Jorunn Ringstad (Senterpartiet), 2002-06-17:
St.meld. nr. 28 for 2001-2002, Utvikling av Bjørvika, dreiar seg mykje om vegutvikling i Bjørvika. I innlegget mitt vil eg konsentrere meg om nettopp denne sida av Bjørvika-utviklinga. I Nasjonal transportplan vart det slege fast at Bjørvika-prosjektet i hovudsak er eit byutviklingsprosjekt som har relativt lite å seie for trafikkavviklinga. Vi kan vel alle vere einige om at vegsystemet i Bjørvika i dag er ei trafikkmaskin som ikkje er særleg vakker å sjå på, men som trass alt fungerer rimeleg bra for trafikken. Dersom ein ser på vegomlegginga i Bjørvika ut frå trafikkøkonomisk lønsemd, vil nettonytten av prosjektet bli dårleg. Skulle dette prosjektet prioriterast ut frå trafikkøkonomisk lønsemd, ville prosjektet kome eit godt stykke ned på prioriteringslista i Oslo-området. I St.meld. nr. 28 er det lagt fram ein finansieringsplan for riksvegomlegginga i Bjørvika ut frå eit kostnadsoverslag som er svært usikkert. Val av løysing, senketunnel, er komplekst både for anlegg og drift. Kostnadsoverslaget er usikkert fordi det er vanskelege grunnforhold, forureining i grunnen, uvisse om omfanget av kulturminne og ynske om høg standard på infrastrukturen. Fyrst når det ligg føre godkjende og detaljerte planar, og når ekstern kvalitetssikring av vegprosjektet er gjennomført, kan ein vente at uvissa i overslaget vil bli redusert til om lag 10 pst. Det er med andre ord eit svært usikkert overslag som ligg føre, og dermed òg ein svært usikker finansieringsplan. I Nasjonal transportplan vart det sagt at Samferdsledepartementet ville ha ein samla finansieringsplan før det vart teke endeleg stilling til prioritering av prosjektet om riksvegomlegging i Bjørvika. I St. meld. nr. 28 er det ikkje sagt noko om prioritering av dette prosjektet opp mot andre prosjekt, men det blir lagt opp til at staten og bilistane skal ta hovudansvaret for finansieringa av riksvegomlegginga. Regjeringa seier i meldinga at staten si rolle bl.a. skal dreie seg om det finansielle og gjennomføringsansvaret for riksvegomlegginga. Av kostnaden skal over 1 milliard kr gå over statsbudsjettet, 350 mill. kr innanfor Nasjonal transportplan-ramma og resten som særskilt tillegg til vegbudsjettet utan at dette går på kostnad av Nasjonal transportplan-ramma. Det er òg føresett at ein eventuell kostnadsauke som er knytt til vegomlegginga, skal kome som tillegg til Nasjonal transportplan-ramma. Det som ikkje går klart fram av meldinga, er om Bjørvika-prosjektet no er topp prioritert, og om dette vil skuve andre prosjekt ut i tid, eller om det blir gjort så enkelt at det meste av kostnaden staten skal ta, skal kome som eit tillegg til samferdsleramma. For få dagar sidan debatterte Stortinget kollektivmeldinga. I den debatten var det stor semje om at kollektivsatsinga burde aukast. Ja, fleire parti meinte kollektivsatsinga måtte aukast langt ut over Regjeringa sitt forslag. Vi veit òg at det er mange uløyste samferdsleoppgåver i Oslo-området, på det sentrale Austlandet og andre stader i landet som sårt hadde trengt auka løyvingar. Men ikkje for nokon av desse tiltaka er det vilje til å finne midlar utanfor Nasjonal transportplan-ramma. Vegomlegginga i Bjørvika er heller ikkje avgjerande for å kunne byggje Operaen. I St. prp. nr. 48 for 1998-1999 Om nytt operahus(II) kom det klart fram at vegomlegging ikkje var nødvendig for å kunne byggje Operaen. I innstillinga og debatten om Operaen vart nettopp dette understreka frå alle parti som støtta bygging av opera. Det var derimot lagt inn inntil 50 mill. kr for å sikre tilkomst til operatomta for fotgjengarar og køyretøy. Dåverande kulturminister, Anne Enger Lahnstein, sa i debatten: (II) «Når det gjelder Bjørvika, er proposisjonen nøye med å presisere forutsetningene for at Regjeringen subsidiært kan anbefale en slik plassering. Det er bare en løsning hvor operahuset frakoples byutviklingen, som kan anbefales.» Senterpartiet ser heller ikkje nokon grunn til å kople desse prosjekta i dag. Senterpartiet ser positivt på ei byutvikling i Bjørvika. Men i planane som ligg i meldinga, er det svært mange usikre moment, ja, det er meir som er usikkert enn som er sikkert. Av kostnaden skal meir enn 1 milliard kr kome over statsbudsjettet som samferdslemidlar, innanfor eller utanfor Nasjonal transportplan-ramma. Ja, summen over statsbudsjettet kan bli høgare dersom vegomlegginga blir dyrare enn kostnadsoverslaga som er lagde fram. Sidan vegomlegginga i Bjørvika har liten innverknad på trafikkavviklinga i området, meiner Senterpartiet at det ikkje er rett å bruke samferdslemidlar til dette prosjektet.