Gunhild Berge Stang (Venstre), 2016-03-01:
Eg vil på vegner av Venstre takke dei andre partia, både i og utanfor komiteen, for samarbeidet som enda opp i det fleirtalsforliket vi i dag diskuterer. Venstre sitt utgangspunkt som eit liberalt kunnskapsparti har vore at vi vil bevare NRK som ein sterk og reklamefri allmennkringkastar, med særleg ansvar for folkeopplysning og spreiing av kunnskap og kultur til alle, og at NRK er ein hovudaktør. Så har det vore viktig for Venstre at Stortinget skal gje tydeleg beskjed til regjeringa om at vi òg må sikre ein kommersiell allmennkringkastar utanfor Oslo som eit alternativ til NRK, og at NRK skal ha eit sjølvstendig ansvar for norsk mediemangfald. Ein møter av og til argumentet om at NRK er i ferd med å bli utdatert. Det er det ikkje. Eg er blant dei småbarnsforeldra som er lykkeleg for at NRK Super tilbyr eit fengjande høgkvalitetsinnhald, og ikkje minst eit barnefagleg sterkt innhald, som faktisk er eit føretrekt alternativ til Netflix og Disney Channel. Eg må også gje skryt for at NRK Super er den kanalen som best oppfyller krava om nynorskdel. For mine barn er det viktig for språk- og identitetskjensle. Sjølv om NRK ikkje er utdatert, er det openbert at delar av NRK er i ferd med å bli det. NRK-lisensen er det fremste eksemplet. Lisensen er gamaldags og utdatert som finansieringsmodell så lenge han er knytt til fjernsynsapparatet, og Venstre er glad for at Stortinget i dag peikar på meir framtidsretta modellar. Det er ikkje første gong vi har akkurat den diskusjonen i dette huset. Då Venstre fremja forslag om andre og meir tidsriktige måtar å finansiere ein allmennkringkastar på i mars 2007, var det berre Venstre og Framstegspartiet som stemte for. Forslaget fekk Venstre og Høgre sine stemmer i 2009, og Kristeleg Folkeparti kom til i 2012. Eg konstaterer at det har vore ein kranglete veg, men at det no er eit breitt fleirtal som innser at lisensen må gjennom ei endring. Stortinget slår i dag fast at finansieringa av NRK skal sikre at NRK er uavhengig, og at ho skal vere ubyråkratisk og meir sosialt rettferdig enn dagens NRK-lisens. Det betyr at ordinær finansiering over statsbudsjettet er uaktuelt, og at lisensmodellen må bytast ut. Vi finn knapt ein modell som er meir byråkratisk, og det er også grunn til å peike på at ei avgift per hushald er djupt usosialt og eigentleg ganske 1950-tals. Bruken av både TV-apparat og NRK er i sterk endring. Venstre er difor glad for at Stortinget er med oss på særleg å peike på ein modell der allmennkringkastinga blir finansiert over skattesetelen, men på ein måte som er i armlengdes avstand til politiske styresmakter, salderingspostar og skiftande fleirtal. Finland har ein slik modell i dag, og eg er overtydd om at dette også er ein god modell for Noreg. På Venstre sitt initiativ ber stortingsfleirtalet også om at Mediemangfaldsutvalet vurderer om ein slik finsk modell kan brukast til å finansiere andre delar av eit vitalt demokrati og ei mangfaldig offentlegheit. Det kan vere allmennkringkastingsoppdrag på radio og medieordningar som i dag blir finansierte over statsbudsjettet, som pressestøtte, støtte til lokalkringkasting, samiske aviser osv. Eg registrerer diskusjonen om forliksteksten om avtale og finansiering av kommersiell allmennkringkastar og korleis det skal tolkast. Eg vil gjerne vere heilt tydeleg på dette. Venstre legg til grunn at oppdraget til regjeringa er å sikre at vi framleis har ein kommersiell allmennkringkastar med daglege nyheitssendingar og hovudkontor utanfor Oslo, også etter 1. januar 2016. Så ber vi regjeringa utgreie ein modell der ein kommersiell allmennkringkastar får kompensert for delar av meirkostnadane som det inneber å ha ein allmennkringkastarkonsesjon. Denne utgreiinga bør på plass snarast råd og må ikkje nødvendigvis gjerast av Mediemangfaldsutvalet. Utgreiinga frå Mediemangfaldsutvalet må sjåast i forlenging av meldinga, slik fleirtalet også slår fast, og Stortinget bør kunne diskutere ulike modellar når ho ligg føre. Men inneverande konsesjonsavtale med TV 2 hadde i utgangspunktet ei varigheit på berre fem år. Det er naturleg at ein ny avtale varer til permanente løysingar er på plass, etter at Mediemangfaldsutvalet har greidd ut om ein heilskapleg mediefinansiering, og det kan ta tid.