May Britt Vihovde (Venstre), 2003-02-06:
Å få mjuka opp reglane i arbeidsmiljølova om frivillig overtid er ei svært viktig sak for mange små og mellomstore bedrifter som har etterlyst fleksibilitet i overtidsreglane i mange år. Arbeidsmiljølova skal sikra arbeidstakarar eit godt vern mot yrkesskadar og utnytting på arbeidsmarknaden. Samstundes må lova bli tilpassa behovet som det nye arbeidslivet har for fleksibilitet og individuelle løysingar, og ein må omstilla arbeidslivet i eit samfunn der kompetansen og ressursane til den enkelte står i fokus. Skal ein få til den nødvendige nyskapinga for å skapa nye arbeidsplassar, treng ein fleksible arbeidstidsordningar. Dette var eit av dei valløfta Venstre gav næringslivet, og vi er glade for at dette no blir gjennomført. Endringane vil gi større fleksibilitet. Vi set enkeltmennesket i sentrum, og dette forslaget lét den enkelte arbeidstakaren få bestemma meir over si eiga arbeidstid og kanskje føla at ein er med på å vidareutvikla sin eigen arbeidsplass, er med og tek ansvar for at bedrifta vidareutviklar seg – kanskje i ein krisesituasjon der ein ser at eigen arbeidsplass står i fare for å bli borte. Eg synest det er store overdrivingar og svartmaling av konsekvensane frå opposisjonen og frå fagforeiningane. Denne saka viser også eit ideologisk skilje mellom partia her på Stortinget. Etter det synet Venstre har, handlar det om makta til fagforeiningane kontra makta til enkeltmennesket. Det handlar òg om trua på at det enkelte mennesket har vilje til å kunna seia ifrå. Vi meiner at den enkelte arbeidstakaren vil stå sterkare og ikkje svakare. Vi meiner at arbeidsgivarane ser på arbeidstakarane som ein av sine viktigaste ressursar, som ein treng, som ein vil behalda, og som ein vil behandla godt. Dersom ein har ei bedriftsleiing som ikkje viser den respekten ho bør visa for kvar enkelt arbeidstakar, vil det vera mogleg å søkja hjelp. Lovverket gir òg reguleringar. Det er ikkje snakk om at folk vil jobba seg i hel, for her ligg inga generell utviding av overtidsramma. Det er framleis kvile- og arbeidstidsreglar for spesielle yrke. Nyordninga kan like godt innskjerpa som utvida overtidsbruk. Det handlar om å ta avgjerder ut frå situasjonen og behovet til den enkelte bedrift og arbeidstakar. Det er grov umyndiggjering og undervurdering av folk ikkje å ha tiltru til at dei sjølve kan ta denne vurderinga – at dei sjølve kan seia ifrå. Kanskje kan ein koma fram til ein avtale om å jobba meir i nokre periodar, for så å kunna ta ut lengre feriar i andre periodar. Fleksibilitet er også til det beste for den enkelte arbeidstakaren og for familiesituasjonen til den enkelte arbeidstakaren. Så blir det påstått at auka bruk av overtid i spesielle situasjonar gir færre tilsette, ein peikar på situasjonen i Noreg i dag med mange arbeidslause. Dette er etter Venstre sitt syn ein påstand som ikkje heilt held mål. Tvert imot, det vil styrkja bedriftene dersom dei kan vera fleksible, og det kan gi fleire arbeidsplassar enn om ein må seia frå seg oppdrag og dermed avgrensa veksten på grunn av rigide reglar. Så veit vi at det i dag er mange leiarar og eigarar av småbedrifter rundt i Noreg som i periodar jobbar døgnet rundt for å sikra arbeidsplassane som dei sjølve har vore med på å skapa. Dei kan ikkje bruka arbeidstakarane sine på grunn av rigide reglar og eit byråkratisk system for å søkja om overtid. Dette slit på arbeidsgivarane, det slit på familiane deira, på familiesituasjonen, og det gjer kanskje at dei legg ned bedrifta. Dei orkar ikkje meir – altså kan bedrifter bli lagde ned. Dette kan ein òg få stoppa med denne moglegheita til fleksibilitet. Utstøyting frå bedrifter skjer når det går dårleg – ikkje når det går bra. Det er vel ingen som ønskjer å betala store summar i overtid framfor å tilsetja fleire på vanleg løn. Ein fleksibel arbeidsmarknad er etter Venstre sitt syn ein føresetnad for at nytt næringsliv skal veksa fram. I ein situasjon der mange stiller spørsmål om konkurransesituasjonen i næringslivet vårt, der mange bedrifter står i fare for å flytta ut, er det òg viktig å fokusera på behovet for nye arbeidsplassar. Det treng vi for å sikra inntekter som gjer at vi kan vidareutvikla velferdssamfunnet vårt. Venstre har tru på at arbeidstakarar og arbeidsgivarar sjølve vil ta ansvar og sjølve vil sikra arbeidsplassane, og at arbeidstakarane tør seia nei til meir overtid når dei ser behovet for det.