Unn Aarrestad (Senterpartiet), 1999-06-15:
Nå behandlar me operasaka for femte gongen i dette hundreåret. Fire gonger tidlegare har me vore nær ved å få bygt eit nytt operahus her i landet. For dei av oss som har sett det nåverande operabygget frå innsida eller frå baksida, er det ikkje vanskeleg å forstå at det nå er på høg tid med eit nybygg. Forholda for dei tilsette bak scenen er slik eg sjølv opplevde det i barndomen på landsbygda då me spelte amatørteater. Det er ikkje ein nasjonalopera verdig! Den skal ikkje føra eit tilvære der dei framleis må øva i korridorar og kjellarar og skifta kostyme blant scenearbeidarane. Noreg treng nå ein ny opera, og det er naturleg å leggja den til Oslo. Men det er eit bygg for heile landet, og derfor skal me alle vera med og bestemma kor og korleis denne operaen skal vera. Dette er nemleg ikkje berre ei Oslo-sak. Senterpartiet går primært inn for å byggja ein opera på Vestbanen. På Vestbanen kan det stå ferdig ein ny opera innan relativt kort tid, og me har venta lenge nok. Det er i tillegg det sikraste og beste alternativet. Der kan Operaen verta ein naturleg del i ein etablert kultur- og underhaldningssamanheng. Opera og ballett har ikkje hatt så sterke tradisjonar i Noreg. Valet av lokalisering og utforming vil derfor vera viktig for at Operaen skal kunna nå eit breitt publikum og stadig yngre og nye grupper. Alle som har studert saka med ei kulturpolitisk vinkling, har òg gått inn for Vestbanen. Det har òg vore påfallande at dei to førre kulturministrane, begge frå Arbeidarpartiet, langt på veg hadde planane klare for Vestbanen. Når så ein ny kulturminister, frå Senterpartiet denne gongen, endeleg legg fram eit forslag om Vestbanen, snur Arbeidarpartiet trill rundt og går inn for Bjørvika. Det er heller ikkje mindre påfallande at tidlegare kulturminister Kleveland gjekk klart inn for Vestbanen. Nå er den same personen ordførarkandidat for Oslo Arbeidarparti. Då er det plutseleg så mykje rettare kulturpolitikk å leggja Operaen til Bjørvika. Forstå det den som kan! Nå ser det i alle fall ut til at me får eit vedtak, noko Arbeidarpartiet aldri greidde å få til. Ved handsaminga av saken om eit nytt operahus i fjor kom det òg klart fram at eit breitt politisk fleirtal ønskjer at det skal byggjast eit nytt operahus i Noreg, om det ikkje vart eit fleirtal då for nokon av lokaliseringsalternativa. Om me føretrekkjer Vestbanen, ser me likevel at Bjørvika kan vera ei subsidiær løysing dersom anna byutvikling vert fråkopla. Her må me bruka vett dersom me skal få det til nå. Dersom bygging av operahus har vorte gjort avhengig av framdrifta av den andre byutviklinga, er ikkje Bjørvika staden. Det kan ikkje Senterpartiet gå med på. Regjeringa har dessutan gjort dette klart i stortingsproposisjonen. Sidan i fjor har Kulturdepartementet gjennomført eit omfattande utgreiingsarbeid, spesielt i Bjørvika. Det er nå godt mogleg å få eit fint operahus i Bjørvika. Problema knytte til eit sjølvstendig operahus i Bjørvika er reduserte til eit akseptabelt nivå, der m.a. grunntilhøva ser ut til å vera handterlege. Eit operahus fråkopla ei byutviklingsløysing vil her kunna stå ferdig i 2008 – noko etter Vestbanen. Dette ser me på som ei akseptabel løysing dersom Vestbanealternativet skulle falla. Dermed har dette nå vorte eit godt grunnlag for Stortinget å fatta vedtak på. Arbeidsforholda for Operaen gjer det maktpåliggjande å få løyst denne byggjesaka nå. Det er klart at Regjeringa har lagt vekt på å kvalitetssikra kostnadene for eit nytt operahus. Likeins er det ein føresetnad at prosjektet vert styrt med sikte på at kostnadene ikkje aukar, rekna i fast prisnivå. Senterpartiet meiner at riksopera-, regionopera- og distriktsoperaverksemd må utviklast samtidig med bygginga av eit nytt operahus. For å styrkja operaformidling i Noreg og støtta opp under den landsomfattande interessa for opera er det viktig å byggja på lokale operakrefter og interessa for dette i lokalmiljøet. I dette må profesjonelle krefter vera drivkrafta. Det må vera eit mål å stimulera til produksjonar både i regionane og i distrikta. Dette ligg nå bak forslaget frå komiteen og er, utanom sjølve operabygget, noko av det viktigaste i innstillinga. Elles må Operaen, både gjennom repertoaret sitt og billettpolitikken, prøva å nå nye grupper. Det er registrert auka interesse for opera i Noreg nå, ikkje minst etter debatten i den seinare tida. Derfor er det også viktig at eit nytt operahus skal få bety ny giv.