Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2011-04-05:
Styrkinga av investeringstilskotet som regjeringa har føreslått, representerer ein stor auke av den statlege støtta til utbygging av omsorgsplassar med heildøgnsteneste i kommunane og til sjukeheimsplassar. Samla kostnad for staten av auken av tilskotssatsane for dei 12 000 omsorgsplassane som er målet i Omsorgsplan 2015, er 2,5 mrd. kr, frå 6,3 mrd. kr til 8,8 mrd. kr. Dette kjem til å føre til eit større tempo i utbygginga av omsorgsplassar i heile landet. Det er viktig, for dei eldre fortener å verte tekne godt vare på. Då må kommunane ha gode nok økonomiske rammer for arbeidet sitt, slik at eldre får det tilbodet dei ynskjer seg, anten gjennom valfridom til å bu lengst mogleg heime eller ved å få ein heildøgns omsorgsplass. Denne regjeringa har sytt for at det har vorte satsa stort på omsorg frå 2005 over kommuneøkonomien. Me valde å satse på omsorg i staden for skattelette for dei med mest frå før. Valløftet om 10 000 fleire omsorgsarbeidarar er for lengst oppfylt, og kommunane har fått styrkt økonomien sin. Styrkinga som vert vedteken i dag, vil gjere kommunane betre rusta til å møte omsorgsutfordringane me står overfor i dag og i åra framover. Eg er difor glad for at kommunal- og forvaltningskomiteen sluttar seg til regjeringa sine framlegg. Tilskotsordninga vert no både meir fleksibel og meir tydeleg for kommunane. Av omsyn til at kommunane skal verte handsama likt, er det viktig for regjeringa at kommunar som alt har bygd, eller er i gang med å byggje ut omsorgsplassar, ikkje skal kome dårlegare ut enn dei som set i gang no. Difor gir me auken av satsane tilbakeverkande kraft. Dette er ei ekstra gåvepakke på om lag 730 mill. kr til dei kommunane som har bygd ut plassar sidan ordninga vart innført i 2008. Kommunar som har krav på høgare tilskot, vil få dette automatisk og treng ikkje sende søknad til Husbanken. Etterbetalingane til kommunane vil skje i løpet av våren. Høvet til kommunane til å tildele investeringstilskot vidare til andre aktørar vert avvikla. Bakgrunnen er at det er krevjande å gi generelle vurderingar av om ei tildeling vidare medfører brot på statsstøttereglane. Risikoen for brot på regelverket kan ha bidrege til å dempe aktiviteten på ordninga. Eg er oppteken av at det skal vere eit stort rom for det kommunale sjølvstyret. Det er kommunane som veit best kva samarbeidspartnarar som er aktuelle lokalt. Endringa me føreslår, vil kunne bidra til større lokalt sjølvstyre. Dette er ei endring som eg trur vil gi gode løysingar. Eg er spesielt oppteken av frivillig sektor i denne samanhengen. No kan kommunane velje om dei vil byggje omsorgsplassar i eigen regi, eller om dei vil inngå avtaler med bustadbyggjelag, burettslag, ideelle organisasjonar eller andre kommersielle aktørar. Regelverket for investeringstilskotet vil verte endra i tråd med dette. Men eg vil presisere at tilskota berre vert gitt til kommunane. Frå 2011 er tilskotet endra ved at oppgåva til fylkesmennene med å prioritere kva kommunar som skal få tilskot, er avvikla. Samstundes er fordelinga av tilsegnsrammer på Husbanken sine regionkontor og fylke oppheva. Saman med tiltaka i Prop. 65 S har me lagt til rette for at kommunane får eit større spelerom i arbeidet med å få på plass eit framtidsretta omsorgstilbod. Etter den nye ordninga må kommunane sikre seg disposisjonsrett til omsorgsplassane i minst 30 år, mot 20 år etter gjeldande reglar. Dette er ikkje til hinder for at kommunane kan avtale disposisjonsrett for endå fleire år. Det vil verte rapportert på utviklinga i bruken av investeringstilskot. Dette tilskotet er eit av dei viktigaste verktøya me har i eldreomsorga. Dersom endringane som no vert gjorde i ordninga, viser seg å få utilsikta konsekvensar på nokon måte, vil me sjølvsagt vurdere tiltak for å motverke dei. Regjeringa vil med andre ord følgje utviklinga på dette området tett framover. Det er òg viktig å understreke at regjeringa i heile si regjeringstid har vore oppteken av å styrkje den generelle økonomien i kommunesektoren. Det at ein har dekt demografikostnadene, men ikkje berre det, at kommunane har fått frie inntekter å disponere både til eldreomsorg og andre viktige oppgåver, er sjølvsagt òg viktig å vidareføre i åra som kjem, slik at dei tiltaka som no vert sette i gang, dei bygga som vert bygde, skal verte fylte av god omsorg for våre eldre.