Hadia Tajik (Arbeiderpartiet), 2015-06-10:
Nokre saker krev at Stortinget aktivt søkjer einigheit og breitt fleirtal. Dette er ei sånn sak. Ho handlar om tryggleiken til innbyggjarane, landet si beredskapsevne og framtidas politi. Politiet vernar oss, dei representerer oss, og difor må òg viktige endringar i politiet forankrast demokratisk. Forslaget til politireform som regjeringa og Venstre la fram, har Arbeidarpartiet vore kritisk til. No har me inngått forlik. Og for oss ville det ikkje vore aktuelt å inngå eit sånt forlik viss det ikkje vart gjennomført vesentlege endringar i det forslaget som låg på bordet. I forhandlingane har Arbeidarpartiet vore tydeleg på at me synest at politireforma òg må ha eit tydlegare innhald – ikkje berre handla om endringar i struktur. Og då forslaget til politireform vart lagt fram, hadde me særleg tre tunge innvendingar. Det fyrste var at forslaget ikkje svarte på kva eit nærpoliti er, eller kva slags politikraft ein får lokalt. Det andre er at forslaget ikkje avklarte korleis nasjonale kriser og katastrofar skal leiast og handterast. Det tredje er at forslaget ikkje svara på hovudkritikken frå 22. juli-kommisjonen sin rapport, om at haldningar, kultur og leiarskap var det som skilte det som gjekk bra, frå det som gjekk dårleg. Det er òg noko av vårt avtrykk på forliket. Lat meg kort seia noko om alle tre: For det fyrste: No får folk og lokalsamfunn reell innverknad på sluttresultatet, på nærpolitiet dei skal få. Me har altså gått frå ein blankofullmakt til Politidirektoratet, der dei hadde kunna utøvd si myndigheit som dei ville, til òg å gje dei pliktar, og me gjev kommunane medeigarskap til sluttresultatet som folk skal få. I praksis inneber det at kommunane på førehand skal vita kva slags politi dei skal få som resultat av endringane. Dei skal vera ein del av styringsgruppene som gjennomfører endringane, og viss det viser seg at kommunane ikkje har vore involvert på ein skikkeleg måte, skal dei få medhald i klaga si til Justisdepartementet. Det er ganske sterke pliktar som kviler på Politidirektoratet no. Løfta som kommunane på førehand får av sin politimeister om kva slags politikraft dei får, skal vera så tydelege at viss det i ettertid viser seg at løfta ikkje er innfridde, er det politimeisteren si plikt å disponera ressursane på ein måte som gjer at måla faktisk vert innfridde. Tillita og legitimiteten til politiet er avhengig av at ein har ei tydeleg forankring hos folk. No får dei det. For det andre: No skal regjeringa avklara den nasjonale kriseleiinga til landet. Me har vorte einige om at i løpet av 2015 må regjeringa leggja fram ei sak for Stortinget «(…) med forslag om nasjonal kriseledelse, og klargjøre roller og ansvar, samt avklare hvordan regjeringen vil forholde seg til Gjørv-kommisjonens anbefaling om en skalerbar nasjonal operasjonssentral.» (…) Det å avklara den nasjonale kriseleiinga har gått frå å vera eit krav frå Arbeidarpartiet til no å verta eit tydeleg tverrpolitisk krav. Landet treng det, beredskapen treng det, og ein meir avklart nasjonal kriseleiing vil òg gjera oss sterkare rusta mot eventuelle framtidige katastrofar. For det tredje: Arbeidarpartiet la fram 16 konkrete forslag til arbeidet med kultur, haldningar og leiing i politiet. Alle desse forslaga er det no tverrpolitisk oppslutning om at skal verta følgde opp. Det er viktig at dette arbeidet har ei politisk forankring, sånn at politiet ikkje vert ståande heilt aleine med den kritikken dei har fått, eller heilt aleine med den oppfølginga som då skal til. Det er eit felt me kjem til å fortsetta å følgja opp, for det krev langsiktig arbeid. På alle desse områda – meir lokalt forankra politikraft, tydelegare nasjonal kriseleiing og sterkare arbeid med kultur, haldningar og leiarskap i politiet – har politireforma vorte vesentleg betra. Politireforma består av meir enn dette. Ho består f.eks. av ein reduksjon av talet på politidistrikt. For Arbeidarpartiet har det ikkje fyrst og fremst vore ein diskusjon om kor mange politidistrikt ein skal ha, men korleis me kan få sterke, sjølvstendige distrikt. Det er særleg to eg vil trekkja fram: Det er Finnmark, som no vert eitt politidistrikt, og Oslo, som no er slått saman med Asker og Bærum. Eg vil jo òg seia at på nokre område ville nok politireforma vore annleis viss Høgre, Venstre eller Arbeidarpartiet kvar for seg hadde lagt ho fram heilt aleine. Me har alle område me ville ha prioritert meir. Når me likevel har inngått dette forliket, handlar det om to ting: Det eine er at reforma har vorte vesentleg betre. Det andre er at politiet treng den føreseielegheita som reforma då gjev. Eg vil takka komiteen for samarbeidet og ønskja alle politimenn og -kvinner alt godt i reformarbeidet vidare.