Terje Breivik (Venstre), 2014-10-06:
Det er lett å gje regjeringa honnør for verdimeldingane og ambisjonane dei målbar på klimaområdet i trontalen. Eg òg har sjølvsagt registrert at trontalen var rimeleg fri for konkret klimapolitikk og tiltak. Talen inneheld ikkje så veldig mykje om Noregs framtid som energinasjon, utover å slå fast at oljeaktiviteten ikkje lenger vil vera motoren for økonomisk vekst. Skal verda lukkast med å koma i nærleiken av 2-gradarsmålet, veit me at dagens energimiks – om lag 85 pst. fossil og 15 pst. fornybar – må snuast på hovudet innan år 2050–2060. Det krev ikkje berre ei storstilt utbygging av fornybar energi på verdsbasis – det fordrar òg ei systematisk teknologiutvikling, som gjer at fornybar energi eller fornybare energiberarar vert alternativ der ulike fossile kjelder er einaste løysing i dag. Tungtransport er eit døme. Deler av prosessindustrien er eit anna. Tek me utgangspunkt i verdas energiforbruk i dag, om lag 100 000 TWh – Norge, som er ein av verdas største produsentar av fornybar energi, produserer om lag 140–150 TWh per år, altså ein dråpe i havet – er behovet enormt i eit 2050–2060-perspektiv. Berre i nærområdet til Noreg, i EU, som i dag forbruker ca. 20 000 TWh energi årleg, med ein eigenproduksjon på knapt 1 000 TWh, vil ei 80/20 pst.-fordeling, til fordel for fornybart, utgjera ein enorm potensiell marknad, sjølv med fråtrekk for enøk og CCS, karbonfangst og -lagring. Også på heimebane, innanlands, har me mykje å gjera før me er i nærleiken av ei 80/20 pst.-fordeling til fordel for fornybart. Det årlege forbruket i Noreg er på om lag 130 TWh fornybart og 180 TWh fossilt. Sokkelen og transportsektoren står for kvar sin tredjedel av det fossile forbruket i Noreg. Svært mykje av det forbruket kan og må på sikt konverterast til fornybar energi eller fornybare energiberarar. Så berre i løpet av 10–20 år vil behovet for fornybar energi vera betydeleg større enn i dag – noko som igjen fører til enorme moglegheiter for Noreg som energinasjon, også i fornybartidsalderen. Kvart paradigmeskifte har sine utfordringar – ofte i bølgjedalar. Norsk fornybar energibransje står midt oppi ein slik bølgjedal no. Tilgangen på ny fornybar energi aukar langt raskare enn marknaden etterspør han og teknologien gjer mogleg. Låge prisar gjer det igjen vanskeleg å forsvara nye prosjekt, anten det gjeld vasskraft, vindkraft, bølgjekraft, jordvarme eller andre former. Skal Stortinget vera i betre stand til å losa oss gjennom slike dilemma eller bølgjedalar, som i høgste grad er reelle problem for dei som driv butikk i denne marknaden, er det ein føresetnad å ha ein langsiktig styringsreiskap som gjer oss i stand til å sjå forbi og ikkje minst setja i verk tiltak på ulike milepæltidspunkt undervegs mot målet. Venstre ser derfor med forventningar fram til stortingsmeldinga om energi, som regjeringa har varsla at kjem i 2015. Skal ei slik melding verta det styringsverktøyet norsk energipolitikk, klimaet og norsk energibransje fortener og fullstendig manglar i dag, forventar Venstre at meldinga er heilskapleg og tek for seg heile energifeltet, og at ho ser moglegheitene og truslane opp mot klimaproblemet og det som skjer i andre land. Det bør med andre ord vera ei energi- og klimamelding. Ho må ha 2050–2060 som tidsperspektiv og skissera opp ulike scenario, med dei moglegheitene og dei truslane det medfører for Noreg som energinasjon. Trontalen borgar for eit fruktbart samarbeid med regjeringspartia, både i arbeidet med energi- og klimameldinga og neste års statsbudsjett, for å sikra at 2015 vert eit viktig år for klimaet. Venstre kjem i begge tilfelle til å vera eit konstruktivt opposisjonsparti, med eit arsenal av konkret politikk og løysingar. Kor krevjande me vert opplevde, kjem heilt an på graden av praktisk vilje og handling regjeringa viser og følgjer opp.