Lars-Henrik P. Michelsen (Venstre), 2006-05-11:
Det var svært gledeleg at statsråden, 2. mai trur eg det var, gjekk ut i Aftenposten og inviterte til ein brei debatt rundt barnevernet. Men det var eitt tema eg sakna litt, som ikkje kom så mykje fram. Det var nettopp ettervernet. Derfor vil eg stille meg bak dei som har takka interpellanten for å reise denne viktige debatten, og håpar at statsråden tek dette med seg og set det på «to do»-lista over dei gjeremåla og dei tilhøva ein vil sjå på som er knytte til barnevernet. Det er i dag stadig fleire barn under barnevernet. Men kva skjer eigentleg når barnevernet tek over omsorga for eit barn? Svaret er at det offentlege trer inn i den rolla som foreldra har hatt, med dei pliktene det inneber. Skilnaden på det offentlege og dei vanlege foreldra er at ved fylte 18 år forsvinn den offentlege omsorga. Eg må innrømme at då eg skulle førebu meg til denne debatten og leite etter informasjon, var eg litt overraska over ein ting: Det er utruleg lite fakta og kunnskap om dette temaet. Det overraska meg at vi i den tida vi lever i, og med all den informasjonen vi har, t.d. om støvkvaliteten på Mars, ikkje veit meir enn vi gjer om korleis barnevernsbarn har det, og kva som skjer når det offentlege har fråskrive seg ansvaret. Ein antek, men ein veit ikkje sikkert. Interpellanten viste til at to tredelar av barnevernsbarna klarer seg ganske bra, medan ein tredel ikkje gjer det. Om det stemmer, er det ein situasjon som ikkje er god nok, og som vi må gjere noko med. Eg er glad for lovnadene om den kunnskapen ein venter på i form av desse to rapportane. Som barnevernsbarn veks du opp på ein institusjon eller i ein fosterheim. Institusjonslivet er ofte prega av ulike menneske på skift. Fosterheimane kan vere svært ulike. Nokre fosterbarn blir av fosterfamilien rekna som biologiske barn livet ut, mens andre fosterfamiliar fråskriv seg pliktene den dagen barnet fyller 18 år, eller den dagen familien har avtale om med kommunen eller det offentlege. Barnevernsbarn manglar ofte ein stabil primærfamilie, og på grunn av mykje flytting kan mange ha problem med å knyte til seg nære og gode vener. Kva brukar ein eigentleg ein primærfamilie til? For dei aller fleste er familien noko som varar heile livet ut, same kva som måtte skje. Det er familien som bryr seg. Det kan vere små og store problem – det kan vere eksamen som er vanskeleg, ein har hatt ein tøff første dag på jobb, ein har problem med å søkje sommarjobb, møte den første kjærasten, dårleg eksamensresultat eller ein treng hjelp til å kjøpe seg bustad. Om ein manglar primærfamilien, manglar ein nokon som bryr seg. Noko av det viktigaste som blir sagt i denne debatten, må vere at behovet for støtte – som den førre representanten sa – ikkje forsvinn sjølv om ein passerer 18 år. Medan ny barnevernslov av 1993 ikkje sa noko om ettervern, kan ungdom som har vore under barnevernstiltak i Noreg, i dag få ettervern fram til dei fyller 23 år. Men det er ikkje sjølvsagt, som mange har sagt tidlegare, at dei får dette. Det er avhengig av korleis kommunen vurderer deira rett. I loven står det at ein har plikt til å vurdere behovet for ettervern, ikkje at ein har plikt til å tilby det. Denne plikta til å vurdere gjer at det er veldig ulik praksis frå kommune til kommune. Medan ettervern i nokre kommunar blir sett på som det same som å sluttføre eit engasjement på ein god måte, er haldninga heilt annleis i andre kommunar. Venstre ønskjer å lovfeste retten til ettervern for å gje desse barna det dei treng mest av alt, føreseielegheit. Det kan ikkje vere slik at ein – før ein har fylt 18 år – gruer seg til å få brevet som seier at no er du snart er 18 år, så no fråskriv vi oss ansvaret. Venstre meiner at staten må ta sitt ansvar fullt ut, og at ein gjer dette gjennom lov. Det meiner vi er riktige vegen å gå. Eg vil gjerne understreke at ettervern må vere basert på frivilligheit og ikkje tvang – at det er noko den einskilde ungdommen faktisk ønskjer, og ikkje noko ein blir tvinga til. Spørsmålet er om dei som ønskjer det, faktisk får det. Eg vil avslutta med å seie at i 2000 var det ca. 8 000 personar i alderen 16–22 år som var under barnevernstiltak, medan i alderen 18–22 år var dette talet i underkant av 4 000 personar. Det er mange tusen personar som forsvinn ut den dagen dei fyller 18 år. Spørsmålet vi må stille oss då(presidenten klubbar) (presidenten klubbar) Eg vil òg(presidenten klubbar) takke for denne debatten og håpe at statsråden tek dette vidare med seg(presidenten klubbar) og fokuserer på ettervern. (presidenten klubbar) (presidenten klubbar)