Torill Eidsheim (Høyre), 2021-02-04:
Offentleg sektor og velferdssamfunnet vårt vil kome til å stå overfor store utfordringar framover, også utover dei vi ser pandemisituasjonen no har gjeve oss. Oljeinntektene vil bli reduserte, det vil vere færre yrkesaktive per eldre, og produktiviteten må auke dersom offentleg sektor skal kunne møte demografiske, klimamessige og økonomiske utfordringar utan at velferdssamfunnet vårt går ned. Vi må kontinuerleg vurdere korleis og om vi kan løyse oppgåver på nye måtar, òg på tvers av sektorar og forvaltingsnivå, og at dette er klart og føreseieleg. Ei melding som dette, En innovativ offentlig sektor, er viktig for å skape eit godt fundament og ein grunnmur for vidare arbeid der aktørane i størst mogleg grad einast om ei felles oppfatning av dei reelle utfordringane. Dette blir òg trekt fram av ein samla komité i innstillinga. Det betyr ikkje at vi tverrpolitisk er einige i alle tiltak og alle val av verkemiddel, men samfunnet er tent med at nye innovative løysingar i størst mogleg grad kan utviklast og takast i bruk i eit betydeleg større tempo enn tidlegare. Ein samla komité viser i innstillinga til at det blir sett på som særs viktig med eit tydeleg mål om ein effektiv offentleg sektor som leverer gode tenester til innbyggjarane, som har høg grad av tillit i befolkninga, og som finn nye løysingar på samfunnsutfordringar i samarbeid med innbyggjarane, næringslivet, forskingsmiljøa og sivilsamfunnet. I høyringane blei det trekt fram at det hadde vore ei brei involvering i departementet sitt arbeid med denne meldinga, at dette er ei melding som gjev ei god oversikt over utviklingstrekk, status og endringsbehov, og at det òg gjev eit godt grunnlag for vidare arbeid med innovasjon i offentleg sektor. Samtidig kom det innspel som etterlyste fleire konkrete tiltak. I meldinga blir det peikt på at offentleg sektor i større grad vil trenge auka arbeidsressursar for å kunne møte utfordringane sine. Samtidig ser vi eksempel på at næringslivet aukar produktiviteten sin utan at det nødvendigvis blir tilsett fleire. Hovudsakleg er dette på grunn av automatisering og robotisering. Innovasjonsevne og -vilje må stimulerast i det offentlege, og samarbeid mellom offentleg og privat sektor kan bidra til meir innovasjon, til meir radikale innovasjonsprosjekt, til ein raskare overgang til lågutsleppssamfunnet og til ei spreiing av vellykka innovasjonar. I komitéinnstillinga har fleirtalet peikt på at kunnskap er avgjerande for at vi skal lykkast med grøn omstilling. Frå fleire hald er det òg vist til at den samla nasjonale forskingsinnsatsen i liten grad har vore retta mot samfunnsutfordringane til kommunane, og at han ikkje står i forhold til dei store oppgåvene som kommunane faktisk har ansvar for. Samtidig erkjenner kommunesektoren at han har store kunnskapsbehov. Det kjem fram at det blir forska generelt lite på tema som angår ansvarsområda til kommunane, og når det skjer, er kommunen sjølv sjeldan deltakande premissleverandør for den forskinga. Regjeringa viser i meldinga til at dei har utvikla tre prinsipp for å fremje innovasjon i offentleg sektor. Det er at politikarar og offentlege myndigheiter må gje handlingsrom og insentiv til å innovere, at leiarar må utvikle kultur og kompetanse for innovasjon, der ein har mot til å tenkje nytt og til å lære av både feil og suksessar, og i tillegg at offentlege verksemder må søkje nye former for samarbeid. Komiteen stiller seg bak desse prinsippa. Med dette vil eg takke komiteen for godt samarbeid, og eg ser fram til ein fin debatt.