Jenny Klinge (Senterpartiet), 2012-11-29:
Rettssikkerheit er eit av dei grunnleggjande prinsippa i demokratiske statar og siviliserte samfunn. I eit samfunn der rettsikkerheita står sterkt, må ein òg ha høve til å etterprøve forklaringar i retten dersom ein meiner det har skjedd feil. Lyd- og biletopptak av hovudforhandlingane er eit viktig verkemiddel i denne samanhengen. Det er også andre moment ved saka om lyd- og biletopptak som vil gi moglegheit til å styrkje rettsikkerheita. Dersom ein gjer opptak av forklaringane, og dette kan brukast i retten seinere, vil det vere ein sikringsmekanisme for dei som eventuelt vurderer å vitne falskt. Eit eventuelt motstridande vitnemål i neste omgang vil lettare kunne bli avslørt i retten, og ved spørsmålet om gjenopptaking av straffesaker vil opptak vere nyttig. Samtidig er det grunn til å påpeike at minnet er ferskvare. Det å kunne bruke opptak frå tingretten i ankesaker i lagmannsretten må ikkje brukast til å leite med lupe etter små avvik frå forklaringa i førsteinstans til forklaringa i ei ankesak dersom dette ikkje har noko å seie for biletet av saksforløpet og for skuldspørsmålet. Ein kan seie det slik: Det styrkjer ikkje rettssikkerheita om føremålet blir å grave etter detaljar som berre blir brukte til å prøve å svekkje tilliten til personen som forklarer seg. Det ser vi allereie kan vere gale nok i til dømes valdtektssaker, der dei moglege ofra blir utspurte og korrigerte på det som framstår som heilt irrelevant, for at dei skal framstå som lite truverdige. Eg vil understreke kor viktig det også er å ta omsyn til offer i strafferettssaker. Dessverre er det mange som opplever forferdelege hendingar, som vald og overgrep, eller som har vore vitne til slikt. Det å sitje i timevis for open rett og gjenfortelje historia blir ei ny, stor påkjenning, og det er vanskeleg å kome vidare i livet dersom ein i ei ankesak må fortelje alt i detalj på nytt. Eg meiner derfor at det må vere mogleg å bruke opptak frå tingretten til erstatning for ei ny forklaring i ankeinstansen. Så kan heller forsvarar og aktor stille oppfølgingsspørsmål dersom det er nye moment i saka. Dette kan gjerast utan at det går ut over rettssikkerheita. I NOU 2011:13 vurderte juryutvalet spørsmålet om det bør vere adgang til å spele av opptak frå tingretten til erstatning for nye vitneavhøyr i lagmannsretten. Utvalet gjekk inn for at det i særtilfelle, der det vil vere ei etter måten for tung byrde for den fornærma å forklare seg på nytt, skal vere adgang til å spele av lyd- og biletopptak frå førsteinstans under ankebehandlinga. Det er sjølvsagt eit definisjonsspørsmål kva som vil vere – og når det vil vere – ei etter måten for tung byrde, men eg meiner i alle fall at ein skal vere obs på at det er mange belastningar ein kan spare offer for, nettopp ved å tillate denne typen opptak. Terskelen bør ikkje vere for høg, alt dette under føresetnad av at det ikkje går på kostnad av omsynet til saksopplysning, som Ljunggren var inne på. Utgreiinga hadde høyringsfrist 1. mars 2012 og er til behandling i departementet. Eg er glad for at departementet no arbeider med denne saka, og eg ser fram til å få gjort noko på dette området. Denne saka er viktig, og eg er glad for at det er tverrpolitisk einigheit om målet om å skaffe utstyr til lyd- og bileteopptak i domstolane. Det er store investeringar som må gjerast, og det krev store årlege løyvingar kvart år framover for å drifte og vedlikehalde utstyret. Denne saka er derfor no hovudsakleg ei budsjettsak. Eg vil rose opposisjonen for initiativet og for å løfte fram temaet, men beklagar at det hamna i feil debatt. Vi raud-grøne kjem til å arbeide målretta for at pengar til desse investeringane skal kome på plass.