Ingrid Heggø (Arbeiderpartiet), 2005-12-01:
Vi i Arbeidarpartiet ønskjer ei heilskapleg kriminalitetsnedkjemping. Då må det satsast både på førebygging, på å ha eit godt nærpoliti og på at det vert reagert raskt og konsist mot lovbrytarane, og vi må sørgja for at fengsel og kriminalomsorg vert opprusta. Tilliten til straffesystemet og kriminalpolitikken og heile rettssystemet vert, som det er sagt her før, svekt når straffedømde som ventar på dom og soning, gjer nye lovbrot. Når ein er dømd for eit brotsverk, skal ein ikkje gå fritt rundt i gatene og kunna gjera nye lovbrot. Då skal ein sona dommen, gjera opp for seg, verta ferdig og så gå vidare i livet. Derfor må vi auka kapasiteten i fengsla, både ved å byggja nytt, ved å byggja om og ved å sjå på alternative soningsformer. Arbeidarpartiet vil framleis jobba aktivt for å auka kapasiteten i fengsla, både på kort og på lang sikt. Lange soningskøar og lang ventetid før ein kjem inn til soning, svekkjer det førebyggjande i straffa. Mangel på nok varetekts- og soningskapasitet og dessutan knappe resursar i forhold til soninga forsterkar problemet med gjengangarkriminelle. Vi leverer. Nytt fengsel i Halden vil gi 251 nye plassar i 2009. Dette kjem. Utviding av Vik fengsel er ute på anbod, og kjem. Og vi har foreslege å etablera 45 nye opne soningsplassar allereie i 2006. Men det er ikkje nok berre å byggja fleire fengsel, vi må òg få fleire med fagutdanning. Derfor foreslår vi opptak av ein ekstra klasse ved Kriminalomsorgas utdanningssenter, KRUS. Til saman foreslår vi ei styrking av kriminalomsorga på 61,5 mill. kr utover det Bondevik II foreslo. Både samfunnet og den enkelte tener på ei straffegjennomføring som fokuserer på innhaldet i soninga. Vi veit at om lag halvparten av dei straffedømde før det har gått fem år, vil vera dømde for nye straffbare forhold. Derfor er det god kriminalpolitikk å setja inn resursar for å minska faren for tilbakefall til ny kriminalitet etter at ein er ferdig med å sona. Då kjem spørsmålet om korleis vi skal greia å reintegrera dei som sit inne. Kva veit vi om dei som sit i norske fengsel? Jo, vi veit at 60 pst. av dei innsette har rusproblem. Vi veit at lese- og skrivevanskar er utbreitt. Vi veit at fleire enn 30 pst. av dei innsette har psykiske problem, og vi veit at 70 pst. var utan arbeid då dei vart fengsla. Eg vil ikkje sy puter under armane på dei som sit inne, heller ikkje unnskylda dei for det dei har gjort. Men når dei har fullført straffa si, må vi gi dei ein reell sjanse til å koma seg vekk frå ei kriminell laupebane. Då må dei få utdaning, slik at dei kan få seg ein jobb, og vi må hjelpa dei til å få bukt med rusproblemet/helseproblema. Å koma seg i jobb etter soning er alfa og omega for å bryta med tidlegare liv og koma inn på rett spor. Elles er ein fort tilbake til der ein var før soning, og samfunnet vil berre vera verna i den perioden dei er ute av sirkulasjon, altså når dei sit i fengsel. Tiltak for førstegongssonarane, og spesielt for dei unge førstegongssonarane, er særdeles viktig. Ein skal fokusera på straffegjennomføring og førebygging av ny kriminalitet – nettopp fordi vi ikkje vil ha dei tilbake i fengsel på ny. Derfor foreslår vi òg å auka løyvingane til utdaning, til fengselsbibliotektenesta og til driftsrammene i kriminalomsorga. Denne auken i driftsrammene i kriminalomsorga skal bidra til å halda oppe aktivitetsnivået og betra moglegheitene til å følgja opp dei unge innsette. Skal vi hindra gjengangarkriminelle, må det vera eit tilbod og ei oppfølging også etter lauslatinga. Derfor vil vi auka tilskota til bl.a. Way Back – tidlegare Livet etter soning. Desse tiltaka skal bidra til ei betre oppfølging av dei lauslatne og minska faren for tilbakefall til kriminelle handlingar. Vi har starta kampen for å få bukt med soningskøane, for å gi politiet ressursar til å oppklara og reagera og for å hindra svingdørskriminelle. Og ikkje minst: Vi satsar enormt på førebygging. Ein heilskapleg kriminalpolitikk treng dette landet, og det skal dette landet få.