Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2007-03-29:
SV er svært fornøgd med NSB – leiinga og sjølvsagt med innsatsen til alle dei tilsette for at dette selskapet no går bra. Ikkje berre gjeld det det resultatmessige, men òg punktlegskapen er betre, og statusen og truverdet ute blant det norske folk er stigande. Det er bra. Det er bra for toget. Det er bra for miljøet, og det er bra for oss alle, trur eg. Ikkje minst viss ein òg erkjenner at der er eit klimaproblem, er satsinga på tog og innsatsen til NSB for å få til det eit viktig poeng å ha med seg. Eg er òg fornøgd med at NSB, i motsetnad til enkelte andre verk, er positiv til at det skal satsast på høgfartsbane i Noreg, for dermed å kunna ta endå meir trafikk vekk frå dei vegane Framstegspartiet ikkje fekk bygd. Det er den haldninga no rundt omkring i det ganske land at folk flest faktisk vil ha høgfartsbane, fordi ein ser at det kan gjera noko med klimagassproblemet, redusera flytrafikken og redusera godstrafikken på veg. Det er det veldig bra at NSB er positiv til og engasjert i. For så vidt er det ein trend i heile Europa. I Spania skal ein satsa 1 000 milliardar kr på høgfartsbane. Argentina skal satsa på høgfartsbane. Ein gjer det i fleire EU-land, og då kan ikkje me i Noreg vera dårlegare. Me må òg fortsetja med å greia ut dette og sørgja for å få han på plass på eit eller anna tidspunkt. – Berre som ein digresjon: Hugs på kva ein gjorde då ein satsa på Bergensbanen. Då brukte ein eit statsbudsjett for å få han fram. Og det er hundre år sidan. Skal ikkje me som er her no, vera like visjonære som dei var for hundre år sidan? Det håper eg me er . Eg vil retta kritikk mot NSB på eitt område. Det er ein kritikk som eg inderleg håper at eg skal sleppa å koma med fleire gonger. Det gjeld universell utforming. Når det gjeld det som stat og regjering har ansvaret for, må ein no lytta nøye til det regjeringa seier. Det må bli slutt på krangelen om at det er for dyrt, eller kva det no måtte vera, å ha universell utforming. Frå no av er det universell utforming som gjeld, same kva. Det er alle på Stortinget einige om, men eg har inntrykk av at byråkratiet enkelte plassar motarbeidar dette. Slik skal me ikkje ha det. Me raud-grøne var i Stockholm for kort tid sidan. Der er det ikkje noko spørsmål om dette. Det er berre universell utforming som gjeld. Slik skal det vera i Noreg òg, og i NSB. Så vil eg òg seia at når det gjeld eit selskap som NSB, synest eg ikkje det er rett det som vår regjering gjer, eller det den førre regjeringa gjorde, at me skal ta overskottet inn i felleskassa og bruka dei pengane til det me måtte meina er rett. Når eit selskap som NSB har klart å snu ein negativ trend, der ein har hatt store underskott og no går med store overskott, meiner eg at me skal gjera eit unntak for NSB. Dei skal få behalda pengane sine, slik at dei kan investera i meir togtrafikk, betre vogner, meir universelt utforma vogner. Her har eg førebels ikkje Regjeringa med meg, men eg veit at eg har veldig mange stortingsrepresentantar i den raud-grøne regjeringa med meg i synet på dette. Så det vil iallfall eg frå min ståstad jobba vidare med. NSB meiner at noko av problemet er at me har ein gammaldags infrastruktur. Det trur eg er heilt rett. Veldig mykje av dette er gammalt. Det finst område, som Bård Hoksrud nemnde, der toget ikkje kan gå fortare enn 30 km/t, og det er sjølvsagt heilt uhaldbart for ein moderne og miljøvennleg jernbane. Soria Moria-erklæringa er veldig klar på at me skal ha meir gods frå veg til bane, at me skal få ned klimagassforureininga. Då må me sørgja for at me får ein infrastruktur som er i samsvar med det. Det er denne regjeringa i ferd med å få til, for me brukar nemleg meir pengar på jernbane. Høgre kan gjerne driva med prosentrekning av kor stor auken er, men viss ein har null, skal det ikkje mykje til for å auka det med nokre prosent. Så her er det jo heilt klart at det me viser i tall, i reine pengar – det er jo det me snakkar om – er det som er poenget. Då kjem nok dessverre Bondevik II-regjeringa og Høgre til kort, for då er ikkje dei pengane så store som det høyrest ut til, viss ein då snakkar om ein auke på 50 pst. Men utvilsamt fekk jo Høgre til ei skattelette i regjering – eg skal ikkje ta frå dei det – men viss ein tek pengar bort frå fellesskapet, er det iallfall mi innbilling at det då blir mindre for fellesskapet å dela ut til folket. Men det er mogleg eg tek feil i ein slik teori òg, i og med at Høgre får det til å vera slik at når ein gjev meir skattelette, tek pengar frå fellesskapet, blir det meir til toget. Det verkar litt rart. Men eg går ut frå at representanten Halleraker kan utdjupa det seinare i debatten. Banesatsing har mange positive effektar. Stortinget er einig i at me skal ha ned trafikkulykkene på norske vegar. Det ville ha vore enkelt om det ikkje var bilar på vegane. Då ville det heller ikkje vera trafikkulykker. Men slik trur eg ikkje det er nokon som vil ha det, for i Noreg er det sjølvsagt mange plassar der ein er heilt avhengig av bilen som transportmiddel. Derfor satsar Regjeringa nettopp på vegvedlikehald, på rassikring og på å byggja vegar i distrikta, for der har ein ikkje noko kollektivtilbod. Viss ein skal gjera dette skikkeleg, må ein altså satsa på toget. Då vil fleire ta toget. Då vil færre sjåførar køyra fort, og ein vil få eit betre klima. Ein vil få mindre støy, og ein vil få mindre lokal forureining. No står jo ei rekkje bilar i Oslo-området i kø og forureinar. I staden må me byggja ut jernbanen. Me må få folk ut av bilkøen og inn på toget. Det er der Framstegspartiet kjem til kort fordi dei dessverre trur at asfalt er svaret på alle spørsmål. Men m.a. i Oslo ser ein jo at Framstegspartiet har kome på betre tankar. Dei går inn for å byggja ut jernbanen og busstransporten. Dei går til og med inn for bompengar for å få til desse løysingane, i motsetnad til kva transportfraksjonen her på Stortinget gjer. Eg ønskjer at mitt eige område, Nord-Jæren, skal bli eit pilotområde for eit forsøk som det i Stockholm. Eg har problem med å få politisk gjennomslag for det, for Framstegspartiet og Høgre er svært store i mitt fylke. Så sjansen for at ein framleis blir ståande i bilkø på Nord-Jæren er veldig stor, fordi ein ikkje får den nødvendige satsinga på dei kollektive løysingane. Men vår regjering satsar altså på å byggja ut dobbeltspor. Det held me på med no. Me byggjer godsterminal. Me legg til rette for å redusera transporten på veg. Det er eg veldig godt fornøgd med. Så får eg bekymra meg om dei partia som berre deler ut gulrøter og meiner det er løysinga. I Stockholm var myndigheitene soleklare på at dersom dei ikkje hadde ei avgift, fortsette folk med å køyra bil, forureina og laga støyproblem. Dermed må ein altså ha ein Ole Brumm-politikk: Ja, takk begge delar, både avgift for å avgrensa køyring og sjølvsagt eit tilbod, slik at ein kan sleppa å køyra bil, men kan sitja på tog eller buss. Eg vil òg seia at når me no byggjer dobbeltspor på Nord-Jæren, må me sørgja for å få det operativt så fort som mogleg, ikkje lata nokon stasjonar stå uopna på grunn av nokre små tekniske detaljar eller la vera å leggja til rette for kombibanar, for no skal me òg byggja bybane på Nord-Jæren. Alt må med, og Regjeringa må sørgja for at det blir lagt til rette for det. Det trur eg me skal få til. NSB går bra. Det er eg veldig glad for. NSB skal bli endå betre for forbrukarane, for dei tilsette og for det norske folket. Me skal sørgja for at toget går raskare, og at miljøet blir betre. Det er framtida.