Jenny Klinge (Senterpartiet), 2020-05-28:
Domstolane våre har vore gjennom ei turbulent og usikker tid med sentraliseringsforslag i fleire rundar over fleire år. Det siste året har det vorte lagt fram eit kommisjonsarbeid med nedlegging av mange tingrettar som ein klar konklusjon. Deretter kom det forslag frå regjeringa om samanslåing av rettskretsar som ein alternativ måte å sentralisere og få bort tingrettar på. Undervegs i denne tida med usikkerheit kring framtida til domstolane har det somme plassar vorte drøfta korleis det kunne vere mogleg å finne lokale løysingar som kunne kome denne nasjonalt styrte og potensielt massive sentraliseringa av domstolar i forkjøpet. Politisk einigheit mellom oss i Senterpartiet, Arbeidarpartiet, SV og Framstegspartiet har nyleg avgjort at den overordna domstolstrukturen ligg fast. Då er det opplagt rett at også lokalt initierte samanslåingar, som kan knytast til den nemnde usikkerheita for framtida til domstolane, ikkje blir gjennomførte utan at Stortinget får seie sitt om saka. Denne debatten, med påfølgjande vedtak i dag, er i praksis eit rykk i nødbremsen som er heilt på sin plass. Forslaget som fleirtalet går inn for, er slik: «Stortinget ber regjeringen komme til Stortinget med en egen sak før sammenslåing av tingretter i Østfold og på Romerike eventuelt gjennomføres, og at sammenslåing av disse tingrettene stilles i bero frem til saken er behandlet.» Fleirtalet lyttar til folk i dag. Det har vore retta kritikk mot prosessane på Romerike og i Østfold, bl.a. frå tilsette, kommunar og advokatmiljø som ikkje har følt seg høyrde, og som er bekymra for at viktige tenester og arbeidsplassar forsvinn utan brei og offentleg debatt. Når det gjeld den felles leiinga som vart innført ved tingrettane i Halden og i Fredrikstad, føyer det seg inn i rekkja av liknande saker der Domstoladministrasjonen ikkje bruker heimelen for å innføre felles leiing som ein unntaksregel, men ut frå tilfellet og kvar sorenskrivarar blir pensjonerte. Dessverre har det at domstolar har innført felles leiing, ikkje skjerma desse domstolane mot samanslåingsforslag, slik ein skulle tru kunne skje ut frå det både Domstoladministrasjonen og regjeringa har sagt tidlegare. I den store runden med samanslåingar som regjeringa gjorde framlegg om i høyringsrunden no i vår, har slike domstolar vore like utsette som dei andre domstolane. Senterpartiet la allereie i 2006 fram sitt første forslag mot at domstolar kan ha felles leiing, og vi håpar på gjennomslag for også dette snart. Prosessen fram mot å slå saman tingrettane i Fredrikstad, Halden, Sarpsborg og Moss har som nemnt fått kritikk frå fleire hald, m.a. fordi konsekvensane av ei samanslåing er mangelfullt greidde ut. Eg vil understreke tilleggsdimensjonen – at mange med god grunn gjekk ut frå at det uansett kom til å kome ei massiv samanslåing av tingrettar i landet vårt. I og med at det no er avklart politisk at denne samanslåinga ikkje kjem, er det rett at lokale prosessar også blir bremsa eller heilt stoppa. Så får heller regjeringa kome med konkrete saker til Stortinget som vi kan vurdere ut frå korleis prosessane har vorte gjennomførte, og kva som er dei konkrete framlegga. Vi i Senterpartiet er veldig glade for at det var mogleg å få fleirtal på Stortinget for å behalde den mangfaldige tingrettsstrukturen som vi har. Då er det naturleg for oss også å bidra til å sikre at det kan vere mogleg å halde fram med å ha ein mangfaldig struktur på tingrettane også i Østfold og på Romerike. Når det gjeld dei dramatiske vendingane som representanten Peter Frølich valde om denne saka, er det tydeleg at han og partiet hans talar med andre dommarar og andre folk rundt om i landet enn det vi i Senterpartiet gjer. Det som går att overfor oss, er ei stor glede over at det går an å få til å snu den stadige sentraliseringa, både når det gjeld den overordna strukturen, og når det gjeld denne konkrete saka.