Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2017-05-30:
Oljenæringa er ei stor og viktig næring og har vore viktig for Noreg dei siste 50 åra. Fiske har vore ei viktig næring for Noreg så langt tilbake i tid som 12 000 år for dei første busetjingane i Noreg, har tilført norsk økonomi ufatteleg mange gongar større verdiar til det norske samfunnet, og vil forhåpentlegvis, dersom havet blir forvalta riktig, tilføre verdiar til det norske samfunnet – og til norske kystsamfunn – i tusenvis av år framover i tid. At det er sameksistens på havet mellom fiskeri- og petroleumsnæringa er tull og tøys, og at den sameksistensen som ein påstår er der, er kunnskapsbasert, er også feil, noko som eg skal gå inn på her. Regimet rundt seismisk oljeleiting avslører at det berre er retorikk når ein høyrer om sameksistens og kunnskapsbasert forvaltning. Dagens prinsipp er: seismisk oljeleiting først – alt anna må kome etter. Det er ingen sameksistens. Spørsmålet SV reiser i denne saka, er: Skal det vere slik i alle dei norske havområda? Skal seismisk aktivitet, skal petroleumsnæringa, ha forrang i alle norske havområde, eller kan det vere nokre få av områda som Stortinget har sagt ikkje skal opnast for petroleumsverksemd, og som vi veit er veldig viktig for fiskeria? Skal vi halde dei petroleumsfrie? Det er det «lille» spørsmålet. Dessverre er svaret på det frå dei tre største partia på Stortinget nei, petroleumsnæringa skal ha forrang overalt, i alle norsk havområde, noko som avslører at ein har ein næringspolitikk som består av ei einaste næring – alt anna på havet er berre parentesar i denne samanhengen. Fiskeriministeren har vi ikkje høyrt noko frå i dette spørsmålet. Seismisk aktivitet på havet er ei ekstremt viktig sak for fiskeriministeren – ingenting høyrer vi frå det haldet. Også i regjering er olje- og energiministeren nummer éin og fiskeriministeren ein parentes. Forskarane veit for lite om verknadene av seismikkskyting og kva det vil ha å seie for fisk. Ei samanstilling av forskinga på området frå 2009, utført av Havforskingsinstituttet, SINTEF, Forsvarets forskingsinstitutt, Universitetet i Oslo, Universitetet i Bergen og Christian Michelsen Research antok at seismiske undersøkingar har ein skremmeavstand på 18 nautiske mil for torskefisk. Skremmeavstanden kan vere større for sild og andre pelagiske artar som har betre utvikla høyrsel enn torskefisk. I rapporten står det: «I flere undersøkelser er det påvist betydelige fangstreduksjoner for fiskebåter som opererer i nærheten av fartøyer som driver seismisk datainnsamling.» Ei omfattande undersøking blei gjord på Nordkappbanken i 1996. Den internasjonale forskinga antyda at dei fleste artane av sjøpattedyr vil kunne få kroniske høyrselsskadar dersom dei er nærmare enn 100 meter frå den seismiske kjelda. Fiskarar som kjenner fiskens vandring etter tusen års erfaringsutveksling fortel jamleg om omfattande skadar av skremming av fisk. Denne erfaringa må ein også ta på alvor. Konfliktane mellom fiskarane og petroleumsnæringa har vore store, men alltid har omsynet til petroleum vege tyngst, som da det i 2006 blei gjennomført eit omfattande statleg seismikkprogram for dei uopna områda utanfor Vesterålen og Senja – særleg i 2008 var konfliktnivået høgt. Seismikkaktivitetar førte til at fiskeindustrien melde om fangsttap langt utover det staten tok ansvar for å erstatte. I løpet av denne treårsperioden opplevde fiskarane negative konsekvensar for det tradisjonelle kystfisket – etter sei, spesielt. Også i Barentshavet har vi sett, etter at aktiviteten har tatt seg opp, den same konflikten auke. I 2014 kritiserte f.eks. fiskarar i Aust-Finnmark seismikkskytinga i Barentshavet sør, og dei frykta for sesongens fløytlinefiske frå Vardø til Honningsvåg. Det er mange liknande typar tilfelle av konfliktar – og der kunnskapsgrunnlaget er mangelfullt. Og sjølv om det kan vere ueinigheit om skadeomfanget av seismisk aktivitet, har altså oljenæringa innrømt at dette er ei problemstilling. Dersom det er nokre representantar i denne salen som føler at kunnskapsgrunnlaget er mangelfullt, bør dei i alle fall følgje føre-var-prinsippet. Og dersom det ikkje er nok, vil eg åtvare mot å halde fram med denne politikken når det gjeld havet, når alle her omfamnar den positive utviklinga vi har sett i sjømatnæringa. La det ikkje berre vere eit spørsmål om ord; la det vere ein realitet også! Eg tek hermed opp det forslaget vi har saman med Miljøpartiet Dei Grøne.