Frida Melvær (Høyre), 2018-05-29:
Denne saka omhandlar eit representantforslag frå SV, der forslagsstillarane opprinneleg oppmoda Stortinget om å be regjeringa avslutte arbeidet til utvalet som skal vurdere endringar i beredskapslovgjevinga. Forslaget har sin bakgrunn i at regjeringa 9. februar i år sette ned eit offentleg utval som skal vurdere endringar i beredskapslovgjevinga. Utvalet er omtalt i Meld. St. 10 for 2016–2017, Risiko i et trygt samfunn, som vart behandla i førre stortingsperiode. Frå regjeringa si side vert det vist til at det kan oppstå behov for å kunne agere raskare og meir fleksibelt frå myndigheitene si side for å handtere kritiske situasjonar på ein betre måte enn det lovar og reglar gjev rom for i dag. Utvalet har m.a fått som mandat å sjå på om regjeringa bør ha moglegheiter til å supplere eller gjere unntak frå lovgjeving og til midlertidig å suspendere eller modifisere elles lovpålagte rettar i ekstraordinære situasjonar. Forslagsstillarane viser til merknader i Innst. 326 S for 2016–2017, jf. Meld. St. 10 for 2016–2017, Risiko i et trygt samfunn, der fleirtalet i dåverande justiskomité oppmoda regjeringa til ikkje å setje ned eit utval som skulle vurdere ei utviding av beredskapslovgjevinga sitt verkeområde. Denne oppmodinga vart ikkje fremja som forslag, med bakgrunn i at ho ikkje hadde fleirtalet i Stortinget bak seg. Tiltaket vart ståande i meldinga, og det er dette punktet regjeringa nå følgjer opp. Komiteen har gjennom behandlinga av denne saka i all hovudsak anerkjent regjeringas rett til å setje ned utval og plikta ho har til å følgje opp fleirtalsvedtak fatta av Stortinget. Det er ein viktig og god ting at vi som stortingsrepresentantar trass i usemje i ei sak respekterer og stiller oss bak dei konstitusjonelle rammene som gjeld mellom storting og regjering. Forslaget frå SV har vorte trekt undervegs i komiteen si behandling, og eg viser difor i det vidare til nytt forslag frå komiteen sitt fleirtal, frå Arbeidarpartiet, Senterpartiet og Sosialistisk Venstreparti. Forslaget som no ligg føre i saka, handlar først og fremst om å innskrenke mandatet til utvalet. Lovgjevinga i ekstraordinære krisesituasjonar kan by på utfordringar av ulik art. Situasjonar kan vere slik at det innanfor gjeldande rett ikkje er tilgang til å treffe nødvendige tiltak, med den konsekvens at det ikkje i tide vil vere mogleg å handtere ein kritisk situasjon på ein tenleg måte. Sånne situasjonar kan medføre eit så stort og brått press på ressursane at det ikkje let seg gjere å oppfylle dei forpliktingane som kviler på myndigheitene. Myndigheitene vil då kunne stå i ein situasjon der den einaste moglegheita for å handtere krisa på ein forsvarleg måte, er å setje dei normale prosedyrane til side. Eg finn det underleg at forslagsstillarane vel å konkludere i ei så viktig sak før utgreiinga ligg føre. Når forslagsstillarane argumenterer mot endringar i beredskapslovverket, grunngjev dei det først og fremst med at behovet ikkje er tilstrekkeleg godtgjort frå regjeringa si side. Høgre og Framstegspartiet sine representantar i komiteen vil understreke at utvalet nettopp har som mandat å kartleggje og dokumentere behovet for ei eventuell utvida regulering utover den som finst i dag. Forslagsstillarane krev på den eine sida ei godtgjering av behovet, men på den andre sida ønskjer dei slett ikkje at behovet skal verte greidd ut. I mandatet til utvalet ligg det òg å gjere ei vurdering av eventuelle innvendingar mot ei slik utvida fullmakt og belyse mekanismar som må vere på plass for å forhindre misbruk. Det er rett og viktig at denne utgreiinga vert gjennomført på eit tidspunkt med ro og ikkje når ein står midt i ei krise. Gjennom utvalet sitt faglege arbeid vil vi få grundige og gjennomtenkte vurderingar, og vi vil få belyst fleire sider av saka. Det ligg ikkje til utvalet å konkludere i ei bestemt retning. Regjeringa har heller ikkje på nokon måte førehandskonkludert i denne saka, men ønskjer å få gjort ei vurdering av om vi har dei styringsmekanismane vi treng for effektivt å handtere ein ekstraordinær krisesituasjon på best mogleg måte. Sidan forholdet til menneskerettar er omtalt både i merknad og i media, vil eg vise til at det i mandatet til utvalet tydeleg er understreka at innhaldet i utgreiinga og eventuelle konklusjonar og vedtak aldri kan stride mot Grunnlova eller internasjonale konvensjonar om menneskerettar. Eg tek opp mindretalet sitt forslag, som ligg ved i saka.