Jenny Klinge (Senterpartiet), 2015-10-05:
Innanfor justissektoren har vi dei siste to åra sett at regjeringa trur at det å endre strukturar er løysinga og svaret på det aller meste. Det kan framstå som at dei håper strukturendringane vil maskere dei faktiske behova for ressursar som finst i etatane. For kva er det vi ser? I politietaten må dei no kutte, og enkelte stader blir det utsett å tilsetje folk for å ha råd til å gjere nødvendige investeringar i materiell. I politirådsmøte i Nord-Trøndelag er det opplyst at Region nord i politidistriktet må spare 3 mill. kr. Er det representativt for ei historisk satsing på politiet? Samstundes ser vi at sentrale einingar veks – det blir altså meir byråkrati. Vi i Senterpartiet meiner derimot at desentralisering er løysinga, ikkje sentralisering. Representanten Werp sa i førre innlegg at det er eit stort behov for nye idéar og betre løysingar, men sentralisering er verken ein ny idé eller ei betre løysing. På justisområdet blir det ikkje teke nokon reformpause. Regjeringa ser ut til å leve i den trua at viss vi berre flyttar rundt på nokre boksar her og der, blir innhaldet og tilbodet betre. Regjeringa lærer med andre ord ikkje av erfaringar, verken frå tidlegare prosessar eller frå utlandet. Den 15. september i år, dagen etter valet, sende Domstoladministrasjonen ut ei melding om at dei ønskjer å utgreie samanslåingar av tingrettar. Dette er etter mi meining eit merkeleg tidspunkt, fordi denne saka i høgste grad ville ha vore naturleg å diskutere nettopp i valkampen. Men ein kan lure på om tidspunktet er tilfeldig eller ikkje. Hadde nyheita vorte sloppen før valet, ville det sjølvsagt ha ført til ganske slitsame debattar for representantar for regjeringspartia, og ikkje minst for justisministeren. Det ville òg i større grad ha retta merksemda mot den prosessen som skal kome, og kanskje var håpet at minst mogleg merksemd skulle gje best mogleg sjanse for å lukkast med å få til samanslåingane. Ein domstol representerer noko grunnleggjande i samfunnet. Norske domstolar held svært høg kvalitet, uavhengig av størrelse. Det er ingenting som tilseier at store domstolar er betre enn mindre. Tvert om – ser ein på saksavviklinga i små domstolar, er ho jamt over betre. Ein får rett og slett sakene raskare unna. Rekruttering blir ofte framstilt som det berande argumentet for samanslåing av tingrettar. Til det vil eg seie at dei som heile tida sår tvil om eksistensen til enkelte domstolar, sjølv stikk kjeppar i hjula for rekrutteringa. Når det er mogleg at tingrettane blir lagde ned om eit år eller to, og det blir skapt inntrykk av nettopp det, så vel sjølvsagt mange ikkje å søkje. Vi har òg eksempel på at stillingar i distrikta blir lyste ut som kortvarige konstitusjonar i påvente av eventuell samanslåing, og midlertidige konstitusjonar er naturleg nok ikkje like attraktive som faste embete. Vi i Senterpartiet ønskjer å skape føreseielegheit for både store og små domstolar. Både domarar, saksbehandlarar i tingrettane og innbyggjarane skal oppleve føreseielegheit og sleppe å oppleve usikkerheit frå år til år. Sorenskrivar Knut Gramstad i Sunnhordland tingrett kom med følgjande utsegner til NRK i førre veke, som eg meiner set godt ord på situasjonen: «Det er kjekt med et juridisk miljø. Men det å være dommer er en ensom jobb, det er ikke lagarbeid, med unntak av de aller største sakene. Når jeg hører argumentet om bredere fagmiljøer, ser jeg for meg en kreativ arkitektgruppe som sitter og diskuterer. Dommeryrket har aldri vært slik, og jeg tror aldri det vil bli slik heller. Det foreligger i alle fall ikke noen planer om å endre dommerrollen, påpeker Gramstad, og sier følgende om de digitale arbeidsprosessene: – Man trenger ikke sitte i Oslo for å ha tilgang til digitale verktøy. Her i Sunnhordland har vi akkurat de samme oppslagsverkene og systemene, og et videolinksystem av beste sort.» Vi må sørgje for å leggje til rette for at advokatar tilbyr tenester i heile landet. Viss domstolane blir sentraliserte, kan det føre til mindre spreiing av advokatkontor fordi desse gjerne vil operere i nærleiken av domstolane. Og kven er det som blir ramma av dette? Jau, befolkninga i distrikta. Det er også slåande at det ikkje blir foreslått samanslåing av domstolar i Oslo, men at det er eit einsidig fokus på distrikta. Eg forventar at regjeringa i det følgjande lyttar til lokalmiljøa, og at dei registrerer at det ikkje er noko lokalt ønske om samanslåing av tingrettane. Rådet mitt til justisministeren er at han bør oppmode Domstoladministrasjonen om å leggje denne utgreiinga i ein skuff, slik at dei heller kan bruke tid, ressursar og tankekraft på å utvikle domstolane til å kunne møte framtida på best mogleg måte.