Valgerd Svarstad Haugland (Kristelig Folkeparti), 2002-06-17:
Dette er ein stor og viktig dag for norsk kulturliv generelt og for kunstformene opera og ballett spesielt. I dag er Stortinget invitert til å ta den endelege avgjerda som vil gi det norske folket eit verdig operahus og eit arkitektonisk landemerke. Operahusprosjektet er handsama av Stortinget to gonger tidlegare, som vi har høyrt før i dag, og med ein god del høgare temperatur enn vi i alle fall har hatt hittil i debatten. Det er med stor glede eg konstaterer at Stortingets familie-, kultur- og administrasjonskomite, med unnatak av Framstegspartiet, har avgitt ei samla innstilling om bygging av operahus i Bjørvika og premissane for dette, og at det i dag skal fattast vedtak om ei kostnadsramme som prosjektet skal styrast innanfor. Med positivt vedtak i dag kan vi om nokre månader setja det første spadestikket som skal leia fram mot opningsførestellinga hausten 2008. Dei mest omdiskuterte spørsmåla som har blitt knytte til operahusprosjektet, har vore lokaliseringa og kostnadene. I førre runde, 15. juni 1999, avklarte vi lokaliseringsspørsmålet. No har det vore arbeidt vidare i tre år med arkitektkonkurranse, reguleringsplan og forprosjektering. Planleggingsarbeidet har kome så langt at vi kan fastsetja ei bindande kostnadsramme. Det vil òg bli gitt startløyving i samband med behandlinga av revidert nasjonalbudsjett. Eg kjenner meg trygg på at Stortinget har fått eit godt grunnlag for vedtak i denne saka. Eg er difor svært nøgd med at komiteen i si innstilling gir full tilslutning til det opplegget Regjeringa har presentert i proposisjonen. Brei politisk semje om operahuset vil vera ein styrke for prosjektet og gi eit godt utgangspunkt når vi no skal i gang med byggjefasen. Det er også viktig at vedtaket blir følgt opp med nødvendige årlege løyvingar, slik at prosjektet kan halda den framdrifta som er føresett. Det er svært positivt å sjå at prosjektet har brei oppslutning i folket. Ei meiningsmåling viser at nær 60 pst. ynskjer at det skal byggjast operahus, og dette er relativt uavhengig av alder, kjønn, bustad, utdanning og inntekt. Og endå fleire ynskjer at vi skal byggja eit praktbygg, og det er eg glad for. Det er naturleg også å omtala «Nasjonal plan for formidling av opera og ballett», sjølv om det er byggjesaka som blir handsama i Stortinget i dag. Dei to føregåande operaproposisjonane, frå 1998 og 1999, hadde som kjent eigne kapittel om opera- og ballettformidling i distrikta. Dette var bakgrunnen for at Stortinget, då vedtaket om operahus i Bjørvika vart gjort 15. juni 1999, samtidig gjorde følgjande vedtak: «Det utvikles en modell for opera- og ballettformidling i Norge innen ferdigstillelsen av det nye operahuset.» Departementet har arbeidd parallelt med operahusprosjektet og den nasjonale planen og har lagt opp til ei vesentleg forsert framdrift av prosjektet i forhold til det siterte vedtaket i Stortinget, slik Stortinget er orientert om i den operahusproposisjonen som er til handsaming i dag. Planen vart send ut på høyring i april i år, med høyringsfrist 15. september. Departementet tek sikte på å handsama planen i den varsla kulturmeldinga våren 2003. Eg finn ikkje grunn til å gå inn i innhaldet i høyringsutkastet. Det er lagt opp til ein reell høyringsrunde, slik at det er ein føresetnad at politikkutforminga skal skje i etterkant av høyringa. Men eg vil framheva den breie framstillinga som er gitt av situasjonen for opera og dans i distrikta. Det fortel om eit imponerande stort og stigande engasjement for opera over heile landet. Når det gjeld ballett og dans, gjer planen greie for den gledeleg høge kvaliteten i mykje av det som blir produsert i dag, og dermed om det store potensialet for utvikling av dansekunsten som vi no har i landet vårt. Eg vil òg kort koma inn på den saka som Stortinget skal handsama seinare i dag, nemleg stortingsmeldinga om utvikling av Bjørvika. Då Stortinget vedtok at operahuset skal lokaliserast til Bjørvika, vart det òg eksplisitt vedteke at prosjektet skal gjennomførast uavhengig av byutviklinga i området elles. Dette var ein veldig viktig føresetnad, og det er òg ei sterkt medverkande årsak til at prosjektet for operahuset er gjennomført i samsvar med den framdriftsplanen som vart presentert for Stortinget i 1999. Dette vil naturlegvis ikkje seia at det er uinteressant kva som skjer i nærområdet til operahuset. Det er positivt at det er brei politisk semje om å medverka til omlegging av riksvegen i Bjørvika. Gode nærområde er ein føresetnad for at operahuset og Den Norske Opera skal få dei rammevilkåra som er nødvendige, og som dei fortener. For ordens skuld vil eg likevel streka under at eg legg til grunn at også byggjefasen for operahuset skal vera lausriven frå andre prosjekt i Bjørvika. Berre på den måten kan vi vera rimeleg sikre på å møtast til opningsførestelling – dei som då ynskjer det – i eit nytt operahus i september 2008. I dag vil Stortinget vedta eit kulturpolitisk lyft for nasjonen, eit lyft vi har råd til. Vi har vel aldri hatt betre råd i landet vårt i ei tid vi har gått til eit slikt vedtak med eit slikt lyft. Når vi tenkjer tilbake i historia og ser på kva tid vi har sett i gang andre store byggjeprosjekt, det er bl.a. nemnt Nidarosdomen, var tilstanden i landet då ein heilt annan. Likevel prioriterte dei det. Så dersom ikkje vi kan prioritera det i den tilstanden landet vårt har i dag – ja, kva tid skal vi då kunna byggja eit slikt operahus? Det vedtaket som blir fatta i dag, er eit lyft som er ein kulturnasjon verdig. Eg er òg glad og letta over at eit fleirtal i folket støttar oss i dette forslaget – ikkje berre fleirtalet i Stortinget, men òg fleirtalet i folket. Det viser vel at vi skal ikkje berre ta politiske avgjerder på bakgrunn av dei breva og innspela vi får, men det seier vel kanskje også noko om kven som reagerer, nemleg dei som er usamde, ikkje dei som er samde. Det tause fleirtalet har altså gjennom meiningsmålingar vist at det er samd i dette, og det er eg glad for.