Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2008-02-12:
Både PISA 2003 og Elevundersøkinga viser at mange elevar vert plaga av uro i skulen. Dette fører til at både lærarar og elevar må bruke mykje tid på aktivitetar som ikkje fremjar læring. Det fører til tapt undervisningstid og er ei utfording som eg tek på alvor. Når undervisningstida ikkje vert utnytta godt, kan det vere symptom på i alle fall tre ting - for det første at lærarane ikkje har den kompetansen og autoriteten som er nødvendig for å skape eit godt læringsmiljø, for det andre at skulen ikkje har etablert klare nok reglar og normer for oppførsel ved heile skulen, og for det tredje at elevar ikkje har den gjensidige respekten for kvarandre som er nødvendig for å kunne samhandle. Eg trur difor det er viktig å leggje vekt på at det er dei allmenne pedagogiske tilnærmingane som gjev resultat for trivsel, læring og åtferd. Leiinga og dei tilsette på den enkelte skule må arbeide systematisk og langsiktig for å skape eit godt læringsmiljø. Det er difor viktig at både forsking om tapt undervisningstid og verkemiddel vert sette i ein større samanheng. Departementet er i gang med å utarbeide ein nasjonal strategi for utdanningsforsking som skal medverke til større samordning av innsatsen. Regjeringa styrkjer også satsinga på utdanningsforsking med oppretting av eit nytt forskingsprogram i Forskingsrådet og fører vidare tildelingane frå programmet Kunnskap, utdanning og læring. Det er òg varsla at Regjeringa vil leggje fram ei stortingsmelding om kvalitet i opplæringa. Mangel på arbeidsro og tapt undervisningstid på grunn av det vil vere viktige problemstillingar i meldinga. I tillegg til å utnytte timane på ein god måte er det særleg viktig at elevane faktisk får dei timane dei har rett til. Fag- og timefordelinga for elevar i grunnopplæringa er regulert gjennom forskrift til opplæringslova. Forskrifta set eit minste timetal for kvart fag elevane har i vidaregåande opplæring. Av lova følgjer det at elevane har rett til opplæring i samsvar med forskrifta. Det er ikkje akseptabelt dersom elevane ikkje får dei timane dei har krav på. Eg er oppteken av at vi får eit så godt bilete av situasjonen som mogleg, samtidig som vi sikrar rettane til elevane. Utdanningsdirektoratet har difor i brev av 7. desember 2007 gitt fylkesmennene i oppdrag å gjennomføre skriftleg tilsyn med at fylkeskommunane oppfyller det fastsette minstetimetalet for opplæring av elevar i vidaregåande skule. Tilsynet skal avdekkje om skulane har eit forsvarleg system som sikrar at elevane får dei timane dei har krav på. Dette skal gjerast ved å kontrollere at skulane planlegg skuleåret, slik at elevane får undervisningstimane dei har krav på. Tilsynet skal gjennomførast som eit eigenrapportert skriftleg tilsyn, der fylkeskommunen må gjere greie for korleis minstetimetalet vert oppfylt. Fylkeskommunane må òg leggje fram plan for retting av eventuelle avvik. Fylkesmannen kan be om enda meir dokumentasjon. I den grad det vert avdekt brot på regelverket vil fylkesmannen gje fylkeskommunane pålegg om å rette på forholda. I tillegg vil eg leggje til at når det kjem melding om forhold som kan vere brot på lova, vert dette naturlegvis følgt opp frå departementet mot fylkesmannen, eller ved direkte kontakt. Det er òg viktig for meg å seie at vi må oppfordre til at ein tek opp det ein meiner kan vere avvik frå lovverket, dersom ein har grunnlag for å meine det. Så vil eg til slutt seie at resultatet av det tilsynet vil bli rapportert til Utdanningsdirektoratet innan 30. mai 2008.