Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2011-12-09:
Det er urolege tider. Mange europeiske land slit med arbeidsløyse, budsjettkutt og låg vekst. I Noreg må me vere budde på at desse problema kan verke inn på konkurranseutsette næringar og lokalsamfunn. Me ser det alt rundt oss. Kommunesektoren er kjenslevar for renteauke og finansuro. Det slår rett inn i handlefridomen til kommunane, noko som igjen vil kunne råke innbyggjarane. I ein slik situasjon er det heilt avgjerande å vere økonomisk ansvarleg. Det pregar òg kommuneopplegget i budsjettforslaget for 2012. Lat meg likevel få understreke at opplegget legg til rette for gode kommunale tenester i 2012. Sjølv i usikre tider med stramt budsjett prioriterer regjeringa velferd i kommunane, slik me har gjort sidan 2005. Satsinga har sett spor. Kommunane leverer fleire og betre velferdstenester. Det har vorte 46 000 nye årsverk i sektoren, 25 nye kvar dag. Av desse har 24 gått til tenester, berre eitt til administrasjon. Over 50 000 barn har fått plass i barnehage, 29 nye barn kvar einaste dag. Fleire barn enn tidlegare får hjelp av barnevernet. Det har vorte 19 100 fleire avtalte årsverk i pleie- og omsorgssektoren. Innbyggjarundersøkinga frå 2010 viser at eit fleirtal av dei som får offentlege tenester, er nøgde med tenestene. Dei mest nøgde finn me i kommunar med mindre enn 5 000 innbyggjarar. Eg er òg nøgd med at den raud-grøne regjeringa systematisk har prioritert både storbyar, småstader og mellomstore byar. Denne salen er òg vel kjend med satsinga på Husbanken, startlån og bustøtte og områdesatsing der levekåra er vanskelege. Nytt neste år er at me set inn tiltak for å auke tilbodet av bustader i kommunar med små og usikre bustadmarknader og mangel på bustader. Kva gjeld bustadbygginga i pressområde, er det viktig å hugse at høge kostnader m.a. heng saman med marknaden og delar av skattesystemet – me subsidierer bustadmarknaden med mellom 52 og 53 mrd. kr over skattesetelen. Det er ikkje høge byggjekostnader berre som følgje av offentlege forskrifter, for prisutviklinga på bustader har vore langt, langt høgare enn prisutviklinga på byggjekostnader. Kva ligg til grunn for prioriteringane? Jau, eit ynske om å sikre at me har trygge og gode lokalsamfunn som er rusta for framtida, som kan utvikle seg for og saman med innbyggjarane, som framleis kan vere med og sikre velferd og verdiskaping i heile landet vårt. Me har det aller beste utgangspunktet for å klare dette, sjølv i vanskelege tider. Dagleg ser eg korleis norske lokalsamfunn, med sine kommunar, frivillige organisasjonar og lokale gründerar mobiliserer for utvikling, nytenking og gode levekår. Det kan vere tiltak for redusert sjukefråvere og auka kompetanse blant medarbeidarar i Songdalen kommune i Vest-Agder. Det kan vere dei lokalsamfunna som vil auke bulyst og lokal attraktivitet ved å satse på kulturbasert stad- og næringsutvikling, integrering og prosjekt for å skaffe bustader og nye arbeidsplassar, eller det kan vere alle dei kommunane som i desse dagar arbeider med å leggje til rette for Samhandlingsreforma, ei nasjonal folkehelsereform som nettopp spring ut av kommunal nytenking og samarbeid i lokalmedisinske senter, samarbeid mellom kommunar, mellom distriktskommunar som har vist veg. Eg har respekt for at andre parti vel andre løysingar og annan pengebruk enn det me prioriterer i budsjettopplegget. Men eg har vanskeleg for å sjå for meg ei tilnærming til dei områda som budsjettinnstillinga omhandlar, som ikkje tek utgangspunkt i dette: at ein livskraftig nasjon må kvile på livskraftige lokalsamfunn, på kommunar med eit likeverdig tenestetilbod. Det betyr at lokalsamfunn skal vere stolte og ha sjølvkjensle, dei skal verte handsama med respekt av storsamfunnet og av staten. Dei må ha armslag for å ta vare på eigne innbyggjarar, anten det er ein liten kommune, ein mellomstor by eller ein bydel i ein storby. Lat meg minne om at når me i år har markert at det er 50 år sidan Distriktenes Utbyggingsfond vart etablert, har det først og fremst vore ei markering av ei vellukka satsing på heile Noreg. Difor er det forstemmande at Høgre demonstrerer sin uvilje mot å satse på regional utvikling og næringsutvikling i heile landet. Distriktenes Utbyggingsfond vart etablert og har vist seg å vere levedyktig – i dag er arvtakaren Innovasjon Norge. Me evnar å få det beste ut av dei menneska som bur i dette landet, og dei ressursane me har fått frå naturen, når me satsar slik regjeringa gjer. No gjeld det at me også framover forvaltar dei verdiane godt. Det kan me få til gjennom å sikre regional balanse og satsing på lokalsamfunn.