Åge Starheim (Fremskrittspartiet), 2012-12-11:
Eg registrerer at kommunalministeren og resten av regjeringa har oppnådd å få by og land til å gå hand i hand for å kutte i offentlege stillingar. Eg har god oversikt over dei kutta som kommunane i mitt eige fylke, Sogn og Fjordane, må ta. Eg har i tidlegare debattar nemnt Gloppen kommune, som er utstillingsvindauget til Senterpartiet i Sogn og Fjordane. Der må dei kutte 18 mill. kr i 2013 – 18 mill. kr! Også vinnarane i Sogn og Fjordane må kutte – til dels store kutt må desse gjere. Når ein ser gjennom landets lokalaviser og les om dei utfordringane Kommune-Noreg har for å få sine budsjett i balanse, står det i sterk kontrast til skrytet eg høyrer frå både kommunalministeren og representantane frå den raud-grøne regjeringa. Min påstand er at eg både no som stortingsrepresentant og som tidlegare kommunalpolitikar aldri har opplevd at dei kommunale inntektene har stått i forhold til dei utgiftene og oppgåvene som våre lokalpolitikarar er pålagde å levere til sine innbyggjarar. Samhandlingsreforma fryktar eg vert ei svært kostbar reform for kommunane. I mars 2013 får kommunane sluttrekninga for 2012. Dette vil vere ei rekning for dei pasientgruppene som har vore innlagde på sjukehus, og som kommunane må betale 20 pst. av. Eg registrerer at dette vert langt dyrare enn det kommunane har fått overført frå helseføretaka til å dekkje denne medfinansieringa. Dette må kommunane dekkje inn på sitt ordinære budsjett. Eg vil då spørje kommunalministeren: Vil dei ekstrakostnadene kommunane får, verte oppjusterte frå regjeringa i revidert nasjonalbudsjett? Dersom ikkje, vil dette gå sterkt ut over kommunane sine andre viktige oppgåver, som t.d. skule, helse og omsorg, og ikkje minst dei helsefremjande tiltaka som var hovudintensjonen med Samhandlingsreforma. Mesteparten av dei kutta som eg registrerer lokalpolitikarane no arbeider med for å få sine budsjett i balanse, vil gå ut over dei svakaste gruppene, som eldre, psykiatriske pasientar og pleietrengande. Eg har saman med komiteen reist mykje rundt om i kommunane. Eg høyrer kva våre lokalpolitikarar seier om kommuneøkonomien. Eg høyrer kva KS seier om det same. Når så kommunalministeren seier at ho høyrer berre lovord om kommuneøkonomien, trekkjer eg den konklusjonen at kommunalministeren er ute etter å pynte på den verkelegheita som er ute i kommunane. Når eg snakkar med kommunepolitikarar, har eg den oppfatninga at dei føler det slik at staten gjev med den eine handa og tek med den andre. Eit godt eksempel på det er den saka vi i Framstegspartiet har teke opp, med god støtte frå KS, om at regjeringa har teke eit EU-direktiv til sitt bryst, nemleg det som går på risikovurdering av kommunane. Her trekkjer regjeringa, etter KS sine anslag, inn 1 mrd. kr av det som skulle vere frie midlar til kommunane. Eg kan ikkje fatte at det skulle vere større risiko å låne ut pengar til kommunane enn til staten, då Fylkesmannen kan hindre uforsvarlege låneopptak. Når ikkje Terra-kommunane vart slått konkurs, er det min påstand at då vert heller ingen andre kommunar slått konkurs. Då dei raud-grøne overtok i 2005, kom det eit økonomisk løft til kommunane første året. Dette skapte stor optimisme blant kommunepolitikarane, og det var ikkje måte på lovnader frå ministeren om korleis dette skulle verte følgd opp i åra framover. Så har vi i dei seinare åra sett at det er Arbeidarpartiet sin sparekniv som no styrer kommuneøkonomien, og vi har sett at mange andre saker der kommunalministeren, partileiaren i Senterpartiet, lovar utover det ganske land, har fått ein brå stopp frå Statsministerens kontor. Dette beviser med all tydelegheit at partileiaren i Senterpartiet, som også er kommunalminister, ikkje har påverknadskraft i det heile i den raud-grøne regjeringa.