Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2010-03-22:
Å sikra økonomistyring og kostnadskontroll i sjukehussektoren har vore eit sentralt tema i helsesektoren i mange år. Også då fylkeskommunen hadde ansvaret for sjukehusa, gjekk diskusjonen høgt om underfinansiering, veksande pasientkøar og stadige ekstraløyvingar i Stortinget. Innsatsstyrt finansiering, ISF, blei innført i 1997, og frå 2002 overtok staten ansvaret for sjukehussektoren. Etter innføringa av ISF i 1997 blei køane rett nok reduserte, men problemet var at utgiftene eksploderte. Sjukehusa blei motiverte av innsatsstyrt finansiering, men i ei retning som svekte statens kostnadskontroll. Senterpartiet meiner det er behov for å sjå heilskapleg på finansieringssystemet for helseføretaka. Det er viktig at systemet ISF byggjer på, er mest mogleg oppdatert i forhold til endringar i medisinsk praksis, og at DRG heile tida blir evaluert. Det er ikkje slik at oppgåvene og organiseringa av tenestene bør tilpassast finansieringssystemet, men at finansieringssystemet skal understøtta aktiviteten av det. Eg vil visa til den politiske plattforma for fleirtalsregjeringa, kor Regjeringa i samband med det vidare arbeidet med Samhandlingsreforma og i lys av nasjonale og internasjonale erfaringar vil gjennomgå finansieringsordninga for spesialisthelsetenesta. Senterpartiet ser fram til dette arbeidet, og meiner at omsynet som ligg bak opposisjonen sitt forslag om ei eiga evalueringsgruppe for DRG-systemet, dermed blir vareteke. Så må eg få lov til å seia at det er grunn til å merka seg at Framstegspartiet, som no krev ekstern gjennomgang og endringar, sjølv var ein pådrivar for sjukehus- og føretaksreforma og ein ivrig tilhengar av det å innføra New Public Management-tankegang i offentleg sektor. Innsatsstyrt finansiering og diagnoserelaterte grupper er ein direkte konsekvens av det å innføra New Public Management-tankegang i helsesektoren. Ein sentral strategi innanfor denne trenden er å overføra modellar frå det private næringsliv til offentleg sektor. Senterpartiet har heile tida vore skeptisk til ei slik utvikling. Det vi no er mest bekymra for, er dei mange tilbakemeldingane som blir gitt om at bruk av innsatsstyrt finansiering og diagnoserelaterte grupper ved feilbruk kan verka inn på faglege prioriteringar. Bl.a. har Helsedirektoratet i 2007 gjort ei undersøking av innsatsstyrt finansiering, og dei rapporterer om fleire tilbakemeldingar om at innteningskravet blir for sterkt og kan påverka kvaliteten på og prioriteringa av pasientbehandlinga. Dei skriv at dei er bekymra for at finansieringssystemet blir oppfatta som eit prioriteringsinstrument med rekkjevidd heilt ned til klinisk praksis. Det er mykje som tyder på at årsaka til dette er ukritisk bruk av systemet på eit for lavt organisatorisk nivå. Dette viser behov for ein gjennomgang med tanke på korleis ordninga med innsatsstyrt finansiering blir praktisert. Det blir feil når legar, som driv med pasientbehandling på avdelingar og poliklinikkar, skal bruka tid og krefter på kodeverk og på kva slag diagnosar som det løner seg å setja på dei ulike pasientane dei har fagleg ansvar for. Til forslaget om ein årleg sjukehusproposisjon meiner Senterpartiet det blir feil å sjå dette utan i samanheng med kommunehelsetenesta. Vi vil igjen visa til Regjeringa si politiske plattform, der ein skriv at Nasjonal helseplan skal vidareutviklast til å bli ein meir operativ reiskap for prioriteringar innanfor den samla helse- og omsorgstenesta. Han skal sikra god politisk styring gjennom å vera eit strategisk styringsdokument for helsetenesta. For å sikra ein reell prioriteringsdebatt skal fylkeskommunane involverast i ein høyringsrunde. Senterpartiet deler ikkje forslagsstillarane sitt syn at det er behov for ein ekstern gjennomgang av helseføretaka bl.a. med tanke på sertifisering, administrativ styring og økonomikontroll. Det ligg allereie føre fleire eksterne rapportar om økonomi og aktivitet i helseføretaka bl.a. frå Helsedirektoratet, SINTEF Helse, Riksrevisjonen og Helsetilsynet. I tillegg er det laga interne rapportar. Dette til saman gir eit godt grunnlag for å setja inn tiltak for å sikra fagleg og organisatorisk styring av sjukehussektoren i åra framover. At sjukehussektoren i 2009 har gått i tilnærma balanse, er eit anna argument for at dette ikkje er nødvendig.