Gunvor Eldegard (Arbeiderpartiet), 2007-06-14:
Me har no årets jordbruksavtale til behandling. Eg vil starta med å seia at eg er veldig glad for at me kom fram til ei løysing som både Bondelaget og Småbrukarlaget slutta seg til. Dette var eit oppgjer som det var store forventningar til, det har mange vore inne på så langt i debatten. Men det skulle berre mangla. Me har ei regjering no som har signalisert veldig klart og tydeleg at ho vil satsa på jordbruket. Resultatet i år vart eit historisk godt oppgjer, som følgjer opp fjorårets avtale med nok eit lyft til jordbruket. Med ei auka inntektsramme på 975 mill. kr, som svarar til ein inntektsvekst på om lag 17 000 kr pr. årsverk frå 2007 til 2008, er det all grunn til å vera fornøgd. Dette gjev ein inntektsauke på 10 pst. Til samanlikning har den årlege inntektsveksten dei siste åra i snitt vore 2 3/4 pst. i landbruket, mens andre grupper i snitt har fått 4 pst. I fordelinga vart partane m.a. samde om å prioritera det grasbaserte husdyrhaldet. Nokre har kalla denne avtala for tidenes saueoppgjer, og det er all grunn for sauebøndene til å vera nøgde. Eg har von om at dette no snur den utviklinga me har sett dei siste åra, der dei minste sauebruka går ut. Talet på dei er faktisk halvert på fem år. Det er spesielt ille for kulturlandskapet at sauen forsvinn, og det er òg verdt å merka seg at det er ei underdekning av sau i marknaden. Me burde ha alle føresetnadar for sauehald her i landet. Regjeringa har sett seg ambisiøse mål om økologisk produksjon. Målsetjinga er å auka etterspørselen etter norskproduserte varer. Gjennom årets avtale vert økonomien for dei som har eit langsiktig perspektiv på omlegging til økologisk drift, styrkt. Økologisk produksjon er også miljøvennleg dersom me produserer den og har moglegheit for å få råvarer her heime. Det vert jo eit paradoks når ein må henta råvarer til den økologiske matproduksjonen frå andre sida av kloden, i alle fall når me skal sjå det i ein miljøsamanheng. Denne avtala satsar òg på miljøet. Me satsar på bioenergi, det er eitt døme, men eg har lyst til å seia litt om andre miljøtiltak. Morsavassdraget har fått ekstra merksemd i dette oppgjeret. Stønad til bl.a. fangdammar er eit tiltak som er med på å betra vasskvaliteten der. Men alle kommunane som er innanfor dette vassdraget, frå Ski kommune i nord til Rygge kommune i sør, har gjort ein kjempeinnsats her. Med løysingar som bl.a. fangdammar, som betrar vasskvaliteten, vil dette på sikt gje resultat. Det er viktig at det framleis er eit lokalt trykk, men det er òg viktig at me kan gje ekstra midlar over avtala. Eg har lyst til å knyta nokre kommentarar til dei behova for nyinvesteringar som jordbruket står overfor, ikkje minst for å møta krava som er sette til dyrevelferd, og nye reglar om lausdriftsfjøs frå 2024. Her må me samarbeida med næringa for å gjera denne overgangen så smidig som mogleg, og investeringsverkemidla bør prioriterast til ombygging eller nybygg som følgje av desse krava. Det må ikkje vera tvil om at norsk landbruk faktisk er omstillingsdyktig. Eg er imponert over den kreativiteten og evna til innovasjon som eg ser i norsk landbruk. Den svartmålinga som spesielt Framstegspartiet driv med når det gjeld norsk jordbruk, tek me i Arbeidarpartiet difor sterkt avstand frå. Likevel synest eg det er moro å sjå at ein samla komite legg vekt på at grunnmuren i framtidslandbruket er å utvikla landbruket som matprodusent, og at det skal leggjast til rette for ein variert bruksstruktur som både tek omsyn til tradisjonelle familiebruk og gjev høve for ulike former for samarbeid. Det kan jo sjå ut som om det er tverrpolitisk semje om framleis å ha det fantastisk fine landbruket me har.