Solveig Sundbø Abrahamsen (Høyre), 2014-06-20:
Differensiert arbeidsgjevaravgift er eit av dei viktigaste distriktspolitiske verkemidla i Noreg. Ordninga er ubyråkratisk og treffsikker og stimulerer arbeidsmarknaden i distrikta – noko som er viktig når det gjeld busetjing. Denne ordninga sikrar grunnlaget for lønsam drift for veldig mange bedrifter i distrikta. Differensiert arbeidsgjevaravgift inneber at arbeidsgjevarar i distrikta har ei lågare arbeidsgjevaravgift enn den generelle satsen på 14,1 pst. Kommunane er inndelte i soner, graderte frå 0 til 14,1 pst. i dei ulike sonene. Det er uheldig at Noreg no må leggje nye retningsliner til grunn for vidareføring av differensiert arbeidsgjevaravgift. Ordninga med differensiert arbeidsgjevaravgift er å sjå på som regional statsstøtte, og må vere godkjent av ESA etter retningslinene for regionalstøtte. EU-kommisjonen og ESA vedtok nye retningsliner for regionalstøtte 19. juni 2013. Så kjenner me alle til prosessen som har vore i etterkant av vedtaket, og òg konsekvensen av dette for dei partane det gjeld. Det er gledeleg at alle kommunar som i dag har differensiert arbeidsgjevaravgift, får halde fram med det, og i tillegg at 31 nye kommunar kjem inn under ordninga frå 1. juli 2014. Felles for desse kommunane er svak folketalsutvikling, sysselsetjing eller økonomisk vekst. Den geografiske utvidinga av ordninga blir anslått, isolert sett, å gje ei avgiftslette på 500 mill. kr. I mitt heimfylke, Telemark, er allereie sju kommunar omfatta av ordninga, og no kjem ytterlegare tre kommunar inn i ordninga. Det er Drangedal, Nome og Hjartdal som er i sone 2 i ordninga, med 10,6 pst. arbeidsgjevaravgift. I Telemark har no altså 10 av 18 kommunar kome inn i ordninga. Det er unison tilbakemelding om at dette er ei veldig viktig ordning for kommunane. Så til det som har skapt overskrifter og reaksjonar på vedtaket 19. juni og som inneber at det blir fleire sektorunntak. Transportsektoren, energisektoren, flyplassar, stålsektoren, syntetfibersektoren, forsikrings- og finanssektoren samt hovudkontorfunksjonar og visse rådgjevingstenester i konsern blir unntatt. Konsekvensane for Distrikts-Noreg er store, og spesielt for Nord-Noreg, men òg for Nord-Trøndelag. Det har fleirtalet òg lagt inn som merknader i innstillinga til proposisjonen, der me no viser til at Namdalskommunane i Nord-Trøndelag på mange måtar har dei same distriktspolitiske utfordringane og verkemiddel som Nord-Noreg. Det er derfor naturleg at regjeringa løpande vurderer om kompensasjonsordninga gjennom infrastrukturtiltak også skal omfatte tilstøytande geografiske område. Det er mange av oss som har motteke bekymringsmeldingar frå bedrifter som sektorunntaka gjeld for, og dei gjev klart uttrykk for dei negative konsekvensane for bedriftene sine. Det har blitt arbeidd intenst frå regjeringas side med kompenserande tiltak, og regjeringa legg opp til at omfanget av kompenserande tiltak skal vere om lag tilsvarande den avgiftsauken dei aktuelle sektorane har for perioden fram til 2020. Framlegg til tiltak frå regjeringa er fribeløpsordninga til alle sektorar, og forslaget anslår ein blir bokført med ein verdi for 2014 på 150 mill. kr. Regjeringa foreslår ei kompensasjon i form av infrastrukturtiltak og auka statleg kjøp av persontransporttenester på 1, 6 mrd. kr i perioden fram til midtvegsgjennomgangen i 2018. I 2014 foreslår regjeringa auka løyvingar på til saman 124 mill. kr i slik støtte. Fylkeskommunens auka kostnader knytt til kjøp av transporttenester foreslår ein blir kompensert med 44 mill. kr i 2014 gjennom auken av skjønstilskott som inngår i dei frie inntektene. Kompensasjon for nettolønsordninga: Ein foreslår å auke tilskottet til sysselsetjing av sjøfolk for å ta høgde for at reiarlaga innafor nettolønsordninga blir kompenserte med anslagsvis 25 mill. kr i 2014. I høyringa 16. juni kom det tilbakemeldingar frå bl.a. KS og NHO om at dei var fornøgde med arbeidet som var lagt ned i saka, og dei var rimeleg fornøgde med berekningane, men understreka samtidig at ein måtte kome tilbake i revidert budsjett for 2015 med ei vurdering av effekten av tiltaka og eventuelt foreslå endringar. I høyringa kom det òg klart til uttrykk ei bekymring frå fylkeskommunane knytt til fylkesvegar. Der har fleirtalet difor i merknadene sagt at ein i forbindelse med statsbudsjettet 2015 vurderer kompensasjon for fylkeskommunens auka kostnader som følgje av endringar i differensiert arbeidsgjevaravgift og ordninga knytt til investeringar, drift og vedlikehald av fylkesvegar. Til slutt vil eg takke saksordføraren, Lisbeth Berg-Hansen for godt arbeid med proposisjonen.