Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2013-04-23:
Vi må erkjenna at rehabilitering ikkje har hatt den posisjonen og den prestisjen i helse- og omsorgstenesta som dei overordna helsepolitiske måla tilseier. Talet på personar som har behov for habilitering og rehabilitering er aukande. Ikkje minst kjem dette av at det er fleire med livsstilssjukdommar, vi blir fleire eldre og fleire lever lenger med kroniske sjukdommar. Endringsarbeidet krev tiltak og innsats på mange område, og det er eit langsiktig utviklingsarbeid. Det er ein viktig interpellasjon som representanten Sonja Irene Sjøli tar opp. Området må få tilstrekkelege ressursar for å etablera riktig kapasitet, og den politiske styringa må styrkast og brukarorganisasjonane må få god medverknad. På rehabiliteringsfeltet har det i Noreg vore tradisjon for at private institusjonar drivne av ideelle organisasjonar har gjort ein stor innsats. Dei har vore ein viktig ressurs, og vi må erkjenna at deira rolle og rammevilkår tidlegare ikkje har vore tilstrekkeleg kartlagde. Vi treng langsiktigare kontraktar som kan gi føreseielege vilkår for dei ideelle rehabiliteringsinstitusjonane. Vi ser òg at det har skjedd ei positiv utvikling med dette i foretaka i den seinare tid. Så vil eg òg framheva samarbeidsavtalen mellom regjeringa ved fornyings-, administrasjons- og kyrkjeminister og hovudorganisasjonen Virke og Frivillighet Norge. Den samarbeidsavtalen er eit stort skritt i riktig retning. Her blei overordna prinsipp for god samhandling slegne fast: Prinsippa om å sikra god kvalitet og rett bruk av offentlege middel, om å gi frivillig sektor langsiktige og føreseielege vilkår og om å erkjenna ideell sektor sin eigenart og sjølvstende. I framtida vil det gi oss eit mangfald av metodar og aktørar innanfor helse- og omsorgsfeltet generelt og rehabiliteringsfeltet spesielt. Ikkje minst er det einigheit om at oppfølging av avtalen skal vera basert på prinsippet om dialog, og det er oppretta eiget dialogforum på overordna nivå. Senterpartiet følgjer med på ideell sektor sine rammevilkår, og vi har vore bekymra for ein del av den utviklinga som har vore med at ideelle institusjonar har mått leggja ned fordi dei har tapa anbodskampen. Vi har tru på at langsiktige avtalar baserte på kvalitet bør erstatta anbodssystemet. Alle kommunane i landet skal sørgja for at alle som bur eller oppheld seg i kommunen får tilbod om nødvendig utgreiing og oppfølging ved behov for habilitering og rehabilitering. Kommunale rehabiliteringstenester må i hovudsak vera organiserte slik at dei blir tilbydde på eller i tilknyting til dei arenaene som dei enkelte lever livet sitt – det vil seia i eigen heim, i barnehage, i skule eller i kommunale institusjonar. I framtida er eg sikker på at kommunal rehabilitering må aukast. Kvardagsrehabilitering er eit eksempel på tidleg innsats og moderne rehabilitering. Dette er noko som mange kommunar i Noreg allereie har begynt med, der ein aktiviserer brukarane og fokuserer på at tilsette må jobba tverrfagleg. Samhandlingsreforma handlar nettopp om rehabilitering. Eg er opptatt av at vi må veta meir om rehabiliteringstilbodet i kommunane sett opp mot Samhandlingsreforma. Det er ein del tilbakemeldingar om at utskrivingsklare pasientar på eit vis har krabba opp i rehabiliteringssengene. Her treng vi meir informasjon. Stortingsmeldinga om morgondagens omsorgstenester, som blei lagd fram førre fredag, er veldig bra sett opp mot rehabiliteringsfeltet. Kvardagsrehabilitering blir veldig vektlagd, og at det skal skje ei fagleg omlegging mot aktiv omsorg. Eg oppfattar at det er ein vilje i kommunane til rehabilitering, og det er viktig å sikra ei vidare styrking av kommuneøkonomien. Så vil kommunepolitikarene prioritera dette. I tillegg er det veldig bra med spesifikke tilskottsordningar som har vore. Det har vore reist ein del kritikk om at rehabilitering er ei spesialisthelseteneste som blir trappa ned før kommunane byggjer opp kompetansen sin. Eg er veldig glad for dei fire grepa som helseministeren lanserte, både når det gjeld meir kvardagsrehabilitering, fritt rehabiliteringvalg, nye samarbeidsarenaer, nasjonalt nettverk og at ein i det nye rehabiliteringsforumet nettopp skal gå igjennom fordelinga av rehabilitering mellom spesialitshelsetenesta og kommunehelsetenesta.