Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2017-06-16:
SVs utgangspunkt for heile denne landbruksrike våren som vi har vore gjennom, har vore fire ting: For det første har vi vore opptatt av tryggleik generelt. Noreg er i dag ikkje sjølvforsynt når det kjem til matproduksjon – langt derifrå. Vi er veldig avhengige av utanlandske innsatsfaktorar. I den tida vi lever i, med klimautfordringar og ei meir uroleg verd, er det enda viktigare at ein i eit tryggleiksperspektiv begynner å byggje opp den norske kapasiteten til å produsere mat til eiga befolkning. Difor har vi i samband med jordbruksmeldinga kome med veldig konkrete formuleringar om kva som skal vere målsetjingane for norsk landbrukspolitikk. Punkt nr. 2 heng saman med dette. Skal vi klare å ha ein ordentleg mattryggleik i dette landet, må vi ta i bruk dei naturressursane som vi har i dette landet. Det betyr at vi må ha ein politikk som legg opp til å bruke heile landet, alle dei ressursane vi har tilgjengeleg i Noreg. Den utviklinga vi har sett over tid, der ein har sentralisert meir og meir av landbruksproduksjonen, og der ein har vore meir avhengig av innsatsfaktorar som ein har importert frå utlandet, har vi altså gått imot. Vi meiner det er feil utvikling, ho svekkjer norsk mattryggleik. Det er også grunnen til at vi i samband med meldinga og i forhandlingane rundt oppgjeret, som har starta, har tatt til orde for å etablere eit tak for kor mykje tilskot ein skal kunne få i landbrukspolitikken. Kvifor er vi opptatt av det? Jo, fordi det at ein ikkje har den typen tak i dag, gjer at ein har ein motor som driv gardbrukarane til å byggje større og auke produksjonen sin, og som dermed sørgjer for å erverve seg meir av rettane til å produsere. Det tredje punktet er miljø, i brei forstand. Det strekkjer seg frå SVs engasjement for økologisk landbruk, som ikkje berre har viktige effektar for jordhelsa og utviklinga av ho, men som også er eit svar på den utviklinga vi ser blant forbrukarane, som i stadig større grad etterspør det. Skal vi halde på det importvernet som vi har i Noreg i dag, er det heilt avgjerande at vi får auka den økologiske produksjonen. Klimaet veit vi er ei utfordring for verda og for norsk landbruk, og her har vi peika på mange ulike forslag, som vi også har tatt med oss inn i forhandlingane. Til slutt, og ikkje minst, inntekter: Skal ein auke Noregs kapasitet til å produsere mat, må ein rekruttere bønder til yrket og gjere det lukrativt å starte som bonde. Det er store og aukande forskjellar i inntekt i jordbruket. Ein ser at jo større bruk ein har, jo større inntekt har ein. Det er feil utvikling, spesielt viss målsetjinga er å ta i bruk meir av dei norske ressursane. Da må ein fordele i mykje større grad. Difor har vi ønskt å drive ein veldig aktiv fordelingspolitikk gjennom heile denne våren. Det har vore ein veldig fin prosess – i alle fall med nokre – i løpet av forhandlingane på Stortinget. SV har samarbeidd godt med Arbeidarpartiet, Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet om å bli einige. Vi samarbeidde godt også med Venstre ei stund, før det plutseleg ikkje var mogleg å samarbeide meir. Vi har fått til ei løysing som har ei veldig sterk distriktssatsing. Vi styrkjer dei små og mellomstore bruka betydeleg samanlikna med det som er opplegget til regjeringa. Det er satsingane på Vestlandet og i Nord-Noreg som har blitt sterkast prioritert i vårt opplegg – gode satsingar på geitebønder og dei minste sauebruka. Ikkje minst tar vi til orde for å etablere eit nytt verkemiddel i landbrukspolitikken, eit driftsvansketilskot, som vi verkeleg håper at vi klarer å få fleirtal for i dag, sjølv om det ikkje har kome heilt klare signal frå Venstre om det enno. Det kan gi eit viktig tilskot til verkeleg å ta i bruk dei delane av landet der det er vanskelegare å drive. Dette har vore ein veldig spesiell prosess, og vi blir no kasta ut ein situasjon som ingen veit kvar vil ende. SV har ofte blitt kritisert for å svekkje forhandlingsinstituttet når vi har tatt til orde for å justere det opplegget som partane har kome fram til i forhandlingar. Herregud – kva er no bestillinga? Er det 625 mill. kr? Kan ein gå over det? Kva slags forhandlingar er dette? Når skal Stortinget på banen igjen? Det er så mange uavklarte spørsmål i denne saka at det er ingen som sikkert kan vite om det er det komplette kaos vi styrer mot, eller ikkje. Det er Venstres ansvar.