Ranveig Frøiland (Arbeiderpartiet), 2002-12-11:
Aldri har noka regjering hatt ein større pengesekk til disposisjon. Likevel opplever vi omfattande kutt i bl.a. skulefritidsordning, vaksenopplæring, bortebuarstipend for elevar, reisestipend for studentar og norskopplæring for asylsøkjarar, og verken studentar eller universitet fekk kostnadsjustering for neste år. Utdanning taper i kampen mot skattelette. Arbeidarpartiet må sjølvsagt halda seg til dei rammene som er vedtekne for budsjettområdet. Det betyr at vi ikkje har moglegheit til å lyfta inn igjen dei reduksjonane som fleirtalet går inn for. Likevel vil eg seia at eg er fornøgd med det samarbeidet som Arbeidarpartiet har hatt med Sosialistisk Venstreparti og Senterpartiet i denne budsjettinnstillinga. Nokre få kommentarar til høgare utdanning og forsking: Universitets- og høgskulesektoren står overfor store utfordringar dei næraste åra når det gjeld gjennomføringa av kvalitetsreforma. Institusjonane må sikrast midlar til dette neste år, og eg ventar at ytterlegare midlar vert sette av i budsjettet for 2004, for det er uheldig at universiteta ikkje får kompensasjon for faktisk løns- og prisstigning for neste år, slik som høgskulane får. Og det er vanskeleg å følgja opp kvalitetsreforma på ein god måte dersom ikkje det har vore gjennomført. Eg er glad for at driftsmidlane til senteret for Holocaust og livssynsminoritetar sin stilling i Noreg vert sikra, sjølv om eg meiner at det hadde vore ryddigare med ei løyving som Arbeidarpartiet og mindretalet føreslår, enn ei oppmoding om å ta frå budsjettet til Universitetet i Oslo. Regjeringspartia og Framstegspartiet har ved omdisponering fjerna ein del av støtta til studenthelsetenesta i Bergen, Oslo og Trondheim. Dette vil føra til eit dårlegare helsetilbod for studentane. Arbeidarpartiet er sterkt kritisk til at kutt skjer utan at det er gjennomført ei evaluering på førehand, og vi er skuffa over at fleirtalet ikkje vil ha ei slik evaluering når dei ønskjer systemet avvikla. Dei statlege høgskulane har ei særskild oppgåve når det gjeld kompetanseutvikling og forskings- og utviklingsverksemd regionalt. Nokre høgskular, som Hedmark og Telemark, har kome spesielt dårleg ut i det nye finansieringssystemet i tildelinga for 2003, og det vil bety store inntektsreduksjonar. Eg ber om at Regjeringa vurderer situasjonen og sikrar at verksemda ikkje blir ramma urimeleg hardt ved dei to høgskulane. Regjeringa har ikkje føreslått startløyve til nye bygg i universitets- og høgskulesektoren for 2003. Vi i Arbeidarpartiet er uroa over at dette har vorte ein salderingspost, medan behovet for å byggja er stort. No har det vorte fleirtal i Stortinget for å løyva til nytt høgskulebygg i Østfold. Eg høyrde at representanten Lyngstad var veldig glad for det. Eg lurer på korfor ikkje Regjeringa føreslo dette i budsjettforslaget sitt. Men frå Arbeidarpartiet si side hadde vi ønskt at vi kunne koma i gang med ytterlegare startløyvingar, til både høgskule i Stavanger og det som skal gjerast på Nesna, vidare prosjektering og samlokalisering og bygg ved andre høgskular og universitet. Men når eg ser Norman sitt utspel i dag om å gjera universitetsbygningane om til AS, lurer eg jo på kva slags samanheng det har med dei manglande løyvingane. Arbeidarpartiet, og eit fleirtal i Stortinget, ville sikra ei betydeleg forbetring av studiefinansieringa i det førre budsjettet, og det fekk vi fleirtal for, mot regjeringspartia sine stemmer. Studentane skulle få betre moglegheit til å studera på heiltid, og såleis skulle vi følgja opp intensjonen i Kvalitetsreforma. Regjeringa har i budsjettet ønskt ein omkamp ved å fremja kutt som vil redusera forbetringane. Det vart føreslått kutt i reisestipend, avvikling av hovudfagsavskriving, auke i Lånekassens gebyr og inga prisjustering av studiestøtta for undervisningsåret 2003–2004. Regjeringa har dessverre fått delvis gjennomslag for omkampen hos Framstegspartiet, sjølv om reisestipendet no delvis vert lagt inn igjen. Studentane si utdanningsstøtte vert redusert likevel. Regjeringa føreslo ei ny støtteordning for elevar i vidaregåande skule ved å fjerna høvet til å låna, men innføra eit sterkt behovsprøvd bortebuarstipend. Frå Arbeidarpartiet si side meiner vi at dette ville gjera det vanskelegare for mange foreldre å finansiera vidaregåande opplæring for borna sine. Spesielt vil det ramma ungdom i distrikta. Heldigvis kom regjeringspartia her på betre tankar, og litt av endringa er retta opp.