Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2011-10-04:
«There is no such thing as society. There are individual men and women, and there are families.» Aldri har vel det berømte sitatet frå Storbritannia sin tidlegare statsminister, Margaret Thatcher, kjenst meir feil og utdatert enn i tida etter 22. juli. Vi er så veldig lite utan kvarandre og utan samhaldet oss imellom. Eg vil òg nytte høvet til å takke både statsministeren, regjeringa, Stortinget og frivillige og offentlege institusjonar, og eg ser fram til ein debatt om beredskapen vår. Det er nødvendig. Men eg ser òg fram til ein debatt om ein annan viktig beredskap, nemleg kva for beredskap vi som samfunn har til samhald og solidaritet når vi verkeleg treng han til tunge lyft og i det daglege. Fundamentet i den beredskapen er eit samfunn der vi har tillit til kvarandre. Vi har i dag mykje kunnskap om kva som skaper den tilliten mellom menneske. For det første er det kombinasjonen av utdanning og det å få ein sjanse i arbeidsmarknaden som er avgjerande for alle. Det vi no ser i mange europeiske land med høg ungdomsarbeidsløyse, ein generasjon med låge inntekter, er ei bombe under samfunnssolidariteten, ikkje berre ei sosial bombe for den enkelte. For det andre er det ein tett samanheng mellom tillit til offentlege institusjonar og sosial tillit mellom velferdsstaten, institusjonar og det sivile samfunnet. «A small state will not produce a big society», som Labour-leiar Ed Miliband har formulert det. For det tredje er tilliten høgare i samfunn med liten ulikskap. Å redusere sosiale forskjellar er altså viktig òg i eit tillitsperspektiv. Mange av dei målsetjingane eg har gått igjennom no, er heldigvis overordna mål for mange. Men det er òg sånn at politikken og verkemidla går i ulik retning. På fredag la regjeringa fram fordelingsmeldinga, som viser at forskjellane i Noreg dei siste åra har vorte mindre, i motsetnad til i så å seie alle andre land som vi samanliknar oss med. Der Høgre og Framstegspartiet slit for å verte einige om mange ting, er dei einige om politikken på viktige område som vil auke dei sosiale forskjellane i Noreg. Dei er einige om å fjerne formuesskatten, som er ei utdeling av 8 mrd. kr – og meir enn det – til den rikaste prosenten i Noreg. Høgre foreslo skattekutt på i snitt 60 000 kr for dei med inntekt over 3 mill. kr i siste alternative statsbudsjett og Framstegspartiet langt meir. Partia er einige i sine program om å opne for meir lokal lønsdanning og for noko auka lønsforskjellar i Noreg. Vi vil òg trenge all den samfunnssolidariteten som vi kan få til å løyse vår generasjons aller største utfordring i tiåra som kjem: dei globale klimaproblema. Min generasjon står overfor eit val. Vi kan velje kva forteljing vi vil gi til våre framtidige barnebarn. Eg vil gjerne seie at min generasjon fryktar farlege klimaendringar for den generasjonen som kjem etter oss, og vil derfor leggje grunnlaget for at dei ikkje skal få så dramatiske konsekvensar som dei kan få. Dette er eit val vi ikkje kjem til å få mange gonger i livet. Derfor er klimapolitikken den viktigaste saka, det viktigaste overordna spørsmålet, i det året vi går inn i. Vi må kome på sporet igjen av ein internasjonal avtale med tak på utslepp og ein global pris på karbon. Samtidig veit vi at utfordringa med å få oppslutning om det er svært vanskeleg og kan ta tid. Derfor må vi òg leggje fram ei klimamelding som tek tak i tunge sektorar som industri, petroleum, transport og bygg, og vise til korleis vi kan få ned klimautsleppa i Noreg – også i samarbeid med andre land og regionar. Vi må rett og slett begynne på den samfunnsmessige omstillinga til eit grønare og meir klimavennleg samfunn. Det er billegare å gjere det raskt, det er smartare å gjere det raskt, og det er det som er nødvendig for å nå målet om at oppvarminga ikkje skal gå utover om lag 2 grader, og at vi skal sleppe dei mest dramatiske konsekvensane av klimaendringane. Derfor må vi starte omstillinga raskt og fortsetje den grøne politikken regjeringa har begynt på, i dei åra som kjem.