May Britt Vihovde (Venstre), 2002-06-20:
Offentlege oppgåver bør løysast nærast mogleg brukarane. Med denne saka tek Regjeringa viktige skritt for desentralisering og styrking av lokaldemokratiet. Samtidig blir det lagt til rette for ei klargjering av oppgåvene til det regionale forvaltingsnivået på ein positiv måte. Dette er moglegheitenes landskap. Venstre tek sterkt avstand frå påstandane om at dette er ei undergraving av fylkeskommunane eller ein start på ein ønskt prosess mot nedlegging. Tvert imot blir det no streka under det som er hovudgrunngjevinga for eit folkevalt regionalt nivå, nemleg behovet for samordning, samarbeid og planlegging innanfor oversiktlege og naturlege regionar og løysing av oppgåver som kommunane kvar for seg er for små til å løysa, fordi dei må sjåast i ein større geografisk samanheng. Det er inga meining i å ha eit regionalt nivå for å løysa oppgåver som andre, spesielt lågare nivå, kan løysa betre eller like bra. Venstre var mot statleggjering av sjukehusa, men ikkje for å behalda oppgåver på fylkesnivå. At andre oppgåver etter dette blir flytta ned på kommunenivå, er positivt. Oppgåver som skal liggja i fylka, må grunngjevast i at dei kan løysast best der. Difor er vi ikkje imponerte over all sutringa frå einskilde fylkespolitikarar over at dei har mista oppgåver. Tvert imot treng vi fylkespolitikarar og parti som no tek dei nye utfordringane og utviklar rolla som regional utviklingsaktør. Dersom fylkeskommunane ikkje klarer dette, er det verkeleg grunn til å spørja om dette har noka framtid. Venstre trur det. Vi vann fram – saman med Kristeleg Folkeparti – i Sem-erklæringa om å behalda eit regionalt, folkevalt nivå. Dette er Regjeringa sin politikk, og vi trur framtida vil visa at det er nødvendig med eit ledd mellom stat og kommune. Noko anna vil i realiteten bety ei storstilt sentralisering, fordi så mange samordningsoppgåver og avgjerder må bli flytta til statleg nivå. For Venstre er det viktig å skilja mellom utøvande politikk på den eine sida og typisk statlege oppgåver som tilsyn, kontroll og godkjenning på den andre. Dette har Regjeringa gjort i opplegget sitt. Det gjeld også planane om forsøk med einskapsfylke. Dette er ei anna stor moglegheit for det regionale nivået. Med samordning av ressursar kan ein få eit meir effektivt og mindre byråkratisk forvaltningsnivå. Alt i dag gjer kommunane mykje av jobben innanfor miljø- og landbrukssaker. Dei får berre ikkje ta avgjerdene, og vi synest det er fornuftig at dei også får det. Overføring av desse oppgåvene er desentralisering og demokratisering – mykje positivt! Det vil det også vera dersom BU-midlane blir forvalta av kommunane, og vi beklagar at det ikkje synest å bli fleirtal for det i dag. Utviklinga av lokaldemokrati og forvaltning er ein dynamisk prosess, og den bør ikkje stansa med det som blir handsama i dag. Etter Venstre sitt syn bør kommunar og fylkeskommunar sjå seg om etter nye oppgåver dei kan ta på seg og løysa betre enn det som blir gjort i dag, på eit høgare forvaltningsnivå. Elles meiner Venstre at dei reformgrepa som no blir tekne, vil føra til ei utvikling som gjer at det blir mindre aktuelt med store regionfylke. Dei demokratiske legitimitetsproblema som fylkeskommunane har, vil ikkje bli mindre med ei endå større og fjernare eining. Vi har stått på for forsøk med einskapsfylke, og vi trur det er vegen kan å gå for å styrkja eit viktig folkevalt regionalt nivå for framtida. Dette krev at våre fylkespolitikarar tek utfordringane. Det har vi tru på at dei vil gjera.