Frida Melvær (Høyre), 2018-05-14:
Eg viser til Dokument 8:81 S for 2017–2018 om å setje ned ein totalberedskapskommisjon. Saka er fremja av representantane Jenny Klinge, Liv Signe Navarsete og Trygve Slagsvold Vedum frå Senterpartiet. Forslagsstillarane viser til at endringa i samfunnsorganiseringa og det sikkerheitspolitiske bildet skapar behov for ein gjennomgang av alle delar av beredskapen i landet. Offentlege institusjonar, bedrifter og andre aktørar har ansvaret for å ha oversikt over beredskap for sårbarheit i eiga verksemd, medan sårbarheit i samfunnet samla sett er eit nasjonalt ansvar. Forslagsstillarane meiner vidare at det har gått lang tid sidan Noreg sist hadde ein grundig gjennomgang av alle delar av beredskapen, og at ein ny beredskapskommisjon må ta føre seg eit breitt spekter av truslar og utfordringar. Den overordna oppgåva til kommisjonen skal vere å vise korleis ein kan bruke samfunnets totale ressursar best mogleg for å skape god beredskap i ulike krisesituasjonar. Eg viser til komitéfleirtalets forslag som ligg i saka. Komiteen er samd i at dei samfunnsmessige endringane og utfordringane vi står overfor i dag, må møtast på ein annan måte enn det som har lege til grunn for tidlegare beredskaps- og forsvarskommisjonar. Forslagsstillarane peikar på relevante område som er viktige for vår fellessikkerheit. Regjeringa har dei siste fem åra laga ei mengd analysar, innanfor både forsvarssektoren og sivilt beredskap, som har gjeve oss eit omfattande kunnskapsgrunnlag om det sikkerheitspolitiske biletet vi omgjev oss med i dag, ein kunnskap som ligg til grunn for alle dei reformene og tiltaka som no er sette i verk. Vi har kome eit godt stykke på veg i arbeidet med å ruste Noreg til å møte eit endra sikkerheitspolitisk utfordringsbilde. Kunnskapsgrunnlaget er på plass. Viktige politiske prioriteringar er gjorde, og dei ulike departementa og beredskapsaktørane har starta arbeidet med å setje i verk vedtak. Analysane har avdekt behov for å gjennomføre endringar i tidlegare strukturar, forsterke strategiske innsatsområde, auke kompetanse, oppdatere lovverk, samordne etatar og oppgradere og fornye materiell. Etablerte kulturar og haldningar må endrast og reetablerast. Dei ulike departementa har etter behandlinga av Meld. St. 10 for 2016–2017, Risiko i eit trygt samfunn - Samfunnssikkerhet, fått ansvaret for å følgje opp beredskapen innanfor sitt ansvarsområde og koordinere arbeidet med andre aktuelle departement og instansar. Dette ansvaret er nedfelt i samfunnssikkerheitsinstruksen. Å samhandle på tvers av sektorar og kjenne si oppgåve og rolle i samfunnssikkerheitskjeda er ein viktig føresetnad for å handtere ein kritisk situasjon på ein god måte. Mange dyktige aktørar varetek ulike delar av beredskapen, m.a. naudetatane, Sivilforsvaret, Fylkesmannen, kommunane, fylkeskommunane, Forsvaret, private aktørar, frivillige organisasjonar og fleire andre. Ein er no i gang med omstillingsprosessar i fleire av dei største beredskapsaktørane, og vi skal ha forståing for at dette kan opplevast som krevjande. Men når brikkene i det store puslespelet er på plass, er det overordna målet å sjå ein fornya styrke i landets totale beredskap. Det handlar ofte om å halde fast og å halde ut. Evalueringa vil vise om vi må justere brikkene etter kvart. Arbeidet med beredskapen i landet er sett i system. Samfunnssikkerheitskjeda skal verte ei kjede utan brot. Langtidsplanen for Forsvaret, Kampkraft og bærekraft, legg vekt på å vidareutvikle forsvarssektoren si evne til å støtte sivile myndigheiter innanfor samfunnssikkerheit. Instruksar for gjensidig støtte av kapasitet og materiell er etablert mellom sivil sektor og Forsvaret, og mellom ulike sivile aktørar. På dette tidspunktet vil ein beredskapskommisjon mest truleg ikkje tilføre noko nytt til kunnskapsgrunnlaget, men tvert imot flytte ressursar og fokus vekk frå det viktige arbeidet som er i gang. Vi skal hugse på at dei aktørane som skal hjelpe til i eit slikt arbeid, er dei same aktørane som no står midt i oppdraget med å fullføre det oppdraget Stortinget har gjeve og dei vedtaka som er fatta. Eg set pris på at Høgre, Framstegspartiet, Venstre og Kristeleg Folkeparti står samla om å halde fast på å få gjennomført dei tiltaka og reformene som er vedtekne av Stortinget. Desse partia ser òg at det på sikt kan verte behov for ein ny gjennomgang av totalberedskapen, og er innstilte på å vurdere det når dei største reformene er landa. Høgre og Framstegspartiet vil difor fremje følgjande forslag: «Stortinget ber regjeringa vurdere å sette ned ein totalberedskapskommisjon når viktige reformarbeid i justissektoren er avslutta.» Eg vil elles takke komiteen for godt samarbeid i saka.