Bjørn Lødemel (Høyre), 2010-06-03:
Svært mange grunneigarar har gjort store investeringar og teke betydeleg økonomisk risiko for å byggje ut småkraft i alle delar av landet. Dei har gjort det eit samla storting har bede dei om, nemleg å satse på utbygging av fornybar energi. Regjeringa si overgangsordning straffar dei som har stolt på raud-grøne politikarar, og som har våga å satse på ei viktig distriktsnæring. Klare lovnader både frå eit samla storting og frå raud-grøne politikarar har blitt eit gedigent løftebrot. Mange småkraftutbyggjarar risikerer no i verste fall konkurs og å måtte gå frå gard og grunn. Grøne sertifikat har vore ei viktig sak i valkampen både i 2005 og 2009. Bondevik-regjeringa var langt på veg ferdig med ein avtale med svenskane i 2005, og det er rein trenering at dei raud-grøne regjeringane frå 2005 ikkje har fått ferdig denne ordninga, og at ho skal gjelde alle småkraftverk. E-posten i saksutgreiinga, datert 3. mars 2008, frå tidlegare statssekretær Guri Størvold i Olje- og energidepartementet til senterpartimedlem Egil Berge angåande småkraft og grøne sertifikat er eit godt bevis på at raud-grøne politikarar har brukt denne saka aktivt òg i valkampen, og det kan ha vore med på å sikre ein knapp valsiger til dei raud-grøne partia. Underteikning av intensjonsavtalen med Sverige 7. september – ei veke før valet – var utan tvil eit stunt for å kunne nytte denne saka i innspurten av valkampen. No gjenstår det å sjå om dette blir eit nytt løftebrot. Av dei 185 småkraftverka som er bygde etter 1. januar 2004, er det med regjeringa sitt opplegg berre 35 som får vere med i ein grøn sertifikatmarknad. Småkraftforeninga har lagt fram dokumentasjon som viser at det totale tapet er på 1,2 mrd. kr i sertifikatperioden. Mange småkraftverk som er bygde mellom 1. januar 2004 og september 2009, tapar fleire hundre tusen kroner i året, enkelte også fleire millionar. Det er svært dramatisk for dei det gjeld. Vesleåni kraftverk, som statsråden sjølv opna 11. august 2009, tapar 750 000 kr kvart år på regjeringa sitt løftebrot. Eidsdal Kraft tapar 2 mill. kr og Fosstveit Kraft det same. Ifølgje Nationen 21. mai 2010 meiner stortingsrepresentant Torstein Rudihagen frå Arbeidarpartiet at det ville vore for dyrt om alle småkraftverka skulle fått vere med i overgangsordninga for grøne sertifikat. Det er ei svært dårleg grunngjeving for eit slikt løftebrot. I tillegg er det ein påstand som ikkje held mål. Ei sertifikatordning som gjev utbyggjarane eit «tilskot» på 15–20 øre pr. kWh, vil gje eit utslag i prisen til forbrukarane på nokre få øre pr. kWh. Det vil i verste fall føre til at ein forbrukar må betale nokre hundre kroner ekstra i auka straumpris. Når vi veit at auka produksjon fører til lågare pris, er det min påstand at forbrukaren ikkje vil merke at denne ordninga blir gjord gjeldande for alle som var lova å få vere med. Påstanden frå Rudihagen saknar rot i verkelegheita, og han må dokumenterast. På heimesida til Småkraftforeninga hevdar stortingsrepresentant og leiar i komiteen, Erling Sande, at Senterpartiet har tapt denne saka i regjeringa, og skuldar på den måten dei andre regjeringspartia for dette løftebrotet. Dette fortel mest om rotet på raud-grøn side, men det er også ei alvorleg ansvarsfråskriving frå representanten Sande si side. Senterpartiet har hatt olje- og energiministeren frå 2005 og fram til i dag og har hatt handa på rattet så lenge at dei har det fulle ansvaret for at desse lovnadene ikkje er blitt innfridde. E-posten frå tidlegare statssekretær Størvold er også eit godt døme på det. Høgre ønskjer å halde lovnadene om at småkraftverk mellom 1 og 10 MW som er bygde etter 1. januar 2004, skal komme med i overgangsordninga med grøne sertifikat. Det handlar om tillit til politiske parti, folkeskikk og moral. Ordninga med grøne sertifikat er eit viktig tiltak for å styrkje småkraftproduksjonen som ei viktig næring i distrikta. Det gjev også rein fornybar energi, som er eit mål i seg sjølv. Derfor vil Høgre i tillegg foreslå i revidert nasjonalbudsjett å fjerne grunnrenteskatten for småkraftverk opptil 10 MW. Høgre ser dette som viktige tiltak for å nytte ut dei utbyggingane som allereie er gjorde, og Høgre vil leggje til rette for ei vidare utbygging av småkraftverk framover. Høgre ønskjer å skape verdiar og næringsutvikling i distrikta, og grøne sertifikat og fjerning av grunnrenteskatten for småkraftverk er gode døme på det.