Laila Reiertsen (Fremskrittspartiet), 2012-02-16:
Takk til interpellanten som reiser denne viktige debatten. I Noreg i dag er det framleis mange som får diagnosen kreft. Sjølv om vi er gode på både diagnostisering og behandling, og langt fleire overlever, er det stadig mange som får denne diagnosen, og minst like mange som ikkje får den behandlinga dei har rett på i akseptabel tid. Sjølvsagt skal vi skryta av det vi har – det er viktig. Mange blir behandla, dei blir friske, og dei har ei god oppleving av helsevesenet, og det skal vi ikkje gløyma. Eg har lyst til å fortelja to historier som eg har vore borti, og som eg synest er viktig å ta med i heilskapstankegangen når det gjeld dette med kreft. Anna er 40 år og i fullt arbeid. Ho går til legen sin på grunn av at ho finn ein kul i brystet og blir vist vidare i systemet. Tida går, og ho blir til slutt, etter fleire purringar, kalla inn til undersøking på sjukehus. Då hadde det gått fem veker frå ho hadde vore hos fastlegen. Det gjekk vidare i cellegift, operasjon og stråling. Då det oppstod komplikasjonar, blei det vidare ulik behandling i systemet. Dette tok på, ikkje berre fysisk, men òg psykisk – ikkje berre for Anna, men òg for familien hennar. Så blei det ventetid for brystrekonstruksjon – ny ventetid. Anna er no komen dit at sjukepengane frå Nav er blitt reduserte til 66 pst, og ho har gått over på arbeidsavklaringspengar. Det er faktisk helsevesenet som er ein stor hjelpar i å setja Anna i denne situasjonen. Ho får på ein måte ein ekstradiagnose som heiter økonomisk bekymring, som i tillegg er påført av det norske helsevesenet, faktisk med støtte av den styrande regjeringa. Dette synest eg ikkje noko om. Eg synest det faktisk er uverdig. Framstegspartiet har sett fram eit forslag om utvida sjukmelding for denne gruppa då vi ikkje kan sitja stille og sjå på at regjeringa påfører enkeltmenneske slike uverdige ekstrapåkjenningar. Kristian er ein annan pasient der fastlegen ville ha utgreiing på prostatakreft. Han blei vist vidare, og tida gjekk. Kristian er ein smålåten mann og slo seg til ro med at det sikkert er vanleg med så lang ventetid. Til slutt var det fastlegen som etterlyste ei ny innkalling. Dei fann ikkje tilvisinga til Kristian, han måtte tilvisast på nytt, og då hadde det allereie gått seks veker frå han var hos fastlegen sin. Tida tikka vidare òg for han. Tida frå første tilvising frå fastlegen til ferdig behandling blei over 20 månader – altfor lenge. Eg kunne ha fortsett med slike historier – historier som dreiar seg om menneske som er sjuke med kreft, der ventetida er spørsmål om liv og død. Det nyttar ikkje med flotte ord om at vi har behandla så og så mange fleire, og at så og så mange overlever kreft, sjølv om dette er bra. Likevel er ikkje dette godt nok. Framleis er det, i tillegg til både Anna og Kristian, fleire som er, eller kjem, i slike vanskelege situasjonar – slike situasjonar som systemet, organisering og ikkje minst riktig prioritering frå dei styrande er skuld i. For Framstegspartiet er slike enkelthistorier – eller ei enkelthistorie – nok til at vi ikkje ønskjer å utsetja menneske for sånt. Ein gjer ikkje ein god nok jobb når det gjeld innsatsen mot kreft, fortel desse historiene. Derfor har ein framleis ein stor jobb å gjera. Framstegspartiet støttar ein forsterka innsats mot kreft der handlingskraft må vera målet og ikkje berre planar. Sjølvsagt støttar eg statsråden i at dei vil leggja fram ein strategi, men eg er ute etter handling. I Soria Moria står det så fint at «regionale foretak iverksetter tiltak for å redusere ventetidene for behandling og diagnostikk». I tillegg står det like fint: «Når sykdom rammer skal folk oppleve at de får et tilbud om behandling og pleie med kort ventetid og med størst mulig nærhet til brukeren.» Det at det står i Soria Moria, hjelper lite når den aktuelle behandlinga er fråverande for mange. Kva legg eigentleg statsråden i omgrepet «kort ventetid»? No blei det nemnt at 80 pst. av befolkninga skal få behandling innan 20 dagar, men det er jo like viktig med dei resterande 20. Det kunne eg godt ha tenkt meg å få eit skikkeleg svar på.