Jon Lilletun (Kristelig Folkeparti), 2004-10-26:
Det kan vere freistande å halde fram der vi var, i forhold til replikkordskiftet. Den forskjellen eg observerer, er at det står at ein i løpet av perioden vil fremme forslag om utmelding. Det står, så vidt eg har oppfatta, ikkje i Høgres program at ein vil fremme forslag om medlemskap i løpet av perioden. Eg synest det er ganske alvorleg for eit parti dersom ein seier til veljarane at ein vil gjere ein ting i Stortinget i løpet av ein periode, og så ikkje gjennomfører det. Det eg synest er det vanskelegaste punktet for SV her i dag, er på ein måte at ein ikkje gjer det. Så kan eg stadfeste det representanten Jacobsen sa, at i regjering må ein verte samde om ei plattform, ein må verte samde om ein politikk, og det betyr at ein må reservere seg på nokre område. Det er på ein måte heller ikkje ei overrasking at det må ein gjere i eit eventuelt framtidig regjeringssamarbeid. Men det som er overraskande, er at når vi begynner å få debatt om dette, så viser det seg at SV ikkje har gjort nokon ting for å oppfylle sitt program, og har problem med å forklare i salen kvifor, osv. Eg synest at debatten har vore interessant, og det vert interessant å sjå korleis dei tre skal klare den delen. Men det er opplagt at det er fleire av oss som har erfaring med at på nokre punkt må ein faktisk i ei regjeringserklæring òg erkjenne at ein må leggje vekk nokre saker. Eg vil slutte meg til det saksordføraren sa i sitt innlegg i forhold til den meldinga vi debatterer, og kjem difor ikkje inn på mange detaljar der. Men eg vil òg vise til det innlegget representanten Nybakk hadde, som tok opp i seg ein veldig spennande dimensjon, nemleg utvidinga som skjedde i løpet av året i år. Det er ganske fantastisk, det som har skjedd, òg den prosessen som har vore før utvidinga, for NATO er veldig undervurdert som demokratisk prosjekt. Ein er veldig oppteken av å diskutere den militære kapasiteten og dei militære sidene, men det demokratiske prosjektet som ligg i NATO i forhold til slike utvidingar, er interessant å følgje på nært hold. Her vil det òg kome ein vidare prosess. På det eine punktet er det leit at Serbia ikkje har vorte ein del av Partnarskap for fred. Det har USA gått imot. Ein har ikkje klart å få NATO til å gå inn for det. For Serbia bør verkeleg dragast inn i denne familien. Det er ganske ulykkeleg at det eigentleg har gitt nasjonalistane i Serbia større moglegheiter enn dei ville hatt dersom landet hadde kome inn i Partnarskap for fred. Denne helga føregår det eit presidentval i Ukraina. Ukraina er eit av Europas største land, med 50 mill. innbyggjarar, og i kva retning det går, er viktig for heile Europas utvikling. Skal det russifiserast igjen, eller vel det ein vestleg, ein demokratisk veg? Den organisasjonen som faktisk i augneblinken har mest samarbeid med Ukraina for endring av strukturar, for endring av på ein måte gammaldagse fastlåste styringssystem og militærsystem osv., er NATO. Så NATO har ikkje stoppa berre der. Dei er med på utvidinga. Dei er faktisk inne i viktige prosjekt vidare. Det er ein viktig bit når ein fyrst diskuterer dette. Det er eitt område der NATO ikkje har lykkast godt nok, EU ikkje har lykkast godt nok, og det gjeld forholdet til Russland. Ein har bygd opp nye strukturar, men ein slit med å finne ei forløysing av openheita i samarbeidet. Det kan sjølvsagt kome av at det er enkelte trekk ved utviklinga i Russland som ein kan vere uroleg for. Men det å ha ein veldig open og god dialog og ei samforståing med Russland i den vidare utviklinga i Europa og internasjonalt er heilt opplagt heilt nødvendig. Det er gledeleg, det som står i innstillinga om nei til forkjøpsangrep som ikkje har ei klar forankring i folkeretten. Det er eit veldig viktig felles standpunkt som er kome inn i innstillinga. Vi seier oss leie for at Framstegspartiet ikkje er med på det, men det er veldig breitt. Eg meiner at det er grunn til å slåst for at det skal vere ein internasjonal posisjon. Alle små nasjonar har nytte av å ta det standpunktet som Noreg har teke akkurat der. Så har vi ei kjempestor utfordring, og det er masseøydeleggingsvåpen. Fleire har vore innom det her i dag. Det er opplagt at det finst mange typar truslar. Det eine er utviklinga i nye land. Der er det ikkje-uskadeleggjorde våpen – dei ein ikkje har fått gjort noko med, ikkje teke ut av funksjon – og som i dag ligg på lager. Dei er ein frykteleg risiko for vidare spreiing. Det er ikkje utan grunn at ein del av oss her på Stortinget har støtta Nunn-Luger programmet i samband med Nobels fredspris, ut frå det at dei har gjort ein kjempeinnsats for å aktualisere det med endeleg å få uskadeleggjort desse arsenala. Difor er kampen mot atomvåpen – for å bruke den store overskrifta – ein viktig kamp. Den kampen er det viktig å føre på mange frontar, og det er noko som òg norske politikarar må engasjere seg i. Eg er heilt einig med representanten Jacobsen i at det er ein ting som vi bør ta opp. Men det bør sjåast i samanhengen mellom ein nasjonal og ein internasjonal tryggleik, baserast på generelle avtalar, folkerettslege avtalar og på forsvarssamarbeid, samtidig som ein jobbar for nedbygging, skikkeleg tilsyn og ein ikkjespreiingsavtale, og å få den på beina igjen.