May Britt Vihovde (Venstre), 2000-12-14:
Sidan Venstre ikkje har medlemmer i helse- og sosialkomiteen, vil eg nytta dette høvet til å gi støtte til det budsjettet som blei resultatet av eit samarbeid mellom Arbeidarpartiet, Kristeleg Folkeparti, Senterpartiet og Venstre. Budsjettet skal føra vidare eit velferdssamfunn som byggjer på at alle skal ha likeverdige tenestetilbod, uavhengig av bustad eller økonomisk bakgrunn. Folketrygda er tryggingsnettet i samfunnet. Dersom det framleis skal vera slik framover, må me stadig arbeida for løysingar som sikrar dette. Venstre meiner difor at Sandman-utvalet si innstilling må følgjast opp, med sikte på å få redusert sjukefråværet og talet på uføre. Ei forsiktig innstramming i sjukelønnsordninga må me tola for å klara dette. Kronisk sjuke må skjermast, og fråvære grunna borns sjukdom må ikkje bli råka av ei nyordning. Venstre deler synet på at det er skuffande at Regjeringa ikkje har funne ei ordning for eigendelstak 2, som skal skjerma storbrukarane av helsetenester. Me veit at dei ofte er personar med dårleg økonomi og høyrer til dei 10 pst. som ikkje følgjer med i velstandsutviklinga. Dette må Regjeringa arbeida vidare med. Venstre ser det som viktig at den vedtekne opptrappingsplanen for psykiatri blir følgd opp, ikkje berre med pengar, men med vilje til satsing frå dei involverte. Dei psykiatriske sjukehusa og dei distriktspsykiatriske sentra må framleis utviklast, og samarbeidet må gjerast betre, ikkje minst når det gjeld bruk av fagfolk. Mottoet må vera at dei blir brukte på rett nivå; det må ikkje vera konkurranse mellom nivåa om dei same folka. Mangelen på fagfolk er og vil vera eit problem; rekruttering og «vedlikehald» av tilsette er heilt sentralt i dette. Me kan altfor ofte lesa om dårlege tilhøve for denne pasientgruppa, som er stadig meir mangfaldig. Eg vil her peika på grupper som har blandingsproblem: rus-psykiatri, fangar med psykiske lidingar og born til psykiatriske pasientar. Behandlingstilbodet må difor òg vera variert. Det er viktig at dei funksjonshemma får ta del i samfunnslivet på lik line med andre så langt dette er mogleg. I tillegg til betre fysisk tilrettelegging er ordninga med personleg brukarstyrt assistent eit steg i rett lei. Sidan ordninga har fått svært god evaluering av brukarane, er det viktig at lovforslaget blir følgt opp, og at ikkje byråkrati og anna hindrar bruk av ordninga, men at nye brukarar kjem til, slik det er gjort rom for i budsjettet. Truleg vil dette føra til at me kan nå eit anna politisk mål: at det blir færre unge funksjonshemma på sjukeheimane. I haust har me fleire gonger blitt gjorde merksame på at me har 70 000 born, truleg fleire, som lever under fattigdomsgrensa. Dette er sjølvsagt ikkje noko me kan akseptera. Det er viktig for oss alle at det ikkje blir for store skilnader i levekåra. Forskinga viser at i land med stor skilnad i levekår forvitrar den sosiale kapitalen, dvs. det me eig felles, som skular, bibliotek, helseinstitusjonar. Det er teikn som tyder på at dette er ved å skje i dei nordiske landa. Utjamningsmeldinga må difor følgjast opp med ein handlingsplan som systematiserer tiltak som skal føra til at fleire får ta del i økonomisk vekst. Venstre meiner det er viktig å få sett i gang utgreiinga om garantert minsteinntekt, slik utjamningsmeldinga legg opp til. Velferdssamfunnet er meir enn det offentlege. Mange oppgåver i samfunnet er prega av stor innsats frå frivillige organisasjonar og enkeltmenneske som brukar fritid til innsats for andre. Dette arbeidet må me ta vare på og styrkja. Det er gledeleg at talet på frivilligheitssentralar har auka, og at budsjettavtalen førte til auka tilskot til frivillige organisasjonar.