Knut Arild Hareide (Kristelig Folkeparti), 2012-10-04:
Gjeldfrie land med budsjettoverskot og låg arbeidsløyse er sjeldan i dagens Europa. Noreg er eit sjeldan land. Eg har nyleg vore på komitéreise i Spania og Portugal. Der møtte eg den langt meir vanlege verkelegheita i Europa, den med høg arbeidsløyse, økonomisk tilbakegang og mykje gjeld. Dette er bakteppet både regjeringa og me i opposisjonen må ha med oss inn i vår politiske debatt. Statsbudsjettet som kjem på måndag, vil på ny vere historia om det største statsbudsjettet i Noreg nokon gong, med fleire ressursar til rådigheit enn sist. I 2012 blei for første gong 1 000 mrd. kr passerte. Eg har nyleg sett filmen Oljeberget, ein god film – kanskje ikkje nokon Oscar-film, men ei nyttig påminning. Her kunne me sjå statsministerkandidat Stoltenberg i avslutninga av valkampen 2005. Han får spørsmål om kvifor Bondevik-regjeringa må skiftast ut. Han seier da at aldri har me hatt ei regjering med større inntekter enn Bondevik-regjeringa, aldri har ei regjering brukt meir pengar enn Bondevik-regjeringa, at forskjellane likevel har auka, og at talet på fattige har auka. Det er ein god nok grunn til å skifte regjering 12. september, sa Stoltenberg i 2005. Så fekk han sjølv ta over. I 2006 hadde den raud-grøne regjeringa 680 mrd. kr til rådigheit på statsbudsjettet. No har dei godt over 1 000 mrd. kr. Den raud-grøne regjeringa er historias heldigaste regjering når det gjeld økonomisk handlefridom. Det er fleire fattige barn i dag enn da dei raud-grøne tiltredde. Over 70 000 barn veks i dag opp i familiar med vedvarande låg inntekt. Mens sysselsetjinga har gått opp, har sysselsetjinga blant folk med nedsett funksjonsevne gått ned. Tusenar står framleis i kø for å få rusbehandling, og regjeringa er med på å leggje ned rusbehandlingsplassar drivne av ideelle. Det er bra at regjeringa i trontalen varslar iverksetjing av eit forsøk med tilskot til arbeidsgivarar som tilset personar med nedsett funksjonsevne. Men det kjem først no, i den raud-grøne regjeringas åttande år. Dette er ei ordning som berre gjeld for 300 personar, og som berre skal vare til 2015. Det er det einaste konkrete nasjonale fattigdomstiltaket som blir nemnt. Kva med vårt internasjonale fattigdomsansvar – som det stadig sjeldnare eksempelet på land me er, med ein vedvarande og stadig aukande velstand? I kvart budsjett Kristeleg Folkeparti har kunna påverke, har me prioritert verdas fattige. Sånn har det vore, og sånn skal det vere dersom Kristeleg Folkeparti får innverknad. Og me ønskjer å få innverknad. Derfor er det lett for oss å takke nei til dei raud-grønes tilbod om tribuneplass til fire nye raud-grøne år. Derfor seier Kristeleg Folkeparti at det er behov for eit skifte. Derfor seier Kristeleg Folkeparti at me vil vere ei løysing for eit skifte. For det første ønskjer me eit skifte på grunn av eit ord som er viktig for Kristeleg Folkeparti, eit ord som er viktig for folk flest i Noreg, eit ord som ikkje blei nytta ein einaste gong i regjeringas trontale: familie. Kristeleg Folkeparti vil leggje til rette for familianes behov. Det er fint at regjeringa varslar ei melding om framtidas barnehage. Det er behov for det, for dei mange barnehagane er der for barna. Det er derfor god kvalitet på barnehagane er viktig. Men regjeringa kan tidvis bli mistenkt for å lovprise barnehagane først og fremst fordi det kan gjere at foreldra kan jobbe meir. Viss barna er i barnehagen, kan foreldra bidra til høgare sysselsetjing og vekst. Kristeleg Folkeparti tenkjer annleis: Me vil ha fleksibilitet. Me vil ha valfridom. Me vil at familiane skal få bestemme sjølv. Derfor vil me at familiar som ønskjer barnehageplass når barna er eitt år, skal få tilbod om det, uavhengig av når barnet blei født. Men det er òg derfor me vil at familiar som ønskjer seg meir heimetid med barnet sitt, skal få valet og moglegheita til det. Familielivets og arbeidslivets interesser må kunne kombinerast. Vårt utgangspunkt for det er ikkje arbeidslivet. Vårt utgangspunkt er at foreldre er erstattelege på jobb, men uerstattelege heime. For det andre ønskjer Kristeleg Folkeparti eit skifte fordi etikk må gå føre teknikk. Arbeidarpartiets og SVs ønske om tidleg ultralyd til alle gravide er truleg det mest alvorlege eksempelet av ei lang rekke med forslag kor Kristeleg Folkeparti meiner regjeringa ikkje set omsynet til barna og deira rettar først. Det er ikkje dokumentert helsegevinst ved tidleg ultralyd, men det er dokumentert at det vil føre til færre fødde barn med Downs eller andre funksjonshemmingar. I ei tid med press på helsetenestenes økonomiske og personalmessige ressursar ønskjer altså regjeringspartia å prioritere å screene alle gravide, utan at det gir helsegevinst, men med det resultat at fleire barn blir valt bort basert på eigenskapar. Kristeleg Folkeparti ønskjer at reisa mot sorteringssamfunnet skal stoppast. Kristeleg Folkeparti vil at alle skal med. For det tredje ønskjer me eit skifte fordi me vil sleppe frivilligheita laus frå statleg styring. Kristeleg Folkeparti seier at frivilligheita lever av lyst og døyr under tvang. Derfor vil me at frivilligheita skal sleppe skatt på si frivilligheit gjennom fullt momsfritak. Me treng rett og slett ei regjering som støttar frivilligheita, ikkje prøver å styre ho. For det fjerde: Barn og unge har i dag enormt mange valmoglegheiter. Dei treng identitet og tilhørsle. Dei treng kompass og forankring. SV kan notere seg denne sigeren i regjering: Dei fekk gjort om KRL-faget til RLE-faget, og fjerna punktet om at kristendomen skal utgjere 55 pst. av undervisinga. Det er ein stusseleg og historielaus siger. Kristendomen utgjer i dag berre ein tredjedel av faget, og regjeringa har òg valt å gjere RLE valfritt i lærarutdanninga. Veldig mange fleire enn tradisjonelle kyrkjegjengarar er opptekne av at kjennskapen til det kristne kulturgrunnlaget ikkje må gå tapt. Dei forstår at dette ikkje handlar om å skulle forkynne, men dei ser at dette handlar om at kunnskap om kristendomen er ein nøkkel til å forstå norsk og europeisk kultur og tradisjon i dag, og å orientere seg i det norske samfunnet. Slik er det òg ein viktig del av integreringspolitikken. Kristeleg Folkeparti vil derfor at kristendomen igjen skal få ein større plass i RLE-faget. Det trengst ei auka forståing for kristendomens betyding for enkeltmenneske og samfunn. For det femte ønskjer me eit skifte for at den enkeltes behov skal varetakast i eldreomsorga. Kristeleg Folkeparti lyfter fram eldreomsorga på mange måtar. Me har kjempa for verdigheitsgarantien i to tidlegare valkampar. Eg håpar verkeleg ikkje regjeringa synest det er ein god idé at Kristeleg Folkeparti òg i valkampen 2013 skal måtte snakke om verdigheitsgarantien i eldreomsorga, noko som blei forskriftsfesta i 2010, men som enno ikkje er godt nok på plass. Me måtte minne regjeringa om løfta i 2011. Det held ikkje å seie verdigheitsgaranti, det må òg følgjast opp. Kristeleg Folkeparti ønskjer ei ny regjering som på felt etter felt er meir lydhør og open for å gi gjennomslag for verdiforankra sentrumspolitiske og kristendemokratiske løysingar. Kristeleg Folkeparti vil vere ei løysing for eit skifte: for ein ny, visjonær og framtidsretta politikk for eit moderne og fleirkulturelt Noreg for ein familiepolitikk som legg til rette for familianes behov, ikkje prøver å styre dei for enkeltmenneskets behov, ikkje berre systemets krav for auka forståing for kristendomens betyding for enkeltmennesket og for samfunnet for stopp i reisa mot sorteringssamfunnet for kampen mot fattigdom heime og ute for menneskeverdet i sentrum