Gjermund Hagesæter (Fremskrittspartiet), 2013-06-04:
Bakgrunnen for dette forslaget er at vi i dag ser mange eksempel på at innbyggjarane i Kommune-Noreg ikkje får dei tenestene som dei har krav på, og som dei skulle hatt. Vi ser at det er køar for å få plass på sjukeheim, vi ser at det er køar for å få velferdstenester i kommunane, og vi ser også til tider at nokre må flytte frå kommune til kommune for å få gode nok tenester som har ein tilfredsstillande kvalitet. Dette er uverdig, og det vil Framstegspartiet gjere noko med. Derfor meiner vi at det forelda finansieringssystemet vi har i dag, som altså legg grunnlaget for dei urimelegheitene som vi ser i Kommune-Noreg, må rettast opp. I dag er det hovudsakleg rammefinansiering og lite øyremerkte middel, og det gjer at pengar som i utgangspunktet kanskje burde gått til eldreomsorg og skule, også kan gå til kulturbygg eller andre monumentale bygg i kommunane. Derfor har vi fremma eit representantforslag her, som har ein del punkt som også saksordføraren, Marianne Marthinsen, gjekk inn på. Når det gjeld hennar konklusjonar, at dette skulle medføre meir byråkrati, er det dessverre så feil som det kan bli. Vi ønskjer først og fremst å ha behovsstyrt statleg finansiering av grunnleggjande velferdstenester i kommunane. Det er altså ikkje eit byråkratisk system – det er eit enkelt system. Det vil også sikre at innbyggjarane får dei tenestene dei har krav på, uavhengig av om dei bur i ein rik eller i ein fattig kommune. Dei vil få desse tenestene, uavhengig av kva politikarane vil prioritere, på grunn av at pengane vil følgje brukaren. Dette vil ikkje svekkje lokaldemokratiet, dette vil styrkje lokaldemokratiet, og aller mest – dette vil styrkje rettane til den enkelte innbyggjaren i kommunane. Saksordføraren nemnde at dette er ein særeigen finansieringsmetode som berre Framstegspartiet står bak. Nei, det er ikkje riktig, for da vi innførte barnehagereforma, blei barnehagane finansierte på nøyaktig denne måten. Ein hadde ei stykkprisfinansiering av barnehageplassar. Det fungerte veldig bra – kommunane gav tilbakemelding om at dette fungerte heilt utmerkt. Ein fekk betaling etter kor mange barn ein hadde i barnehage, og kor mange timar ein hadde i barnehage. Ein hadde også differensiert, ut frå at det var dyrare å drive barnehage enkelte plassar i landet enn andre plassar. Så la ein om barnehagefinansieringa – dette skulle inn i rammer. No skal kommunane få barnehagefinansiering ut frå kor mange barn som bur i kommunen – ikkje etter kor mange som går i barnehage, men kor mange barn som bur i kommunen, og utdanningsnivået til mødrene. Dei tilbakemeldingane vi får på det – som i alle fall Framstegspartiet får, og som eg antar at også andre får – er at dette er eit byråkratisk og ineffektivt system. Dei vil tilbake igjen til den måten som det var finansiert på før, med stykkprisfinansiering. Ressurskrevjande tenester blir i dag også finansierte på same måten som Framstegspartiet vil ha sitt finansieringssystem, og det fungerer. Då slepp ein å flytte til andre kommunar for å få betre tenester, slik vi dessverre har sett eksempel på. Det ekstra tragiske med at brukarar av velferdstenester må flytte frå ein kommune til ein annan kommune, er at med dagens rammefinansieringssystem er det den kommunen dei flyttar frå, som tener økonomisk på det, og den kommunen dei flyttar til, som taper på det. Altså: Det lønner seg ikkje for Kommune-Noreg å leggje til rette for gode tenester, dersom det medfører at nye brukarar flyttar til kommunen. Eit slikt system som Framstegspartiet vil ha, med at grunnleggjande velferdstenester i kommunane blir statleg finansierte, vil medføre at pengane vil følgje brukaren. I tillegg til det vil vi at kommunane skal få behalde delar av selskapsskatten. Vi vil også ha fri skattøyre – i dag er det lik skattøyre for alle kommunar, og mange kommunar er redde for å gjere noko med det på grunn av at dei er redde for at dei blir straffa. Så vil vi også ha eit objektivt, differensiert innbyggjartilskot. Avslutningsvis vil eg ta opp dei forslaga som Framstegspartiet har, anten aleine eller saman med andre.