Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 1999-11-02:
Vi behandlar i dag St.prp. nr. 2 Forhandlinger om etablering av et IT- og kunnskapssenter på Fornebu. Men spørsmålet om oppretting av eit IT- og kunnskapssenter på Fornebu har vore behandla i så mange rundar og over så lang tid at det kan vere grunn til å minne om at allereie i innstillinga til statsbudsjettet for 1998 frå familie-, kultur- og administrasjonskomiteen sa alle, bortsett frå SV, at dei støtta planane om å opprette eit nasjonalt IT- og kunnskapssenter på Fornebu. Vidare sa dei at formålet var å skape eit senter av internasjonal betydning – eg gjentek: av internasjonal betydning – som skal medverke til ny næringsverksemd og nye utdanningsfunksjonar i samspel mellom forsking, utdanning og næring. Fleirtalet legg avgjerande vekt på at det blir bygt eit nettverkssamarbeid som sikrar tilstrekkeleg informasjons- og kompetanseflyt mellom dei internasjonale, nasjonale og lokale miljøa. Her vart det òg streka under at senteret ikkje måtte få utvikle seg til eit reint eigedomsprosjekt ut frå ønsket om kortsiktig gevinst, vidare at staten skulle delta aktivt i å realisere visjonen om eit internasjonalt attraktivt IT- og kunnskapssenter på Fornebu. Desse målsettingane og føringane har lege i botnen for stortingsfleirtalet gjennom alle rundane vi har hatt, men med den sittande regjeringa har vi kvar gong måtta flytte frå skanse til skanse. Behovet for å satse på eit slikt senter har etter mi meining berre blitt klårare og klårare. Likevel synest det som Regjeringa sitt opplegg er å skape eit kunnskapssenter ut frå kriteria minst mogleg seinast mogleg. Dette er sanneleg ikkje mykje offensiv næringspolitikk i ei tid der det nettopp er offensiv satsing vi så absolutt treng, når vi ser norsk industri med industrilokomotiv som blir bygde ned eller selde ut. Vi les og hører dagleg om situasjonen i Norsk Hydro, Elkem, Dyno, Aker RGI og Kværner. I tillegg kjem omstillingane og ønske om sal av norske finansinstitusjonar til utlandet. Vi ser òg alle nedgangen i dei to viktigaste industrielle clusterane vi har, det maritime og offshore. Dei nye forretningsområda som blir skapte i den nye økonomien, erstattar på ingen måte denne attendegangen i Noreg, i motsetnad til det vi ser i ein del andre europeiske land. Vi har likevel interessante moglegheiter, dersom styresmaktene gjennom sin politikk legg til rette for det. Ei skikkeleg satsing på eit IT- og kunnskapssenter på Fornebu vil vere eit viktig verkemiddel for å skape ny næringsvekst på eit område som har framtidsmoglegheiter i seg. Vi må utnytte våre komparative føremoner. Den norske befolkninga er avanserte brukarar. Det blir hevda at nordmenn ligg to år framfor resten av verda som brukarar av Internett og mobiltelefon. Eg refererer da m.a. til toppsjefen i det amerikanske IT-selskapet Oracle på telekomkonferansen Telecom-99 i Genève i midten av oktober i år. Fleire store IT-selskap var på den same konferansen samstemmige om at Norden er den mest avanserte marknaden for innovasjon innan IT og telekommunikasjon i heile verda. Dette gir seg også uttrykk i desse selskapa sin vilje til å satse i Norden. Med andre ord har Noreg ei moglegheit til å tiltrekke seg nødvendig teknologi og kompetanse frå andre land som grunnlag for å skape ny vekst i Noreg. Men det krev at norske styresmakter engasjerer seg for å utnytte denne moglegheita. Det er framleis slik at Noreg må konkurrere med resten av verda for å tiltrekke seg dei kunnskapsressursane landet treng. Skal vi lykkast, må det byggast kompetansemiljø som verkty for utvikling og ny næringsverksemd. Desse miljøa må vere sterke nok til å halde på dyktige folk, og dei må vere sterke nok til at folk frå andre land vil søkje seg dit fordi det er nyttig for deira eiga verksemd. Og dei må vere kopla saman i eit nasjonalt nettverk, slik at regionane både kan yte noko og dra vekslar på dei. Slike kunnskapsmiljø består av koplingar mellom høgare utdanning, forsking og næringsutvikling. Det gir studentar og forskarar viktige problem å arbeide med, og det kan gi verksemdene løysingar og innsikt dei kan nytte til utvikling av nye produkt og tenester. Slike miljø blir bygde opp fleire stader rundt om i verda. Vi ser nå også korleis det blir satsa, m.a. i Øresund-området. Dei fleste stadene blir utviklinga driven fram ved eit samarbeid mellom privat verksemd og offentlege styresmakter. Ei tilsvarande satsing kan vere naudsynt i Noreg når informasjonsteknologien kvar einaste dag endrar vår økonomi og våre levekår. På Fornebu har vi moglegheitene. Det kan vere verdt å nemne at samstundes som vi nå behandlar denne saka, sit Telenor og Telia og forhandlar om lokalisering av si framtidige satsing. Eg meiner det må leggast til rette for at Telenor-Telias satsing på den såkalla WAP-teknologien – teknologien som kombinerer mobiltelefoni og Internett, det kanskje viktigaste og raskast veksande teknologiområdet i verda – òg kan finne stad i Noreg. For Telenor vil det vere av avgjerande betydning at det blir skapa eit attraktivt kunnskapsmiljø i nærleiken av hovudkontoret på Fornebu. Jo sterkare miljø dess større er sjansane for at det nye felles konsernet vil satse på Fornebu og Noreg. Utanlandske IT-selskap sin vilje til å satse i Noreg heng nøye saman med at det blir skapa sterke utviklingsmiljø i tilknyting til Telenor på Fornebu. Dei etablerer seg der dei finn attraktive miljø. I denne situasjonen er det utruleg at Regjeringa sitt opplegg synest å vere – for å gjenta det enda ein gong – minst mogleg seinast mogleg. Den næringspolitiske hovudoppgåva burde tvert imot vere å skape eit sterkast mogleg fagmiljø som kan legge grunnlaget for å tiltrekke seg den teknologien og kompetansen Noreg treng for å skape ny næringsutvikling som kan kompensere for nedgangen i den etablerte industrien. Planane om eit kunnskapssenter på Fornebu er først og fremst eit næringutviklingsprosjekt. Som ei grunngjeving for det som ligg i innstillinga, har eg fokusert på eit perspektiv som vi må sette satsinga på eit IT- og kunnskapssenter på Fornebu inn i. Det blir derfor ikkje tid til å gå gjennom innstillinga og alle enkeltforholda der. Den kan representantane og andre lese sjølve. La meg berre nemne noko: Komitefleirtalet understrekar målet om eit internasjonalt konkurransedyktig IT- og kunnskapssenter som òg kan støtte opp om dei regionale utviklingsmiljøa. Skal ein lykkast, må det skapast attraktive fagmiljø, eit godt bumiljø og internasjonalt konkurransedyktige rammevilkår. Staten må vere ein aktiv pådrivar og medaktør i utviklinga. Komitefleirtalet meiner det største alternativet som er skissert i proposisjonen, vil styrkje totalkonseptet, og at det neppe vil vere ei god løysing med to ulike selskap. Legg ein alt inn i det felles eigarselskapet, vil ein unngå at nokon sit og forvaltar delar av dette senteret som eit reint eigedomsprosjekt utan å ta sin del av fellesutgiftene. Ei realisering av målsetjinga med senteret føreset ein samla plan og ei overordna styring av heile verksemda. Derfor bør staten vere med på eigarsida i eit felles eigarselskap som har ansvaret for heile utbygginga og utviklinga av kunnskapsmiljøet. Komitefleirtalet meiner at i val av interessent må ein vektlegge interessenten sine evner og planar for å knyte til seg kompetanse frå andre land, opplegg for samarbeid med regionane og tiltak for å utvikle miljø andre stader i landet, planar som viser korleis senteret skal medverke til ny næringsverksemd og vere ein motor for fornying for heile landet, og planar for samspel mellom forsking, utdanning og næringsverksemd. Innstillinga er ei oppfølging av det stortingsfleirtalet har stått for tidlegare, og kunne vore sagt så enkelt som at komiteen viser til merknader og tidlegare vedtak og føreset at Regjeringa følgjer det opp. Med dette vil eg rå Stortinget til å støtte komiteen si innstilling.