Gjermund Hagesæter (Fremskrittspartiet), 2011-10-04:
Igjen har vi vore gjennom ein valkamp der grunnleggjande velferdstenester i kommunane – eller mangelen på dei – har vore eit sentralt tema. No er dette dessverre ikkje den første valkampen der velferdstenester som eldreomsorg, helse og skule og kommuneøkonomi har vore eit sentralt tema. Dessverre er det ingenting som tyder på at det ikkje kjem til å bli eit tema i framtidige val heller. Dei raud-grøne partia og regjeringa hevdar, både på innpust og på utpust, at kommunane har fått styrkt økonomi, og at også 2011-budsjettet har gitt auka økonomisk handlekraft for kommunane. No er det slik at om ein reiser rundt i Kommune-Noreg, ser ein at det er ikkje slik kommunane opplever det. Det er ikkje slik dei folkevalde i kommunane og dei tilsette i kommuneadministrasjonen opplever det. Det er altså lite som tyder på styrkt kommuneøkonomi, sett frå kommunane si side. Det er riktignok auka overføringar i kroner til kommunane – inntekter – det er det ingen tvil om. Men så er det altså slik at ting blir dyrare. Kommunane får stadig nye oppgåver frå staten, utan at desse er fullfinansierte. Det er også strengare krav til kommunale tenester som blir vedtekne av Stortinget. Det er også auka forventningar blant innbyggjarane som gjer at det kostar meir å levere tenestene. Det er også ein sterk befolkningsauke i Kommune-Noreg, dei siste tolv månadene er det blitt ca 62 000 fleire innbyggjarar i Kommune-Noreg. Det er ein auke på 1,3 pst. Det gjer sjølvsagt at det er fleire å yte tenester til. I tillegg har ein altså ei aldrande befolkning, som gjer at det er fleire som treng omsorg etter kvart som befolkningsalderen aukar. Tala frå KOmmune-STat-RApporteringa, KOSTRA, viser at 203 kommunar hadde eit dårlegare netto driftsresultat i 2010 enn det dei hadde i 2007. I tillegg viser gjennomgangen at 257 av våre 430 kommunar hadde eit netto driftsresultat som er lågare enn den anbefalte minstenorma på 3 pst. Her er det litt spesielle: Sjølv om kommunane rekneskapsteknisk har eit overskot på kommunebudsjettet, treng ikkje det bety at dei går i pluss reelt sett. Det kjem sjølvsagt av at kommunane ikkje har avskriving. Derimot har dei lån som driftskostnad. Men dei har ikkje avskriving, og det gjer at tala ikkje er reelle. Dersom kommunane skulle gått over til alminnelege rekneskapsreglar, ville det betydd at dei aller fleste kommunane hadde fått eit negativt driftsresultat. Den dårlege kommuneøkonomien gjer at kommunane utnyttar inntektspotensialet sitt, først og fremst når det gjeld eigedomsskatt. Tala der er tydelege: Frå 2009 til 2010 auka eigedomsskatten med 9,4 pst., til 7,1 mrd. kr. Det er 309 kommunar som no har ei eller anna form for eigedomsskatt. Det er ein auke frå 277 i 2007. I 2007 var det 55 kommunar som hadde eigedomsskatt i heile kommunen. No er det nesten tredobla – til 145 kommunar som har eigedomsskatt i heile kommunen. Det at stadig fleire kommunar innfører eigedomsskatt, er eit klart uttrykk for den dårlege kommunale økonomien som mange kommunar opplever på kroppen. Det er derfor heilt klart at kommunane treng meir pengar. Også ved behandlinga av førre statsbudsjett gjekk Framstegspartiet inn for å tilføre meir pengar til kommunane. Og viss lekkasjane no er riktige, ligg det openbert an til at Framstegspartiet er nøydt til å føreslå nye overføringar, plusse på det som regjeringa legg fram for Stortinget, for å halde oppe eit godt velferdsnivå i kommunane. Det må vi uansett kome tilbake til. Det er altså ikkje riktig, slik det blir hevda av regjeringa, at kommunane har ein god økonomi. Kommune-Noreg opplever ein stram økonomi – på mange måtar ei sveltefôring av kommuneøkonomien.