Anita Apelthun Sæle (Kristelig Folkeparti), 2001-02-20:
Kristeleg Folkeparti er oppteke av å finna gode løysingar for førstegangsetablerarar på bustadmarknaden. Høge bustadprisar og ofte stor studiegjeld gjer at mange unge har problem med å kjøpa sin eigen bustad. Det gjer det nødvendig å betra finansieringsmoglegheitene for dei som skal etablera seg for fyrste gong. Kristeleg Folkeparti er samd med forslagsstillarane i at det er urimeleg at familiens formuessituasjon skal avgjera om ungdom kan vera i stand til å kjøpa eigen bustad. Kristeleg Folkeparti støttar imidlertid ikkje Dokument nr. 8-forslaget som vi i dag har til behandling. Modellen som er skissert i forslaget, byggjer på at all grunnfinansiering innan bustadbygging skal finansierast av ordinære finansinstitusjonar, og at Husbanken skal slutta med å gje oppføringslån. Husbanken skal derimot ta ansvar for all toppfinansiering blant førstegangsetablerarar. Sjølv om Kristeleg Folkeparti er positiv til at Husbanken i større grad enn no kan verta ein bank for førstegangsetablerarer, så må den ikkje gjerast om til ein bank berre for førstegangsetablerarar. Modellen som vert skissert i forslaget, vil kunna stengja ute ein del av dei som skal etablera seg for fyrste gong. Ein privat finansinstitusjon vil ofte vurdera betalingsevna strengare enn Husbanken. Dette kan føra til at dei som har mest behov for lån i Husbanken, vil verta stengde ute. Kristeleg Folkeparti vil peika på at det er viktig å behalda oppføringslånet, fordi oppføringslånet er eit godt incitament for å satsa på bygging av nye bustader, både blant burettslag og andre byggherrar. Oppføringslånet er viktig for bustadbygginga i distrikta. Ein del av dei som har behov for å kjøpa bustad, t.d. studentar og trygda, vil ikkje ha god nok inntekt til å få lån i private finansinstitusjonar. Kristeleg Folkeparti ynskjer å betra tilbodet til fyrstegongsetablerarar med følgjande: Langt fleire bør få moglegheit til å få kjøpslån i Husbanken. Kjøpslånet er som kjent Husbankens lånetilbod til grunnfinansiering ved kjøp av brukt bustad. Inntektsgrensene har der vore altfor låge. Kristeleg Folkeparti ser det som viktig å endra reglane for behovsprøving for å etablera lån. Det bør leggjast til rette for fullfinansiering der det er behov for det. Samtidig må BSU-ordninga byggjast ut. Å stimulera til sparing er svært positivt, også for dei unge. Kristeleg Folkeparti meiner at det er behov for å gje fleire av dei som vil ha varig låg inntekt, moglegheiter for å få etableringstilskot. Det er viktig at studentfamiliar får moglegheit til å kjøpa seg ein bustad gjennom Husbanken. Betalingsevna deira må vurderast ut frå framtidig betalingsevne, ikkje ut frå den dei har som studentar. Kristeleg Folkeparti er samd med forslagsstillarane i at minstekravet til arealnormer i Husbanken vert redusert. Dette vil auka moglegheita for at unge og andre med låg finansieringsevne kan kjøpa sin eigen bustad. Vi vil understreka at det er viktig at kommunane legg til rette for tomter til bustadutbygging, noko som mange plassar er ein flaskehals. Kristeleg Folkeparti ynskjer at bustadpolitiske utfordringar vert sette på dagsordenen. Men før ein eventuelt gjer større endringar, meiner Kristeleg Folkeparti at vi må avventa arbeidet frå det bustadpolitiske utvalet og den etterfølgjande stortingsmeldinga. Eg vil ta opp forslaget frå Kristeleg Folkeparti, Høgre, Senterpartiet og Sosialistisk Venstreparti, forslag nr. 1, som eg vil utfordra Framstegspartiet til å støtta.