Tore Storehaug (Kristelig Folkeparti), 2021-06-18:
Det er no sånn at vi har to debattar gåande. Vi har debatten om revidert nasjonalbudsjett, og så summerer vi òg opp ein stortingsperiode. Kristeleg Folkeparti har vore med på å lage statsbudsjett og stått for einigheita når vi har både revidert statsbudsjettet og laga statsbudsjettet dei siste åtte åra. Det har gjeve store sigrar, som auke i barnetrygd og innføring av lærarnorm, og det har bidrege til å levere budsjett som har omstilt Noreg, med fleire berekraftige arbeidsplassar og ikkje minst at vi har vore eit land som har teke ansvar og gått i front internasjonalt, anten det handlar om klima eller det omhandlar flyktningarbeid. Det er bra. Bakgrunnen for denne debatten er alvorleg, som dei fleste andre debattane vi har hatt om budsjettrevideringane det siste året, fordi vi har stått overfor ein stor pandemi og dei økonomiske følgjene som har blitt på grunn av både pandemien og smitteverntiltaka vi har teke opp. Eg har sagt det før, men eg trur nokre gonger det er nyttig at sjølv om det er ting vi kunne gjort annleis, så må ein òg sjå hen til korleis Noreg har klart seg samanlikna med ein del andre land. Når både IMF og OECD skal summere opp korleis ulike land har klart å treffe den situasjonen dei har stått i, konkluderer dei med at Noreg jamt over har klart seg bra, både med å handtere dei helsemessige sidene og, ikkje minst, at ein har klart å ha tiltak som har gjort at Noreg har klart seg betre økonomisk samanlikna med andre land. Men det er så klart store utfordringar, og det er ikkje minst store utfordringar som vi kjem til å bli ståande overfor i tida framover, sett i lys av den store omstillinga vi må gjennom med klimaforpliktingane, og at resten av verda kjem til å vere hardare trefte av denne pandemien. Der må Noreg fortsetje å stille opp. I det reviderte som regjeringa la opp til, har ein frå regjeringa si side klart å ha eit riktig perspektiv når ein ser på langtidsverknadane av den pandemien vi har stått i. Det ser ein igjen i løyvingar sånn som i tiltakspakka inn mot barn og unge, når ein ser at Kjøs-utvalet peikar på at noko at den særlege utfordringa vi kjem til å få når vi skal handtere langtidsverknadar, handlar om ungar og om utsette familiar. Der kjem ein òg på med ei ekstra løyving på 300 mill. kr retta inn mot rus og psykisk helse. Det er viktig, og det er riktig. Ein har òg lagt inn større løyvingar på det som går på grøn omstilling, med å auke den grøne plattforma, auke opp ei viktig hydrogensatsing og fortsetje å byggje kompetanse. Når vi skal kome oss ut av den pandemien her og byggje dei berekraftige arbeidsplassane, er det kompetansen som er i alle nordmenn der ute, som er Noreg sitt fremste handelsfortrinn, i lag med dei naturressursane vi kan bruke på grunn av den kompetansen. Vi ser at utfordringane når ein har langtidsperspektivet på å kome ut av covid, er for dei som har lågast tilknyting til arbeidslivet. Difor er det viktig å ha eit særleg fokus på å få dei unge tilbake, og ikkje minst òg at ein har auka antalet arbeidsplassar for dei som har den lågaste tilknytinga. No legg vi på endå meir pengar til fleire VTA-plassar, sånn at ein er oppe i totalt 12 000. Det er bra. Den avtalen vi har inngått, har òg ført til nokre påplussingar i dette budsjettet og nokre inndekningar. Eg vil takke både regjeringskollegaar og ikkje minst Framstegspartiet for det samarbeidet vi har klart å få til. Eg meiner vi har fått ein avtale som har ein god balanse, og der heilskapen står seg veldig bra. Ja, vi har gjeve på tiltak som har vore viktige for Framstegspartiet som eg kan vere både einig eller ueinig i kor viktig var å prioritere, men f.eks. å senke brusavgifta er noko vi har gått med på som har vore ein viktig siger for Framstegspartiet. Så har vi klart å balansere det opp med gode, midlertidige tiltak som bidreg til både lokale og nasjonale prosjekt som er viktige for å handtere den situasjonen vi står i. Ein har sørgt for ein god balanse mellom by og land når ein senkar ferjeprisane med 25 pst. og aukar breibandstøtta. Eg er ekstra glad for at vi får på plass eit ekstra løft for psykisk helse, der ein får opp den midlertidige behandlingskapasiteten ved å bruka det potensialet som ligg i å bruke fleire aktørar i privat regi for å kunne hjelpe fleire. Det er viktig. Når eg no har hatt eit litt sånn oppsummerande perspektiv på kva det er som har skjedd, vil eg avslutte med det andre og kanskje prøve å peike litt framover. Det er framleis sånn at 170 000 står som arbeidssøkjarar i landet vårt. Det å handtere langtidsverknadane av denne pandemien kjem til å vere krevjande, og det kjem til å vere krevjande å ta tilbake ein praksis der vi er nøydde til å dekkje inn den ekstra oljepengebruken vi har hatt det siste året. Det siste vi treng då, er nokon av dei eksperimenta som opposisjonspartia føreslår, anten det er Senterpartiet, som skal eksperimentere med Noreg si tilknyting og dei viktigaste handelsavtalane vi har, samtidig som dei kritiserer at handelsbalansen ikkje er god nok, eller Arbeidarpartiets aktive næringspolitikk, der folk i lakksko skal velje vinnarane, ikkje folka som har treskoa på seg og gjer jobben der ute. Det er den typen eksperiment vi ikkje skal ha.