Gunn Berit Gjerde (Venstre), 2006-04-04:
Det har vore sagt mykje i salen i dag om at Kina har vorte ein stadig viktigare marknad for norske bedrifter og for norsk eksport, og også at vi her i landet er mottakarar av kinesiske varer. Eg vil konsentrere meg litt om dei maritime næringane, og spesielt skipsindustrien, som er viktig i mitt område, Møre og Romsdal. På mange måtar har Kina no teke over den rolla som Polen og dei baltiske landa hadde for nokre år sidan når det gjaldt forholdet til den maritime industrien. Det vert i dag arrangert kurs i kinesisk, kurs i kinesiske skikkar og handelsmåtar, osv. Det viser seg at Kina er godt mottakeleg for varer som går både på high-tech maskinvare og high-tech teknologi. Dei ligg etter oss, spesielt i storleik på produkta. Så når det skal byggjast båtar i Kina, f.eks., leverer dei skroget, medan dei er heilt avhengige av å få norske varer til utrusting. Eg lurer på om det er sett i gang eit arbeid frå næringsministeren si side på å mjuke opp det som ser ut til å vere det største problemet no i handelen med Kina, barrierane når det gjeld byråkratiet, og at alt tek så lang tid. Det heng veldig mykje igjen av det gamalkommunistiske når det gjeld det byråkratiske og tidsbruken. Det ser spesielt ut som at det tek lang tid dersom dei ikkje er sikre på at dette er varer som ikkje kan lagast i Kina. Dei som eksporterer, melder om at det er stor forskjell på varer som dei veit ikkje kan lagast i Kina, og dei varene som dei er usikre på. Det må då vere ei oppgåve for den norske regjeringa å få på plass ein eller annan avtale som gjer at ein lett kan identifisere slike varer. Næringsministeren sa i eit tidlegare innlegg at det var nedsett ei bilateral arbeidsgruppe, slik eg forstod det, og eg lurer på om Regjeringa då har tenkt å vente på dette arbeidet før den set i gang eit nærare arbeid med ein frihandelsavtale, eller om det vil ta til ganske straks. For det ser vitterleg ut til at kinesiske privatfolk står veldig klare til både å vere med på investering i og etablering av bedrifter i Kina, og også til å vere med på eit samkvem med norske bedrifter om å få til ein gjensidig handel, altså både import og eksport, noko som kunne vere veldig utviklande for norsk industri. Det vil då vere viktig for den norske regjeringa å leggje til rette for at det kan skje, og at privatfolk i Kina kan vere med på den utviklinga og ikkje verte stoppa av byråkratiet. Så vil eg også seie litt om teknologi og forsking. Eg vil inderleg håpe at det trass i den tendensen som vi såg i budsjettbehandlinga, som dei noverande regjeringspartia no yndar å vise til, ei nedskjering i forhold til forslag frå den førre regjeringa, likevel vert ei stor og omfattande satsing på Noreg sitt forsprang. Det er klart at vi ser at det kjem til å gå sameleis med Kina som det har gått med Polen og dei baltiske landa. Etter kvart har dei teknologien, og dei tek den lettare enn vi har gjort, som har måtta kjempa den fram sjølv. Dei kan lære av den teknologiske nyvinninga. Vi må heile tida liggje i forkant. Eg vil også oppmode næringsministeren om at han tenkjer på desse nye marknadane, at vi forskriftsmessig og teknologisk må liggje sterkt i forkant for å kunne utnytte, i positiv retning, også den kinesiske store marknaden, og at vi kan vere med på ei positiv utvikling for dette folket som i lang tid på mange måtar har vore eit uland. Så vil eg også slutte meg til det som representanten frå Kristeleg Folkeparti seier, om folkerettar og demokrati. Det er frykteleg viktig at vi i alle samtalar som vi skal ha med Kina, peiker på dei norske verdiane, slik at vi ikkje går på akkord med dei når vi skal handle med Kina.