Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2013-06-13:
Statens pensjonsfond utland og Statens pensjonsfond Norge er betydelege faktorar i norsk økonomi. Statens pensjonsfond utland er òg ein stor global aktør. Stortinget sin årlege debatt om forvaltning av fond og investeringsstrategiar er difor viktig både som grunnlag for å vurdera om verdiane blir forvalta på beste måte, og om investeringane kan forsvarast ut ifrå dei krava til etiske verdiar vi har sett til forvaltninga. Det er verdt å merka seg at over 1 000 mrd. kr av dei vel 4 000 mrd. kr i Statens pensjonsfond utland er avkastning av fondet sine investeringar. Det fortel oss at investeringsstrategien så langt har vore vellykka. Framleis er aksjar og obligasjonar det langt viktigaste, men dei siste åra er eigedom kome til. Senterpartiet meiner at det er grunn til å vurdera om investeringane i fast eigedom bør aukast ytterlegare over tid, dette både ut frå ynsket om å sikra høge avkastningar av fondet sin kapital, og for å spreia risiko. Statens pensjonsfond Norge er forvalta av Folketrygdfondet. Fondskapitalen er på 135 mrd. kr. Det er beskjedent i forhold til verdiane i SPU, men representerer likevel ein betydeleg aktør i den norske marknaden, med ca. 10 pst. av marknadsverdien på Oslo Børs. Folketrygdfondet er gjeve eit mandat kor verdiane i Statens pensjonsfond Norge skal forvaltast ut frå omsynet til avkastning, og der avkastninga blir lagt til i fondet sin kapital. Ut frå sin langsiktige investeringsstrategi har SPN ei stabiliserande rolle og kan verka motkonjunkturelt i den norske aksjemarknaden. Vi har òg sett at Folketrygdfondet har brukt sin posisjon som eigar til å fremja krav om ansvarleg leiing og moderasjon i leiarlønsutviklinga ved si deltaking i generalforsamlingane. Det er bra. Så vil det nok etter Senterpartiet si meining vera behov for å vurdera om investeringsstrategien for SPN kan utviklast vidare ved å utvikla Folketrygdfondet sitt mandat. Eg tenkjer både på behovet for å styrkja kapitaltilførsel til fastlandsindustrien og på finansiering av høgt prioritert infrastruktur. Dette vil vi arbeida vidare med i partiet. Høyringa i finanskomiteen om forvaltninga av Statens pensjonsfond i 2012 fekk god og brei deltaking og gav mange innspel knytte til ansvarleg investeringsstrategi og dei etiske sidene ved forvaltninga. Vi behandla i denne debatten òg Kristeleg Folkeparti sitt forslag om å styrkja etikkarbeidet i SPU. Regjeringa gav tidlegare i år Strategirådet for SPU i oppdrag å gje ei vurdering av fondet sin overordna strategi for ansvarleg investeringspraksis, medrekna ressursane som er gjevne Etikkrådet for å utøva den sentrale rolla dei har. Dette er viktig arbeid. Det er òg eit arbeid som skal sikra at forvaltninga av fondet er i tråd med leiande praksis internasjonalt. Høyringa viste at det var generell tilfredsheit med Etikkrådet sitt arbeid, men òg at ein etterlyste både meir openheit og ikkje minst ei raskare behandling av dei forslaga som blir fremma av Etikkrådet. Det er gjort viktige vedtak om uttrekk i SPU sin investeringsportefølje. Tobakksproduksjon, barnearbeid og miljøomsyn har lege til grunn for uttrekk i vedtak som er gjorde. Vi møter nye krav om uttrekk. Det siste gjaldt eit gamblingselskap. Vi har òg hatt debatt om investeringar i alkoholproduksjonen. Dette er relevante innspel som må vurderast nøye. Det gjeld innspel om å styrkja miljøinvesteringar gjennom å utvida rammene som vi set for det. Kirkens Nødhjelp har vorte ei spanande stemme i debatten om global fordelingspolitikk. No må vi venta og sjå på dei vurderingane som blir presenterte om ansvarleg investeringsstrategi frå Strategirådet, og koma tilbake til korleis vi kan sikra den etiske profilen vi ynskjer å leggja til grunn i forvaltninga av fondet. Vi kjem heller ikkje utanom diskusjonen om at ansvarleg forvaltning av SPU tilseier ein investeringsstrategi som har breiare politiske mål enn avkastning aleine. Lat meg heilt til slutt òg takka saksordføraren for utmerkt arbeid.