Ingebrigt S. Sørfonn (Kristelig Folkeparti), 2000-06-08:
Ordet «opsjon» vekkjer svært ulike assosiasjonar, alt frå vakker musikk til det meir skjellsordprega. Det er ikkje tilfeldig at det har vorte slik, for opsjonar kan vera eit positivt og nyttig verkemiddel for sunn næringsutvikling og medeigarskap, men det kan òg nyttast i grådigheitskulturen si teneste og på ein måte som slett ikkje var tenkt frå lovgjevar si side. Difor vil eg understreka at både lovgjevar og næringsliv har eit felles ansvar for å betra opsjonsomgrepet sitt omdømme og på den måten utvikla dei positive sidene ved bruken av dette instrumentet. Opsjonar er ei sak som har fått mykje spalteplass i avisene den siste tida. Oppslaga har variert. Det har vore sterke utsegner mot opsjonar basert på at nokon har misbrukt ordninga, eller i alle fall handla mot det som har vore hovudintensjonen med ordninga. Men det har òg vore mange oppslag som har peika på dei positive sidene ved ei god opsjonsordning. Mange verksemder, ikkje minst små verksemder i oppstartingsfasen, kan trenga opsjonar som eit verkemiddel for å halda på arbeidskraft, og ikkje minst halda på nødvendig kompetanse. Og det er dette siste som er vårt føremål når me går inn for å gjera opsjonsskattlegginga gunstigare. I Kristeleg Folkeparti er vi nøgde med at Regjeringa så raskt la fram forslag om å endra skattelova på dette punktet. Det er òg gledeleg at Regjeringa har lagt fram eit forslag som er i tråd med det forslaget som sentrumspartia fremja under debatten om regjeringa Stoltenberg si tiltredingserklæring. Skattlegging av opsjonar i arbeidstilhøve har vore i endring, frå oppgjersskattlegging frå og med inntektsåret 1990 til ervervsskattlegging i 1996, og med ei viss endring frå og med inntektsåret 1999 til det forslaget som no ligg føre om å avvikla skatteplikta ved erverv av ikkje-børsnoterte opsjonar i arbeidstilhøve. Opsjonar brukt på ein rett måte kan vera eit avgjerande verkemiddel for å sikra overleving, vekst og utvikling hos ein del verksemder, spesielt gjeld dette små verksemder, og ikkje minst små nystarta verksemder. For ei verksemd som nett er starta opp, er ikkje kapital alltid det ein har mest av. Kanskje har heller ikkje verksemda kome så langt at inntektene er særleg store, og kanskje må verksemda driva ei tid før den får innpass i ein vanskeleg marknad. Kanskje må dei utvikla produkta sine over tid før dei har noko å selja. Då vert lønsevna i denne perioden lita, men framtidig inntekt kan likevel verta stor. I verksemder der dei tilsette har stor kompetanse og er etterspurde frå andre, kanskje frå konkurrerande verksemder, kan opsjonar vera eit viktig verkemiddel for å halda på tilsette og dermed på kompetansen. Dei skattereglane som gjeld for opsjonar i dag, inneber at ein vert skattlagd når ein får opsjonen, altså på tildelingstidspunktet. Me konstaterer at gjeldande ordning ikkje er god nok. Det har gjort opsjonsordninga mindre attraktiv. Difor har me i Kristeleg Folkeparti slutta oss til forslaget frå Regjeringa om at skattleggingstidspunktet skal flyttast til tidspunktet for realisering av opsjonen. Ved ei slik omlegging vil ein få ei opsjonsordning som er betre, og som er meir på line med reglane i andre land. I ein internasjonalisert arbeidsmarknad veit me at for ein god del av den kompetansen me ønskjer å behalda i vårt land, er konkurransen med utlandet heilt reell. Det er difor viktig at me heile tida følgjer med på utviklinga i utlandet. I høyringsrunden har fleire teke til orde for at det bør vera høve til å fordela skatten over opsjonen si løpetid. Det vert hevda at skattebelastninga på realisasjonstidspunktet kan føra med seg så stor skattebelastning at opsjonsinnehavaren kan verta tvinga til å selja aksjar for å dekkja skattekrav. Dette kan nok vera reelt i enkelte tilfelle. Det vil me sjå nærare på. Men på den andre sida veit me at eit høve til periodisering òg vil gje betre moglegheiter for dei som vil utnytta opsjonsinstrumentet på ein måte som ikkje var tiltenkt frå lovgjevar si side. Me har difor ikkje slutta oss til Framstegspartiet og Høgre sitt forslag, men me meiner det er grunnlag for å sjå nærare òg på denne problemstillinga. Det har også kome opp forslag om å utsetja skattlegginga til mottakaren av opsjonen har selt aksjane, altså til realisasjonstidspunktet for aksjane. Kristeleg Folkeparti går ikkje inn for dette. Ei slik omlegging ville m.a. føra til eit skilje mellom dei som har aksjar etter å ha løyst inn opsjonar, og dei som har fått tildelt aksjar direkte. Det har òg frå einskilde hald vorte kasta inn ein tanke om at ein skulle ha realisering av opsjonen som skattegrunnlag, men med tidspunkt for sal av aksjane som tidspunkt for betaling av skatten. Det kan i grunnen høyrast litt forlokkande ut, men problemet er at aksjane i mellomtida kan ha mista verdi. Då har jo skatteevna til opsjonsmottakaren vorte kraftig forverra. I tillegg inneber det at avstanden mellom tidspunktet for når ein «tente» opsjonen i arbeidsforholdet, og når ein skal betala skatten, kan verta svært lang. Me ønskjer at opsjonar skal vera eit hjelpemiddel for å fremja sunn næringsutvikling, for å behalda ein høg og nødvendig kompetanse i norske verksemder og for å stimulera til medeigarskap. Me ønskjer ikkje at opsjonar skal vera eit instrument for ytterlegare stimulering av grådigheitskulturen eller for skattesnyting. Og me ønskjer at norske opsjonsskatteføresegner skal ha ei innretning som gjer at me kan hevda oss med utlandet i konkurransen om kompetanse og innsatsvilje. Difor står me bak fleirtalsforslaget om å be Regjeringa, i samband med statsbudsjettet for 2001, å leggja fram ei vurdering av eventuell endring i opsjonsskattlegginga for ytterlegare å forsterka opsjonar som verkemiddel for å fremja sunn næringsutvikling og medeigarskap. La meg til slutt understreka at dei lettene vi no gjer i opsjonsskattlegginga, ikkje har noko med fallskjermar å gjera. Dette dreiar seg ikkje om styremedlemer. Dette handlar om dei tilsette som i tillegg til løn kan få ein bonus dersom dei er med på å auka verdien av selskapet dei arbeider i. Det handlar om å gje norske IT-selskap betre konkurransevilkår.