Olav Akselsen (Arbeiderpartiet), 2009-06-08:
Som eit av verdas rikaste land er det berre rett og rimeleg at Noreg òg bidreg slik at andre land får moglegheit til å utvikla seg. Me har ein lang og etter mitt syn god tradisjon for å gje bistand til utviklingsland og samtidig vera ein viktig støttespelar for FN og andre internasjonale organisasjonar. Innstillinga frå komiteen viser at Noreg òg i framtida skal vera ein viktig bistandsaktør. Eg er glad for den breie støtta som Regjeringa får frå komiteen. Det er òg brei einigheit om at bistand ikkje er nok for å få til utvikling. Dei fleste som har hatt ordet i dag, har vore inne på at me må ha ei brei tilnæring og eit breitt sett av verkemiddel for å nå målet om ei meir rettferdig verd. Utviklingspolitikk er mykje meir enn bistand. Eg trur det er bra for debatten at det er så stor einigheit om dette her i salen. Det har lenge vore eit politisk mål at 1 pst. av nasjonalinntekta vår skal gå til bistand. Dette målet har me no for første gong nådd, og det er svært bra. Målet har vore avgjerande for å få opp løyvingane på dette området. Kor mykje pengar Noreg og andre land er villige til å bruka på bistand, er avgjerande viktig. Likevel må me ikkje vera så opptekne av kvantiteten at me gløymer kvaliteten. Derfor må norsk bistand målast, ikkje berre ut frå kor mykje pengar Stortinget løyver kvart år, men på verknaden av desse midlane. Det er derfor veldig viktig med gode kontrollordningar og evaluering av pengebruken. Det er òg viktig med ein brei og levande debatt om kva tiltak som verkar, og kva tiltak som ikkje verkar. NORADs årlege resultatrapportar er viktige. Det er viktig at desse rapportane er opne og ærlege, og at ein tek lærdom av tiltak som ikkje verkar, eller har liten effekt. Det er bra at ein samla komité presiserer behovet for uavhengig evaluering og forsking. Det er viktig at Regjeringa følgjer opp på dette punktet. Det er òg viktig at ikkje ulike delar av politikken slår i hel andre delar. Å få til ein meir samstemd politikk er derfor viktig. Ei årleg rapportering av korleis dei ulike politikkområda verkar på utviklinga i fattige land er derfor eit godt initiativ frå Regjeringas side. Ei slik rapportering vil gje auka fokus på og debatt om kva tiltak som bidreg til utvikling, og kva som eventuelt hindrar utvikling. I tråd med tanken om å nytta ressursane mest mogleg effektivt og målretta, er det rett å fokusera meir på dei oppgåvene der Noreg har særleg kompetanse og kunnskap, samtidig som me skal vera ein aktiv bidragsytar til dei multinasjonale organisasjonane der Noreg ikkje har særleg kompetanse som vil gje meirverdi. På den måten bidreg me ikkje berre til å gjera desse organisasjonane meir slagkraftige økonomisk, men me bidreg til at det blir færre aktørar, og at me får ei betre internasjonal koordinering i dei ulike landa. Noreg har særleg kompetanse på fleire område. Overføring av kompetanse, kunnskap og teknologi kan i ein del tilfelle vera like viktig som overføring av kroner og øre. Fleire av komiteens medlemer har vore inne på dei positive erfaringane med fiskerisamarbeid, som komiteen fekk presentert i Namibia. For ein forholdsvis billeg penge har Noreg bidrege til å byggja opp ein nasjonal fiskeripolitikk og eit nasjonalt fiskeri i Namibia. Dette har gjeve viktige inntekter til landet, og samtidig bidrege til meir berekraftig utnytting av fiskeriressursane utanfor Namibia. Eit anna område der Noreg har særleg kompetanse, er innanfor energi. Der har me både kunnskap om korleis ein skal produsera og ikkje minst kunnskap om korleis ein skal forvalta energiressursane på ein måte som både tek omsyn til miljøet og fører til ei openheit knytt til bruken av inntektene og til ei fornuftig fordeling av inntektene på innbyggjarane i landet. Her kan me overføra kunnskap som langt kan overgå verdien i kroner og øre. Målet med utviklingspolitikken er å bidra til at fleire land skal kunna klara seg sjølve. Hjelp til næringsutvikling og eigne inntekter er derfor avgjerande. Forvaltning av naturressursar er derfor viktig, og her har Noreg særleg kompetanse. Eg er samtidig einig med statsråden når han slår fast at det ikkje er me her i landet som skal definera kva slags kunnskap me skal bidra med, men etterspørselen frå mottakarlanda. Det er eit viktig prinsipp. Når eg er ein stor tilhengar av at Noreg skal vera ein stor bistandsaktør, er det ikkje berre fordi eg meiner me har eit moralsk ansvar for å vera det. Eg trur òg at me her i landet har klare fordelar av det. Kampen mot naud og fattigdom er òg kampen mot krig og terror, mot store flyktningstraumar og mot naturøydeleggingar og klimaendringar. Mindre fattigdom vil gje ei sikrare verd som òg me i Noreg vil nyta godt av.