Ragnhild Aarflot Kalland (Senterpartiet), 2007-11-22:
Vi skal i dag ta stilling til eit prosjekt som omhandlar utbetringa av E6 Gardermoen–Kolomoen, på til saman 66 km. Dette prosjektet vert påstarta i to av totalt seks delstrekningar – strekninga Hovinmoen–Dal i Akershus, som er på 11 km, og strekninga Skaberud–Kolomoen i Hedmark på 12 km. Det er desse to prosjekta som no er klargjorde til å starte opp. I den samanhengen har eg lyst til å streke under at Regjeringa har fått saka raskt fram. Ho vart framlagd i juni etter at statsråden godkjende splitting av utbygginga i to fasar, då det ikkje låg føre semje i kommunane Eidsvoll og Stange om å gjere planvedtak på heile strekninga i tide. Dette prosjektet er ein del av ei viktig stamvegrute for heile Nordvestlandet, for heile Midt-Noreg og for heile Nord-Noreg, i tillegg til innlandet. Det er ei strekning med stor trafikk og mange ulykker. Trass i at vegstandarden er god, har dei ikkje kapasitet nok, og det er heller ikkje deling av køyreretningane. Utbygging av firefelts veg skjer mange stader i landet no. Eg finn grunn til å minne om at firefelts vegutbygging i sentrale strøk berre er ein del av Regjeringa sin vegpolitikk. Like viktig er utbetring av farleg, tidkrevjande og miljøbelastande stamveg og øvrig riksveg i distrikta. Det er slik at heile 1 600 km stamveg manglar breidd til å få gul stripe. Dette må prioriterast fram i neste NTP. Likeins er det viktig å realisere dei nye vegprosjekta som utviklar robuste bu- og arbeidsmarknadsregionar i distrikta. Ei viktig målsetjing med dette prosjektet er å sikre ei betre trafikkavvikling og auke trafikktryggleiken. Trafikkveksten har vore sterk. Det er grunn til å merke seg at kapasiteten er sprengd på denne vegen, som i store trekk vart bygd ny til Lillehammer-OL i 1994. For Senterpartiet er det viktig å få meir av trafikken over på jernbane og båt. Det er slik sett eit stort framsteg at Regjeringa her ser veg og jernbane i samanheng i planlegginga. Så kunne ein då kanskje ynskje at begge delar vart realiserte samstundes, men når finansieringskjeldene er så forskjellige, kan vi ikkje vente med å byggje ut vegen. Somme er redde for overgang av trafikk frå tog til veg når vegen vert ferdig fyrst. Bompengane kan vel kanskje vere med og trekkje i motsett lei. Eg synest det er viktig å rette fokuset på finansieringsmåten for prosjektet. Eg synest det er viktig å synleggjere ulikskapen mellom det å skaffe hurtig finansiering og det å skaffe tilstrekkeleg finansiering. Ved at det m.a. er fatta politiske vedtak som sluttar opp om bompengefinansiering, kan dette prosjektet startast opp no. Eit nytt moment i dette bompengeprosjektet er at ein her skal betale bompengar etter kor mange kilometer ein køyrer. Eit slikt innkrevjingssystem er ikkje utprøvt tidlegare og vil sjølvsagt måtte evaluerast undervegs. Ein klar føremon er at det belastar den einskilde bilisten berre etter kor stor del av vegen vedkomande køyrer. Senterpartiet er likevel klar på at det er det offentlege sitt ansvar og mynde å investere i fellesskapen sin infrastruktur. Bompengefinansiering er eit verktøy ein nyttar i tillegg og utelukkande etter lokalt initiativ, fordi det gjev meir utbetring av eksisterande veg og ny veg, og nettopp dette er overordna. Opposisjonspartia peikar på OPS-utbygging. Lat meg berre få minne om at det er heller ikkje noko trylleformular. For det fyrste: Å nytte OPS fører ikkje til at samferdslebudsjettet vert tilført friske pengar, men at ein periodiserer annleis ved å ta ut framtidige budsjettstraumar no. Såleis er resultatet av å nytte OPS at ein bind opp dei framtidige budsjetta. Ei slik låneordning vil føre til at prosjektet kan startast. Ein vil likevel fort merke at ein «bit seg sjølv i halen» gjennom at framtidige budsjett vert låste, og såleis minkar handlingsrommet til å prioritere nye prosjekt seinare. Oppsummert: Senterpartiet ser samferdsle som det utløysande momentet for utvikling av levande lokalsamfunn. Vi er glade for den fleirtalstilrådinga som her ligg føre.