Hadia Tajik (Arbeiderpartiet), 2014-04-01:
Eg vil gjerne takka representanten Trine Skei Grande for å ha teke initiativet til ein veldig viktig debatt. Representanten har ein måte å snakka om eigenarten til det frivillige på, som eg er sikker på at mange set pris på. Når det går eit ras i påskefjellet, er Røde Kors der raskt og gjennomfører søk. Når uhellet er ute på sjøen, er det ofte Redningsselskapet som er fyrst framme. Når nokon går seg bort og vert skada på tur, kjem Norsk Folkehjelp og trår til. Det har minst to dimensjonar. Det eine er at det er effektivt, treffsikkert og samfunnsøkonomisk klokt å leggja til rette for bidraget til dei frivillige organisasjonane i den nasjonale beredskapen. Den andre dimensjonen er vel så viktig. Det er at verdien av å høyra hjelpekorpset nærma seg når ein sit fast etter eit ras på fjellet, ikkje kan målast i pengar. Verdien av menneskeleg nærleik, frivillig omsorg, medmenneskeleg varme, kan ein vanskeleg beskriva med ord. Det er ein verdi som er grunnleggjande for vårt samfunn, eit samfunn som er tufta på fellesskapsløysingar og på samarbeid. I samfunnssikkerheitmeldinga frå 2008 skreiv den dåverande regjeringa: «Ingen sektor kan alene forebygge, redusere, hindre eller håndtere fremtidens samfunnssikkerhetsutfordringer.» Det opplever eg at det er brei politisk tilslutning til, og det er eg glad for. Dei frivillige organisasjonane utgjer eit særleg viktig bidrag i daglege hendingar, som i leite- og redningsaksjonar, men dei er òg viktige for vår nasjonale beredskap mot større kriser og katastrofar. Eg vil gå så langt som til å seia at samvirket mellom det offentlege, dei frivillige og dei private aktørane er grunnpilaren i den norske redningstenesta – for desse aktørane konkurrerer ikkje, dei utfyller kvarandre. Det viste òg erfaringane frå 22. juli 2011. Det er derfor klart at frivillige må få utstyr og tilgang til Nødnett. I mange samanhengar er dei frivillige dei einaste tilgjengelege ressursane i akuttfasen, og då er dei naturlege brukarar av Nødnett. Derfor la den førre regjeringa til grunn at dei frivillige organisasjonane kan verta fullverdige brukarar av nødetatens nye, lukka sambandssystem. Då eg var kulturminister, skisserte me ei løysing for dei frivillige organisasjonane som gjorde at dei viktige beredskaps- og redningsorganisasjonane, som før fekk pengar frå speleautomatane, i framtida ville verta sikra ein fast del av tippemidlane. Det gjaldt Raude Krossen, Norsk Folkehjelp og Redningsselskapet. Det meiner eg er ein god modell for å sikra dei føreseielege og solide midlar òg i framtida, noko som eg meiner er viktig med tanke på den særskilte rolla som dei har. Eg håpar at den nye regjeringa ikkje set dei føreseielege vilkåra til desse organisasjonane på spel når dei nå ser på moglege endringar i Norsk Tippings spelemodell. Framover er det viktig å involvera og styrkja bidraget til dei frivillige organisasjonane. Nærleiken til lokalsamfunna og lokale forhold, kunnskapen og kompetansen til organisasjonane og engasjementet til dei frivillige gjer at desse er ein kraftfull ressurs som Arbeidarpartiet ønskjer å trekkja tettare inn i beredskaps- og sikkerheitsarbeidet. Det handlar bl.a. om å føra vidare arbeidet med landsdekkjande nødnett, styrkja samordninga og bruken av alle beredskapsressursar, leggja til rette for betre koordinering av samvirket i redningstenesta og etablera tydelege, felles prosedyrar for innsats i redningstenesta. Det er òg naturleg at frivillige aktørar er inkluderte i kommunale beredskapsplanar. Komikar og skribent Are Kalvø laga for nokre år sidan ei liste over kva det var han likte ved Noreg. Eitt av punkta var at alle frivillige som kastar alt dei har i hendene og gjer kva som helst for å hjelpa når noko alvorleg skjer, er heilt vanlege menneske. At me har ein sterk frivillig innsats i landet vårt, er heilt uvurderleg. Me har i mange situasjonar sett at heilt vanlege menneske kan utgjera forskjellen mellom liv og død, og dei kan òg utgjera forskjellen mellom gode liv og overleving. Desto viktigare er det at dei er tett involverte i statlege initiativ for å styrkja beredskapen, men ikkje minst at dei får politisk støtte til sine eigne initiativ. Eg er glad for at statsministeren trekkjer fram behovet for god kunnskap om førstehjelp og for den ikkje-organiserte frivillige innsatsen. Eg tillèt meg å leggja til, og det trur eg statsministeren er einig i, at fleire òg gjerne må verta blodgjevarar. Det òg er ein viktig del av vår helsemessige beredskap, så gå gjerne inn på www.giblod.no og vert registrert der. Heilt til slutt vil eg seia at representanten Skei Grande viste til at statsministeren har etablert eit sikkerheits- og beredskapselement med ansvar for koordineringa, og at ho tolkar det som eit uttrykk for at statsministeren vil vera tett på. Det har statsministeren og eg hatt mange ordvekslingar om. I den praktiske satsinga frå SMK opplever eg at det i realiteten berre er éi vesentleg endring frå førre regjering, og det er «korttidsengasjementer av sentrale fagpersoner» innan beredskap, og at det er ei satsing på beredskap og koordinering av beredskap må ein enten vera veldig kreativ eller medlem i Høgre for å meina.