Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2011-06-14:
Vi saltar mykje på vegane våre. Saltforbruket vil variera frå år til år, ut frå klimavariasjonar og kva for ein vinterstrategi for drift som er gjennomførd. Tala for saltforbruk for vinteren 2010–2011 er ikkje heilt klåre enno, men førebelse tal frå Statens vegvesen fortel at det kan ha vorte brukt om lag 330 000 tonn salt i vinterdrifta vinteren som var. Saltbruken har auka sidan 2006. Det er ei utfordring som både eg og Statens vegvesen tek på alvor. Det blir gjort mykje for å kunna bruka mindre salt i framtidig vedlikehald. Salt kan vera skadeleg for ferskvatn, jordsmonn og vegetasjon langs vegnettet. Ei undersøking for eit par år sidan viste at mange av innsjøane langs det mest trafikkerte vegnettet har stilleståande, oksygenfattig botnvatn som følgje av vegsalting. Statens vegvesen gjer no ei ny undersøking av tilhøva i ferskvatna langs vegnettet. For vasskjelder er forskrifta for drikkevatn viktig. Statens vegvesen samarbeider med Mattilsynet og lokale vassverk for å kontrollera at vegsaltinga ikkje forureinar drikkevatn. Så langt Statens vegvesen kjenner til, er ingen vassverk i nærleiken av å vera over grenseverdien som er lovleg for innhald av klorid og natrium i drikkevatnet på grunn av vegsalting. Trass i at saltinga har uheldige miljøeffektar som vi må motverka, er det likevel slik at salting er eit viktig verkemiddel i vintervedlikehaldet. Omsynet til trafikktryggleiken er viktig her. Vegane må vera frie for snø og is i eit slikt omfang at det er trygt å køyra på vinterføre. Sjølv om vi ynskjer å redusera saltbruken, særleg av omsyn til miljøet, er det ikkje til å koma frå at bruk av salt under dei rette tilhøva gjev betre veggrep og fjernar snø og is effektivt. Her understrekar eg under dei rette tilhøva; salt er ikkje noko universalmiddel. Det skal f.eks. ikkje brukast når det er kaldt. Arbeidet med å minska bruken av salt skjer gjennom fleire prosessar. Det er mange miljø som forskar på desse spørsmåla, både i Noreg og internasjonalt. Lat meg særleg peika på Statens vegvesen sitt FoU-prosjekt Salt SMART. Målet for prosjektet er at Statens vegvesen sin innsats for å oppretthalda framkomst og trafikktryggleik om vinteren ikkje skal gje uakseptable skadar på miljøet. Salt SMART har fokus på det strekningsvise saltforbruket, med ei spesiell merksemd på å redusera forbruket på strekningar som er særleg sårbare for naturskade. Arbeidet med Salt SMART har vore konsentrert om å forbetra kunnskapen ved å kartleggja problemområde, utvikla metodikk, dokumentera erfaringar i driftsfasar, osv. Ein må òg innhenta erfaringar frå andre land med tilsvarande klima som vårt, der ein har klart å redusera saltbruken. Statens vegvesen seier at resultatet frå Salt SMART i tid skal liggja føre slik at vi kan bruka resultata i arbeidet med Nasjonal transportplan 2014–2023. Sjølv om dette er eit prioritert arbeid, vil vi dessverre ikkje kunna endra saltpraksisen over natta. Årsaka til det er at nye krav må prøvast ut. Krava vil etter kvart bli innarbeidde i ytre miljøplanar, i handbøker og i konkurransegrunnlaget for nye anbod. Eit viktig grep no er bl.a. å finna fram til nye mekaniske metodar for effektivt å fjerna snø og is frå vegane. Statens vegvesen vil, som eg har skrive til komiteen, i løpet av året få gjennomført ein uavhengig og oppdatert gjennomgang av nyare og relevant forsking på saltet sin verknad på trafikktryggleiken. Det er eit viktig arbeid. Statens vegvesen prioriterer både det å få saltet sine verknader på det reine og samtidig det å få fram nye måtar som effektivt fjernar snø og is frå vegane. Eg tykkjer at det som har kome fram gjennom komiteen si høyring, ytterlegare understrekar kor viktig dette arbeidet er.