Tor Bremer (Arbeiderpartiet), 2012-10-09:
Eg trur at alle deler intensjonen i det framlagte forslaget. Dette er ikkje noko særnorsk fenomen. Dette er eit forhold som dei fleste land diskuterer – altså temaet læraren sin faglege og pedagogiske kompetanse. Det er òg slik at i alle land er det stor forskjell på prestasjonane til elevane frå skule til skule. Slik er det òg i Noreg. Det er alvorleg, men vel så alvorlig er det at det er mange gonger så stor skilnad i prestasjonane til elevane frå klasserom til klasserom. Kva fortel det oss? Jo, det fortel oss at det er stor skilnad i kompetansen lærarane imellom. I dag har me ein solid stamme av lærarar i skulen med ei god utdanning, som difor har ein godkjend kompetanse for utdanning, men me har òg mange mellombels tilsette i skulen utan ein nødvendig lærarkompetanse i undervisningsstillinga. Mange av dei gjer ein god jobb, naturlegvis, men det er eit ønske om å få flest mogleg til å ha ei godkjend lærarutdanning i botnen. Dette er litt av bakgrunnen for at regjeringa nyleg la fram eit lovforslag om at det skal innførast eit krav om relevant fagkompetanse for å kunna undervisa i eit fag. I den framlagde lovproposisjonen vert det varsla om at endringane vil innebera krav om 60 relevante studiepoeng for å undervisa i dei fleste faga på vidaregåande skule. Det same poengkravet vil gjelda for undervisning i norsk/samisk, matematikk og engelsk på ungdomsskulen. For dei fleste andre faga i ungdomsskulen og i norsk/samisk og matematikk på barnetrinnet, vert kravet 30 studiepoeng. Kravet skal ikkje gjelda for dagens lærarar som har ei utdanning frå tidlegare. Dette forholdet blir – som ein sikkert har lagt merke til – konkretisert i ei forskrift som skal ut på høyring. Når det gjeld dagens system, er det ikkje slik at ein er utan noka form for styring av problemstillinga. Kompetansereglane er i dag knytte til å verta tilsett i ei undervisningsstilling – kort og godt om ein har nødvendig relevant, fagleg og pedagogisk kompetanse. Dette er det naturleg nok skuleeigaren som har ansvaret for. Poenget er at kompetansen må vera tilpassa lokale behov. Nasjonalt ligg ansvaret på etter- og vidareutdanninga, som skal bidra til at lærarane når ein ønskt kompetanse i dei faga som vedkommande skal undervisa i. I statsbudsjettet, som vart lagt fram i går, var det også ei tydeleg presisering av retninga på etterutdanningane. Lesing, skriving og rekning skal prioriterast i lag med kunnskap i klasseleiing. Dette er både rette, tydelege og nødvendige signal. Lærarane våre har dei viktigaste leiarfunksjonane i samfunnet, og difor må dette på plass også i etterutdanningane. Eg vil også signalisere at me frå Arbeidarpartiet si side ser at me òg må vera villige til å ta ein debatt om dagens ordning kan overleva i eit lengre tidsperspektiv. Altså: Har du ei fullført lærarutdanning, ja, så er du automatisk godkjend til å kunna undervisa. Spørsmålet er om me må vurdera å innføra ei slags ordning med sertifiserting for lærarar og skuleleiarar, som bl.a. òg inneheld ein rett og plikt til etter- og vidareutdanning. Uansett: GNIST-partnarskapen og strategien «Kompetanse for kvalitet» er per i dag ein god måte å organisera satsinga med rekruttering og auka lærarkompetanse på. Det blir spennande å følgja utviklinga framover, spesielt om skuleeigarane er sitt ansvar bevisst og vil prioritera nokre av dei viktigaste tiltaka for å heva kvaliteten i skulen, nemleg læraren sin kunnskap og kompetanse.