May Britt Vihovde (Venstre), 2001-06-08:
Eg tenkte eg skulle gjera som representanten Myrvoll: prøva meg utan manus og sjå om det blir havari! Eg har lyst til å starta med å gi honnør til Regjeringa som har gripe fatt i arbeidet med å samordna dei ulike departementa og etatane som jobbar med tryggleiken og beredskapen langs kysten vår, og eg håper dette arbeidet får fortgang. Når me nå diskuterer avbemanninga av fyr, har eg lyst til å seia at for Venstre er det viktig at ein er føre var. Representanten Sigrun Eng sa – eg trur eg siterer rett – at ny teknologi må vera på plass før siste mann forlèt fyret. Det er Venstre faktisk einig i. Men me har lyst til å gi dei signala at dette faktisk må skje, at det er viktig at ein tar i bruk den nye teknologien og samordnar dei ressursane som ein i dag bruker på tryggleiken langs kysten vår, før me fjernar noko som ligg der. Det er dei signala me ønskjer å gi. Når det gjeld vurderinga av kva fyr som skal nedbemannast, og om det er slik representanten Myrvoll sa, at det var behov for å rebemanna nokre av dei, er det vurderingar som eg og Venstre ikkje er i stand til å gjera. Men når ein nedbemannar, så la det skje på ein slik måte at ein er garantert at tryggleiken er på plass. Vêrvarsling og vêrobservasjon er ein del av tryggleiken, og desse vurderingane må òg vera med i den totale vurderinga. Så får ein ta ein diskusjon om kven som skal betala. Så til spørsmålet om Loran C-systemet. Der var representanten Sigrun Eng opptatt av at det var viktig for ein del parti å gi ei stikkpille til Regjeringa. Stikkpiller plar av og til kurera. Men det var ikkje det Venstre var opptatt av. Me var opptatt av at før me legg om noko, må me få veta om det som kjem etterpå, er like godt eller betre. Ut frå dei ulike signala som har kome frå Regjeringa i denne saka, ønskjer me å få saka tilbake til Stortinget. Me har heller ikkje tatt noka avgjerd om kva som er det beste, men me ønskjer å få alt på bordet, før me tar den avgjerda. Så har eg lyst til å seia litt om fyrstasjonane. Venstre er einig i prioriteringsrekkjefølgja når det gjeld kven som skal ha moglegheit til å kjøpa fyrstasjonar som ikkje har noko å seia for navigasjonen, nemleg først statlege institusjonar, så kommunale eller fylkeskommunale institusjonar og lag. Me er òg einige i at ein bør vurdera å selja under takst når fyra skal brukast til allmennyttige føremål. Det er for å sikra at dei som skal driva desse fyra, skal halda dei ved like og ikkje skal bruka så store kostnader på kjøp at dei ikkje har økonomi til drift og vedlikehald. Då har eg lyst til å snakka om mitt eige fyr – og sender kanskje ei helsing heim i valkampen – nemleg Ryvarden fyr. Det var eit fyr der delar av bygningane stod til nedfall. Kommunen gjekk inn og leigde dette av Kystverket, og dei har gjort ein kjempeinnsats. Når ein kommune som har slite med dårleg økonomi, ville satsa på dette, ser ein eigenleg kor viktig det er å ta vare på desse kulturminna. Der har ein fått opp eit kunstgalleri, og det er valfart ut til fyret heile året, ikkje berre for å sjå på kunsten, men òg for å nyta vêret og det som er der ute. Det er klart at med den tragiske ulykka me hadde med «Sleipner», betyr Ryvarden fyr noko heilt anna for oss – både på godt og på vondt. Dette seier eg for å visa at desse fyra har ein nytte, har ein verdi, og at det er viktig å sikra dei for ålmenta. Det er viktig å ta vare på den kystkulturen me har. Me føler i Venstre at kystkulturen kanskje har fått ei litt stemoderleg behandling. Dersom ein ser på tida det har tatt for f.eks. å få opp eit hurtigrutemuseum, å sikra og ta vare på hurtigruta, ønskjer me, som fleire, å få fortgang i det som òg går på fyrmusem, det som går på ein nasjonal verneplan for desse kulturminna. Me står bak det å få ei orientering frå Regjeringa om framdrifta. Det hastar litt med å ta vare på desse, og det er viktig for å sikra dei kulturminna som er langs kysten. Der har ein del av oss eit bankande hjarte, og me ønskjer å likebehandla desse kulturminna med andre kulturminne.