Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2011-04-14:
Kommunane har stor fridom og stort ansvar for å utforma lokalt tilpassa alkoholpolitikk innanfor alkohollova sine rammer. Dette står heilt sentralt i alkohollovgjevinga i Noreg. Innføring av ei lovfesta maksimaltid for skjenking av alkoholhaldig drikk blei vedteke i 1997 på bakgrunn av stadig lengre opnings- og skjenketider. Kommunane står fritt til å utvida skjenketidene utover normaltida som er frå 08 til 01, men innanfor maksimaltida som i dag er frå 06 til 03. Kommunane står fritt til å kunne fastsetja kortare skjenketid enn normaltida. I dag er det altså berre tre timar i døgnet, mellom kl. 03 og kl. 06, det er forbode å servera alle former for alkoholhaldig drikk. Det vil eg seia er ganske liberale rammer. Senterpartiet stør ikkje Høgre og Framstegspartiet sine forslag om å utvida rammene til det som i praksis vil vera døgnservering av alkohol i samfunnet. Det må finnast viktigare helsepolitiske saker å kjempa for, også for Høgre og Framstegspartiet. Senterpartiet meiner at regulerte skjenketider er eit sentralt og effektivt alkoholpolitisk verkemiddel for å redusera alkoholkonsumet og dermed skadeverknadene som følgje av alkoholbruk. Vi har programfesta ein times reduksjon i maksimal skjenketid. Dette forslaget var òg ein del av høyringa. Mange høyringsinstansar var positive til forslaget. SIRUS konkluderte med følgjande: «Forskningslitteraturen på dette feltet er ikke veldig sterk, men i sum peker funn fra gode studier i retning av at en begrensning i skjenketidene vil kunne føre til en reduksjon i sosiale problemer som ofte er forbundet med alkoholberuselse.» Regjeringa går ikkje imot dette forslaget, men ho fremjer det ikkje på noverande tidspunkt. Det blir vist til at det innan kort tid vil bli lagt fram forsking som vil vera relevant for spørsmålet, i og med at SIRUS no ser på samanhengen mellom vald og skjenketider i dei 30 største byane. Andre tema som regjeringa har vurdert i denne saka, er nasjonale retningsliner for inndraging av bevilling, vurdering knytt til bruk av provokasjon, politiets rolle i bevillingssaker og ei vurdering av behovet for umiddelbar inndraging av bevilling. Desse forslaga har jo gode intensjonar, men dei reiser òg viktige og prinsipielle motargument. Senterpartiet sluttar seg til at vi ikkje går inn på desse forslaga no. Det som først og fremst er viktig, er at kommunane og dei folkevalde der ute må ansvarleggjerast i alkoholpolitikken. Den nye folkehelselova som regjeringa nettopp har fremma, vil forhåpentlegvis bidra til auka fokus på akohol- og skjenkepolitikk i eit folkehelseperspektiv, og ikkje i eit næringsperspektiv. Senterpartiet meiner det heilt klart er eit stort potensial for å betre kontroll- og reaksjonspraksisen ute i kommunane. Alkohollova gjev i dag kommunane allereie svært gode kontroll- og reaksjonsmoglegheiter. Det er viktig at kommunane tek desse i bruk. Det er behov for å auka kunnskapen om og bruken av verkemidla. Eg synest det er positivt at departementet er så tydeleg på at dei skal følgja opp kommunanes praksis med kontroll av sal- og skjenkebevillingane. Alle partia i komiteen har i merknadene meint at det er ein klar føresetnad for dagens lovgjeving at kommuane tek denne delen av sitt ansvar på alvor. Ein samla komité ser med bekymring på meldingar om at brot på skjenkereglane ikkje blir følgde opp av strenge nok sanksjonar, slik alkohollova legg opp til. Det er positivt at kommunane no skal kunne påleggjast plikt til å gje informasjon om forvaltinga av alkohollova. Senterpartiet er positiv til at denne saka opnar opp for ei lovendring, slik at ein i eiga verksemd kan selja eigenprodusert alkohol som inneheld inntil 4,75 volumprosent. Vi sluttar oss til dei godkjenningsordningane og vilkåra som ein har foreslått. Høgre og Framstegspartiet foreslår å endra alkohollova slik at Vinmonopolet får lov til å ha ope bl.a. på julaftan, på pinseaftan og på valdagen for å bli likestilt med butikken. Eg har ikkje forstått at dette er noko folkekrav, og at folk har problem med å skjønna kva tid Vinmonopolet er ope eller ikkje ope. Senterpartiet er veldig imot dette forslaget. Kristelig Folkeparti sitt forslag om merking av alkoholhaldig drikk er vi positive til, og regjeringa har i Nasjonal helse- og omsorgsplan varsla at dette vil bli vurdert i samband med stortingsmeldinga om ruspolitikk.