Oddbjørg Ausdal Starrfelt (Arbeiderpartiet), 2000-06-06:
Her i dag er det i alle fall ikkje Arbeidarpartiet, men heller opposisjonspartia, som har reist momsspøkelset og skapt uvisse. Arbeidarpartiet tok initiativ til å be om ei stortingsmelding om reiseliv i samband med næringsmeldinga. Reiselivsmeldinga vart lagd fram av regjeringa Bondevik rett før jul, og er i dag til handsaming her i Stortinget. Som tidlegare saksordførar uttalte eg meg tidleg om meldinga som positiv i høve til merkebygging og internasjonal marknadsføring, men eg sa òg at det var ei ufullstendig melding, ei melding som i liten grad omhandla produktutvikling, nordmenn i Noreg, den nordiske dimensjonen, kurs- og konferansemarknaden og kompetanseutfordringa, for å nemna det viktigaste. Dette rettar stortingsinnstillinga i stor grad opp, og eg vil gje honnør til saksordførar Bæivi og komiteen som peikar på desse områda. Innstillinga er òg tydelegare enn meldinga i høve til at ein ynskjer at reiseliv skal vera ein sektor å satsa på, ein sektor der m.a. SND bør ha ei sentral rolle. Det er mi von at SND prioriterer reiseliv som ei framtidsretta, distriktsbasert og kvinnedominert næring framover. Eg er glad for at fleirtalet – alle utan Framstegspartiet – i ein merknad ber SND vurdera risikospørsmålet knytt til denne næringa ved den føreståande evalueringa av SND. Eg vil leggja til at eg vonar at næringa i samarbeid med SND vil satsa på tiltak som initierer samarbeid mellom mange aktørar og i regionar på tvers av fylkesgrenser. Spreidde og særskilde tiltak er sjeldan vellukka i denne bransjen. Eg har i stor grad oppfatta reiselivsnæringa som dårleg organisert. Dette gjev ofte dårlege og lite heilskaplege produkt, som turistar kanskje vitjar ein gong, men sjeldan fleire. Eg er samd med komiteen i at organiseringa framfor alt er ei utfordring for næringa sjølv, men eg trur, som komiteen, at det er naudsynt at Norges Turistråd er sentrale for å få til eit samarbeid mellom aktørane i reiselivsnæringa. Regjeringa Bondevik hadde små ambisjonar kva gjeld kompetanseheving i næringa. Kompetanse er viktig for Arbeidarpartiet. Eg er difor glad for at komiteen tek fatt i dette og fokuserer på høgare utdanning på dette feltet. Det er mange ulike tilbod innan høgskulesektoren, og det vil sannsynlegvis tena saka å gjennomgå desse utdanningane. Det kan vera aktuelt å redusera talet på tilbod, men samstundes sjå til at tilboda er tilgjengelege over heile landet via fjernundervisning og desentraliserte opplegg. Då kan kvaliteten hevast samstundes som rekkjevidda vert auka. Det er òg eit poeng å auka rekrutteringa til fagutdanningane i næringa, ikkje berre til kokke- og servitørfag, som vert nemnd i innstillinga, men over heile fjøla. Kompetanse – både på service og innhald – er avgjerande for dei fleste av oss når me skal velja reisemål. Eg har aldri heilt skjøna den såkalla franchisemodellen, i alle fall ikkje korleis han skal kunna fungera utover det å organisera marknadsføringa overfor utlandet. Eg er difor glad for at komiteen seier at bedriftene i samarbeid med Norges Turistråd er best eigna til å finna fram til gode måtar å organisera fellesinnsatsen på. Det er næringa sjølv som skal utvikla merkevarer og spydspissar som treffer. Det er viktig at ein i denne prosessen ikkje slår barnet ut med badevatnet. Ein av dei udelte suksessane så langt har vore Fjord-Noreg. Fjell og fjordar forbind utanlandske turistar med Noreg, og eg føreset at dette vert vidareført og ikkje erstatta med noko så ålment som f.eks. Kyst-Noreg. Mange forbind òg Noreg med fredsprisen og med vårt internasjonale fredsengasjement. Det er interessant å registrera at komiteen òg nemner dette i si innstilling. Trendforskarar meiner at Noreg har eit stort uutnytta potensial i sin mangfaldige natur og kultur. Stadig fleire er villige til å betala stadig meir for eit reiselivsprodukt som skil seg ut. Institutt for framtidsforskning i Danmark legg vekt på at fleire er villige til å betala meir for det spesielle. Folk i den vestlege verda handlar meir og meir med hjarta og mindre og mindre med hovudet. Det gjev nye utfordringar og nye moglegheiter òg for Noreg. Trygging av eksisterande og etablering av nye arbeidsplassar er viktig i denne samanhengen. Avslutningsvis vil eg nemna at eg er glad for at det skal arbeidast vidare med spørsmålet om turistskatt, og for at komiteen ber Regjeringa sjå til å få etablert ei form for kontakt med næringa. Og det har statsråden kommentert positivt. Elles har eg merka meg at Arbeidarpartiet står aleine om å fokusera på lokalbefolkning og turistar sin tilgang til natur og friområde. Fleirtalet er mest opptekne av grunneigarane sine rettar i denne samanhengen. I slike spørsmål syner dei politiske skiljelinene seg betre enn på dei fleste felta. Arbeidarpartiet si omsorg for allemannsretten opplever eg som eit kvalitetsstempel – berre synd at me står aleine, og at fleirtalet på en slik måte avgrensar potensialet for reiselivsnæringa i dette landet.