Espen Granberg Johnsen (Arbeiderpartiet), 2010-06-08:
For eitt år sidan behandla vi stortingsmeldinga om menn, mannsroller og likestilling her i Stortinget – ei historisk melding, den første i sitt slag med temaet menn og likestilling. Meldinga sa at vi hadde kome langt i likestillingsarbeidet her i landet, men sa òg at vi har meir å gjere. I den meldinga var foreldrepermisjon og fedrekvote eit viktig tema, både fordi det er eit viktig likestillingspolitisk verkemiddel, og ikkje minst fordi vi er opptekne av at fedrar er like viktige og gode omsorgspersonar for sine barn som mødrene er. Dette var vi relativt samstemde om i denne salen for eitt år sidan. Framstegspartiet var imot då som no, men resten, med dei borgerlege partia – Høgre inkludert – meinte fedrekvote var eit nødvendig og godt verkemiddel i familiepolitikken. Det har gått eitt år, og no vil Høgre saman med Framstegspartiet gi avkall på heile greia. For 20 år sidan var det berre kvart 233. barn som opplevde at far tok permisjon i samband med fødsel. I dag tek dei aller fleste fedrar slik permisjon. Vi er på rett veg, men det er likevel framleis mykje å gjere. Vi er ikkje likestilte nok, og barn har framleis for lite tid saman med far den første levetida. Fedrar tek t.d. berre ut omtrent 10 pst. av det totale talet på foreldrepengedagar kvart år. Hadde forslaget frå Høgre og Framstegspartiet som vi behandlar her i dag, fått gjennomslag, hadde vi teke lange skritt 20 år tilbake i tid. Så kunne sjølvsagt barna håpe på å vere den eine av dei 233 der far tok permisjon. Det er ingen ønskesituasjon korkje for barna eller for fedrane, det er ein ønskesituasjon berre for Høgre og Framstegspartiet. Høgre og Framstegspartiet vil ta frå fedrar den retten dei i dag har til ti veker foreldrepermisjon. Då Jens Stoltenberg leidde Mannsrolleutvalet for 20 år sidan, blei det bestemt at det var behov for ein eigen kvote for menn. Han blei sett til tre veker. Han har verka. No har vi utvida han. Ti veker er øyremerkte fedrar, og vi har varsla at pappapermisjonen skal utvidast ytterlegare, til 14 veker. Vi har gjort det fordi vi veit at øyremerking må til for å endre kjønnstradisjonelle val, og fordi det er bra for barna at vi har fedrar som stiller opp. Kvifor er det rett med øyremerking? Jau, fordi det forpliktar fedrar. Fedrar skal og vil stille opp for barna sine om dei får moglegheit til det. Det andre er at det får auga opp på dei arbeidsgivarane som meiner at fedrar først og fremst må kome seg fortast mogleg tilbake på jobb, og som meiner det er verdas mest naturlege ting at fedrar jobbar overtid, mens mødrer reduserer arbeidstida. Og det siste: Det tvingar i mange samanhengar mødrer til å sleppe opp litt, la far få lov til å ta ansvar, sleppe fedrar til. Derfor bidreg det meir til å endre kjønnstradisjonelle val, òg på andre område, utover berre barneomsorga. Då Stortinget behandla mannemeldinga for eitt år sidan, var det eit breitt fleirtal som ikkje berre støtta at vi har ein fedrekvote. Nei, med Høgre i spissen sa dei borgarlege partia at dei «støtter også en fortsatt utvidelse av fedrekvoten». Det står på side 25 i innstillinga. Kritikken var ikkje at det var ein fedrekvote, kritikken var ikkje at fedrekvoten blei utvida. Nei, kritikken frå Høgre den gongen var at heile utvidinga av fedrekvoten burde kome gjennom å auke den totale lengda på permisjonen. Når vi auka fedrekvoten frå seks til ti veker, skulle alt kome gjennom ein lengre permisjon. Det er altså ei total omdreiing av politikken frå Høgre i løpet av eitt år. I fjor var fedrekvote riktig og utviding nødvendig. No er fedrekvote feil, og ordninga skal avskaffast. Fridomen er grunngjevinga. Omsynet til Framstegspartiet er truleg det viktigaste. Det er den fridomen som for 20 år sidan sikra ein av 233 barn kontakt med far sin gjennom foreldrepermisjonsordninga, og forhindra dei 232 andre. Den fridomen er det Høgre er oppteke av. I dag tek fedrar ut 10 pst. av det samla talet på foreldrepermisjonsdagar, mens mødrer tek ut 90 pst. – det er det vi skal endre på, i fridomens namn. Høgre er fornøgd og meiner tydelegvis det er meir enn nok – det er på tide å reversere. Eg trur vi gjer klokt i å vere opptekne av dei 232 andre barna i tillegg, og vi bør framleis leggje til rette for at fedrar kan ta ut meir enn 10 pst. av det samla talet på foreldrepengedagar. Då er fedrekvoten nødvendig. Det er moderne, og det er framtidsretta.