Astrid Marie Nistad (Arbeiderpartiet), 2000-06-13:
Komiteen har under handsaminga av Dokument nr. 8-forslaget frå Framstegspartiets leiar Carl I. Hagen og Jan Simonsen konstatert at dei tiltaka som er føreslegne innførte her i landet, ville gje oss dårlegare tiltak i forhold til utsending av grunnlause asylsøkjarar. Framstegspartiet sin iver etter å føreslå tiltak overfor flyktningar og asylsøkjarar veit vi om, men det kan vere på sin plass å kvalitetssikre ein del av dei forslaga som vert sette fram her i Stortinget. Å innføre danske tilstandar vil medføre at det tek lengre tid å få utsendt ein tydeleg grunnlaus asylsøkjar etter Framstegspartiet sitt forslag enn praksis er i dag. Ved grunnlause asylsøknader kan Utlendingsdirektoratet sende søkjaren ut av landet ved slutthandsaming av søknaden, utan å vente på klagehandsaming. I Danmark kan flyktningrådet klage vedtaket, og asylsøkjar kan ikkje sendast ut før klaga er handsama – ut frå Framstegspartiet sin politikk eit langt dårlegare forslag enn dagens norske lovgjeving. Men dermed er det ikkje sagt at vi ikkje kan verte betre på ein del område, for komiteen er i likskap med forslagsstillarane uroa over den veksande kriminaliteten blant asylsøkjarane. Vi ser det særleg innan valds- og vinningskriminalitet. Vi ser m.a. auka vald i asylmottaka og auke i simpelt tjuveri i forretningar og kjøpesenter. Vi ser at delar av det er organisert, vi ser at fleire kjem attende sjølv om dei alt er utviste som grunnlause asylsøkjarar. Desse er med på å skape uro og redsle i våre asylmottak. Difor er det viktig å kunne handsame desse søknadene raskt og effektivt, slik som Utlendingsdirektoratet legg opp til frå 1. juni i år. I dag har vi ingen restanse etter den innsatsen som er gjord i fellesskap med politiet og UDI på dette området. Vi ønskjer ikkje ei utvikling der vald og truslar vert daglegdagse i våre asylmottak. Difor er det viktig at UDI og dei ansvarlege ved kvart enkelt asylmottak har klåre reglar om kva som er tillate, og kva krav som vert sette til den enkelte asylant. Vi vil at dei som arbeider i asylmottaka, og dei som kjem for å søkje asyl, skal føle seg trygge i våre asylmottak. Det er viktig at asylmottaka kan gje tryggleik for alle partar. Dei som openbert ikkje tilfredsstiller krava til opphald, kan som sagt visast vekk før klage er handsama. Dagens regelverk gir høve til og vert brukt til å avslå opphald for dei som ikkje har grunn til å søkje asyl hos oss. Difor avviser komiteen å innføre ein «hurtigparagraf» i utlendingslova, slik som det er skildra i forslaget frå Framstegspartiet. Bakgrunnen er at vi i dag har ein god nok heimel for snøgg handsaming i utlendingslova § 15 første ledd. I tillegg føreslår Framstegspartiet å få naudsynt høve til eller heimel for utlendingsmyndigheitene til å halde særskilde asylsøkjarar i asylmottak med sterke avgrensingar i fridomen til å røre seg fritt, eller full forvaring på asylmottaket til søknaden er ferdig handsama. For desse skal det då opprettast særskilde mottak. Komiteen syner til at asylsøkjarar som vert utplasserte på ein mottaksstad i ein kommune, etter utlendingsforskriftenes § 59 første ledd har rett til å opphalde seg der til søknadene er handsama. Det er viktig at det ved asylmottaka vert skapt tillit mellom dei tilsette og asylsøkjarane. Dei som kjem til vårt land, har mist tillit til det samfunnet dei forlét, og tilliten må gjenskapast. Dei skal få råderett over eigen kvardag, og ikkje minst treng dei hjelp til å vinne att sine tidlegare sosiale roller. I tillegg er det viktig å få understreke at dei ved opphald i vårt land skal vere med og skape eit positivt bidrag til samfunnet. Dette siste må skje i forhold til evne, utdanning og dei moglegheiter som er til stades. Like fullt må det understrekast at alle som har søkt tilhald hos oss, har underlagt seg norsk lov og rett. Vert det utøvt vald eller andre kriminelle handlingar eller sett fram truslar, skal det meldast til norsk politi. Det er ikkje tvil om at asylsøkjarar som er kriminelle, skapar stor uro og uvisse i mottaka. Kriminell aktivitet skapar raskt uheldige effektar også utanfor mottaket. Etablering og drift vert vanskeleg, og kontakt mellom mottak og nærmiljø vert skadelidande. I slike tilfelle vert det også ofte skapt eit inntrykk av at alle ved mottaket er kriminelle, sjølv om det er eit fåtal som gjer seg skuldig i straffbare handlingar. Det er difor viktig at slike forhold vert melde til politiet med ein gong, og at politiet prioriterer desse. Fleirtalet i komiteen har avvist begge dei forslaga som Framstegspartiet har fremja i Dokument nr. 8, med den grunngjevinga eg her har kome med.