John Dale (Senterpartiet), 1999-06-07:
Det står stor strid om Øvre Otta, og det må det verta når dei ulike interessene – isolert sett – har gode argument å føra i marka. Det gjeld Skjåk kommune, som kan påvisa at ei utbygging vil tilføra lokalsamfunnet inntekter. Og det gjeld for så vidt Opplandskraft, som har rett i at i dette tilfellet kan relativt små naturinngrep utløysa mykje kraft, men då samanlikna med mange tidlegare prosjekt der det har skjedd svært store inngrep. Samtidig er omfanget og konsekvensane av naturinngrepa vel dokumenterte, og dei står i all hovudsak uimotsagde. Olje- og energidepartementet har så teke standpunkt, og det er velkjent: Departementet meiner omsynet til natur og miljø må verta tillagt størst vekt. Skadane og ulempene for dei allmenne interessene vil vera større enn dei fordelane ei regulering og utbygging kan medføra. Standpunktet har fått stor støtte i komiteen, ikkje berre av representantane frå regjeringspartia og SV, men òg frå medlemmer av Høgres gruppe, og den offentlege debatten har vist at eit nei til utbygging av Øvre Otta også har mange tilhengarar i Arbeidarpartiet. Standpunktet burde vinna fram i Stortinget. Regjeringa reiser ikkje saka tilfeldigvis for å markera sin miljøprofil, for å tekkjast natur- og miljøvernorganisasjonane. Det kan vera lett å tenkja slik, fordi mykje av politikken i våre dagar vert ført med utgangspunkt i symbolsaker, meir med sikte på å skapa eit visst inntrykk enn å la reelle argument få gjennomslagskraft. Slik er det ikkje i dette tilfellet, heldigvis. Kristeleg Folkeparti, Senterpartiet, Sosialistisk Venstreparti, Venstre pluss representanten Sanner byggjer sine merknader på overordna prinsipp Stortinget la til grunn alt tidleg på 1990-talet, slik dei kjem til uttrykk i meldingar om regional planlegging og arealpolitikk. Det synest opplagt at ei utbygging av Øvre Otta bryt med nasjonale målsetjingar om bevaring av urørde område. I det minste burde Stortinget ha ein debatt om kva som skulle tilseia at politikken vart lagd om, før det eventuelt gav klarsignal for ei omstridd utbygging. Eg viser i denne samanhengen til fråsegna frå fylkesmannen i Oppland. Der heiter det at konsesjonssøknaden reiser viktige problemstillingar, både i høve til framtidige verneinteresser og energibehov. Difor meiner fylkesmannen at det bør skje ei avklaring i Stortinget før konsesjon vert gjeven. Javisst, dette er eit viktig poeng, og det minner oss om at Stortinget bør kjenna ansvar for sine tidlegare målsetjingsvedtak. Dei er der for å verta lagde til grunn, særleg i kinkige situasjonar. Eventuelt bør målsetjingar av denne typen endrast. Men det har ikkje skjedd. I Øvre Otta-saka fylgjer Regjeringa opp det synet Stortinget har lagt til grunn fram gjennom 1990-talet. Diskusjonane fram til no har elles vist at det rår usemje mellom partia, og også internt i enkelte parti, om den framtidige energipolitikken. Den aktuelle saka illustrerer det, og me har her fått eit forvarsel om kva som er i vente. Grovt sett fylkar interessene seg i to leirar – den eine fokuserer på komande kraft- og forsyningskriser, den andre på forbruksvanar og livsstil. Medan folk på den eine sida vil produsera seg ut av det dei definerer som kraftkrise, vil folk på den andre sida minna om, slik me ser eksempel på i innstillinga frå komiteen, at utbygginga av Øvre Otta eksempelvis berre vil kunna dekkja inn den forbruksstigninga som skjer over tre-fire månader, slik situasjonen er i dag. Med andre ord: Fokuseringa må rettast langt sterkare mot betre forvaltning av våre energiressursar. For Senterpartiet er det lett å velja side her, det har også Regjeringa gjort. I den nye meldinga om energipolitikken står det klart, og det er også ei ny formulering som er verd å merka seg: «Regjeringens energipolitikk bygger på at miljømålene vil bestemme produksjonsmulighetene, og at det er nødvendig å føre en aktiv politikk for å begrense energiforbruket.» Det er såleis val av hovudperspektiv som spelar inn når det også i St.meld. nr. 50 vert teke standpunkt mot utbygginga av Øvre Otta. Me har flust med energi, det fører til låge prisar og høgt forbruk. Eller for å seia det slik: Me har ikkje mangel på energi, men overforbruk av energi. Historisk sett er me såleis i ein luksussituasjon. Overføringskablar til utlandet gjer det i aukande grad mogleg å kompensera for nedbørsfattige år. Forsyninga har dermed vorte sikrare. I lys av dette fylgjer så eit tredje argument, som ingen bør oversjå: Tidene kan endra seg, dei kan verta vanskelegare. Det taler for at komande generasjonar får eit viktig ord med i laget når det som står att av kraftutbyggingsprosjekt, skal avgjerast.