Reidar Sandal (Arbeiderpartiet), 2006-11-28:
Politikk handlar om å velje. For vel eitt år sidan stod valet mellom to klare regjeringsalternativ: mellom meir skattelette eller sterkare satsing på fellesordningane. Veljarane valde fellesskap framfor skattelette. Statsbudsjettet for neste år viser tydeleg at kursen no er lagd om. Regjeringspartia vil skape verdiar i heile landet og styrkje fellesskapet. Vi arbeider også målretta for ei rettferdig fordeling. Dette er berande element i politikken vår. Lovnaden vår i valkampen var at det samla skatte- og avgiftstrykket skulle tilbake til nivået for 2004. Dette løftet blir innfridd neste år. I praksis gir dette oss 12 milliardar kr meir til å drive velferd for enn Bondevik-regjeringa ville hatt. Ein klar konsekvens av denne politikken er at det blir løyvt 3,2 milliardar kr meir til barnehagane i 2007. Dette vil gjere det mogleg å nå målet om full barnehagedekning neste år. Det blir løyvt 2 milliardar kr meir til veg og jernbane i 2007. Vi snakkar her om det største løftet på vegsektoren på 15 år, og det største løftet for jernbana på 25 år. Kommunane får 3,65 milliardar kr meir i frie inntekter neste år. Realveksten i samla inntekter for kommunesektoren er 6,6 milliardar kr. Ein slik sterk vekst i inntektene gjer det mogleg å gå eit viktig steg på vegen mot målet om 10 000 fleire årsverk i eldreomsorga. Alle desse satsingane er moglege fordi Regjeringa satsar på fellesskapet og avviser skattelette til dei som har nok frå før. Påstanden om at det er liten avstand mellom dei politiske partia, høyrer vi frå tid til anna. Det er ikkje korrekt. Skattepolitikken viser til fulle at det er ein klar forskjell mellom høgre- og venstresida. Vi vil bruke 12 milliardar kr meir på velferd i staden for skattelette enn det Bondevik-regjeringa la opp til for 2006. Over fire år gir dette oss nesten 45 milliardar kr meir. Det er opplagt at det fører til ei klar kursendring. Det er fellesordningane det no blir satsa på. Folkevalde rundt om i kommunane har forstått dette. Dei har sanneleg fått erfare at det er nye tider for velferda i kommunane. Sveltefôringa er avløyst av ei offensiv satsing. Det er særleg på tre område kommunane merkar takt- og kursskiftet: Satsing på barnehagar, styrking av fellesskulen og lyft for eldreomsorga. Mange regjeringar har snakka om å få til full barnehagedekning. No blir det lagt til rette for at det kan skje neste år. Det skal skaffast over 19 000 nye barnehageplassar i 2007. For å få det til krevst det sterk politisk vilje nasjonalt og stor handlekraft og vilje til gjennomføring lokalt. Noko av det første Regjeringa greip tak i etter at ho kom til makta, var å fjerne planane om ei storstilt privatisering av skulen. Det var særleg Høgre og Framstegspartiet som hadde slike planar. No er det fellesskulen som vil bli styrkt. Kvaliteten i opplæringa skal bli betre, og ein startar med å innføre gratis læremiddel i vidaregåande opplæring. Det har vore eit viktig krav frå elevane i mange år. No blir det endeleg gjennomført. Eldreomsorga er ei kjerneoppgåve for kommunane. I førre periode måtte denne oppgåva vike til fordel for skattelette, som var kursen til Framstegspartiet og dei dåverande regjeringspartia. No blir det ein langt lettare kvardag for dei folkevalde i kommunane. Dei får langt meir midlar enn før til å gi nødvendig omsorg for eldre og sjuke. Det er tvingande nødvendig i eit velferdssamfunn. For Arbeidarpartiet er det avgjerande å ha eit rettferdig skattesystem. Vi ønskjer å bruke systemet til omfordeling. Dei som tener lite, skal betale mindre skatt enn dei som tener mykje. Dette kjem til uttrykk i den skatteprofilen som Regjeringa legg opp til. Personar med bruttoinntekt under 400 000 kr får skattelette eller uendra skattetrekk. Dei som har inntekt over dette nivået, får skatteauke. Størst blir skatteauken for skattytarar med inntekt over 1 mill. kr. Skatteprofilen blir styrkt. Det gir ei betre fordeling neste år. Innstramminga i toppskatten og formuesskatten fører til at personar med høg inntekt og stor formue må yte meir til fellesskapet. Auka satsar i minstefrådraga vil derimot gi lette til personar med lågare inntekter og dermed føre til ytterlegare betre fordeling. Framstegspartiet har ein heilt annan skatteprofil. Dei gir skattelette til alle inntektsgrupper. Men det er skattytarar med dei høgste inntektene som får desidert størst lette. Personar som har ei bruttoinntekt over 1 mill. kr, blir vinnarane med Framstegspartiet sitt opplegg. Regjeringspartia vil derimot gi klart auka skatt for denne gruppa. Fordelingsprofilen er svært forskjellig. Framstegspartiet gir dei rikaste den største utteljinga. Slikt kan vi ikkje kalle ein politikk for folk flest. Det er absolutt forskjell på liv og lære i Framstegspartiet. Høgre har ein profil i skatteopplegget sitt som i sterk grad premierer dei øvste inntektsgruppene. Det er personar med bruttoinntekt over 1 mill. kr som er vinnarane i Høgre sin skattepolitikk. Det er likevel ein nivåforskjell mellom skatteletten til Framstegspartiet og skatteletten til Høgre. Det er gode tider i landet vårt. Talet på sysselsette har auka sterkt det siste året. Færre personar enn før er heldigvis utan arbeid. Store delar av næringslivet tener gode pengar. Alt dette er udelt positivt. Det er derfor viktig at det blir ført ein økonomisk politikk som tek vare på og fører vidare den positive utviklinga. Vi treng ein politikk som sikrar arbeidsplassar, og som legg grunnlaget for at nye kan bli skapte. Det er uansvarleg å føre ein politikk som set arbeidsplassar over styr. Vi treng ein berekraftig økonomisk politikk. Regjeringspartia satsar sterkt på ein slik kurs – som skal gi balanse i norsk økonomi. Framstegspartiet legg opp til, når vi tek omsyn til alle forslaga og innspela deira, at bruken av oljepengar skal aukast med ca. 36,5 milliardar kr neste år samanlikna med opplegget til Regjeringa. Ein slik politikk vil utan tvil gi ein kraftig ekspansiv impuls til aktiviteten i norsk økonomi. Det vil gi vesentleg auka press på renta. Skadeverknadene vil bli store. Det er dei aller fleste fagøkonomane einige om. I det politiske miljøet står Framstegspartiet svært åleine i forsvaret av ein slik kurs. Sentralbanksjefen var veldig klar i si vurdering av saka då han i vår deltok på ei høyring i finanskomiteen. Han uttalte at å bruke 20–30 milliardar kr meir enn det som følgjer av handlingsregelen, vil ha «en umiddelbar virkning i form av et høyere rentenivå og en sterkere kronekurs, et høyere norsk kostnadsnivå». Eg minner om at då var føresetnaden for resonnementet ein klart mindre bruk av oljepengar enn Framstegspartiet no foreslår for 2007. Skadeverknadene vil følgjeleg bli endå større enn sentralbanksjefen la til grunn. Ein ansvarleg økonomisk politikk er alfa og omega for landet vårt. Det er eit ufråvikeleg vilkår for at vi skal klare å skaffe arbeid til folk. Særleg sårbart er det eksportretta næringslivet. Mange legg stor vekt på Framstegspartiet sine påplussingar til ulike formål i samfunnet. Men det er uansvarleg å sjå på påplussingane isolert. Det er heilt avgjerande å ta med kva slags verknader dei ulike forslaga har for den økonomiske politikken i vidaste forstand. Det vil vere svært uheldig om populistiske forslag om alle slags påplussingar på ulike budsjettpostar riv grunnlaget vekk for ein balansert økonomisk politikk. I den kampen går det eit grunnleggjande skilje mellom Framstegspartiet på den eine sida og regjeringspartia på den andre. Regjeringa har lagt fram eit offensivt budsjett. Det vil gi meir fellesskap i det norske samfunnet. Dessutan sikrar det balansen i økonomien vår. Forskjellane er særleg store i forhold til Framstegspartiets alternative budsjettforslag. Vi har på denne måten fått klargjort forskjellane i norsk politikk.