Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2011-04-12:
Likelønn har vore tema på den politiske dagsordenen i mange år. Historisk har det vore ei sjølvfølgje at kvinner har vore billegare arbeidskraft enn menn. No er det på tide at me gjer noko med dette og innser at utan ein målretta, statleg likestillingspolitikk vil me dra med oss denne historiebeskrivinga inn i framtida. Sjølv om ikkje alle i denne salen erkjenner det, trengst det eit krafttak for likelønn, og eg synest òg det er flott å sjå at det er mange frå mitt parti som deltek i denne debatten i dag. Det er spesielt å lese kva Framstegspartiet skriv i sine merknader, og å høyre kva dei seier i debatten i dag. På den eine sida hevdar dei at det er feilslått politikk frå vår regjering som er grunnen til dei urimelege lønnsforskjellane, medan dei på den andre sida går ganske så langt i å avblåse heile likelønnsutfordringa, gjennom å kalle ho ei nærast ikkje-eksisterande likelønnsutfordring. Me ser denne tendensen hos Framstegspartiet på fleire politiske felt, bl.a. på miljøsida, der dei som det einaste partiet nektar for menneskeskapte klimaendringar. Det er ikkje noko nytt at Framstegspartiet avproblematiserer politiske område dei ikkje er spesielt opptekne av, eller ikkje har spesielt god politikk for. Som eit anna eksempel veit me at likestillings- og diskrimineringsombodet har ei svært viktig rolle i si handheving av og rettleiing i likestillingslovas reglar. Framstegspartiet ser ikkje denne viktigheita, og foreslo som kjent i sitt alternative statsbudsjett å leggje ned likestillings- og diskrimineringsombodet. Det er berre å slå fast ein gong for alle at det er himmel og hav i forskjell mellom Arbeidarpartiets og Framstegspartiets verkelegheitsoppfatning. Eg merkar meg, som andre, at høgresida ynskjer å vere med på å ta æra for alle dei likestillingspolitiske resultata me har oppnådd i Noreg, samtidig som dei tek avstand frå stort sett alle verkemidla som er grunnen til framgangen. Framstegspartiet vil ikkje ha likestillingslova, det har òg vore nemnt her i salen i dag. Ifølgje programmet deira meiner dei at forholdet mellom kjønna skal tilpasse seg naturleg, utan innblanding av offentlege organ. Men når det kjem til våre etniske minoritetar, då vil dei bruke lovverket. Då skal det offentlege blande seg i det dei meiner er kvinnediskriminering, seinast stadfesta av Per-Willy Amundsen på TV 2-nyheitene i dag tidleg. Kvifor meiner Framstegspartiet det er greitt å bruke lovverket her? Det hadde det vore fint å få eit svar på. For Arbeidarpartiet, regjeringa og ikkje minst fagbevegelsen, som eg stolt er ein del av, er det eit sentralt politisk mål å kjempe mot ulikelønn. Det er det, formulert i merknadsform, ikkje for Høgre og Framstegspartiet. Ein viktig faktor som har blitt nemnd av fleire her i dag, og som er med på å oppretthalde ulikelønna, er det store talet på kvinner som arbeider ufrivillig deltid. Deltidsarbeid påverkar lønns- og inntektsutviklinga, og det er eit svært viktig mål for Arbeidarpartiet og regjeringa å redusere omfanget av det. Det er viktig å påpeike at ein samtidig som ein har dette målet, ser på deltid også som eit gode for dei som ynskjer kortare arbeidstid. Ufrivillig deltid er ei form for arbeidsløyse som Arbeidarpartiet tek på alvor. Som eit eksempel på kva regjeringa har gjort – som fleire har vist til – tok helse- og omsorgsminister Anne-Grete Strøm-Erichsen i januar i år eit veldig viktig initiativ for at helseforetaka skulle redusere delen deltid med minst 20 pst. i løpet av 2011. Dette viser korleis ein kan bruke arbeidsgjevarpolitikken til å ta tak i utfordringar knytte til deltid og ulikelønn. Eg er veldig glad for at ein samla komité understrekar at arbeidet mot ufrivillig deltid er avgjerande i arbeidet for likelønn. Eg ser også fram til regjeringas vidare arbeid med dette, som vil bli omtalt i Arbeidsdepartementets stortingsmelding om arbeidsforhold, arbeidsmiljø og sikkerheit som kjem i løpet av våren, og som vil ta opp i seg fleire av dei tema som representanten Hofstad Helleland også etterlyste. Til slutt: Det er ingen tvil om at fedrekvoten har vore eit svært vellykka verkemiddel. Dei aller fleste fedrar tek ut foreldrepermisjonen sin, men faktum er at nesten ingen tek ut meir enn fedrekvoten, og mor tek framleis ut mest. Eg ynskjer ikkje at fedrar skal oppleve det å bli møtt av kritiske arbeidsgjevarar som ikkje skjøner kvifor dei skal ha pappapermisjon. Eg ynskjer at far skal ha den retten til å vere likestilt omsorgsperson med mor. Eg og Arbeidarpartiet meiner at ei vidare styrking av foreldrepermisjonsordninga og likestilling av foreldrepermisjonen vil gje eit vidare lyft, og at det er eit heilt avgjerande grep for å oppnå likelønn.