Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2012-05-03:
Det er rett som fleire har sagt frå talarstolen, at det er ein viktig og interessant debatt som blir reist gjennom dette forslaget. Men som fleirtalet også legg til grunn i si tilråding, reiser representantforslaget om etablering av uavhengige tvisteløysingsordningar mellom stat og kommune problemstillingar innanfor fleire rettsområde, m.a. prosesslovgivinga og forvaltningslovgivinga. Ingen skal vere i tvil om at eg ynskjer eit mest mogleg jambyrdig maktforhold mellom stat og kommune. Seinare skal Stortinget diskutere nettopp forholdet mellom og samarbeidet mellom stat og kommune på grunnlag av meldinga regjeringa har lagt fram om det temaet. Men når me skal greie ut moglege alternative tvisteløysingsordningar, må me òg, nettopp fordi det rører ved fleire rettsområde, utvikle eit godt kunnskapsgrunnlag og vere trygge på at forslaget byggjer på eit godt kunnskapsgrunnlag. Me vil sjå på erfaringar frå ulike modellar som vert nytta både her i Noreg og i andre land. Eg meiner difor det er for tidleg å kommentere konkret dei ulike alternative tvisteløysingsordningane som representantane har skissert i forslaget. I Meld. St. 12 for 2011–2012 Stat og kommune – styring og samspel, som eg nemnde, er det vist til at det er oppretta tvisteløysingsordningar for tvistar om utgiftsfordelinga mellom stat og kommune innanfor barnevernet og for tvistar mellom spesialisthelsetenesta og den kommunale helse- og omsorgstenesta om gjennomføringa av lovpålagde avtalar mellom kommunar og helseføretak. Eg meiner det gir oss ei god moglegheit til å sjå korleis nasjonale tvisteløysingsordningar i mindre skala og på avgrensa område fungerer. Representanten Tetzschner frå Høgre spør om det ikkje er pinleg at Noreg framleis ikkje har følgt opp det europeiske charteret om lokalt sjølvstyre. Uavhengig av tvisteløysing har Noreg si haldning vore at me overheld dei forpliktingane. Det har ulike regjeringar, òg med Høgre i regjering, og seinast med leiaren i Høgre som kommunal- og regionalminister, stått for. Høgre tok heller ikkje opp denne saka då dei leia Kommunal- og regionaldepartementet, for haldninga har vore der. Så har eg, som det òg er nemnt i samband med forslaget, fått brev frå Europa-kongressen. Det er klart at det fører til at me skal gjennomgå rekkjevidda av dei forpliktingane som ligg i charteret, på nytt og på ein ryddig måte. Det kan slik sett passe saman med at me ser på dei ordningane som allereie er innførte i Noreg, og at me ser på kunnskapsgrunnlaget når det både gjeld dei norske ordningane og dei i andre land, og i den samanhengen vurderer om dei ordningane bør overførast til andre forvaltingssektorar. Dette er sjølvsagt eit arbeid som Kommunal- og regionaldepartementet skal gjere, men der òg andre departementet som det gjeld, skal og vil delta. Eg har sjølv sete mange år i kommunestyre og i fylkesting. Ikkje minst i kommunestyret har eg, som mange andre kommunestyrerepresentantar, opplevd at forslag som eg meinte var gode, har møtt motbør frå statleg hald – og då ofte gjennom Fylkesmannen som er den som ordnar opp på vegner av staten i fylket. Dei sakene har som regel – iallfall dei sakene eg har vore borti – utan unntak vorte løyste gjennom dialog og gjennom samspel og gjennom gjensidig respekt for at ein har ulike roller i systemet. Fylkesmannen utøver si gjerning på vegner av Stortinget når det gjeld vedtak som vert fatta, og det er òg viktig at Fylkesmannen slik sett er underlagd eit demokratisk folkevalt nivå. Så eg trur på samspel framfor jusen. Eg trur på demokratiet framfor jusen, samtidig som eg er med og diskuterer, og gjennom dei forsøka som ein har gjort når det gjeld barnevernet og helsesektoren, prøver ut om det er slik at me treng eit organ for å vurdere og hjelpe fram løysingar når tvistar oppstår. Men all mi politiske legning tilseier at me må jobbe meir med å førebyggje slike konfliktar, og at me slepp å opprette nok ein domstol. Det er nok politikk som har vorte jus i dette landet.