Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2013-06-10:
Lat meg òg starta med E-bataljonen og undra meg litt over at det er mogleg at Forsvaret faktisk på denne måten bryt norsk lov – og sannsynlegvis veit at dei gjer det. Då må ein spørja seg sjølv: Er det ein kultur i noko miljø i Noreg som gjer det mogleg å halda fram sånn? For SV sin del kjenner me jo til gjennom historia at dette har skjedd før. Men at det no held fram inn i 2010, 2011, 2012 – at det framleis går føre seg slike ting, ikkje minst mot journalistar – meiner eg er svært alvorleg, og eg forventar veldig sterkt at det blir følgt opp på ein grundig og skikkeleg måte. Det må me få slutt på, det må bli historie at offentlege tenestemenn bryt norsk lov. Som fleire har vore inne på, har me bl.a. etter initiativ frå SV og dei raud-grøne sendt eit skriv til presidentskapet der me ønskjer å gje EOS-utvalet endå betre arbeidsvilkår enn det me meiner dei har i dag, sånn at dei skal kunna krevja innsyn i det dei meiner er nyttig for arbeidet sitt, same kva dei ulike departementa måtte meina. Så det er eit av dei elementa som blir tatt opp. Det er òg mange fleire element som me ønskjer presidentskapet skal vurdera, bl.a. med omsyn til bruk av eksterne, tidlegare bistandspersonar – eller personar som har vore EOS-tenestemenn, som kan brukast som bistandspersonar – eller korleis dei hemmelege tenestenes forhold til sivile informantar er, og kva slags rutinar det skal vera for det. Me kjem heilt sikkert tilbake til ei sak som gjeld dette, men me ønskjer å få ei sak frå presidentskapet som går gjennom fleire element knytte til EOS-utvalets arbeid, sånn at dei skal få betre arbeidsvilkår og få betre innsyn enn det dei har i dag. Det kan jo verka som om det er heilt nødvendig, når me får saker som E-bataljonen og overvaking, som PST hadde av 120 personar i nokre religiøse miljø. Det er jo ikkje tvil om at det gjennom Traavik-rapporten og gjennom Gjørv-rapporten blir stilt alvorlege spørsmål knytte til korleis f.eks. PST arbeider. Når me no har fått ei ny leiing i PST, har eg håp om at det blir gripe fatt i dei problemstillingane som bl.a. Traavik og Gjørv tar opp. Ikkje minst sa Gjørv-rapporten heilt tydeleg at med ei anna fokusering kunne kanskje 22. juli ha vore forhindra. Det er eit kjempestort spørsmål, som seier noko om at ein må innretta tenestene etter dei grupperingane og personane som kan tenkjast å gå til angrep på Noreg med terrorhandlingar, slik som det skjedde den 22. juli. Her håpar eg at PST si nye leiing grip fatt i kritikken som kjem, og sørgjer for å rydda opp i dette. Lat meg til slutt spekulera litt om noko som ikkje står i innstillinga, men som dei raud-grøne for så vidt har diskutert, med utgangspunkt i SV: Er det presidentskapet som skal ha kontakt med EOS-utvalet, eller er det kontrollkomiteen som skal ha kontakt med EOS-utvalet? I presidentskapet er ikkje alle partia representerte. I kontrollkomiteen er alle partia representerte. Då er det kanskje naturleg å rapportera direkte til kontrollkomiteen, eller – viss det var problem med innsyn eller trøbbel nokon plass – at ein konsulterte kontrollkomiteen og ikkje presidentskapet. Det er ein debatt ein kan koma tilbake til når ein får svar frå presidentskapet, men det er ei problemstilling som ikkje er reist når det gjeld det brevet som er sendt av underskrivne på vegner av alle parti, med unntak av Framstegspartiet. Til liks med representanten Foss undrar det meg òg at ein ikkje har den prosedyren som dette brevet legg opp til, nemleg at me sender eit brev og får ei sak tilbake til Stortinget som gruppene kan diskutera. Då verkar det rart at ein på ein måte seier det motsette: at ein skal ha gruppene først – i staden for å gjera det som er ordinær saksbehandling. Eg veit ikkje om det ligg andre motiv bak for ikkje å vera med på dette brevet. Heilt til slutt: Den varsla saka som no pågår i USA, blir det interessant å sjå om kan koma inn i EOS-utvalet sin neste rapport. Det verkar som det er svært alvorlege ting som har skjedd i den varslarsaka i USA.