Sveinung Rotevatn (Venstre), 2016-12-16:
Det har vore ein turbulent budsjetthaust på Stortinget. Det er i og for seg ikkje eit problem i seg sjølv. Det er bra at budsjettet blir diskutert, debattert, forhandla og vedteke der det skal skje – i nasjonalforsamlinga. For Venstres del er vi tilfredse med det som til slutt vart det endelege resultatet, og eg er glad for å vere ein del av eit fleirtal på Stortinget som får vedteke eit statsbudsjett. Men det er klart at det ikkje er heldig for saksgangen her på huset at så mange fristar har vorte skyvde på. Eg forstår at det kan ha skapt utfordringar for mange andre av partia her, og det er berre å beklage. Den diskusjonen som har vore om statsbudsjettet, har i liten grad – i alle fall i offentlegheita – dreidd seg om det som er fagfeltet for denne komiteen. Det trur eg for så vidt illustrerer to ting. Det illustrerer at på borgarleg side er det ganske stor einigheit om retninga innanfor arbeids- og sosialpolitikken. Det er bra. Eg trur også det illustrerer at det heller ikkje er så forferdeleg stor ueinigheit med resten av opposisjonen her på Stortinget. I alle fall blir det gjerne slik når regjeringa føreslår eit budsjett der ein – kva skal eg seie – brukar mykje pengar, og det brukar Stortinget å vere glad i. Det er nokre hovudutfordringar innanfor vårt felt. Den største av dei er sjølvsagt arbeidsløysa, som framleis er for høg i delar av landet. Så får ein understreke at det gjeld delar av landet. Eg hugsar at då eg stilte til val i 2013 og vart valt inn for Sogn og Fjordane, var gjerne det ein misfornøgd med der at Sogn og Fjordane ikkje hadde fått vere med på oljeeventyret, og at det var så mykje meir spennande som skjedde i oljebransjen og tilstøytande bransjar i våre nabofylke. Det må ein gjerne vere lei seg for, men realiteten i dag er at Sogn og Fjordane står i ei særstilling på Vestlandet – og også i landet – med den desidert lågaste arbeidsløysa og med ok vekst både i bedriftsetableringar og i folketal. Så denne oljeavhengigheita er eit sverd med to eggar. Det budsjettet som blir lagt fram, er rimeleg ekspansivt. Det blir brukt mykje pengar, og grunngjevinga frå regjeringa er bl.a. at ein skal motverke arbeidsløysa, auke tiltaksplassar osv., og vi får håpe og tru at det gjev positive resultat. Så er det ei anna hovudutfordring for vårt arbeidsfelt, som ikkje er ny, og som ikkje kjem til å forsvinne, og det er berekrafta til den velferdsstaten som vi alle er glade i og ønskjer skal vere solid. Sysselsetjinga i dette landet har gått ned heilt sidan 2009. Det er ei utfordring fordi det betyr at det er færre som jobbar, og som er med og betalar for spleiselaget vi alle er ein del av. Så vil eg seie at det er litt urovekkjande, i alle fall på lang sikt, at hovudkritikken frå den raud-grøne opposisjonen her i dag ikkje handlar om at ordningar er for rause, eller at ein brukar for mykje pengar. Hovudkritikken er at det er altfor stramt, og at ein kuttar altfor mykje. Eg trur nok at i framtida vil vi få budsjettdiskusjonar som er betrakteleg meir krevjande enn denne, når vi skal møte eldrebølgja og samtidig får fall i oljeinntektene. Vi har eit arbeidsliv som er i endring. Venstre er veldig positiv til både EØS-avtalen, Schengen-samarbeidet og arbeidsinnvandring. Det er ein styrke for Noreg. Samtidig skal vi også vere ærlege på at det dei siste åra har vore ei utvikling i den norske arbeidsmarknaden der ein har sett eit større innslag av kriminalitet, arbeidsgjevarar som utnyttar arbeidstakarar som er i ein svak situasjon. Eg er glad for at vi har fått gjennomslag for tiltak i budsjettforliket som er med på å motverke denne trenden, bl.a. etablering av fleire arbeidslivssenter. Det er veldig viktig, det er Venstre glad for, men dette er ei utfording som kjem til å vare ved, og som vi må takle med endå sterkare verkemiddel. Så er det eit anna utviklingstrekk i arbeidsmarknaden som vi skal vere veldig bevisste på, og det er teknologiskiftet som går føre seg, delingsøkonomien som er på framvekst, og det eg trur er ganske klart, nemleg at det kjem til å vere fleire i Noreg framover som jobbar sjølvstendig – som sjølvstendig næringsdrivande. Det er dei vel unnt, det gjev mange ein meir fleksibel kvardag, men det betyr også at vi må klare å tette hola i sikkerheitsnettet for den gruppa, som ikkje har dei same velferdsrettane som andre arbeidstakarar. Venstre har føreslått å styrkje sjukelønsordninga for denne gruppa, gje dei betre moglegheiter til privat pensjonssparing, minstefrådrag på skattesetelen osv. Det håpar eg at vi etter kvart kan få med oss fleire parti på, slik at velferdsstaten også hjelper dei, som også treng det.