Jorunn Ringstad (Senterpartiet), 2002-06-11:
Eg vil knyte nokre få kommentarar til enkelte paragrafar i den nye yrkestransportlova. Først til spørsmålet om oppheving av behovsprøving for drosjeløyve, slik Næringslovutvalet har føreslått. Eg er samd i at det er fornuftig å vente med ei eventuell omlegging frå behovsprøving til ei løyveordning basert på krav til vandel, økonomisk evne og faglege kvalifikasjonar, inntil det er gjennomført ei evaluering av drosjenæringa. Saman med Arbeidarpartiet og SV ber Senterpartiet om at det blir gjennomført ein totalgjennomgang av drosjenæringa, og at det ikkje berre er behovsprøving eller ikkje som blir vurdert. Det bør òg, uavhengig av behovsprøving eller ikkje, vurderast om det skal innførast kvalifikasjonskrav i drosjenæringa. Mange innanfor drosjenæringa sjølv er også opptekne av akkurat det spørsmålet. Eg har merka meg at Høgre, Kristeleg Folkeparti og Framstegspartiet meiner at ved å setje riksvegferjedrifta ut på anbod vil ein kunne betre ferjetilbodet, effektiviteten vil auke, og dette vil medføre betre frekvens og kapasitet. Så langt eg kjenner til, har ikkje evalueringa av forsøka med anbodsutsetjing som har blitt gjennomførte, gitt dei klare konklusjonane som fleirtalet legg inn i sine merknader. Ei evaluering som Møreforsking har gjort, slår rett nok fast at vinnarane av prøveanboda har lagt til grunn ein reduksjon av driftskostnadene trass i forbetring av tilboda. Men resultatet etter eitt års prøvedrift er at selskapa ikkje har greidd å realisere dei planlagde kostnadsreduksjonane. Kva konsekvensar dette kan få for selskapa framover dersom seinare anbodsrundar gir same resultat, skal ikkje eg spå noko sikkert om, men i verste fall kan det føre til konkursar, oppkjøp og monopolsituasjon i ferjenæringa. Etter mitt syn er det difor fornuftig, slik Arbeidarpartiet, SV og Senterpartiet har bedt om, at Regjeringa kjem tilbake til Stortinget med ei evaluering av anbodet i ferjedrifta ved kvar rullering av Nasjonal transportplan. Det var interessant å høyre på førre talar, Jan Sahl, som lovprisa anbodsutsetjing av ferjedrifta. I førre periode stod Senterpartiet og Kristeleg Folkeparti saman og bad fleire gonger om ei evaluering før ein gjekk vidare med anbod. Eg forstår at Jan Sahl og Kristeleg Folkeparti òg i den saka har endra standpunkt. Så har eg god lyst til å ta for meg ei anna side ved anbodsutsetjing. Det viser seg at i veldig mange tilfelle der verksemder blir lagde ut på anbod, eller ved anbodsskifte, blir arbeidstakarane sette i ein vanskeleg situasjon. Difor har òg medlemene frå Arbeidarpartiet, SV og Senterpartiet i komiteen peika på at reglane for verksemdsoverdraging i arbeidsmiljøa skal gjelde i alle tilfelle der verksemder blir lagde ut på anbod. Dette er ein måte å gje ein liten garanti for tryggleiken på til dei som jobbar i desse næringane. Samferdsledepartementet har funne det nødvendig at det blir etablert ein sikker heimel for retten til å halde reisande tilbake dersom dei ikkje kan vise gyldig billett og nektar å oppgi namn, adresse og fødselsdato. Departementet gir difor i lova transportselskapa sine kontrollørar rett til å halde reisande tilbake. Senterpartiet har ikkje problem med å forstå at for trafikkselskapa er det viktig å få inn billettinntektene, som er den viktigaste delen av finansieringa av kollektivtransporten. Men lovendringa som er føreslått, utvidar private personar sin rett til å bruke makt overfor andre. Senterpartiet meiner at det i hovudsak skal vere politiet si oppgåve å utøve makt overfor privatpersonar. Å pågripe personar kan òg innebere risiko, og faren for at det blir brukt meir makt enn nødvendig er òg reell. Senterpartiet er ueinig i det forslaget som ligg i det nye lovutkastet, og vil røyste imot forslaget til § 33 ledda 2, 3, 4 og 5. I denne samanhengen har Arbeidarpartiet og SV vist til at transportselskapa sine behov kan løysast på ein smidigare måte, ved at straffeprosesslova § 173 kan endrast. Dei to partia viser til merknadene frå sine respektive parti i justiskomiteen si innstilling til Ot.prp. nr. 66. Senterpartiet har ikkje medlem i justiskomiteen. Eg har difor ikkje kunna vise til merknad frå justiskomiteen, men eg synest at Arbeidarpartiet og SV peikar på ei fornuftig løysing.