Ingebrigt S. Sørfonn (Kristelig Folkeparti), 2003-11-26:
Einigheit om statsbudsjettet kom i år i hamn på ein roleg og verdig måte. Den støyen som har vore vanleg dei seinare åra, glimra med sitt fråvere. På leiarplass skriv mange aviser at dette var bra både for politikarane sitt omdøme, for landet sin økonomi og for norsk politikk. Tilbakemeldingane frå finansmiljøa går i same lei, og ikkje minst –den breie og sterke tilbakemeldinga frå folk flest lyder slik: Dette var bra! Det er nemleg slik at einigheita om ein del politiske mål er veldig stor. Det gjeld f.eks. kampen for arbeidsplassar og mot arbeidsløyse. Det gjeld målet om tryggleik og trivsel i nærmiljøet, og det gjeld gode oppvekstvilkår. Så er det større ueinigheit om korleis me skal nå desse måla. I denne situasjonen har me to val. Me kan kvar for oss halda beinhardt på at vår veg er den beste, eller me kan saman prøva å finna ein veg til det felles målet. Dette budsjettforliket er eit godt eksempel på det siste. Det kallar eg for praktisk og godt politisk handverk. I denne situasjonen vil eg gje honnør til Arbeidarpartiet, som la til side eigne partitaktiske omsyn og valde ei konstruktiv og ansvarleg linje. Dette har lagt eit godt grunnlag for å vinna kampen for arbeidsplassar og mot arbeidsløyse. I Kristeleg Folkeparti gler me oss over dette, ikkje berre over at det vart ein avtale om budsjettet, men over at ansvarlegheita sigra over populismen! Altfor mange har det siste året stempla timekortet på arbeidsplassen sin for siste gong, med status «arbeidsledig» som neste stoppeplass. Dette har gjort kampen for arbeidsplassar og mot arbeidsløyse til oppgåve nummer ein. Og denne kampen skal me vinna. Me ser allereie lys i tunnelen. Optimismen, både i næringslivet og hos hushaldningane, er på veg tilbake. I fjor hadde me ei anna utfordring. Kravet frå så vel arbeidstakarsida som arbeidsgjevarsida lydde slik: Gje oss eit stramt budsjett som kan leggja grunnlaget for redusert rente og lågare kronekurs. Denne utfordringa tok me. I løpet av eitt år er rentenivået redusert med 4,5 pst. Vidare er kronekursen markert svekt og har kome ned på eit konkurransedyktig nivå. I tillegg har eit inntektspolitisk samarbeid ført til eit moderat lønsoppgjer. I dag ser me fruktene av ein stø kurs. Medisinen har verka. Økonomien har stabilisert seg, og me ser ein gryande optimisme i næringslivet. Ein tidlegare ikkje ukjend person i denne salen, Paul Chaffey, no direktør i Abelia, sa sist veke til Teknisk Ukeblad – ifølgje Nettavisen: «Vi ser et trendskifte ...Situasjonen var en ganske annen for ett år siden. Den gang var fokuset rettet mot nedskjæringer og innsparinger hos stort sett alle i bransjen.– Nå mener mange at de vil oppleve vekst i 2004 og forbereder seg på å ansette folk.» Dette er berre ei av fleire tilbakemeldingar frå næringslivet. Optimismen er på veg tilbake, og det er bra. I denne situasjonen er det viktig å ta vare på den positive effekten av eit redusert rentenivå og ein redusert kronekurs, slik at eksisterande arbeidsplassar vert sikra, og at nye kan skapast. Difor er det viktig at den ekspansive pengepolitikken fortsatt skal få verka, og det sikrar me gjennom klare rammer for bruken av oljepengar. Innanfor ein ansvarleg finanspolitikk set me i gang konkrete tiltak som vil skapa arbeidsplassar. Det gjeld m.a. satsing på veg og jernbane. Me set av ytterlegare midlar til nybygg og oppussing av skulebygg. Me opprettar eit nytt fond for nyskaping og vekst og satsar sterkt på forsking. Aetat vert styrkt med 50 nye stillingar, utover dei 400 som allereie vart tildelte i 2003. I budsjettforliket med Arbeidarpartiet ligg det ytterlegare styrking av t.d. SND, Husbanken, vegar og kollektivtrafikk. Både gjennom indirekte og direkte tiltak legg såleis den føreliggjande budsjettinnstillinga til rette for å skapa og å tryggja arbeidsplassar. Sjølv om FN har slått fast at Noreg er eit av verdas beste land å bu i, har me framleis store utfordringar på mange plan. Dei gode velferdstilboda som FN rosar oss for, kan gjerast betre og meir treffsikre. Som ein konsekvens av eit samrøystes barnehageforlik legg vår regjering opp til den største familiepolitiske satsinga på mange år, med 12 000 nye barnehageplassar og makspris på 2 750 kr frå 1. mai 2004. Kampen mot fattigdom vert forsterka. Her ligg det inne nesten 1 millard kr. Det høge aktivitetsnivået i sjukehussektoren vert vidareført, og innsatsen i psykiatrien vert forsterka med nye 700 mill. kr. Regjeringa arbeider kontinuerleg med tiltak for kommunane, slik at dei folkevalde der skal få både økonomisk og politisk rom for å levera gode og trygge velferdstilbod til innbyggjarane. I tillegg til dei nærare 4 ekstra millardar kr som opphavleg låg inne i kommuneopplegget, gjev budsjettforliket ytterlegare 2,2 milliardar kr til disposisjon for kommunesektoren. På toppen av dette vil kommunane etter kvart òg få merkbart reduserte renteutgifter som følgje av eit lågare rentenivå. I Kristeleg Folkeparti er me likevel svært klare over at livet er meir enn arbeid og gode velferdsordningar. Det er òg viktig å ha noko å leva for. Difor har Kristeleg Folkeparti alltid sett det som viktig å skapa gode vilkår for frivillig sektor. Gjennom frivillig innsats og engasjement er det mogleg å få bruka andre sider av seg sjølv enn det ein gjer i jobb eller på skule. I tillegg er det eit udiskutabelt faktum at frivillig sektor utfører ein uvurderleg og uerstatteleg samfunnsnyttig innsats. Difor har det vore ei viktig sak for Kristeleg Folkeparti å få gjennomført skattefrådrag for gåver til frivillige organisasjonar. Denne ordninga fekk eit stort løft i forrige budsjett. I dette budsjettet vert det lagt opp til at òg gåver til den frivillige innsatsen som skjer i Den norske kyrkja, skal vera med i ordninga. Framleis ligg det positive utviklingspotensial i ordninga. Det gjeld både storleiken på gåvesummen, det gjeld å gjera ordninga minimalt byråkratisk og maksimalt rettferdig og treffsikker, og det gjeld å sikra ei mest mogleg lik behandling når det gjeld gåver til Den norske kyrkja og til andre trussamfunn. I dette budsjettet har Regjeringa òg prioritert dåpsopplæringa med nye 25 mill. kr. Slik kan planen for dåpsopplæringa verta realisert i samsvar med det Stortinget vedtok tidlegare i år. Noreg er eit av dei beste landa å bu i. Difor må me passa på så me ikkje vert oss sjølve nok! Vår velstand må ikkje gjera at me gløymer dei som lever utanfor våre grenser. Eg tenkjer då på dei fattigaste av dei fattige. Difor er me i Kristeleg Folkeparti stolte over at òg dette statsbudsjettet viser ein auke i bistanden. Bistandsprosenten er no oppe i 0,94 pst. av BNI. Bistand og miljø heng nøye saman. Vår regjering har eit aktivt miljøengasjement. Det kom m.a. sterkt til uttrykk under den store miljøkonferansen i Johannesburg i 2002. Der gjorde Noreg ein innsats som vekte internasjonal merksemd og respekt. I nasjonalbudsjettet vert dette engasjementet følgt opp gjennom omtale av Nasjonal Agenda 21. Her presenterer Regjeringa ein plan for gjennomføring av dei utfordringane som me fekk frå verdssamfunnet gjennom konferansen i Johannesburg. Regjeringas internasjonale engasjement vert no følgt opp òg nasjonalt. Det budsjettforslaget som føreligg kan samanfattast i tre stikkord – arbeid, velferd og fornying. Me satsar i dette budsjettet på tiltak som tryggjer og skapar arbeidsplassar. Me styrkjer og vidareutviklar sentrale velferdsgode, og me satsar på fornying og utvikling gjennom satsing på utdanning, forsking og innovasjon. Kristeleg Folkeparti er godt fornøgd med det budsjettet som vert vedteke i dag.