May Britt Vihovde (Venstre), 2005-06-16:
Kommuneøkonomien er på rett veg. Veksten i 2004 og 2005 har vore rekordhøg. Regjeringa tar viktige skritt for å dekkja det gapet mellom oppgåver og inntekter som er ei følgje av mange års politikk, ikkje minst Arbeidarpartiet sine opplegg frå 1990-talet – då øyremerkte ordningar konsekvent vart underfinansierte og ikkje prisregulerte. Det er ei kjend sak at kommunesektoren hadde ei svak inntektsutvikling i 2002 og 2003, i hovudsak på grunn av auka pensjonsutgifter og svikt i skatteinngangen. Etter det har sektoren fått eit historisk lyft, langt over det t.d. Arbeidarpartiet og Senterpartiet nokon gong var i nærleiken av i posisjon. Som før er desse partia meir sjenerøse i opposisjon, men truverdet i dette talar for seg sjølv. Sjå på historia! Politikk handlar om prioritering, om å ta ting i rekkjefølgje – og la omsynet til heilskapen i økonomien avgjera kva det er rom for av auka innsats. Det er ein slik ansvarleg politikk som gir hushaldningane, bedriftene og kommunane betre råd – på grunn av låg prisstiging, låg rente og moderate lønnsoppgjer. Effekten av dette er større enn mange milliardar i auka overføringar. Det hjelper ikkje med store løfte frå opposisjonen når ein ikkje fortel baksida av medaljen. Kva vil dei eigentleg prioritera, og korleis skal overboda finansierast? Eg vil berre minna om eit par reaksjonar etter landsmøta i Sosialistisk Venstreparti og Senterpartiet i vår. Eg siterer frå Dagsavisen 2. april: «SVs økonomiske politikk henger ikke sammen, mener ledende økonomer. De mener økt skatt må til for å oppfylle Kristin Halvorsens valgløfter.» Om Senterpartiet skreiv VG på leiarplass den 12. mars: «Løfteflommen som Sp serverer foran valget er så omfattende og kostbar at dagens finansminister, Per-Kristian Foss, må få hetetokter. Det bør også Ap-leder Jens Stoltenberg få.» Eg trur det norske folket er vaksinert mot uhemma overbodspolitikk. Hadde det vore berre kommuneøkonomien som skulle få fleire pengar, hadde det vore så si sak, men opposisjonen vil jo løyva milliardar til alle moglege formål. Det heng ikkje saman, særleg når dei same partia heller ikkje vil reversera dei skattelettane som dei har brukt heile denne perioden på å finansiera sine auka løfte med – ikkje minst til kommunesektoren. I første setning i sine merknader i den innstillinga som vi no handsamar, gjentek Arbeidarpartiet, Sosialistisk Venstreparti og Senterpartiet det evige maset om at Regjeringa prioriterer skattelette for dei rikaste framfor velferd. Kvifor vil då ikkje desse partia auka desse skattane igjen? Kvifor ikkje gjeninnføra investeringsavgifta og flyskatten? Kvifor ikkje auka toppskatten for middels inntekter og senka grensa for minstefrådraget – alle dei postane som monnar? Når Senterpartiet i tillegg – gjennom intervju i Dagsavisen – lover å nulla ut bruk av ekstra oljepengar, som dei har nytta seg av gjennom heile denne perioden, må ein berre slå fast at botnen fell ut av opposisjonen sine løfte og overbod. Eg meiner at dei eig ikkje truverde, og velgjarane bør ikkje la seg lura. Og i parentes sagt: Senterpartiet sitt tjuvlån av pensjonsfondet held fram dette året, gjennom revidert nasjonalbudsjett, der dei brukar 800 mill. kr – det skal altså først ta slutt til neste år – samstundes som partiet skal vera med og redusera formuesskatten på arbeidande kapital. Etter det eg forstår, må dei overboda som dei raude partia presenterer i dag, finansierast ved å sabotera den skattereforma som Stortinget, med Arbeidarpartiet si støtte, har vedteke, og som gir skatteskjerpingar for dei rikaste. Eller kanskje skal dei innføra bustadskatten på nytt? Vil Arbeidarpartiet føreslå ein nasjonal eigedomsskatt? Kvifor klarer ikkje tre parti som seier dei skal danna regjering til hausten og bestemma statsbudsjettet for neste år, å samla seg om ein felles økonomi eit halvt år før? Norske kommunar er tente med ein gradvis vekst i sine inntekter, innanfor ein ansvarleg og nøktern økonomisk politikk. Det hjelper ikkje med ekstra overføringar dersom desse blir spiste opp av auka lønningar og prisar. Norske kommunar er òg tente med auka fridom til å bestemma sjølve korleis dei vil bruka sine ressursar. Derfor er det synd at regjeringspartia ikkje får fleire parti med på eit krafttak for å redusera øyremerking og detaljstyring. Alle parti har sine festtalar på dette feltet, men ikkje alle følgjer opp i verkelegheita. Det er noko fundamentalt gale med eit parti som kan hylla lokaldemokratiet den eine dagen, og krevja nye øyremerkte tiltak den andre dagen. Det blir ikkje fleirtal i dag for ei bestemt ramme til kommunane neste år. Kommunane gjer klokt i å planleggja ut frå Regjeringa sitt framlegg. Dersom det likevel blir regjeringsskifte, kan kanskje overføringane auka noko, men vinninga kan fort gå opp i spinninga. Regjeringa har prioritert kommuneøkonomien i denne perioden. Det vil Venstre halda fram med i neste periode, innanfor ein god økonomisk politikk som ikkje set dei gode resultata vi har oppnådd for arbeidsplassane, heimane og kommunane, på spel. Vi stemmer sjølvsagt saman med Kristeleg Folkeparti og Høgre òg i denne saka.