Unn Aarrestad (Senterpartiet), 1999-12-13:
Alfred Hauge skreiv i «Det evige sekund» i 1970 ei bøn for år 2000. Der heiter det m.a.: «Måtte dei i år 2000 søkja visdom framfor kunnskap, kjærleik framfor kløkt, meir ha omsut for kvarandre enn sut for seg og sitt.» Ja, tusenårsskiftet nå gir oss eit særleg høve til ettertanke og bevisstgjering om kva verdiar me står overfor, ikkje minst der kulturen er medverkande, og det er i det meste. Budsjettforslaget nå er i alle fall eit godt grunnlag for kulturell nyskaping i starten på neste årtusen. Det viktigaste i forslaget nå har vore omlegginga av Kulturrådet, der forvaltningsmessige oppgåver skal overførast frå Kulturdepartementet til Kulturrådet. Eg er glad for at det nå vert fleirtal for dette. Diskusjonen om dette har gått føre seg i om lag 20 år nå, og det er ikkje vanskeleg å tenkja seg behovet for å gjera noko her. I første rekkje vil det avlasta departementet for mange oppgåver. Likeins vil det kunna gjera arbeidet lettare for Stortinget, der eg ofte har hatt inntrykk av at me på kultursida har vorte sitjande med så mange små detaljspørsmål at me lett har kunna mista oversikta over dei store linene me skal vareta. Bakgrunnen for omlegginga er m.a. at det i dag er ein svært uoversiktleg jungel av søknadsinstitusjonar å halda seg til for dei som søkjer om støtte til ulike føremål. Nå vil ein òg lettare kunna sjå ting meir i samanheng. Me vil få ei melding til våren der det vert ein brei gjennomgang av funksjon og oppgåver, og det vert sett på korleis Kulturrådet skal ta seg av dei nye oppgåvene det får ansvaret for. Filmstøtte har også vorte diskutert denne gongen. Eg tykkjer   det   er   flott   at   filmbransjen   nå   får   tilsegn   om  50 mill. kr ekstra i 2000. Dette er noko det nå står eit fleirtal bak i Stortinget, og dette vil fleirtalet noko med. Noreg er eit lite språkområde. Film som uttrykksform er derfor viktig for å halda på og fremja den kulturelle identiteten vår og språket vårt. Dei fleste europeiske landa gir ei skikkeleg filmstøtte, og ser verdien i dette langt utover eigne landegrenser. Nå har ESA teke kontakt med Noreg om nivået på filmstøtta i forhold til EU. Grensa for filmstøtte skal nemleg ikkje overgå 50 pst. Det vil kunna verta dramatisk for filmproduksjonen i Noreg der støtta nå ligg i overkant av 70 pst. Eg kan heller ikkje la vera å tenkja på at ikkje ein gong filmpolitikken kan me få styra sjølve i forhold til EØS-avtalen. Når det gjeld museum, har det denne gongen vorte teke eit godt lyft. Her er barn og unge ei viktig målgruppe der det skal utarbeidast museumstilbod for å nå eit breitt publikum. Senterpartiet ser fram til å få drøfta dette i si fulle breidd når meldinga om dette nå vert lagd fram. Eit anna viktig område er det som skjer innan språk, litteratur og bibliotek. Det er viktig i desse tider å fremja auka leseinteresse, sikra god språkbruk og norsk som kulturspråk. I dette er biblioteka og folkeopplysningstanken grunnstammen i det lokale arbeidet her. Ved å ta i bruk ny teknologi kan biblioteka verta utvikla som møteplass og informasjonssenter. Det kjem nå ei stortingsmelding om dette. Her vil særleg tilgang på ny teknologi verta teken opp, samtidig som skulebiblioteka si rolle vert vurdert i denne samanhengen. For å sikra ei god samordning av den språkteknologiske satsinga må det òg vera ein klar føresetnad for statleg medverknad i dette at både nynorsk og bokmål vert representert. Eg er glad for at det nå vert eit klart fleirtal for dette. Det er elles viktig med eigne løyvingar til Noregs Mållag og Det Norske Samlaget for å synleggjera arbeidet for nynorsk kulturarbeid og skriftkultur, sidan Noreg har to skriftmål og eit mangfald av dialektar å ta vare på. Det er òg viktig å gi lesarane, både store og små, eit breiare tilbod av bøker utgitte på nynorsk. Eg er òg glad for at me nå er i gang med å få betre løysingar når det gjeld Nasjonalbiblioteket si avdeling i Oslo. Manglande vedlikehald gjennom mange år i ein lite tidsmessig bygning har skapt svært vanskelege forhold for alle partar. Det er elles ein tankekross at ein statleg institusjon, tidlegare administrert av Universitet i Oslo, kan verta så sleppt ned når det gjeld vedlikehald. Eg er derfor nå glad for at dette arbeidet er godt igangsett.