Bjørn Jacobsen (Sosialistisk Venstreparti), 2006-04-25:
Det er prisverdig av Kristeleg Folkeparti å ta opp denne debatten. Vi treng han, sjølv om det hovudsakeleg er prosessen vi skal diskutere i dag. Eg er glad for at Kristeleg Folkeparti på ein måte er komme heim til der ein høyrer til i regionaldebatten, og ikkje til dei som kanskje i nokre tilfelle køyrer regiondebatt med det som mål å få bort eit forvaltningsnivå, at det blir taktisk. Ein køyrer regiondebatt, men det er berre for å få bort det tredje nivået. I alle fall er det prisverdig at Kristeleg Folkeparti er tydeleg på at ein vil ha dette, og at ein vil ha ein debatt om det. No er det også slik det finst ein debatt der ute. Det går føre seg mykje debatt der ute. I Møre og Romsdal bruker eg ofte å bomme når eg seier «fylkeskommunen». Dei seier: Det er feil, Jacobsen, det er feil. Så seier eg: Kva er det som er feil med det? Hugs at det ikkje er ein fylkeskommune lenger. Det er Møre og Romsdal fylke, det er Møre og Romsdal einskapsfylke – eit aktivt oppegåande prosjekt der vi prøver ut einskapsfylke som ein region. Fylkestinget har sagt at dette vil vi, dette er ei forsøksordning, dette går. Vi prøver å samordne oppgåver med statlege etatar. Fylkesmannen har signalisert nokre gonger at dette er han med på. Han er ikkje med på alt, men det går føre seg ein prosess som heile fylket tek del i. Det er ikkje minst for å bli betre på å yte tenester og å gjere Møre og Romsdal fylke endå tydelegare blant eigne innbyggjarar osb. Dette går føre seg i dag, og det kjem til å fortsetje. Eg registrerer at interpellanten gav bort Kristiansund, og sannsynlegvis dermed Nordmøre, til Trøndelag. Det er for så vidt greitt nok å gjere det slik over bordet, men det er ikkje det folket i Møre og Romsdal er ute etter. Det vil i alle fall ikkje vere ein god prosess når vi no i praksis prøver ut ei ny form for forvalting i dette fylket. Ikkje del ut noko før vi er ferdige og har gjort opp, ikkje gjer opp rekning utan vert! Møre og Romsdal skal ha klare meiningar og moglegheiter til å bestemme om fylket skal bestå. Vi skal sjølvsagt ha ein politikk her i huset og òg i Regjeringa. Det oppfattar eg at statsråden har vore tydeleg på i dag. Vi skal ta oppgåver først, og så skal vi også komme med tydelege statlege signal. I prosessen ute må det ikkje vere tvil om at folk skal ha moglegheit for å bli høyrt, og også ha moglegheit til å kjøre i gang eigne praktiske prosjekt for å sjå kva vi kan lukkast med. Det er sjølvsagt ein samanheng mellom kor mange oppgåver som kan overførast til regionane, og størrelsen på det folkevalde nivået, mellom primærkommunen og staten. I første omgang vil vi avklare kva slags oppgåver det folkevalde nivået skal ha ansvaret for. Regjeringspartia har gått langt i å foreslå overføring av betydelege oppgåver i sine arbeidsprogram. Det synest eg personleg er eit av dei beste incentiv for å sjå kor mange arbeidsplassar vi kan flytte ut til distrikta. Kor mange statlege arbeidsplassar og kor mykje statleg kunnskap kan vi få flytta ut? Den behøver nødvendigvis ikkje å vere her i Oslo. Vi skal òg vere klare over at dette er mykje politikk i høve til næring. Igjen vil eg ta utgangspunkt i Møre og Romsdal. Vi ser at den regionaliseringa som skjer i næringslivet og som skjer i det offentlege, er i Møre og Romsdals disfavør. Vi har t.d. mista eit stort slakteri, vi har delvis mista Mattilsynet, og vi har mista Vegdirektoratet. Vi ser ei sterk sentralisering i regionen. Til og med den lokale banken i Molde blei oppkjøpt. Eg kan nemne eksempel på eksempel. Dette er noko folk i Møre og Romsdal oppfattar som at det skjer ei sentralisering i regionen. Vi veit at skal vi få eit regionstyre, vil vi kanskje i siste instans, demokratisk sett, likevel måtte reise til Oslo for å få beskytta vår tarv i staden for å reise til t.d. Trondheim. Vi ser at det kan vere eigeninteresser som går ut over dei interessene vi har i Møre og Romsdal, og som kan liggje i Trondheim, som vil svekkje vår tarv. Det synest eg vi òg skal ha i bakhovudet. Vi snakkar om at vi skal fordele makt. Kvar skal den makta komme frå? Ta t.d. samferdselssektoren. Ser vi for oss at samferdselskomiteen vil gje bort mykje løyvingsmakt når det gjeld samferdsel? Ser vi for oss det? Ser vi for oss det problemet vi har i dag, der fylkestinga prioriterer vegprosjekt og så kjem det likevel andre initiativ inn som igjen grev botnen under det fylkestinget har vedteke? Dette må vi òg ta med. Men først og fremst er vi i gang med ein prosess. Det går føre seg mange forsøk ute. Så får vi klarlagt til hausten korleis oppgåvefordelinga skal vere. Då kan vi begynne å tenkje kart.