Jenny Klinge (Senterpartiet), 2010-06-03:
Representanten Knutsen reiser ein viktig debatt. Det skal ho ha ros for. Som interpellanten beskriv i innlegget sitt, står helsesektoren og velferdsstaten overfor store utfordringar framover. Vi lever lenger, og vi held oss dermed friskare lenger, men det er framleis slik at vi gjerne på eit eller anna tidspunkt blir merkte av tidas tann. Samstundes har vi utfordringar knytte til vår livsstil blant den noko yngre garde, som fører til at førebygging blir eit viktigare tema. Samhandlingsreforma er eit av svara på korleis vi tenkjer å møte desse utfordringane framover, men Samhandlingsreforma medfører samstundes eit behov for omstilling og krav til kompetanse. Utfordringane velferdsstaten står overfor, vil derfor få store konsekvensar for utdanningane som er retta mot helsesektoren. Det er derfor nødvendig å gå nærare inn på sentrale forhold knytte til utdanningane og, ikkje minst, samspelet mellom forsking og praksis. Senterpartiet tok i sine innlegg i debatten om Samhandlingsreforma til orde nettopp for behovet for å utdanne fleire helsefagarbeidarar. Når ein ser på søkjartala til helsefag for det neste studieåret, ser vi ein liten nedgang, mens fjorårstala viste ein oppgang. Det betyr at det kontinuerleg er behov for å motivere fleire til desse fagretningane for å oppfylle behovet for helsearbeidarar, slik interpellanten viser til. Eg tykkjer det er viktig at vi òg tar inn over oss at det ikkje berre er dei som søkjer utdanning rett etter vidaregåande, som det er viktig å rekruttere i så måte. Helsefag appellerer i stor grad òg til vaksne som anten ønskjer å formalisere sin kompetanse etter å ha arbeidd som ufaglært i sektoren i mange år, eller som ønskjer å skifte beite. Då er det viktig at det finst tilbod om utdanning i nærleiken av der dei bur, slik at høgare utdanning kan la seg kombinere med omsorgsoppgåver og deltidsarbeid. Samhandlingsreforma gjev oss utfordringar, men ho gjev oss òg moglegheiter. For Senterpartiet er kompetanse ein viktig føresetnad for at Samhandlingsreforma skal kunne bli gjennomført etter intensjonane. Det blir fleire som skal ha opplæring, oppfølging og behandling nær der dei bur. Det krev kunnskap. Teknologi gjev òg nye moglegheiter innafor helsesektoren. Det ligg derfor spennande moglegheiter i ulike utdanningsinstitusjonar som både tilbyr helsefag og tekniske fag. Korleis kan ein ved hjelp av teknologi gjere det tryggare for den enkelte brukar å t.d. bu heime lenger, samstundes som ein har direkte kontakt med helsepersonell på ein endå betre måte enn i dag. At høgskolar, som t.d. Høgskolen i Gjøvik, ser moglegheitene dei har for framtidige utdanningar på tvers av faggreinene, er nettopp eit svar på det statsråd Aasland peika på i sitt innlegg, at vi må arbeide smartare og meir effektivt enn i dag, og vi må utvikle ny teknologi og drive innovasjon. Ein strategi for utdanning av framtidige helsefagarbeidarar er eit godt tiltak. Senterpartiet ser fram til regjeringa si oppfølging av dette. Rekruttering både til grunnutdanninga og etter- og vidareutdanninga blir viktig. Det same blir òg rekruttering til forsking og innovasjon. Som ein del av debatten om rekruttering og strategi for fleire helsefagarbeidarar vil eg raskt til slutt gå innom debatten om «motmakt», som leiaren i Senterpartiet har trekt fram denne vinteren. Debatten har vakt harme i enkelte lag sentralt i Oslo, men motmakt handlar ikkje berre om å vere mot Oslo – i høgaste grad ikkje om å vere mot Oslo – men om at landet vårt blir sterkare av å dele på definisjonsmakt, kompetanse og innovasjon. Ein strategi for helsefagleg kompetanse gjev moglegheiter for nettopp kompetanseutvikling, innovasjon og forsking over heile landet til institusjonar som nødvendigvis ikkje er i Oslo, men som er på Gjøvik, i Tromsø, i Bergen eller andre plassar.