Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2003-06-12:
Den 14. mai i år inviterte statsministeren og kommunalministeren til ein eigen pressekonferanse. Dei presenterte noko dei kalla for ei historisk reform for lokalt sjølvstyre. Dei føreslo innlemming av 15 øyremerkte tilskot på til saman 8 milliardar kr. Barnehagetilskotet på 7, 6 milliardar kr var det eine. Det betyr altså at det var 14 tilskot til i denne potten på til saman 400 mill. kr. Det vert ei avsporing å fokusera på desse 400 mill. kr og snakka om at det gir stor handlefridom til kommunane. Det gir nok fyrst og fremst ein handlefridom til å kutta på nokre sårbare område. Detaljane kom i kommuneproposisjonen dagen etter. Bodskapen frå denne pressekonferansen står i sterk kontrast til den saka som vi behandlar no, forslag om eit nytt finansieringssystem for friskular. Det er ikkje til å koma forbi at dette forslaget osar av mistillit mot kommunane. Kommunane har i samsvar med opplæringslova ansvaret for å gi tilbod til alle barn og unge i skulepliktig alder. Kommunane skulle vel òg då kunna ta eit heilskapleg ansvar for utbetaling av tilskot både til dei kommunale og til dei frittståande skulane. Men det ansvaret kan dei altså etter Regjeringa sitt syn ikkje ta. Senterpartiet viser i innstillinga til at vi går inn for den såkalla modell 1. Vi kan ikkje sjå at ein modell med kommunal utbetaling av tilskot vil føra til auka uvisse for den einskilde frittståande skulen. Godkjende skular har rett til tilskot etter fastsette reglar som kommunane ikkje kan fråvika. Det må bety at friskulane sine interesser fullt ut blir tekne vare på gjennom ei kommunal utbetaling. Vi legg vekt på at ein modell med kommunal utbetaling i tillegg ville medføra oppheving av ordninga med trekk i rammetilskotet. Det fører i dag til ein stor grad av utryggleik for dei kommunar som må gi frå seg elevar til private skular. Omsynet til kommunane sine behov som lokal skulemyndigheit tilseier at kommunen må verte gitt høve til å utarbeida ei heilskapleg utvikling av skuletilbodet i kommunen i eit samarbeid med dei frittståande skulane. Ei direkte statleg finansiering av privatskulane må vera eit klart brot med Regjeringa si framstilling av å vilja auka det kommunale sjølvstyret. Vi skjønar ikkje korleis Regjeringa på den eine sida kan halda fram det dei kallar ei historisk reform for det kommunale sjølvstyret, og samtidig snevra inn kommunane sine ansvarsområde innanfor kommunesektoren sine kjerneoppgåver. Endringar i lovverket i dag inneber òg endringar når det gjeld innhenting av opplysningar. Vi meiner departementet for lettvint har gitt etter for forskarane sin iver etter å forska, og at det kan truga personvernet ved at departementet føreslår å nytta personnummer i registreringa. Senterpartiet sin skepsis har fått gjennomslag. Saksordførar har lagt til rette for ein merknad og eit forslag som tryggjar dette. Vi synest òg det er viktig at det vert sagt frå fleirtalet si side at elevar med særskilde pedagogiske opplegg og behov må kunna søkja unnatak frå å delta i det nasjonale vurderingssystemet. Til slutt til stemmegivinga. Vi oppfattar det slik at alle dei tre forslaga som er lagde fram i dag, er ei klar forbetring av den ordninga som er i dag, og det er ei klar forbetring av det som vart vedteke den 27. mai. Vi er spesielt glade for forslag nr. 16 og dei presiseringane som er gitt der, men vi kjem subsidiært til å støtta alle tre forslaga, både nr. 14, 15 og 16.