Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2016-04-26:
Det er ikkje tilfeldig at det er relativt brei einigheit om analyse og framstilling og om mange av tiltaka i denne meldinga – som bl.a. saksordføraren har gjort greie for. For det er heilt openbert ein avgjerande veg til økonomisk utvikling i fattige land å auke den økonomiske aktiviteten, få folk i jobb og sørgje for å få private og andre investeringar inn i landet som kan bidra til å utvikle eit moderne og velfungerande næringsliv. Det er derfor òg eit utruleg positivt utviklingstrekk – som vi så vidt var innom i ei anna sak – at privat kapital av forskjellige slag, ikkje minst investeringar, i mange fattige land i dag utgjer ein betydeleg større del av den samla «inputen» av kapital til dei landa, fordi det gjev eit større potensial for næringsutvikling. I mange tilfelle, som det er gjort greie for i meldinga, kan bistand brukast til å utløyse endå meir av dette. Eg vil i tillegg vektleggje at det samtidig er andre sider ved næringsutviklinga i eit land som er viktige, nemleg at dersom ein over tid skal utløyse betydelege mengder privatkapital til eit land, må det landet vere ein velfungerande rettsstat og ha tryggleik for dei investeringane og ha institusjonar som sikrar at dette kan vere langsiktig. Difor er det viktig å byggje opp rettsstat og demokrati og å investere i framtidig næringsutvikling i desse landa. Eit anna viktig perspektiv er at økonomisk vekst og investeringar – og det å skape eit næringsliv – har avgjerande betydning for økonomisk utvikling. Det finst òg land som har hatt betydeleg økonomisk vekst, men der det fortset å vere veldig mange fattige. Det er ikkje slik at økonomisk vekst og næringsutvikling i seg sjølv avskaffar fattigdom. Fattigdom vert avskaffa dersom ein i tillegg til dette klarer å fordele veksten nokolunde jamt, slik at store delar av befolkninga – eller helst alle – faktisk får nytte av han, og dersom ein klarer å lage etablerte økonomiske institusjonar og skattesystem som kan byggje opp utdaning, helse og kapasitet til å styre landet – som gjer at det fortset å strøyme inn kapital, og ein f.eks. kan investere i utdaning og dermed i framtidas arbeidstakarar – og dersom ein kan investere i fornuftig og godt styresett. Det er òg slik at mange av dei investeringane vi gjer, kan ha ein langt større næringseffekt enn vi tenkjer i det daglege – som fleire talarar har vore innom. Det å satse på likestilling i utviklingpolitikken er i veldig mange tilfelle effektiv næringsutvikling, og, som det vert slått fast i ein merknad, er det òg grunn til bekymring at nettopp næringsområdet er blant dei områda der likestillingsresultata førebels ikkje har vore gode nok. Eg vil runde av med ein liten visitt innom fornybar-energi-området, for det er mykje fornuftig som er sagt her, og som det står om i meldinga. Men dette er eit område der potensialet er mykje, mykje større enn det vi førebels har utnytta frå Noreg si side, og det er ein del andre avgjerder, utanfor denne meldinga, som regjeringa openbert ikkje har følgt godt nok opp – slik eg ser det. For det første er det det betydelege kuttet i statsbudsjettet med omsyn til fornybar-energi-satsing, som eg håpar vi ikkje får sjå i ein ny runde no, nettopp i ein periode der det burde vere vekst i staden for kutt på dette området. For det andre er det fordi ein ikkje har vore villig til å ta i bruk dei investeringsmoglegheitene innanfor fornybar energi som vi kunne ha, ved endringar i regelverket rundt petroleumsfondet. Dette er også ei sak som har vore oppe i Stortinget. For det tredje fekk Kristeleg Folkeparti og Venstre gjennom ei utgreiing om GIEK og moglegheitene til å bruke det til fornybar energi, som heller ikkje i tilstrekkeleg grad er følgt opp. Så på fornybar-energi-området er det store moglegheiter, men det er ei rekkje andre enkeltavgjerder som ikkje i tilstrekkeleg grad har følgt opp dette godt nok. For å runde av: Næringsutvikling har i Noreg ein viktig og sentral plass i ein fortsett utviklingspolitikk, men berre side om side med andre perspektiv, som fordeling, det å byggje opp institusjonar og byggje opp fungerande statar, som er nødvendig for å utnytte det potensialet som vekst og næringsutvikling gjev, for at det skal kome heile befolkninga i eit fattig land til gode.