Terje Breivik (Venstre), 2014-06-19:
Saka om pressestøtta starta denne gongen i budsjettdrøftingane mellom Venstre, Kristeleg Folkeparti og regjeringspartia i fjor haust. Regjeringa hadde, som kjent, føreslege å kutta 26,5 mill. kr i støtteordninga samanlikna med nivået i 2013. I budsjettavtalen for 2014 reverserte stortingsfleirtalet dette kuttet samstundes som ein òg vart samd om å be regjeringa «gjennomgå pressestøtten og vurdere ulike modeller for å innføre et tak i støtten.» Eg gjev honnør til regjeringa for at dei følgjer opp vedtaket raskt, tydeleg og på lettfatteleg vis. Ikkje minst er det viktig av omsyn til dei media som er omfatta av ordninga. Bakgrunnen for at Venstre ikkje kunne vera med på kuttet i pressestøtta, har sjølvsagt samanheng med prinsippet om føreseielege rammer og stoda i bransjen når den uavhengige kvalitetsjournalistikken er under press. Mediebransjen står midt i ei heftig, usikker brytningstid når ny teknologi er i ferd med å verta viktigare enn den papirbaserte. Sjølv om norske medium – og all ære til dei for det – er i verdsklasse med å ta ny teknologi i bruk, har den same teknologien nærast rasert annonseinntektene. 75 pst. av den digitale annonsemarknaden i Noreg går til internasjonale gigantar som Facebook og Google, som ikkje akkurat merkar seg ut med eigeprodusert kvalitetsinnhald. Samstundes er papirannonseinntektene i perioden 2007–2013 reduserte med 30 pst., tilsvarande 2,2 mrd. kr, og eit ytterlegare fall på vel ein halv milliard er venta i 2014. Det er kort og godt tøffe tak i medieverda. Verdiar som har vore viktige å hegna om sidan pressestøtta såg dagens lys i 1969, vert til dei grader utfordra: meinings- og mediemangfald, sikring av nr. 2-avisene, dei meiningsberande riksavisene som reelle utfordrarar til nr. 1-avisene, språk, ytringsfridom, tilhøyre, identitet. Dei to siste er ikkje minst viktige når me no står andsynes ei kommunereform der rolla til lokalavisene vil vera sentral for at nye grenser og naboskap vert opplevde som styrke og rikdom så raskt som råd er. Ansvaret det offentlege har for å leggja til rette for mediemangfald – ikkje minst uavhengig kvalitetsjournalistikk – er utvilsamt tyngre og viktigare enn nokon gong. Og utan å gjera noko stort poeng ut av det: Lukkast me ikkje med det på eit nokolunde ok vis, er faren stor for at marknaden for kommersielle påverknadsaktørar utan andre motiv enn profittmaksimering berre veks dei komande åra. Pressestøtta er eit av fleire verkemiddel me har til rådvelde, og må sjølvsagt sjåast i samanheng med andre tiltak, som t.d. momsordningar og medeigarskapslover. Det seier seg sjølv at pressestøtta nødvendigvis må gjennomgå jamlege endringar for å vera tilpassa medierøyndomen me har i dag og vil få i framtida. Venstre støttar derfor brorparten av forslaga regjeringa og komiteen føreslår: plattformnøytralitet – kjempebra – og dynamisk tak. Eg kan roa saksordføraren med at eg òg har lese Venstre sitt stortingsvalprogram, og at det samsvarar svært godt med eit dynamisk tak: «Produksjonsstøtten bør beholdes som et virkemiddel for å opprettholde mangfold i pressen. Støtten må være plattformuavhengig og styres mer direkte inn mot journalistisk produksjon fordi et stadig mer komplisert samfunn trenger mer kompetent journalistikk. Støtten må inneholde en begrensning for hvor mye enkeltaviser kan få.» Eit dynamisk tak sikrar omsynet til at me må ha ei eller anna form for tak, samstundes som incitamentet, dynamikken til å utvikla seg vidare er på plass. Med same grunngjeving er Venstre imot eit fast kronetak, og sjølv om det på ryggmergen er tilforlateleg å kjøpa argumentet om at få aktørar får ein uforholdsmessig stor del av potten, vil det utvilsamt – og gjerne dessverre – bryta med nokre av hovudprinsippa med ordninga, nettopp høvet nr. 2-avisene og dei riksdekkjande avisene skal ha til å henga med i svingane. Til avslutning varslar eg derfor at Venstre vil røysta for forslag nr. 1 frå Arbeidarpartiet og Kristeleg Folkeparti.