Knut Arild Hareide (Kristelig Folkeparti), 2005-06-09:
Eg er glad for at ein samla komité kan slutta seg til dei fleste forslaga frå departementet til ny lov om eigedomsregistrering, sjølv om komiteen deler seg i spørsmålet om fritt landmålarval. Eg legg avgjerande vekt på at kommunane skal kunna stå fritt til å finna den organiseringa som høver best for den einskilde kommunen. Eg trur mange kommunar vil følgja den lovtekniske hovudløysinga, med fritt landmålarval. Nokre kommunar vil nytta høvet til å overlata tenesteområdet til private føretak åleine. Mange kommunar har ei vel fungerande oppmålingsteneste som dei ønskjer å vidareføra i open konkurranse med dei private. Lovforslaget legg godt til rette for dette. Men kommunen kan òg vedta å vidareføra det kommunale eineansvaret dersom kommunen finn dette ønskjeleg. Eg kan ikkje anbefala modellen til mindretalet i komiteen. Modellen inneber at eigedomsoppmåling framleis vil vera ei pliktig oppgåve for alle kommunar. Mange kommunar ønskjer å konsentrera innsatsen mot helse, skule, kultur og andre sentrale velferdstilbod. Eigedomsoppmåling er ei teneste som godt kan utførast av private fagfolk, på same måten som me har private eigedomsmeklarar og private advokatar. Landmålaren har ikkje noka form for dommar- eller styresmaktrolle. Dette kjem klart fram i lovforslaget. Ein trygg og effektiv eigedomsmarknad spelar ei viktig rolle for velstandsutviklinga. I 2004 blei det tinglyst eigedomsoverdragingar til ein verdi av nesten 180 milliardar kr. Når tala blir så store, har sjølv små forbetringar i effektiviteten mykje å seia for dei totale kostnadene. Reforma legg til rette for ei enklare eigedomsforvaltning. Ei rekkje samfunnsøkonomiske studiar frå ulike land viser at investeringar i geografisk informasjon og eigedomsinformasjon gir høg nytte. Grunneigedoms-, adresse- og bygningsregisteret, GAB, blei etablert i 1978. Registeret var for si tid eit moderne EDB-basert eigedomsregister, men treng i dag modernisering. Matrikkelen vil bli ei moderne vidareføring av GAB-registeret, men skal også omfatta kart over eigedommane. Matrikkelen vil betre tilgangen til eigedomsinformasjon for brukarane. Brukarane vil få tilgang til nye opplysningar om offentlege pålegg, kulturminne og forureina grunn. Informasjonen vil kunne bli presentert på ein meir forståeleg måte. I 2002 vedtok Stortinget å overføra tinglysinga frå domstolane til Statens kartverk. Matrikkel og grunnbok skal fylle ut kvarandre. Medan grunnboka er eit rettsregister, skal matrikkelen gi informasjon om fysiske forhold og andre viktige opplysningar som det ikkje er nødvendig eller mogleg å tinglysa. Statens kartverk vil ha det sentrale ansvaret for både matrikkelen og grunnboka. Brukarane har lenge etterlyst ein lovleg måte å registrera lagerhallar under jorda, bygningar på lokk over jorda og andre tilsvarande bygningsvolum. Dette blir no løyst ved at ein innfører anleggseigedom som ny registereining. Lova vil også gi eit betre grunnlag for å kunna registrera tradisjonelle jordsameige, dvs. areal som ligg i sameige mellom fleire gardar. Lova innfører arealoverføring som eit nytt tilbod for enkel og tenleg arealbyte i alle storleikar mellom eigedommar som grensar til kvarandre. Lova legg òg eit godt grunnlag for å få eit fullt utbygt adressesystem for heile landet. Til sist vil eg peika på at reforma vil medverka til ei meir effektiv og brukarvennleg offentleg forvaltning. Enkel tilgang til nøkkelopplysningar som gards- og bruksnummer og bygningsadresser vil gi effektive offentlege servicekontor.