Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2022-03-03:
Dette er ein viktig debatt. Forskjellane i Noreg er store, og dei aukar. Det er ingen tvil om at saka er viktig for Arbeidarparti–Senterparti-regjeringa. Me har vore tydelege i Hurdalsplattforma på at me vil lage nye retningslinjer for leiarløningar og andre typar godtgjersler i staten. Det er hyggeleg å få ros frå partiet Raudt, for me har jo sagt i samband med behandlinga av denne saka at me vil oppdatere mandatet til det utvalet som skal levere rapporten sin til sommaren, i ljos av Hurdalsplattforma. Så det er gledeleg å sjå at statsråden allereie i dag har oppdatert det mandatet i tråd med det me har sagt. For regjeringspartia er det viktig at me støttar at system for leiarløningar, lønsnivå og lønsutviklinga til toppleiarar blir sett på og vurdert nøye, akkurat slik statsråden har svart komiteen. Regjeringa har òg varsla at ein vil bruke det statlege eigarskapet for å fremje fellesskapets interesser, for å få moderasjon i leiarløningar og for kraftig å redusere bruken av bonusar i private selskap der staten er heil- eller deleigar. Regjeringspartia er opptekne av at dette skal bidra til å redusere lønsforskjellar i samfunnet. Me har òg ein veldig offensiv næringsminister, som veldig kort tid etter at Arbeidarpartiet og Senterpartiet kom i regjering, sende eit tydeleg brev til 26 selskap der fellesskapet gjennom staten eig aksjar. Det er òg viktig for regjeringspartia at me gjennom normale prosessar og innanfor rammene til aksjelova vil arbeide med å fremje moderasjon i leiarlønsoppgjer i selskap der staten er ein eigar. Staten forvaltar eigarskapet i 71 bedrifter som har ein samla verdi på nærmare 900 mrd. kr. Det statlege eigarskapet er fellesskapets eige, og folkets aksjar må forvaltast på ein skikkeleg måte. Eg er glad for at regjeringa er i gang med å utarbeide ei ny eigarskapsmelding, og der kjem ein til å kome tilbake til fleire konkrete tiltak for korleis ein kan bidra til moderasjon i leiarlønsutviklinga. Eg vil òg vise til statsrådens svarbrev, der det kjem fram at løn i staten, som er ein del av det statlege tariffområdet, blir fastsett med heimel i hovudtariffavtala og dessutan sentrale og lokale særavtaler. Det er eit poeng i debatten at i alle fall eit fleirtal i komiteen er oppteke av å minne om at det ikkje er éin part i slike forhandlingar, og det er heller ikkje aktuelt for eit fleirtal i komiteen å støtte forslag som grip inn i lønsforhandlingane til partane. Det er eit forslag som omhandlar pensjon. Der har me òg fått svar frå statsråden, som viser til at maksimalt oppteningsgrunnlag for alderspensjon allereie er på 12G. Det går heller ikkje å diskutere utfordringar med leiarløn utan å snakke om helseføretak. Det har me vist til i innstillinga. Me har ein helseminister og ei regjering som er opptekne av at det skal visast moderasjon her. Me kan ikkje ha det slik at helsesektoren skal vere lønsleiande. Me meiner at lønsutviklinga blant toppleiarar i helseføretaka òg må vurderast på ein heilskapleg måte, at rekrutteringsomsyn må sjåast opp mot andre omsyn, og at ein må gjere vurderingar som omhandlar handlingsrom ut over løn, for å gjere stillingane attraktive. Heilt til slutt er eg glad for at det er ein samla komité som ønskjer at regjeringa skal kome tilbake til Stortinget på eigna måte når utvalet som ser på leiarlønningar i staten, har levert rapporten sin.