Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2014-11-18:
Eg òg vil takke interpellanten for å ta opp eit viktig tema i internasjonal politikk – og i norsk politikk, fordi Noreg og Somalia heng saman. Mange nordmenn har bakgrunnen sin frå Somalia og bur og bidreg her i Noreg fordi Somalia har kollapsa i krig, vanstyre og konflikt. Det er eit spennande og flott land, men det er òg eit krigsherja land. Barn i Somalia har vakse opp med blodig borgarkrig, helsesituasjonen er blant den verste i verda, det manglar skular, og fleirtalet av ungdomane i landet er utan arbeid. I 2011 og 2012 ramma hungersnaud landet. Korleis er det eigentleg å leve i trygge Noreg med slike minne frå heimlandet sitt? Korleis pregar det ein når telefonen ringjer og familiemedlemer som framleis bur i Somalia, græt mens skotsalvene høyrest i bakgrunnen? Klarar ein å spare opp pengar til utdanning til eigne barn her i Noreg når ein er onkel og tante til barn prega av krigstraume, og som finn lite framtidshåp – som innbyggjarar i Dadaab, ein av dei største flyktningleirane i verda? Vi som stortingsrepresentantar er òg tillitsvalde for ca. 35 000 norsk-somaliarar. Dei ber Somalia i hjarta sine, dei bekymrar seg, sender pengar heim og har håp om ei lysare framtid. Så i tillegg til å støtte Somalia for den internasjonale solidaritetens skuld, handlar det òg om ein nasjonal solidaritet med nye nordmenn – våre naboar, arbeidskameratar og venar. Det finst også dei som kanskje ikkje har den internasjonale solidariteten så høgt på sin agenda. Då vil eg appellere til eigeninteressa. Eit ustabilt og krigsherja Somalia betyr at internasjonale handelsskip vert borda av piratar. Det betyr store flyktningstraumar som det internasjonale samfunnet må ta ansvar for anten ein vil eller ikkje, og det betyr eit utgangspunkt for terrorisme. Eit land utan framtid har ført til rekruttering til militant islamisme. Eit vanstyrt Somalia får konsekvensar for heile verda. Så anten du er på eigeninteresselaget eller solidaritetslaget – eller begge delar – bør du vere på laget som seier ja til at det internasjonale samfunnet støttar gjenoppbygginga av Somalia. Etter 20 år med borgarkrig manglar Somalia ein fungerande stat. Alt frå statlege forvaltningsinstitusjonar, helsevesen og infrastruktur må byggjast opp frå grunnen av. Det internasjonale samfunnet har gitt mykje naudhjelp. Det er viktig at meir og meir av innsatsen vert dreidd mot langsiktig utvikling. Dei siste åra har allereie ført til auka håp. Islamistane i Al Shabaab har vorte drivne ut av dei største byane. Piratverksemda er kraftig redusert. No tør ungdomar igjen å bade på stranda i Mogadishu. Men å byggje eit nytt land er i beste fall utfordrande for regjeringa i Somalia. Noreg bør ta eit hovudansvar for å bidra til det, vere ein bidragsytar til langsiktig økonomisk utvikling, hjelpe til med å sikre rettar og helse for kvinner, byggje opp politiske og økonomiske institusjonar og støtte demokratiutvikling og utvikling av meir fungerande menneskerettar. Den raud-grøne regjeringa jobba mykje for å få på plass eit internasjonalt fond for gjenoppbygging som skal hjelpe Somalia gjennom den første kritiske fasen, og som no vert overteke av Verdsbanken. Målet har vore å lage eit vegkart for demokratisk utvikling og statsbygging i det krigsherja landet. Somaliarar må sjølve ha eigarskap og ansvar for si eiga utvikling, og det trengst openheit som eit oppgjer med den korrupsjonen som har vore der tidlegare. Krav om dokumentasjon på korleis pengar vert brukte, er føresetnaden for at ein skal kunne få utbetalt meir pengar, og difor skal økonomiske ekspertar jobbe side om side med det somaliske embetsverket. På den måten vil ein òg byggje kapasitet og leggje grunnlaget til den dagen somaliarane sjølve heilt skal ta over. Eg trur dette er den vanskelege, men riktige måten å byggje opp att Somalia på. Heilt til slutt vil eg òg seie at den norsk-somaliske befolkninga sit med ein stor ressurs som Noreg kan ta i bruk i Somalia-politikken og det engasjementet vi skal ha der. Eg er glad for at Somalia no er eitt av 12 føreslegne fokusland frå regjeringa si side, og i det er det engasjementet og den kunnskapen dei sit med – men òg evna til å skape forståing og innsikt i kva som har skjedd i Somalia, og kva som kan skje – ein viktig ressurs som politisk bør verte teke i bruk av regjeringa og av oss andre som no skal bidra til at Somalia kan verte ein meir velfungerande stat i framtida.