Jon Lilletun (Kristelig Folkeparti), 1999-03-16:
Tilsetjing etter kalling har lange tradisjonar ved universitet og vitskaplege høgskular. Tradisjonelt nyttar ein dette omgrepet når ein tilset ein kvalifisert person i ei vitskapleg stilling utan at stillinga er lyst ut. Grunngjevinga for å kalle ein person til ei stilling er til vanleg at ein er ute etter ein heilt spesiell kompetanse som svært få personar sit inne med. Hovudregelen for universitet og høgskular er at tilsetjing skal skje etter utlysing. Det er likevel gjort eksplisitt unnatak frå lov om statens tenestemenn for å kunne tilsetje i undervisnings- og forskarstillingar utan å lyse ut stillinga når særlege grunnar talar for det. Når ein nyttar omgrepet tilsetjing etter kalling ved Det teologiske Menighetsfakultet, har det ei litt anna tyding enn den ordninga vi har i statleg sektor. Omgrepet kall har også lange kyrkjelege tradisjonar. Ein person som vert kalla til ei stilling ved Det teologiske Menighetsfakultet, vert kalla til ei teneste ved ein institusjon med eit spesielt føremål. Kallet er tufta på Bibelen og Kyrkja si truslære. Dei private høgskulane står friare enn dei statlege i tilsetjingssaker. Private høgskular kjem inn under reglane i arbeidsmiljølova. Men i motsetnad til det som er fastsett i lov om statens tenestemenn og lov om universitet og høgskular, stiller arbeidsmiljølova ikkje bestemte krav til prosessen før tilsetjing. Det er lov om eksamensrett for og statstilskott til private høgskular, privathøgskulelova, av 11. juli 1986 nr. 53 som er departementet sitt grunnlag for å tildele eksamensrett og statstilskott til private høgskular. Lova stiller opp ein del generelle krav til styring og krav om regelverk på ulike område for å oppnå eksamensrett eller statstilskott. Departementet har ikkje heimelsgrunnlag for å styre private institusjonar utover det som går fram av privathøgskulelova om vilkår for tildeling av statstilskott og eksamensrett. Det er ein av føresetnadene for tildeling av eksamensrett at undervisningspersonalet ved den private institusjonen er på same nivå som undervisningspersonalet ved statlege høgskular og universitet. Lova har ingen eksplisitte reglar om prosedyrar ved tilsetjing av vitskapleg personale. Når private institusjonar bruker stillingstittelen professor, som etter lov om universitet og høgskular er ein verna tittel, skal vurderinga av kvalifikasjonane i det vesentlege vere den same ved private institusjonar som ved statlege institusjonar. Det fylgjer av det som er sagt, at det er opp til Det teologiske Menighetsfakultet å velje om ei stilling skal lysast ut, så lenge ein held seg innanfor føresegnene i arbeidsmiljølova og det faglege nivået er på same nivå som undervisningspersonalet ved statlege høgskular og universitet. Departementet har ikkje heimelsgrunnlag for å styre i detalj tilsetjingssaker ved private institusjonar. Det teologiske Menighetsfakultet har likevel valt å lage interne reglar med ein demokratisk intern prosess, som langt på veg svarar til dei krava som vert stilte i lov om statens tenestemenn. Prosedyren har til vanleg fylgjande element: utlysingregistrering av søknader og utarbeiding av søkjarlisterfagleg vurdering og tilråding frå fagseksjonen Forskingsutvalet ved MF, som er representativt samansett, og som også har med ein studentrepresentant, gjev si vurdering og tilråding til dekanus.Lærarrådet gjer si vurdering og gjev tilråding etter framlegg frå dekanus.Dekanus/direktør/personalsjef gjennomfører søkjarsamtaler. Studentrepresentanten deltek i samtalene.Direktøren utarbeider ei vurdering og tilråding til styret.Styret fattar vedtak om kalling på grunnlag av framlagde vurderingar og tilrådingar. Ledige stillingar skal til vanleg lysast ut. Unnateke er stilling som professor, rektor og direktør. Det er styret som gjer vedtak om kalling utan utlysing skal nyttast for andre stillingar. Når ein lyser ut ei stilling der styret vil tilsetje ved kalling, skal dette gå fram av utlysingsteksten. Menighetsfakultetet har valt å lyse ut dei fem stipendiatstillingane som dei har fått. Eg har fått opplyst frå Menighetsfakultetet at dei gjennomfører ei grundig vurdering av søkjarane sine vitskaplege kvalifikasjonar. Som eit supplement til den faglege biten må Menighetsfakultetet, på linje med andre institusjonar, ta omsyn til at dei som vert tilsette i stillingane, skal vere personleg kvalifiserte for å fungere som lærarar og rettleiarar for studentar ved institusjonen. Eg har merka meg at Menighetsfakultetet har etablert eit system ved tilsetjing som legg opp til at søknader vert handsama i faglege organ for vurdering av vitskaplege kvalifikasjonar, før det vert tilsett ved det ein omtalar som kalling. Den ordninga som er etablert, går lenger i å leggje til rette for ein demokratisk prosess enn det institusjonen er pålagd etter arbeidsmiljølova. Eg kan derfor ikkje vere samd med representanten Dørum i at tilsetjinga i desse fem stipendiatstillingane ikkje har noko element av open konkurranse. Eg meiner at dei tilsetjingsprosedyrane som vert fylgde, i stor grad legg opp til open konkurranse på fagleg grunnlag. Eg er ikkje kjend med at det er stilt spørsmål ved nivået på dei vitskaplege kvalifikasjonane ved Menighetsfakultetet. Den ordninga som Menighetsfakultetet har fastsett, ser derfor ut til å ta omsyn til at det faglege nivået på det vitskaplege personalet skal vere på linje med institusjonar som går inn under lov om universitet og høgskular.