Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2018-12-05:
Eg skal nok ikkje bruke heile 15 minutt. Det er mykje som er sagt i denne debatten, som eg ikkje ser behov for å gjenta. Men som leiar og medlem av justiskomiteen har eg lyst til å kome med nokre betraktningar sett derfrå. Det er slik at denne debatten ikkje berre handlar om bygg, og den handlar slettes ikkje berre om betong. Eg vil trekkje fram ein merknad frå fleirtalet i komiteen, som understrekar at Riksrevisjonens rapport òg har peikt på dårleg samspel mellom viktige aktørar. Fleirtalet viser til at betre samspel mellom politi, forsvar, fylkesmenn, fylkeskommunar, kommunar og friviljuge organisasjonar er ein hovudnykel til betre beredskap. Vidare seier fleirtalet at samfunnet dei siste åra har blitt meir sårbart på grunn av overgang til elektronisk kommunikasjon og satellittbaserte tenester, noko som sterkt påverkar energiforsyninga, olje- og gassproduksjonen, vatnforsyninga, dei finansielle tenestene, helse- og omsorgssektoren, transport og infrastruktur, fellesfunksjonar og styringsapparat osv., og at dette skapar store utfordringar i samfunnets arbeid for å etablere god kriseleiing og evne til å møte digitale angrep. Fleirtalet meiner desse temaa høyrer heime i ein ny totalberedskapskommisjon. For oss i Arbeidarpartiet og justiskomiteen er temaet om totalberedskapskommisjonen godt kjent. Me behandla eit representantforslag frå Senterpartiet der ein bad regjeringa setje ned ein totalberedskapskommisjon. Arbeidarpartiet støtta det forslaget, men det blei nedstemt i Stortinget. Regjeringspartia meinte at ein skulle vente til ein var ferdig med andre reformer før ein gjorde det. Dommen frå Riksrevisjonen over regjeringas arbeid er nådelaust presis: «Mangelfull grunnsikring kan føre til at viktige og kritiske samfunnsfunksjoner i politiet faller bort ved uønskede hendelser. Dette kan få alvorlige følger for den nasjonale krisehåndteringen og beredskapen». Det sa riksrevisor Per-Kristian Foss då den siste rapporten blei lagd fram i vår. Eg er òg bekymra for oppfølginga av politireforma. Justisministeren sa som eit innskot i innlegget sitt i denne diskusjonen at det har vore ein historisk vekst i bemanninga i politiet. Men me kjem no til å gå inn i eit år – 2019 – då mange av dei største politidistrikta, men òg nokre av dei mindre, varslar kraftig nedbemanning. Her i Oslo politidistrikt snakkar me kanskje om ei nedbemanning på 130–150 stillingar. I Sør-Øst snakkar ein om 50. I Nordland har ein snakka om 40, og eg kunne ha halde fram med å liste opp. Kvifor nemner eg dette? Det er fordi dette er ein heilt sentral del av terrorberedskapen og grunnberedskapen. Årsaka til at eg nemner det i denne debatten, heng saman med det tidlegare politidirektør Humlegård sa under høyringa den 27. august, nemleg: «Det er altså slik at politiet har planer for flere hundre objekt landet rundt. Det er bare i 25 pst. av disse at vi har planlagt for forhåndsbistand av Forsvaret, og i tillegg, som jeg sa, er politiet etter politiloven § 2 ansvarlig for flere tusen objekt som det ikke er lagt planer for. Så vår kapasitet til å sikre vil være avhengig av dette. Det blir politidistriktene innenfor sitt eget distrikt som må prioritere sine ressurser. Er det et trusselbilde som er nasjonalt, vil Politidirektoratet ta en rolle i å koordinere bruken av sikringsstyrker.» Eg nemner dette her, fordi det er for mange av regjeringspartia i denne debatten som vil ha det til at det ikkje òg handlar om dette. Det gjer det. Eg er bekymra for at underfinansieringa av politidistrikta òg for neste år kjem til å svekkje beredskapsevna. Gjørv-kommisjonen var veldig tydeleg på at den viktigaste beredskapen blei utført av det ordinære politiet. Stortinget vil be regjeringa beklage den manglande oppfølginga i denne saka. Det meiner eg statsministeren òg burde gjort.