Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2017-05-15:
Mange helseføretak viser til ein mangel på gastrokirurgar og mangel på generelle kirurgar som eit argument for å sentralisera akuttkirurgien og svekkja lokal beredskap. Det har vi hatt mange eksempel på i den saka som vi nettopp diskuterte. Kristeleg Folkeparti har føreslått at den første obligatoriske delen av legespesialistordninga, LIS1, som erstattar dagens turnusordning, får ei meir detaljert forskrift med tydelege krav til innhald og måloppnåing for denne delen av spesialistutdanninga. Kristeleg Folkeparti ber òg regjeringa vurdera å endra rutinar for fordeling av turnusplassar, og oppretta fleire LIS1-stillingar. Turnusordninga vart lagd om i 2013, der ein gjekk bort ifrå det gamle systemet med loddtrekking. Frå 1. mars 2017 gjeld ny forskrift for spesialistutdanning for legar og tannlegar. Forskrifta har vekt oppsikt i dei faglege miljøa. Mange kjenner seg ikkje igjen i henne utifrå det som var utgangsdokumenta. Forslagsstillarane meiner at ei ny forskrift for spesialistutdanning for legar skal innehalda kravspesifikasjonar, læringsmål og læringsaktivitetar, obligatorisk teneste på indremedisinsk avdeling, krav til kirurgisk enkle ferdigheiter som låg i den tidlegare turnuspraksisen, nasjonale obligatoriske læringsaktivitetar, konkrete prosedyrelister og konkrete krav til å ha sett og følgd indremedisinske pasientar med vanlege tilstandar, jf. arbeidsgruppas forslag til konkrete mål. Dette er òg i tråd med innspel frå bl.a. Yngre legers forening til saka. Dei meiner at prosedyrekrav og obligatoriske kurs må behaldast i tillegg til læringsmål. Legeforeningen og Overlegeforeningen har òg tatt tydeleg til orde for revidering. Det vert reagert på generalisering som ein meiner gir helseføretaka større fleksibilitet som kan gå på kostnad av kvaliteten. I innstillinga vert det vist til at helse- og omsorgsministeren i sitt brev til komiteen oppgir at Helsedirektoratet har opna for justering og revidering av læringsmål dersom vesentlege aspekt har falle ut etter høyringsrunden. Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet står bak forslag om å sikra forskrift med spesialiserte krav og obligatoriske læringsaktivitetar som beskrive i representantforslaget, pluss ei endring av rutinar for tildeling av turnusplassar. Eg vil fremja dei forslaga som ligg i innstillinga. Senterpartiet har òg fremja eit forslag om å be regjeringa fremja sak om å innføra ein eigen utdanningsspesialitet i akuttkirurgi/generell kirurgi for å vareta behov i nasjonalt og internasjonalt arbeid og vareta nødvendige økonomiske tiltak for å styrkja rekrutteringa av kirurgar til lokalsjukehus. Her har Helsedirektoratet fått i oppdrag av regjeringa å vedta nye læringsmål i ny spesialistutdanning for legar. Dette forslaget frå direktoratet har òg ført til ein del uro. Mange fryktar at det ikkje vil vareta behovet for generell kirurgisk kompetanse i tenestene i framtida. Den nye spesialistutdanninga inneber at generell kirurgi ikkje lenger vil vera ei fellesutdanning eller spesialitet for norske kirurgar. Da vil svært få av framtidas kirurgar sikrast denne kompetansen, og dermed vil òg svært få ha kompetanse til å kunna gå vakt på små og mellomstore sjukehus og ta imot skadde pasientar og utføra vanlege akuttkirurgiske operasjonar. Spesialistutdanninga av legar er eit viktig fagpolitisk spørsmål. Senterpartiet meiner at legespesialisering og spesialiststruktur saman med turnusordninga, eller det som før vart kalla turnusordninga, må utviklast både i tråd med den medisinske utviklinga og i tråd med samfunnets behov. Det er eit overordna politisk ansvar å sikra at det skjer. Ny spesialistutdanning for legar må sjølvsagt òg sikra breiddekompetansen som ein treng på lokalsjukehus om vi skal ha desentraliserte helsetenester som vi har i Noreg, og som sikrar lokal beredskap. Det er bra at det har kome ein fleirtalsmerknad i innstillinga som peikar på behovet for at legespesialistutdanninga må ta vare på behovet for generell kirurgi. Det er eg veldig glad for. I tillegg er eg glad for at Arbeidarpartiet er med på eit fellesforslag om å utgreia både ei modulbasert løysing og ei løysing med framleis eigen spesialitet i akuttkirurgi/generell kirurgi. Eg tar opp forslaga i sak nr. 3 og forslag nr. 2 i sak nr. 4.