Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2013-06-17:
Meld. St. 29 Morgendagens omsorg vert omtalt som ei molegheitsmelding for omsorgstenesta. Meldinga har vorte godt mottatt og vert sett på som ei svært viktig melding som må verta retningsgivande for utviklinga av omsorgstenesta. Komiteen påpeikar at ein sterk og velfungerande offentleg sektor er berebjelken i velferdssamfunnet vårt. Komiteen sluttar seg like fullt til meldinga sitt fokus på at gode velferdstenester er avhengige av at alle tar ansvar og deltar aktivt i fellesskapet. Alt kan ikkje overlatast til offentlege ordningar og profesjonelle utøvarar aleine. Aktivt medansvar – formelt gjennom frivillige organsisasjonar, brukarorganisasjonar eller uformelt gjennom familie og sosialt nettverk – bidrar til å skapa tillit og solidaritet mellom generasjonar. Komiteen meiner dette er verdiar som utviklinga av framtidas omsorgstenester må byggja vidare på. Komiteen viser i innstillinga til at undersøkingar tyder på at fysisk, sosial og kulturell aktivitet er dårlegare varetatt i dagens tilbod enn grunnleggjande oppgåver som omsorg og pleie. Komiteen meiner dette viser at Samhandlingsreforma må vidareutviklast i retning av meir aktiv omsorg, meir førebygging, meir habilitering og rehabilitering og det å ta i bruk ny teknologi og nye arbeidsmetodar. Omsorgssektoren er langt ifrå berre eldreomsorg. Det er likevel rett å nemna at talet på personar over 67 år vil verta meir enn fordobla frå 2000 til 2050. Talet på personar med demens i Noreg er forventa å kunna verta fordobla til om lag 140 000 innan ein periode på 25–30 år. Desse endringane vil sjølvsagt utfordra den kommunale pleie- og omsorgstenesta. Stortingsmeldinga om morgondagens omsorg har følgjande hovudsiktemål: Ein skal leita fram og mobilisera samfunnet sine samla omsorgsressursar, ein skal utvikla nye omsorgsformer gjennom ny teknologi og nye faglege metodar, ein skal styrkja kommunane sitt forskings-, innovasjons- og utviklingsarbeid, og ein skal gjera eksisterande bustader meir tilgjengelege, i tillegg til å ta i bruk ny velferdsteknologi og leggja større vekt på meistring og kvardagsrehabilitering. Den største omsorgsressursen ligg ofte hos brukaren sjølv. Aktivisering og hjelp til sjølvhjelp kan bidra til eit betre liv og til at brukarane klarar seg lenger heime i eigen heim. For å få dette til er det nødvendig med fagleg omstilling av den kommunale helse- og omsorgstenesta med større vekt på rehabilitering, førebygging og tidleg innsats. Komiteen støttar regjeringa si satsing for å stimulera kommunar til å ta i bruk ulike modellar for kvardagsrehabilitering. Komiteen understrekar behovet for kunnskapsformidling og for å styrkja både ergoterapi- og fysioterapisatsinga i kommunane. Det vert òg vist til behovet for utbygging av dagaktivitetstilbod for personar med demens. I meldinga vert det lagt fram eit program for ein aktiv og framtidsretta pårørandepolitikk. Komiteen understrekar at ei sterk offentleg pleie- og omsorgsteneste er nødvendig for at pårørande skal få den hjelpa og den støtta som dei treng. Undersøkingar viser at mange pårørande sjølve vert utslitne, og at norske kommunar gjennomgåande ikkje kartla eller vurderte pårørande si omsorgsbyrde. Dette vil meldinga ta fatt i. Fleirtalet understrekar betydninga av at omsorgslønnsordninga vert forbetra og meir rettferdig og føreseieleg. Ein samla komité støttar regjeringa sitt forslag om å utvikla ein nasjonal strategi for frivillig arbeid på helse- og omsorgsfeltet, der målet er å rekruttera og halda på frivillige i omsorgstenesta, styrkja sosiale nettverk og redusera einsemd. Det vert vist til satsinga på opplæring av frivilligheitskoordinatorar i regi av Verdighetssenteret i Bergen, og òg sertifiseringsordning for «livsgledesykehjem» i regi av Stiftelsen Livsglede for Eldre. Komiteen er òg opptatt av og støttar den varsla satsinga på ombygging av bustader, der det vert vist til ei styrking av tilskota til tilpassing av eigen bustad. Ein støttar òg at investeringar skal fortsetja utover 2015 med omsyn til sjukeheim- og omsorgsbustader, og at det òg skal inkludera tryggleiksbustader. Det skal verta eit nasjonalt program for velferdsteknologi, og òg eit program for innovasjon fram mot 2020. Eg får dessverre ikkje anledning til å seia meir …