Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2001-06-05:
La meg først få ta opp det forslaget som ikkje er tatt opp, forslag nr. 3, for å vera sikker på at det blir gjort. Eg synest det er kjekt å stå her den 5. juni, på verdas miljøverndag, og kunna gje ros til ei regjering som som regel ikkje har greie på miljøpolitikk, for at dei nå faktisk kjem med noko miljøpolitisk fornuftig. Det er kjekt å kunna gjera det òg av og til, sjølv om det blir sjeldan når det gjeld Arbeidarpartiet. Med det er det sagt at SV er positiv til det framlegget som ligg føre. Me har eit par ting me gjerne vil kommentera. Til den eine tingen vil eg gjerne òg ha ein kommentar frå miljøvernministeren. Representanten Bror Yngve Rahm var inne på dette med prinsippet for vern til lands og til havs. Kvifor skal ikkje same prinsippet gjelda? Eller for å seia det på ein litt annen måte: Innvandrarar, altså fisk og krepsdyr som kjem inn til Svalbard, skal behandlast på ein annen måte enn dei fastbuande fiskeressursane som er der. Det synest eg verkar veldig rart. Eg lurer òg på korleis i alle dagar ein skal klara å kontrollera den politikken på ein skikkeleg måte. Då ville det vera enklare om ein hadde same prinsippet til lands som til havs, og greidde det over ein kam. Men la meg nå høyra korleis miljøvernministeren forsvarer eit anna standpunkt. Det vil, som Rahm sa, styrkja bestanden totalt sett om me har same regel. Dette med motorisert ferdsel skal eg òg bruka lite tid på. Utgangspunktet bør vera at det er det reelle transportbehovet som gjeld. Regelen bør altså vera at det i utgangspunktet ikkje skal vera tillate, berre der det kan grunngjevast i reelle transportbehov, slik SV og sentrumspartia foreslår. Eg vil gjerne òg ha ein kommentar på det. Så til det som òg ein del har vore inne på. Saksordføraren seier at dersom det er konflikt mellom næring og miljø- og naturinteresser, skal miljø- og naturinteressene prioriterast. Saksordføraren var òg inne på at føre var-prinsippet skal gjelda. Då har me eit problem, for her har me altså ei gruvedrift der det er ein slik konflikt som eg nå nemnde. Det er òg forunderleg, synest eg, at me sjølv om drifta skal avviklast, framleis skal bruka millionar på å subsidiera og utvinna kol. Det er sjølvsagt eit lokalt problem og i konflikt med føre var-prinsippet at me gjer det, og det vil òg bli eit stort problem i forhold til transportsida. Me veit kva det betyr dersom eit av bulkskipa som skal frakta last frå Svea Nord, grunnstøyter i dette området, og, dersom ein får oljeutslepp, kva for katastrofale konsekvensar det kan ha i den seglingsleia som me veit er smal og farleg. Det er òg eit paradoks, etter at me nå i mange rundar har hatt gasskraftdebatt, der mykje av argumentasjonen frå dei som er for gasskraft, går på at me må avgrensa importen av sterkt forureinande dansk og polsk kolkraft, me må avgrensa importen av denne billege kolkrafta, fordi den er klimaøydeleggjande – og det er me samde om – at me likevel gjennom vår politikk på Svalbard er med og medverkar til at denne kolkrafta blir billig, fordi me subsidierer utvinning og fordi me sørgjer for at marknaden får ressursar til å driva kolkraftverka slik at krafta blir billig, og me får auka klimagassutslepp. Ei hovudutfordring for oss i Stortinget er å sørgja for at ein sluttar med denne subsidieringa av kol, at ein sørgjer for at den blir prisa riktig. Og då er logikken klar, då må ein fasa ut kolgruvedrifta på Svalbard, slik som SV foreslår i eit av dei forslaga me står bak.