Sigvald Oppebøen Hansen (Arbeiderpartiet), 2005-06-16:
Ein sterk offentleg sektor har vore og er eit viktig fundament i vårt samfunns utvikling mot ein trygg og god velferdsstat. Dei offentlege fellesløysingane står sentralt i Noreg. Dette gjeld ikkje minst på område som skule og eldreomsorg. Eitt av måla for det norske folk i etterkrigstida har vore å fjerne klassemotsetnadene i samfunnet ved å skape lik rett og like moglegheiter for alle. Men forsking og erfaringar har vist oss at dette er kompliserte spørsmål som ikkje har enkle svar og enkle løysingar. Inntektssystemet til kommunesektoren har òg element i seg som tilseier at det blir store forskjellar og variasjonar frå kommune til kommune. Det blir meldt om økonomisk krise i fleire kommunar. Kvardagen er vanskeleg. Oppgåvene og utfordringane er større enn pengesekken strekkjer til. Og i fleire kommunar blir altså konsekvensen dramatiske kutt i velferdstilbodet. Det bør òg Framstegspartiet ta inn over seg. I livet i og utanfor kommunehuset vil politikarar og administrasjonen møte, og må løyse, komplekse utfordringar og arbeidsoppgåver. Dårleg økonomi gjer òg sitt til at det blir vanskelegare å rekruttere til politisk arbeid. Omstilling, effektivisering, nedskjering – dette er ord som går igjen i kommunesektoren. Det blir stilt store krav til kommunen, både frå eit kravstort samfunn og frå kravstore innbyggjarar. Dette er krav som innbyggjarane kan hevde med rette. I tillegg er det mange, for ikkje å seie dei aller fleste, som har sterke meiningar om korleis ein skal drifte ein kommune i dag. Denne kvardagen slit på både administrasjonen, tilsette og folkevalde. Korleis ein moderne kommune skal utviklast og vere i framtida, er det ingen som kan gje eit fasitsvar på, sjølvsagt ikkje, fordi ingen er i stand til å sjå alle dei endringane som vil skje i løpet av rimeleg kort tid. Så omstilling må sjølvsagt til. Eg trur at me no har kome i den situasjonen at kommunen si fremste oppgåve blir å slå ring om det eksisterande, og at ein dermed ikkje tek høgd for befolkningsendringar og aukande behov. Fleire eldre i kommunen krev større satsing på eldreomsorg. Dersom ikkje kommunen får nødvendig vekst i sin økonomi, vil det resultere i eit dårlegare tilbod til alle. Me må for all del ikkje skape det eg vil kalle for velferdssamfunnets paradoks. Innbyggjaranes forventingar må stå i forhold til det tilbodet som kommunane gjev og skal gje. Stortinget har ved fleire høve lagt stor vekt på å utvikle og vidareføre velferdssamfunnet. Med andre ord har det vore og er stor politisk einigheit om å investere i velferd. Utfordringa er at det ikkje finst eit politisk fleirtal i denne salen som vil ta tak i dette på ein skikkeleg måte. Andre negative faktorar av ein pressa kommuneøkonomi er mangel på trivsel på arbeidsplassen, det vere seg det fysiske eller det psykiske arbeidsmiljøet, med mange omstillingar, mangel på tilrettelagde arbeidsplassar og eit generelt krav om større effektivitet. Eg har stor forståing for at mange gruer seg kvar einaste dag for å gå på jobb. Eg skal for all del ikkje generalisere dette, for eg veit at dei fleste kommunetilsette fungerer godt i jobben sin, sjølv om dei til tider føler seg utbrende. Desse arbeidstakarane er ein stor ressurs for velferdsproduksjonen. Eldre arbeidstakarar er på mange måtar dei mest utsette. Desse problema i høve til våre eldste arbeidstakarar er ikkje nye, dei har alltid vore der. Men eg meiner at det no er viktigare enn nokon gong før å setje denne utfordringa i fokus. Eldre tilsette må for all del ikkje miste evna til å tole og forstå omstillingar og endringar. Men då må me som ansvarlege myndigheiter leggje forholda til rette for å hjelpe dei til ei verdig avslutting på yrkeslivet. Kva kan så me gjere? Det finst det ingen enkle svar på, men eg er overbevist om at ein mykje betre kommuneøkonomi – slik Arbeidarpartiet foreslår – vil medverke til eit mykje betre arbeidsmiljø for dei tilsette i kommunesektoren. Derfor er det viktig at me også set desse spørsmåla på den politiske dagsordenen når me diskuterer framtida for kommunesektoren.