Jon Lilletun (Kristelig Folkeparti), 2002-10-17:
Olaf Gjedrem, som er saksordførar, er fråverande i dag, og difor held eg hans og Kristeleg Folkepartis innlegg. Det er ei kjend sak at saka om innlemming av barnematdirektiva har teke lang tid for fleire regjeringar. Kjernen i saka er at kosthaldet for norske småbarn er noko annleis enn i mange EU-land. Vi veit at mange norske barn blir amma lenge, at mange får tran eller andre vitamintilskot, og at norske barn et mykje kornbasert, jernberikt graut. På denne måten får norske barn i seg det dei treng både av vitamina A og D og andre næringsstoff. Barnematdirektiva vil opne for at tilskot av vitamina A og D kan skje direkte i grautprodukt med ganske høge maksgrenser. Fordi norske barn et mykje graut og i tillegg tek tran eller tilsvarande tilskot, ser ein for seg at den samla mengda av A-vitamin og D-vitamin som barna kan få i seg, kan bli for mykje av det gode, i alle fall for nokre barn. Frå EU-sida har ein ikkje vist forståing for at det finst ein særnorsk situasjon, og det er sett press på Noreg. Vi veit ikkje sikkert kva for mottiltak som ville kunne kome frå EU-sida dersom vi no ikkje hadde følgt opp, men vi veit at eit eventuelt veto frå norsk side ville kunne setje Noregs deltaking i det europeiske arbeidet med matvaretryggleik i fare. Heilskapen i EØS-samarbeidet må vi òg ta omsyn til. Regjeringa har difor i samråd med faginstansane søkt å finne ei løysing innanfor EØS-avtalen som samtidig sikrar helsa for norske barn – og det har Regjeringa klart. Det blir sett inn til saman 16 mill. kr på avbøtande tiltak i perioden 2002–2006. Desse tiltaka er: å sikre oversikt over samansetninga av barnematprodukt på den norske marknaden, m.a. gjennom utvikling og drift av system for meldeplikt for produkta til Statens næringsmiddeltilsynkosthaldsundersøkingar blant spedbarn og småbarneventuell revisjon av tilrådingar for spedbarnsernæring og utarbeiding av nye kostrådkompetanseheving og materiell til helsepersonell, spesielt ved helsestasjonaneinformasjonsverksemd til småbarnsforeldre og andre nøkkelgrupperkontakt med industrien når det gjeld berikingspraksis Det einaste punktet som gjer at norsk barnemat kan hende vil måtte forandre seg noko, gjeld barnematdirektiva sine minimumsverdiar for protein, A-vitamin og D-vitamin i grautprodukt. Minimumsverdiane er låge, og med gode råvarer skal beriking ikkje vere nødvendig. Men om verdiane på desse punkta skulle vere for låge i eit produkt, blir det no påbod om ei viss beriking. Dette medfører ikkje noko helseproblem. Bortsett frå dei nemnde minimumsgrensene har barnematprodusentane og matvarekjedene i Noreg sagt klart frå: Dei har ikkje tenkt å starte med vitaminberiking eller anna beriking av barnemat som skal seljast i Noreg. Grunnen er at det ikkje finst noko ønske på den norske marknaden om dette. Det er difor lite truleg at barnematdirektiva vert eit kosthaldsproblem. Likevel vil styresmaktene, gjennom kosthaldsundersøkingar og den nye registreringsordninga, heile tida halde oversikta i tilfelle kosthaldet til norske barn skulle endre seg, eller i tilfelle berikte produkt likevel skulle kome på marknaden. Eg kjenner meg viss på at alle i denne salen er svært opptekne av helsa til norske barn. Og vi er samde om at norske barn har krav på eit sunt kosthald og gode kosthaldsråd. Eg trur òg debatten i dag vil vise at vi er samde om det. Samstundes er eit stort fleirtal i salen oppteke av å vedlikehalde EØS-avtalen og av det breiare europeiske matvaretryggleiksarbeidet. Eg er oppteken av begge delar. Med dei kompenserande tiltaka kan vi greie begge delar, altså både syte for eit sikkert kosthald for norske barn og vareta EØS-avtalen. På den bakgrunnen føler eg meg trygg på at Regjeringa her på ein god måte har funne avbøtande tiltak, slik at den skepsisen ein har hatt til denne innføringa, kan leggjast til side, og at dette kan gjennomførast på ein god måte. Til slutt: Eg må nok seie at ser vi rundt oss, ser vi at barn i dei fleste europeiske land, òg i dei andre nordiske landa, ser ut til å leve rimeleg godt.