Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2013-06-04:
Framstegspartiet hyllar det lokale folkestyret. Framstegspartiet meiner det same folkestyret er øydeleggjande for å vareta dei grunnleggjande velferdstenestene. Det blir mi korte oppsummering av representantforslaget vi behandlar om finansiering av kommunesektoren. Framstegspartiet ynskjer å innføra fri kommunal skattøyre. I Senterpartiet har vi sympati for friare skattøyre innanfor eit intervall på f.eks. 0,5–1 pst. – opp eller ned. Framstegspartiet vil gå vesentleg lenger. Vår argumentasjon for ein friare skattøyre har vore knytt til behovet for å invitera veljarane med på ein dugnad for f.eks. å byggja ein høgt prioritert sjukeheim eller ein heilt nødvendig skule. Då kan det vera behov for ein tidsavgrensa periode med nokre høgare kommunale inntekter. Framstegspartiet sin frie skattøyre skal ikkje gå til å styrkja pleietilbodet eller til skulen, det er oppgåver dei meiner kommunane ikkje skal ha ansvaret for å finansiera. Kommunane vil òg, med Framstegspartiet sin modell, sitja igjen med nokre oppgåver, men ikkje dei store oppgåvene – dei som skaper debatt lokalt, dei sakene der innbyggjarane verkeleg engasjerer seg i løysingane. Då meiner eg det blir søkt å snakka om ei vitalisering av det lokale sjølvstyret gjennom innføring av fri skattøyre. Ein viktig intensjon med Framstegspartiet sitt forslag synest å vera å avvikla heile inntektssystemet for kommunane. I dagens system blir kostnadene ved å tilby ulike tenester lagde til grunn for tildeling av rammeoverføringar. Men det faktumet at det er dyrare å driva skule eller eit helsetilbod i ein kommune med store avstandar og lite folketal enn i ein kommune med stort folketal og korte avstandar, skal ein sjå vekk frå, om eg forstår det rett. Ein skal òg sjå vekk frå det forholdet at skattegrunnlaget varierer sterkt kommunane imellom. Det gjeld ikkje berre mellom distriktskommunar og sentrale kommunar, men f.eks. òg innanfor fylke som Akershus og Rogaland. Mange meiner det er for store inntektsforskjellar mellom kommunane i dag. Med Framstegspartiet sin modell vil forskjellane auka dramatisk. Dette vil òg gjelda skuletilbod og eldreomsorg, fordi ein skal gje dei statlege overføringane etter talet på innbyggjarar og gjennom selskapsskatt, ikkje etter ulike kostnader ved å tilby likeverdige tenester. Den kommunale selskapsskatten vart gjord statleg i 2009, men slik at inntektstapet vart kompensert i rammeoverføringane. Det var 33 kommunar som tapte på den omlegginga, og nærare 400 kommunar som kom betre ut. Ved sida av å gje svært ulik fordeling kommunane imellom er kommunal selskapsskatt utsett for store ulikheiter frå år til år. Det er heller ingen dokumentasjon på at han er viktig for å stimulera til innsats for næringsutvikling. Det er godt etablerte selskap som betaler selskapsskatt. Forskjellane mellom folk vil auka med Framstegspartiet sin modell. Det verkar som om forslagsstillarane meiner det er ein ynskt effekt. «Objektivt differensiert innbyggertilskudd» kallar dei dei statlege overføringane til skule og omsorg og seier at kommunane får ta ansvaret for å strukturera sine tenester etter den tildelinga dei får. Eg er glad for at det er eit breitt fleirtal i finanskomiteen som avviser denne modellen for finansiering av kommunesektoren og dei oppgåvene kommunane skal vera ansvarlege for. Lat meg oppsummera i tre punkt: Forslaget vil gje auka ulikheiter i tenestetilbodet i landet, avhengig av kor du bur. Det gjeld òg skule- og helse- og omsorgstilbodet. Forslaget vil fjerna det kommunale insitamentet til å driva effektivt, fordi staten får finansieringsansvaret for dei viktigaste velferdstenestene. Forslaget vil svekkja innbyggjarane sitt behov for og interesse av å delta i lokalpolitikken, fordi statlege myndigheiter skal overta ansvaret for meir enn halvparten av det kommunale tenestetilbodet.