Ingrid Heggø (Arbeiderpartiet), 2012-04-12:
Som sakordføraren og fleire andre her har nemnt, er det fyrste gongen at heile landbruks- og matsektoren – heile breidda og heile verdikjeda – er samla i ei felles melding. Dette er stortingsmeldinga om mat, jordbruk, skogbruk, reindrift, bygdenæringar, kunnskap, innovasjon og distriktspolitikk. Bakteppet for meldinga er, som representanten Slagsvold Vedum så godt beskreiv, dei svært krevjande globale utfordringane. Verdas befolkning aukar raskt, vi har klimakrise, og vi har ressursknappleik. Det stiller krav til alle land om å forsøkja å brødfø si eiga befolkning. Den globale matproduksjonen må aukast dramatisk, og det er ei av vår tids største utfordringar. Verda treng meir mat. Arbeidarpartiet er svært nøgd med at eit av dei viktigaste måla i denne meldinga er at vi skal auka matproduksjonen. Han skal auka med nær 1 pst. kvart år i 20 år – ei kjempeoppgåve for norsk landbruk og matindustri og ei stor oppgåve for regjering og storting. For å få til dette må vi utnytta absolutt alle ressursane våre. Vi skal leggja vekt på å bruka norske ressursar, grovfôr og beite. Dette vil også medverka til å oppretthalda kulturlandskapet vårt. Landbrukspolitikken får no ei endå tydelegare regionalisering. Det skal særleg satsast i dei områda der landbruket utgjer ein vesentleg del av det lokale næringslivet. Dette er eg svært glad for på Vestlandet sine vegner. Ein differensiert bruksstruktur betyr også at vi slår ring om både små og store bruk og om samdrifter. Samdrifter er etter mitt syn vist lita merksemd i meldinga. Det kan vera eit svært godt alternativ for enkelte bønder. Her har vi framleis ein jobb å gjera, slik at dei som ønskjer det, får incentiv til å driva i samdrifter der det føreseielege er ein av pilarane. Dette kan vera eit av framtidige rekrutteringstiltak, då det også varetek jobbfellesskap og fritid. For i større grad å sikra ein variert bruksstruktur over heile landet og styrkja det grasbaserte husdyrhaldet skal distriktsprofilen i nasjonale ordningar gjerast tydelegare. Utviklinga i f.eks. min del av landet, Vestlandet, er svært bekymringsfull. Derfor er eg glad for at vi kjem med fleire gode incentiv i meldinga for å stoppa nedlegginga. Matnasjonen Noreg skal verta eit omgrep – unike smaksopplevingar, kvalitet og spesialitetar. I fjor auka omsetninga av lokal mat med 13 pst. Dette skal vi lyfta vidare. Dette temaet vart også vist stor merksemd i den reiselivsstrategien som vart lagd fram i går. Matindustrien må veksa. Primærproduksjon og vidareforedling heng tett saman. Bonden er avhengig av å få selt maten han produserer til ein industri som har råd til å betala for seg. Her er det ein gjensidig avhengnad. For å styrkja bonden og matindustrien har regjeringa og Stortinget vedteke å fjerna avgifta på matproduksjon. Dette var ei lette på nesten 700 mill. kr. Næringsmiddelindustrien har vore oppteken av dette i lang tid, bl.a. for å gje betre moglegheit for nyskaping og innovasjon. Eg vil koma nærmare tilbake til næringsmiddelindustrien i eit seinare innlegg i dag. Den norske matmodellen skal vidareførast og vidareutviklast – eit sterkt importvern, samarbeid mellom myndigheit og næring og eit samvirke som tek ansvar. Importvernet, jordbruksavtalen og samvirket er tre pilarar i den norske matmodellen. Desse pilarane må vi slå ring rundt viss vi skal ha landbruk og levande bygder over heile landet. Dette er det berre ei raud-grøn regjering som kan gjera – òg i framtida.