Gjermund Hagesæter (Fremskrittspartiet), 2009-02-26:
I denne saka foreslår fleirtalet i finanskomiteen, som saksordføraren også har gjort greie for, å innføre såkalla kjeldeskatt på pensjonar. Det vil altså seie at alle som bur i utlandet og mottek pensjon frå Noreg, også skal betale skatt til Noreg. Dette skal skje trass i at pensjonistane i dag vanlegvis også blir skattlagde i det landet dei bur i, og har rett til offentleg finansierte gode og tenester. Mange norske pensjonistar i utlandet er opptekne av denne saka. Dei er bekymra over denne saka, og det å avfeie dette med at ein har misforstått, er altfor lettvint. Det ligg mange fallgruver i denne saka og mange problemstillingar som kan ramme pensjonistar i utlandet. Regjeringa håper at ein ved å innføre kjeldeskatt skal kunne innkassere 230 mill. kr i auka skattar for året 2010. Dette skal ein finansiere ved at norske pensjonistar i utlandet skal betale meir i skatt, eller at landet dei bur i, og som altså skal yte offentlege gode og tenester til desse pensjonistane, får mindre skatt, eventuelt ein kombinasjon av dette: auka skatt for den enkelte pensjonisten, og at det landet han eller ho bur i, får mindre skatteinntekter til å finansiere offentlege gode for dei som altså mottek slike tenester der. Som ordføraren for saka var inne på, ber denne lovproposisjonen preg av å vere særdeles dårleg utgreidd. Den inneheld det som i beste fall er unøyaktigheiter på fleire område. For eksempel kan ein nemne utsegna frå Arbeids- og inkluderingsdepartementet på side 2 i proposisjonen: «Utenlandsbosatte pensjonister vil dessuten ofte fortsette å gjøre bruk av eller gjøre krav på offentlig finansierte goder og tjenester, både under ferieopphold og besøk her hjemme. Det er derfor ikke urimelig at også denne gruppen bidrar til dekke fellesskapets utgifter.» At denne påstanden er eigna til å gi eit uriktig bilete, er klart. I forskrift nr. 85 til folketrygdloven er det slått heilt klart fast at utflytta pensjonistar ikkje har rettar etter folketrygdloven utan at dei betaler for det ved trekk på 9,1 pst. trygdeavgift av pensjonen ved å teikne såkalla frivillig medlemskap i folketrygda. Vi har jo også eksempel ved tidlegare statsminister Gro Harlem Brundtland. Ho måtte til slutt sjølv betale for hofteoperasjonane som blei utførte i Noreg, mens ho budde i Frankrike og var nullskatteytar der. Spørsmålet som er uklart, er jo om det er meininga at ein skal betale 9,1 pst. i trygdeavgift i tillegg til kjeldeskatt for å ha krav på desse tenestene. Det kunne vore greitt å få klara opp i. Forslaget om å innføre kjeldeskatt på pensjonar er både urimeleg, urettferdig og usosialt. Forslaget er usosialt fordi det vil ramme mange reumatikarar, pensjonistar og uføretrygda med små pensjonar som har flytta til utlandet på grunn av klima og helse. Å innføre kjeldeskatt for dei mange utflytta reumatikarane og uføretrygda som sparer den norske staten for årlege utgifter til medisinsk behandling som kanskje ofte overstig 100 000 kr pr. år, er vel både urimeleg og urettferdig. Endå meir usosialt blir det når ein tenkjer på at desse menneska i si tid tok avgjerda om å forlate heimen sin på grunn av helsa og ut frå dei føresetnadene som eksisterte då. No kjem kjeldeskatten og slår beina under dei rammevilkåra som i si tid var grunnlaget for den store avgjerda om å flytte til eit land med betre klima. Utgreiinga inneheld så mange svakheiter og så mykje urett at det er vanskeleg for Stortinget å sjå dei fulle konsekvensane av det lovvedtaket som skal gjerast i dag. Finansminister Kristin Halvorsen har ikkje gjort forvirringa mindre ved å kome med følgjande utsegn i ein artikkel i Aftenposten 19. desember 2007: «Dette er bare gode nyheter til pensjonistene(…)(…) (…) (…) Maken til julepresang skal ein leite lenge etter! Eg trur vel at mange pensjonistar kunne ha tenkt seg ein litt annan julepresang frå finansministeren enn kjeldeskatt. At denne julehelsinga ikkje har noko med verkelegheita å gjere, kan lett bli dokumentert ved å lese opp svaret frå finansministeren på spørsmål frå Framstegspartiet om kva auken i verste fall kan bli for norske pensjonistar i utlandet. Her svarer finansministeren at enkelte pensjonistar kan få auka skatten med opp til 15 prosentpoeng. Kor mange av pensjonistane som får auka skatt på grunn av dette vedtaket, er bl.a. avhengig av reforhandlingar av skatteavtalane. Men som eg også var inne på i mitt spørsmål til representanten Aasen, er det ikkje grunn til å tru at reforhandling av skatteavtalar som går ut på at det berre er Noreg som skal få lov til å skattleggje, vil vere spesielt lett å få gjennomslag for. Eg trur det vil vere vanskeleg å få reforhandla ein skatteavtale, f.eks. med Spania, om ein går ut frå eit slikt prinsipp. Same kva vil dette på mange måtar vere feil. Mange pensjonistar mottek velferdsgode frå det landet dei bur i. Då synest eg at det er småleg at Noreg, som er eit av verdas rikaste land, skal hindre desse landa i å finansiere sine velferdsgode ved å skattleggje norske pensjonistar som bur der. Dobbel skattlegging er sjølvsagt også eit reelt problem. Då er det litt for enkelt å seie at det berre er å ta kontakt med skattemyndigheitene i det landet ein bur. Om ein f.eks. bur i Thailand, har eg forstått det slik at alle klagar må takast opp med skattemyndigheitene i Bangkok. Det betyr at dersom ein bur i Phuket, må ein altså ta kontakt med skattemyndigheitene i Bangkok dersom ein er utsett for dobbel skattlegging. På skattekontoret i Bangkok snakkar dei ikkje norsk. Dei snakkar heller ikkje engelsk, slik at ein er nøydd til å ha ein tolk med seg. Dersom ein ikkje er veldig godt inne i skattereglane, er ein nøydd til å ha ein advokat med seg. Ein må altså engasjere både tolk og advokat, og ein må ta turen til Bangkok. Dersom ein er ein pensjonist på 79 år, yngre eller eldre, og ikkje har spesiell kjennskap til skattereglar, seier det seg sjølv at dette ikkje er noka enkel utfordring. Tidlegare statsminister Gro Harlem Brundtland ville nok ha takla det. Det er sikkert mange her i salen som òg vil kunne takle det når dei blir pensjonistar, men det er andre pensjonistar som ikkje er så godt inne i regelverket, som vil ha større problem med å starte ein krig mot utanlandske skattemyndigheiter. Vårt utgangspunkt og vår meining og oppfatning er derfor at dette lovforslaget er både mangelfullt og uklart og vil setje mange pensjonistar i ein vanskeleg situasjon. Saksordføraren har jo fremma på nytt forslaget om å sende dette tilbake til Regjeringa for ny behandling. Eg vil også gjere det klart allereie no at dersom det forslaget fell, vil Framstegspartiet stemme mot heile loven.