Oddbjørg Ausdal Starrfelt (Arbeiderpartiet), 2000-02-17:
Det siste innlegget var nærmast eit innlegg mot stortingsmelding som arbeidsform i Stortinget meir enn noko anna. Så til saka. Det er påstått – seinast her i dag – at me i Noreg treng 200 000 nye bedrifter eller 800 000 nye arbeidsplassar på 20 år for å halda oppe sysselsetjing og velferd. For Arbeidarpartiet vil sjølvsagt det å sikra sysselsetjing og velferd for folk vera av dei aller mest sentrale politiske måla også i åra framover. For å klara dette må det skapast nær 30 bedrifter og ca. 110 arbeidsplassar kvar dag i 20 år. Dette vil verta krevjande, og det kjem til å krevja ein sterk og samla innsats frå alle aktuelle aktørar. Nye arbeidsplassar kan skapast i nye og gamle bedrifter, i store og små bedrifter og i distrikt og sentrale strok. Felles for dei vil nok vera at alle nye prosessar og produkt vil ha sterke innslag av kompetanse i seg. Det gjeld ikkje bare IKT-sektoren. Eg har vore på mange bedriftsbesøk dei siste åra. Det som kanskje slår meg mest, er kor mykje kompetanse det ligg bak produksjon av ei dør, ei gryte, ein sykkel, eller bak tenester som stell av hår eller støyping av ei trapp. Den kompetansen som vert nytta, kan vera resultat av grunnforsking, anvend forsking, oppfinningar og meir vanleg utviklingsarbeid som skjer i den einskilde bedrifta eller i samspel mellom bedrifter. Slik sett er det ikkje heilt rett å skilja ut kompetansebaserte bedrifter frå meir tradisjonelle bedrifter. La meg nytta gryter som eit døme. I min kommune vert Polaris-grytene produserte. Polaris sin suksess har, i tillegg til eit breitt produktspekter, vore grytebotnen. Desse patenta er utvikla i bedrifta, men dei byggjer på kunnskap som òg er utvikla på andre nivå, truleg òg knytte til grunnforsking. I tillegg til at dette truleg gjer det interessant for nye eigarar og slik framleis sikrar sysselsetjing og verdiskaping på Jæren, er det eit godt døme på at det er naudsynt å satsa både på grunnforsking, næringsforsking og utviklingsarbeid i og utanfor bedrifta. Då Stortinget handsama ei forskingsmelding i sesjonen 1992-93, var òg ambisjonane og måla å auka forskingsinnsatsen, m.a. frå det offentlege. Det heldt i fyrste budsjettrunde, men så var det ei heller trist utvikling. Eg trur ikkje det vil skje no, av to grunnar. Det eine er at innsikta er djupare og breiare når det gjeld kor avgjerande forskinga er for oss framover. Det andre er at presisjonsnivået i merknader og framlegg til vedtak i dag er betre. Eg har òg merka meg at det er eit breitt fleirtal bak viktige framlegg. Det hjelper òg. Forsking er drøfta i mange samanhenger i denne salen, m.a. i samband med næringsmeldinga og med perspektivmeldinga for fisk. I innstillinga til næringsmeldinga sa komiteen m.a. at det er avgjerande for det framtidige næringslivet at forsking, utvikling og innovasjon vert prioritert høgare, og at det må skje i samspel mellom næringslivet og det offentlege at det må leggjast vekt på langsiktig næringsretta forsking med særleg vekt på område der Noreg har spisskompetanseat samarbeidet mellom universitet, forskingsinstitutt og næringsliv må styrkjast at forskingsresultat i større grad bør kommersialiserast Arbeidarpartiet streka under i tillegg at det er viktig med partnarskap mellom næringsliv, utdanning og forsking, og at det må stimulerast til entreprenørskap og nyskaping i skule og arbeidsliv. Mykje av dette er følgt opp i dag. Eg skal ikkje gjenta grunngjevinga for Arbeidarpartiet si sterke støtte til vedtak som vert gjort her i dag om ein opptrappingsplan for å koma opp på OECD-nivå innan fem år. Arbeidarpartiet er for auka ressursar til grunnforsking på universitet og høgskular, for offensiv satsing på rekrutteringsstillingar, for tiltak for likestilling og tverrfaglegheit og for auke av fondskapitalen i forskingsfondet. Eg vil til slutt peika på to særmerknader frå Arbeidarpartiet, som eg har problem med å forstå korfor det ikkje er eit fleirtal bak. Den eine gjeld å be departementet vurdera om eksisterande verkemiddelordningar kan forankrast betre i regionane. Den andre, som er eit framlegg, er at Arbeidarpartiet legg til grunn at det òg skal takast omsyn til ei regional fordeling, og at nye fagområde kan verta aktuelle når ein skal oppretta nye senter. Det er ein viktig stimulans til ikkje bare å satsa der ein alt har kompetanse, men til òg å prøva å utvikla ny. Eg er for at me satsar der me er, eller kan verta gode, og eg støttar difor framlegg om satsingsområde. Me må likevel ikkje laga for rigide system, system som hindrar gode idear i å sleppa fram fordi dei ikkje passar inn, eller fordi dei kjem fram på institusjonar som ikkje har toppkompetanse på området frå før. Det er ei god melding, det er ei endå betre innstilling. Forskings-Noreg må vera glade, trur eg, trass i det representanten Hagen no sa. No er det bare å bretta opp ermane og setja i gang med nye oppfinningar, med nytt utviklingsarbeid, med næringsforsking og med grunnforsking. Då får me dei nye arbeidsplassane me treng for å sikra sysselsetjing og velferd for våre barn og barnebarn.