Ingrid Heggø (Arbeiderpartiet), 2014-01-09:
Det er ein svært viktig debatt som er reist i salen her i dag – all honnør til interpellanten for å ha sett søkjelys på dette. I media vert dette ofte framstilt som eit reint vinterproblem, men som dei fleste her har påpeikt, er det slett ikkje det. Det er viktig at trailerane er godt skodde for norsk vinterføre, men òg andre ting er viktige. Vi som bur rundt om i distrikta, er vel kjende med problematikken kring trailerar utfor vegen og trailerar som sperrar vegen. Vi fryktar ofte å møta trailerar på enkelte strekningar. Det er nok semje blant oss som deltek i debatten i dag, om at vi treng fleire tiltak for å hindra at tunge køyretøy utgjer ein risiko i trafikken. Eg håpar denne semja òg gjeld dei krevjande konkurranse- og arbeidsvilkåra i lastebilnæringa, som fleire har påpeikt. Eg vil koma med ei historie frå verkelegheita når det gjeld nettopp dette. Traileren stod i brann, og årsaka var ein primus som hadde velta inne i bilen. Det viste seg at sjåføren hadde så dårlege arbeidsforhold at han ikkje hadde tid og råd til å stoppa og laga seg mat, så han kokte mat på primus inne i bilen mens han køyrde. Ei anna problemstilling er at mange har feil køyremønster, og at dei slett ikkje er vane med dei bratte fjellovergangane og dei bratte bakkane våre. Bremsane går varme. Det er heller ikkje retarder, eit vassavkjølt bremsesystem knytt til mellomakselen, som norske trailerar stort sett brukar. Dei sjåførane eg har snakka med etter ulukka i Gudvangatunnelen, er overtydde om at dårleg vedlikehald og varmgang i bremsesystemet var årsaka til den store brannulukka som oppstod der. Eg vil stoppa litt opp ved akkurat denne hendinga, fordi ho tydeleg viser at det er lønsamt med forsterka og auka kontroll ved grensa inn til Noreg. Etter ulukka stoppa all gjennomgangstrafikken opp i vekevis. Omkøyringsvegen var lang og svingete. Det førte til store ekstrautgifter for næringslivet – f.eks. mista turistnæringa i indre Sogn store inntekter – og det førte til store omkøyringskostnader for folk. Forsterka kontroll av køyretøya er eit krav eg har møtt frå mange i denne bransjen. Eg støttar det. Den auken i kontrollar vi såg sist haust, har sannsynlegvis redda mange liv. Og det er utrulege historier som kjem for dagen – trailerar med heilt blanke, nedslitne dekk og med svært dårleg teknisk standard. Næringslivet i Noreg går godt. Talet på trailerar på vegane er aukande, noko som bekymrar, og som utfordrar både framkomst og trafikktryggleik. Det siste året er det heldigvis sett inn ein del nye, førebyggjande tiltak. Eit viktig tiltak er sjølvsagt det nye kravet om vinterdekk for køyretøy over 3 500 kg. Denne vinteren er òg kontrollen av vogntog ved grenseovergangane og på krevjande vegstrekningar forsterka. Det er bra, men det er nok behov for ytterlegare verkemiddel her òg. Kvalitetskrav til dekk på vogntog er eitt eksempel. Nyleg var det ei dødsulukke på Hitra – trekkvogna hadde vinterdekk, men tilhengjaren hadde det ikkje. Dette er dessverre lov i dag – som fleire her har sagt – men eg trur nok at alle i denne salen er einige om at dette bør ikkje vera lov. Heile vogntoget må vera skodd. Så litt om kor stor risikoen er for at ein faktisk vert teken, og kva straffenivået er. Det kjem ofte påstandar i media om at utanlandske sjåførar vert handsama mildare og meir lemfeldig enn dei norske. Eg veit ikkje om det er tilfellet, men brot på køyre- og kviletidsreglane og kabotasjereglane vert altfor ofte lagt bort frå myndigheitenes side. Eit godt eksempel på at det nyttar – det vart vist til av representanten Lise Christoffersen – er Lærdal og Voss. Dei har auka innsatsen når det gjeld raske og kontante reaksjonar på lovbrot, noko som har ført til ein markant nedgang i lovbrota i desse distrikta og til auka trafikktryggleik. Vi er alle tente med eit strammare regelverk og handheving av dette regelverket. Det må vera stor risiko for å verta stoppa og kontrollert, og det må svi – ikkje berre for sjåføren. Vi stiller strengare krav til oppdragsgjevarane. Solidaransvar – at transportkøyrarane er solidarisk ansvarlege for kostnader, og at det er skikkelege forhold for sjåfør og køyretøy – vil vera eit skritt i riktig retning.