Hadia Tajik (Arbeiderpartiet), 2017-11-30:
Meldinga handlar om regulering av pensjonar frå 1. mai 2017. I dag skriv me 30. november, altså meir enn sju månader etter at oppgjeret vart avslutta. Det kan ein knapt kalla ei reell behandling. Det burde òg vera eit tankekors for regjeringa at organisasjonane endå ein gong har nekta å skriva under på oppgjeret. Det er i alle fall noko som gjer inntrykk på Arbeidarpartiet. Organisasjonane til pensjonistane har sagt klart og tydeleg frå om kva dei meiner om den praksisen som regjeringspartia har innført, altså at trygdeoppgjeret ikkje lenger skal til Stortinget. Særleg viktig er det når regjeringa i meldinga viser at reallønsveksten i pensjonane ser ut til å verta negativ i 2015–2017. Arbeidarpartiet meiner framleis at det er underleg at regjeringa einsidig bestemte seg for at Stortinget ikkje lenger skal involverast i dei årlege trygdeoppgjera. Spesielt merkeleg vert det i lys av det den tidlegare Framstegsparti-statsråden uttalte til Stortinget i samband med trygdeoppgjeret for 2015, då pensjonistane for første gong etter pensjonsreforma opplevde ein nedgang i verdien av pensjonane. Han var då veldig stolt over å «tilhøre en regjering som så tydelig sier at de skal foreta en gjennomgang av reguleringsprinsippene i god tid før neste trygdeoppgjør» – dvs. oppgjeret for 2016. Og han var ikkje berre stolt av det, han sa vidare: «Jeg vil si det så sterkt at med denne regjering – med Fremskrittspartiet i regjering – er det første gang man setter seg ned og begynner å gå igjennom reguleringsprinsippene.» Det vart med det. Regjeringa føreslo inga endring då – og har heller ikkje gjort det seinare. Stortinget har aldri fått noka politisk forklaring på kvifor regjeringa slutta å leggja oppgjera fram for Stortinget, berre ei teknisk forklaring. Gjentekne forslag frå opposisjonen om å gjeninnføra det som har vore tidlegare praksis, har vorte kontant avviste. Arbeidarpartiet meiner at trygdeoppgjeret, som bestemmer inntektene for rundt éin million innbyggjarar, er så viktig at det bør behandlast av Stortinget. Utan det vert heller ikkje drøftingsretten reell. Særlege forhold som det bør takast omsyn til, vert ikkje lagde fram for Stortinget. Opposisjonen meiner at ei negativ reallønsutvikling over tid er eit slikt særleg forhold. Det merka me oss at òg Framstegspartiet for to år sidan meinte, men ikkje meiner no lenger. Framstegspartiet yndar å visa til at dei opphavleg ikkje var ein del av pensjonsforliket, og dei «toer» sine hender, men unnlèt glatt å kommentera at dei med sitt inntog i regjering i 2013 faktisk sette sin signatur på pensjonsforliket gjennom Sundvolden-erklæringa. Regjeringa sine eigne berekningar av inntektsutviklinga for pensjonistane viser tydeleg at det er viktig at oppgjera kjem til Stortinget. Forskjellane i inntekt mellom menn og kvinner er store, og forskjellane aukar når me òg tek omsyn til skattekutt. Det viser svaret frå statsråden til SV i forbindelse med oppgjeret i 2015 og svaret frå statsråden på eit tilsvarande spørsmål frå Arbeidarpartiet i tilknyting til revidert budsjett i 2016. Skattekutta til regjeringa kjem først og fremst pensjonistane med dei høgaste inntektene til gode. Det er eit faktum som regjeringa unnlét å beskriva både i revidert budsjett i 2016 og i meldinga om trygdeoppgjeret i fjor. Det var me nøydde til å spørja om for å få fakta om. Og historia gjentek seg. Regjeringa seier i år at «samlet skattelettelse over perioden 2014–2017 for alderspensjonister er anslått til om lag 3,8 mrd. kr». Igjen måtte me spørja: Kva for pensjonistar kom dette til gode? Svaret frå Siv Jensen var tydeleg. Sjølvsagt var det pensjonistane med dei høgaste inntektene, akkurat som ved skattekutta elles, altså ikkje vanlege folk, men dei som har mest frå før. Krumspringa til Framstegspartiet i denne saka er ganske mange. Eg nemnde avstanden mellom ord og handling hos tidlegare statsråd Robert Eriksson. Stortingsgruppa til Framstegspartiet vart avslørt då det vart kjent at dei i eit gruppenotat fall sin eigen statsråd i ryggen og prøvde å leggja skulda på alle dei andre partia for at trygdeoppgjera ikkje lenger skulle til Stortinget. No står me der igjen. Fleirtalet i komiteen ber regjeringa gjeninnføra praksisen med at trygdeoppgjeret vert lagt fram som eiga sak for Stortinget. Arbeidarpartiet og SV fremjar dessutan eit forslag om å endra reguleringsprinsippa for løpande pensjonar til faktisk gjennomsnitt av løns- og prisutvikling for å hindra at pensjonistane går i minus når andre går i pluss. Det forslaget er med dette teke opp. I betraktning av tidlegare løfte burde i alle fall Framstegspartiet gje forslaget støtte.