Ingrid Heggø (Arbeiderpartiet), 2010-03-19:
Delar av industrien, til liks med mange andre næringar, sleit verkeleg i 2009. Låg rente vog ikkje opp for redusert etterspørsel og lågare prisar. Til dømes fall aluminiumsprisane frå 3 300 dollar til 1 300 dollar pr. tonn, og eksporten vart redusert med 36 pst. Regjeringa har sett i verk mange målretta tiltak for å dempa verknadane av finansuroa, men eg vil likevel poengtera at for den eksportretta industrien så er nok ikkje denne krisa over. Det er aluminiumsindustrien eg kjenner best, og den hadde eit svakt resultat i 2009. Dei tiltaka som næringa sjølv peikar på, i tillegg til låg rente, er tiltaka Regjeringa har gjort vedrørande permitteringsreglane, ekstraordinære tiltak for avskriving, mellombels skattelette og auka mogelegheit til kompetanseheving innafor eiga bedrift. Dette var svært nyttige og viktige tiltak. På 2010-budsjettet kom det på plass ei tilskotsordning for industribedrifter som etablerer konsortium for felles innkjøp av kraft. Og i Soria Moria-erklæringa slår vi fast at utslepp frå kraftintensiv industri skal regulerast innafor EU sitt kvotesystem. Som dei fleste her veit, etablerte den raud-grøne regjeringa òg ei garantiordning for kraftintensiv industri sine kraftkjøp med ei ramme på 20 milliardar kr på 2010-budsjettet. Denne vil vera operativ så snart det ligg føre godkjenning frå ESA. Problematikken kring garantiordninga var òg eit tema då næringskomiteen var på besøk i Brussel denne veka. Her vart det vist til brevet frå Handels- og næringsdepartementet som var komme som svar på det som ESA skriftleg hadde bedt om. ESA har då to månader på seg til å avgjera saka viss ikkje det då kjem nye moment i mellomtida. Det er bra at Framstegspartiet sin representant er vorte oppteken av den kraftintensive industrien. Det har vi i Arbeidarpartiet alltid vore, men eg kan ikkje fri meg for å peika på at det nettopp er manglande forståing for klimautfordringane som ligg i botn for at vi ikkje greier å få på plass globale avtaler innafor klimatiltak. Framstegspartiet har ikkje akkurat vore ambassadørar for å få på plass ei ny klimaavtale. Det er også eit faktum at det at ein i Noreg har pålagt industrien strenge miljø- og utsleppskrav, faktisk har ført til at industrien i Noreg er leiande innafor miljøteknologi i dag. Fokus på energieffektivisering har også gjeve resultat. Dette gjev industrien vår eit stort konkurransefortrinn i dag. For at klimaavgifter skal føra til utsleppsreduksjon, er det viktig å hindra karbonlekkasje, dvs. hindra at norske eller europeiske bedrifter flytter til land med veikare utsleppskrav, eventuelt utan utsleppskrav. Dette medfører berre at dei totale utsleppa aukar, ikkje minkar. Også her ser vi at marknaden ikkje regulerer alt sjølv, men må styrast. Eit godt eksempel er nettopp klimaavgifter. Dersom alle land er samde om å ha globale CO2-påslag, vil dette igjen verta lagt på i pris på varene, og industrien vil ikkje få problem med dette påslaget. Vår industri greier seg godt når han får konkurrera på like vilkår. Eg har òg vore på bedriftsbesøk hos Alcoa og Elkem på Sørlandet. Eg fekk då innblikk i forskinga og det prøveprosjektet dei hadde sett i gang, der dei reknar med ein reduksjon i energiforbruket på rundt 30 pst. ved aluminiumsproduksjonen. Eg besøkte òg Hydro sin forskingsbase i Årdal saman med næringsministeren. Der fekk vi innblikk i eit anna prøveprosjekt, også med om lag 30 pst. reduksjon i energiforbruket ved aluminiumsproduksjonen. Dette vitnar om at norske bedrifter tek ansvar. Det er veldig gledeleg at desse forskingsprosjekta har fortsett på same nivå, også i det vanskelege året 2009. Regjeringa si satsing på Enova har vore viktig og riktig i den samanhengen. Vi raud-grøne har etablert ei tilskotsordning innafor Innovasjon Noreg som omhandlar nettopp miljøteknologi. Dette er ei god og framtidsretta nyordning som vi vil satsa meir på i framtida. Heilt til slutt vil eg knyta nokre ord til heimfall, som eg høyrer fleire av Framstegspartiets representantar omtalar som om industrien vert fråteken eigarskap. Det er så vidt eg veit ikkje nokon som har selt seg ut enno, og mogelegheita for private til å kjøpa seg inn med inntil ein tredel i 100 pst. offentleg eigde selskap, ligg jo der som ein uutnytta ressurs. Vassressursane er heile Noreg sine ressursar. Derfor er det viktig at rettane fell tilbake til staten etter visse år, slik det er med heimfallsordninga.