Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2017-04-25:
La meg først få seie at eg trur det var ei riktig vurdering av forsvarsministeren både å vere til stades i debatten og å ta ordet, med den forhistoria saka har. Eg har heller ingenting å utsetje på hennar framstilling av dei faktiske forholda rundt det – lovverket eller andre ting. Det eg trur eit ganske stort mindretal i Stortinget er kritisk til, er klokskapen i vurderingar som har vore gjorde ut frå det, og eg vil kort ta opp eit par punkt i relasjon til hennar innlegg. Det første er at det er heilt riktig at det er etablerte normer – og det er viktig – for korleis Stortinget på ein forsvarleg måte kan behandle gradert informasjon, inkludert at ein i samarbeid mellom Riksrevisjonen og departementet har funne rutinar for å lage ugraderte samandrag. Desto meir vanskeleg er det å forstå at det ikkje har vore mogleg å få til i denne saka. Fregattvåpenet og samandraget der er nemnt som eksempel. Det har både eg og andre i komiteen lese, og vi har lagt merke til at det – iallfall etter vårt beste skjøn – går lenger i detaljeringsgrad enn det ikkje-offentleggjorde samandraget i denne saka har gjort, iallfall etter mitt skjøn. Det at det er så veldig mange ting som tyder på at nettopp dette samandraget utan større problem kunne ha vore gjort offentleg, gjer det vanskeleg å forstå. Saka har definitivt hatt presseomtale, men når ein les samandraget opp mot dei veldig korte snuttane som står i Dokument 1, får ein jo ei langt betre forståing av og innsikt i kvifor det kjem fram kritikk, utan at ein går inn i detaljert informasjon. Det andre punktet eg ikkje synest forsvarsministeren gjekk inn i, var det som eg og andre har vore innom, dette at departementet og regjeringa, i høyringa og i forbindelse med den, har kome med betydeleg, konkret informasjon om situasjonen i dag som går mykje lenger i konkretiserings- og detaljeringsnivå enn det som låg i det samandraget. Det er vanskeleg å forstå at ikkje det skal vere meir problematisk enn eit svært generelt samarbeid om ting som ligg eit par år tilbake i tid, og der nosituasjonen, ifølgje regjeringa sjølv, er ganske annleis. Eg opplever at det er stor forståing for sikkerheitslova og for dei ganske vanskelege avvegingane for ei regjering, kanskje særleg for ein forsvarsminister, mellom openheit på den eine sida og behovet for å beskytte informasjon på den andre. Men nettopp fordi den balansegangen er så viktig og vurderingane er vanskelege, er det viktig ikkje heller å gå i den fallgruva å halde tilbake informasjon som det bør vere openheit om. Det eg trur at regjeringa har kome til å gjere i denne saka, er ikkje å passe ekstra på sikkerheitslova, men nettopp å skape meir debatt og fleire spørsmål ved å la vere å offentleggjere eit samandrag som etter skjønet til dei fleste som har vore involverte i saka, kunne tolt offentlegheit. Eg trur sikkerheitslova og balanseringa hadde stått seg betre ved det. La meg avslutningsvis ta opp representanten Tetzschners påpeiking av dei mange middelaldrande og bekymra mennene som deltok i debatten, noko eg la merke til at presidenten heller ikkje påtalte. På egne vegner vil eg seie at det er både betydeleg aldersforskjell blant debattdeltakarane, og at det nok er opptil fleire optimistiske personar som har delteke i debatten, trass i alle grunnar til bekymring ein kan ha.