Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2008-02-12:
Prinsippet om tilpassa opplæring skal realiserast på kvar enkelt skule. Med vekst i kommuneøkonomien er dei sette betre i stand til å leggje forholda til rette for at alle elevar får eit forsvarleg utbytte av opplæringa. Forskinga er relativt eintydig på at segregering av elevar som viser åtferdsproblem, fører til at desse anten held fram med å ha eller får forsterka problema sine. Å plassere elevar i segregerte smågrupper kan òg føre til at nokre elevar vert sosialt isolerte. Ei omfattande etablering av særskilde og segregerande organisatoriske tiltak vil etter mi oppfatning ikkje løyse utfordringane i den norske skulen. Derimot må ein innanfor den offentlege skulen finne gode og tiltrettelagde løysingar for elevar med ulik bakgrunn og ulike utfordringar. Forslagsstillarane har i Dokument nr. 8:113 for 2006-2007 fremja 16 forslag for å handsame uro og disiplinproblema i skulen. Eg vil innanfor taletida kort kommentere nokre av dei sentrale forslaga. Forslaga nr. 3 og 4 i Dokument nr. 8-forslaget gjeld om det sosialpedagogiske arbeidet skal sjåast som ein del av ein heilskap, slik at det vert ein god samanheng mellom ulike tiltak for den einskilde eleven. Den sosialpedagogiske rådgjevinga har i dag òg fagpersonar med særskild fagleg kompetanse for det. Det vert no arbeidd med endringar i forskrifta om rådgjeving med sikte på å dele tenesta i ein sosialpedagogsk del og ein del som omfattar utdannings- og yrkesrådgjeving. Eg er positiv til at vi i større grad må sjå på korleis vi kan få sosialfagleg og annan type kompetanse inn i skulen, og kople kompetansen som finst, opp mot skulen - utan at eg trur dei verkemidla som vert foreslått her, er dei riktige. Til forslag nr. 5 i Dokument nr. 8-forslaget: Det er viktig at lærarar får tilbakemeldingar og vurderingar av korleis dei lukkast i arbeidet sitt. Skulane er pålagde å nytte Elevundersøkinga på sjuande og tiande trinn i grunnskulen og i vidaregåande opplæring. Undersøkingane gjev m.a. informasjon om korleis elevar, lærlingar og foreldre vurderer arbeidet til lærarane. Òg dei nasjonale prøvene og obligatoriske kartleggingsprøver gjev kunnskap om kvaliteten på arbeidet i skulen og om lærarane har lukkast. Så til forslag nr. 6 i Dokument nr. 8-forslaget: I skular der føresette vert involverte i arbeidsprosessane og i det pedagogiske arbeidet, vil desse kunne nyttast som ein ressurs. Dei vil òg styrkje ei positiv innstilling til skulen, læringsarbeidet og læringsmiljøet. FUG skal arbeide for godt samarbeid mellom skule og heim og skal ivareta interessa til foreldra i skulesamanheng. Utdanningsdirektoratet har nettopp i samarbeid med FUG laga eit forslag til samarbeidsavtale mellom føresette/foreldre og skule, som skal inspirere til samarbeid. Denne samarbeidsavtala vert særleg nyttig der ein opplever at det er store problem og konfliktar. Så til forslaga nr. 10 og 11 i dokumentet: Dagens rammeplan for lærarutdanninga krev at studentane skal utvikle evna til samhandling og kommunikasjon, og vere tydelege som leiarar. Vi vil jobbe vidare i den retning i samband med stortingsmeldinga om lærarrolla og lærarutdanninga framover. Det har til no vore full einigheit om at dei ekstra ressursane kommunane og fylkeskommunane er tilførde gjennom strategien «Kunnskap for utvikling» for perioden 2005-2008, skal prioriterast slik at dei er i tråd med lokale kompetansebehov. Ei evaluering vil kome til våren, og vi bør etter mitt syn, slik Regjeringa har foreslått i statsbudsjettet for 2008, vidareføre det i år. Når det gjeld forslag nr. 6 i Dokument nr. 8-forslaget: Alle skular skal ha eit skulemiljøutval der elevar og føresette skal vere i fleirtal. Skulemiljøutvalet skal medverke til at skulen, dei tilsette, elevane og dei føresette tek aktivt del i arbeidet med å skape eit godt opplæringsmiljø. Program for utvikling av eit godt læringsmiljø er mange. Det er tiltak som har dokumentert effekt, og som har fått statleg støtte. Så til forslag nr. 15 i dokumentet: Både PISA 2003 og Elevundersøkinga har vist at mange elevar vert plaga av uro i skulen. Opplæringslova §§ 2-9 og 3-7 pålegg skuleeigar å sørgje for at det vert fastsett ordensreglement for den einskilde skulen. Eg viser i denne samanhengen til at det er laga eit rundskriv, Udir - 07-2005, om ordensreglement som inneheld prinsipp for utarbeiding av og bruk av reglane. Når det gjeld forslag nr. 16, vil eg seie at det nyleg er oppretta eit utval som skal sjå på dei overordna prinsippa for spesialundervisning og retten til tilpassa opplæring. Det vart sagt her at Framstegspartiet er aleine om å meine at det er ein samanheng mellom læringsmiljø og resultat. Det er sjølvsagt feil. Sjølvsagt heng læringsmiljøet og resultatet for elevane tett saman. Spørsmålet er: Kva slags læringsmiljø ønskjer vi å leggje til rette for? Og kva for tiltak set vi inn for å få det læringsmiljøet? Då trur eg at dei fleste av oss kan verte einige om at kadaverdisiplin frå fortida ikkje er vegen vidare, men at vi må styrkje ein skule som fremjar respekt, at ein skal ta omsyn til kvarandre, og at elevanes handlingar får konsekvensar. Då er det nokre enkelttiltak som må setjast i verk - mange er i gang - men sjølvsagt er òg det heilskaplege arbeidet som skjer nasjonalt og lokalt, viktig.