Olve Grotle (Høyre), 2021-11-18:
Som representant i næringskomiteen blir eg nesten litt overvelda, for komiteen vår er på mange måtar involvert i alle dei 17 berekraftsmåla. For oss er det med andre ord berre å brette opp ermene. For at verda skal nå berekraftsmåla innan 2030, må alle delar av samfunnet bidra. I praksis vil det seie at ein som innbyggjar, politikar, bedriftsleiar eller samfunnsaktør heile tida må spørje seg om dei aktivitetane, vedtaka, prosjekta eller produksjonane ein set i verk, bidrar til sosial, miljømessig eller økonomisk berekraft. Alle dei tre dimensjonane er like viktige og faktisk òg gjensidig avhengige av kvarandre. Heldigvis har vi i Noreg gode føresetnader for å nå berekraftsmåla. Vi har demokratiske institusjonar, eit velfungerande rettsvesen, høgt inntektsnivå, gode offentlege tenester og små forskjellar mellom folk og regionar. Det aukar sjansane for å lykkast. Det same gjer at den generelle tilliten i landet vårt er høg. I åra framover står Noreg likevel overfor ei rekkje sosiale, klima- og miljømessige og økonomiske utfordringar. Ein viktig føresetnad for å lykkast er at verdiar blir skapte, og at folk har ein jobb å gå til. Det gjev oss velferd, fremjar likestilling og bidrar til vekst og god helse. Ifølgje rapporten «Better Business, Better World» kan berekraftsmåla i seg sjølv utløyse ein marknad på 12 000 mrd. dollar og skape 380 millionar nye jobbar fram mot 2030. FN-måla vil altså trenge eit godt og sterkt næringsliv for å lykkast, samtidig som bedriftene våre vil få nye moglegheiter til å skape arbeidsplassar og verdiar. OECD har på si side nyleg rekna ut at det vil vere nødvendig med opp mot 4 200 mrd. dollar i investeringar i utviklingsland for å nå berekraftsmåla innan 2030, bl.a. fordi finansieringsgapet har auka som følgje av koronapandemien. FNs berekraftsmål kviler med andre ord på ein føresetnad om at vi er heilt avhengige av økonomisk vekst og privat verdiskaping. Vi må med andre ord ha både menneske og pengar i arbeid for å greie å nå måla. Det er det fagleg einigheit om internasjonalt, og det bør såleis vere eit tankekors for dei representantar og parti som stadig ønskjer høgare skattlegging, meir statleg styring og færre private initiativ. Ein av hovudstrategiane for å nå berekraftsmåla innan 2030 må difor vere å skape fleire arbeidsplassar, inkludere fleire i arbeidslivet og gjere det vi kan for å sikre økonomisk vekst i åra som kjem – og bedriftene er med. Vi ser at stadig fleire bedrifter legg berekraftsmåla til grunn for arbeidet sitt, og stadig fleire verksemder ser potensialet i å tenkje berekraftig. Ved hjelp av kapital, innovasjonsevne og kompetansen i privat sektor ser vi at det meir og meir blir utvikla nye, grøne løysingar for framtida. Det er òg heilt nødvendig i møte med klima- og miljøutfordringane. Solberg-regjeringa sette i verk fleire tiltak for å forenkle tilgangen til risikokapital og kompetente investeringar i tråd med politikken vår. Det gav resultat: Vi styrkte innsatsen for næringsretta forsking og innovasjon, og vi støtta fleire store og viktige miljøprosjekt. Langskip kan vere eit eksempel på det. Investeringar i forsking og innovasjon er heilt grunnleggjande dersom vi skal nå berekraftsmåla. Då trengst staten som støttespelar, tilretteleggjar og samarbeidspartnar. Derimot er det mindre behov for ein stat som vil vere næringsaktør og ein eigen konkurrent til bedriftene våre. Som politikar med særleg ansvar for fiskeri og havbruk er eg òg oppteken av berekraftsmåla som er knytte til livet i havet. Noreg er avhengig av å kunne hauste frå eit reint og rikt hav. Verdiskapinga i dag og i framtida byggjer på ein god miljøtilstand og eit rikt naturmangfald i kyst- og havområda i Noreg og ei forsvarleg og berekraftig forvalting av dei marine resursane. Noreg er verdas nest største eksportør av sjømat etter Kina. Dette er det mange grunnar til, ikkje minst ei fiskeri- og havbruksnæring som ligg fremst i verda på nær sagt alle område. I vår samanheng er det likevel naturleg å peike på at vi har eit omfattande og moderne forvaltingssystem for berekraftig fiskeri og havbruk. Fiskeriforvalting føreset forsking, rådgjeving, overvaking av resursuttak og etterleving av regelverk. Kvotefastsetjingar og andre reguleringar må respekterast og dokumenterast i ein påliteleg resursrekneskap. Noreg deler 90 pst. av dei kommersielle fiskeribestandane med andre kyststatar. Havrettskonvensjonen krev samarbeid om delte bestandar, og dette pregar også den nasjonale forvaltinga. Det er viktig at dette blir vareteke og styrkt i framtida. Næringslivet vårt er ein nøkkel til å nå berekraftsmåla til FN. Skal bedriftene våre greie å fylle denne rolla, må vi gje dei gode og føreseielege rammevilkår. Høgre har lange tradisjonar for å leggje til rette for at næringslivet vårt kan vekse, styrkje og utvikle seg og skape verdiar og arbeidsplassar – det vil vi også gjere i framtida.