Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2012-06-11:
Posten skal fram. Det overordna målet for regjeringa på postområdet er å sikra eit tilbod av leveringspliktige posttenester i heile landet. Posttenester er viktige for å halda oppe busetjing og næringsliv i alle delar av vårt langstrakte land. Eg er glad for at komiteen sluttar seg til dette målet for Posten si verksemd. Eigarskapen til Posten Noreg AS er eit viktig sektorpolitisk verkemiddel for regjeringa. Allereie då det norske postverket vart oppretta i 1647, var postdistribusjon rekna for å vera ei viktig teneste for å sikra gode kommunikasjonar. Samfunnet sine krav til kva gode tenester inneber, har endra seg opp gjennom åra, og Postverket vart 1. desember 1996 omdanna til selskap. Posten har i åra etter dette òg gjennomført store omstillingar for å tilpassa seg ei ny tid. Digital kommunikasjon har overteke mykje av den kommunikasjonen som før vart gjord av Posten. Samtidig har Posten levert leveringspliktige tenester av høg kvalitet og løyst utfordringane på ein framifrå måte. Folk er i dag fornøgde med servicen dei blir ytte i Post i Butikk. Slik var det ikkje då dei fyrste postkontora vart omdanna i 2001. No viser målingar at kundane er mest like fornøgde med Post i Butikk som med Posten sine eigne postkontor. Sjølv om det er lange avstandar og vinteren i Noreg er vêrhard, kjem jamt over 85 pst. av A-posten fram over natta, målt på årleg basis. Sjølvsagt finst det periodar då dette ikkje skjer, men Posten er flink til å finna gode alternativ for postgangen. Det såg vi under oskekrisa, og det ser vi under andre spesielle hendingar. Om Posten leverer tenester av god kvalitet og leverer gode økonomiske resultat, er det likevel utfordringar framover. Brevmengda fell, konkurransen i pakkemarknaden aukar, og Posten opplever auka konkurranse frå digitale meldingskanalar. Posten treng å omstilla verksemda for å tilpassa seg den nye tida og tilpassa tenestetilbodet til etterspurnaden. Det er difor vi i meldinga og i lovforslaget har lagt fram tre endringar som er særdeles viktige for å tilpassa Posten si verksemd til etterspørselen etter tenester: Posten si plikt til å tilby banktenester blir redusert til berre å gjelda i landpostnettet. Posten får omdanna inntil 149 postkontor til Post i Butikk. Posten får oppretta såkalla PiB Enkel, ekspedisjonsstader der berre dei mest etterspurde tenestene blir formidla. Etterspurnaden etter banktenester på postkontora har gått kraftig ned dei siste åra. Mykje av dette skjer fordi folk i aukande grad nyttar konkurrerande tenester som nettbank, telefonbank og brevgiro. Kontantar kan ein ta ut i minibankar og i butikkar rundt omkring i heile landet. Samtidig har det dukka opp tilbod om å betala rekningar i såkalla Bank i Butikk. Nokre av stadene med Post i Butikk er det òg Bank i Butikk, slik at kundane kan få dei same tenestene i to kasser i same butikken. Likevel er det slik at det er folk i Noreg som ikkje opplever den same valfridomen som dei fleste av oss har. I nokre distrikt er det langt til næraste bankfilial eller Bank i Butikk, og nokre nyttar ikkje Internett. Det har difor vore viktig for meg å sikra at alle har eit banktilbod. Copenhagen Economics har identifisert at om banktilbodet til Posten forsvinn, så er det om lag 12 000 personar i grisgrendte strok som får meir enn fire kilometer til næraste ekspedisjonsstad for banktenester. Eg skjønar at det ikkje er alle i denne salen som bryr seg like mykje om akkurat det, men i lovforslaget har vi lagt opp til at Posten si plikt til å tilby banktenester blir vidareført i landpostnettet. Posten driv i dag 179 postkontor. Når etterspurnaden etter post- og banktenester går ned, er det framleis faste kostnader knytte til å driva desse kontora. Ei omdanning til Post i Butikk vil redusera dei faste kostnadene og gjera at inntekter og kostnader står betre i forhold til kvarandre. Vidare vil omdanning frå postkontor til Post i Butikk ofte gje lengre opningstider. Det blir i meldinga òg sett krav om at Post i Butikk så langt som råd er, blir lagt til stader med god tilgjengelegheit frå eksisterande kollektivtilbod. Eg er òg glad for at komiteen sluttar seg til framlegget om at ei ytterlegare konvertering av postkontor ikkje treng å bli behandla i Stortinget, men kan bli behandla av departementet. Omdanning rammar dei tilsette ved postkontora. Det er ikkje teke stilling til kva postkontor som blir lagde ned. Eg er trygg på at Posten vil ha ein god prosess knytt til den omstillinga som må til. Det er i meldinga sett krav om at dei tilsette skal involverast i prosessen, og at mest mogleg skal gjerast for å hindra at dei overtalige blir arbeidslause eller endar opp på trygd. Regjeringa legg stor vekt på at den gode kvaliteten i posttenestene blir vidareført. Det blir difor sett krav i meldinga om at talet på fullverdige ekspedisjonsstader, dvs. postkontor og Post i Butikk, skal vera minst 1 420. Posten ynskjer å oppretta såkalla PiB Enkel, ekspedisjonsstader som berre tilbyr enkelte tenester, slik som pakkeutlevering. Desse ekspedisjonsstadene kjem i tillegg til dei stadene der ein tilbyr alle leveringspliktige tenester, og vil difor betre folk sin tilgang til posttenester. Posten satsar òg på å tilby tenester for sikker elektronisk meldingsformidling, Digipost. Eg meiner det så absolutt er ein god idé som støttar opp under Posten si kjerneverksemd. Eg håpar dette er grep som skal sikra god lønnsemd og god kvalitet på posttenestene i ei tid der Posten står framfor store utfordringar. Samtidig er det viktig å halda fast på Posten si plikt til å levera post på laurdagar, at dei leveringspliktige tenestene skal kosta det same i heile landet, og at Posten skal ha einerett på brev under 50 gram. Posten er ei av Noreg sine største bedrifter. Eg har late meg imponera av Posten sitt miljøarbeid. Eg har sjølv vore med og delt om pakkar i ein bil med nullutslepp i Trondheim. Det er ein del av Posten sitt mål om å vera leiande innan logistikk og det at dei tenkjer nytt når det gjeld miljø. Eg er glad for at det forsøket dei har gjort der, vil dei òg vidareføra til andre område. Så må eg seia at eg er ein smule overraska over at ikkje heile komiteen synest at det integreringsarbeidet som Posten steller med, er positivt. Det ikkje alle kunne samla seg om, galdt integreringsarbeidet, og det er faktisk 70 nasjonalitetar som er representerte som arbeidstakarar i Posten. Det er positivt med auka mangfaldsdel. Eg har merka meg det som fleirtalet i komiteen seier om å følgja det opp, òg i forhold til stab og leiing. Så må eg berre seia til slutt: Vi skal altså ha gode posttenester for alle her i landet, og det er tydeleg at det er eit ynskje som heile Stortinget står saman om. Eg er trygg på at dei tiltaka som det er gjort framlegg om i denne meldinga, vil sikra verksemda til Posten og gje oss viktige tenester òg i åra som kjem.