Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2001-11-20:
Det er mange enkeltpersonar som kan vera med og gi St.prp. nr. 101 for 2000-2001 eit ansikt. Når Stortinget i dag gjer vedtak om økonomiske og administrative konsekvensar på utlendingsfeltet, er det t.d. mellom anna fordi det bur tusen personar i mottak som UDI hadde tenkt skulle få ein bustad i ein kommune i løpet av 2001. Det er ikkje plass til desse personane i kommunane. Lokale folkevalde strevar med spørsmål frå UDI, avklaring i lokalsamfunnet og økonomiske prioriteringar. Ifølgje media seier fleire kommunar no at dei ikkje har bustader disponible. Senterpartiets råd til kommunalministeren er at ho tek det innover seg, at ho erkjenner at det er manglande samsvar mellom oppgåver og midlar i kommunane. I år inneber dette ei innsparing på 194 mill. kr. Men det kan bety auka utgifter seinare. Det er ei hard belastning for mange av dei som blir verande svært lenge i mottak. Så var det òg 900 færre kosovoalbanarar som reiste tilbake før fristen. Blant dei var det nokre som sjølve meinte at dei ikkje hadde noko å reisa tilbake til, og det var nokre som meinte at dei måtte vera i Noreg så lenge dei kunne, og prøva alle ankemoglegheiter, ikkje minst av omsyn til barna sine. Der er det difor spart 13,5 mill. kr. Utlendingsnemnda ser ikkje ut til å fungera etter intensjonen. Færre saker enn rekna med blir behandla i nemnda – og der er 25 mill. kr spart. Men i tillegg går eg ut frå – sjølv om kommunalministeren ikkje hadde noko engasjement for å oppretta Utlendingsnemnda – at kommunalministeren syter for at Utlendingsnemnda fungerer etter intensjonen, at ho der ikkje avventar ei evaluering, men faktisk brukar si stilling til å syta for at nemnda fungerer slik som Stortinget hadde tenkt. Det er einslege mindreårige som opplever at dei ikkje får den omsorga, den støtta og den hjelpa som var føresetnaden seinast ved Stortingets behandling av St.meld. nr. 17 for 2000-2001 om flyktningpolitikken. Det viser seg at det er mottak og kommunar som ikkje følgjer godt nok opp. Eg finn grunn til å understreka nettopp det i dag. Eg er svært uroleg for dei einslege mindreårige som dette gjeld, som ikkje er så mange, men som det er så avgjerande viktig å få gitt ein god start i Noreg. Eg ber om at det blir tatt tak i dette før gjennomgangen av utlendingslova, for den gjennomgangen skal jo, etter det eg forstår, vara ut året 2003. Vi i Noreg må òg halda oss til at vi lever i ei verd med uro, krigstilstandar og fattigdom, der nokon som har reelt grunnlag for det ber om ly, etter FN og andre sine konvensjonar, og der det er nokon som bankar på døra vår fordi dei vil gjera det same som mange nordmenn gjorde for kort tid tilbake – då dei søkte lukka i USA og i andre land. Senterpartiet er einig i dei tiltaka som det i dag er føreslått å setja i verk for å sortera saksmengdene i høve til å avvisa raskare dei som ikkje synest å ha ein grunn som held til å søkja asyl. Men vi er djupt ueinige i at dei som på førehand synest å kunna verta definerte som grunnlause søkjarar, skal plasserast saman med dei som har karakteristikken kriminelle. Det synest vi er feil, og vi vil be om at statsråden er spesielt merksam på rettstryggleiken i høve til såkalla hurtigprosedyrar, og at ho òg har i fokus det som gjeld tolketeneste, og det som skjer på innsida av mottaka, for å gjera tilhøva betre for dei som blir verande her i alle fall for ei stund. Lat meg så heilt til slutt understreka: Det er eitt forslag som Senterpartiet spesielt tar avstand frå, og det er å ta frå asylsøkjarane den moglegheita som dei i dag har til å søkja arbeidsløyve. Det betyr så mykje for dei som får det. Dei får moglegheit til eit meir meiningsfylt tilvere. Dei kan då òg fylla ledige jobbar i dette landet og på den måten få ei anna moglegheit til kontakt med lokalsamfunnet rundt mottaket.