Eli Sollied Øveraas (Senterpartiet), 2005-06-08:
Senterpartiet er glad for at vi no, om lag eit år etter at vi behandla kulturmeldinga, har fått ei melding om forholdet mellom kultur og næringsliv, slik stortingsfleirtalet bad om. Kulturnæringane er mellom dei næringsgreinene som veks mest, og som framleis har eit stort potensial for å vekse vidare. Senterpartiet er oppteke av mangfaldet i kulturlivet og i kulturnæringane. Når det gjeld kulturpolitikken, må vi ta omsyn til heile breidda frå frivillig basert kulturliv som kor og korps til kulturinstitusjonar og kulturarbeidarar som opererer i ein tilnærma kommersiell marknad. Mellom desse ytterpunkta er det mange nyansar. Om ein skal halde oppe dette mangfaldet, er det eit viktig poeng at ikkje alle kan handsamast på same vis når det gjeld graden av offentleg støtte på den eine sida og graden av kommersialisering på den andre sida. I botn for den offentlege kulturpolitikken må det alltid liggje eit ansvar for å sikre eit kulturelt mangfald over heile landet. Det offentlege har eit særskilt ansvar for å ta vare på verdfulle uttrykk som ikkje kan rekne med å bli finansierte gjennom private midlar, eller som ikkje kan basere seg på t.d. høge salstal eller stor oppslutnad frå publikum. Senterpartiet er tilhengar av meir samarbeid mellom kulturen og næringslivet og eit meir offensivt innovasjonsprogram for kulturnæringane. Behovet for offentleg støtte vil variere, men for Senterpartiet er det viktig å streke under at offentlege kulturløyvingar ofte vil vere grunnpilaren og det stabile grunnlaget kulturnæringane kan utviklast vidare på. Satsing på kulturnæringane må derfor komme i tillegg til, og ikkje i staden for, det offentleges ansvar for å leggje til rette for kunst og kulturaktivitetar. Senterpartiet meiner det offentlege aktivt må leggje til rette for utviklinga av kulturbaserte næringar. Om ein skal lukkast med ei slik satsing, trengst det offentleg incitament, m.a. i form av støtte til innovasjon. Meldinga omtalar situasjonen for mange kulturnæringar på ein god måte. Senterpartiet skulle ønske at Regjeringa hadde hatt større ambisjonar og konkrete tiltak for den rolla kultursektoren skal spele for distriktsutvikling, verdiskaping og sysselsetjing i heile landet. Men det er positivt at komiteen har samla seg om I i innstillinga. Det vil medverke til at vi på eit seinare tidspunkt kan take eit langt steg vidare. Senterpartiet meiner det må vere ei prioritert statleg oppgåve å skape varige like vilkår for å etablere arbeidsplassar i denne bransjen over heile landet, ikkje berre i storbyregionane. I dag finst rundt 70 pst. av sysselsetjinga og bedriftene innan kulturnæringane i dei fire storbyregionane, med Oslo som eit klart tyngdepunkt. Vi vil peike på den endringa som er i ferd med å skje når det gjeld kvar og korleis arbeidsplassar vert etablerte. Ein vedvarande konsentrasjon av basiskompetansen for kultur og kulturbasert næringsutvikling i og rundt dei store byane vil kunne føre til ytterlegare forsterking av veksten der, og også medverke til auka flyttestraum bort frå distrikta og mot desse stadene. Senterpartiet vil peike på at det i dag også finst høg kompetanse knytt til kulturbasert næringsutvikling i små og store lokalsamfunn over heile landet, ofte knytt til kulturinstitusjonar. Vi er derfor glade for at fleirtalet i komiteen står saman når vi vektlegg behovet for å utvikle desse institusjonane vidare til å bli levedyktige kompetanseklynger. Slik kan desse bli ein reell faktor for utvikling av kulturbaserte næringar også i mindre byar og tettstader. Den framtidige kulturpolitikken kan bli ein nøkkelfaktor når det gjeld næringsutvikling og busetjingsmønster i heile landet. Det kulturbaserte reiselivet er eit anna viktig satsingsområde. Mange av turistane kjem til Noreg for å oppleve naturen. I vidareutviklinga av Noreg som eit attraktivt reisemål meiner Senterpartiet at ein må forsterke satsinga på kulturen si rolle. Her er det eit stort potensial. Senterpartiet har alltid stilt seg positiv til dei planane som ligg føre når det gjeld utvikling av Birka. Vi støttar derfor forslag nr. 9 frå Arbeidarpartiet, og vil stemme for det under voteringa.