Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2013-06-20:
Kommunepolitikken er eitt av dei områda som mest tydeleg syner skilnaden etter kven som styrer. Det har òg debatten her i dag vist. Kommuneopplegget for neste år følgjer opp den linja som regjeringa har hatt i snart åtte år. Men ved slutten av sesjonen kan det vere greitt å sjå litt tilbake og kanskje driste seg til å sjå litt framover. Der den førre regjeringa stramma inn i kommunane sine budsjett, har me gitt handlingsrom. I snitt har kommunane tilsett 10 300 personar kvart år medan me har styrt. Det er i hovudsak folk som er i direkte dialog og gir direkte tenester til innbyggjarane. Under Bondevik II-regjeringa, med Erna Solberg i stolen, var snittet 1 800. Skattelette var viktigare enn lokal velferd. Der den førre regjeringa svekte distriktssatsinga, har me sikra småkommunane moglegheiter, m.a. gjennom småkommunetilskot og regionale utviklingsmidlar. Desse verkemidla går ei usikker framtid i møte ved eit regjeringsskifte. Der den førre regjeringa lét rike kommunar verte rikare og dei fattige sakke akterut, har me utjamna skatteinntektene meir. Alle kommunar skal ha moglegheit til å yte gode tenester. Difor tek me litt frå kommunane med dei høgaste skatteinntektene for å gi til dei med dei lågaste. Dette har Høgre sagt at dei vil reversere. Eit skifte til hausten vil verte dramatisk for dei 373 kommunane som vil tape på ei slik reversering. Kommuneproposisjonen for 2014 syner tydeleg i kva retning me vil fortsetje. Regjeringa ynskjer gode lokalsamfunn som kan gi gode tenester til innbyggarane sine i heile landet. Det er ikkje slik, som enkelte vil framstille det som, at ein er minst nøgd med tenestene i dei mindre kommunane. Tvert om er det slik at det er i dei minste kommunane ein er mest nøgd med tenestene. Frå enkelte vert det forsøkt med ei svartmåling av situasjonen i kommunane. Sanninga er, som Kommunal Rapport hadde skrive på heile framsida for ei tid sidan, at det går betre. Det går eigentleg veldig bra. Ein yter gode tenester. Inntektene til sektoren har reelt auka med 67,6 mrd. kr frå 2005 til 2013, og kommunane har brukt inntektene godt. I åra frå 2006 til 2012 har det vorte 59 000 fleire årsverk i kommunesektoren. I all hovudsak er det tenesteytinga som er viktigast for kvardagen til folk. Me vert fleire i dette landet. Det gjer det nødvendig å byggje ut tenestene. Eg vil spesielt nemne to område som har vakse kraftig. Rundt 25 000 av dei nye årsverka i kommunesektoren har kome i pleie og omsorg. Fleire med behov for pleie og omsorg får hjelp tilpassa dei utfordringane dei har. Me har fått betre lege- og fysioterapidekning, og fleire av bebuarane på sjukeheim har fått einerom. Ei anna teneste som har auka kraftig, er barnehage. Vårt mål er å sikre alle ungar eit barnehagetilbod med høg kvalitet til låg pris. Sidan 2005 har 62 000 fleire ungar fått plass i barnehage, og barnehagedekninga har auka monaleg. Det betyr noko for dei ungane, og det betyr noko for foreldra, som veit at ungane har ein trygg kvardag. Regjeringa held fram satsinga på kommunesektoren. I kommuneproposisjonen for neste år varslar regjeringa vekst i samla inntekter på mellom 6 mrd. kr og 6,5 mrd. kr – av dette mellom 5 mrd. kr og 5,5 mrd. kr som frie inntekter. Den føreslegne inntektsveksten legg til rette for styrking av det kommunale tenestetilbodet – igjen. Fylkeskommunane får 1 mrd. kr av den varsla veksten i frie inntekter, og dette er 0,5 mrd. kr i opptrapping til satsing på fornying og opprusting av fylkesvegane. Mellom 4 mrd. kr og 4,5 mrd. kr av veksten går til frie inntekter til kommunane – som dei kan disponere til det den enkelte kommunen har mest behov for. Det er historisk låg øyremerking. Når eg høyrer Framstegspartiet frå denne talarstolen, må eg spørje meg kva framtid kommunane går inn i viss leiaren i Framstegspartiet skal verte finansminister, og kanskje skal dei òg ha kommunalministeren. Det vert stram styring. Det vert øyremerking, og det vert staten som skal overta ansvaret. Kva skal eigentleg vere kommunane sine oppgåver i ei slik organisering? Det kunne det vore interessant å høyre noko om. Kommunane må tenkje nytt om korleis dei løyser oppgåvene. Difor har me lagt fram ein innovasjonsstrategi for kommunesektoren. I strategien vert det lagt vekt på tverrsektorielt samarbeid, me skal få til eit studium i innovasjon, og me skal utvikle kommunane til å verte endå meir nyskapande enn dei er i dag. Det er slik at dei fleste statlege reformene har starta i ein eller fleire kommunar – sist no Samhandlingsreforma, som me har innført i landet.