Jorunn Ringstad (Senterpartiet), 2002-12-17:
Det er ikkje uvanleg at bl.a. miljøspørsmål, kulturspørsmål og jordvern må vurderast i samferdsleprosjekt. Men det er sjeldan at alle desse elementa kjem så tungt inn i eit prosjekt som dei gjer i traseval for Ringeriksbana. Etter at mange alternativ er forkasta, står vi no igjen med to alternative trasear, Kroksund-alternativet og Åsa-alternativet. Sjølv om det er gjort fralegg om tilpassingar og avbøtande tiltak, vil begge desse alternativa føre til store inngrep, med konsekvensar for miljø, naturressursar og samfunn. Dette gjer at trasevalet for Ringeriksbana blir ei svært vanskeleg sak. Og eg vil i innlegget mitt konsentrere meg nettopp om traseval for Ringeriksbana, for det er det proposisjonen vi handsamar, gjeld. Dersom det berre var nødvendig å vurdere kva alternativ som er billigast, kortar ned reisetida mest og etter prognosane vil generere mest trafikk, ville valet utan tvil blitt Kroksund-alternativet. Men vi kan ikkje sjå bort frå inngrepskonsekvensane som dette alternativet fører til. Det er mange tunge argument mot Kroksund-alternativet. Traseen vil gå gjennom dei sentrale delane av slettelandskapet på Ringerike, eit område som er eit nasjonalt prioritert kulturlandskap. Summen av inngrep vil utløyse store negative landskapsmessige konsekvensar og føre til at dette viktige landskapet vil endre karakter. Slettelandskapet på Ringerike har spor etter ei av dei eldste innlandsbusetjingane i landet. Hole og Ringerike kommunar har svært mange automatisk freda kulturminne og dermed òg størst potensial for nye funn. Sjølv om traseen for Busund-alternativet er trekt tilbake i høve til dei mest kulturhistorisk kjenslevare områda, vil traseen gå i eit område med stort potensial for funn av fornminne under dyrka mark og kome i direkte konflikt med automatisk freda kulturminne i skog. Mange område på Ringerike er verna etter naturvernlova. Traseen for Kroksund-alternativet vil krevje inngrep i Viksåsen naturreservat og vil gå nær Lamyra naturreservat. Kroksund-alternativet kan òg få innverknad på delar av Nordre Tyrifjorden våtmarkssystem ved at brukryssingane kan føre til at fugl endrar åtferd og gi redusert bestand av fugl på grunn av kollisjonsfare og tap av næringsområde. Åsa-korridoren blir rekna for mindre konfliktfylt når det gjeld landskapsomsyn. Denne korridoren har òg færre automatisk freda kulturminne, men traseen sine dagsoner aust for Steinsfjorden rører ved verdifulle kulturminne. Likevel er Åsa-korridoren mindre konfliktfylt enn Kroksund-korridoren når det gjeld kulturminne og kulturmiljø. Åsa-korridoren vil også kome best ut i ei totalvurdering når det gjeld naturmiljø. Det er verdt å merke seg at begge traséalternativa for Ringeriksbana vil føre til positive støyforbetringar langs eksisterande bane. Talet på bustader som er utsette for støy, vil bli redusert. Begge alternativa vil føre til at bygningar må løysast inn, men det gjeld færrast bygningar ved Kroksund-korridoren. Åsa-korridoren blir vurdert som best for friluftsliv og rekreasjonsområde. Med tanke på beslaglegging av dyrka mark, er det Kroksund-alternativet som kjem dårlegast ut. Det er også ein del argument som spesielt talar mot Åsa-alternativet. Delar av denne traseen går under eit naturreservat som er spesielt sårbart for drenering på grunn av ein verna innsjø. Uansett tettemetodar er det usikkert om traseen vil føre til skade på naturreservatet. Dessutan er det på delar av denne traseen innslag av alunskifer. Denne bergarten har ingen praktiske bruksområde, men kan i staden representere eit forureiningsproblem ved deponering. Bergarten inneheld svovelbindingar, slik at avrenningsvatn frå deponia kan vere aggressivt overfor betongkonstruksjonar. Det finst altså gode argument både for og mot begge dei alternative traseane. Når ein skal velje eit alternativ, må dei ulike argumenta vegast opp mot kvarandre. Høyringsutsegnene i denne saka er ikkje eintydige, men viser ulik vektlegging av ulike argument og dermed ulike konklusjonar. Senterpartiet har ut frå ei slik totalvurdering kome til at av dei to alternativa Busund-korridoren og Åsa-korridoren er Åsa-korridoren den beste. Vi vil òg vise til at då vedtaket om Ringeriksbana vart gjort for ca. ti år sidan, vart det lagt til grunn at prosjektet ikkje skal fortrengje prioriterte investeringar på f.eks. Østfoldbana og Vestfoldbana. Dette bør framleis stå fast.