Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2014-03-27:
Mykje er ved det kjende: Høgre hyllar euforisk NATO, Framstegspartiet refererer Marve Fleksnes. Men Arbeidarpartiets komitéleiar sa, til mi store glede, at utanrikspolitikken ikkje må liggje fast. Det var presist sagt, for verda ligg ikkje fast. Verda endrar seg, utanrikspolitikken må kontinuerlig vere i endring. Kven hadde f.eks. trudd at i 2013–2014 skulle ein konflikt mellom den vestlege verda og Russland vere det leiande temaet i utanrikspolitikken? Det beste med utgreiinga til utanriksministeren var eit prinsipielt svært godt grunngjeve forsvar for folkeretten, og SV støttar fordømminga av Russlands intervensjon på Krim og rosar handteringa av han. Men det er òg behov for at mange i den vestlege verda ser seg sjølv i spegelen når det gjeld folkeretten. Eg såg den amerikanske utanriksministeren John Kerry på eit av morgonshowa, der han såg inn i kamera og sa: «You just don’t invade another country». Det var godt sagt og noko å ha med seg vidare for USA, men òg for parti i denne salen, for for litt over eit tiår sidan, då Irak i strid med folkeretten vart invadert, sette det ein dagsorden som var galen for internasjonal politikk, og som stod seg i eit tiår framover og var med på å delegitimere folkeretten. Det har for mange i den vestlege verda bidrege til. Måtte dei sterke orda som forsvarar folkeretten no, verte teke med vidare til neste runde, når det er behov for det. Eg synest utanriksministeren har hatt ein god start. Han har handtert saker profesjonelt og vore tillitvekkjande. Men eg synest det er vanskeleg å sjå ei linje i utanrikspolitikken til regjeringa. Eg synest utgreiinga som vart halde her, var svak med omsyn til å ha ei klar retning. Det var trygt og godt på alt, men eg ser konturane av ei regjering som ikkje har prosjekt utover eitt: nemleg å kutte i tema og land på bistanden. Lat meg på vegner av SV åtvare mot landteljing som styrande for utviklingspolitikken i Noreg. Eg vil rett og slett karakterisere det som eit meiningslaust mål for ein politikk som har som mål å kjempe mot fattigdom – fordi fattigdom finst i alle regionar og land i sør og i dei fleste land i verda, fordi små beløp ofte er ein del av ei større satsing frå mange land – f.eks. når det gjeld menneskerettar, er det gjerne sånn – fordi nærværet vårt i mange land har svært ulike grunngjevingar som gjer at vi er der – frå tradisjonell kamp mot fattigdom via politiske grunnar, via regnskog til mange andre humanitære grunnar og til andre ting, som menneskerettar – og fordi det er i Noregs interesse å vere tungt til stades i dei fleste viktige regionar og område i landa, og det er vi bl.a. gjennom utviklingspolitikken vår. Eg har òg studert OECD-rapporten. Han er i hovudsak ein svært god kritikk av norsk bistand, som seier at vi er i verdstoppen på kvalitet, men at vi sjølvsagt kontinuerlig bør justere stat-til-stat-bistanden når det er riktig – avslutte det som ikkje er bra, men gjerne òg begynne ein stad når vi ser behov for det. Kombinert med færre land er eit mål om færre tema ein politikk som iallfall kan verte forstått som at utviklingspolitikken i større grad skal tene oss sjølve. Eg synest vi i større grad her ser konturane av ei reform med lågare ambisjonar og meir eigeninteresse. Det er det siste vi treng i norsk utviklingspolitikk. Lat oss håpe at det er feil når det kjem. Lat meg til slutt få seie at det er eit akutt behov i verda for at Noreg saman med alle andre tek leiinga på store prosjekt. At vi no fortset det arbeidet den raud-grøne regjeringa gjorde med å styrkje utdanningsbistanden, er veldig bra, og lat meg nemne nokre andre. Å ta leiinga i å etablere eit forbod mot atomvåpen, grunngjeve i humanitærretten, som Kristeleg Folkeparti rosverdig tok opp her, er ei enormt viktig oppgåve. Det er det mest spennande som har skjedd på det feltet på mange tiår. Klima og tap av naturmangfald kjem til å vere dei store globale utfordringane i dette hundreåret. Eg synest det var altfor lite tungt til stades i forhold til kor viktig det er. Klima var oppe, men forvaltinga av naturressursar, tap av naturmangfald, må verte sentrale tema, saman med klima, i norsk bistand framover. Vi bør òg ha ei tung humanitær satsing. I dei viktigaste krisane i verda vert det ropt etter ein leiar. Vi kan bidra meir militært i Sør-Sudan, vi kan ta leiinga i Den sentralafrikanske republikken, og vi kan ta mot fleire flyktningar frå Syria, slik SV har foreslått her om morgonen i denne salen.