Alf Egil Holmelid (Sosialistisk Venstreparti), 2011-05-03:
Det er eit veldig viktig spørsmål som blir teke opp, og det er eit spørsmål som eg har interessert meg for i mitt politiske arbeid. Eg synest her at representanten Skovholt Gitmark avleverer ein treffande kritikk av EU sin landbrukspolitikk og EU sin handelspolitikk, og den kan eg fullt ut slutta meg til. Så det som vi er einige om, og som eg trur det er brei einigheit om – det ser det ut til – er at det er viktig å avvikle eksportsubsidiar. Men då må vi hugse at det er viktig å avvikle eksportsubsidiar både direkte og indirekte, så det er ei stor utfordring der som folk kanskje ikkje ser når det er snakk om å avvikle eksportsubsidiane. No kan eg jo nemne at eg sit i næringskomiteen også i Nordisk Råd. Nordisk Råd har no bestemt seg for at dei ønskjer å sende ut ei felles utsegn til EU sitt arbeid med å revidere sin landbrukspolitikk. Ein av dei tinga som Nordisk Råd så langt har vore einige om at dei ønskjer å seia tydeleg og klart frå om med omsyn til EUs landbrukspolitikk, er at dei må avvikle eksportsubsidiane sine. Så der har både Skovholt Gitmark og alle dei andre representantane ei moglegheit til å snakke med sine fraksjonar i Nordisk Råd og få ei tung, klar utsegn frå Nordisk Råd mot EU sin landbrukspolitikk på akkurat det området. Så må ein jo meine litt forskjellig på dei andre områda, dersom ein måtte ha behov for det. Men så synest eg også at dette eksempelet seier litt om at det ikkje er nok å fjerne importrestriksjonane for å hjelpe u-landa til å kome inn på marknaden. Som det blei sagt her frå ministeren, har vi jo ikkje toll på sukkerimport, men likevel kjem dei ikkje inn på marknaden. Du har jo ein ting, det som vi har vore inne på, det med å unngå dumping frå dei landa som har økonomisk moglegheit til å drive med det. Men det andre, som eg veit at fleire har vore opptekne av, er rett og slett at land som f.eks. Noreg må gå i konkret samarbeid med eit utviklingsland og bidra til produktutvikling. Noreg, som ein av moglege importørar av eit produkt frå eit utviklingsland, vil då vite noko om kva for kvalitet som norske og eventuelt andre europeiske marknader legg vekt på i produkta. Så det at Noreg gjennom u-hjelp og landbrukssamarbeid og på kva måte det måtte vere, går inn og driv eit konkret, praktisk produktutviklingsarbeid saman med utviklingslanda, er det veldig mange av dei som eg har vore i kontakt med, som etterlyser. For nokon i utviklingsland som driv med bl.a. landbruksvarer, er poenget ikkje berre å kome inn på den internasjonale marknaden. Faktisk er det mange bønder i utviklingsland som slit med å kome inn på kjedene i sitt eige land. I enkelte utviklingsland har dei faktisk begynt å få ein del kjedemarknader, utanlandske kjeder, som dominerer detaljhandelen. Det at vi kan samarbeide med bønder og andre produsentar i utviklingsland slik at dei kan ha ein produktkvalitet som gjer at dei kan slå gjennom både på den internasjonale og den nasjonale marknaden, er faktisk eit av dei grepa eg trur vi kan gjere meir av enn vi har gjort hittil. Dersom det er noka tid igjen, har eg lyst til å kome med nokre kommentarar til det som gjeld vekst. Som både eg og utviklingsministeren veldig ofte har sagt, er det heilt opplagt, etter den utviklinga vi har sett dei siste ti åra, at det er vanskeleg å seie imot påstanden om at vekst skaper betre forhold for alle, sjølv om du ikkje i første omgang klarer å fjerne forskjellane. Men du hever nivået for alle, og når du gjer det, får du ofte større interesse for politikk, som også kan brukast til å slåss for betre fordeling etter kvart. Så vekst er positivt. Men det er også eit poeng der: For dei landa som er i ein oppbyggingsfase, må ein også diskutere frihandelen litt, for det er viktig at dei får fri tilgang til våre marknader. Men samtidig må vi, i alle fall i ein overgangsfase, akseptere at dei beskyttar sine marknader som dei skal byggje opp. Det gjorde jo vi då vi bygde opp våre industritradisjonar. Då beskytta vi våre marknader i oppbyggingsfasen, og vi må akseptere at utviklingslanda, sjølv om vi gir dei tollfridom, kan leggje restriksjonar på sine sårbare område. Så dette er ikkje ein opplagt frihandelsargumentasjon, men ein blandingsargumentasjon.