Gjermund Hagesæter (Fremskrittspartiet), 2009-11-26:
Framstegspartiet er oppteke av at Noreg skal bli eit endå betre land å bu og leve i enn det er i dag. Det er det som er grunnlaget for vår politikk. Vi ønskjer at den enkelte skal få ein betre, tryggare og meir innhaldsrik kvardag. Derfor er grunnleggjande velferdstenester i kommunane sjølvsagt ein viktig del av det. Vi ønskjer å få innført ei behovsstyrt, statleg finansiering av grunnleggjande velferdstenester i kommunane, der eit behov for f.eks. sjukeheimsplass, heimesjukepleie, skuleplass osv. utløyser ei statleg finansiering. Det betyr at det ikkje blir noko skilje mellom å bu i ein fattig kommune og i ein rik kommune. Finansieringa av grunnleggjande velferdstenester skal vere sikra uansett. Inntil vi får gjennomslag for det, må vi sjølvsagt ta utgangspunkt i dagens modell. Vi aukar overføringane til kommunane med ca. 4,2 milliardar kr. Det betyr meir til ressurskrevjande tenester. Det betyr ei styrking av investeringstilskotet til sjukeheimsplassar, og det betyr ein auke i frie midlar, for å nemne noko. Sjølv om regjeringspartia hevdar noko anna, er det altså lite som tyder på at vi får ein styrkt kommuneøkonomi i åra framover. Her har eg dagens Kommunal Rapport, og her står det at kommunane planlegg kutt i skule og omsorg. Rådmennene i kommunane hevdar at seks av ti kommunar får tøffare tider i 2010 i forhold til i 2009. Notodden kommune er ein av dei kommunane som slit mykje. Rådmannen i Notodden, Magnus Mathisen, er intervjua. Det står i Kommunal Rapport: «I budsjettforslaget foreslår han maks eiendomsskatt og fjerning av bunnfradraget, redusert lærertetthet, å gjøre 54 sykehjemsplasser om til omsorgsboliger og å fjerne all støtte til idrettsanlegg og til den lokale flyplassen, som dermed blir nedlagt. Han vil gjennomgå skolestrukturen, fjerne betalt matpause og reforhandle lokalavtalen med lærerne, med sikte på å fjerne funksjonstillegg.» Dette tyder altså ikkje på at kommunane opplever at kommuneøkonomien blir styrkt. Tvert imot er det mange rundt omkring i kommunane som opplever dette budsjettet som rein sveltefôring av kommunane. Framstegspartiet har foreslått ei styrking. For Notodden kommune ville dette betydd i overkant av 10 mill. kr meir til kommunebudsjettet, til kommuneøkonomien. Sannsynlegvis ville ikkje det ha løyst alle utfordringar Notodden har, men det ville i alle fall ha betra situasjonen betydeleg. Det kan godt hende at dersom Notodden hadde fått 10 mill. kr ekstra, hadde ein sloppe å gjere om 54 sjukeheimsplassar. Ein hadde kanskje sloppe å seie opp lærarar og å redusere tilbodet til elevane. Ei anna utfordring i kommunesektoren er at vi har eit budsjetteringsregelverk, eit rekneskapsregelverk som dekkjer til den reelle økonomiske situasjonen kommunane har. I kommunane har ein ikkje avskriving, men ein har avdrag som ein kostnad. I og med at kommunane ofte har veldig lange avdragsperiodar, betyr det at det som kjem fram i form av avdrag, ikkje tilsvarer den verdiforringinga som reell avskriving ville medført. Derfor er det ei viktig utfordring framover at vi får reelle rekneskapsregelverk, som viser kostnadene for forfallet, både på bygg og andre investeringar. Det er viktig med meir pengar til kommunane. Sjølvsagt er det også andre grep som ein bør ta. Ein har 430 kommunar i dette landet. Det er på tide at ein aktivt går inn og ser på kommunestrukturen, og stimulerer til kommunesamanslåingar. Det er sjølvsagt også viktig at vi får styrkt konkurransen – intern og ekstern konkurranse – slik at vi får god utnytting av dei kommunale midlane.