Jon Lilletun (Kristelig Folkeparti), 1999-04-15:
I arbeidet med stortingsmeldinga har eg lagt vekt på å framstille dei ulike syna som har kome fram i høyringsrunden, og å gje ei brei og nyansert framstilling av den økonomiske utviklinga i sektoren. Stortingsmeldinga er ein teknisk gjennomgang av dei statlege høgskulanes økonomiske situasjon, slik Stortinget bad om. Meldinga må sjåast i samband med m.a. evalueringa av høgskulereforma, forskingsmeldinga, dimensjoneringsmeldinga og oppfylginga av Mjøs-utvalets arbeid. Eg har i meldinga understreka at ein heilskapleg analyse av verksemda i universitets- og høgskulesektoren – uh-sektoren – femner om langt fleire tilhøve enn dei reint økonomiske. Kvalitetsaspektet er svært viktig i høve til den undervisninga og forskinga som skjer ved institusjonane. Ein analyse av økonomiske tilhøve bør derfor inkludere kvalitetsaspektet. I arbeidet med stortingsmeldinga har det likevel vore vanskeleg å konkretisere kvalitetsomgrepet innanfor høgre utdanning med gode kvalitetsindikatorar. Dette kjem i all hovudsak av ufullstendig datamateriale over ein lang periode. I stortingsmeldinga er heller ikkje effektivitet og produktivitet i sektoren vurdert. Dette kjem også av manglande datamateriale over ein lengre periode. Eg vil her føye til at det no er sett i gang eit arbeid i høgskulesektoren med sikte på å gjere ein slik analyse i løpet av 1999. Analysen vil verte utført i nært samarbeid med høgskulesektoren. Så nokre merknader til komiteinnstillinga. Det er spesielt tre punkt eg vil kommentere. Det eine punktet gjeld kriteria for budsjettildeling, der komiteen understrekar at det er viktig med opne kriterium m.a. for at høgskulane skal kunne gjere ei langsiktig og målretta tilpassing av si budsjettering. Departementet har no sett i gang eit arbeid i samband med budsjettet for år 2000, der høgskulesektoren skal trekkjast inn i arbeidet med å omfordele midlar mellom høgskulane. Eg legg m.a. opp til at det skal vere ein diskusjon/dialog om dette arbeidet med Det norske høgskolerådet. Det andre punktet gjeld rapporteringskrava i uh-sektoren. Eg har i meldinga varsla at eg vil leggje opp til å få utført grundigare analysar av ulike økonomiske tilhøve i uh-sektoren. Før slike analysar kan gjennomførast, må datagrunnlaget vere breiare og på eit meir detaljert nivå enn den informasjonen som har vore rapportert tidlegare. Departementet arbeider for å forbetre datagrunnlaget i uh-sektoren. Databasen for statistikk om høgre utdanning er eit viktig verktøy i dette arbeidet. I innstillinga har komiteen bede departementet vurdere om institusjonane si rapportering av data kan gjerast enklare. Til dette vil eg seie at departementet arbeider kontinuerleg for å gjere rapporteringsarbeidet enkelt og utforme rapportar som harmonerer med rapportar som institusjonane kan hente ut frå økonomiske og administrative system som no er under innføring i uh-sektoren. Arbeidet med stortingsmeldinga har likevel vist at det er behov for eit breiare datagrunnlag enn det vi har i dag, for å kunne gjere gode analysar av utviklinga i sektoren. Ei aukande grad av fristilling av institusjonane og delegering av fullmakter vil også krevje eit breiare datagrunnlag for å ivareta departementet sine styringsomsyn, jf. nytt økonomireglement for staten. Ein må derfor ta omsyn til ulike behov ved ei vurdering av omfanget av rapportering av data. Men eg vil stadfeste at det forenklingsarbeidet som Regjeringa generelt er i gang med, sjølvsagt òg skal gjelde høgskulesektoren. Det tredje punktet i komiteinnstillinga eg vil kommentere, er desentralisert utdanning, der fleirtalet i komiteen har peika på at det er viktig med ei sterkare satsing på desentralisert høgre utdanning. Eg vil her peike på at ein monaleg del av dei nyoppretta studieplassane innanfor helsefag, lærarutdanning og IT-utdanning i dei seinare åra er oppretta som desentraliserte studium. I tillegg stiller departementet seg positiv til søknader frå høgskulane om å etablere desentraliserte studium der det er regionale behov for dette. I 1999 har Stortinget løyvt 8 mill. kr til dekking av meirkostnader ved desentraliserte studietilbod. I tillegg er det løyvt 4 mill. kr over budsjettet til SHD som skal dekkje meirkostnader ved desentralisert sjukepleiarutdanning. Eg er glad at ein no i stor grad har ei innstilling frå komiteen – og eg sluttar meg til rosen for det arbeidet som er gjort i komiteen – som beskriv røyndomen. Langt på veg er det òg samanfallande med høgskulane sitt syn. Eg håpar då at dei forbetringane som komiteen har gitt beskjed om at dei ynskjer, og som er i samsvar med det eg ynskjer, kan føre til ei framtid som er enklare og meir oversiktleg. Når det gjeld spørsmålet som vart stilt av representanten Reikvam, ber eg om å verte teikna på eit treminuttsinnlegg. Då skal eg klargjere det, for det er på ein måte utanom innstillinga.