Olaf Gjedrem (Kristelig Folkeparti), 2003-11-25:
I vår behandla me patentdirektivet – ei sak som Kristeleg Folkeparti i mange år har hatt prinsipielle og grunnleggjande etiske innvendingar mot, og som òg Venstre og Kristeleg Folkeparti hadde eit eige atterhald mot i samband med Sem-erklæringa. Me gav no i vår sterke ytringar for desse innvendingane i våre innspel her i Stortinget, samtidig som Kristeleg Folkeparti og Venstres medlemer i Regjeringa tok dissens i denne saka. Dissensen var grunngjeven ut frå etiske innvendingar, omsynet til det biologiske mangfaldet og omsynet til utviklingslandas moglegheiter for utnytting av eigne genressursar. Det som er viktig for Kristeleg Folkeparti når det likevel er eit fleirtal både i regjering og storting for patentdirektivet, er at ein legg til grunn ei mest mogleg restriktiv praktisering av dette direktivet i tråd med tidlegare praksis. Derfor har me inngått i fleirtalet for den odelstingsproposisjonen som me behandlar her i dag – om gjennomføring av EUs patentdirektiv i norsk rett. I denne saka er det heilt klart at me ynskjer å påverka for å avgrensa praksis. Høyringsinstansane er einige om at det er viktig å unngå ei liberal praktisering av patenteringsvilkåra, sjølv om det er noko meir uklart kor restriktivt dei meiner at patenteringspraksisen bør vera. Me meiner den bør vera så restriktiv som mogleg innanfor dei rammene som er gjevne. Me må utnytta det handlingsrommet me trass i alt har, og finn det derfor fornuftig at departementet foreslår at Patentstyret blir lagt på line med myndigheitene i dei mest restriktive EU-landa. Kristeleg Folkeparti finn det både logisk og føremålstenleg at den internasjonale utviklinga går i retning av eit meir kritisk syn på kva for nyvinningar på bioteknologiområdet som ein bør gje patentvern og på omfanget av vernet. Det er føremålstenleg at òg Konkurransetilsynet bør få moglegheit til å gje tvangslisens i tillegg til domstolane, slik at saker om tvangslisens då kan bli avgjorde raskare og billegare enn ved domstolsbehandling. Me er einige om at det vil bli lettare å kontrollera om genressursane er innhenta i samsvar med nasjonale reglar om samtykke dersom patentsøkjar opplyser om leverandørland. Kristeleg Folkeparti er einig i at ein bør synleggjera og støtta opp om prinsippet om at ein sjølv skal rå over eigen lekam. At Patentstyret skal kunna rådføra seg med ei etisk nemnd i forhold til vurderinga av om ei oppfinning strir mot føresegner om offentleg orden eller moral, synest me er svært føremålstenleg. Det er ikkje tvil om at dette vil gje eit betre avgjerdsgrunnlag og styrkja saksopplysningane i sakene dette styret har til behandling. Høyringsinstansane viste at det er delte oppfatningar om om klagefristen bør utvidast. Me er einige med departementet i at ein utvida klagerett vil gjera det enklare og billegare å angripa patent som strir mot føresegnene om offentleg orden eller moral, og at dette blir ståande i patentregisteret. Me i Kristeleg Folkeparti sluttar oss til forslaget om at gardbrukarar ikkje skal betala eige vederlag for bruk av patentverna formeringsmateriale frå dyr i samsvar med landbruksunntaket. Me støttar òg opp under ei harmonisering av regelverket, jf. patentsamarbeidskonvensjonen som patentlova byggjer på, slik at den generelle fristen for å be om at ein internasjonal patentsøknad skal gjelde i Noreg, blir utvida frå 20 månader til 31 månader, tilsvarande dei andre nordiske landa. Til slutt: For Kristeleg Folkeparti er den internasjonale utviklinga, med til dels strenge fortolkingar og restriksjonar i praktiseringa av patentdirektivet, svært positiv, og me føler òg at våre standpunkt og argument så absolutt har verdi og betyding. Dernest er det av verdi for oss at me er med på å påverka den praktiseringa som dette får i norsk lov, påverka i internasjonale fora og elles setja etiske, miljømessige og u-landsmessige omsyn på den politiske dagsordenen.