Terje Breivik (Venstre), 2016-06-03:
Takk til saksordføraren og komiteen frå meg òg. Eg sluttar meg til innleiinga til representanten Tvedt Solberg. Det er all grunn til å gratulera NBIM, tidlegare storting og oss sjølve med 20-årsjubileet. Og som Tvedt Solberg sa, og som regjeringa skriv i meldinga, rett nok i litt mindre lyriske vendingar: Alt tyder på at nettotilførselen til fondet via statsfinansene er over. Det er ei utfordring som eg er sikker på at fondsforvaltarane løyser på framifrå vis. Om regjering og storting tek eit slikt faktum inn over seg og viser meir måtehald med oljepengebruken framover, står att å sjå. – Det skal i alle fall ikkje stå på Venstre. Saka som har fått mest merksemd knytt til forvaltningsmeldinga er moglegheitene til å late SPU investera i unotert infrastruktur. Alt i 2006 gav Noregs Bank råd om at fondet skulle kunna investera i unotert infrastruktur. Banken gjentok rådet i juli 2010 og understreka at «fondet var godt egnet til å foreta slike investeringer», og at auka innsats av realaktiva som eigedom og infrastruktur kunne bidra til å redusera usikkerheita om utviklinga i fondets internasjonale kjøpekraft. Venstre meiner at å inkludera infrastruktur for fornybar energi er viktig og i tråd med det langsiktige målet om å bidra til ei berekraftig utvikling i økonomisk, miljømessig og samfunnsmessig forstand, og noko som er grunnleggjande for å sikra god avkastning på lang sikt. Slik sett beklagar eg at fleirtalet ikkje ser det slik, men skyv på den avgjerda i nok eit år. På to område har Venstre, primært i tett samarbeid med Arbeidarpartiet, men òg i god dialog med heile komiteen, fått til eit breitt fleirtal. Det gjeld å få ei skikkeleg vurdering av kost–nytte-verdien og risikoen ved aktiv forvaltning, og det gjeld eit ekstramandat i Gjedrem-utvalet om å sjå på om dagens organisering av SPU gjennom hovudstyret i Noregs Bank er det mest optimale. Det er ei kjensgjerning at dei aktive strategiane til SPU, verdipapirval og allokering, ikkje har slege an i marknaden eller gitt meiravkastning dei siste tre åra. Det framgår av årsrapporten til NBIM for 2015, som vart framlagd i mars. Difor er det viktig at Stortinget no pålegg regjeringa å koma tilbake med ei grundig vurdering av kost–nytte-verdien og risikoen ved såkalla aktiv forvaltning, kall det gjerne aktiv–aktiv-forvaltning, kontra indeksforvaltning – spesielt når kostnadene frå den aktive forvaltningsstrategien dei siste tre åra er på drygt 5 mrd. kr, godt over halvparten av totalkostnadene i perioden, for å forvalta ca. 16 pst. av fondet. Eg er òg glad for at eit samrøystes storting no ber det nedsette Gjedrem-utvalet, som skal vurdera sentralbanklova og styringa av Noregs Bank, òg skal vurdera ei meir fristilt organisering av SPU. Dagens modell, der sentralbanksjefen og dei to visebanksjefane etter alle praktiske føremål har tilnærma all makt, er etter mitt skjøn ikkje heilt uproblematisk. Det er difor på sin plass å få ei vurdering av ulike, meir fristilte, organiseringar av SPU. Eg har på ingen måte førehandskonkludert. Det kan godt vera at når positive og negative effektar av ulike modellar skal vurderast og vegast opp mot kvarandre, vil Venstre konkludera med at dagens modell er den mest fornuftige. Venstre er med på fleire mindretalsforslag i innstillinga me no har til handsaming. I tillegg til forslaget om unotert infrastruktur, som eg har snakka om tidlegare, dreiar dette seg om etiske retningsliner for statsobligasjonar, vurdering av verksemda til SPU i skatteparadis, utelukking av investeringar i selskap som er knytte til produksjon av kjernevåpen, investeringsprogram i berekraftige bedrifter og prosjekt i fattige land, strategi for utfasing av investeringar i fossil energi og å trekkja fondet ut av olje- og gasselskap med høge karbonutslepp og å sikra rettane til urfolk. I sum ville desse forslaga ha gjort investeringsprofilen til SPU endå meir berekraftig og i tråd med det som openbert er rett retning å gå. Ved ein inkurie står ikkje Venstre inne i ein merknad frå SV knytt til investeringar i unotert infrastruktur, der det står at det ikkje skal «åpnes opp for investeringer i fossil infrastruktur.» Det er me heilt samde i. Eg tek til slutt opp forslaga nr. 9–11, frå Venstre og Sosialistisk Venstreparti.