Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2007-10-04:
Politikk handlar om å gå inn i si tid, finna fram til berekraftige kompromiss og driva gjennom reformer. Men politikken er ikkje rotlaus og lausriven frå fortida. Per Sivle skriv om dette i diktet «Soga», eit slags programdikt om kor mykje vi kan læra av historia: «Du er ei Lykt,eit Ljos fyr vaar Fot,der vidare fram me gjeng.» Ikkje minst, trur eg, kan vi læra ein del av historia til Kommunal- og regionaldepartementet. Det vart oppretta ved kongeleg resolusjon av 29. oktober 1948, og – som det heiter – «trådte i virksomhet fra 20. desember samme år». Poenget mitt er at dette departementet gjennom snart 60 år har vore med og prega den norske samfunnsutviklinga. Ein raud tråd heile vegen har vore kommunane, som etter den andre verdskrigen har fått ei stadig viktigare rolle, både som tenesteytarar og som samfunnsutviklarar. Bustadsaker vart lagde til departementet etter nedlegginga av Forsynings- og gjenreisingsdepartementet i 1950. Distriktspolitikken vart for alvor eit tungt felt i departementet i og med opprettinga av ei eiga avdeling for dette feltet i 1968. Historia til departementet er vidare og djupare enn denne korte skissa, men kastar – for å seia det med Sivle – lys over vegen vidare. Kommunal- og regionaldepartementet har hatt og har eit overordna ansvar for Kommune-Noreg. Her blir det lagt til rette for lokal velferd i heile landet. Her er oppgåva å sikra at lokaldemokratiet fungerer. Kommunal- og regionaldepartementet har hatt og har òg det fremste ansvaret for å støtta opp om og leggja til rette for arbeidsplassar og attraktive lokalsamfunn i heile Noreg og gjera folk i stand til å velja kor og korleis dei vil bu. Eit ansvar for at alle skal kunna bu trygt og godt, ligg òg her. Arbeidet for å fjerna bustadløyse og å betra situasjonen for dei som slit på bustadmarknaden, er ei oppgåve som er nedfelt i Soria Moria-erklæringa. Det ligg i år 3 milliardar kr til bustadtiltak. Ein framsynt bustadpolitikk er framleis avgjerande i arbeidet for mindre fattigdom, for meir utjamning og for rettferd i dette samfunnet. Regjeringa varsla i trontalen at ein ville gå vidare langsetter den vegen som er lyst opp. Kommuneøkonomien skal styrkjast ytterlegare. Det gir meir lokal velferd, fleire og betre velferdstenester, innanfor barnehagane, i skulen, i kultur og i omsorg og pleie. I tillegg til meir pengar er det varsla endra spelereglar og rammevilkår: Neste år blir det lagt fram forslag til nytt inntektssystem for kommunane, dessutan ein stortingsproposisjon om desentralisering av makt, myndigheit og oppgåver til regionane. Til våren kjem òg ei stortingsmelding om lokaldemokratiet. Vår oppgåve, ja vår plikt, er heile tida i denne salen og i Regjeringa å arbeida for at folkestyret så å seia realiserer potensialet sitt. Då må vi samtala om demokratiet, kritisera det, for så å reformera det, nettopp fordi folkestyret gjer det mogleg for folk å leva frie liv og finna fram til betre løysingar på felles utfordringar. Lokaldemokratiet er ein spydspiss i så måte, fordi det er mest fleksibelt, mest ope for prøving og feiling. 40 år etter opprettinga av ei distriktspolitisk avdeling i Kommunal- og regionaldepartementet held Regjeringa fram som ho har stemna. Vi skal innføra ei støtteordning for nyetablerte vekstbedrifter i distrikta og oppretta eit kompetansesenter for distriktsutvikling. Og med lov skal landet byggjast, bokstaveleg talt: ein proposisjon med forslag til ny plan- og bygningslov, der kjernen er styrkt kontroll og tilsyn i byggjesaker og skjerpa krav til universell utforming. Tida i politikken har lært meg at politikk tek tid. Idear skal jordast mellom folk, mange skal høyrast, fleirtal skal byggjast. Vår utfordring som folkevalde er både å lytta og å leia. Balansepunktet mellom det å vera stemme og det å vera ekko kan av og til vera vanskeleg å finna. Difor trengst slike ordskifte som det her i dag, debattar der blikket er overordna, og der meiningar om og visjonar for framtida blir borne til torgs av mange, frå alle delar av landet og frå alle parti. Der er det òg moglegheit til å varsla at ein både sentralt og lokalt tenkjer nytt, og eg har no med glede registrert det engasjementet som er i kommunane for klimaplanar og for eit arbeid for å sikra betre kvalitet på tenestene.