Terje Breivik (Venstre), 2016-06-03:
Finansnæringa er ein av dei viktigaste reiskapane me har for å få til den omstillinga og nyskapinga Noreg treng i framtida. Like konkurransetilhøve for norske og utanlandske bankar og finansinstitusjonar er heilt avgjerande for næringa – eit faktum som òg vart understreka av finansministeren på Finansnæringens dag i regi av Finans Norge i mars i år. Trass i det er det ingen tiltak i Finansmarknadsmeldinga 2015 som tilseier ein slik politikk, snarare tvert imot. Ei av dei viktigaste meldingane frå næringa til finansministeren, både under Finansnæringens dag og under høyringa til komiteen, er ynsket om å innføra den såkalla SMB-rabatten, noko som igjen vil kunna medføra ein auke av utanlandskapasiteten til norske bankar og kredittinstitusjonar til små og mellomstore bedrifter på 31 pst. Dette vil ikkje minst vera viktig i ei tid då svært mange bedrifter rapporterer om problem med tilgang på lån. Regjeringa og regjeringspartia seier for femte eller sjette gong nei til Venstres forslag om å gjera noko med dette, men prøver i år å skjula seg bak ein merknad der dei ber regjeringa vurdera kva SMB-rabatten kan bety for konkurransevilkåra til norsk finansnæring og kapitaldekninga til norske bankar – skjula seg fordi erfaringane er at når Stortinget ber regjeringa og Finansdepartementet vurdera noko, er svaret nei til endring ti av ti gonger. Eit godt døme på dette er problemstillinga knytt til vekting av kommunelån. Som ein del av budsjettavtalen for 2016 vart det gjort fylgjande vedtak: «Stortinget ber regjeringen komme tilbake i Finansmarknadsmeldinga 2016 med en vurdering av kriteriene i EØS-regelverket for vekting av kommunelån ved beregninger av kapitalkrav for banker og forsikringsselskaper.» Underforstått: Det var eit ynske om å redusera vektinga. Svaret frå regjeringa var nei til endring. EØS-regelverket slår klart fast at styresmaktene i eit land sjølve kan avgjera kva vekt som skal knytast til lån til lokalforvaltninga i landet, anten same vekt som for lån til statar, 0 pst., eller 20 pst. Nesten alle EU-landa har 0-vekting av kommunelån. Igjen vel regjeringa og regjeringspartia strengast mogleg tolking, med dårlegast mogleg utfall. Fylgjene er at norske kommunar får dyrare lån enn nødvendig og må såleis verta kompenserte over utgiftssida til statsbudsjettet. I høyringa i komiteen vart me gjorde kjende med at Finanstilsynet den 31. mars i år fremja eit forskriftsforslag til Finansdepartementet om at norske bankar skal ha ein uvekta kjernekapital på 6 pst. – dobbelt så høgt som kravet EU etter alt å døma kjem til å innføra. Eit slikt forslag har ikkje nødvendigvis den store betydinga for alle finansinstitusjonar, men har dramatiske konsekvensar for m.a. Kommunalbanken, men òg for andre typar bankar, som t.d. Skandiabanken Norge, som i all hovudsak har bustadlån til privatkundar som portefølje. Eg føreset at regjeringa vil sørgja for at kravet om uvekta kapitaldel òg vert tilpassa dei bankane som fokuserer på lågrisikosegment eller innfører unntak for spesielle bankar, som Kommunalbanken. Eg vonar at finansministeren kan svara på denne problemstillinga. Ei anna kjend problemstilling er fripolisar. Fripoliseeigarane er i dag låste til éin leverandør og får ikkje flytta fripolisen sjølv om dei måtte ynskja det. Dagens lovkrav om årleg endeleg tildeling av rentegaranti og avkastningsoverskot er effektivt til hinder for at fripoliseeigarane kan få eit reelt avkastningsoverskot og pensjonsregulering i takt med lønsveksten. Finanstilsynet har, i likskap med Finans Norge, i lengre tid påpeikt at regelverket må endrast. Regjeringa, som elles er svært lydhøyre overfor Finanstilsynet, verkar òg på dette punktet å ta ei veldig rigid haldning og vil ikkje ta dei store fripoliseutfordringane inn over seg. Venstre deler oppfatninga om at det er viktig med solide bankar og finansinstitusjonar, med kapitaldekning og kapitalkrav som sikrar dette. Men det er ikkje nødvendigvis synonymt med at ein skal ha den haldninga som regjeringa og regjeringspartia uttrykkjer ved alle høve, nemleg at strengast mogleg er best mogleg. Det får utilsikta fylgjer, m.a. når det gjeld SMB-rabatten, som medfører at høvet til auka utlånsrammer for norske småbedrifter ikkje vert nytta. Det gjeld òg vekting av kommunelån, som eg har vore inne på. Alt i alt: Det er unødvendig rigid og utan anna resultat enn at det svekkjer norske bankar og finansinstitusjonar i ein internasjonal konkurranse.