Tor Bremer (Arbeiderpartiet), 2009-12-09:
Eg er glad for å kunna registrera at når me har skrudd ned volumknappen til opposisjonen, så er det ikkje så stor ueinigheit om storleiken på pengebruken og innretninga av politikken innanfor den høgare utdannings- og forskingspolitikken. Det er ein kvalitet og ein ubetinga styrke i utviklinga av Noreg som kunnskapsnasjon. Arbeidarpartiet og Regjeringa har store ambisjonar og forventningar til utdannings- og forskingspolitikken vår. Det er knytt til det faktum at skal me løysa dei store utfordringane både nasjonalt og globalt, ja, då finn me faktisk svara nettopp i utdannings- og forskingspolitikken. Når det er sagt, må eg få lov å peika på at dette ikkje er nokon ny situasjon eller ei ny problemstilling for oss i Arbeidarpartiet. Arbeidarrørsla er nettopp tufta på to grunnleggjande og tidlause behov. Ho er nemleg knytt til retten til velferd og retten til utdanning. Det går som ein raud tråd gjennom heile den 160 år gamle historia til arbeidarrørsla, som går tilbake til Marcus Thrane si tid. På midten av 1800-talet var dette ei av dei sentrale problemstillingane. Difor ser me heller ikkje i dag, i 2009, på dette som noko problem. Det er ei utfordring i veksten, seier opposisjonen. Høgresida er redd for den store veksten som kjem. Tvert imot – dette er ikkje noko problem. Dette er ei fantastisk moglegheit. Dette er studentar som me meir enn gjerne tek imot med opne armar. Det gir oss ei stor moglegheit, og det har eg lyst til å vera tydeleg på. Det gir ei stor moglegheit til å kunna bryta det historiske mønsteret med at det i altfor stor grad er ungane til foreldre med høgare utdanning som søkjer seg til universiteta og høgskulane våre. Arbeidarpartiet vil ikkje vera med og seia nei og stengja nokon ute frå høgskulane og universiteta våre. Kunnskapstilgangen må ikkje avgrensast berre til eliten. Men sjølv om det er ønskjeleg at fleire ungdommar tek høgare utdanning, er det på sin plass med litt nøkternheit, og faktisk litt edruelegheit, i bruk av tal. Opposisjonen og enkelte medium går seg bokstaveleg talt bort i studentmassen. Dei misser oversikta og slår nærmast bombastisk fast at veksten dei neste fire åra blir på formidable 80 000 nye studentar. Vel, vel, det får stå for deira eiga rekning. Men om ein i tillegg til den demografiske framskrivinga legg til grunn ca. 10 pst. vekst, som eigentleg er ambisiøst, endar me opp med 33 000 nye studentar i fireårsperioden. Gjennom ein kombinasjon av oppretting av fleire studieplassar, utnytting av allereie ledig kapasitet og det faktum at fleire absolutt bør ta studium i utlandet, skal alle studentane oppleva ei utdanning av høg internasjonal kvalitet. Me kjem definitivt ikkje til å gjera slik som opposisjonen gjorde i slutten av Bondevik-perioden, nemleg å kutta i talet på studieplassar. Så til forskingsdelen av budsjettet. Sjølv om Noreg òg i forskingssamanheng er eit lite land, er det oppnådd oppsiktsvekkjande gode resultat. Det blir av opposisjonen nærmast påstått at forskinga i Noreg går på sparebluss. Det er naturlegvis sludder. Realiteten er at alle anerkjende måleparameter viser at resultata innanfor forsking er svært gode i Noreg og i god framgang. Eksempelvis er det – litt spøkjefullt – sagt at me ligg an til å nå målet om 1 pst. av BNP i andre halvdel av april månad i 2010. Det er jo hyggeleg. Men sjølv om resultata for sektoren er gode, og sjølv om løyvingane på 1,7 milliardar kr er historiske og rekordhøge, er det ting å ta tak i. Observasjonar og tilbakemeldingar frå sektoren tyder på at ein opplever handlefridomen og moglegheita til å gjera sjølvstendige forskingsmessige prioriteringar som krevjande. Så dette må me ta tak i. Opposisjonen sin medisin er som sedvanleg. Deira mantra er: «Meir pengar, meir pengar!» Fantasien strekk ikkje lenger. Til det er det å seia at alle er jo for meir pengar. Det er faktisk den lettaste saka i verda å løyva meir pengar – og dei fleste blir veldig glade for det òg – men det løyser ikkje utfordringane våre. Og det er ikkje dét dette handlar om. Skal me òg i framtida kunna oppnå gode resultat, er me nøydde til å spørja oss sjølve: Kva for endringar av strukturell karakter kan me gjera? Det er mykje å ta tak i – eg skal ikkje gå i detalj her no. Eg vil berre seia at denne salen med godt samvit kan vedta forslaget til statsbudsjett, og på den måten konstatera at me er i rute til å lyfta fedrelandet som eit kunnskapsbasert samfunn.