Alf Egil Holmelid (Sosialistisk Venstreparti), 2011-02-22:
Det er positivt at det er lagt opp til ein nok brei diskusjon om oppdrettsnæringa her i salen. Som mange har vore inne på, er dette ei stor og viktig næring. Det er ei viktig eksportnæring, som har skapt mange arbeidsplassar i heile landet. Næringa er også ein viktig del av den store satsinga på å gjere Noreg til ein viktig eksportør av sjømat. Noreg har naturlege føresetnader for å drive marin produksjon, men det er viktig å sikre at næringar som haustar av naturressursane våre, er berekraftige. Vi har ikkje moralsk rett til å forbruke naturen på kostnad av framtidige generasjonar. Noreg har bl.a. eit spesielt ansvar for å ta vare på dei nordatlantiske laksestammane. Fiskeoppdrett er ei næring som har vakse svært raskt, og som no står overfor store utfordringar, slik det blir gjort greie for av ministeren. Dersom vi ikkje sikrar ei berekraftig utvikling i næringa, kan det få store konsekvensar for miljøet, for næringa sjølv og for andre næringar. I går var eg i Verdal i Nord-Trøndelag og diskuterte reiseliv knytt til laksefiske. Det er ei næring som på landsbasis utgjer nesten 3 000 årsverk. Representantane for denne næringa er sterkt uroa over framtida til villaksen, som er deira inntektsgrunnlag. Talet på laks har i mange elvar gått så sterkt tilbake at det er innført strenge restriksjonar på fiske. Det kan vere fleire årsaker til reduksjonen av villlaksstammen, men det er brei semje om at oppdrettsnæringa har eit stort ansvar, og når det gjeld innblanding av oppdrettslaks i lakseelvane, er det vel vanskeleg å tenkje seg at det er nokon andre enn oppdrettsnæringa som kan ha ansvaret for det. Seinast for ei veke sidan rømde 175 000 oppdrettslaks frå eit anlegg i Trøndelag, som fleire har vore inne på før her i dag. Dette er eit svært høgt tal, når ein tenkjer på at innsiget av villaks er omtrent 400 000. Dermed er rømmingstalet ganske stort i forhold til det innsiget vi har av villaks. Slike hendingar må vi unngå, og vi må sikre at ikkje uskuldige tredjepartar og miljøet må bere kostnadene for det som skjer i oppdrettsnæringa. Det kan ta noka tid før vi kan få all lakseoppdrett inn i lukka anlegg, det er mange teknologiske grep som må takast før vi kjem dit. Dei siste enorme rømmingstala viser at vi no må forsere utviklinga i retning av betre teknologiske løysingar for å hindre rømming. Her må bransjen ta langt større ansvar, og regjeringa må stille tydelege krav. Lakselus er eit stort problem for den nordatlantiske laksestammen og for næringa sjølv. For å prøve å halde dette problemet i sjakk blir det brukt store mengder medisin. Vi bør vite meir om kva konsekvensane av denne medisinbruken har for miljøet kring anlegga, og det er viktig at vi no kjem fram til tiltak som kan redusere luseproblemet. Vi må også leggje til rette for at vi kan bruke mindre medisin for å bevare det marine miljøet på best mogleg måte. Det er alvorleg når Havforskingsinstituttet nyleg kunne konstatere at det er moderat eller høg sjanse for at dei langsiktige måla i berekraftstrategien i dag ikkje er nådd på strekninga frå Rogaland til Troms. Det er ein situasjon som næringa og samfunnet ikkje kan leve med. Derfor er det bra at regjeringa har sagt at det ikkje blir tillate med auke i biomasse i 2011, og at det no blir sett i verk strenge tiltak i Hardangerfjorden. Eg har kanskje sagt det før, men eg seier det likevel igjen: Situasjonen i denne næringa liknar på den vi hadde i prosessindustrien då eg begynte å arbeide der på slutten av 1970-talet. Industrien belasta miljøet og blei møtt med strenge miljøkrav frå det offentlege, som blei møtt med protestar frå næringa. Men miljøkrava kom, og industrien tok utfordringa. I dag meiner vel dei fleste at desse miljøkrava er det som har lyfta industrien til eit høgare teknologisk nivå og gjort at ein har fått styrkt konkurranseevne. Det er akkurat den måten vi må tenkje på også når det gjeld oppdrettsnæringa. Vi forsømmer oss overfor næringa sjølv dersom vi ikkje er for strenge miljøkrav innanfor næringa, noko som dermed fører til at den teknologiske utviklinga i næringa blir forsert, også til beste for næringa sjølv og for kvaliteten i oppdrettsarbeidet. Eg er overtydd om at oppdrettsnæringa i dag er i ein liknande situasjon som den prosessindustrien var i for ein del år sidan, og ei offensiv handling med omsyn til å ta miljøutfordringane på alvor er det som skal til for å sikre næringa, for å sikre miljøet og for å sikre villaksen.