Reidar Sandal (Arbeiderpartiet), 2008-06-12:
Statsrekneskapen for 2007 er ei omfattande framstilling. Materialet er definitivt ikkje lett tilgjengeleg, og vi kan neppe rekne med at stortingsmeldingar med eit slikt innhald blir noka stor folkelesing. Til det er nok bodskapen både for detaljert og for teknisk, og slik må det vere dersom ein skal halde ein fagleg standard. Statsrekneskapen for 2007 er likevel til å få forstand av, også for oss som ikkje er statsautoriserte revisorar. Hovudbodskapen er svært gledeleg. Rekneskapen viser ein økonomi i landet vårt som er uvanleg sunn og uvanleg sterk. Det er det all grunn til å glede seg over. Vi er privilegerte i Noreg, der vi har ei regjering som kan fremje ei stortingsmelding med eit så positivt innhald som vi her ser eksempel på. Og vi er privilegerte fordi vi som parlamentarikarar kan drøfte og kvittere ut ei sak av denne typen med eit så viktig innhald utan at det forårsakar dei store politiske bølgjene. Framstillinga om statsrekneskapen for 2007 har nokre hovudkomponentar. Ein av dei er den såkalla løyvingsrekneskapen, som viser samla løyving og rekneskap for kvar post i statsbudsjettet. Det inneheld òg eit kapitalrekneskap, som får fram staten sine eigedelar, staten si gjeld og staten sin eigenkapital. Meldinga gir òg ei oversikt over rekneskapen på Svalbard, og til slutt finn vi i stortingsmeldinga oversikt over det statlege garantiansvaret, tilsegns- og tingingsfullmakter og ei oversikt over dei aksjane som staten eig. Vi har som sagt ein svært god økonomi i landet vårt. Dei samla inntektene i statsrekneskapen for 2007 var på ca. 1 030 milliardar kr, mens utgiftene var på ca. 715 milliardar kr. Nettoinntektene frå petroleumsverksemda er på ca. 316 milliardar kr, fordelte med 337 milliardar kr i inntekter og 21 milliardar kr i utgifter. Dei samla inntektene utanom petroleumsverksemda og lånetransaksjonar er på ca. 293 milliardar kr, mens utgiftene er 1-2 milliardar kr høgare. Statsrekneskapen viser eit oljekorrigert underskot på 1,3 milliardar kr. Ved nysalderinga av statsbudsjettet for 2007 blei det lagt til grunn eit oljekorrigert underskot på 2,8 milliardar kr, så underskotet er altså blitt mindre med tida. Inntektene auka med vel 5,5 milliardar kr, mens utgiftene auka med ca. 4 milliardar kr samanlikna med anslaga i nysaldert budsjett for 2007. Det strukturelle oljekorrigerte underskotet for 2007 er no rekna til 57,8 milliardar kr. Dette er ca. 13 milliardar kr lågare enn anslaget i nasjonalbudsjettet for 2007. Når det så gjeld dei samla skatte- og avgiftsinntektene frå Fastlands-Noreg, viser statsrekneskapen for 2007 at desse inntektene auka frå ca. 562 milliardar kr i 2006 til ca. 633 milliardar kr i 2007, ein vekst på ca. 12,5 pst. Sterkare auke i den økonomiske aktiviteten og sysselsetjinga enn det som blei lagt til grunn hausten 2006, har ført til at skatte- og avgiftsinntektene blei vel 43 milliardar kr høgare enn i saldert budsjett for i år. Den høge veksten understrekar at det har vore høg aktivitet i norsk økonomi, og skatte- og avgiftsinntektene blei 1,5 milliardar kr høgare enn det som var lagt til grunn i det salderte budsjettet. Frå saldert budsjett til nysaldert budsjett gjekk inntektene frå petroleumsverksemda ned med ca. 43,5 milliardar kr, mens utgiftene til petroleumsverksemda auka med knappe 2 milliardar kr. Den netto kontantstraumen frå petroleumsverksemda gjekk dermed ned ca. 45 milliardar kr, til 320 milliardar kr. Nedjusteringa må m.a. sjåast i samanheng med lågare produksjon enn det som var lagt til grunn i saldert budsjett, sjølv om høgare petroleumsprisar trekte i motsett retning. Vi er som sagt ekstremt heldige i Noreg. Den store rikdomen av olje og gass har gjort oss i stand til å ha ei heilt anna velstandsutvikling enn dei aller fleste andre land. Men rikdomen krev òg at vi tek ansvar. Verdiane må forvaltast godt, slik at komande generasjonar òg kan ha glede av dei. Dessutan må vi sørgje for at dei ekstra ressursane blir fasa inn i økonomien i ei slik takt at økonomien ikkje går over styr. Det var for å møte desse utfordringane at Stortinget vedtok at det skulle utarbeidast nye retningslinjer for den økonomiske politikken heilt i byrjinga av dette hundreåret. Retningslinjene inneber at petroleumsinntektene gradvis blir fasa inn i økonomien om lag i takt med venta realavkasting av Statens pensjonsfond - Utland. Budsjettpolitikken skal dermed medverke til ei stabil utvikling i norsk økonomi. Intensjonen bak desse retningslinjene var å sørgje for ein jamn auke i bruken av olje- og gassinntekter til eit langsiktig, forsvarleg nivå. Samtidig opna dei for at handlingsfridomen som petroleumsinntektene gir oss, kan brukast til å stimulere produksjon og sysselsetjing i periodar med høg og aukande arbeidsløyse. Motsett vil det vere nødvendig å halde igjen i budsjettpolitikken i periodar med låg kapasitetsutnytting og presstendensar i økonomien, slik vi ser eksempel på no om dagen. Bruken av petroleumsinntekter blir målt med det strukturelle oljekorrigerte budsjettunderskotet. Ved utrekning av det strukturelle oljekorrigerte underskotet blir det m.a. teke omsyn til at delar av staten sine inntekter og utgifter endrar seg med konjunkturane, og til endringar i rekneskapsforholda. På den måten blir det lettare å samanlikne pengebruken og presstendensar mellom ulike år. Finanskomiteen tek meldinga til orientering. Eg konstaterer at under behandlinga i komiteen har Framstegspartiet gjort eit stort nummer av at vi i vårt rike land, som komitemedlemene uttrykkjer det, har mange uløyste oppgåver. Partiet skuldar andre for å mangle evne til å forvalte norske ressursar på ein god måte. Kritikken frå Framstegspartiet i denne innstillinga er ramsalt, men ikkje spesielt godt dokumentert.