Astrid Marie Nistad (Arbeiderpartiet), 1998-12-03:
Arbeidarpartiet har som målsetjing å ta vare på folks tryggleik, at alle kan føle seg trygge for overgrep og sleppe å gå rundt og føle frykt. Eit samfunn med rettferd og tryggleik er forebyggande, det vil dempe sosiale og etniske motsetnader, vald og kriminalitet. Dette krev ein heilskapleg politikk som gjev alle rett til utdanning og arbeid, og som sikrar sosial tryggleik gjennom fellesskapsløysingar både for unge og eldre. I den seinare tida har vi sett at den offentlege valden på gata og på utestader har utvikla seg faretruande og er skremmande for mange av oss. I tillegg veit vi at den skjulte valden i heimane har eit langt større omfang. Vi veit at det går ut over kvinner i alle aldrar og mindreårige born. Mishandling av kvinner skjer over heile verda, og ein kan stille seg spørsmålet: Kvifor? Det er eit globalt problem og difor ikkje knytt opp til kulturtradisjonar, som mange påstår. I vårt land er omfanget stort. Meir enn 10 000 kvinner blir kvart år behandla i helsevesenet for dei fysiske skadane dei vert påførte av ektemenn eller sambuarar. Her kan ein berre tenkje seg alle dei som aldri går til lækjar, sjølv om dei har store skadar. I den siste tida har vi sett bilete av den vakre indiske jenta og lese om kor heilt utruleg ho har blitt mishandla. Rundt desse kvinnene er det gjerne både eitt og fleire born, slik at tallet på kor mange som går i dagleg frykt i eigen heim, blir mangedobla. Vi veit alle kor vanskeleg det er å gå inn i det private rommet og forstyrre den private friplassen. Men kva er igjen av fridomen når kvinner og born går 24 timar i døgnet, sju dagar i veka og 365 dagar i året i frykt for at noko kan skje? Difor er eg glad for at ein samla komite har bedt Justisdepartementet om å vurdere å opprette eit kvinnevaldsutval for å løfte debatten inn i det offentlege rommet. Det kan bety tryggleik for eit mindreårig barn å høyre at vald og trakassering i heimen ikkje vert akseptert, føle at samfunnet er oppteke av problemet, og at ein ikkje er åleine om det, ei heller gløymd i debatten. Den private valden er eit generelt problem og ser ut til å bli utøvd av alle typar menn frå alle lag av befolkninga og i alle aldersgrupper. Og som sagt, vi ser at den rettar seg primært mot born og kvinner – og ikkje å forgløyme dei eldre kvinnene. Eg vil for å balansere innlegget peike på at det også er kvinner som slår menn og born, som òg treng hjelp av samfunnet, men i langt, langt mindre målestokk. I dag har vi stor merksemd mot den valden vi blir utsette for i det offentlege rommet, på diskoteket eller i drosjekø i ei hardt belasta gate her i Oslo. Den frykta er noko vi kan velje oss bort frå ved å ikkje gå på slike stader eller i slike område, men den frykta ein har for å gå inn i eigen privat heim, tar ingen opp. Vi er difor nøydde til å sette ord på at denne valden vil vi ikkje akseptere, og samfunnet har eit ansvar for å få den inn i den offentlege debatten, forske i årsakene og sjå på korleis vi i fellesskap skal kjempe mot den skremmande utviklinga. Vald avlar vald, er eit uttrykk som vert brukt. At born veks opp med at vald blir brukt for å skaffe seg autoritet og makt over eigen familie, vil gje eksempel for korleis ein sjølv vil meistre vaksenrolla. Det er difor eit samfunnsansvar at vi tek dette problemet opp til offentleg debatt, og at vi gjennom våre erfaringar og tiltak kan hjelpe kvinner og born i eige land, men også kvinner i verdssamfunnet. Slik vil det vere innhald i målsettinga om eit betre samfunn som alle kan leve trygt i, utan å føle frykt for kva som uventa vil skje i den private sfæren som heimen er for mange av oss. Vi ønskjer at alle skal føle den tryggleiken. Difor ønskjer vi i Arbeidarpartiet eit offentleg utval som kan gå inn i problemet, og vi treng også eit ombod for valdsoffer. Det har vi òg sett i det siste – dei treng vern for det dei vert utsette for i eit såpass valdeleg samfunn.