Geir Pollestad (Senterpartiet), 2019-03-26:
Senterpartiet er oppteke av å sikra nasjonalt eigarskap til bedrifter, infrastruktur, og det er det som er bakgrunnen for dette forslaget. Målet i seg sjølv er ikkje eigarskapet, men den kontrollen som eigarskapet gjev. Når ulike regelverk og internasjonale forpliktingar avgrensar vår moglegheit til å sikra nasjonal kontroll gjennom regelverket, er eigarskap ein god måte å gjera det på. Etter Senterpartiet sitt syn må grunngjevinga, f.eks. for statleg eigarskap, vera noko vidare enn berre å sikra inntekter og hovudkontor. Det er òg ei kjensgjerning at denne regjeringa ikkje har den beste historia å visa til. Me hugsar då Kongsberg Gruppen i førre stortingsperiode vart føreslått lagt ut for sal. Regjeringa hadde altså ikkje gjort seg nokon tankar om kven som kunne kjøpa ein stor norsk våpenprodusent. Statsministeren var i spørjetimen og forsvarte avgjerda. Sakte, men sikkert – med god hjelp bl.a. frå Kongberg Gruppen sjølv – trur eg det gjekk opp for regjeringa kva dei var i ferd med å gjera, og forslaget fekk heldigvis ikkje fleirtal. Dette er eit eksempel på det manglande medvitet og ryggmargsrefleksen som eg opplever at dagens regjeringsparti har. Eit anna eksempel var salet av Flytoget. Det var ingen som kunne koma med ei god grunngjeving for kvifor Flytoget skulle seljast. Likevel vart det sett på salslista. Telenor står på salslista i dag. Heller ikkje der er det gjeve noka god grunngjeving. Me har eksempel på at det har kome forslag til Stortinget om å liberalisera konsesjonslovene i landbruket, opna for utanlandsk eigarskap til norsk jord. Heldigvis vart det òg stoppa i Stortinget. Det går føre seg ein diskusjon om teknologien til 5G-nettet, der kinesiske interesser, eller det kinesiske selskapet Huawei, er sentralt inne. Regjeringa vrir seg unna og ønskjer ikkje å ta eit tydeleg standpunkt. Eit anna eksempel er Oslo Børs. Det er vanskeleg å forstå: Kvifor er det så viktig at eit utanlandsk børskonsern overtek Oslo Børs? Burde det ikkje vera i Stortingets interesse å sikra eit spreidd eigarskap til børsen? Senterpartiets ønske er å sikra nasjonal kontroll og tenkja breiare enn berre det som ligg i eigarskapsmeldinga. Merknadene frå fleirtalspartia viser at dei ikkje forstår alvoret, og dei forstår ikkje kva tyding eigarskap har for å sikra norsk kontroll, f.eks. over sentral infrastruktur. Senterpartiet ønskjer ei brei tilnærming der me skal bruka eigarskap for å sikra den samfunnsmessige kontrollen med infrastrukturen, og når det gjeld eigarskap, er me ikkje framande for å bruka statleg eigarskap meir aktivt for å sikra bedrifters nærvær og hovudkontor i Noreg. Fleirtalet viser til eigarskapsmeldinga og sikkerheitsloven. Dette er eit altfor smalt perspektiv på den problemstillinga som Senterpartiet ønskjer å lufta. Eg vil gå så langt som til å seia at ein er ganske naiv i si tilnærming til ganske store og viktige spørsmål. Og det Stortinget går glipp av med å seia nei til denne meldinga, er at ein ikkje får ein samla diskusjon, som på mange måtar handlar om det same, men på ei rekkje ulike samfunnsområde, og der eg hadde håpt at Stortinget kunne få ein brei debatt. Det er det regjeringspartia – Kristeleg Folkeparti, Venstre, Høgre og Framstegspartiet – i dag har varsla at dei vil seia nei til.