Olav Akselsen (Arbeiderpartiet), 2007-05-24:
Dette er ein gledens dag. Vedtaket om CO2-handtering på Mongstad er som eit Kinderegg – ein får oppfylt fleire ønske på éin gong: Ein tryggjar arbeidsplassane og det industrielle miljøet på Mongstad, ein bidreg til å gje Noreg ein ny, leiande miljøteknologi, ein får samla og fanga utsleppa frå Noregs største CO2-kjelde, ein får brukt gass til energiproduksjon og dermed redusert importbehovet, ein legg grunnlaget for å bruka CO2 som trykkstøtte i oljeproduksjon, og for ein gongs skuld er det eit samla storting som stiller seg bak ei stor og viktig energi- og miljøpolitisk satsing – rett nok med litt ulik grad av entusiasme. Denne saka er svært viktig for utviklinga av framtidas Noreg og forhåpentlegvis òg for kampen mot dei globale utsleppa. Denne saka markerer starten på ein ny æra i norsk industrihistorie, men ho markerer òg ei fortsetjing. Gjennom konsesjonen til kraftvarmeverket på Mongstad gjev ein òg grønt lys for ei opprusting av raffineriet på Mongstad. Dette er den viktigaste arbeidsplassen i Nordhordland. No er denne arbeidsplassen sikra for mange tiår framover. Raffineriet på Mongstad er òg eit av dei viktigaste vidareforedlingsanlegga for norsk olje. På Mongstad gjer ein råolje om til oljeprodukt med høgare verdi. Dermed får det norske samfunn og den norske stat store inntekter. Mongstad-raffineriet er i dag Noregs største utsleppskjelde for CO2. Raffineriet er òg ein av Noregs største energibrukarar og bruker faktisk like mykje energi som Oslo by. Den teknologien som blei brukt då Mongstad blei bygd, var svært lite effektiv i forhold til den teknologien som finst i dag. Energibruken og utsleppa pr. produsert eining er svært høge. Det er derfor heilt nødvendig med ei oppgradering av raffineriet på Mongstad. Eit raffineri treng først og fremst varme. I dag bruker ein store mengder olje for å laga denne varmen. Med den opprustinga som no skal skje, vil ein få ein dramatisk betre energieffektivitet, og utsleppa pr. eining vil gå ned. Kraftvarmeverket er heilt avgjerande for å få til denne opprustinga av Mongstad. Eit nei til dette verket er derfor ja til ineffektivitet og unødvendige utslepp på Mongstad også i framtida. Alternativet til ei opprusting av Mongstad hadde vore ei gradvis nedbygging. Statoil ville sannsynlegvis òg ha investert i eit EU-land dersom investeringane på Mongstad ikkje hadde vore moglege. Då hadde stor verdiskaping blitt flytta utanlands. Dersom oppgradering av Mongstad-verket hadde skjedd i EU, ville ein i tillegg fått eit titals millionar i miljøstøtte òg før CO2- reinsing. Krafta som kjem frå varmeverket på Mongstad, skal etter planen brukast til å driva Troll-feltet. Etter som trykket fell, er det behov for store kompressorar for å få gassen fram til marknaden. Når alle kompressorane er på plass, vil dette trekkja like mykje straum som det ein i dag bruker i Bergen by. Denne straumen finst i dag ikkje i denne regionen. Det er derfor planlagt store overføringskablar gjennom Hardanger og til sentralnettet. Men heller ikkje i sentralnettet finst det tilgjengeleg kraft i eit normalår. Derfor må denne krafta importerast. Eit kraftverk på Mongstad vil utsetja dette behovet. Naturinngrepa og importbehovet blir sterkt redusert. Planane om CO2-fangst gjer eit godt miljøprosjekt endå betre. Det er berre rett og rimeleg at eit av verdas rikaste land gjer ein innsats for å få ned CO2-utsleppa, og ikkje minst at me bruker store ressursar på ny teknologi. Mongstad er viktig for Noreg og våre forpliktingar, men det er endå viktigare i ein internasjonal samanheng. Eit nytt kolkraftverk blir bygt i Kina kvar fjerde dag, og dersom me kan bidra med ny teknologi som kan reinsa desse, er det langt viktigare enn dei utsleppsreduksjonane som me greier å få til i Noreg. Dessverre er oljeproduksjonen i Noreg på veg ned. Det er derfor viktig at me får til ny teknologi som òg kan auka utvinningsgraden og levetida på norske oljefelt. Det er veldig positivt dersom ein kan løysa eit miljøproblem samtidig som me greier å auka utvinninga av norsk olje. Etter å ha høyrt debatten i dag, meiner eg fleire burde ha slått seg på brystet og vore stolte av det dei no er med på. Eg trur eg vil avslutta med å sitera Jens Book-Jensen, som sa: «Det er lov å være blid.»