Bjørn Jacobsen (Sosialistisk Venstreparti), 2003-12-04:
Folk eg snakkar med, spør seg: Har vi godt nok forsvar i nordområda? Vi veit alle saman at vi er i Kosovo, vi er i Irak, og vi er i Afghanistan, men mange spør seg: Manglar vi ikkje sikkerheit langs kysten? Russarane satsar som aldri før oppe i nordvest. Oljeterminalen som kjem på Kolahalvøya, vil medføre ein oljetransport langs kysten vår som er like stor som den samla norske oljeproduksjonen pr. dags dato. Den russiske aktiviteten kan vere bra for den norske skips- og handelsflåten, om vi er til stades, og for samarbeidet med russarane. Men det finst veldig mange utfordringar. Når russarane ikkje tenkjer på å stille krav om doble skrog på båtar som skal transportere olje frå Murmansk langs norskekysten og ut i verda, har vi eit problem. Det kjem tydelege signal frå Russland om at fraktene skal leggjast ut på den internasjonale fraktmarknaden, med dei avgrensingane som i dag finst i høve til miljø og sikkerheit. Norges Rederiforbund har sagt at det er eit problem med lågkosttransport i samband med kvaliteten på skipa, det tekniske utstyret og graden av utdanning blant mannskapet. Kan vi risikere at desse lågkostprinsippa blir regjerande for den framtidige transporten av olje langs norskekysten? Svaret er heilt klart nei. Kan vi t.d., som statsråden kjenner godt til, risikere at torsken i Borgundfjorden rett og slett blir utradert fordi vi får ei stor oljeulykke langs kysten? Har vi god nok sikkerheit? Satsar vi nok pengar på dette sikkerheitsarbeidet? Beringstredet kan bli opna for transport til Asia, og vi får ei dreiing av sjøtransporten til endå meir sårbare område. Det burde vore moglegheit til å få knesett internasjonale standardar om doble skrog på båtar som skal gå i utsette område. Noreg kan gjere dei store utfordringane vi har austover, til noko positivt for sysselsetjinga og miljøet, og der bør Forsvaret ha ei sentral rolle i høve til å utøve suverenitet og miljøkontroll. Noreg treng ein meir heilskapleg forsvars- og sikkerheitspolitikk, som også i større grad omfattar nordområda. Vi i SV har støtta nedbygginga av invasjonsforsvaret i nord, men det er klart at vi framleis må handtere nordområda slik at vi tek hand om vår suverenitet i denne delen av landet på ein klar måte. Det vi er svært bekymra for, er kva slags miljøforsvar vi har i nord. Vi er også bekymra i høve til kva vekt det blir lagt på samarbeidet med Russland i ei rekkje saker. Under den kalde krigen var SVs rolle ofte å be Noreg om å medverke til ein politikk frå norsk side som kunne føre til avspenning og nedbygging av blokker. I dag ser vi heilt klart nye utfordringar i høve til Russland. Det er potensial for mykje sosial uro, det er betydelege miljøtruslar knytte til atomsikkerheit og oljefrakt, og ikkje minst er det betydelege helsetruslar knytte til spreiing av aids og tuberkulose i Russland. SV meiner at Noreg både har ei sterk eigeninteresse i og ei moralsk forplikting til å yte betydeleg støtte til Russlands handtering av desse problema. Vi må både stille krav til at russarane tek dette alvorleg, og vi må tilby all den assistansen vi kan. Vi tolkar det ikkje som noka klar vilje til dette når bistanden til denne regionen faktisk har lege under kniven ved fleire budsjett. Det er inga bevisst vilje frå Regjeringas side – frå noko departement – til aktivt å løyve pengar til dette viktige arbeidet. Frå SVs side kan vi tenkje oss fleire tiltak som bør setjast ut i livet. Ansvaret for overvaking, beredskap og førebygging av miljøulykker og alvorleg forureining må ikkje vere uklart. Uklare ansvarsforhold kan koste svært mykje om ei større krise skulle oppstå. Større ressursar må setjast inn for å førebyggje slike kriser. Det er ingen tvil om at vi må trappe opp innsatsen for langsiktig atomopprydding. Vi må styrkje oljevernberedskapen. Når vi ikkje eingong har skikkeleg slepebåtkapasitet, er vi ute å kjøre. Ein havgåande slepebåt må vere stasjonert i Finnmark, og faren for akutt og dramatisk oljeforureining som følgje av havari med ein russisk oljetankar er stor. Vi må tore å styrkje samarbeidet med Russland. Vi må få ein avtale med Russland om at oljetankarar som blir nytta til transport i Barentshavet, også må følgje EUs og andre internasjonale krav til oljetankarar med omsyn til doble skrog, godt navigeringssystem og at skipa er klassifiserte etter dei strengaste krava. Og sist, men ikkje minst: Eg trur at skal forsvarsviljen i folket haldast oppe, er vi avhengige av å ha eit forsvar som lever opp til dei forventingane som er blant folket om at norsk territorium skal forsvarast mot dei nye miljøutfordringane i nord. Og vi skal ha sikkerheit langs kysten, og vi skal tore å bruke dei ressursane vi har her heime, til å gjere det arbeidet skikkeleg.