Petter Løvik (Høyre), 2004-06-15:
Eg trur at dommen til ettertida over den perioden vi har vore inne i dei siste åra, vil vere at det har skjedd ein samferdselsrevolusjon, ein revolusjon som gjer at vi får betydeleg betre samferdsel, at vi får meir igjen for pengane, og at vi har sett sjansane til nytenking som ligg der, og gjort oss nytte av dei. Vi ser det på luftfartsområdet, der vi har klart å få ein betre konkurranse. Vi har fått prisane ned, og vi har fått ein auka trafikk. Vi ser det på vegområdet, der vi har klart å få meir effektivitet inn i systemet, både ved administrative endringar i forvaltinga i Statens vegvesen og ved å få ein meir reell konkurranse der tidlegare Statens vegvesen, no Mesta, kan konkurrere på lik linje med andre selskap. Vi ser allereie store resultat av dette, både i luftfarten og på vegsida. Vi har også starta på banesida. I dag har vi to aktørar på persontransporten på bane, NSB og Flytoget. Vi vil ha inn fleire for å kunne gi folk flest eit betre tilbod og for å heve jernbanens status og bruken av jernbane i Noreg. I NTP er det ei vidareføring av denne politikken som er regjeringspartia sitt viktigaste ærend. Vi får fleirtal for å føre vidare hovudtrekka i den strukturpolitikken vi har ført dei siste åra. Også på løyvingssida har vi i løpet av desse tre åra klart å snu den langsiktige nedovergåande trenden som vi hadde gjennom 1990-talet, som Oddbjørg Ausdal Starrfelt også nemnde i sitt innlegg. Etter at sentrum-Høgre-regjeringa kom til, har vi klart å snu trenden til ein oppovergåande trend, både på vegsida og på banesida, og vi vil følgje opp dette. Sjølv om vi får fleirtal for det meste av dei strategiske grepa, som er det viktigaste i denne planen, er det eit interessant skilje i denne innstillinga. Sosialistane seier no eit klart nei til å fortsetje denne moderniseringspolitikken. Dei vil stoppe omstillinga. Dei vil bruke meir pengar, og pengane tek dei ved å auke skattane. Det er minst to grunnar til at Høgre ikkje vil vere med på dette. For det fyrste vil vi ha skattane og avgiftene vidare ned, ikkje opp. For det andre er det ganske sterk tvil om dette heng saman, uansett. I Dagsavisen i går kunne vi lese at Arbeidarpartiet allereie har brukt opp desse milliardane fleire gonger, og det til heilt andre formål enn samferdsel. Då heng ikkje dette saman. Opposisjonspartia er einige om ein ting. Dei er einige om at dei skal bruke meir pengar. Men som vi allereie har høyrt i dag i det innlegget og dei replikkane som har vore før, og som vi òg har sett i media tidlegare, er partia ueinige både om kven som skal betale dette, og kva pengane skal brukast til. Då må det vere lov å kalle dette eit forholdsvis skjørt kompromiss. Arbeidarpartiet er òg litt i tvil om dei skal begynne no, eller om det ikkje er nødvendig å begynne no, om dei kanskje skal vente til Arbeidarpartiet kjem i regjering og behovet for sysselsetjingstiltak då vil bli betydeleg større. Med den bakgrunnen som Arbeidarpartiet har, med sine nedovergåande løyvingar gjennom 1990-talet, vil det jo vere ein ny politikk, og eg er i tvil om dette ville bli følgt opp. Kanskje er det slik at Arbeidarpartiet, for å skrive om Sande litt, seier: I overmorgon skal eg byrje på eit nytt og betre liv, trur eg. Så gjeld det dette fleirtalet som det har vore snakk om her. I Aftenposten 10. juni synest eg vi får eit ganske klart bilete av kva vi står overfor. Der kan vi lese nokre utsegner frå dette fleirtalet, som skal bestå av Arbeidarpartiet, Framstegspartiet og SV. Samferdselspolitisk talsmann i Framstegspartiet, Kenneth Svendsen, seier: "Vi gjør dette for å binde opp Ap. til større veibevilgninger". Så seier Framstegspartiet vidare: " at dette ikke har status av noen avtale, og at partiet står fritt i forhold til om partiet vil faktisk bevilge mer penger til jernbane." Samtidig seier SV i den same artikkelen: "Partiet føler seg ikke forpliktet til å følge opp veibiten i de årlige budsjetter." Då synest eg at dette blir litt alvorleg. Dersom det blir eit fleirtal i salen i dag, subsidiært eller ikkje, der avtalepartane ikkje har som intensjon å følgje opp, synest eg dei skal vere så ærlege at dei seier klart frå om dette her. Dersom vi går inn på dagens Nasjonal transportplan - han vi skal til på no, er den andre - og dersom vi ser på kritikken av den fyrste nasjonale transportplanen, kva er det som har vore hovudkritikken mot denne planen? Eg har saman med komiteen og på eiga hand reist rundt om i landet opptil fleire gonger, og 90 pst. av kritikken har gått på éin ting, nemleg at vi har laga rammer i planane, og at vi har laga handlingsplanar som ein ikkje klarer å følgje opp. No vil opposisjonen gjere det same ein gong til, med vitande og vilje lage eit konstruert fleirtal som dei ikkje har som intensjon å følgje opp samla, presse fram ein handlingsplan og gi kommunar, fylke, innbyggjarar, næringslivet og andre det same problemet dei neste fire åra som ein har hatt til no. Eg trur at ein skal tenkje seg om før ein på nytt lagar ein handlingsplan som er lagt for høgt i høve til det ein maktar å følgje opp. Også regjeringspartia vil sjølvsagt ha meir pengar til samferdsel, det skulle berre mangle. Men vi har vore nøydde til å ta ein del andre grep i denne perioden, både for å få ned renta og for å sikre norske arbeidsplassar, som gjer at vi ikkje har hatt så veldig mykje pengar å bruke. Vi har likevel, som eit døme, klart å auke løyvingane til veg med rundt 20 pst. Vi vil gjerne òg i framtida auke løyvingane, men då vil vi ha ei litt anna prioritering enn det som Arbeidarpartiet legg opp til. Arbeidarpartiet legg opp til at ein relativt sett skal bruke dobbelt så mykje på jernbane som på veg. Ein aukar altså like mykje i kroner. Vi legg inn eit forslag frå regjeringspartia si side i dag om at dersom vi skulle klare å få til økonomisk grunnlag for auka investeringar på samferdselssektoren i åra framover, vil vi satse relativt sett meir på veg. Sjølv om jernbane er viktig, er det heilt klart at utfordringane på vegsida er betydelig større dersom vi ser landet under eitt, og dette vil regjeringspartia ta omsyn til. Det er fleire saker enn Nasjonal transportplan som vi behandlar i dag, og eg skal nemne eit par punkt spesielt. Det eine er saka om det såkalla Imarsundsambandet på Nordmøre, som er eit ganske revolusjonerande prosjekt, og som er det fyrste i sitt slag vi behandlar i denne salen. Det er fleire ting som er nye med det prosjektet. Blant anna er det fyrste gongen vi bruker innsparte, statlege ferjesubsidiar til å byggje ein veg for å byggje ei bru. Det geniale og det enkle med dette, som er å setje sunn fornuft i system, er at staten etter 15 år er kvitt kostnadene som vi elles ville hatt med ferje, og at vi står med eit brusamband, eit fastlandssamband, som vil gagne folket i all framtid, og som ikkje vil koste noko ekstra for nokon. Dette er eit samarbeid mellom veldig mange partar, og det har vore gjort ein kjempeinnsats frå veldig mange hald. Her er lokalkapital inne. Det er bompengar inne. Det er, som sagt tidlegare, ferjetilskot inne, og dessutan ein liten ting til, nemleg nokre få millionar frå kommunesamanslåing. Ved å slå saman kommunane Aure og Tustna, som er aktuelt i dette tilfellet, vil det vere innsparingar som blir brukte direkte på å byggje denne brua. Samtidig har Kommunaldepartementet gått inn med eit ekstra tilskot for å toppfinansiere akkurat dette anlegget. Eg håpar at den modellen som ein samrøystes komite går inn for, som vi har jobba veldig mykje med i prinsippet, og som vi no har ei sak på i dag, òg vil kunne brukast i andre samanhengar i andre delar av landet, til glede for innbyggjarane. Det å kunne kvitte seg med ein del ferjer og få eit fastlandssamband utan at det blir meir kostnader verken for staten eller for innbyggjarane, er svært god samferdselspolitikk. Til slutt må eg ta med eit lite, lokalt prosjekt, sidan eg håpar eg skal sleppe å ta ordet fleire gonger i dag. Det er Kvivsvegen, som ein samrøystes komite no går inn for skal kome i gang. Det er ei samanbindingsåre langs kysten av Vest-Noreg, men samtidig eit viktig ledd i regionbyggingsarbeidet frå Ytre Søre Sunnmøre til Indre Nordfjord. Eg vil fremme det forslaget eg nettopp har rosa.