Sveinung Rotevatn (Venstre), 2014-01-16:
Først er det på sin plass å takke representanten Lise Christoffersen for å reise ein spennande debatt her i Stortinget, som eg går ut frå har sin bakgrunn i ei rekkje medieoppslag, særleg på NRK, i haust, om vilkåra i flybransjen generelt og i flyselskapet Norwegian spesielt. Det er ein viktig debatt å ta, men eg føler òg behov for å nemne at det er viktig at vi ikkje tømer omgrepet «sosial dumping» for meining. For det er jo ikkje sånn at alle som får lågare løn enn andre, er utsett for sosial dumping, i alle fall ikkje når alternativet er ein langt dårlegare betalt jobb. Eg trur ingen her er ueinig i at sikkerheit og arbeidsmiljø er viktig, og at reglar om det skal følgjast, ikkje minst i ein bransje som luftfarten, der følgjene av feil kan bli katastrofale. Der må strenge krav til sikkerheit alltid stå i høgsetet. Det er ikkje noko det skal vere mogleg å konkurrere på. Kva som er eit akseptabelt lønsnivå, derimot, er sjølvsagt meir omdiskutert. Det som er ei akseptabel, ja kanskje til og med ei svært høg løn for ein arbeidsinnvandrar eller utanlandsk arbeidstakar, er ikkje nødvendigvis det for ein norsk arbeidstakar som blir utsett for konkurranse. Det er ikkje med det sagt at det er snakk om sosial dumping. Dersom all lønskonkurranse per definisjon er sosial dumping, vil jo omgrepet effektivt bli tømt for meiningsfylt innhald, noko som neppe er til fordel for arbeidstakarane. Nettopp eit eksempel på det vart dratt fram i debatten vi hadde i haust, med thailandsk kabinpersonale som jobba på Norwegians rute mellom Europa og Asia, som tente 15 000 kr i snitt i månaden. Det er klart at for mange nordmenn er det ei ganske låg løn, men i Thailand er det åtte gonger meir enn gjennomsnittsløna. Vilkåra i luftfarten er særleg krevjande, slik dei lenge har vore det i skipsfarten. Dette er snakk om næringar som i sin natur er internasjonale, og som konkurrerer på verdsmarknaden. Det er krevjande å halde seg til for alle. I skipsfarten har løysinga for mange land vore nullskatteregime for reiarar, og for Noreg sin del ei nettolønsordning for sjøfolk som kostar milliardar av kroner i året. La oss håpe at vi ikkje hamnar der når det gjeld luftfarten. Norske reglar og tariffavtaler skal sjølvsagt gjelde i Norge. Det er viktig. Men å forvente at alle arbeidstakarar som tilfeldigvis jobbar for norske selskap rundt om i verda, skal ha eit lønsnivå på nivå med det norske, vil fort føre til utflagging av norske selskap og norske arbeidsplassar. Det som derimot er svært viktig, er at vi stiller strenge krav til norske selskap når det kjem til openheit rundt lønsforhold, når det kjem til organisering, og når det kjem til gjennomsiktige selskapsstrukturar. Sjølv om lågprisselskap ikkje nødvendigvis gjer noko ulovleg, har forbrukarar krav på tydeleg informasjon om korleis selskap opererer. Og éin ting det definitivt bør vere mogleg å konkurrere på, er «best practice» og det som forbrukarar vil oppfatte som god og ansvarleg forretningsdrift. Eg vil til slutt understreke at det er bra at statsråden tar initiativ overfor EU. Det vi snakkar om her, er eit område som det er vanskeleg for det enkelte land fullt ut å regulere aleine, men der internasjonale reglar er veldig viktige, og for Noreg gjeld det i dette tilfellet, som i veldig mange andre tilfelle, felleseuropeiske reglar. Det er viktig for å sikre at det er mogleg å ha konkurranse på like vilkår mellom europeiske flyselskap, og ikkje minst for å sikre at sikkerheit er noko ein ikkje skal kunne konkurrere på.