Hadia Tajik (Arbeiderpartiet), 2021-06-15:
Dersom det endeleg skal verta vanlege folk sin tur, kan det ikkje vera lommeboka eller bustadsadressa som styrer kva for velferd det er dei får. Då har kommuneøkonomien avgjerande betydning. Politikk er å prioritera, og me har sett høgreregjeringa sine prioriteringar gjennom åtte år. Dei har brukt fleire tiltals milliardar på å kutta i skattane, og dei har kutta mest til dei som har mest frå før. Rett skal vera rett – kommuneøkonomien har òg opplevd vekst, men veksten i økonomien har vore lågare enn veksten i oppgåver. Alle har krav på god og grunnleggjande velferd. Det at det har vorte fleire eldre som lever lenger, skal ikkje bety at kvaliteten på tilbodet som dei får, må gå ned. Men då må kommunane få dei pengane dei treng for å løysa dei oppgåvene dei skal ha. Sånn som Arbeidarpartiet ser det, er det ingen tvil om at regjeringa sitt forslag for 2022 er altfor lågt, når kommunane har store uløyste oppgåver innanfor sentrale velferdsområde. Me vil difor forsterka kommunane og fylka sine inntekter med 3 mrd. kr utover forslaget til regjeringa. Tidleg under koronapandemien såg partia verdien av å stå saman om nokre prinsipp. Etter kvart under handteringa av pandemien har me tydelegare sett avstanden mellom partia i sentrale politiske spørsmål, som finansieringa av velferda vår. Det vart sagt på tvers av partia i 2021 at kommunane og fylka skal kompenserast for dei samla verknadene av skattesvikt, av inntektsbortfall og meirutgifter i forbindelse med koronautbrotet, og for Arbeidarpartiet er det ingen tvil om at kommunane og fylka må kompenserast fullt ut. Så må auka økonomisk handlingsrom for å møta demografiske og økonomiske utfordringar og klima- og omstillingsutfordringar koma i tillegg. Det handlar om rettferd. Dei som har stått i førstelinja for å handtera pandemien, kan ikkje oppleva at dei sit igjen med rekninga. Pandemien er nasjonal, og finansieringa av handteringa må òg vera eit nasjonalt ansvar. Kvar enkelt kommune kan ikkje verta sitjande igjen med dette sjølv. Men det handlar òg om ambisjonar. Kommunane skal ikkje berre vera eit forvaltningsnivå, dei skal vera ein velferdstilbydar, dei skal vera der når ungane våre treng barnehageplass eller skuletilbod. Dei skal vera der når foreldra våre treng omsorg. Dei skal vera der når folk opplever økonomiske kriser og treng støtte frå fellesskapet gjennom sosialhjelp. Her skil me lag med høgrepartia. Dei har lenge ønskt å opna for fleire private tilbydarar i den lokale omsorga, etter modell frå Sverige. Men det vert jo ikkje fleire tilsette av at det vert fleire private omsorgstilbod. Det vert ikkje meir pengar av at det vert fleire private omsorgstilbod. Det vert berre fleire private omsorgstilbod. Arbeidarpartiet meiner ikkje at ein skal forby private omsorgstilbydarar, men me er veldig tydelege på at det er det offentlege som må ha hovudansvaret. Viss ikkje risikerer me store variasjonar i kvalitet. Me risikerer eit lite heilskapleg tilbod. Me risikerer at pengane heller enn å gå til felles velferd, går meir til velferda til enkelte og mindre til velferda til andre. Det er denne kontrollen, denne kvaliteten og det heilskaplege tilbodet som eg er bekymra for kan verta svekt. Dei siste åtte åra har dei pengesterke fått meir enn nok. Dei har fått målretta skattekutt. Dei har fått politisk makt ved at det er deira interesser som er tydelegast representerte gjennom regjeringa sin politikk. No må det snart verta vanlege folk sin tur. Det å prioritera den lokale velferda og sørgja for økonomiske musklar til kommunane våre og fylka våre er ein av fleire måtar som Arbeidarpartiet vil sikra at det no endeleg kan verta vanlege folk sin tur.