Lodve Solholm (Fremskrittspartiet), 1999-03-11:
Vi behandlar to saker. Eg vel ikkje å gjere greie for Framstegspartiet sine haldningar når det gjeld dei kapittel der vi er med i fleirtalet. Eg synest saksordføraren hadde ein grei gjennomgang når det gjeld teieplikta og parlamentarismen, og eg vil berre støtte opp under saksordføraren si utgreiing i så måte. Der vi skil lag i Innst. O. nr. 47, er i innskjerpinga av likestillingsparagrafen som går på 40/60-fordelinga mellom kjønna i utval som skal veljast. Dette skal liksom skje i solidaritetens namn og i likestillingas namn, for å sikre fleire av begge kjønn – i første omgang er det kanskje snakk om fleire kvinner – inn i kommunestyra og inn i utval. Og det er ikkje noko det er usemje om. Også vi i Framstegspartiet ønskjer at det skal bli ein breiare representasjon av begge kjønna i kommunestyre, fylkesting, utval, råd og gjerne også i Stortinget. Vi er ikkje ueinige om målet, men vi er ueinige om vegen å gå. Eg og Framstegspartiet trur ikkje dette vil få den verknaden som ein er ute etter, og som er ønskjeleg. Eg trur at dette vil føre til at stadig fleire – både menn og kvinner – vil vegre seg for å ta på seg politiske verv. No hindrar ein på ein måte kommunestyre og fylkesting i å ha ein gjennomgåande representasjon. Det i seg sjølv at ein har rett til å sitte i eit utval når ein først er komen inn i eit fylkesting eller eit kommunestyre, gjer det kanskje litt meir interessant når ein skal drive politisk verksemd. Den paragrafen blir no oppheva. Ved at ein skal tvinge dette igjennom og tette alle moglegheiter for ei skeivfordeling mellom kjønna, gjer ein at den gjennomgåande representasjonen ikkje lét seg gjennomføre. Då har ein lagt forholda til rette for at politisk arbeid kanskje for mange ikkje blir så interessant lenger. Dessutan trur eg at når ein no også skal ha personlege varamedlemmer til kvart utval som skal veljast i kommunestyre og fylkesting, vil det kanskje føre til at ein del personar – i ymse parti – vil bli så belasta at tendensen vi har sett dei siste valperiodane til at fleire og fleire takkar nei til gjenval etter ein periode, blir aukande. Det betyr igjen at vi oppnår det stikk motsette av det vi er ute etter alle saman, nemleg å få ein breiare representasjon og få fleire folk til å interessere seg for politikk, til å interessere seg og ta eit tak for utviklinga i kommunen sin, i fylket sitt og til og med i landet sitt. Fordi det blir så pressande og så arbeidskrevjande kan ein risikere at enkelte personar, om kommunar og fylkesting vil prøve å halde på tradisjonen med gjennomgåande representasjon, blir så hardt belasta at dei vil trekke seg. I staden skulle ein kanskje begynne å tenkje: Korleis skal vi kunne få fleire – og gjerne fleire kvinner – til å engasjere seg og ha interesse for å gjere noko? Eg trur heller ikkje det er riktig å drive den nesten ulovlege verksemda som Likestillingssenteret no går ut med: å oppfordre til å kumulere kvinner og stryke menn. Organisert kumulering og stryking er ikkje tillate, men her er det til og med eit nesten statleg organ som oppfordrar til å bryte vallova, slik eg ser det. Eg trur heller ikkje det er vegen å gå, for kva har skjedd i alle dei samanhengane der det har vore prøvt såkalla organiserte stryke- og kumuleringsaksjonar? Veldig ofte kjenner vi til det frå små kommunar når bygdelag begynner å stryke og kumulere for å sikre sitt bygdelag – det slår tilbake. Ved neste korsveg slår det tilbake. Det trur eg også det vil gjere om ein begynner med aksjonar på denne måten – dessverre. Og vi har ikkje oppnådd det vi er ute etter, og som er ønskjeleg, nemleg å få ein breiare representasjon, og vi får heller ikkje det breiare engasjementet for samfunnsutviklinga i landet vårt. Ein må i staden stille spørsmålet: Kvifor er det ei fallande interesse for å delta i politikk? Kvifor er det ei fallande interesse også blant menn, og kvifor er det så pass lita interesse blant kvinner for å ta del i politisk verksemd? Eg trur ikkje det har noko med lovregulering å gjere. Eg trur det har med haldningar å gjere, med motivering og organisering, og ikkje minst med tidspunkta for når møte blir haldne, med moglegheiter for at kvinner kan finne tid til, saman med mennene, å vere med i politisk verksemd. Eg trur det må vere vegen å gå og ikkje den måten som ein no gjer det på. I eit håp om å skape meir demokrati skapar ein faktisk med denne lova mindre demokrati og mindre engasjement. Det synest eg det er verdt å seie seg lei for. Eg skal ikkje drøye debatten noko lenger. Eg skal ta opp forslaget frå Framstegspartiet og Høgre i Innst. O. nr. 47, og så seie litt om Innst. O. nr. 44. Det som er litt morosamt, og det er alltid ålreit med noko morosamt, er at fleirtalet i komiteen er einig med Framstegspartiet i sak, men det verkar på meg – presidenten får ha meg unnskyldt når eg gjev uttrykk for mine tankar – som at fordi forslaget kjem frå Framstegspartiet, kan ein ikkje strekke seg lenger enn at ein seier seg einig i tankane i forslaget. Men å presisere dette i lovteksten slik at det blir klinkande klårt, nei, så langt vil ein ikkje gå. Ein er heilt gjennom einig, så eg synest det er forunderleg at ikkje komiteen og fleirtalet i denne salen kunne vere med på denne presiseringa, ei presisering som fleirtalet ber om at statsråden og departementet skal gjere gjennom eit rundskriv. Vi har alle vore einige om at vi skal ha færre og færre forskrifter og rundskriv, og at vi bør ha klårare lovverk. Vi har sett i dei siste åra korleis talet på lover og forskrifter har auka, og vi har sagt i salen – eg trur det gjeld samtlege parti, det er mogleg at SV ikkje er heilt einig, men i alle fall alle andre parti – at vi ønskjer færre lover og forskrifter og eit klårare lovverk så vi slepp forskrifter og rundskriv for å tolke, for å gjere merksam på. Når vi no har ei moglegheit til å stadfeste dette gjennom lova – istadenfor å be statsråden bruke av si dyrebare tid til å sette seg ned og skrive nye rundskriv – og vi med eit pennestrøk her i Stortinget kan spare statsråden og departementet for ein dags arbeid med å skrive eit rundskriv «ved en passende anledning », forundrar det meg at ikkje fleirtalet kunne vere med Framstegspartiet i å få klårgjort dette gjennom lovteksten. Eg vil med desse orda også ta opp vårt forslag i Innst. O. nr. 44.