Valgerd Svarstad Haugland (Kristelig Folkeparti), 2001-12-11:
I forslaget til statsbudsjett for 2002 foreslo Regjeringa ei satsing til beste for Den norske kyrkja. Det viktigaste var forslaget om å auka talet på nye prestestillingar frå fem, som Stoltenberg-regjeringa foreslo, til 35. Av andre viktige forslag nemner eg forslaget om at det statlege tilskotet til dei kyrkjelege fellesråda framleis skal gå som eit direkte tilskot til fellesråda. I tillegg la vi inn forslaget om 2 mill. kr til forsøks- og utviklingstiltak innan dåpsopplæringa i Den norske kyrkja. Eg har merka meg, og eg er glad for at ein samla komite i budsjettinnstillinga understrekar at dåpsopplæringa i Den norske kyrkja er ein viktig føresetnad for å halda oppe ei brei og engasjert folkekyrkje. Komiteen ser det til og med som ei viktig oppgåve å styrkja dåpsopplæringa. Difor heng liv og lære dårleg saman når fleirtalet i komiteen ikkje vil vera med på ei løyving på 2 mill. kr til forsøks- og utviklingstiltak innanfor dåpsopplæringa. Sjølvsagt er den framtidige utforminga av dåpsopplæringa i Den norske kyrkja ei stor sak, som eg vil leggja fram for Stortinget for grundig handsaming seinare. Ei løyving på 2 mill. kr til dette formålet no ville vera eit konkret signal til Den norske kyrkja om at Stortinget ser dåpsopplæringa som eit viktig felt i åra framover. Om eg er forundra over forslaget frå fleirtalet i komiteen på dette punktet, er eg endå meir forundra over at fleirtalet foreslår løyvingane til presteskapet redusert med 14 mill. kr. Dette fører til at vi ikkje får den auken i talet på prestestillingar neste år som Regjeringa la opp til. Dette er ikkje bra, fordi eg veit at Kyrkja sitt behov for nye stillingar er stort. Mange prestar har ein svært pressa og krevjande arbeidssituasjon, og det er eit problem at mange ikkje får tatt ut den fritida dei burde ha, og som dei rettmessig har krav på. Det var eit godt steg i rett lei då den nye fritidsavtalen for prestane tok til å gjelda frå 1. april i år. Dette er ein avtale departementet under Stoltenberg-regjeringa og fagrørsla var einige om. Men utan praktisk tilrettelegging hjelper det lite. Dei 35 nye prestestillingane, i tillegg til dei 35 som kom på plass for inneverande år, ville ha vore eit viktig tiltak for å hjelpa på denne situasjonen. Eg synest det er leit at fleirtalet i komiteen ikkje kunne slutta seg til forslaget frå Regjeringa her. Det er oppsiktsvekkjande at fleirtalet ikkje har større respekt for avtalen mellom departementet og fagrørsla til prestane. Eg vil òg minna om at Stortinget tidlegare i år behandla ei stortingsmelding om økonomien i Kyrkja. Av denne meldinga går det klart fram at det er eit behov for nye prestestillingar. Stoltenberg-regjeringa, som la fram meldinga, ville gå inn for at det i åra framover blir ein vesentleg auke i talet på nye prestestillingar. Då kyrkje-, utdannings- og forskingskomiteen behandla stortingsmeldinga, viste medlemene frå m.a. Arbeidarpartiet, Framstegspartiet og Senterpartiet til at det i dei siste åra har blitt eit stadig aukande arbeidspress for prestane, og at ei auka satsing på prestestillingar og på arbeidsmiljøet til prestane derfor er viktig for kyrkjelydane og kyrkjelydsarbeidet. Når Regjeringa ved første høve, i statsbudsjettet for 2002, følgjer opp dette ved å foreslå ein større auke i talet på prestestillingar, går altså dei same partia imot. Både eg og Kyrkja har etter dette god grunn til å gi uttrykk for både undring og vonbrot. Eg har dessutan merka meg at fleirtalet i komiteen går inn for å redusera tilskotet til dei kyrkjelege fellesråda i 2002. Fleirtalet foreslår at løyvingane blir 100 mill. kr. Forslaget frå Regjeringa er på vel 112 mill. kr, noko som er ei vidareføring av nivået frå 2001. I den generelt stramme og vanskelege økonomiske situasjonen som dei fleste kyrkjelege fellesråda er i, vil forslaget frå fleirtalet i komiteen virke svært negativt inn. Det er svært negativt at fleirtalet heller ikkje her kunne vera med på forslaget om å styrkja Kyrkja sitt lokale arbeid. Eg er sjølvsagt merksam på at fleirtalet meiner reduksjonane i kyrkjebudsjettet bør kunna rettast opp til våren i revidert nasjonalbudsjett. Den løysinga komitefleirtalet peikar på, er å ta i bruk avkastinga frå Opplysningsvesenets fond. Generelt vil eg minna om at fondet ikkje er ei Sareptas krukke som aldri blir tom. Den disponible avkastinga frå fondet er tett knytt til utviklinga i finansmarknadene og til omfanget av andre utgiftsplikter fondet har. I tillegg ynskjer vi å sikra real- eller grunnverdien av fondet – eit mål det var brei semje om under behandlinga av stortingsmeldinga om økonomien i Kyrkja i Stortinget tidlegare i år. Utan omsyn til spørsmål om bruken av fondet: Kyrkja og eg må i dag ta til etterretning det som er realiteten i forslaget frå komitefleirtalet. Kyrkjebudsjettet blir redusert med meir enn 27 mill. kr i høve til forslaget frå Regjeringa. Eg må seia at eg på vegner av Kyrkja hadde von om eit betre resultat i behandlinga av denne saka.