Bjørn Jacobsen (Sosialistisk Venstreparti), 2002-11-14:
Frå vi starta debatten her for to-tre timar sidan, har melodien vore, og det var saksordføraren som la an melodien, at dette ikkje er noko å diskutere. Det er ikkje noko nytt. Sjølv om avisene dagleg er smekkfulle av nyheiter frå Brussel, skal vi nærmast ikkje diskutere dette. Dette er ein trend og ein melodi som går igjen i vår komite: Utanrikspolitikk skal ein ikkje diskutere. Vi sit i den utvida utanrikskomiteen, og kjem det eit pip frå to–tre parti om at vi vil ha dette opp for å diskutere det i open sal, er det nærmast som om vi er landsforrædarar. Det er ikkje slik det skal vere, vi skal ha debatt om utanrikspolitikken. Saker som vi må presse på for å få opp frå den utvida utanrikskomiteen til ope storting, driv USA og diskuterer i Kongressen i dagevis, og FN diskuterer dei i dagevis. Det er ein kultur på at vi ikkje skal diskutere desse tinga. Så har det vore spørsmål frå enkelte om kvifor vi ber om ei utgreiing og ikkje knallar til med eit direkte utmeldingsforslag. Vi vil ha ei utgreiing framfor alt fordi meldinga er taus om det problematiske ved EØS-avtalen. Ho er òg ideologisk, fordi ho ikkje peiker ut noko alternativ. Ho tar t.d. ikkje opp problemet med det vi kan kalle gode norske dydar som verdikonservatisme og delvis òg sosialisme, versus det nye som kjem inn, nemleg liberalisering, fridomar og ei råare form for kapitalmakt. Når det gjeld landbruk og fisk, er, om ikkje Regjeringa er i stand til å vege mellom dei to primærnæringane våre, den mest eksportavhengige næringa – fiskerinæringa – i stand til å gjere det for Regjeringa, trur eg. Fiskerinæringa ser at dei også er avhengige av den andre primærnæringa, landbruket, for å få til berekraftige og livskraftige samfunn kysten rundt. Distriktsbefolkninga kjem truleg til å vere dei som kjem til å klare det som Regjeringa ikkje klarer, nemleg denne balansegangen. Vi har i dag ein frihandelsavtale som inneber at vi sel fisk tollfritt til alle land i Aust- og Sentral-Europa. Fordelane med tollfridomen skal etter WTO-reglane kompenserast for når slike land blir medlemmer i EU. Kompensasjon blir gjeve i form av tollfrie importkvotar som gjeld for heile EU, som det blir sagt i meldinga. Slik kompensasjon fekk vi i Noreg då Sverige og Finland blei medlemmer av EU. SV vil likevel streke under at dersom vi frå norsk side skal påverke framtidig lovgjeving av betyding for EØS, må det bli sett inn mykje sterkare innsats på eit tidleg tidspunkt i EUs avgjerdsprosessar. Det er medan lovforslag blir førebudde i kommisjonen at EUs mange lobbygrupper set inn det vesentlege av sin innsats. EØS-avtalen gjev Noreg rett til å vere representert i dei arbeidsgruppene som EU-kommisjonen nyttar til å førebu ny lovgjeving for den indre marknaden, og dermed også for EØS. Det er viktig at også instansar utanfor departementa blir klar over kva som foregår. Detaljar kan ein naturlegvis ikkje leke frå arbeidet internt i EU, men at det blir førebudd ei rettsakt på eit område og kva slags hovudinnretning rettsakta skal ha, må bli kjent utanfor, også i Noreg. Regjeringa bør derfor alt i denne fasen gå ut offentleg med det dei har av forslag til nye EU-/EØS-lovar. Det går fram av stortingsmeldinga at det rutinemessig blir utarbeidd rammenotat om aktuelle rettsakter på eit tidleg tidspunkt, før dei er vedtekne av EU, og at dei blir oppdaterte kontinuerleg på alle stadia i EØS-prosessen. Innhaldet i desse rammenotata bør bli kjent både for Stortinget og for dei norske interesseorganisasjonane så tidleg at det blir mogleg å finne fram til alliansepartnarar i sjølve EU og i dei enkelte EU-landa.