Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2018-05-07:
Eg vil takke representanten Skjelstad for å ta opp ei viktig sak. Arbeidet mot ulovleg, urapportert og uregulert fiske og fiskedumping – ulovleg utkast av fisk – er eit arbeid som har gått føre seg i tiår etter tiår. Det var eit ganske stort gjennombrot da ein fekk på plass eit større internasjonalt samarbeid om dette for nokre år tilbake, da Helga Pedersen var fiskeriminister. Det var eit arbeid som starta heilt tilbake i 2004, med ein spesialkommisjon osv. Alle er sjølvsagt einige i at dette er ein styggedom som ikkje skal skje. Reglane er der, krava er der, men så kjem vi tilbake til den same situasjonen, at det tar seg opp. Vi har nyleg behandla ei sak frå Riksrevisjonen. Dei hadde gått igjennom ressurskontrollen i Sør-Noreg. Det var veldig urovekkjande funn dei gjorde. Dei fann problem med ressurskontrollen i alt frå Kystvaktas arbeid til arbeidet til fiskesalslaga, arbeidet med data som blir rapporterte inn til myndigheitene frå fiskarane, men ikkje brukte av myndigheitene til å avdekkje moglege ulovlege forhold. Det store spørsmålet for Stortinget er: Har vi god nok kontroll med ressursen i dag? Er dette arbeidet godt nok i dag? Er Kystvakta i stand til å avdekkje forhold til havs? Er dei godt nok i stand til det? Vi veit – som representanten Martin Henriksen var inne på – at vi har ein kritisk situasjon for helikoptera til Kystvakta. Dersom dei skal vere i stand til å avdekkje utan å gå om bord i båtane på dette enorme havet, som vi alle snakkar om, må dei ha helikopter til å kunne sjå, eller aller helst ha dronar som kan gå ut – som ein no prøver ut, men i altfor liten skala. Er direktoratet i stand til å bruke data dei får inn, denne mengda data som dei har kravd at fiskarane skal sende inn, men som undersøkinga til Riksrevisjonen viser at dei ikkje har eit systematisk forhold til? Det er ikkje godt nok. Det same gjeld det arbeidet som Kystverket gjer. Justervesenet har ei rolle her med å setje standardar for korleis ein skal kunne lage gode omrekningsmodellar, slik at ein kan avdekkje ulovlege forhold. Spørsmålet er om vi no ser ei forvitring i ressurskontrollen, at regjeringa ikkje har prioritert dette arbeidet godt nok. I førre runden vi hadde – da Riksrevisjonens rapport blei behandla – sa statsråden at det skjedde mykje, det var mykje som var på gang. Den gongen var han ikkje konkret, og det er han heller ikkje no. Så eg vil utfordre fiskeriministeren til å vere litt konkret. Kva er det som no er på gang? Når vil Fiskeridirektoratet ha på plass dette systemet, som gjer at ein tar i bruk dei data som kjem inn? Når vil Kystvakta vere i stand til å drive skikkeleg kontroll på havet? Så er det ein siste ting eg vil nemne. Det er at Riksrevisjonen påpeikte at regelverket som Noreg har, ikkje er omsett til engelsk. Samtidig veit vi at det er mange utanlandske aktørar i Noreg. Vi har jo eit byteforhold der vi kan få fisk frå andre land, og så kan dei få tilgang til Norskehavet og fiske her. Eg tenkjer Stortinget ser på det som ganske så openbert at dette regelverket eksisterer på engelsk, men det gjorde det ikkje. Så det siste spørsmålet som det hadde vore interessant å høyre fiskeriministeren svare på, er: Eksisterer desse regelverka no også på engelsk? Eller er vi framleis i den trua at på norsk fungerer dette bra og vil ikkje påverke situasjonen? Eg vil til slutt seie at vi treng ein sterk kontroll. Situasjonen med ulovleg, urapportert og uregulert fiske vil alltid kome tilbake dersom kontrollen ikkje er streng nok og god nok. Ikkje minst må vi ha straffereaksjonar som gjer at aktørar som gong på gong blir tatt i ulovleg utkast, blir straffa på ein måte som gjer at det ikkje freistar til gjentaking. Det hadde vore interessant å høyre fiskeriministeren også kome inn på det temaet, han som er frå eit parti som elles er opptatt av straff.