Erling Sande (Senterpartiet), 2013-05-21:
For Senterpartiet er arbeidet med å leggje til rette for fornybar energi sentralt. Verda står overfor store klima- og energiutfordringar, og Noreg har store ressursar innan fornybar energi i form av vatn, vind og bio. Det å utnytte meir av dei fornybare ressursane til å skape fornybar energi vil ikkje berre vere rett miljøpolitikk. Det vil også skape verdiar, aktivitet, arbeidsplassar og kunnskap over heile landet. Av og til er det rett å gå lenger enn det marknaden sjølv legg til rette for, for å stimulere til ny teknologi eller miljøvenleg produksjon. På denne bakgrunnen var det svært viktig for Senterpartiet å få på plass ein grøn sertifikatmarknad, og det var gledeleg då denne marknaden var ein realitet. Det var mange som snakka om det, det var tema i mange år, men det var denne regjeringa som innførte ei ordning med grøne sertifikat. Samtidig blei det presentert ei overgangsordning som viste til at alle nye kraftverk med byggestart etter den datoen avtala blei inngått, ville inngå i sertifikatmarknaden frå 2012 med dei resterande av dei totalt 15 år som er rekna inn i ordninga med sertifikata. I tillegg blei det gjort klart at ordninga får tilbakeverkande kraft til 2004 for alle kraftverk som har effekt på inntil 1 MW. For Senterpartiet var dette ei utfordrande sak då ho blei avgjord for tre år sidan. Vi har heile tida, både i denne salen og utanfor, gjort det klart at vi ynskte at overgangsordninga femna breiare enn slik ho blei presentert av regjeringa etter ei heilskapsvurdering. Vi er nøgde med den utforminga overgangsordninga fekk når det gjeld fornybarkrafta som blei bygd frå hausten 2009 og fram til sertifikatmarknaden tredde i kraft. Men vi hadde ynskt at fleire av dei små vasskraftverka kom inn i den delen av overgangsordninga som gjaldt for småkraftverk med byggjestart etter 1. januar 2004. Grøne sertifikat og overgangsordningar har vore mellom dei tydelegaste krava frå bransjen dei siste åra, og det var derfor særs viktig å få til intensjonsavtale med svenskane om ein felles sertifikatmarknad og få til overgangsordningar. Samtidig er det lett å forstå at nokon av dei som har bygd ut småkraft, er frustrerte over at dei ikkje får den same lønsemda i prosjekta som dei hadde fått dersom dei kom med i ei slik overgangsordning. Sjølv om det før hausten 2009 aldri var presentert noka overgangsordning eller prisar for grøne sertifikat, blei det gjeve politiske signal om at ei slik overgangsordning ville kome. Desse signala var, som det her er peika på, ikkje avgrensa til kraftverk under 1 MW. Andre grenser blei òg diskuterte. Då feed-in-ordninga, som var aktuell på eit tidspunkt, presenterte grenser, blei det signalisert opp til 3 MW som ei aktuell grense for å få tilgang til den ordninga. Feed-in-ordninga blei det heller ikkje noko av. For eit lite parti i regjering er det ofte ei utfordring at ein ikkje når hundre prosent fram med løysingane sine. Samtidig er det slik at ein får vesentleg gjennomslag, og for Senterpartiet var det avgjerande viktig å få på plass ei sertifikatavtale og ei overgangsordning. Det har òg Senterpartiet i lag med dei andre regjeringspartia ein vesentleg del av æra for at har kome på plass. Småkraftnæringa er ei viktig næring for å realisere ny fornybar og klimavenleg energi, verdiskaping og kunnskap rundt i bygdene våre. Det er mål som òg Senterpartiet delar, og vi kjem til å fortsetje å arbeide for å sikre denne næringa vilkår for vidare satsing. Debatten i dag liknar til forveksling den debatten vi hadde for tre år sidan då denne saka var til behandling. Det som er oppsiktsvekkjande i denne debatten og i innstillinga, er at opposisjonen ikkje klarer å samle seg om nokon lovnad eller forplikting når det gjeld å innlemme desse kraftverka som blei bygde i denne perioden, i den grøne sertifikatordninga – sjølv om dei skulle kome til makta til hausten. Det er verdt å merke seg. Kvifor det er sånn, sjølv etter oppfordringar, at opposisjonen har valt å ikkje ta inn slike lovnader i denne innstillinga? Mi tolking er at dei ikkje har tenkt å gjere noko med denne ordninga sjølv om dei skulle få regjeringsmakt til hausten. Då fell mykje av den kritikken ein har utsett regjeringa for, til jorda. Eg spør – og utfordrar – igjen: Kvifor er det slik at ein i den innstillinga vi her behandlar, samla i opposisjon ikkje kan forplikte seg til å leggje desse kraftverka, bygde i denne perioden, inn i overgangsordninga dersom ein kjem til makta til hausten?