Svein Gjelseth (Arbeiderpartiet), 2013-02-12:
Eg vil starte med å takke representanten Harberg for invitasjonen til å snakke om folkekyrkjeomgrepet. Folkekyrkja er noko eg gjerne er med og snakkar om. Det er, som interpellanten peikar på, ei rekkje ulike meiningar om kva det inneber å vere ei folkekyrkje. Men det er stor politisk einigheit om spørsmålet. Statsråden har på ein framifrå måte trekt fram ulike element om kva som er viktig for folkekyrkja i framtida. Eg har lyst til å ta fram eit par heilt konkrete eksempel frå min heimkommune, der eg har sett og opplevd folkekyrkja si betydning i lokalsamfunnet. Natt til andre juledag i 1998 brann Herøy kyrkje ned til grunnen. Bygda var meir eller mindre i sjokk, og alle vart forferda. Kva no, var det mange som spurde. Men kyrkja tok grep. Allereie på nyttårsaftan vart det invitert til samling i sentrum. Folk tende faklar, og ein stor folkeskare, minst 1 500, gjekk i fakkeltog mot kyrkjeruinane. Her tok soknepresten imot til midnattsmesse. Bøtter med lokk vart sende rundt i folkehavet som ein første start på å samle inn pengar til den nye kyrkja. Eg veit ikkje nøyaktig – men gjevargleda var stor, og det kom inn fleire hundre tusen til ny kyrkje. Nokre år seinare vart Herøy-samfunnet atter råka av ei tragisk hending. Denne gongen på havet. Då «Bourbon Dolphin»-ulykka skjedde i 2007, spelte lokalkyrkja ei heilt avgjerande rolle for dei som sat att. Eit heilt lokalsamfunn var lamma av sorg. Kyrkja vart samlingsstaden for sørgjande, og presten var sentral i alt som føregjekk i dagane og vekene etterpå. Begge desse hendingane viste med all tydelegheit kor mykje Kyrkja betyr for enkeltpersonar og for heile lokalsamfunn når det skjer tragiske hendingar. Mange av dykk har kanskje liknande erfaringar og veit godt kva eg snakkar om. Eg synest erfaringane frå Herøy illustrerer noko viktig. For det første seier oppslutninga om Kyrkja i ein slik situasjon noko om kor viktig Kyrkja er for folk når det kjem til stykket. Folk vert forferda når noko slikt skjer når ein minst ventar det. For mange vert Kyrkja symbolet på noko trygt som er der uansett. Kanskje vi ikkje nyttar oss av kyrkja sine tilbod til dagleg, men når det røyner på, veit vi kvar vi kan gå. Kyrkja har omsorg for folket, uansett. Det er noko støtt og stabilt i ei tid i rask endring. For det andre fortel oppslutninga oss om kva slags fellesskap den lokale kyrkjelyden er. Det er folka som utgjer kyrkjelyden, ikkje bygningar. Kyrkjelyden er ein viktig bidragsytar til å skape sterke fellesskap både i bygd og by. Dette synest ikkje alltid i kvardagen, men det synest når noko skjer. Den norske kyrkja har 3,8 millionar medlemer. Sjølv om ikkje alle er like ivrige til å gå på gudstenester, er det enormt mange som er innom kyrkja gjennom veka og nyttar seg av andre tilbod. Kor, aktivitetar for barn og unge, konfirmasjonsundervisning, eldretreff og sjelesorg er berre noko av det ulike kyrkjelydar tilbyr. Det er oppgåver for alle i ein kyrkjelyd, og alle bidrag er viktige. Det vert utført eit formidabelt frivillig arbeid i dei lokale kyrkjelydane. Kva er så folkekyrkja? Kyrkjelydar som bind folk saman uavhengig av aktivitetsgrad. Kyrkjelydar som fører folk saman, ved sorg eller i glede. Kyrkjelydar som er til stades der folk er. Kyrkjelydar som har plass til alle og oppgåver til alle. Dette er folkekyrkja på sitt beste! Vi må gjere det vi kan for at kyrkjelydane ute i kommunane skal kunne fortsetje å vere det dei kan aller, aller best, det å vere ei open, raus og inkluderande folkekyrkje.