Sigvald Oppebøen Hansen (Arbeiderpartiet), 2003-10-06:
Generelt sett har dei fleste det veldig godt her i landet. Det er slett ikkje berre FN som meiner det. Eitt område der me internasjonalt skårar høgt, er området arbeidsløyse. Me har nemleg den lågaste arbeidsløysa i Europa, og slik sett kunne me slått oss på brystet og sagt at det er bra. Men er det slik? Er kampen mot arbeidsløysa vellukka når om lag 110 000 menneske rundt om i landet vårt er utan arbeid? Nei, sjølvsagt er han ikkje det. No har me nettopp gjennomført ein valkamp der arbeidsløysa dessverre ikkje blei det store temaet. Det mangla likevel ikkje på fagre ord frå regjeringspartia om at trenden no skulle bli snudd. Trontala ber òg bod om det, men dette oppdagar altså Regjeringa først no, etter to år i regjering og ein auke i arbeidsløysa på 56 pst. i den same perioden! I valkampen parerte statsministeren denne utfordringa ved å vise til tidlegare arbeidarpartiregjeringar og at det var høg arbeidsløyse også den gong. Ja, det er rett, det. Men ei regjering utgått frå Arbeidarpartiet gjorde faktisk noko med den alvorlege situasjonen. For å gå heilt tilbake til 1970-talet tok arbeidarpartiregjeringa fleire gode grep for å få ned arbeidsløysa. Dei fleste hugsar sikkert dei såkalla Kleppe-pakkene. Dette var tiltak for å stimulere arbeidslivet, både offentleg og privat, og dermed tiltak for å stoppe galopperande arbeidsløyse før høg arbeidsløyse beit seg fast. Ein skunda fram investeringar, forskotterte utbyggingar, sette i gang større prosjekt og var offensiv i distriktspolitikken. Det var sikkert manglar og feil ved dette òg, men ein klarte i alle fall å halde arbeidsløysa på eit mykje lågare nivå enn i resten av Europa. I eit land der mykje framleis er ugjort, er det ei ekstrem form for sløsing å la friske, oppegåande og arbeidsvillige folk gå ledige. Noko av det verste som kan råke eit arbeidsvillig menneske, er å miste jobben eller ikkje å få jobb. Folk flest ønskjer å kome seg i arbeid så fort som råd er. Mytar og fordommar som hevdar at dei ledige kan få jobb dersom dei gidd, er ikkje riktige. Eg har møtt mange som har hamna i arbeidsløysekøen. Dei har det ikkje lett. Dei blir både resignerte, oppgjevne og ser inga lysning. Dei har lita tru på at rentenedgang, svekt kronekurs, politikarar eller Aetat kan skaffe dei arbeid. Eg blir veldig lei meg når eg ser at folk som både vil jobbe, kan jobbe og bør jobbe, ikkje får seg jobb. Regjeringspartia sine talsmenn har så langt hatt trua på at marknadskreftene skal ordne opp. Og maken til optimisme som ein har opplevd i denne debatten! Berre rentene blir lågare og kronekursen svekt, vil det andre kome av seg sjølv. Mykje tyder på at det slett ikkje er så enkelt. Dette handlar ikkje berre om økonomi. Dette handlar ikkje berre om marknad, næringsliv, statsbudsjett og konjunkturar. Dette handlar også om at Regjeringa og stortingsfleirtalet har eit ansvar. Det handlar om at ein må overstyre marknadskreftene når desse diffuse styringsverktøya køyrer i feil retning. Dette handlar om menneske og solidaritet. Eg hugsar at mange lo og smilte av Per Kleppe sine pakker, men historia fortel oss at det er nettopp motkonjunkturpolitikk me treng. Arbeidarpartiet har alltid satsa på slike tiltak når arbeidsløysa stig. Det har òg våre alternative budsjett bore preg av. Vår hovudsak ved neste års budsjett blir kampen mot arbeidsløysa. «Arbeidsledigheten skal bekjempes på bred front», står det å lese i trontala. Mange av oss er spente på kva som ligg i denne formuleringa. Framlegginga av statsbudsjettet om to dagar vil kanskje gje oss svaret på det. I alle fall har eg store forventingar etter dagens debatt til at Regjeringa i sitt framlegg til statsbudsjett viser stor handlekraft i kampen mot den aukande arbeidsløysa.