Bjørn Lødemel (Høyre), 2010-12-13:
Vi har bak oss eit spanande haustsemester med mange saker og lærerike reiser i komiteen. Mange av dei sakene som er viktige for Høgre, er knytte opp mot den private eigedomsretten. Det går igjen i saker som arealpolitikk og vern, rovviltpolitikk, grunneigarrettar og skatte- og avgiftspolitikk. Den private eigedomsretten er djupt rotfesta i norsk kultur og i folk si bevisstheit. Høgre er ein sterk forsvarar av den private eigedomsretten, og for eit konservativt parti er det også grunnleggjande viktig å ta vare på dei verdiane og naturkvalitetane som har vorte odla gjennom generasjonar. Det er avgjerande å unngå at folk føler avmakt overfor offentlege styresmakter og å sørgje for at innbyggjarane har reell påverknad på både utviklinga og handhevinga av arealpolitikken. Dette gjeld både lokalt og nasjonalt. Høgre sitt velkjente mantra om å forandre for å bevare viser at Høgre har både vilje og evne til å ta vare på miljøet, slik at kommande generasjonar kan ha like stor glede og nytte av naturen som vi har i dag. Dessverre ser vi mange eksempel på at folk føler seg overkøyrde av offentlege styresmakter. Eg har hatt gleda av å treffe mange grunneigarar i Valdres som ønskjer å få lov til å prøve ut ein ny modell med grunneigarstyrt forvaltning, Fullsenn-modellen. 220 grunneigarar i tre sameige har gjennom lang tid forvalta sine eigedomar på ein framifrå måte. Det er eit stort paradoks at deira vellukka forvaltning gjer at eigedomane deira no skal bli ein del av den nye Ormtjernkampen nasjonalpark. Heidi Sørensen si utsegn om at grunneigarane har teke så godt vare på dette området at no skal staten overta, er total mangel på respekt for den private eigedomsretten og det arbeidet desse grunneigarane har gjort gjennom mange år. Eg er glad for at statsråden skal til Valdres i morgon. Eg forventar at han tek seg god tid til å besøkje grunneigarane i Skrautvål og få presentert Fullsenn-modellen. Senterpartiet har tidlegare uttalt seg positivt om grunneigarrettane i denne saka. No blir dette også ein prøvestein på om Senterpartiet verkeleg er ein forsvarar av den private eigedomsretten, og på om partiet har gjennomslag i regjeringa. Ei anna sak som også på eit vis handlar om grunneigarrettar og privat eigedomsrett, er rovviltpolitikken. Målet for rovviltforliket var bl.a. å skape ro i rovviltpolitikken, men erfaringane i åra som har gått sidan forliket vart inngått, viser at ein ikkje har klart dette. I mange lokalsamfunn innanfor forvatningssonene har ein ei sterk kjensle av å ha blitt overkjørt av storsamfunnet ved at dei må betale ein høg pris for å ha levedyktige rovviltbestandar her i landet. Manglande moglegheiter til å ta ut rovdyr som oppfører seg truande eller gjer skade, gjev ei sterk kjensle av maktesløyse. Det reduserer livskvaliteten, og mange lokalsamfunn føler at dei har liten påverknad på sine levevilkår. Det blir meldt om fleire observerte rovdyr, fleire drepne eller hardt skadde hundar og andre husdyr som følgje av rovdyrangrep, utan at dei som blir råka, føler at situasjonen blir teken på alvor. Høgre er spent på kva som kjem frå regjeringa når det gjeld bestandsmål og standpunkt til eit nytt rovviltforlik. Høgre meiner at tida er komen for å evaluere rovviltforliket og føreta ei fullstendig evaluering av om intensjonane i rovviltforliket har vorte følgde opp. Eit nytt rovviltforlik må leggje til grunn aksept og anerkjenning av at det å leve med rovvilt tett innpå seg, medfører ei belastning ved at livskvaliteten blir redusert og rettar går tapt. Desse rettane må erstattast fullt ut. Sist veke fekk vi høyre at det blir underteikna ei avtale med Sverige om ein grøne-sertifikat-marknad. Det er bra, men berre synd at det er fem år forseinka. Avtalen, som stort sett var framforhandla i 2005, og som statsminister Stoltenberg slakta, er no på plass. Det er merkeleg stille frå den kanten no. Eg hadde håpa at regjeringspartia og statsråden hadde brukt denne budsjetthandsaminga til å rette opp dei løftebrota til 150 småkraftverk som er bygde etter 2004,og som ikkje får vere med i overgangsordningane for ein grøne-sertifikat-marknad. 1,2 mrd. kr i tapte inntekter svir. Mange tapar fleire hundre tusen kroner i året – enkelte også fleire millionar. Det er svært dramatisk for dei det gjeld. Høgre ønskjer å leggje til rette for småkraftnæringa. Derfor føreslår vi i vårt alternative budsjett å heve innslagspunktet for grunnrenteskatten frå 5 til 10 MW. Dette er eit forslag som burde få tilslutning frå alle parti som er opptekne av å leggje til rette for denne næringa, og det er framleis tid til å rette opp dette i årets budsjett. Det har vore stilt mange spørsmål, og det har komme mange ulike og til dels rare svar. Representanten Erling Sande etterlyser eit klart svar frå representanten Siri Meling. Eg etterlyser eit svar frå Erling Sande på kvifor dei stemmer imot eit forslag om å heve innslagspunktet frå 5 til 10 MW.