Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2018-10-03:
Det er mange som snakkar om utfordringar i dag, men klimaendringane er vår tids største utfordring. Det er ingen tvil om det, og med tørkesommaren bak oss kan vi berre førestille oss kva ein ytterlegare temperaturauke på 2–3 grader vil øydeleggje: menneska som blir ramma, naturen som blir øydelagd, matproduksjonen som blir svekt, verdiskapinga som blir knebla, og eit stadig høgare konfliktnivå i og mellom land. Store klimaendringar er øydeleggjande for alt vi gjer, og alt vi er. I tillegg har Noreg ei anna utfordring. Anten vi vil det eller ei, går inntektene frå petroleum mot slutten. Vi står altså overfor ei gigantisk utfordring både som klode og som nasjon. Vi må handle raskt og ta modige val. Vi må skape ein livskraftig økonomi og eit næringsliv som ikkje øydelegg naturen, og som bidrar positivt i klimakampen. Kva er da svaret frå regjeringa? Vi høyrde i trontalen i dag at dei skal kutte klimautsleppa. Kvifor har da klimautsleppa under denne regjeringa gått opp? Dei seier at dei skal leggje til rette for fleire arbeidsplassar. Kvifor har vi ikkje sett nokon vekst i nye, grøne arbeidsplassar i løpet av dei siste fem åra? Dei satsar særskilt på industri, seier dei. Kvifor går da industriproduksjonen ned trass i fleire år med ein gunstig valuta og gode handelsvilkår? Dei skal satse særskilt på havnæringane, sa dei i trontalen. Kvifor går da foredlingsgraden av fisk ned? Kvifor har dei kutta massivt i støtte til hamneutbetring, og kvifor blir ungdom skvisa ut av både marine og maritime næringar? Problemet er at vi har ei regjering som ikkje tar denne utfordringa på alvor. Dei har ingen strategi, og tiltaka er små eller bommar på mål. Sanninga om næringspolitikken til regjeringa er: Dei har brukt dei store pengane på skattekutt til dei rikaste, som trass i regjeringa si desperate marknadsføring av dette som næringspolitikk, ikkje styrkjer norsk næringsliv. Hadde næringspolitikk vore viktig, ville regjeringa heller brukt pengane på å behalde maskinavskrivingane i industrien, satsa på storskala karbonfangst og -lagring eller lagt fram ambisiøse satsingar og strategiar for enkeltnæringar. Dette er ting SV har føreslått gong på gong, men som regjeringspartia stadig stemmer ned. I staden har regjeringa dei siste åra gambla med arbeidsplassane i romfarten, kutta i vellykka program for teknologioverføring frå oljesektoren og praktisk talt lege i krig med både bønder og fiskarar som leverer råvarer til Noregs største fastlandsindustri. Til og med talarlistene i dagens debatt illustrerer det same: Næringspolitikarane frå regjeringspartia glimrar med sitt fråvær. Berre éin av næringspolitikarane frå regjeringspartia er gitt fem minutts taletid – det er Ingunn Foss – men utan replikk. For å vere rettferdig må eg seie at det er eitt næringsområde regjeringa bruker mykje tid og ressursar på, og det er den mest framståande satsinga til Høgre og regjeringa. Det er å kommersialisere velferd. Det har gått så langt at det no ofte gir større avkastning å investere i privatisert velferd enn i det meste av det vi finn av ordinært næringsliv. Det er ikkje berre dårleg og dyr velferdspolitikk, det er også dårleg næringspolitikk. Kvar blei det av næringspolitikken til regjeringa? Det er på sin plass å knuse myten om at høgresida er god på næringspolitikk, for det har aldri vore tilfellet i Noreg. Suksessen til norsk næring og industri har ikkje kome av politikken til høgresida, snarare tvert om. Den norske suksessen har kome av insisteringa på at verdiskaping med utgangspunkt i norsk arbeidskraft og norske ressursar skal kome samfunnet til gode. Høgresida har alltid stått imot denne politikken, og motstanden har vore lik i alle år: nei til å sikre nasjonal kontroll med naturressursane, nei til sterk fagrørsle og rettar, nei til statleg eigarskap. Slik har dei stått på feil side i mange av dei aller viktigaste kapitla i norsk næringslivshistorie. Dei gjekk imot innføring av konsesjonslovene for vasskraft på byrjinga av 1900-talet, noko som ville ført til eit monumentalt, nasjonalt utsal av fossane våre. Dei var imot statleg kontroll med eigarskapen av olje og gass på sokkelen på 1960- og 1970-talet, noko som ville kasta dagens oljeformue i hendene på utanlandske oljeselskap. Den same rolla speler dei i dag også, no som bremsekloss i regjeringskontora i møte med vår tids største utfordring. På vegner av SV vil eg difor mane til eit oppgjer med stillstanden og handlingsvegringa til regjeringa i næringspolitikken. Eg varslar mange nye initiativ som har som mål nettopp å snu norsk økonomi og næring. På vegner av naturen og alle framtidige generasjonar: Vi må vinne den store kampen mot miljøøydeleggingane, og vi må klare å skape ein sunn norsk økonomi.