Bjørn Lødemel (Høyre), 2010-06-03:
Eg er redd for at det er ein del av det eg seier i dag, som står i ein viss kontrast til saksordførar Strøm sitt innlegg. Energispørsmål er dei siste tiåra vorte eit av dei viktigaste internasjonale politiske spørsmåla. Klimautfordringa er sjølvsagt ein viktig grunn til dette. Det aller meste av utslepp av klimagassar heng saman med bruk og produksjon av energi. Sikker tilgang til energi er nøkkelen til utvikling og betre levestandard for milliardar av menneske i uviklingslanda. Tilgang til energi har også vore det i vår del av verda. 1,6 milliardar menneske manglar i dag tilgang på elektrisk kraft. Energiforsyningssikkerheit er også eit viktig politisk spørsmål i vår del av verda. Våre europeiske naboar har måtta fryse seg gjennom fleire av dei siste vintrane som følgje av usemje om gassprisar mellom Russland og deira naboland Ukraina og Kviterussland. Det er ein viktig grunn, i tillegg til klimautfordringa, til at EU har vedteke eit direktiv om ambisiøs satsing på fornybar energi, med ei forplikting om ein fornybar del på minst 20 pst. innan 2020. Det er berre i Noreg, Vest-Europas energistormakt, at vi lever i ein tornerosesøvn når det gjeld å diskutere energispørsmål. Her er det ikkje godt å vite kva dagens regjering meiner om dei store energipolitiske utfordringane. Sidan 2005 har den raud-grøne regjeringa med sine tre energistatsrådar berre levert ei einaste stortingsmelding om energipolitikk. Det var ei sak på fire sider om fornybar energi, der mesteparten av det politiske innhaldet faktisk vart trekt tilbake året etter. Det blir vel ei dryg side per statsråd i Olje- og energidepartementet. Dessutan hadde det vore fint å få handsame eit dokument der regjeringa signaliserer kva retning ho vil gå i i energipolitikken. Stortinget har heller ikkje fått noko grunnlag for ein politisk diskusjon om EU sitt fornybardirektiv, trass i at vi veit at det vil få betydelege konsekvensar for Noreg. Den førre energiministeren, Åslaug Haga, lanserte i si tid som statsråd ei energimelding, der ein kunne sjå energipolitikken i samanheng. Det syntest Høgre var ein god idé. Dessverre vart det berre med tanken, for noko av det første dagens olje- og energiminister gjorde då han etterfølgde henne, var å avlyse den varsla energimeldinga. Kvar gong vi har teke opp energi- og miljøpolitikk med olje- og energiministeren, har svaret vore anten månelanding på Mongstad eller Enova. No har òg månelandinga vorte utsett, og Enova si energirapportering har blitt slakta av Riksrevisjonen. Då er det ikkje fritt for at eg i dag føler meg litt som den vesle guten i eventyret – han som påpeika at keisaren ikkje hadde klede på seg. Eg meiner at energispørsmål bør stå høgt på den politiske dagsordenen i Noreg, som fortener at Stortinget med jamne mellomrom tek seg tid til ein grundig diskusjon basert på ei melding frå regjeringa. Noreg er den største produsenten av rein, fornybar energi i Europa. Det blir hevda med tyngde at vi er Europa sitt batteri. Vasskraft, som vi har mykje av i vårt land, er ein viktig stabilisator i den europeiske kraftmarknaden. Trass i at mykje av vasskrafta er utbygd og mykje er verna, er det framleis mogleg å utnytte meir av denne fornybare, utsleppsfrie energikjelda, som står for om lag 98 pst. av vårt kraftforbruk. Kva har den raud-grøne regjeringa gjort for å leggje til rette for meir utnytting av vasskrafta? Det eg tenkjer mest på, er statsministeren si nyttårstale der han annonserte at tida for dei store vasskraftutbyggingane er forbi. Eg meiner at vi i staden skal sjå på vasskrafta med nye auge. Dagens teknologi fører til langt mindre naturinngrep enn det gjorde på 1950- og 1960-talet. Det har vore ei rivande teknologisk utvikling på dette området. Dagens moderne vasskraftutbygging er ofte knapt synberr i naturen. I tillegg til konvensjonell vasskraft er det mykje meir å hente gjennom småskala vasskraftutbygging frå mini-, mikro- og småkraftverk. NVE anslår eit potensial på landsplan på 25 TWh ny kraftproduksjon frå småkraftverk. Dette er meir enn 20 pst. av dagens kraftproduksjon, og det dekkjer meir enn 80 pst. av straumforbruket til norske hushaldningar. Det er derfor ei skam å sjå korleis dei som har satsa dei siste åra og investert i småkraftverk, har vorte handsama av den raud-grøne regjeringa, jf. dagens debatt om grøne sertifikat. Investeringane i energiproduksjon er langsiktige og kostbare investeringar. Det krev stabile og gode rammevilkår. Potensialet for rein, fornybar energi i Noreg er blant dei største i Europa, og Noreg har eit stort ansvar for å leggje til rette for at rein, fornybar energi frå Noreg er med på å gjere Europa i stand til å nå klimamåla. Dette er nokre av dei utfordringane og moglegheitene vi står overfor i energipolitikken, og det bør diskuterast i samband med ei energimelding, der det høyrer heime i ei stortingsmelding om vasskraft. På vegner av Høgre vil eg derfor støtte framlegget frå Framstegspartiet.