Sigrun Eng (Arbeiderpartiet), 2007-12-11:
Landbruk er ei spanande næring – ei næring med kjempestore utfordringar, men òg ei næring med utruleg mange moglegheiter. Regjeringa har sett seg klare mål gjennom Soria Moria-erklæringa, og vi er godt i gang med å levere. Dei generelle rammevilkåra er viktige – ei inntekt til å leve av, kapitaltilgang ved nyinvesteringar og velferdstilbod som gir tryggleik både ved sjukdom og ferie. Både i fjorårets og i årets jordbruksoppgjer vart det teke viktige grep for å betre rammevilkåra for norske bønder. I årets avtale får mjølkeprodusentane om lag 25 000 kr meir pr. årsverk. Sauebruka fekk ein auke på over 35 000 kr, medan utslaget for ammekyrproduksjon er om lag 28 000 kr pr. årsverk. Så skal ein ikkje stikke under stol at oppslag om nedgang i bondens inntekter trass alt gjer inntrykk. Men tala som det blir referert til, har sitt utgangspunkt, anten vi liker det eller ikkje, i jordbruksavtala framforhandla under Bondevik II-regjeringa. For oss i Arbeidarpartiet er det viktig å ha sagt at bønder er ei yrkesgruppe vi er stolte av. Vi må ha rom for dei store samdriftene som i stor grad sørgjer for næringsmiddelindustrien sine behov, men òg enkeltprodusentar som det framleis er mange av, m.a. der eg bur. Tenk å produsere trygg mat på ein dyreetisk god måte, pleie kulturlandskapet, ha moglegheit til å sleppe dyra ut på fjellbeite og sørgje for at vi har nasjonal sjølvberging på om lag 50 pst.! Vi bør ha for augo at mat som vi har føresetnad for å produsere, bør produserast nasjonalt så langt det let seg gjere. Politiske vedtak må også i større grad innrettast på det. Det same gjeld målsetjinga om 15 pst. økologisk produksjon, i betre balanse med jordas toleevne. Ei grøn næring kan bli enda grønare med politisk innretning av overføringar for å nå målet. Reiselivet nyt òg godt av bondens arbeid, både som råvareleverandør og ikkje minst på grunn av effekten vi alle får av velstelte bygder. Verdsarven i Geirangerfjorden hadde ikkje vore på FN si liste over unike opplevingar utan, eg hadde nær sagt, hjelpa frå dyr og menneske. Forørkning og flaum kan gi oss eit heilt anna verdssamfunn på svært kort tid. I tillegg veks verdsøkonomien i folkerike land som Kina og India. Etterspørselen etter mat aukar, og prisane på verdsmarknaden stig raskt. Korleis resultatet blir for norske bønder etter ei framforhandla WTO-avtale, er heller ikkje avklart. Det einaste som er sikkert, er at kampen om maten vil vekse i åra som kjem, og Noreg har mange moglegheiter, kanskje òg til eksport, om vi utnyttar dei. Regjeringa har ei klar målsetjing om at vi òg skal ha ein betydeleg matproduksjon etter at WTO-avtala er i hamn. Vi ser fram til at statsråden før neste års jordbruksforhandlingar kjem med tankar om tiltak for å auke produksjonen der vi har fortrinn. Det er rom for større produksjonsvolum mest på alle område innanfor landbruk. Ein må prøve å komme så nær sitt eige forbruk som råd. Overproduksjon gir, som fleire har vore inne på, dårleg økonomi i form av «straffeavgifter». Skogen gir inntektsmoglegheiter og kan ved større uttak i framtida både gi meirinntekter, biodiesel og biobrensel. Skogen fangar CO2, og god skjøtsel og planting er svært godt for miljøet. Her har vi store uutnytta moglegheiter. Skogfondsordninga gir gode føringar for ein framtidsretta politikk, og der har vi berre hausta godord for kursendringa frå dei raud-grøne. Det kan ikkje vere framtidsretta at vi i dei rikaste landa kjøper opp maisen frå fattige i utviklingsland for å gi oss sjølve eit slags alibi med miljødrivstoff på bensintanken. Vi tek ifrå dei det viktigaste grunnlaget i kosthaldet, mens vi kan bruke av vår eigen skog med godt samvett og lage vårt eige biodrivstoff. Det må bli meir samanheng mellom liv og lære. Så ser eg at klokka går. Eg hadde noko meir på hjartet og teiknar meg hermed til eit treminuttsinnlegg.