Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2017-03-14:
Det er første gong det har kome forslag som omhandlar at dei marine ressursane skal inn i Grunnloven. Det er tre stykke, og det er fantastisk i seg sjølv. Så må eg seie at eg har stor sans for Senterpartiets forslag, fordi ein så eksplisitt seier at ein ønskjer å stoppe omsetning av fiskerettane. Det betyr at når ein har fått eit løyve frå staten til å fiske eit visst tal tonn fisk, kan ein ikkje i neste omgang selje det vidare til nokon andre når ein f.eks. trer ut av yrket. Dette er veldig fine takter frå Senterpartiet, dersom det er slik at Senterpartiet står fullt og heilt bak det. Eg vil signalisere at dette er heilt i tråd med det som er SVs fiskeripolitiske linje. Vi meiner at ein av dei største tragediane i fiskeripolitikken rett og slett er at ein har laga eit kjøps- og salsystem som dei siste rapportane no viser at har auka levetida på fartøya, at effektiviteten nesten utelukkande har gått til kapitaleigarar, og fiskaranes del av inntektene frå eige fiske har blitt redusert. Aldri tidlegare har fiskarar tent ein så liten del av det dei sjølve fiskar. Dette føreslår jo vi. Difor er eg veldig glad for, og håpar også, at dette er ei linje som Senterpartiet støttar – om det stemmer at Senterpartiet meiner dette som parti – når SV konkret føreslår dette i Stortinget. Så vil eg leggje til at det er ein dimensjon som manglar i Senterpartiets forslag, og det er kystens rolle i dette, for ikkje på noko punkt i Senterpartiets forslag er nærleiksprinsippet nemnt. Og det er, som eg sa i eit tidlegare innlegg, to overordna prinsipp som har dominert norsk fiskeripolitikk og havrett: Det eine er allmenningsprinsippet – at dette er det ingen som kan eige, og det andre er nærleiksprinsippet – at ein har ein rett til hauste dersom ein bur nær ressursane. Eg vil seie at det første prinsippet har Senterpartiets forslag knesett på same måten som SV har gjort det. Vi kan vere ueinige om betydninga dette vil ha om det kjem ei eventuell rettssak, men det har Stortinget moglegheit til å påpeike i merknadene sine, som da vil vere eit utgangspunkt for domstolanes arbeid dersom det kjem til konfliktar. Den andre dimensjonen, nærleiksprinsippet, meiner eg er eit heilt fundamentalt prinsipp. Det er det norske fiskeri er bygde på. Det er det som er utgangspunktet for føresegnene i både deltakarloven og havressursloven, at dei marine ressursane skal kome kystbefolkninga til gode. Heile den fantastiske og stolte kystkulturen som dominerer Noreg, kysten – der store delar av Noregs befolkning faktisk bur – skal ha ein plass også i Grunnloven. Det manglar i Senterpartiets forslag. Difor er eg spent på korleis Senterpartiet stiller seg til den delen av denne debatten. Det er akkurat det Arbeidarpartiet tidlegare no har sagt, at dei ikkje ønskjer å ha det med i Grunnloven – dei ønskjer berre det overordna allmenningsprinsippet, ikkje nærleiksprinsippet. Det meiner eg er eit brot med sedvanen i norsk fiskeriforvaltning og norsk havrett gjennom mange tiår. La meg leggje til at da Noreg forhandla fram avtalen med England, som var utgangspunktet for Noregs ganske omfattande havområde i Nordsjøen, og som også gjorde sitt til at Noreg fekk, som ein del av vår økonomiske sone, enorme havområde, var det nettopp at dette var havområde som hadde vore brukte til fiske i uminnelege tider av kystens folk. Difor hadde Noreg ein særrett til å forvalte desse områda også. Det betyr at dersom Noreg går bort frå dette prinsippet og undergrev nærleiksprinsippet, undergrev vi òg vår eiga økonomiske sone. Vi undergrev det som var hovudargumentet da Noreg vann fram i den internasjonale havretten mot England. Difor vil eg åtvare mot, når det gjeld dei meir overordna norske interessene, å ekskludere kystens folk og nærleiksprinsippet frå å kome inn i Grunnloven. Eg meiner det er ekstremt viktig at vi faktisk gjer det. Det er både i nasjonal interesse og i kystsamfunnas interesse.