Olaf Gjedrem (Kristelig Folkeparti), 1999-12-20:
Me opplever eit samfunn i rask endring, og det er til ulike tider rett å stoppa opp og spørja om dei ordningane som me har utvikla gjennom lang tid, treng endringar. Etter Kristeleg Folkeparti si vurdering er det ikkje så store negative hefte ved fylkeskommunen, som jo er det eigentlege diskusjonstemaet i dag og i Oppgåvefordelingsutvalet, som mange vil hevda. Men Kristeleg Folkeparti er ope for å ta debatten. I og med at det er reist såpass mange spørsmål, og kome fram såpass mykje kritikk, meiner Kristeleg Folkeparti at det ikkje er rett å avstå frå ein debatt, og då er det viktig å få eit rett grunnlag å føra denne debatten på. Me ser med spenning fram til Oppgåvefordelingsutvalet si innstilling, som vil liggja føre til sommaren, og dei vurderingane som dette utvalet òg vil koma med når det gjeld forholdet mellom fylkesmannen og fylkeskommunen. Me håpar det vil føra til ei overføring av oppgåver frå fylkesmannen til fylkeskommunen under demokratisk kontroll. Me er òg opne for å vurdera grensene mellom fylka. Me har nemnt at det kan vera grunnlag for enkelte fylke til å slå seg saman der den lokale kulturen gjer det naturleg, og der oppgåvene ikkje blir førte for langt vekk frå innbyggjarane. Me ser gjerne at det blir utvikla prøveordningar i kjølvatnet av den innstillinga som me vil få til sommaren. Blant anna er denne debatten blitt aktuell på grunn av helseregionane, som mange meiner kan vera eit egna utgangspunkt for inndeling av fylka eller regionane i framtidas Noreg, sjølv om det blir understreka at denne organisasjonsforma ikkje må føra til at det blir innført eit fjerde forvaltningsnivå i landet. Etter Kristeleg Folkeparti si meining er det rett at både kommunar og fylke som har fått overført nye plikter og ansvar, og som vil få ytterlegare tilføring av det, får auka rettar og auka sjølvstende til å innføra dei tiltaka som er nødvendige for å ta på seg ansvaret sitt. Me meiner at overskrifta over kommunar og fylkeskommunar si verksemd og utviklinga av den må vera «demokratiutvikling», at det er viktig med politisk styring i skjeringspunktet mellom rett storleik og tyngde på regionar og område og ein akseptabel nærleik til innbyggjarane. Me vil advara mot embetsmannsvelde og utvikling av ordningar som svekkjer demokratiet og overfører makt til tilsette i offentleg forvaltning. Me registrerer i dag at den debatten som eg nemnde innleiingsvis, har ført til ei viss uro og også gjort denne debatten nødvendig. Me støttar dermed innstillinga når det gjeld Dokument nr. 8:16, som er til debatt her nå. Me meiner at ein systematisk debatt på eit balansert grunnlag er nødvendig, og den vil gjerne Kristeleg Folkeparti og regjeringspartia delta i. På mange måtar er det ein spennande prosess, for Noreg er i spissen av utviklinga av lokal- og regionaldemokrati på verdsbasis, og mange av dei ordningane som me vil utvikla, blir me dei fyrste til å gjennomføra. Derfor er det viktig å få eit grunnlagsmateriale til å føra denne debatten vidare på. Kristeleg Folkeparti har tru på at me kan justera den nåverande ordninga, og at me gjennom prøveordningar og ein kontinuerleg debatt vil utvikla eit lokal- og regionaldemokrati som vil vera til nytte for landet som heilskap, og ikkje minst dei mange lokalsamfunna som er avhengige av dette, og som vil oppleva ei styrking av sin situasjon ved ei styrking av sine kommunar og regionar.