Åsa Elvik (Sosialistisk Venstreparti), 2005-06-10:
Lat meg starte med å seie at eg synest det er positivt at statsråden har hatt to – iallfall eit og eit halvt – opne øyre i høringa og har teke inn ein del av dei innspela som har kome i høringsprosessen, f.eks. innspela om at formålsparagrafen skal ha ein klausul om «innenfor rammene av en bærekraftig utvikling», og at ein har fremma eit forslag om forbod mot oppdrett av framande artar. Det synest eg er bra endringar i forhold til det som var Regjeringas opphavlege lovutkast. Etter saksordførarens innlegg skal eg berre konsentrere meg om ein del ting som vi frå SV si side er ueinige i, for det er jo ein god del som vi er einige om. Vi foreslår bl.a. ein lovheimel for individmerking. Dette er i samsvar med det både Miljøverndepartementet, Sametinget, DN, Fiskeridirektoratet og Mattilsynet har tilrådd i høringa. Vi meiner at det at ein i dag ikkje har blitt einige om kva slags metodar som er best eigna, ikkje er til hinder for at vi skal kunne ta inn ein heimel i loven om at ein skal kunne iverksetje eit sånt krav i den augneblinken ein har ei eigna form for merking. Tvert imot meiner vi at denne heimelen er eit positivt signal om at i den augneblinken vi har tilstrekkeleg utvikla metodar, iverkset vi ein sånn type krav. Det må framleis vere eit mål at ein så fort som det er praktisk mogleg, skal gjennomføre individmerking i oppdrettsnæringa, meiner vi frå SV si side. Vi går imot forslaga i forhold til tildelingsrutinar om loddtrekning og auksjon. Eg har merka meg at det står i proposisjonen at «samfunnsinteressene stopper ved at arealet benyttes til akvakultur og at driften skjer forsvarlig». Men frå SV si side er vi opptekne av å halde ved lag ei form for eigarskapsregulering. Det som ein kallar søkjarkonkurranse, som nokon vitsar med og kallar «skjønnhetskonkurranse», har faktisk eit formål i forhold til at ein er i stand til å finne den best eigna konsesjonshaldaren. Eg hører at ein flyttar fokus frå kven som driv, til korleis det blir driven, men eg vil berre minne om at i førre veke fekk vi ei sak om at hovudkontoret til Fjord Seafood no skal flyttast frå Brønnøysund til Oslo. Det er klart at samfunnsinteressene handlar om noko langt meir enn kor akvakulturproduksjonen faktisk skjer. Samfunnet har heldigvis langt større interesse av oppdrettsnæringa enn som så. Vi er også ueinige i at det skal bli gitt høve til fri overføring og pantsetjing av akvakulturløyve. Dette er ei form for deregulering som vi frå SV si side fryktar vil føre til auka kapitalpress og investeringsbehov i næringa, og vi er spesielt uroa over dei distriktspolitiske konsekvensane av ein sånn type forslag. Vi merkar oss høringsutsegna frå NTNU, der det står at konsekvensane ikkje er vurderte, men dette forslaget vil utan tvil kunne få store negative konsekvensar. Vi har også merka oss at Fiskeridirektoratet i Finnmark meiner at dette favoriserer kapitalsterke oppdrettarar og tappar næringa for eigenkapital, nettopp det same som vi peikar på frå SV si side. Frå SV si side er vi opptekne av at oppdrettsnæringa er ei næring der produksjonen skjer i lokalsamfunn. Vi ønskjer derfor å erstatte statlege konsesjonsavgifter med lokalt fastsette arealavgifter, differensiert etter type oppdrett, som tilfell kommunen, og vi fremjar forslag om det i lag med Senterpartiet. Eg synest det er litt spesielt når ein i proposisjonen argumenterer med at fordi vederlaget var sett for høgt, var det ingen som ville ha søkt på dei utlyste konsesjonane i Finnmark, og derfor må ein bruke auksjon eller loddtrekning som tildelingsmetode. Etter mi meining er det argumentet eit argument mot ei statleg konsesjonsavgift og ikkje eit argument for loddtrekning eller auksjon som tildelingsmetode. Det er eit paradoks, som ein kanskje kunne ha tenkt på om ein skulle snu andre vegen frå departementet si side. Frå SV si side har vi gått imot opphevinga av fôrkvoteordninga, dvs. vi har iallfall uttrykt oss imot, for det er ikkje noko som Stortinget har blitt hørt i forhold til. Vi har også vore ueinige i dei siste tildelingane av konsesjonane. Vi er opptekne av at regulering er nødvendig på grunn av marknadsmessige, miljømessige og distriktsmessige omsyn, og er tydelege i innstillinga på at vi ønskjer å gjeninnføre fôrkvoten som form for produksjonsregulering. Då komiteen var i Skottland, hadde vi alle saman ei litt «utafor kroppen»-oppleving då vi møtte skotske oppdrettarar som skulda oss for å bruke oljefondet til å subsidiere norske oppdrettarar. Det er klart at den handelskrigen som vi er inne i, stadfestar den gamle seiemåten at ingenting er så samlande som ein felles ytre fiende. No ser eg av medierapportar at det kanskje er litt brann i rosenes leir likevel. Vi er opptekne av at det faktisk ikkje berre er store aktørar i denne næringa. Vi ønskjer å bruke eigarskapsreguleringar, vi ønskjer å bruke loven til å stimulere til lokalt eigarskap og lønnsemd i næringa. Til sist vil eg gjerne ta opp dei forslaga som vi står aleine om eller saman med andre om i innstillinga.