Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2011-12-13:
Sidan alle, både den eine og den andre, understrekar at dei er forsvarsvener, kan òg eg gjera det, men spørsmålet er kva slags forsvar ein er ven av. Det kan sikkert vera ein debatt om korleis ein ønskjer seg dette forsvaret. No har me ei raud-grøn regjering, som fører ein politikk som SV på enkelte område er kritisk til, men uansett står me inne for det som skjer. Eg vil gratulera statsråd Barth Eide med jobben. Han har jo ein erfaringsbakgrunn som gjer at det er gode moglegheiter for å håpa på at det blir eit godt resultat her. Eg hugsar til og med debattane tilbake på 1990-talet, med Barth Eide som kunnskapsrik og viktig strateg. Det blir spennande. Men det blir jaggu meg utfordrande òg. For med Lundteigen sin veldig gode saksordførarmerknad, som eit samrøystes storting har slutta seg til, og hans innlegg med relativt ramsalt kritikk, står det ganske betydelege utfordringar i kø for statsråden når det gjeld å starta eit oppryddingsarbeid. No har ikkje eg vore på Stortinget like lenge som Per-Kristian Foss og Marit Nybakk – det skal eg ha – men eg har no vore her i 14 ½ år. Eg veit ikkje kor mange dusin forsvarsministrar som har kome opp hit, på talarstolen, og fortalt at no er det slutt, no skal det ryddast opp, no er økonomien på plass, og no skal det bli orden i sakene. Sånn har det aldri blitt, og det er problemet. Som statsråden og sikkert andre hugsar, hadde me fleire episodar. Me hadde bl.a. ein episode der me bygde kystfort til nokre milliardar kroner, som alle visste at me ikkje skulle bruka. Me skulle leggja dei ned etterpå, men me bygde dei ferdig, for det var planen. Så hadde me ei sak der me skulle fiksa litt på F-16-flya våre, der ein ikkje visste om prislister osv. Det var ikkje noko anbod, det blei berre føreteke ein nærmast under-bordet-handel på 2,4 mrd. kr. Så hadde me eit rekneskapssystem som heitte Golf. Det kosta 1 mrd. kr, og det blei heller ikkje nokon stor suksess. Så hadde me fregattinvesteringane, som SV stemte imot, og det dreidde seg om ei investering på – blei det sagt – 12,7 mrd. kr, men som no nærmar seg vel 25 mrd. kr. Så mi erfaring etter 14 ½ år på Stortinget er den same som Riksrevisjonens, som påpeikar at her må det ryddast opp. Forsvarsministrane kjem opp på talarstolen og seier at no skal dette skje, no har me instrumenta, og no har me den spaden me skal bruka. Men så viser Riksrevisjonen gong etter gong til at spaden ikkje er brukt. Der er det ei utfordring til statsråden; å få tatt spaden i bruk, slik at det skjer noko. Eg synest at noko av det som er frustrerande når du er politikar, er at når ein skriv ein slik merknad som fleirtalet har gjort i dag, som er veldig tydeleg på kva som må gjerast, så kjem gjerne Riksrevisjonen neste år med ei tilsvarande påpeiking nok ein gong, noko eg har opplevd i dei åra eg har vore her på Stortinget, med omsyn til forsvarsministeren. Det tek litt luven frå parlamentet når me forlanger at det skal ryddast opp, og så skjer det ikkje. Her har statsråden verkeleg ei utfordring når det gjeld å oppfylla dette. Lat meg òg til slutt gripa fatt i det som bl.a. representanten Per-Kristian Foss tok opp, det som no skjer med jagarflyinvesteringane, og som har versert ganske mykje i media allereie. Nokon seier at det er Aftenposten som er på villspor, har eg registrert. Andre, som grev i andre land, seier at det er nokre poeng, og at det er nokre uklarheiter. Statsråden sjølv bekreftar uvissa knytt til talet tidlegare i debatten. Kor vil prisen gå i forhold til det talet som blir produsert? Det er framleis usikkerheitsmoment knytte til dette jagarflyet – som er det beste, men òg det billegaste – som me no ikkje veit kva kostar. Så her er det ein del utfordringar der eg meiner ein skal gå litt audmjukt til verks, ikkje berre når det gjeld openheit, men faktisk sjå på Danmark, f.eks., som har gjort ein eigen førehandsrevisjon og sett på ei anna løysing. Sånn kan ein kritisk gå gjennom sin handlemåte, med bakgrunn i den historia som eg no kort har fortalt, om korleis Forsvarsdepartementet bl.a. har opptredd når det gjeld investeringar, noko som har ført til store overskridingar. Eg trur ikkje at den raud-grøne regjeringa er tent med å få ei gigantsak – altså viss den største landjordsinvesteringa nokosinne blir ei gigantisk skandalesak, som den raud-grøne regjeringa har gått inn for, med statsråd Barth Eide i spissen.