Jenny Klinge (Senterpartiet), 2012-06-11:
Det er som guten bruker å seie når eg køyrer forbi der eg skal vere: Og slikt skal styre landet.(Munterhet i salen) Er ein distré, så er ein distré. (Munterhet i salen) Tigging er eit tema som engasjerer mange. Utgangspunktet for denne debatten er eit representantforslag om å forby tigging. Ulike parti har ulike meiningar om vi skal forby tigging eller ikkje. Fleirtalet i justiskomiteen går ikkje inn for å støtte forslaget om å forby tigging no, og tilrådinga frå komiteen er at representantforslaget blir lagt ved protokollen. Den såkalla lausgjengarlova vart oppheva av eit samla storting i 2005, så frå 1. juli 2006 var det ikkje lenger ulovleg å tigge. Forslagsstillarane vil sjølve gjere greie for bakgrunnen for at dei ønskjer at tigging skal bli forbode igjen. Eg vil som saksordførar først gjere greie for det komiteen stiller seg samla bak i felles merknader, før eg seier noko om Senterpartiet si meining. Heile komiteen er oppteken av at hovudinnsatsen for å førebyggje fattigdom og tigging innanlands og i andre land må vere sosiale tiltak og ikkje kriminalpolitiske verkemiddel. Det må vere ein kombinasjon av tiltak i Noreg og internasjonale tiltak der ulike aktørar samarbeider for å gi folk andre måtar å tene til livsopphald på enn å tigge. Komiteen peikar på at Noreg må halde fram med å finansiere målretta tiltak også internasjonalt gjennom t.d. EØS-midlane. Sjølv om vi står godt samla om å stemme imot framlegga frå Framstegspartiet og Høgre, har dei tre regjeringspartia noko ulik tilnærming til temaet tigging. Derfor vil vi kvar for oss gjere greie for standpunkta våre. Talet på utanlandske tiggarar har auka kraftig sidan forbodet mot å tigge vart oppheva. Ein finn tiggarar på gata, i ferjekøane og på dørene til folk. Dette skapar eit press på kommunane òg for at dei skal avgrense eller hindre plagsam tigging. I brev frå justisministeren kjem det fram at departementet for tida utgreier ulike løysingar som kan bidra til å dempe dei uheldige sidene ved tigging. Deriblant skriv statsråden at det t.d. må bli vurdert «om det bør være anledning til å regulere hvor i en kommune denne aktiviteten kan foregå, eventuelt også til hvilke tider». Senterpartiet har programfesta at vi ønskjer å gjeninnføre forbodet mot tigging. Sjølv om regjeringspartia som nemnt står samla om ikkje å gå inn for mindretalsframlegga, finn eg det naturleg å gjere greie for bakgrunnen for landsmøtevedtaket vårt. Det er fleire faktorar som gjer spørsmålet om ein skal forby tigging eller ikkje, relevant å diskutere vidare. Noko av tigginga kan knytast til organisert kriminalitet og menneskehandel. Det er noko vi ønskjer å forhindre. Da justiskomiteen var på komitéreise i Romania for eit par år sidan, påpeikte den nordiske tollsambandsmannen der at bakmenn også kan vere familie og slekt. Det er vanskeleg å definere menneskehandel, men ein kan spørje seg om det er så mykje betre at ein ungdom blir nøydd til å tigge fordi onkelen organiserer tigginga, og at alle i familien må bidra, enn om det er eit fremmendt menneske som organiserer denne tigginga. Det finst ungar og ungdom som ikkje får utdanning fordi foreldra heller vil at dei skal vere med og tigge, også når det finst reelle alternativ, t.d. gjennom EØS-finansierte prosjekt der skulegang er ein del av tilbodet. Det er også nokre paradoks i spørsmålet om tigging. Arbeidsmiljølova seier at folk skal ha verdige arbeidsvilkår og ei minstelønn, og vi kjempar rettmessig nok mot sosial dumping av utanlandske arbeidstakarar. Vi godtek ikkje at folk tener 80 kr timen her til lands, sjølv om dette openbert er betre for dei enn å tene 80 kr i månaden i heimlandet. Men vi godtek at folk tener til livsopphald ved å sitje på gata i ti minusgradar for ein hundrelapp dagleg. Det er snakk om både ungdommar, vaksne og eldre menneske, og somtid også ungar. Skal vi la tigginga vere lovleg fordi det er betre enn ingenting at desse menneska får tigge, skulle vi kanskje tenkt at det er betre for utanlandske arbeidstakarar å arbeide her for 80 kr timen enn for nærast ingenting i heimlandet. Politiet i Hordaland har gjort ein fenomenal jobb mot menneskehandel, og dei har avdekt ei alvorleg sak der familiemedlemmer tvinga ungar til å tigge og stele, og der også seksuelt misbruk var ein del av komplekset. Uavhengig av om vi får eit generelt forbod mot tigging eller ikkje, er det fullt mogleg for politiet å gjere ein innsats for å avdekkje menneskehandel der tigging er med i biletet. Det er allereie straffbart å organisere tigging og tvinge andre til å tigge. Men politiet i Hordaland påpeiker at dei primært også ønskjer eit generelt forbod mot tigging. Det er som sagt ikkje fleirtal i politiet no for å gjeninnføre forbodet mot tigging, og dette taklar eg godt, all den tid statsråden understrekar at det er nødvendig å vurdere tiltak som kan avgrense omfanget av tigginga. Mellom anna synest eg det er viktig å vurdere korleis kommunane sjølve kan få regulere tigginga.