Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 1999-11-16:
Stortingsrepresentantane Karin Andersen og Signe Øye har i Dokument nr. 8:50 for 1998-99 lagt fram to forslag. Eg ynskjer fyrst kort å kommentera forslag nr. 1. Regjeringa har som kjent i statsbudsjettet for 2000 føreslått å gjera unntak frå eittårsregelen for inntekt frå politiske og andre tillitsverv i frivillige organisasjonar. Endringa skal gjelda frå 1. januar 2000. Med heimel i ei forskrift til folketrygdlova vil departementet gje ein regel om at ein skal sjå bort frå godtgjersle opp til 1 G for slike tillitsverv ved vurderinga av om vilkåra for uførepensjon er oppfylte, og om når ein skal endra uføregraden. Ein folkevald som blir uføretrygda i løpet av valperioden, får etter gjeldande reglar redusert pensjonen i høve til møtegodtgjersla. Det er rett, som representanten Øye her seier, at ho har teke opp dette spørsmålet fleire gonger. Karin Andersen har òg reist spørsmålet i Stortingets spørjetime. Etter ei nærmare vurdering som eg då hadde lovt at eg skulle føreta, har eg funne at dagens ordning kan synast urimeleg, fordi økonomisk godtgjersle går uavkorta til andre folkevalde uavhengig av deira personlege økonomi. Eg er nøgd med at det no er fleirtal for den endringa som er føreslått i budsjettet for 2000, og som òg gjeld personar som tek på seg betalte tillitsverv i frivillige organisasjonar. Eg meiner godtgjersla for slike verv bør behandlast likt med politiske verv ut frå eit ynske om så brei deltaking som mogleg i politisk verksemd og i frivillige organisasjonar. Eg er glad for brei tilslutning for det. Slikt arbeid føregår for mange framleis i fritida. Godtgjersla kjem ofte i tillegg til inntekt frå anna arbeid. Det er viktig å motverka at enkelte uførepensjonistar av økonomiske grunnar ikkje tek på seg slikt arbeid. Eg ynskjer heller å stimulera til at fleire i denne gruppa kan bruka sine gode periodar til engasjement i politisk arbeid og i frivillige organisasjonar. Eg har merka meg at medlemmene i komiteen frå Arbeidarpartiet og Sosialistisk Venstreparti meiner det er urimeleg at personar som i ein kortare eller lengre periode treng sosialhjelp, blir utsette for avkorting i sine stønader når dei mottek godtgjersle for folkevalt arbeid, og dei peikar også på ulik praksis i kommunane. Grunnen til at sosialhjelpa blir avkorta mot slik møtegodtgjersle, er at sosialhjelpa skal vera ei subsidiær yting for den enkelte. Dette har til følgje at ein fyrst skal utnytta alle høve til å syta for seg sjølv, ved arbeid, trygderettar osv. Sosialhjelpa er meint å vera eit nedre sikkerheitsnett. Regjeringa tek på alvor at det er variasjonar i stønadsnivået og det folk faktisk får i økonomisk sosialstønad frå kommune til kommune, og har difor i utjamningsmeldinga varsla innføring av rettleiande normer for utmåling av økonomisk sosialhjelp. Når det gjeld forslag nr. 2 i Dokument nr. 8:50, viser eg til eit brev av 23. september 1999 til sosialkomiteen. Der har eg gjeve ei utgreiing om kva for problem som kan knyta seg til å oppheva eittårsregelen for alle uførepensjonistar. Regjeringa er oppteken av å gjera det enklare å kombinera trygd og arbeid og at det skal vera høve til å koma tilbake til ein arbeidssituasjon etter ein periode med trygd. Vi skisserer i utjamningsmeldinga ulike løysingar for meir fleksible måtar å kombinera arbeid og trygd på. Eg har sett eksempel på at den friinntektsgrensa vi har i dag, kombinert med ei ventetid på eitt år, kan gje terskelverknader som gjer det lite lønnsamt å auka arbeidsinnsatsen og redusera uføregraden. På den andre sida kan ei oppheving av ventetidsregelen føra til tilpassing til ein høgare uføregrad enn nødvendig dersom den skal gjelda kort tid etter at uføregraden blir fastsett. Når det gjeld uførepensjon, har Regjeringa sett ned eit utval som skal sjå på regelverket og dei tiltaka til regelendringar som er sette i verk i dei seinare åra, og eg har bedt Sandman-utvalet om å vurdera friinntektsreglane.