Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2015-06-16:
All ære til Kristeleg Folkeparti, som ca. annakvart år fremjar eit representantforslag om tilbodet til menneske i livets sluttfase. Det skaper gode debattar i Stortinget og gjer at vi får fokus på eit viktig felt. Senterpartiet er i innstillinga med på fleirtalsforslaget frå komiteen om å gjennomføra ei heilskapleg offentleg utgreiing av palliasjonsfeltet som er breitt samansett, og der ulike fagmiljø er representerte, med på forslaget om å kartleggja behovet for eigne ambulante team for barnepalliasjon i alle helseregionar og med på forslaget om å greia ut moglegheitene for å etablera avanserte heimesjukehus for barn i alle helseregionar. Vi fremjar òg eit eige forslag om at palliativ behandling må verta rammefinansiert. Vi meiner at ordninga med innsatsstyrt finansiering for døyande pasientar i sjukehus ikkje høyrer heime nokon stad, for det går ut på at ein premierer kort liggjetid og talet på behandla pasientar. Vi har òg eit forslag der vi ber regjeringa gjera det dei sjølv var veldig utolmodige på før valet, nemleg følgja opp Kaasa-utvalet og vidareutvikla omsorgs- og pleiepengeordninga for pårørande og andre nære som yter palliativ omsorg i heimen. Kristeleg Folkeparti har rett i at det må leggjast til rette for at fastlegar kan gjennomføra heimebesøk til alvorleg sjuke og døyande pasientar. Vi støttar forslaget om det, også forslaget om at ein utarbeider ein plan for satsing på livshjelp som stimulerer til brei kompetanseheving om palliasjon blant helsepersonell i kommunehelsetenesta, og at ein legg til rette for eit mangfald av tilbod, irekna ulike hospice-modellar. Eg vil understreka at auka legedekning på sjukeheim er eit viktig forslag som vi står bak, og at ein må sikra ambulante team i kommunar eller i samarbeidande kommunar som manglar det. Eg meiner òg det er viktig å vurdera å tilpassa investeringstilskotet for palliative kommunale einingar, og at ein greier ut behovet for særskilde økonomiske ordningar for å sikra forsvarleg drift, for dette er plassar som kostar kommunane ekstra både å byggja og å driva. Forslaget om ein eigen DRG-takst for palliative senger i sjukehusavdelingar er ikkje noko nytt, men eg meiner det framleis står seg, og at det er noko ein bør vurdera. Åtte av ti nordmenn døyr på sjukehus eller i sjukeheim. Ifølgje tal frå SSB har berre éin av tre pårørande med seg. Det var ei sak – det var vel på NRK – om ein sjukepleiarstudent som på eige initiativ valde å sitja fast vakt hos ein pasient på fritida si fordi sjukeheimen ikkje ville få tak i fast vakt. Pasienten døydde dagen etter. Det var den siste natta. I denne debatten føler eg at vi ofte snakkar om dei som vi veit skal døy, som har fleire månader på seg og har ein valfridom på kor dei vil vera og ei bevisst haldning til det. Eg trur dei aller, aller fleste døyr i eldreomsorga, og spørsmålet er ikkje kor dei veljer å vera, men spørsmålet er kanskje om dei døyr åleine. Så eg håper at debatten ikkje gløymer den store majoriteten, som eg trur det er, og at ein er utruleg bevisst på at dette er noko som vi må sikra på sjukeheimen og eventuelt heime – at ein har etiske retningsliner, at det er kommuneøkonomi til det, og at det er tilsette på sjukeheimane som gjer dette mogleg. Eg trur det ofte er god kompetanse ute, men det er ikkje nok folk. Når ein har ei vakt på nattestid med éin helsefagarbeidar på 16 pasientar, er ein nøydd til å ha meir hjelp om ein skal gi eit verdig tilbod til dei som er i livets sluttfase.