Terje Breivik (Venstre), 2016-06-13:
På éi side er dette ei vanskeleg sak, på ei anna side tilsvarande enkel. For å starta med det siste: Det var utvilsamt fornuftig og nødvendig av EU å harmonisera og innføra strengare regulering av finansmarknadene, for slik vonleg å unngå ei ny finanskrise. Norske styresmakter og norsk finansnæring har vore tidleg ute og ikkje berre harmonisert regelverket med EU sitt, men òg sikra at norske finansinstitusjonar anno 2016 i regelen er dei mest solide i klassen. Sidan EU i 2010 oppretta nye tilsynsordningar for finansnæringane, har norsk finansnæring i praksis kunna fortsetja å konkurrera som om dei var ein del av den indre marknaden. Like lenge har det lege i korta – både den raud-grøne regjeringa og dagens regjering har lagt ned betydelege ressursar dei siste seks åra for å finna ei løysing – at Noreg ville formalisera samarbeidet. EU har difor behandla næringa tilnærma på linje med dei som er heimehøyrande i EU-land. To regjeringar har skapt forventningar om at Noreg formelt kjem til å slutta seg til samarbeidet. Godviljen som byggjer på eit slikt faktum, kan fort forsvinna om me seier nei eller utset avgjerda ytterlegare. Sjølv om finansnæringa i norsk samanheng er ei stor og viktig næring med 50 000 sysselsette, er nok næringane våre dessverre langt meir avhengige av EU enn EU er av dei. Eit anna argument på den enkle sida er omsynet til internasjonalt samarbeid og samkvem og internasjonal handel. Er det ei næring som verkeleg symboliserer det, må det vera finansnæringa og infrastrukturbetydninga ho har for meir eller mindre alt anna næringsliv og for forbrukarane våre. Solidaritet, dialog, demokrati, opne grenser, felles europeiske verdiar – nitid utvikla og institusjonaliserte gjennom 70 år – er no under press. Solidariteten som har gjort at rike land har vore villige til å forfordela fattige land, er trua, og vera-seg-sjølv-nok-nasjonalisme og egoisme vinn fram på urovekkjande vis. Er det eitt tidspunkt då det kanskje er viktigare enn nokon gong å vera ein pådrivar for internasjonalt samarbeid og samkvem, ikkje minst med gode naboar i Europa, er det i dag. Så til det meir vanskelege – Grunnlova § 115. Formelt sett er fleirtalet i dag på trygg grunn når dei gjev frå seg suverenitet til EFTA med minst tre fjerdedels fleirtal. Klart er det òg at saka har vore vurdert og utgreidd grundig og lenge, og påstanden om at saka vert hasta av garde, er faktamessig urimeleg. Det er likevel ikkje vanskeleg å forstå og ha respekt for påstanden om at modellen regjeringa føreslår, er ein konstitusjonell konstruksjon, og at det vert stilt spørsmål ved om EFTA gjennom ESA berre vert eit reint sandpåstrøingsorgan, og at me reelt sett gjev frå oss suverenitet direkte til EU-institusjonar. Det medfører i så fall ikkje noko vesentleg nytt. Det har vore ein regel Stortinget har vore vel forlikt med på fleire område sidan EØS-avtalen vart vedteken, og som har tent norske interesser etter måten godt. Også på finanstilsynsområdet vert praksis truleg at ESA berre vidarefører vedtak som kjem på bordet deira. Fasit vil òg sannsynlegvis vera at det som oftast vil vera både fornuftig og til fordel for norsk finansnæring, norske forbrukarar og norske interesser. Når ulike EU-organ gjer vedtak som er problematiske for Noreg og openbert ikkje fornuftige – og det skjer – meiner Venstre me bør utfordra EU langt oftare enn me har for vane. Suverenitetsavståing i denne saka vedkjem primært Finanstilsynet. Finanstilsynet sjølv tilrår sterkt at Stortinget seier ja. For Finanstilsynet representerer ikkje eit ja noka stor praktisk endring, om det vert endring i det heile. Dei skal framleis driva tilsyn med norske bankar og forsikringsselskap, og dei kan framleis vera av dei beste – eit mønsterbruk for resten av kollegaene i Europa – kva gjeld å stilla strenge krav og slik sett ikkje svekkja, men tvert imot bidra til å auka tryggleiken for norske verksemder og vera til fordel for både norske interesser og det europeiske samarbeidet. Avslutningsvis nyttar eg òg høvet til å takka saksordføraren for godt og grundig arbeid og for jobben som er gjord i komiteen.