Åse Kristin Ask Bakke (Arbeiderpartiet), 2022-03-01:
Regjeringa Solberg la fram eit solid og godt forslag til pengespellov i juni i fjor med Prop. 220 L for 2020–2021. Proposisjonen byggjer på Stortingets mange debattar og vedtak knytte til pengespel dei siste åra. Lovforslaget har vore omfattande behandla i komiteen, med både høyring og innspel frå mange delar av samfunnet. Som saksordførar vil eg nytte anledninga til å takke partia i komiteen og komitésekretæren for eit godt samarbeid. Som det blir vist til i lovforslaget, blir einerettsmodellen vidareført, og òg i forbindelse med behandlinga av Meld. St. 12 for 2016–2017 slutta ein seg til ei vurdering om at einerettsmodellen skal vidareførast og styrkjast. Føremålet med lovforslaget elles er å samle og erstatte gjeldande lover og førebyggje problematisk speleåtferd, førebyggje økonomisk misleghald, avgrense privat forteneste og ta omsyn til at mest mogleg av inntektene frå pengespel skal gå til gode føremål. Pengespelbransjen er blitt blant Europas største næringar. I ei årrekkje har utanlandske uregulerte selskap reklamert for ulovleg verksemd i Noreg og dermed vist total mangel på respekt for norsk lov. Samtidig har dei gjort framstøyt for å bli legale konkurrentar til Norsk Tipping. Det dreier seg sjølvsagt om ein stor andel pengar, men truleg òg at ein trudde at førre regjering skulle opne opp for lisensordning. Det overordna målet i den norske pengespelpolitikken er å sikre at spela blir tilbydde i trygge og ansvarlege former, for vi veit at altfor mange enkeltpersonar og familiar er ramma av speleproblem. For kvar og ein betyr speleproblem og avhengigheit uforholdsmessig tidsbruk, økonomiske problem og kanskje opparbeiding av gjeld, problem med studium og jobb, psykiske plager, og det går ut over familie, venar og jobb. Den siste store rapporten om pengespel frå Universitetet i Bergen, frå april 2020, viser at minst 55 000 menneske er problemspelarar, og at 122 000 har moderat risiko. Eit av hovudfunna er at fleire som brukar pengespel, viser til at auka reklameeksponering betyr noko for auking av speleproblem. Negative konsekvensar av pengespel må derfor vere det aller viktigaste omsynet bak norsk pengespelpolitikk. Arbeidarpartiet står fullt og heilt ved einerettsmodellen. Det gjer vi fordi modellen har tent samfunnet vårt godt. Kunnskapen må vi vidareføre, òg for å redusere antalet problemspelarar. Pengespel kan mest sannsynleg aldri bli utan problem, men vi som samfunn må gjere det vi kan for å minske problema. Gjennom vårt felles tippeselskap kan staten regulere ein del utan å gå via lov og forskrift. Stortingsfleirtalet har stått fast på einerettsmodellen, trass i ein organisert og økonomisk godt stilt internasjonal spelbransje som på ulike måtar har gjort kva dei vil for å få til ei avvikling. Det er grunn til å rose Organisasjons-Noreg, som bad partia om å leggje vekk tanken om å dele ut spellisensar til utanlandske selskap. Organisasjonar og fleirtalet har vore opptekne av å sikre sosial ansvarlegheit samtidig som dei har vore opptekne av at overskotet frå spel på ein rettferdig måte er med på å finansiere idrett og kultur og samfunnsnyttige og humanitære organisasjonar. Samfunnsoppdraget til Norsk Tipping handlar om å verke attraktivt for dei av oss som spelar, samtidig som ein handterer eit tydeleg sosialt ansvar. I fjor blei det i tillegg delt ut over 6,1 mrd. kr til store og små aktivitetar rundt om i heile landet, noko som har sikra fleire musikkinstrument, betre kortilbod, sterkare frivilligheit, og det har gått til mange gode føremål. Over heile landet er det spor etter Norsk Tipping, i både bygd og by. For Arbeidarpartiet er det opplagt at ideen om sosial ansvarlegheit og norsk frivilligheit må trumfe den internasjonale kommersielle spelindustrien. Eg vil fastslå at Solberg-regjeringa har lagt fram eit godt forslag til ny pengespellov. Samtidig er det forunderleg at fleire av dei partia som sjølve var ein del av Solberg-regjeringa, allereie no vel å avvise viktige delar av lovforslaget. Det gjeld forslag som i tillegg til å vere godt grunngjevne òg byggjer på langvarig praktisk erfaring, juridiske vurderingar og kunnskap bygd på EØS-avtalen. For Arbeidarpartiet står einerettsmodellen med dei nødvendige tiltaka for å førebyggje speleproblem støtt. Til slutt vil eg trekkje fram at dei som har einerett til å tilby noko i eit samfunn, òg må følgje krav og reglar. I tillegg er sjølve einerettsmodellen avhengig av europeisk godkjenning som regulerer konkurranse. I tillegg til Norsk Tipping har vi òg einerett til å tilby pengespel på hest, der vi òg kjem med ei rekkje forslag for å sikre at ein skal ha ei trygg næring.