Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2002-03-07:
Eg synest den siste replikanten har eit godt poeng når det gjeld å veta om ting som foregår utafor huset. Det er òg SV veldig oppteke av, ikkje minst når ein ser på dei mange aktivistane som engasjerer seg mot dette prosjektet. Eg tek så opp forslaga frå SV og Senterpartiet. Eg vil først gratulera 60-årsjubilanten, altså statsråd Steensnæs, med dagen, og seia at eg synest han held seg godt – til å vera så gammal! Men så stoppar òg gratulasjonen der. Det hadde jo vore kjekkare om SV, miljøbevegelsen og ein god del av landets biskopar og statsrådens komande barnebarn osb. kunne gratulera med dagen i eit miljøperspektiv. Det kan me altså ikkje i dag. Me har ein statsråd frå Kristeleg Folkeparti som sat i regjering 9. mars 2000, då Bondevik I sa: Me går av på grunn av sterkt forureinande gasskraftverk – me vil ikkje vera med på den miljøskandalen og byggja dette. Rakryggja stod Bondevik og Sponheim der. I dag er altså Steensnæs bulldosarførar for nettopp bygging av dei same sterkt forureinande gasskraftverka – i løpet av to år har han snudd opp ned på verkelegheitsbiletet. Slike ting – at partia snur så fundamentalt som Kristeleg Folkeparti og Venstre har gjort i denne saka – må vera problematiske dersom ein er oppteken av å utvikla demokratiet, oppteken av at folk skal ha tillit til det politiske systemet. I dag opnar altså Kristeleg Folkeparti for aktivitet i Barentshavet, for utbygging av Snøhvit, ein første runde, som Onarheim er inne på. Eventuelt når ein skal halda fram, peikte Onarheim på i innlegget sitt, noko som sikkert er Høgre sitt ønske i regjering – men Sem-erklæringa er klar på dette, det har eg lese. Dessutan er det altså, som eg sa, slik at ein i dag seier ja til det ein var sterkt imot og faktisk gjekk av frå posisjon for for mindre enn to år sidan. Det er nokre håp i denne saka. Det eine er den Kristeleg Folkeparti-sminka som blir vedteken i dag, og som SV òg kjem til å støtta subsidiært dersom vårt forslag om å senda saka tilbake ikkje får fleirtal. Det går på at at ein skal jobba med ein plan for CO2-reduserande teknologiar. Her skjer det noko interessant. Det dukkar nemleg opp eit nytt ord. Før dreidde alt seg om – òg dersom ein les Sem-erklæringa – CO2-fri teknologi. Sem-erklæringa er full av ei satsing på CO2-fri teknologi. Men det omgrepet er nå omtrent vekke, me høyrer det ikkje lenger. Nå snakkar me om CO2-reduserande teknologiar. Det er kanskje fleire grunnar til at ein gjer det. Ein grunn kan eg tolka litt positivt, for dersom ein skal byggja eit CO2-fritt gasskraftverk på Snøhvit, treng ein eit reservoar, og det har ein ikkje til eit gasskraftverk – altså må ein då anten pumpa CO2 ned i Goliat eller starta med nye oljefelt, slik at ein kan få brukt denne gassen til noko. Slik sett kan det vera positivt at ein skiftar retorikk. Ein annan grunn er det tragiske at hovudstrategien til Regjeringa i forhold til Gassteknologiutvalet blir feil. Gassteknologiutvalet seier: Nei, det tek tre–fire stortingsperiodar – eller regjeringsperiodar, kva det nå vil seia – før ein får CO2-fri teknologi. Sem-regjeringa må altså sitja i tre periodar før CO2-ønska skal innfriast. Då forstår eg godt at ein legg opp til ein annan retorikk. Men intensjonen er altså positiv i forhold til det forslaget som går på å utvikla CO2-reduserande teknologi, og SV stemmer altså for det litle håpet. SV har i energi- og miljøkomiteen pressa på for å få ei ordinær behandling av denne saka. Me forsøkte å få komiteen med på eit anna tempo, men her var det bestemt eit tempo av nokre andre enn dei som sit her, av nokre andre enn Regjeringa, nemleg av Statoil. Statoil sa: Dersom me skal byggja Snøhvit, må denne saka vera ferdig behandla 28. februar, for då går kontraktsproblematikken i forhold til USA og Spania ut. Dersom me ikkje har det klart, blir det ikkje noko Snøhvit. Altså er det Statoil som har styrt heile prosessen med Snøhvit her i denne salen, som Statoil for vel eit år sidan var imot å byggja ut. Oljeselskapa – det har eg snakka med ein del selskap om sjølv – tek bølgja nå. Dei meiner at dette er bra. Nå har me endeleg fått hol på byllen. Nå er Barentshavet klart, og me er i startgropa på nye prosjekt og nye oljeaktivitetar. Det er det som er eit av hovudelementa i SVs kritikk, nemleg at ein legg seg flat for oljeselskap som vil inn i Barentshavet. Då sviktar ein miljøet og har ikkje det som første punkt. Det er òg noko av grunngjevinga for at SV ønskjer ei tilbakesending og ei utsetjing. SV er positiv til mykje av det som står i Sem-erklæringa. Me er veldig positive til at ein ønskjer ein offensiv klimapolitikk. Me vil gjerne samarbeida om den offensive klimapolitikken. Men så må me spørja oss sjølve: Er det slik å forstå at dersom ein skal ha ein offensiv klimapolitikk, begynner ein med å auka CO2-utsleppa med 860 000 tonn? Er det det som blir kalla offensiv klimapolitikk? Det er jo det stikk motsette! Det gjer det mykje vanskelegare å få dette til. Og kostnaden ved dette må over på andre. SV er òg positiv til at det skal vera ein offensiv havmiljøpolitikk og ei eiga konsekvensutgreiing av petroleumsverksemd i Barentshavet. Det er flott! Men kvifor gjer ein ikkje det først? Kvifor begynner ein i feil ende og opnar for aktivitet før ein har konsekvensutgreidd? Og kvifor følgjer ein ikkje dei råda ein får frå SFT om å gjera dette skikkeleg? Det er jo dette som gjer at tilliten til innhaldet i Sem-erklæringa slår sprekkar. Mange positive element blir vanskelege å følgja opp når ein snakkar imot kvarandre i meldinga. SV spør: Skal me tenkja på framtida først, eller skal me tenkja på olje- og gassverksemd først? Vårt svar er at skal ein tenkja på klimagassreduksjonar, så begynner ein ikkje med å byggja ut Snøhvit. Ein gjer det motsette. Skal ein sikra havmiljøet og fiskeressursar i Barentshavet, så byggjer ein ikkje ut og startar petroleumsaktivitet. Skal ein følgja eit føre var-prinsipp, som det står i Sem-erklæringa, så begynner ein ikkje med å gjera det motsette av det eit føre var-prinsipp seier ein skal. Rekkjefølgja blir altså feil i den politikken ein står for. SV og miljøbevegelsen har ikkje gjeve opp å stansa Snøhvit. Me har framleis nokre moglegheiter igjen. Den eine moglegheita har Bondevik sjølv opna opp for gjennom eit svarbrev til Kristin Halvorsen, ved at ein skal behandla gasskraftverket separat. Dersom det er slik at ein ønskjer å gje SFT tilbake den mynda dei hadde før dei blei politisk kastrerte her i Stortinget, har ein den moglegheita, og SV er klar til å støtta eit eventuelt slikt fleirtal. Dessutan er det klart at dersom ein meiner alvor med mykje av det positive som står om miljøpolitikk, så må ein søkja samarbeid med andre parti enn det ein gjer i dag. Og eg gleder meg til justisminister Dørum frå det såkalla miljøpartiet Venstre skal koma og bera vekk demonstrantar for ei god miljøsak! Heilt til slutt: SV gjorde eit svært godt val i Hammerfest. Me fekk 16 pst. av stemmene der. Ingen må tru at det ikkje er folk som først og fremst tenkjer miljø i andre delar av landet og på andre plassar enn akkurat i denne salen. Faktisk er det mange veljarar i Hammerfest òg som har bevist at SV står for den rette politikken.