Heidi Grande Røys (Sosialistisk Venstreparti), 2007-02-01:
Eg er glad for at fleirtalet i komiteen går inn for at Stortinget ikkje skal vedta Dokument nr. 8-forslaget om at det skal etablerast ei uavhengig konkurransenemnd for ankebehandling av konkurransesaker. Det er i tråd med det synet eg gav uttrykk for i brev til komiteen den 27. desember 2006. Det at departmentet i to klagesaker etter § 20 i lova har hatt ei anna konkurransefagleg vurdering enn Konkurransetilsynet, eller at Regjeringa i ei omgjeringssak etter § 21 har ei anna politisk vekting av ulike samfunnsomsyn enn det forslagsstillarane har, gir sjølvsagt ikkje nokon grunn til å innføre ei klagenemnd for konkurransesaker. Heller ikkje det at departementet har halde ved lag Konkurransetilsynet sitt inngrep mot Falck sitt oppkjøp av Viking Bilberging i vedtak av 17. januar, endrar mitt syn på det. Kompetansedelinga og prosedyrane for saksbehandling i konkurranselova frå 2004 er prega av St.meld nr. 17 for 2002-2003, Om statlige tilsyn. Stortinget si behandling av meldinga førte m.a. til at det i fusjonssaker vart gjennomført eit klarare skilje mellom vedtak grunngitt med konkurransefaglege omsyn og vedtak der omgjeringa skjer etter ei avveging mellom ulike politiske omsyn. Departementet kan i si klagebehandling berre ta konkurransefaglege omsyn etter § 16 i konkurranselova. Omgjering etter ei avveging mellom ulike viktige samfunnsomsyn må gjerast av Kongen i statsråd etter § 21. På det viset vil det klart gå fram når det har vorte lagt meir vekt på andre omsyn enn på konkurransen. Eit mindretal, Framstegspartiet og Høgre, påstår likevel at det har skjedd ei samanblanding av politikk og fag i alle sakene om føretakssamanslutningar. Det vert samstundes stilt spørsmål om Regjeringa har tilstrekkeleg fagkompetanse til å gjennomføre ei forsvarleg saksbehandling i fagleg krevjande enkeltsaker. Eg vil på det sterkaste streke under at skuldingane om å blande fag og politikk i klagesaker etter konkurranselova § 20 er ugrunna. Det er mitt departement som etter ei fagleg grundig klagesaksbehandling gjer vedtak ved klager om inngrep mot føretakssamanslutningar. Vi skal hugse på at det er dei store konfliktsakene som vert anka inn til departementet. I den grad departementet kjem til ein annan konklusjon enn tilsynet, er det på grunn av fagleg usemje, ikkje på grunn av politisk usemje. Dette er resultatet av ei normal klagesaksbehandling etter forvaltningslova som skal gi rettssikkerheit, og som er nødvendig og vanleg for å sørgje for at lover vert forstått og praktiserte korrekt. Det er òg i samsvar med lovsystemet at Kongen i statsråd i ei sak har lagt meir vekt på landbrukspolitiske omsyn enn på konkurranseomsyn. Regjeringa kan jo leve godt med at ho har eit anna syn på landbrukspolitikken enn Høgre og Framstegspartiet. Men det er likevel ingen grunn til å endre konkurranselova. Eit anna mindretal, Kristeleg Folkeparti og Venstre, meiner at så lenge departementet er politisk styrt, vil ein alltid kunne trekkje i tvil om reint faglege argument har vore utslagsgivande for ei avgjerd, sjølv om overprøving tilsynelatande skjer på reint fagleg grunnlag. Eg er ueinig i det, men eg ser at framlegget frå Kristeleg Folkeparti og Venstre kan sjåast i samband med ein breiare debatt om organiseringa av klagebehandlinga i staten. Kompetansen til å behandle klager, inneber ei moglegheit til å styre og påverke praktiseringa av lov- og regelverk. Spørsmålet om kven som skal ha dette myndet, må drøftast i skjeringsfeltet mellom omsynet til politisk ansvar og fagleg legitimitet. På eit generelt grunnlag vil eg åtvare mot fleire sider ved utviklinga det siste tiåret, der klagebehandlinga på ulike område har vorte lagd til særskilde klagenemnder. Oppretting av uavhengige klageorgan medfører auka kostnader for forvaltninga. Det må ofte tilførast fleire ressursar til området og utbetalast til dels høge honorar til medlemene av klageorganet. Nemndene fører med seg auka byråkrati, idet ein skaper eit nytt ledd i saksbehandlinga. Det burde vere ein tankekross både for Høgre og Framstegspartiet, som elles ivrar sterkt for å redusere forvaltninga til eit minimum. Ein kan òg reise spørsmål om nemndene i alle tilfelle er godt eigna til å vareta kravet om uavhengigheit, sjølv om dei fleste nettopp er oppretta med det for auge. For ei rekkje klagenemnder er det altså fyrsteinstansen som førebur saka og i fleire tilfelle utformar forslag til vedtak. Då er det grunn til å reise spørsmål om nemndene i realiteten tek vare på omsynet til uavhengigheit i sterkare grad enn ordinær klagebehandling etter forvaltningslovas hovudmodell, som altså er å klage inn til departementet. Med det er eg godt fornøgd med at fleirtalet i Stortinget støttar Regjeringa sitt syn på at uavhengige klageorgan i konkurranselova er unødvendig.