May-Helen Molvær Grimstad (Kristelig Folkeparti), 2006-03-16:
Stortingsmeldinga om målbruk i offentleg teneste, som vi behandlar no i dag, gir oss anledning til også å kunne ha litt språkdebatt. Språk er det viktigaste instrumentet for kommunikasjon mellom menneske. Vi har to norske skriftkulturar, nynorsk og bokmål. Språket vårt er under konstant press, Noreg er eit lite språkområde, og som den minst brukte av dei to målformene er nynorsk særleg utsett. Kristeleg Folkeparti meiner det er viktig med bruk av nynorsk i offentleg forvaltning, og det er viktig i motvekt til dei delane av samfunnet der nynorsken i utgangspunktet er marginalisert. Kvotekrava i mållova står sentralt, for sentrale statsorgan skal når det gjeld allment informasjonstilfang, veksle mellom nynorsk og bokmål, slik at ingen av målformene over tid kjem ut med mindre enn 25 pst. Eg synest dette er viktig. Sidan vi også har ei generell vurdering i forhold til språket, kan eg ikkje dy meg når Framstegspartiet i sine merknader og forslag ikkje ønskjer å ha nokon tvang, ikkje ønskjer å ha nokon føringar. Som representanten Ulf Erik Knudsen sa i sitt innlegg: «Det er ikke tall og prosentandeler som avgjør et språks levedyktighet, men menneskene som frivillig anvender språket.» Då synest eg faktisk det er viktig å sjå litt tilbake. For i dei delane av landet der mange brukar nynorsk, er det slik at barn har nynorsk på skulen, men mykje av den informasjonen som dei får elles, er på bokmål. Når dei kjøper Donald Duck eller andre teikneseriar, er dei alltid på bokmål. Når dei får barnebøker, er mange av dei på bokmål. Det gjer noko med sjølvtilliten og identiteten i forhold til bruk av nynorsk. Dei lærer nynorsk på skulen, men veldig mykje av informasjonen frå TV og frå media elles blir på bokmål. Det som då skjer, er at når barna blir større, er det mange som skiftar frå nynorsk til bokmål, fordi mange av dei stimulansane som ein får frå samfunnet elles, er på bokmål. Derfor er det veldig bra at vi har ein nynorsk barnebokklubb som gir ut litteratur til barn og unge på nynorsk. Det er også viktig at vi gir eit signal om at vi ønskjer å ha eit språkleg mangfald og leggje til rette for nynorsken, og då er det tragisk at ein i ein del sentrale media ikkje eingong får lov til å skrive på nynorsk. Derfor er det all grunn til av og til å løfte fram debatten om i kva grad nynorsk og bokmål er likestilte i samfunnet elles, for på mange område opplever ein at ein kanskje ikkje får lov til å bruke nynorsk, eller at nynorsken er under press. Når det gjeld utdanning og det at ein ønskjer at sidemålet skal vere frivillig i vidaregåande skule, trur eg det er eit heilt feil skritt å ta, for eg trur det er viktig at flest mogleg får lært nynorsk, også til bruk seinare i livet når ein ønskjer å ha konsulentar og rådgjevarar som skriv nynorsk – også her på Stortinget. Skulle nynorsk eller bokmål som sidemål bli frivillig i den vidaregåande skulen, trur eg også det ville føre til at nynorsken blei svekt. Vi må heller sjå på kva vi kan gjere for å styrkje målforma, og leggje til rette for det, i staden for at alt skal gå over til å bli frivillig, og at ein blir litt likegyldig til korleis utviklinga blir. Då trur eg i alle fall vi får langt dårlegare kår for nynorsken. Eg er glad for at ein vidarefører ein offensiv språkpolitikk, og vi støttar fullt opp om dei tiltaka som er foreslått i denne stortingsmeldinga frå Regjeringa.