Ivar Odnes (Senterpartiet), 2017-03-30:
Digitale tenester og digitale verktøy er i dag så sjølvsagde element i liva våre, både privat og profesjonelt, at vi nesten ikkje tenkjer over det. Dei aller fleste av oss har datamaskinen eller telefonen som dei viktigaste arbeidsreiskapane, men òg dei som i hovudsak nyttar meir tradisjonelle verktøy, er avhengige av å arbeida elektronisk og digitalt når det gjeld bestilling av delar og varer og kontakt med kundar og vidare. Det å halda seg oppdatert digitalt er ei sjølvfølgje og ein sjølvsagd del av arbeidsdagen, og utviklinga går stadig raskare. Dessverre er ikkje det same tilfellet når det gjeld skulen og arbeidskvardagen til elev og lærar. Som det framgår av dei undersøkingane som er refererte i innstillinga, varierer den digitale tilstanden mykje frå skule til skule. Det finst skular der både det tekniske utstyret og lærarens digitale kompetanse er oppdatert, framoverlent og av god kvalitet. Det finst dessverre òg langt fleire eksempel på det motsette, men ved dei fleste skulane er nok tilstanden ein stad midt imellom. Det er òg urovekkjande at ein påpeikar at det er langt att før kompetansemåla i lærarplanen er varetekne, og at dette gjeld både elev og lærars kompetanse. Når undersøkingar viser at norske elevar har digital kompetanse som er under OECD-snittet, og at dei får kompetanse primært på fritida og ikkje gjennom skulen, er det bekymringsfullt. Når vi samtidig veit at elevane har ulike føresetnader for å bruka digitale verktøy heime, bør det òg lyse ei varsellampe om at det her ligg an til eit skilje mellom elevar basert på sosiale forskjellar som skulen burde ha viska ut. Digitalisering i skulen føreset forankring, leiing og heilskapleg organisasjonsutviklingsarbeid. Difor er digitalisering i skulen òg eit leiaransvar. Dersom skulen skal lykkast med å nytta digitale verktøy i undervisninga, må det arbeidast systematisk. Val av maskinvare og tal på pc-ar er ikkje det sentrale, men korleis lærarar og elevar greier å nyttiggjera seg dei moglegheitene som teknologien gjev. Eg oppfattar av innstillinga at det er brei semje om både behov, innretting og det naudsynte av å få ei heilskapleg, systematisk tenking omkring digitaliseringsarbeidet i skulen. Senterpartiet støttar difor ei bestilling om at regjeringa må leggja fram for Stortinget ein nasjonal strategi for digitalisering i skulen. Når vi fremjar eit eige forslag om dette, kjem det av at vi synest det er uheldig allereie no å definera i detalj kva ein slik strategi skal innehalda – ei bestilling som vanskeleg vert uttømmande før status er gjennomgått og behovet er nærmare greidd ut. Sjølv om Senterpartiet ser at det er naudsynt med ein nasjonal strategi med felles nasjonale retningslinjer, er det òg naudsynt at strategien ikkje endar opp som ei tvangstrøye der skulens prioriteringar og lokale behov vert underordna og overkøyrde. Krava må difor ikkje i praksis undergrava lærarens metodefridom og gode lokale løysingar. Digitale verktøy og arbeidsmetodar er viktige for alle, men gjev ein ekstra bonus for dei som har utfordringar i skulen. Lærarar og skular kan fortelja historier om gutar som før hadde vegring for norskfaget, som no produserer masse tekst ved å nytta pc. Elevar med utfordringar med lese- og skriveproblematikk produserer òg meir elevarbeid enn dei elles ville gjort. Senterpartiet meiner det er klokt i arbeidet med strategien å trekkja inn Statped og eventuelt andre relevante fagmiljø som har høg kompetanse innan opplæring av barn og unge med særskilte behov, slik det ligg forslag om i innstillinga. Det same gjeld òg tiltak som sørgjer for at elevens personvern og eigarskap til personopplysingar er godt vareteke i ein meir digitalisert skulekvardag. At digitale arbeidsmetodar er ein positiv ting, er eit faktum, men datamaskinar kan òg vera ein tidstjuv dersom dei ikkje fungerer. Verktøya må verka, ein må oppgradera og oppdatera dei, men det føreset òg breibandsdekning med tilstrekkeleg hastigheit til alle skular og husstandar. Dette er dessverre ikkje tilfelle i dag, noko som utgjer ei stor ulempe for elevar og deira moglegheiter til å nytta digitale læremiddel, så det må òg verta problematisert i arbeidet vidare med digitaliseringsverktøyet. Eg tek opp forslaget frå Senterpartiet.