Astrid Aarhus Byrknes (Kristelig Folkeparti), 2015-05-28:
Først vil eg takka europaminister Helgesen for ei dagsaktuell og god utgreiing. I dagens situasjon er det heilt naturleg at europaministeren la stor vekt på korleis vi kan gjera meir for å møta den store utfordringa i Middelhavet. EU har etter Kristeleg Folkepart sitt syn ikkje handtert bølgja av båtflyktningar på ein tilfredsstillande måte. Det er ein tragedie som utspeler seg i det som romarane kalla Mare Nostrum – vårt hav. Migrasjonsutfordringane er òg noko vi i Noreg må ta medansvar for å løysa. Vi kan vera stolte av den måten norske skip har følgt opp god sjømannsetikk på og redda tusenar av liv. Som maritim nasjon seglar vi bokstaveleg talt midt inn i den utfordringa. Det er òg viktig at Noreg overfor EU og i Schengen-samarbeidet klart markerer at EU-landa må gjera meir, og at Noreg vil stilla opp med sterkare innsats. Difor stiller vi med eit fartøy til Triton-operasjonen, og mandatet for denne operasjonen må bli styrkt, slik at det blir drive meir aktivt med søk og redning i dei områda der båtflyktningane er. Frå Kristeleg Folkeparti si side vil vi støtta den einigheita som er oppnådd med Hellas, om å omdisponera ein del EØS-midlar for å støtta opprettinga av eit mottakssenter på øya Lesvos. Kapasiteten i dag er altfor dårleg. Dette vil vera eit etterspurt og nyttig norsk bidrag. Som kjent føregår det allereie forhandlingar her i Stortinget om korleis Noreg kan bidra meir til å hjelpa flyktningar frå krigen i Syria, både i nærområda og ved at fleire kan takast imot i Noreg. Eg skal difor ikkje gå nærmare inn i det her, men berre understreka kor viktig det er at Noreg stiller solidarisk opp. Menneskesmuglarane som sender desperate flyktningar ut på Middelhavet i skrøpelege farkostar, driv med kynisk kriminalitet. Det er all grunn til å samarbeida internasjonalt om å stoppa denne kriminelle verksemda. Aktivt politisamarbeid er ein moglegheit. Når EU no drøftar ein militær aksjon, vil eg understreka kravet om at slike aksjonar må gjennomførast i samsvar med folkeretten. Det er bra at ministeren også understrekar dette. Fleire av dei kriminelle nettverka i Nord-Afrika er «linka opp» til terroristgrupper. Fleire terroristgrupper bruker òg kriminalitet til å finansiera si verksemd. Slik sett kan det vera ein samanheng mellom det som skjer der, og terrortruslar vi må møta også på vårt kontinent i Europa. Terrorangrepa i Paris og København i vinter viser at trusselen frå islamistiske grupper er reell. Han må møtast med både tiltak for betre integrasjon, aktiv førebygging og resolutt politiinnsats for å stansa angrep. I denne utgreiinga var ministeren også inne på den økonomiske situasjonen i Europa. Det er ein tankevekkjar at mens USA opplever betydeleg økonomisk framgang og vekst i sysselsetjinga, strever EU og ikkje minst eurosona med å få fart på økonomien igjen. Dette er nok eit uttrykk for at euroen blei innført på sviktande premissar. Det har mange fått betala dyrt for sidan. Det krevst no sterkare stimulansar til vekst i dei kriseramma landa i Sør-Europa. Europaministeren var inne på langt fleire spørsmål enn det er mogleg for meg å kommentera på få minutt, men mykje av det han la fram, er det brei politisk einigheit om. Det er ein styrke at det er brei oppslutning om den linja regjeringa fører i viktige utanrikspolitiske spørsmål, og det er ein stor verdi vi må ta vare på.