Laila Reiertsen (Fremskrittspartiet), 2012-11-29:
Eg vil takka interpellanten for å ta opp eit viktig tema. Vi har alle våre utfordringar i det livet vi lever. Det burde òg føregåande talar ta litt inn over seg. Kanskje burde han sjå på at det er ein god del som manglar, og at ein vil gjera det betre, noko i alle fall vi i Framstegspartiet er opptekne av, og som eg vil tru òg Høgre er svært opptekne av. Vi veit at det er ein auke i talet på personar som får ein diagnose som er relatert til psykiske lidingar. Det gjeld både unge og eldre, som kanskje med den rette hjelpa på eit tidlegast mogleg tidspunkt hadde klart seg godt vidare i skulen, i ein arbeidssituasjon eller i livet generelt. Eg meiner det er viktig å sjå arbeidslivet i samanheng med psykiske problem, og å sjå på kva årsaker som ligg til grunn for at så mange ikkje taklar kombinasjonen kvardag, skule og jobb. Ikkje minst må ein sjå på førebygging, det å møta livets utfordringar på ein best mogleg måte, nettopp for at færre skal få psykiske lidingar, og ikkje minst må ein behandla dei på raskast mogleg måte gjennom heile helsekjeda. Eg ønskjer å visa til at SINTEF i 2009 gjennomgjekk nasjonal og internasjonal forsking på temaet arbeid og psykisk helse for å få oversikt over forskingsbasert kunnskap på området. Dei har konkludert med følgjande: «Psykisk helse og arbeidsliv er et tema som fortjener en plass i arbeidslivsdebatten av flere årsaker. For det første er psykiske lidelser den nest vanligste årsaken til sykefravær og uføretrygding, og det er klare indikasjoner på at utviklingen går i feil retning. For det andre er det store ambisjoner om å inkludere marginaliserte arbeidstakere i norsk arbeidsliv, også de med psykiske lidelser. For det tredje viser forskningen at arbeidslivet i seg selv kan føre til psykiske problemer og lidelser, og det er nødvendig å finne ut hva som ligger bak disse resultatene.» Det er i mange tilfelle ikkje alltid ei psykisk liding som ligg til grunn når nokon blir borte frå jobben. I mange tilfelle er det heilt andre årsaker, som f.eks. sorg. Framstegspartiet har foreslått å leggja til ein sorgrubrikk på sjukefråværsblanketten. Dette vil òg gjera det enklare å leggja til rette for arbeidstakarar som er i ein vanskeleg situasjon, og som kan hende treng ei anna oppfølging enn personar med direkte psykiske lidingar. Presset på kommunane til å ha god kompetanse innan helse- og omsorgssektoren har auka med Samhandlingsreforma. Vi veit at det er viktig at kommunane har eit beredskapsteam som består av både psykolog og psykiater når det oppstår ein akutt situasjon, anten det gjeld enkeltpersonar eller ved større katastrofar. Det meste heng faktisk saman. Vi veit at dersom ein ikkje får god hjelp i vanskelege situasjonar, vil det føra til fråvær på jobb og i sosiale samanhengar. Det er derfor nødvendig med fokus på førebygging og det å sjå årsaksmønster til at mange menneske slit og fell utanfor ulike arenaer. Forsking viser òg at det er viktig for menneske med psykiske lidingar å vera i aktivitet, anten på jobb eller i andre typar sosiale relasjonar, men då må vi leggja forholda til rette for det. Tolv kommunar har motteke tilskot frå Helsedirektoratet for å etablera Rask psykisk helsehjelp, eit gratis lågterskeltilbod som gir direkte hjelp utan tilvising frå lege. Målgruppa er vaksne med lettare til moderate problem med angst og depresjon. Dette er svært positivt. Dette tilskotet og denne moglegheita burde ha vore gitt til alle landets kommunar – og til alle landets innbyggjarar som har slike problem. Ventetida når ein strevar med psyken sin, kan vera avgjerande for alt ein føretek seg vidare i livet. Psykiatritenesta skal inn i Samhandlingsreforma om ei stund, og ære vera den kommunen som er førebudd. Dei som har tilgang på raske konsultasjonar til psykologisk teneste i sin kommune og i tillegg høyrer til eit fylke som er gode på å behandla og følgja opp pasientane sine, er vinnarar. Derfor er det òg viktig at ein tilfører kommunane meir midlar til å tilsetja psykologar og andre med kompetanse spesielt retta mot førebygging av psykisk sjukdom. Dei kommunane som rettar seg mot dette, vil stilla mykje sterkare enn alle andre.