Gunvor Eldegard (Arbeiderpartiet), 2010-04-19:
Først vil eg seia at me meiner det er positivt at tilsette får auka innflytelse og ansvar for eiga bedrift. Det er ulike lover som allereie i dag bidreg til dette – både selskapslovgjevinga, arbeidsmiljølova og skattelova. Det er fleire bedrifter som faktisk med dei reglane som er der i dag, har funne det lønsamt å etablera ordningar for tilsettes kjøp av aksjar i eiga bedrift innanfor det regelverket som me har. Difor meiner me at det ikkje er naudsynt med endringar i tråd med forslaget frå forslagsstillarane. Me er opptekne av å ha eit breitt, oversiktleg og rettferdig skattegrunnlag. Eit heilt sentralt mål med skattereforma i 2006 har vore å sikra større grad av skattemessig likebehandling av personar på same inntektsnivå, uavhengig av korleis inntekta er opptent. Det var brei semje om dette prinsippet i Stortinget da skattereforma vart handsama. Vidare vart det lagt vekt på at skattereglane bør spegla av faktiske økonomiske forhold, og det var tverrpolitisk semje om at det var behov for vesentlege innstrammingar i tidlegare regelverk for naturalytingar. I tråd med dette vart det gjort ei rekkje innstrammingar i skattlegginga av naturalytingar. Utgangspunktet i skattelova er no at alle ytingar frå arbeidsgjevar som utgjer ein privat fordel, skal sjåast som skattepliktig inntekt for den tilsette. Dette gjeld uavhengig av om ytinga vert gjeven i form av kontant løn eller som ei naturalyting. Når den skattepliktige fordelen av naturalytinga ikkje tilsvarer marknadsverdien, risikerer ein ei utholing av skattegrunnlaget, ved at skattefavoriserte naturalytingar vert nytta i staden for kontant løn. Erverv av aksjar vederlagsfritt eller til underkurs på grunn av arbeidsforholdet er difor som hovudregel skattepliktig arbeidsinntekt for den tilsette. Fordelen vil normalt utgjera differansen mellom salsverdien av aksjen på ervervstidspunktet og det den tilsette har betalt for aksjen, og inngår i grunnlaget for alminneleg inntekt og personinntekt. Dette er viktig for eit rettferdig og lett forståeleg skattesystem. For breie skattegrunnlag er avgjerande for å halda dei formelle skattesatsane låge og for å sikra skattesystemets stabiliserande verknad når konjunkturane svingar. Me trur òg at veldig gunstige skattereglar for tilsettes kjøp av aksjar kan føra til omfattande forskjellsbehandling mellom skattytarar som får eit slikt tilbod, og dei som ikkje gjer det. Forslaget opnar for å avløna ei avgrensa gruppe arbeidstakarar med gunstige ordningar. Det er først og fremst høgtlønte som har store økonomiske fordelar som er knytte til opsjonar og aksjar i arbeidsforhold. Skattefrie rabattar kan såleis tenkjast å verta eit tilbod som fortrinnsvis vert nytta av tilsette med høg løn, og som difor vert ei skattelette som har dårlege fordelingsverknader. Det er ikkje ei ønskt utvikling. Me meiner difor at ein ikkje skal innføra reglar som medfører at aksjar og opsjonar vert nytta til avløning hovudsakeleg fordi det gjev lågare eller utsett skatt. Gjennom arbeidsmiljølova har dei tilsette fått innflytelse og formell representasjon i bedriftas organ. At arbeid, ikkje berre kapital, skal vera grunnlag for innflytelse, er ein viktig del av den norske velferdsmodellen som Regjeringa forsvarar og skal vidareutvikla. At det no veks fram fleire bedrifter der dei tilsette òg får innflytelse gjennom medeigarskap, synest me er positivt. Men eg stiller spørsmål ved om samfunnet skal stimulera til dette gjennom skattesubsidiar, som ikkje berre bryt med skattereforma, men som òg har uheldige fordelingsverknader. No er det slik at skattelova allereie har eit unntak frå dette i utgangspunktet for i rimeleg grad å kunna stimulera til at tilsette kan erverva aksjar i eiga bedrift, med dei positive effektane det kan ha på arbeidsinnsats, arbeidsmiljø osv. Når det gjeld forslaget om KLAS, har me sagt i merknadene, og me seier det her, at Regjeringa faktisk har eit slikt forslag til vurdering som eg håpar får ei positiv behandling, men det kjem me tilbake til ved evalueringa av skattereforma. Me frå Arbeidarpartiet, Senterpartiet og Sosialistisk Venstreparti rår Stortinget til å leggja forslaget ved protokollen.