte seg i skulen på bakgrunn av verdival om integrering av funksjonshemma og vektlegging av menneskerettar, humanitære verdiar og miljøspørsmål baserte på nordiske tradisjonar og praksis. Skulen si sterke internasjonale vinkling og integrasjon av elevar frå flyktningleirar, konfliktområde og utviklingsland bidreg til å motarbeide rasisme og framandfrykt. Om ikkje det er viktig for landet, så forstår ikkje eg. Eg håpar at Regjeringa no har erkjent at dette forslaget var ein total skivebom, og at United World College får halde fram med det viktige arbeidet i framtida, i fred for Regjeringa sine kuttforslag.