Kjell Opseth (Arbeiderpartiet), 1999-02-18:
Det er Regjeringa som har sett spørsmålet om Landbruksbanken si organisering på dagsordenen. Det kan det ikkje herske nokon tvil om. Regjeringas medlemer, og for så vidt embetsverket i dei ulike departementa, veit svært godt at spørsmålet om Landbruksbanken si organisering har vore drøfta før i tidlegare regjeringar. Og når ein har kome i den stillinga at staten sitt verkemiddelapparat mest utan unnatak er samla i SND, ein prosess som starta i 1993, og der siste tilvekst på stammen var Fiskarbanken pr. 1. januar 1997, har eg vanskar med å skjøne at det kjem som ei overrasking på Regjeringa at Arbeidarpartiet foreslår å innlemme Landbruksbanken i SND. Hadde Regjeringa brydd seg med å ta ein aldri så liten kontakt med Stortinget, ville dei fått avklart at om det spørsmålet først vart sett på dagsordenen, ville Arbeidarpartiet gå vidare på den linja det var å samordne statens verkemiddelapparat éin stad. Eg meiner det er godt dokumentert at ein får ei betre utnytting og ei raskare avgjerd totalt sett jo meir samordna statens verkemiddel er. Difor er det heilt naturleg at ein no flyttar Statens landbruksbank inn i SND. Så blir det med stor styrke hevda at dette gjer vi utan å vite kva som blir konsekvensane. Sjølvsagt veit vi kva konsekvensar dette har for så vel dei tilsette som for brukarane av Landbruksbankens tenester. Men å flytte Landbruksbanken inn i SND vil få mindre konsekvensar for dei som i dag er tilsette både i Statens landbruksbank, i Fraktkontoret for slakt, i Omsetningsrådet og i Statens Kornforretning – så sånn sett er Arbeidarpartiet og Høgre sitt forslag av ein annan karakter enn Regjeringa sitt forslag, som går på utflytting av 65 av desse arbeidsplassane. Det vart gjort eit forsøk på å gjere eit nummer av at Regjeringa sitt forslag vil gje fleire arbeidsplassar i distrikta enn Arbeidarpartiet og Høgre sitt. Det er eg ikkje villig til å skrive under på sånn på strak arm. Eg ser ikkje bort frå at når det gjeld ei desentralisering av SND sine oppgåver, som det òg har vore snakka om i lengre tid, iallfall etter at den nye modellen såg dagslys og kom på skjenene, vil vi faktisk få fleire arbeidsplassar i distrikta gjennom Arbeidarpartiet og Høgre sin modell enn gjennom Regjeringa sitt opplegg. Og det blir arbeidsplassar i alle fylke og ikkje berre i ein enkelt kommune, som Regjeringas opplegg legg opp til – det ville sjølvsagt vere positivt for den kommunen som fekk desse arbeidsplassane, men noko distriktspolitisk grep kan ein jo ikkje kalle det. Eg skjønar godt at Regjeringa har sterkt behov for å prøve å selje dette som eit stort distriktspolitisk grep, noko som eg absolutt ikkje kan vere samd i at det er. Så blir det hevda at dette skulle sjølvsagt ha vore sendt på høyring både hit og dit. Ja, det hadde sjølvsagt vore gjort, dersom det var slik at ein var invitert til å gje signal i forkant av ein omstillingsprosess. Men det er vi jo ikkje, vi er inviterte til å ta konkret stilling til Landbruksbanken si organisering – ikkje berre for eitt år, men for lang tid framover. Og då må vi møte det vi meiner er rett, og det er å leggje dette inn i SND. Det er hevda frå mest alle parti at det er viktig å utvikle næringslivet i distrikta på brei basis. Jo meir ein har samordna statlege verkemiddel, jo større sjanse har ein til å lukkast, og jo større sjanse har ein ved at ein ikkje lèt fleire gjere investeringar innanfor same område slik at dei faktisk er med på å konkurrere ut kvarandre. Difor er eg nokså sikker på at denne nye ordninga vil vere til beste for næringslivet i distriktet, også for landbruket. Dersom vi ser på dei samla ressursane ute i dei ulike fylka, når det gjeld så vel rettleiingsteneste som å avgjere søknader om støtte, er det heilt openbert at landbruksnæringa sit på dei desidert største ressursane. Eg er ganske sikker på at vi kan utnytte ressursane betre for det samla næringslivet i fylka ved ei større samordning enn det vi har i dag. Representanten Kongshaug var inne på at dette var stortingsregjereri. Det kan eg jo på mange måtar vere samd i, all den tid Stortinget vedtek noko anna enn det Regjeringa foreslår. Men det skal vere bra sikkert at dei partia som sit i regjering no, har relativt lang erfaring i den same øvinga, å prøve å vedta noko anna enn det Regjeringa har foreslått. Det såg vi tydelege eksempel på gjennom heile 1997. Så dei tek vel ikkje dette som den store overraskinga, som ein kan få inntrykk av i debatten. Så spurde statsråden om det var greitt om han kom tilbake med opplegget for gjennomføringa av dette i budsjettet. Det som er viktig, iallfall for Arbeidarpartiet, og eg vil tru også for Høgre, er at vi får dette på plass frå 1. januar 2000. Dersom statsråden meiner at ein gjer det gjennom å fremje dette i budsjettet, er det sjølvsagt i orden. Så til SV sitt forslag til vedtak. Eg meiner at ingen av partane – ikkje dei tilsette, ikkje dei som eventuelt skal overta dette, nemleg SND, ikkje det politiske miljøet – er tente med at vi sender denne saka ut på ei ny vandring. Lat oss no få eit prinsippvedtak! Difor vil mitt råd vere at vi ikkje stemmer for SV sitt forslag.