Reidar Sandal (Arbeiderpartiet), 2007-11-29:
Odelstinget skal seinare i dag vedta nye skattereglar for reiarlag i landet vårt. Den nye ordninga, som m.a. inneber endeleg skattefritak for selskapsoverskot, vil vere svært konkurransedyktig i forhold til ordningane i andre land. Ein del aktørar som har kommentert skattlegginga for reiarlag dei siste vekene, har tydelegvis oversett dette faktumet. I dag skal det òg vedtakast overgangsreglar for reiarlag som er innanfor den gjeldande ordninga, og som vel å gå over til det nye skatteregimet for reiarlag. Desse reglane gjeld skattekredittane som er bygde opp innanfor den gjeldande skatteordninga. Opplegget er at to tredeler av skattekredittane skal innbetalast over ein periode på ti år. Den resterande tredelen skal avsetjast i selskapa til å finansiere miljøtiltak. Det har av enkelte vore reist tvil om den foreslåtte overgangsordninga representerer eit brot med Grunnlova § 97. Paragrafen set nemleg forbod mot å gi tyngjande lover med tilbakeverkande kraft. I praksis er det ikkje all tilbakeverknad som blir ramma av forbodet. Tilbakeverknad kan aksepterast dersom det ikkje er klart urimeleg eller urettferdig. Det som gjer denne saka spesiell, er at tilbakeverknaden gjeld for ein relativt lang periode. Det er nok ikkje rettspraksis for så lang tilbakeverknad som det er snakk om i den aktuelle saka. Vi som representerer regjeringspartia, har derfor i behandlinga av saka lagt stor vekt på at alle sider skal takast med i vurderinga. Særleg har det vore viktig at konsekvensane for næringa og enkeltreiarlag blei klargjorde. Gjennomgangen har vist at sjølv om næringa er godt rusta til å klare ei gradvis innbetaling av dei utsette skatteforpliktingane, kan ein ikkje sjå bort frå at enkelte reiarlag kan få store betalingsproblem. Dersom slike problem oppstår, vil det ikkje vere skatteinnbetalingane åleine som er årsaka, men ein kombinasjon av innbetalingane og andre disposisjonar eller hendingar knytte til det aktuelle selskapet. Det er likevel eit sentralt poeng at overgangsordninga er utforma på ein slik måte at skattekredittane skal reknast ut med utgangspunkt i den kapitalen som finst i selskapa pr. i dag. Selskap som ikkje har auka verdien sin i den perioden den gjeldande skatteordninga har eksistert, vil heller ikkje ha latente skatteforpliktingar. Dette er faktisk eit ganske berande resonnement i denne samanhengen. I tillegg til vurderinga av konsekvensane for reiarlaga har vi som representerer regjeringspartia, vore opptekne av å sjå grundig på korleis skattytaren sitt behov for eit føreseieleg system er handtert. Etter å ha gjort denne gjennomgangen har vi kome til at den foreslåtte overgangsordninga ikkje kan seiast å vere klart urimeleg eller urettferdig. Vi meiner at forslaget frå Regjeringa gir ei balansert løysing som på ein tilfredsstillande måte tek vare på borgaren sitt krav om vern etter Grunnlova § 97 og Stortinget sin handlefridom i forhold til å kunne gi nye skattelover. Det har vore lagt avgjerande vekt på at vi ikkje kan sjå at dei politiske målsetjingane om ei god samla løysing for næringa samtidig som sterke fordelingsomsyn er tekne vare på, kunne ha blitt oppnådd på ein annan måte enn det som her er foreslått. Eg registrerer at opposisjonen ikkje ønskjer å støtte forslaget til overgangsreglar. Framstegspartiet er det einaste av opposisjonspartia som på dette området opererer på ein ryddig måte. Partiet går imot forslaget frå Regjeringa, og Framstegspartiet tek konsekvensen av det i budsjettopplegget sitt. Dei andre opposisjonspartia derimot går inn for ei hybridordning. På den eine sida stemmer dei imot forslaget frå Regjeringa. På den andre sida legg dei opp til å bruke ein vesentleg del av skatteinntektene i sine alternative budsjett. Dermed viser Høgre, Kristeleg Folkeparti og Venstre gjennom handling at dei ikkje avviser den vurderinga som fleirtalet i Stortinget her gjer.