Erlend Nornes (Høyre), 2004-03-09:
Lat meg først gje saksordføraren honnør for det betydelege arbeidet som er lagt ned i denne innstillinga. I St.meld. nr. 49 for 2002-2003, Breiband for kunnskap og vekst, fastset Regjeringa tre mål for breibandsutviklinga. Det skal vera gode marknadstilbod om breiband i alle delar av landet, det skal vera god tilgang på mangfaldig elektronisk kvalitetsinnhald som er lagt til rette for norske forhold, og verksemder skal ha tilstrekkeleg kompetanse til å ta i bruk og realisera gevinstar ved breiband. Også ein samla komite meiner i innstillinga at utbygging av breiband til heile landet, utvikling av ny breibandsteknologi og bruk av breibandsteknologi er ei viktig sak både for privat og for offentleg sektor. Usemja går – ikkje overraskande – på korleis ein skal nå dei måla ein set seg for utbreiing og bruk av breiband. Konkret er det i synet på eit eventuelt breibandsfond og eigarskapen til BaneTele AS at konfliktlinene i komiteen har gått. Regjeringa sin strategi for breibandsutviklinga er å leggja til rette for verksam konkurranse, stimulera offentleg etterspurnad etter breiband og vurdera tiltak i område der det ikkje er kommersielt grunnlag for utbygging. Dette er elles ei vidareføring av den politikken Arbeidarpartiet i si tid utforma for breibandsområdet, og i tråd med OECD sitt syn. OECD si grunnhaldning er at rolla til staten bør vera å leggja til rette for konkurranse framfor direkte intervensjon, for ikkje å øydeleggja marknadsdynamikken. Sidan marknader og teknologi framleis utviklar seg, tilrår OECD å venta med eventuelle offentlege inngrep til det er klart kva område marknaden ikkje vil dekkja. På breibandsmarknaden i Noreg er det for tida stor dynamikk, med ein tiltakande vekst i hushald og bedrifter som teiknar abonnement. Aktørane annonserer også stadig nye mål for utrulling av breiband. Telenor åleine seier dei vil nå 90 pst. av befolkninga i løpet av 2005. Totalt er det no etablert eit 150-tals breibandsaktørar i landet. I tillegg til Telenor er no NextGenTel børsnotert, medan Catch Communications truleg vert det før påske. Catch, som er ein reindyrka breibandsleverandør til bedriftsmarknaden, la nettopp fram eit positivt resultat for 2003 på 30 mill. kr før skatt. Bluecom, ein annan breibandsleverandør, la også nettopp fram tal for 2003 som viste overskot. Det er difor gode argument bak det forslaget fleirtalet i komiteen har i innstillinga om å konsentrera bruken av statlege midlar til dagens Høykom-ordningar. Fleirtalet i komiteen ser det ikkje som forsvarleg å sprøyta statlege milliardbeløp inn i bygginga av infrastruktur på dette området no. I motsetnad til Framstegspartiet og t.d. IKT-Norge vil regjeringspartia avgrensa det å gripa inn statleg til marknader som ikkje fungerer. Som evalueringsrapporten om IT Fornebu viser, er ikkje alltid private lobbyistgrupperingar og statlege milliardar ein heldig kombinasjon. Det bør heller ikkje overraska nokon at representantar for ein utstyrsleverandørindustri er interesserte i milliardbeløp til utbygging av infrastruktur. I den offentlege debatten er det sett fram påstandar om at dekningstala for breiband er oppblåste, ved at ADSL-teknologien er inkludert i breibandsomgrepet, medan andre land, som Sverige, satsar på utbygging av fiber. Uttrykk som «smalband» og at dette er som om norske langrennsløparar må gå på treski, medan svenske kan gå på glasfiberski, er hyppig brukte. Men i dag er det teknologi tilgjengeleg som kan gje abonnentar inntil 15 Mbit/s på det gamle kopparnettet. Dette kan knapt kallast smalband. Administrerande direktør Olav Stokke i NextGenTel uttaler at det i dag eigentleg ikkje finst reelle avgrensingar på kva som kan leverast over kopar, men at det ikkje er kommersielt interessant enno. Catch Communications i Bodø seier det same. Forretningsutviklar Trond Larsen meiner det ikkje er særleg mange tenester i bedriftsmarknaden som krev store bandbreidder. Dette set etter mitt syn påstandane om smalband og behovet for statlege milliardinvesteringar i infrastruktur i eit underleg lys. Fokus bør ikkje først og fremst vera på dekningsprosentar og på at det ikkje vert bygt ut nok bandbreidde, men på kvifor den faktiske bruken av breiband ikkje er større enn han er, slik Aud Gaundal var inne på i sitt innlegg, og kvifor ikkje hushald og bedrifter etterspør større bandbreidde. Ei einsidig fokusering på bygging av fiber er heller ikkje i tråd med målsetjinga om at breibandspolitikken skal vera teknologinøytral. Regjeringspartia har den oppfatninga at ein av dei viktigaste føresetnadene for ei forbetring av breibandstilbodet er konkurranse på like vilkår i marknaden. I innstillinga har også Arbeidarpartiet og Framstegspartiet slutta seg til dette. Dette fleirtalet i komiteen peikar i innstillinga på kor viktig arbeidet med ei sterk konkurranselovgiving og ei styrking av Post- og teletilsynet er i denne samanhengen. BaneTele AS er ikkje eit eige tema i St.meld. nr. 49. Saksordførar har likevel gjort selskapet til eit tema ved å fremja framlegg om å stoppa den pågåande salsprosessen av BaneTele AS. I komiteen har dette framlegget berre fått støtte av Sosialistisk Venstreparti og Senterpartiet. Fleirtalet i komiteen, regjeringspartia Høgre og Kristeleg Folkeparti, støtta av Arbeidarpartiet, ber i innstillinga om at Regjeringa legg fram ei eiga sak om BaneTele AS for Stortinget. Dette betyr i og for seg at situasjonen for BaneTele AS er som før, ved at departementet får arbeida vidare med ei industriell utvikling av selskapet, til beste både for staten som eigar, for selskapet sjølv og for utbygginga av breiband i Noreg. OECD peikar i sin årlege rapport om Noreg, som kom ut tidleg i denne veka, på at det er behov for omfattande reformer av den norske telekommunikasjonssektoren, og held fram at den norske statlege eigarskapen i sektoren bør avviklast. Sett i lys av dette, og at staten framleis er ein stor eigar i Telenor, er det for oss i Høgre bortimot uforståeleg at Framstegspartiet stadig held fast på si tru på statskapitalismen og 100 pst. statleg eigarskap av BaneTele AS. Regjeringa og fleirtalet i komiteen har frå ulikt hald vorte kritiserte i denne saka, først Regjeringa for innhaldet i St.meld. nr. 49 og så fleirtalet i komiteen for handsaminga av denne. Ein av kritikarane har vore redaktøren i Teleavisen. I si spesialutgåve Megabånd om breiband i februar etterlyser redaktøren statlig engasjement for utbygging av infrastruktur, men dei neste 62 sidene av same publikasjon er eigentleg ein grundig dokumentasjon på stor kreativitet og investeringsvilje blant ulike breibandsaktørar over heile landet. Det er ikkje først og fremst eit behov for auka statleg merdverknad som slår ein når ein les t.d. kommentaren til prosjektleiar Svein Eriksen i breibandsfylket Troms i nemnde publikasjon. Han uttalar nemleg: «Dette er kanskje et bevis på at markedet fungerer.» Eller som administrerande direktør Kjell Ivar Hansen i Catch Communications seier det i same blad: «Det handler også om at aktørene som konkurrerer skjerper seg og legger seg i selen for å yte bedre kvalitet, service og oppfølging.» Dette seier Hansen, som legg til at «dette egentlig er et bevis på at næringsminister Gabrielsenes tilnærming har vært rett». Denne representanten føler at Hansen si utsegn er ei god oppsummering av debatten så langt.