Anita Apelthun Sæle (Kristelig Folkeparti), 2002-06-20:
Eg vil starta med ærleg å innrømma at dette har vore ei vanskeleg sak både for Kristeleg Folkeparti og for meg. Kristeleg Folkeparti er oppteke av nærleiksprinsippet, av folkestyret og av at dei som er sette til å ta avgjersler, skal ha lojalitet nedover mot folket, ikkje oppover mot eit vesen, eit direktorat eller endåtil staten. Det har prega standpunkta våre. Det var grunnen til at Kristeleg Folkeparti kjempa mot statleg styring av sjukehusa våre der folk ikkje lenger kan nå dei som styrer denne viktige delen av helsevesenet vårt. Det var styrande for våre standpunkt i fjor sommar. Det har vi, meiner eg, også vareteke i Sem-erklæringa, trass i dei endringane som denne saka presenterer. At vi i Sem-erklæringa i tillegg har som mål å bidra til ein reduksjon av byråkratiet, er i god tradisjon frå sentrumsregjeringa sin visjon om eit enklare Noreg. Nærleiksprinsippet er viktig når landbruk og miljøoppgåver no vert flytta til kommunane. Det er på kommunalt nivå at desse oppgåvene bør få si løysing. Slik tek vi også vare på den folkevalde styringa, som jo fungerer utmerkt i kommunane våre. Eg meiner at kommunane også kan handtera BU-midlane, bygdeutviklingsmidlane, på ein tilfredsstillande måte. Men avstemminga vil avgjera om dei vert flytta, eller om dei vert hos SND. Kunne fylka ha gjort denne jobben? Sjølvsagt. Eg har stor tru på fylkeskommunen som regional utviklingsaktør. Regionen kunne vareta både landbruksinteressene og miljøinteressene på ein utmerkt måte. Men kommunane er endå nærare dei som skal leva med vedtaka. Det er eit solid fleirtal i komiteen som er einig i at fylkeskommunen skal styrkjast som regional utviklingsaktør. Intensjonane er at fylkeskommunen skal vera ein viktig samarbeidspartnar for næringslivet, kommunane og den ytre staten. At fylkeskommunen skal få mynde når det gjeld forvaltinga av distrikts- og regionalpolitiske verkemiddel, sluttar også eit breitt fleirtal seg til. Det er faktisk berre Framstegspartiet som heilt vil leggja ned regionalt folkevalt nivå. Å skaffa nok og rett kompetanse for at næringslivet skal ekspandera og nyskaping skje, vert ei utfordring i alle landsdelar. Fylkeskommunen vil spela ei heilt sentral rolle her. Regjeringa sin moderniseringspolitikk inneber også auka delegering og desentralisering. Fleksibilitet og mindre regelstyring betyr auka fridom og større handlingsrom for fylkeskommunen på sektorområde som kultur, som dei har ansvar for, samferdsel, folkehelse og naturlegvis utdanning. Også regionale statsetatar skal verta fristilte, og det trur Kristeleg Folkeparti vil skapa moglegheiter for ein spennande partnarskap på regionalt nivå. Oppland fylkeskommune sitt prosjekt «Fritt fram» er eit eksempel på korleis ein kan skapa entusiasme og handling. Regjeringa opnar for forsøk. Det er positivt. Det er viktig at fylkeskommunar som slår seg saman, skal få behalda effektiviseringsgevinsten, om den skulle finnast. Mest revolusjonerande er vel forsøket med einskapsfylke. At den regionale staten vert integrert med det regionale folkevalde nivået, synest eg er spennande og utfordrande. Resultatet vil verta ein meir oversiktleg og forståeleg region for meinigmann. At fylkeskommunen, fylkesmannen, Statens Utdanningskontor og fylkeslegeembeta vert integrerte, må innebera ei forenkling. Det må også vera mogleg å skilja ut kontroll og tilsyn frå dei mange oppgåvene som er prega av skjønn, og leggja dei siste inn under folkevald styring. Dette er ei moglegheit for demokratisering. Regjeringa ynskjer å halda fylkeslandbruksstyra ved lag. For at det ikkje skal oppstå ein uklar situasjon, trekkjer Høgre og Kristeleg Folkeparti sitt mindretalsforslag, forslag nr. 2, og vi nøyer oss då med å stemma mot forslag til vedtak III. Mi anbefaling til Kristeleg Folkeparti sine medlemer er å stemma for I og mot andre forslag.