Sveinung Rotevatn (Venstre), 2020-03-03:
La meg starte med å takke representanten Norderhus for å løfte ei viktig problemstilling til diskusjon i Stortinget. Det er ei problemstilling som mange er opptekne av, både lokalt, der det er grunn til det, og ikkje minst i næringslivet. Det er riktig at dagens deponi for farleg avfall på Langøya vert vurdert til å vere fullt om lag i 2024. Det er over 200 norske bedrifter som leverer farleg avfall til Langøya i dag, og det er behov for ei løysing når dagens deponi er fullt. Farleg avfall inneheld helse- og miljøfarlege stoff, og for å hindre at det vert spreidd i naturen, er det avgjerande at farleg avfall vert behandla forsvarleg. Næringslivet har sjølv eit ansvar for å handtere eige avfall. Forsøket på å etablere eit nytt deponi for farleg avfall i Brevik vart stansa i 2015, då Porsgrunn kommune sa nei til å fastsetje eit planprogram for tiltak. Det oppstod då ein situasjon der Noreg risikerte å stå utan farleg avfallbehandlingskapasitet, og det ville, som også representanten peika på, neppe vore i tråd med relevant EU-regelverk eller i tråd med våre internasjonale forpliktingar elles, slik som Baselkonvensjonen, om å ha tilstrekkeleg nasjonal kapasitet for å kunne behandle farleg avfall. På den bakgrunn har det sidan 2015 vore ein prosess i Klima- og miljødepartementet for å vurdere kva rolle staten skal ta for å sikre behandlingskapasitet for farleg avfall. Som ein del av den prosessen har Miljødirektoratet gjort ulike utgreiingar og vurderingar. Klima- og miljødepartementet har fastsett eit planprogram for eit mogleg deponi i Brevik for å få fram viktig informasjon om den lokaliteten. Klima- og miljødepartementet har også følgt deponiplanane på Raudsand, der kommunen har vore planmyndigheit. Motsegna til reguleringsplanen der skal avgjerast av Kommunal- og moderniseringsdepartementet, så den kan eg ikkje kommentere. Våren 2019 vart det sett ned eit ekspertutval om farleg avfall som skulle vurdere både korleis mengdene farleg avfall kunne reduserast, og korleis framtidig behandlingskapasitet for farleg avfall kunne sikrast. Tilrådinga frå det utvalet er relativt fersk og vart lagd fram i november 2019. Utvalet sine vurderingar var at det er mogleg å redusere mengdene farleg avfall på sikt gjeve at ein set i verk ei rekkje verkemiddel. Dei påpeika samtidig at det vil ta noko tid å redusere mengdene farleg avfall, og dei tilrår derfor at det vert planlagt med at mengdene farleg avfall som vil trenge deponikapasitet når deponiet på Langøya vert avslutta, er som i dag. Ekspertutvalet anbefalte at staten ikkje arbeidde vidare for ei deponiløysing i Brevik. Dei omtalte samtidig andre moglege lokalitetar for eit nytt deponi, då på Raudsand i Møre og Romsdal og i Odda eller Gudvangen i Vestland fylke. Utvalet peika også på behovet for nærare å vurdere moglege overgangsløysingar for å handtere farleg avfall dersom eit nytt deponi ikkje er på plass når dagens deponi er fullt. Den rapporten vart send på høyring i desember med ein kort høyringsfrist, 15. januar i år. Den er altså då gått ut. Det har kome inn nærare 100 høyringsinnspel. Klima- og miljødepartementet jobbar no med den vidare oppfølginga og kva rolle staten skal ta for å sikre ei ny løysing. Som ein del av dette er det gjeve eit oppdrag til Miljødirektoratet om å gjere ei vurdering av utvalet sin rapport og vurdering av tilrådingane slik dei er. Det omfattar vurdering av lokalitetar, vurdering av overgangsløysingar og vurdering av verkemiddel for korleis mengder farleg avfall kan reduserast. Det arbeidet har frist 1. april. Tidlegare klima- og miljøminister Ola Elvestuen og tidlegare næringsminister Torbjørn Røe Isaksen har også hatt dialog med sentrale industriaktørar om moglege løysingar. Den dialogen er eg i ferd med å følgje opp vidare. Eg har bl.a. invitert til møte med tiltakshavarar og kommunar for dei lokalitetane utvalet har omtalt, og eg er allereie i gang med å gjennomføre dei møta, dette for å kunne få meir grundig informasjon om kva planane på dei ulike lokalitetane faktisk inneber, kva som er realismen i dei, kva som er framdriftsplanen, og kva som er status elles. Til avslutning vil eg seie at eg har djup forståing for at det er mange i næringslivet som ønskjer ei avklaring, og eg har djup forståing for at mange som bur i nærleiken av dei ulike lokalitetane som er peika på, bl.a. av ekspertutvalet, ønskjer ei avklaring. Eg har forståing for at representanten Norderhus ønskjer ei avklaring, og at ho vil at eg skal skjere gjennom, som ho sa. Men det er klart eg merkar meg at det heller ikkje i det innlegget vert skissert kva løysing som er føretrekt, og det er vel kanskje litt illustrerande for at det her er mange omsyn ein skal ta, og at dette er krevjande vurderingar. Det eg vil seie, er at regjeringa ikkje har konkludert med vidare prosess for korleis vi skal sikre framtidig behandlingskapasitet. Det vi gjer i augeblikket, er det eg snakka om i stad, med dei fristane eg nemnde. Eg kan dessverre ikkje i dag seie noko om når det vil verte teke ei avgjersle, men det eg kan seie, er at denne saka har høg prioritet hos meg, og det er fordi ho treng ei avklaring.