Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2014-06-05:
Eg har, som mange andre, besøkt Hiroshima i Japan, og ein dreg ikkje urørt derfrå, korkje frå møte med dei som endå lever, som opplevde atomangrepet og fekk kroppen sin brent, eller frå område der stort sett alt som var, i ein omkrins på fleire kilometer, vart utsletta. Men kanskje det sterkaste inntrykket var den framtidsfrykta angrepet skapte. Noko av det som pregar nesten alle samfunn, same kor ein er, er at ein gler seg over at eit nytt barn vert født. Men etter eit atomvåpenangrep veit ein at det er uro og frykt knytt til at eit nytt barn kjem til verda – for kva skadar inneber det? Det finst tre masseøydeleggingsvåpen, to av dei er regulerte gjennom eit internasjonalt forbod gjennom ein konvensjon, berre atomvåpen er ikkje det. Desto meir gledeleg er det at heile det norske stortinget – og mange internasjonalt – deler visjonen om ei verd fri for atomvåpen. Men ein visjon må ha ein politikk, elles er det jo berre ein floskel. Dei siste åra er det riktig, som utanriksministeren sa, at det har vore fastlåste forhandlingar i dei konvensjonelle prosessane om å kome vidare med nedrusting. Det mest interessante som har skjedd, etter mitt syn, dei siste åra, er nettopp den prosessen som interpellanten fortenestfullt tek opp i dag, nemleg det humanitære sporet. Målet der må heilt openbert vere at vi får ein konvensjon om eit forbod mot atomvåpen, som vi har for ei rekkje andre våpentypar. Etter mitt syn har andre prosessar nettopp vist at det er meiningsfylt å arbeide for ein slik konvensjon. Lat meg bruke noko tid på det. For biologiske og kjemiske våpen var det slik at forboda og konvensjonane kom før den faktiske avskaffinga av våpenet – som vi veit finst det endå der ute. Det var nettopp slik at dei var reiskap for å sørgje for at det vart færre våpen. Dersom vi går til andre prosessar, som når det gjeld landminer, eller no sist klasevåpen, viser nettopp dei at sjølv om ein ikkje får alle land med frå starten, er det å få med mange land ein måte å skape ein normgjevande effekt på som påverkar heile verda. Klasevåpen er nettopp eit eksempel på at det kan ta ganske kort tid å skape eit momentum og ein brei internasjonal prosess, men nokon må gå føre og leie og drive det fram og tole kritikken ein liten periode om at det er urealistisk og neppe kjem til å skje. Eg er glad for at utanriksministeren no klargjorde det som mange andre har sagt om at Noreg vil fortsetje å vere ein leiar i det humanitære sporet, at vi vil leggje stor vekt på det på den neste konferansen, og at vi jobbar aktivt med det – slik som vi har gjort over fleire år – og at han understreka vidareføringa av den raud-grøne regjeringas linje. Så seier han òg at det ikkje er realistisk med forhandlingar om ein konvensjon om forbod no, fordi det ikkje er grunnlag for det. Det er eg isolert sett einig i. Det kjem ikkje til å skje i morgon, det er ikkje grunnlag for det i morgon. Men det vil i det heile berre skje i framtida dersom nokon har som eit uttrykt mål å skape grunnlag for det. Det hadde den førre regjeringa. Eg skal lese opp kva utanriksminister Gahr Støre svarte på eit skriftleg spørsmål sendt den 30. september 2011: «Samtidig er det viktig å fortsette å legge det politiske grunnlaget for et fremtidig forbud. Den humanitære tilnærmingen er én viktig del av dette». Eg tek det om igjen, så ingen er i tvil: «Samtidig er det viktig å fortsette å legge det politiske grunnlaget for et fremtidig forbud. Den humanitære tilnærmingen er én viktig del av dette». Så det eg er oppteken av, er ikkje at vi skal spreie illusjonar om at dette kjem til å vere rett rundt hjørnet, men at vi skal fortsetje den politikken som den førre regjeringa hadde, at det humanitære sporet er ein del av ein prosess for å leggje grunnlaget for ein konvensjon. Det vil eg be utanriksministeren aktivt avklare tydeleg her frå talarstolen, at regjeringa vidarefører det den førre regjeringa hadde som linje, og at dette er målet med å ha ei leiarrolle. For det er slik at skal du leie, må du nødvendigvis leie mot noko, og ei verd utan atomvåpen må ha ei lov som forbyr atomvåpen. Det er det verkeleg verdt å leie Noreg mot.