Oskar J. Grimstad (Fremskrittspartiet), 2017-06-08:
Havbruk er viktig og skal erstatte – litt fram i tid – petroleumssektoren sine inntekter for landet, så vi har store ambisjonar for havbruksnæringa. Ved Stortingets behandling av havbruksmeldinga vedtok Stortinget at det skulle opprettast eit havbruksfond der 80 pst. av framtidige inntekter frå vekst i næringa skal tilfalle kommunane, og at dette fondet også skal fordele midlane mellom kommunane etter nærmare angitte kriterium. Grunnen var noko vi alle var einige om: Kommunane må få ein større del av verdiskapinga for bruk av sjøarealet sitt. På grunn av låg vekst i næringa har det blitt generert lite inntekt til fondet så langt. Dette har først og fremst si årsak i at det er tildelt få nye konsesjonar som ein konsekvens av oppfølging av berekraftskriteria som er sette for tiltak mot lus. Det er altså Stortinget sjølv som har sørgd for at inntektene til dette fondet ikkje har kome i den mengda og så raskt som ein trudde – ein har stilt miljøkrav som næringa må oppfylle, og dermed kjem inntektene betydeleg seinare. Fleire kommunar har uttrykt stort utolmod over at havbruksfondet ikkje har fått den tilførselen av kapital som fondet var tiltenkt, og at dette har tatt noko lang tid, det er vi for så vidt alle einige om. Men dette vil endre seg, og vi vil i den samanhengen vise til at også statsråden peiker på at det nye vekstsystemet som trer i kraft til hausten, vil få stor betydning for havbruksfondet sine inntekter. La meg berre understreke igjen at dersom ein skal nå målet om ein betydeleg auke i sjømatnæringa, må vi la kommunane få sin rettmessige del av verdiskapinga for avstått sjøareal og andre ulemper. Men då blir det heilt feil å leggje opp til ei innretning der ein skattlegg ubehandla ikkje-foredla laks som blir eksportert. Det betyr at om ein legg til rette for ei foredlingsbedrift, så tapar kommunane på dette, og det gir ingen incitament til å skape nye, framtidsretta arbeidsplassar baserte på ei råvare som er etterspurd verda over, og som er sunn og god. Så er det også snakk om likebehandling når det gjeld bruk av fellesareal. Det er mange næringar som brukar fellesarealet. Då er spørsmålet: Dersom ein skal likebehandle, kva for avgifter kan då desse næringane få – vi kan ta skog, vi kan ta gruvedrift, og vi kan nemne mange fleire? Skal desse også få liknande typar skattlegging? Dokument 8-forslaget beskriv at bedrifter som går med underskot, skal sleppe å betale denne avgifta. Vel, det skal ikkje mykje kreativitet til for å få ei bedrift til å gå med underskot. Det handlar rett og slett om forskjellige måtar å overføre ressursar på. Det er mange eksempel på at ein kan føre over overskot frå éi bedrift til ei anna, for så å ende opp med at produksjonsbedrifta går med underskot. Det er så mange moglegheiter for å unngå denne skattlegginga at heile forslaget i seg sjølv og forslaget som er lagt fram, er lite gjennomtenkt og uhandterleg. Det blir rett og slett både byråkratisk, uføreseieleg og vanskeleg å handtere. Spesielt for dei byråkratane som skal inn og berekne inntektene her – når dei skal ha så mange parametrar å ta omsyn til – blir dette forslaget rett og slett uhensiktsmessig. Det lause forslaget i saka som er laga av Høgre og Framstegspartiet, er eit godt forslag. Der går ein inn i problemstillinga og løyser dei utfordringane som ligg der. I det forslaget står det også at kommunane skal ha sin rettmessige del av verdiskapinga. Vi er også utolmodige på vegner av kommunane, men vi ønskjer ei ordning som er føreseieleg, som er god, som næringa er tent med, og som kommunane er tente med, og ikkje eit tankelaust forslag som ingen på sikt er tent med, fordi det blir både byråkratisk og vanskeleg å handtere. Håpet mitt er at vi klarer å skape eit fleirtal for den utgreiinga og det lause forslaget, forslag nr. 1, som ligg i saka.