Åsa Elvik (Sosialistisk Venstreparti), 2008-05-22:
Eg synest at utanriksministeren si utgreiing var veldig interessant, både å høyre på og å lese og studere nærare i ettertid. Det blei teke opp utruleg mange forskjellige perspektiv og emne som gjer at ein har litt valfridom med tanke på kva ein tek opp. Debatten kan derfor bli litt springande. Lat meg starte med å seie at eg synest det er eit paradoks at utanrikspolitikken i den offentlege debatten blir veldig interessant først når han blir sett i ein innanrikspolitisk kontekst. Først når ein kan sjå han i samband med innanrikspolitiske samanhengar, er det akkurat som om området blir vitalisert i den offentlege debatten - i mediedebatten vel å merke. Eg høyrer at debatten her i dag er heilt annleis. Det er engasjement og gode innlegg, så det er ikkje Stortinget det står på. Men det er akkurat som om ein er nøydd til å ha innanrikspolitisk kiving dersom utanrikspolitikken skal bli interessant for offentlegheita. Det er eit enormt paradoks. Vi ser det same når det gjeld dei naturkatastrofane som nettopp har skjedd i Kina og i Burma. Vi klarer ikkje å få dei like nær oss som tsunamikatastrofen, fordi dei er fjernare for oss. Det er færre nordmenn der, og derfor kjem det ikkje nær oss når det blir formidla til folk. Derfor trur eg at folk føler at dei burde ha engasjert seg, men at det blir vanskelegare å engasjere seg. Utanriksministeren hadde ei nøktern, men veldig nyttig påpeiking, at det er eit falskt dilemma å setje ivaretaking av norske interesser opp mot det å ha eit breitt engasjement globalt. Eg synest at utgreiinga er god i forhold til begge dei perspektiva. Småstatane sitt handlingsrom i den globale verda er stadig vekk oppe til diskusjon. Ikkje minst stortingspresidenten bidreg jo stadig til den diskusjonen. Eg synest at utgreiinga set den diskusjonen i eit godt perspektiv: vaksine, klima, arbeid mot klasevåpen, engasjementet i Palestina og på Sri Lanka, vår rolle i Somalia - alt saman er veldig gode eksempel på at ein småstat kan ta initiativ. Ein småstat kan leggje til rette, ein småstat kan finansiere, ein småstat kan samarbeide og kan bidra til dialog, ein småstat kan ta i bruk heile det vide spekteret av politiske verkemiddel for å flytte fjell og for å forandre verda. Det er eit nyttig og viktig perspektiv i utgreiinga. Enkel maktanalyse tilseier at Noreg verken har økonomisk eller militær makt til å trumfe gjennom våre interesser. Derfor er vi nøydde til å ta i bruk dette vide spekteret av politiske verkemiddel. Global maktpolitikk er i vanvittig endring. Kina si rolle er utruleg interessant. Økonomien veks 10 pst. årleg og har gjort det i 30 år. Landet eig i dag store delar av USA si gjeld. I USA er hushaldningsgjelda 140 pst. av inntekta. Samtidig veit vi at USA har akkumulert eit handelsunderskot på 5 000 milliardar dollar i løpet av dei siste ti åra. Det er klart at det gjer noko med verda at Kina er så sterkt integrert i USAs økonomi. Samtidig ser vi at Russland blir gjenreist og reorientert, og dei driv sjølvsagt sjølvhevding. Her synest eg utanriksministeren hadde gode perspektiv i utgreiinga. Eg skal ikkje gjenta dei, men for nokre av oss er det slik at medan vi diskuterte globalisering, gjenoppstod geopolitikken som eit dominerande perspektiv i internasjonal politikk. Derfor er det så utruleg viktig at denne regjeringa har gjort nordområda til det strategiske hovudfokuset. Geografiske forhold er viktig i global politikk. Det er viktig for interessa, og det er utruleg viktig for den lille staten Noreg. Eg tenkjer ikkje først og fremst på det innanrikspolitiske - jo, eg brenn for utviklinga av ein landsdel med 450 000 innbyggjarar, men i dag tenkjer eg først og fremst på det globale perspektivet for nordområda, dette området på toppen av verda som har utruleg mange ressursar, som er utruleg interessant, og som vi ser får større og større fokus på seg frå verdas stormakter. Det er først når vi ser mot nord, at vi lettast forstår kva som er dei sikkerheitspolitiske utfordringane i vår tid for oss. Det er ikkje først og fremst militære truslar. Det er klima og miljø, det er resssurssikkerheit i ordets vidaste meining. Derfor er det så viktig at Regjeringa har nordområda som sitt strategiske hovudfokus. Derfor er det så viktig at ein i dag ikkje treng å snakke nordlending for å vere oppteken av nordområda. Utanriksministeren er det beste eksemplet på det. Eg synest at utgreiinga frå utanriksministeren på ein god måte balanserer behovet for samarbeid i nord og nødvendigheita av å hevde norske interesser. Eit godt eksempel på det er at det no ser ut til å losne i kampen mot ulovleg fiske. Det viser at det nyttar. Vi skal ikkje berre ta vare på norske interesser; vi skal samtidig òg ha eit breitt engasjement.