Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2012-11-27:
Noreg er på rett veg. Få ynskjer store endringar i den politiske kursen. Det raud-grøne retningsvalet som vart staka ut i 2005 og vidareført i 2009, står sterkt i det norske folket. Meiningsmålingane eitt år før komande stortingsval fortel likevel at folk flest gjev større støtte til retninga enn til dei raud-grøne partia bak politikken. Kanskje er det slik at mange trur retningsvalet står fast same kven som er i regjering? Det er feil! Høgrepartia har t.d. varsla at dei meiner privatisering av vasskraftressursane er viktigare enn å vareta det felleseiget av desse ressursane samfunnet vårt er bygt på. Finansinnstillinga, det dokumentet vi handsamar her i dag, viser til fulle fleire døme på ei anna retning enn den dagens regjering legg til grunn. Høgre og Framstegspartiet vil fordela om milliardar i skatt til fordel for dei som har mest frå før, dei vil det motsette av utjamning både mellom grupper og distrikt. Dei ynskjer kursomlegging. Dei meiner Noreg går i feil retning. For Senterpartiet stadfestar statsbudsjettet for 2013 at avgjerda om å gå inn i eit forpliktande regjeringssamarbeid med Arbeidarpartiet og SV var rett. Gjennom åtte statsbudsjett med grunnlag i Soria Moria I og II har vi år for år medverka til verdiskaping, arbeid, velferd og utjamning av forskjellar. Vi ser fram til å vidareføra arbeidet gjennom Soria Moria III. Vi er framleis utolmodige, vi vil forsterka og fornya kursen på enkeltområde, men retninga er rett. Vi meiner det er all grunn til å åtvara mot alternativ vi ser vil bli vanskelege for altfor mange i dette langstrakte landet vårt både på kort og lang sikt. Lat meg nemna tre punkt: Regional balanse i busetjing og økonomisk utvikling er sentralt for Senterpartiet. Vi vil ta heile landet i bruk. For oss er det godt nytt at det no er folketalsvekst i 351 kommunar. Det er i 50 pst. fleire kommunar enn tala viste før regjeringsskiftet. Regjeringa har gjort det lettare for små og mellomstore verksemder. Fjerning av revisjonsplikt for mindre føretak, heving av botnfrådraget i formuesskatten og heving av kapitaltaket for etablering av aksjeselskap er verkemiddel som verkeleg monnar. Landbruksmeldinga som vart lagd fram i vår, og ikkje minst innføring av prosenttoll på sentrale landbruksprodukt, gjev optimisme og framtidstru i landbruket. Satsing på fornybar energi gjennom grøne sertifikat og vindkraft gjev i tillegg til miljøgevinst nye moglegheiter for arbeid i mange område, til liks med reiselivsstrategien. For det andre: skule, helse, omsorg – lokalsamfunnsutvikling. Åtte år målmedviten satsing har gjeve store resultat. Eg hadde gleda av å vera leiar i kommunalkomiten i perioden 2001–2005. Eg kjenner ikkje éin ordførar som ville ha Høgre tilbake i Kommunaldepartementet då Senterpartiet overtok der hausten 2005. Eg har ikkje høyrt ynske om det no heller. Over 60 mrd. kr er overført til kommunane, med dei følgjer det får for barnehageplassar, for kvaliteten i skulen og for 22 000 nye tilsette berre i kommunehelsetenesta. Samhandlingsreforma er sett i gang, mange fleire opplever no å få behandling nærare der dei bur. Sjukehusa har i dag 1,5 millionar fleire utgreiingar og behandlingar enn i 2005. Vi har gått frå å vera middels til å vera best på fleire kreftformer. For det tredje: samferdsel. Det er gledeleg at det no er fleire parti som tek mål av seg til å konkurrera med regjeringa om høgaste løyving til samferdsel. Medan auken i løyvingane til samferdsel med førre regjering var 6 pst., er det tilsvarande talet for dagens regjering 64 pst. Med dei anlegga som er opna eller under arbeid, er 1 000 km ny riksveg resultatet. Når igangsette jernbaneanlegg er ferdigstilte, vil vi ha 100 km dobbeltspor. Meir enn 90 pst. av persontoga er no i rute. Budsjett 2013 er ansvarleg i høve til den økonomiske situasjonen internasjonalt og nasjonalt. Det er ei ny stadfesting av viljen til verdiskaping, fornying, velferdsutvikling og utjamning. Eg var pasient den dagen budsjettet vart lagt fram. Eg fylgde framlegginga via fjernsynet. Med tunge internasjonale skyer som bakteppe var det underleg å registrera at få minutt etter finanstalen var det store spørsmålet i media: Kva betyr statsbudsjettet for lommeboka til den einskilde av oss? Det er sjølvsagt interessant. Men mange vil at statsbudsjettet skal innehalda steg i rett retning for fellesskap og likeverd. Vi har ein sterk vekst i norsk økonomi. Målet om 1 pst. av BNI til utviklingsbistand krev såleis nye 2,3 mrd. kr. Eg er glad for at vi på denne måten kan medverka til utvikling blant mange som ikkje eingong kan drøyma om vår velstand. Regjeringa fylgjer opp opptrappingsplanen for Kulturløftet og for momskompensasjonen til friviljuge organisasjonar. Det er oppmuntrande å høyra den positive omtalen som vert budsjettet til del frå dei friviljuge. Idretten er nøgd med omlegginga av tippenøkkelen. Dei hadde venta raskare omlegging, men er ikkje i tvil om viljen og retninga. Fire parti i denne salen seier dei vil gå til val på regjeringsskifte. Finansinnstillinga er eit utstillingsvindauga som viser kor usamde dei eigentleg er. Dei har jo meir skrive seg frå kvarandre enn saman. Det er t.d. 20 mrd. kr i forskjell på skatt. Medan Kristeleg Folkeparti varslar auka skatt i høve til regjeringa sitt forslag, og Venstre vil ha grøn omlegging, vil Høgre og Framstegspartiet ha store skattelettar utan grønskjær. Det mest realistiske regjeringsalternativet, Høgre og Framstegspartiet, gjev dei mest velståande i landet vårt grunn til å gleda seg, i alle fall om dei prioriterer eiga lommebok. Men omlegginga av skattenivået har sin pris. Det hjelper ikkje med justeringar i botnfrådraget for alle når skattenivået blir senka dramatisk. Desse milliardane skal dekkjast inn gjennom kutt som fyrst og fremst svekkjer fordelinga overfor dei som har minst å leva for. Regjeringa får kritikk for at talet på fattige barn aukar. Det kjennest underleg med kritikk frå parti som sjølve varslar ein politikk som vil gje fleire fattige og ei dårlegare fordeling. Privatisering og konkurranseutsetjing er eit område som samlar Høgre og Framstegspartiet. I Senterpartiet er vi ikkje redde for private løysingar, men vi trur ikkje det er i helse- og omsorgssektoren anbod og privat drift eignar seg best. Derimot ynskjer vi eit sterkare og meir føreseieleg samarbeid med ideelle organisasjonar på dette feltet. Regjeringa og ideell sektor underteikna tidlegare i haust ein avtale for å styrkja samarbeidet innan helse- og omsorgssektoren. Vi trur det er vegen å gå, både av omsyn til dei som tenestene gjeld, og dei tilsette. Høgrepartia sine alternative budsjett viser at dei vil byggja ned landbruksnæringa og dermed svekkja matproduksjonen, bygdene og distrikta. Dei vil gje bonden større fridom. Kva ser det ut til å bety? Det er verkeleg grunn til å spørja: fridom til kva? Jo, til å forlata næringa, avvikla landbruket og selja jorda til den som byr høgast. Det er så definitivt ei anna retning enn det Senterpartiet og dei raud-grøne ynskjer. For å summera opp: Det er slik at for 2013 hadde Senterpartiet tre hovudprioriteringar i budsjettet. Det var ein styrkt kommuneøkonomi – vi veit kva det betyr – i både små og store lokalsamfunn. For det andre: styrkt samferdsel. Vi får høyra meir om kva det inneber seinare i dag, men det er godt å vita at medan dei førre nasjonale transportplanane ikkje vart oppfylte frå den regjeringa som var før oss, er altså dei nasjonale transportplanane som no den raud-grøne regjeringa har teke hand om, overoppfylte. Og så, for det tredje: prosenttollen – denne tollen som altså isolert sett betyr at ein kan leggja kostnads- og prisutvikling til grunn framover òg for visse landbruksprodukt. Det igjen betyr på den eine sida auka inntekter, men faktisk på den andre sida t.d. at vi framleis kan ha Jarlsberg-ost på pizzaen.