Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2011-06-07:
Ein samla komité er i utgangspunktet svært fornøgd med sivilombodets arbeid. Det kjem fram av det me har skrive om årsmeldinga, og det er heilt tydeleg at jobben som er gjord, er me frå Stortingets side fornøgd med. Derfor kan sivilombodet og hans tilsette gå med rak rygg med omsyn til det arbeidet som ein gjer på vegner av ombodet. Så eg vil seia at sivilombodet er ein viktig institusjon, for alle kan koma til – dei som føler seg urettferdig behandla, som føler at lov- og regelverk ikkje svarer til dei forventningane dei har. Det fører jo då òg til at folks demokratisyn og den rettsoppfatninga som er, utvidar seg i forhold til at ein får meir kunnskap om kva for reglar som gjeld, kva for lovverk og rutinar som gjeld. Ein samla komité meiner at det er viktig for Noreg og for sivilombodet at den verksemda som blir driven, blir enda betre kjend i det norske samfunnet, gjennom meir aktiv informasjon. Det er òg slik at det store biletet i forhold til saksbehandlingstida hos sivilombodet er at behandlingstida går ned, mens talet på klager går opp. Det er jo forunderleg når ein har ei raud-grøn regjering at talet på klager går opp, men me får jo berre ta til etterretning at det kanskje har noko å gjera med at kunnskap om at det er eit sivilombod, er til stades blant folk flest. Som i tidlegare meldingar er det jo sånn at det er ein del gjengangarar. Nav-systemet er jo ein kjent gjengangar. Nav har veldig mange klager, men det er òg andre forvaltingsnivå som har eit høgt klagenivå: fylkesmenn, kommunal forvalting, skatteetat, utlendingsnemnd, utlendingsdirektorat osv. Det viser seg at det er dei same som går igjen. Det er litt bekymringsfullt for oss i kontroll- og konstitusjonskomiteen at det liksom ikkje skjer noka utvikling, men at klagenivået, og dei som blir klaga på, stort sett er det same kvart år. No grip jo kontroll- og konstitusjonskomiteen fatt i eitt område, nemleg det som sivilombodet skriv, altså bruken av utstrakt varetekt. No sit jo justisministeren her, og det er jo ei av dei bekymringane som me følgjer opp frå kontroll- og konstitusjonskomiteen si side, nemleg at ein må få ned talet på overskridingar på varetektsbruk. Det ein samla komité eigentleg seier til regjeringa, er at ein må rydda opp i dette, sånn at det blir redusert bruk av varetekt i landet. Etter å ha hatt ei orientering frå sivilombodet sjølv fann me ut, spesielt «linka» opp til saker der det viser seg at sivilombodet brukte vanvitig mykje tid på å koma inn i forvaltningsnivået ved å få lesa dokument som dei kan halda seg til, at saksbehandlingstida blei mykje lengre på ein del område, og av og til kom ein ikkje inn og fekk lese dette. Det har komiteen rydda opp i før. Men så har komiteen funne ut at me faktisk ønskjer å gå inn og endra lov- og regelverket på dette området, og leiaren av komiteen er i gang med eit arbeid for å fremja det på vegner av alle partia i kontroll- og konstitusjonskomiteen. Så det kjem som eiga sak. Det kjem etter at me ser at sivilombodet kan få betre arbeidsforhold når det gjeld openheit i forvaltninga. Eg har no konsekvent brukt sivilombodet som namn på sivilombodsmannen. Grunnen til det er – som tidlegare – at dette er eit noko arkaisk uttrykk i forhold til den likestillingspolitikken ein ønskjer å føra. Riktig nok er det slik at dei borgarlege partia meiner at ordet «sivilombodsmannen» er ein viktig eksportartikkel. Men vårt utgangspunkt er at me på sikt, f.eks. i 2013, må endra dette på lik linje med likestillingsombod, forbrukarombod osv. Heilt til slutt gjeld det eit spørsmål teke opp i komiteen om kjeldeskatten, som eg reknar med at leiaren av komiteen vil koma tilbake til, som er eit punkt der komiteen skil lag. Eg sa heilt til slutt, men eg har ei siste sak, nemleg ein positiv omtale av sivilombodet knytt til petroleumslova. Det viste seg at det var halde tilbake opplysningar – Stortinget fekk ikkje dei opplysningane me skulle ha om saksbehandlingstid. Men sivilombodet fekk denne saka opp, og dermed fekk me ei anna behandling av denne i Stortinget. Det var litt morosamt at det var ein tidlegare medlem av kontroll- og konstitusjonskomiteen som administrerte dette departementet, der dette hemmeleghaldet skjedde, men det er altså no rydda av vegen. – Takk, president.