Erling Sande (Senterpartiet), 2011-12-12:
For Senterpartiet er arbeidet for å leggje til rette for fornybar energi heilt sentralt. Verda står overfor store klima- og energiutfordringar i åra som kjem, og Noreg har store ressursar innan fornybar energi i form av vatn, vind og bio. Vi treng å gå frå det fossile energisamfunnet til det fornybare. Vi har gode – for ikkje å seie dei beste – føresetnadene for å bidra til denne overgangen. Å utnytte meir av dei fornybare ressursane til å skape fornybar energi vil ikkje berre vere rett miljøpolitikk, det vil òg skape verdiar, aktivitet, arbeidsplassar og kunnskap. Av og til er det rett å gå lenger enn det marknaden sjølv legg til rette for, for å stimulere til ny teknologi eller miljøvenleg produksjon. Ordningar som kan stimulere til å fremme fornybarsektoren, er difor viktige for Senterpartiet og viktige for regjeringa. På denne bakgrunnen var det svært viktig for Senterpartiet å få på plass ein grønt sertifikat-marknad. Det er svært gledeleg at Stortinget i dag samtykkjer til inngåing av ein avtale mellom Noreg og Sverige. Det er fyrste gong to land har blitt samde om ein slik felles sertifikatmarknad. 26,4 TWh er mykje fornybar kraft, kraft som vil vere med og sikre kraftforsyninga innanlands, bidra til å hindre framtidige kraftkriser, det er kraft som kan vidareforedlast eller brukast i nye marknader, og det er vonleg òg kraftoverskot som kan bidra til å erstatte meir forureinande kraftproduksjon andre stader. Det ligg eit stort verdiskapingspotensial i produksjonen av denne fornybare krafta. Produksjonen vil skje over heile landet og leggje til rette for sysselsetjing og kompetanseutvikling. Satsinga vil kunne bidra til auka fokus på forsking og utvikling innanfor denne sektoren og auka tilgang på kraft som òg vil kunne ha ei positiv betydning for eksisterande og ny industri. Avtalen mellom Noreg og Sverige om grøne sertifikat vil bety store moglegheiter for landet vårt, men det vil òg bere med seg nokre utfordringar. Ei av dei er nett, for det hjelper ikkje å ha eit stort potensial på produksjon av fornybar energi dersom ein ikkje har infrastruktur til å bringe fram denne nye energien. Oppgradering og styrking på alle nettnivå og auka nettutbygging er ein viktig strategi. Det vil kunne bety fleire store kraftliner – ja, det vil bety det. Regjeringa skal ha ros fordi ein så tydeleg har peika på behovet for denne nettinfrastrukturen, og peika på at det er nødvendig sjølv om han er synleg i landskapet. Det går ikkje an å vere på barrikadane for produksjon av fornybar energi, men vere mot den infrastrukturen som skal føre denne energien fram, slik enkelte røyster i debatten synest å gje inntrykk av. Avtalen med Sverige vil òg utfordre oss på konsesjonshandsaming. Det krev auka fokus og auka innsats i direktorat og departement, slik at ein sikrar at desse sakene blir handsama i tide, og at ein får realisert dei anlegga som må til for å produsere fornybar energi. Etableringa av ein grønt sertifikat-marknad vil òg gjere det lettare for Noreg å nå dei målsetjingane som vi no vedtek for fornybardelen i energimiksen som følgje av EU sitt fornybardirektiv. EU gjer, til liks med Noreg, ein innsats på klimaområdet, og fleire direktiv som Europaunionen vedtek, får konsekvensar for Noreg gjennom EØS-avtalen. Senterpartiet sitt standpunkt når det gjeld både norsk EU-medlemskap og EØS, tør vere kjent. Men arbeidet EU gjer på fornybarområdet, er viktig for klimaarbeidet globalt, og dei forpliktingane som Noreg får gjennom fornybardirektivet, vil bidra til det same. Senterpartiet meiner målet om ein fornybardel på 67,5 pst. er godt innanfor rekkevidda. Noreg har store ressursar innan fornybar energi og stort potensial for å nytte dei. Den utviklinga som fornybardirektivet no bidreg til, samsvarer godt med dei programformuleringane som vi i Senterpartiet har i vårt program, og som vi hadde arbeidd for at Noreg skulle innført – uavhengig av kva direktiv som måtte komme frå EU. Transportdelen av direktivet kjem til å trenge ein målretta og forsterka innsats for å sikre den fornybardelen vi har forplikta oss til. Her er koplinga til fornybar energiproduksjon og satsing på å nytte meir elektrisitet i transportsektoren, i tillegg til å halde fram med å styrkje elbilsatsinga vi har i Noreg, viktige grep. La meg avslutte med å gje ros til regjeringa og dei statsrådane som har lagt ned eit stort arbeid i å få fram den felles sertifikatmarknaden med Sverige. Med det har ein nådd ein milepæl i arbeidet med fornybarsatsing og fått på plass ei ordning som kan bety mykje i åra framover, både for sysselsetjing, verdiskaping, teknologiutvikling og klima.