Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2007-12-06:
Det er spanande å vere samferdsleminister i ei regjering som viser at ho satsar på samferdsle ikkje berre i ord, men òg i handling, og som for andre året på rad meir enn oppfyller Stortinget sitt vedtak ved handsaminga av Nasjonal transportplan. Det gjeld totalbudsjettet både for Statens vegvesen og for Jernbaneverket, og det er historisk. Denne regjeringa er den fyrste som noko år har greidd å oppfylle ramma i transportplanen for både veg og bane. Dei totale løyvingane i 2007 og 2008 til veg og bane ligg om lag 300 mill. kr over nivået i transportplanen. Dersom me tek utgangspunkt i ei vidareføring av nivået i budsjettforslaget for 2006 frå regjeringa Bondevik II, har den raud-grøne regjeringa auka løyvingane til veg og bane med i underkant av 6 milliardar 2008-kroner samanlikna med den førre regjeringa. Dette får Regjeringa til fordi me ikkje går vidare med skattelette til ytterlegare vekst i privat sektor på kostnad av offentlege budsjett. På grunn av den høge aktiviteten i norsk økonomi dei siste åra har det vore krevjande å utarbeide eit statsbudsjett for 2008 som er tilpassa eit slikt press. Bygg- og anleggsbransjen er av dei sektorane som har hatt svært høg aktivitet dei siste åra. I samferdslesektoren ser me no baksida av medaljen i form av kostnadssprekkar på infrastrukturprosjekt, som gjer at staten får mindre for kvar krone. Eg stiller meg difor litt spørjande til ropa om svært mykje høgare utgifter til veg og bane frå opposisjonen på Stortinget akkurat no, også fordi løyvingane til både veg og jernbane no er langt høgare enn under regjeringa Bondevik II. I det lyset er forslaget ein samla opposisjon har til oppstart av OPS-prosjekt, ganske spesielt. Eit raskt overslag viser at kostnaden vil liggje på om lag 51 milliardar kr. Det tilsvarer ei årleg binding på om lag 5 milliardar kr i 25 år framover – og ikkje eitt prosjekt er nord for Sør-Trøndelag, jf. Sahl si bekymring over manglande investeringar i nord. Klimaendringar på grunn av menneskeleg aktivitet er truleg ei av våre aller største utfordringar. Regjeringa vil føre ein politikk som tek tak i dei store klimautfordringane både nasjonalt og globalt. Transportsektoren er blant dei verste sektorane når det gjeld skadelege utslepp. Regjeringa la difor i 2007 om bilavgiftene for å premiere biltypar med låge utslepp. Omlegginga har resultert i eit sterkt fall i gjennomsnittlege utslepp frå nye bilar, frå 178 g/km i 2006 til ca. 160 g/km så langt i 2007. I statsbudsjettet for 2008 går Regjeringa m.a. inn for krav om minst 2 pst. omsetjing av biodrivstoff, auka CO2-avgift på innanriks luftfart og auka avgift på autodiesel. Løyvingane til forsking på miljøvenleg transportteknologi er foreslått auka med nær ein tredel. Det er samla avsett om lag 11 milliardar kr til tiltak for kollektivtransporten for 2008. Regjeringsskiftet har innebore eit taktskifte òg når det gjeld miljøsatsinga i samferdslepolitikken. I tillegg til dei konkrete tiltaka som alt er sette i verk, vert det arbeidd systematisk med å ta ytterlegare grep. Eg vil spesielt nemne at Regjeringa har sett i gang ei utgreiing av eit eige organ, Transnova, som varsla i klimameldinga. Formålet med dette er å sjå om ein på ein tenleg måte kan spreie informasjon og gje støtte til effektive og føremålstenlege prosjekt som kan fremje miljøvenlege transportløysingar som no ikkje vert utløyste på grunn av mangel på kapital eller strukturelle barrierar. Auka transport av personar og gods på jernbane er bra for både sikkerheit og miljø. Med denne regjeringa har Jernbaneverket for 2008 fått nok eit budsjett på eit historisk høgt nivå. Regjeringa vil framleis halde fullt trykk på dei jernbaneprosjekta som alt er starta, slik at dei kan takast i bruk raskast mogleg til glede for folk og næringsliv. Ein må vente at det vert auka behov for innsats for å forhindre ras og flaum i tida framover. Ein auka fare for ras og flaum er òg eit negativt utslag av klimaendringane. Regjeringa har oppfylt ramma i Nasjonal transportplan for rassikring og vil òg i arbeidet vidare ha ei sterk fokusering på dette området. Det er ein ny dagsorden i luftfartspolitikken etter at landet fekk raud-grøn regjering. Førre regjering føreslo i inneverande NTP avvikling av rutetrafikk på to lufthamner, Narvik og Fagernes, og sette ytterlegare eit knippe på vent. Dei raud-grøne partia klarte ved å lyfte behovet for distriktsutvikling å stanse dette, og går vidare i regjering ved å ha sett ned maksimalprisane i Nord-Troms og Finnmark. Dette ser ut til å ha skapt oppvakning på borgarleg side. Det er ein siger når Høgre, Kristeleg Folkeparti og Venstre uttrykkjer at dei no har politisk vilje til å støtte Regjeringa i å oppretthalde flyplasstrukturen. Når dei same partia no, utan å gje rom i budsjettet for det, vil ta inn tre ikkje-statlege flyplassar i Avinor utan vidare, må eg få minne om den viktige samanhengen mellom liv og lære, og at regjeringspartia legg vekt på å fremje den same samferdslepolitikken om me er i opposisjon eller posisjon. Framstegspartiet har som vanleg ein annan økonomisk røyndom enn dei andre partia på Stortinget. Budsjettkreativiteten til Framstegspartiet, med eige utanlandsbudsjett og infrastrukturfond i tillegg til ordinære løyvingar, endrar ikkje dei økonomiske utfordringane.