Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2019-04-09:
Det er ei urovekkjande utvikling i fødsels- og barseltilbodet i Noreg når vi ser det over år, og når vi ser kva som vert planlagt for framtida. Eg er uroleg fordi særleg barselomsorg held på å verta definert ut av det offentlege tenestetilbodet og i større og større grad er noko som kvinner skal måtta fiksa sjølve. Det er òg sterkare krav til at ein skal vera flinkare og føda fort, og koma seg fort ut av sjukehuset. Eg etterlyser respekten for fødekvinnene og for barselkvinnene og deira nyfødde barn. Eg meiner at effektiviseringskravet som er lagt på fødeinstitusjonane, no har gått altfor langt. Vi ser det i statistikken, f.eks. når det gjeld amming. Vi får òg kraftige tilbakemeldingar frå dei kvinnene som denne tenesta er til for. I interpellasjonen vert det vist til Dokument 8:168 S for 2017–2018, som førte til vedtak i fjor om ei rekkje tiltak for å styrkja både føde- og barseltilbodet i Noreg – etter forslag frå både Senterpartiet og SV. Det er sant at det kom viktige vedtak med den innstillinga, bl.a. om å sikra dagens fødeinstitusjonar, å styrkja jordmortenesta og fleire andre vedtak. I interpellasjonen vert det òg vist til situasjonen i Helse Bergen og dei bekymringsmeldingane som er komne nyleg. Det er eigentleg ikkje noko nytt. Det har vore fleire bekymringsmeldingar i Helse Bergen når det gjeld bemanning. Når statsråden les svaret frå Helse Bergen, må eg seia at eg har høyrt det før. Det er jo det som er problemet. Det er eit hav av forskjell på den verkelegheitsbeskrivinga som helseføretaka har, og det dei som jobbar i tenestene, kan fortelja oss. Eg har problem med å ha tillit til det som vert fortalt oss frå helseføretaket si side, når avstanden er så stor. Planane om ny barneklinikk på Haukeland var grunnen til Dokument 8-forslaget, for ein planla at ein ganske stor del av kvinnene – det var vel 40 pst. – skulle ut mellom 6 og 24 timar etter fødsel. Det betyr i praksis at ein ikkje lenger skal byggja og ha tilbod om barselrom for normalfødande. Det var òg eit vedtak om å implementera Nasjonal fagleg retningslinje. Eg har mange gonger tidlegare etterlyst korleis det går med det viktige kravet om at alle fødande skal ha ei jordmor hos seg i den aktive fasen av fødselen. Eg har forstått at det no skal rapporterast på det, men eg har òg forstått at statsråden har inga oversikt over dette viktige kvalitetskravet, og eg er sikker på at det vert brote kvar einaste dag ute på fødeinstitusjonane, utan at det får nokon som helst konsekvensar, dessverre. Liggjetida vert altså pressa. Vi veit at avstandane vert bagatelliserte, som i Møre og Romsdal. Vi veit at følgjetenesta fungerer veldig dårleg mange plassar, og vi veit at det er problem med god oppfølging når det gjeld amming, som vi var inne på i ein tidlegare debatt her i dag. Dei nasjonale faglege retningslinjene er gode, men vi har inga forsikring om at dei faktisk vert følgde. Er tidleg utskriving eit eige ønske frå kvinnene, eller føler dei seg pressa? Eller føler dei at ein må reisa heim fordi forholda ikkje er gode nok og ein uansett ikkje får den hjelpa ein treng på fødeavdelinga? Situasjonen i Møre og Romsdal er spesiell. Eg er heilt ueinig med statsråden når han seier at vedtaket om nedlegging av fødeavdelinga i Kristiansund er i tråd med stortingsvedtaket. Det er det absolutt ikkje. Det er allereie ein stor risiko på Nordmøre for å føda under transport, og den risikoen vert no enda større. Det er ei uakseptabel utvikling som regjeringa og Stortinget må stoppa.