Rita Tveiten (Arbeiderpartiet), 1999-12-08:
Nok ein gong er det grunn til å framheva at fiskerinæringa er den største eksportnæringa etter olje og gass, og at fiskerinæringa baserer seg på ein fornybar, men ikkje uavgrensa ressurs. Det er òg på sin plass å framheva at fiskerinæringa spelar ei viktig rolle for busetjinga langs heile det langstrakte landet vårt. Slik sett kan ein godt seia at det som er godt for fiskerinæringa, er godt for Noreg. Eksportverdien av norsk fisk har dobla seg på dei siste ti åra, og om me ter oss vist, er det fullt ut mogeleg å dobla den minst ein gong til på dei neste ti åra. Dette er realistisk sjølv om det skulle syna seg at viktige fiskeslag, som torsk, syner nedgang. Suksessfaktor nr.1 er utan tvil at me får til eit forvaltningsregime der fangstkapasiteten vert avpassa etter ressursgrunnlaget, med andre ord at det vert aksept for at det berre er ved at me tek vare på fisken, at me kan ta vare på norsk fiskerinæring. Eg vil også understreka at ei berekraftig utvikling og uttak av sjøpattedyr er ein alvorleg faktor, som må handterast meir aktivt i tida som kjem. Det er grunn til å merka seg at oppdrettsfisken utgjer om lag ein tredjedel av eksportverdien. Dette kan koma til å veksa enormt i åra som kjem. Me har i verdssamanheng dei beste naturgjevne vilkåra for oppdrett, og det er opp til oss å gjera dei rette grepa. Det er forsking som har sikra oss dei gode resultata innan oppdrett som me kan visa til i dag. I tillegg vil eg trekkja fram dei pionerane som gjekk føre og satsa alt i prøving og feiling, og som har gjort det mogeleg for dei som kom etter, å ekspandera og skaffa seg ein god levemåte innan dette feltet. Oppdrettsnæringa har hatt sine barnesjukdomar, og det er grunn til å understreka at det ikkje er tid for å slakka av på forskingsinnsatsen, heller ikkje når det gjeld forsking på laks. Det gler meg at me no får auka løyvinga til ny sjøvassledning ved havbruksstasjonen i Austevoll, og at det er markert at havbruksstasjonen på Matre skal stå for tur med nybygg når neste års budsjettframlegg kjem. Men dette er for småtteri å rekna i høve til SINTEF sitt råd om å satsa 1 milliard kr i året på marin forsking. Havet gøymer utan tvil ressursar som me ikkje kjenner omfanget av og potensialet i enno. Det er eit viktig signal når ein samla næringskomite peikar på at Noreg skal konkurrera og vera heilt framme i den internasjonale forskingsfronten innan den marine forskinga. Det er her Noreg kan venta å få sitt nye løft basert på ein naturressurs, slik vannkraft, olje og gass har vore det før. Til no er det framfor alt oppdrett av laks som har gjeve oss strålande resultat, men alt ligg til rette for at me skal kunna få fram andre artar i oppdrett: torsk, kveite og skjel, ikkje minst blåskjel, som kan brukast både som mat til folk og som ingrediens i fôr for oppdrettsfisk. Eg må seia at det er direkte umusikalsk når Forskningsrådet har sagt nei til ein søknad frå Veterinærhøgskolen om å få forskingsmidlar på akkurat det området som går på å vidareutvikla analysemetodar på marine algetoksinar, og eg reknar med at dei aktuelle departementa vil ta dei nødvendige kontaktar, og at SND vil gjera det same og få sett skapet på plass. Her skal det satsast, og her er ikkje det rette svaret å seia nei. Det kan tyda på at den eine handa ikkje veit kva den andre gjer, og det er i seg sjølv alvorleg. Fiskerinæringa er subsidiefri og har medvind, og den må me utnytta maksimalt. Det er ei næring som går med ansiktet inn i framtida. Det vert no ei utfordring å få utvikla fiskeindustrien, med auka satsing på avansert vidareforedling og auka verdiskaping. Men i alle høve må me ta innover oss at vår eigen marknad er for liten, og at tilgang til og utvikling av marknader er heilt avgjerande for at me skal kunna løysa ut potensialet som ligg i fiskerinæringa. I den samanhengen er resultatet av den WTO-runden me er inne i no, heilt avgjerande for Noreg. Etter mitt syn er det heilt nødvendig å flagga klart at fisk har høgste prioritet i desse forhandlingane. Det er etter mi meining eit høgt spel å undervurdera norske fiskeriinteresser i desse forhandlingane. I tilknyting til det vil eg òg gjerne ta opp at forhandlingsapparatet bør styrkjast med ein fiskerifagleg ressursperson ved vår delegasjon i Genève. Det er urovekkjande at Noregs Fiskarlag f.eks. ikkje er invitert til å delta i den norske delegasjonen på linje med det bondeorganisasjonane er. Det håpar eg òg å få ministeren sin kommentar på.