Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2016-05-30:
På heimesidene til Vik kommune kunne ein den 29. februar i år lesa følgjande: «Posten Norge har sendt ut informasjon om at all postombering på laurdagar blir slutt frå 05. mars 2016. Det er eit stortingsvedtak som ligg til grunn for endringa, og den gjeld heile landet. Dette medfører at Vik legekontor ikkje kan ta blodprøvar på fredagar då prøvane vert for gamle før dei kjem fram til sjukehuset. Me beklager dei ulempene dette har for våre pasientar!» Utgreiingsseksjonen i Stortinget har innhenta desse utsegnene frå eit legekontor i Telemark: «Drangedal legekontor(Telemark) beskriver en situasjon der stans i postombringing på lørdager har hatt store konsekvenser. Dette legekontoret sender prøver bare med post. Legetimer med prøvetaking må derfor planlegges til de fire første dagene i uka. Ved akutte tilfeller på fredager, der prøvetaking ikke kan vente til mandag, må pasientene sendes med taxi til sykehuset i Skien.» (Telemark) I svaret frå statsråden vert Vik og Drangedal sikkert omtalte som perifere område utanfor allfarveg. Vi reagerer på dette. Føremålsparagrafen til spesialisthelsetenesta er å gi likeverdige helsetilbod til folk, uansett kvar dei bur i dette landet. Difor kan vi ikkje akseptera at ei ny postlov skal få slike konsekvensar for norske pasientar. Ei effektivisering av Posten har altså sendt rekninga til norske pasientar. Da ein innførte postlova, medførte det full liberalisering av postmarknaden, ei liberalisering som førte til at laurdagsomdeling av brev vart slutt frå mars 2016. Med det fekk ein òg eit redusert tilbod til norske pasientar med omsyn til både legekontor og sjukehus fordi ein ikkje lenger kunne ta blodprøver fredagar, da dei ikkje vart analyserte før over helga – og da risikerte å verta for gamle. Slik får enkelte legekontor berre fire arbeidsdagar til rådvelde for å ta blodprøver. Dette er ingen bagatell, dette er ein ganske dramatisk konsekvens av ei lov. Som representanten Kjerkol har sagt, dette var ikkje synleggjort for Stortinget. Ein hadde nærmast fått andre opplysningar om konsekvensar for det å ta blodprøver. Statsråden skriv i svaret sitt at det er «opprettet nye henteruter på fredager». Eg reagerer på at det tilsynelatande vert akseptert at det skal vera store regionale forskjellar her. Det vert omtalt at perifere område i «Hedmark, Buskerud og Telemark må i større grad» bruka Postens ekspresstenester. Det er dyrt, og det er ikkje føreseieleg. I Finnmark er det etablert henteservice på «kun 7 av de 23 legekontorene». Det er desse nye endringane som statsråden svarar på, og det er faktisk ikkje godt nok. Det er òg forstemmande å lesa at ein statsråd kan skriva rett ut at det vil vera «regionale variasjoner når det gjelder i hvor stor grad helsetjenesten blir påvirket». Når vi veit at det var så mange som 350 legekontor som postlova fekk følgjer for, utan at Stortinget vart informert om dette, og at ein no seier at desse «ligger utenfor «allfarvei» og må sørge for alternative forsendelser», kunne eg ønskja at Stortinget var meir tydeleg på at dette er uakseptabelt, her skal vi få på plass mellombelse løysingar, her skal vi sørgja for at dette ikkje får økonomiske konsekvensar for helseføretak og kommunar, og her skal vi sørgja for langsiktige løysingar, slik at det sjølvsagt skal vera ein rett for alle pasientar å kunna gå til legen fem dagar i veka, og at ein slepp anten å koma igjen ein annan dag, ikkje få tatt den blodprøva eller verta send i taxi til sjukehuset. Forslaga er vortne tatt opp, og eg hadde håpa at dei hadde fått fleirtal i dag.