Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2018-02-13:
No skal eg snakka litt ufornuft. Senterpartiet meiner det ikkje er nokon grunn til å finansiera helsetenestene i samfunnet på ulike måtar. I dag er helsetenestene i norske kommunar i all hovudsak finansierte gjennom rammeoverføring til kommunane, mens spesialisthelsetenesta vert finansiert gjennom ein kombinasjon av rammefinansiering og innsatsstyrt finansiering til dei regionale helseføretaka. Vi fryktar at innsatsstyrt finansiering av sjukehus gjer at systemet legg for stor vekt på inntening, og det set marknadstankegangen i eit system vi trur er uheldig for prioriteringane i spesialisthelsetenesta. I berekninga av innsatsstyrt finansiering ligg det eit system til grunn som heiter diagnoserelaterte grupper. Det er eit pasientklassifiseringssystem som gir ei forenkla beskriving av aktiviteten og pasientsamansetjinga til sjukehuset. Det legg dermed grunnlaget for finansieringa, fordi pasientar som vert grupperte i same DRG, skal krevja like mykje ressursar å behandla. Slik vert diagnosesystemet kopla direkte mot økonomisk inntening. Vi er ikkje imot at pasientar vert klassifiserte, for vi har statistikk og kompetanse, og vi veit kva som trengst. Men vi er veldig kritiske til at diagnosesystemet vert kopla direkte mot økonomisk inntening. Riksrevisjonen har påpeikt overfor Stortinget at det i dag er mange tilfelle av svak kodekvalitet i sjukehusa, noko som har negative konsekvensar for styring og finansiering av spesialisthelsetenesta. Helsedirektoratet seier at det såkalla DRG-systemet, som er grunnlaget for innsatsstyrt finansiering, ikkje er robust nok til å verta brukt for å leggja grunnlaget for finansiering av klinikkar og avdelingar, og det er avdekt store avvik i medisinsk kodepraksis rundt omkring. Som saksordføraren tok opp, var det aldri meininga då den innsatsstyrte finansieringa vart innført, at det skulle verta vidareført ned på klinikknivå, på sjukehusnivå. Det var meint som ein finansieringsmåte mellom departement og regionale helseføretak. Men det er altså helseføretaka sjølve som no vel å vidareføra dette ned på det enkelte sjukehus, som igjen vidarefører dette ned på den enkelte avdelinga. Det betyr at dei fleste klinikkane og mange avdelingar i sjukehus vert finansierte etter kor mange DRG-poeng dei produserer. Slik vert altså diagnosesystemet direkte kopla mot økonomisk inntening, eller som eg litt forenkla seier det: Slik vert diagnose styrt av pengar og pengar styrt av diagnose. Eitt eksempel er frå fødselsomsorga, der fødeavdelinga vert premiert for komplikasjonar, f.eks. bløding under fødsel, men ikkje får ekstra pengar viss ein prioriterer å setja inn ei ekstra jordmor til å passa på at det ikkje vert komplikasjonar. Det er fleire utval som har vore kritiske til ISF-delen i helsevesenet – bl.a. Hagen-utvalet i 2003, som anbefalte å gå over til rammebudsjettering. I 2007 var det også ein rapport som Helse- og omsorgsdepartementet stod bak, der ein såg behovet for ein kritisk gjennomgang av styringskrafta til DRG ned på avdelingsnivå – og sist no prioriteringsmeldinga, som anbefalte at ein måtte evaluera korleis ISF-finansiering påverkar uheldige prioriteringar i helsevesenet. Vi er veldig glade for at vi i dag får fleirtal for å redusera ISF. Det er ikkje vårt primære standpunkt, vi vil at sjukehusa i all hovudsak skal rammefinansierast, men vi meiner at all reduksjon av ISF er bra. Vi hadde håpt på å få fleirtal for at ISF-finansiering ikkje skal ned på avdelingsnivå. Der manglar vi støtte frå Arbeidarpartiet. Og vi manglar støtte frå Kristeleg Folkeparti for å avslutta ordninga med ISF i psykisk helsevern. Men vi er i alle fall glade for det vi får fleirtal for i dag.