Sigvald Oppebøen Hansen (Arbeiderpartiet), 2002-12-16:
Dagpengesystemet skal vere ei ordning som skal gje økonomisk tryggleik for arbeidsledige mens dei er på leiting etter nytt arbeid. Ordninga skal vidare vere slik innretta at det skal oppmuntre den enkelte til å søkje arbeid. Regjeringa gjer i denne saka framlegg om fleire forslag til lovendring som i sum er med på å gjere det vanskelegare for folk som er arbeidsledige. Forslaget vil klart forverre den økonomiske situasjonen til dei arbeidssøkjande, og det vil råke i all hovudsak deltidsarbeidarar, kvinner og dei som er lågtlønte. Regjeringa hevdar at dette forslaget er med på å få fleire ut i arbeid. Arbeidarpartiet, Sosialistisk Venstreparti og Senterpartiet har vanskar med å sjå at ei nedbygging av velferdsgode vil ha ein slik effekt. Desse partia meiner at det er andre verkemiddel og andre strategiar som må til i så måte. Mellom anna foreslår Regjeringa at ferietillegget skal avviklast. Dette tillegget utgjer om lag 10 pst. nedgang i inntekt for arbeidsledige som mottar dagpengar i meir enn åtte veker. For enkelte inneber dette ein reduksjon på vel 19 000 kr i inntekt. I 2001 hadde 38 000 personar rett til ferietillegg. Regjeringa foreslår vidare at minstegrunnlaget for å gjere krav på dagpengar blir heva frå 1,25 G til 1,5 G, og at maksimal stønadsperiode blir redusert frå tre til to år. Dette inneber at ein må tene om lag 14 000 kr meir i året for å få rett til dagpengar. Med ei løn på 100 kr i timen inneber det at potensielle mottakarar av dagpengar må ha minst 40 pst. stilling. Dette vil ha innverknad på dei som jobbar ein mindre del av kalenderåret, t.d. dei som er nybegynnarar i arbeidsmarknaden. I september 2002 var det registrert 5 000 heilt ledige som hadde vore ledige lenger enn 81 veker, dvs. 1,6 år. Det viser at det er ein del menneske som vil vere ledige i området mellom to og tre år. Ifølgje departementet sine eigne prognosar vil om lag 14 000 langtidsledige miste retten til dagpengar som følgje av toårsregelen. Når Regjeringa no får gjennomslag for å redusere stønadsperioden, inneber det at mange vil kome over på ei anna form for stønad dersom dei ikkje kjem seg i arbeid. Det er ei reell frykt for at det er kommunane, gjennom sitt sosialbudsjett, som vil bli sitjande med denne rekninga i 2005. Også på to andre område vil den økonomiske situasjonen for mottakarar av dagpengar bli svekt. Det eine er at ventetida før dagpengar blir ytt, blir auka frå tre til fem dagar. Det andre er at kravet til arbeidstidsreduksjon blir auka frå 40 til 50 pst. før ein kan gjere krav på dagpengar. Alle desse forslaga er både usosiale og usolidariske. Regjeringa og Framstegspartiet har vore stolte av å hevde at alle, og særskilt dei med minst frå før, får skatte- og avgiftslette gjennom haustens budsjettbehandling. Men dette forslaget inneber ei kraftig skatteskjerping for svært mange av dei som har det vanskeleg i arbeidsmarknaden. Berre forslaget om å utvide ventetida for å få dagpengar frå tre til fem dagar inneber ei skatteskjerping på om lag 1 000 kr for dei ledige. Det er leitt å konstatere at stortingsfleirtalet vil spare pengar på dette området, for så å finansiere skattelette for mange som ikkje har behov for det. Derfor er det grunnlag for å hevde at dette forslaget er både usosialt og usolidarisk. Her blir det lite gulrot att og mykje pisk, for å sitere statsråden sine eigne utsegner. Arbeidarpartiet er einig i at det er ein viss realitet i det at jo lenger ein går passiv, dess vanskelegare kan det vere å kome tilbake i jobb. Men det underslår ikkje det faktum at Regjeringa med dette forslaget først og fremst gjer desse endringane for å spare pengar. Regjeringa gjer også framlegg om å utvide arbeidsgjevars lønsplikt under permittering frå 3 til 20 dagar. Ei slik utviding ville utvilsamt ha ført med seg at fleire bedrifter ville velje oppseiing framfor permittering. Komiteen seier eit samrøystes nei til dette forslaget.