Kjell Opseth (Arbeiderpartiet), 2001-06-08:
Då eg slo opp to av dagens aviser, fall eg i undring om det var 1. april vi opplevde i dag. Det er det nemleg ikkje, men det er nokre som prøver å framstille røyndomen så ein skulle tru det var ein aprilspøk. I realiteten er dette ein stor dag for Regjeringa og Arbeidarpartiet, det at ein endeleg får på plass eit investeringsselskap som fører til at den kapitalrikdommen som staten rår over, kan vere med og utvikle norsk næringsliv. Det er ikkje ein ny tanke. Den er så gamal at første gongen ein prøvde å gjennomføre den, var i 1981, av regjeringa Harlem Brundtland og dåverande næringsminister Finn Kristensen. Så det er all grunn til å gratulere regjeringa Stoltenberg og statsråd Knudsen med at ein no har fått dette selskapet på skjenene. Men eg vil, når eg først deler ut blomstrar, også få lov til å gje ein blomster til Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet. Utan deira støtte i samband med budsjetthandsaminga til løyving av desse 2,45 milliardane hadde vi ikkje hatt denne saka her i dag, og ikkje hatt denne debatten her i dag. Eg finn det, for å seie det rett ut, rimeleg ryddig at dei som er med på å skape grunnlaget for at dette fondet ser dagens lys, også får høve til å vere med og påverke den vidare prosessen. Det viktigaste i den innstillinga vi i dag drøftar, er for det første at vi får dette selskapet på plass. For det andre har vi gjennom det fleirtalet som er etablert, fått klare signal om at Stortingets fleirtal ønskjer ei påfylling til dette selskapet, og vi ønskjer at spørsmålet om eit PE-fond blir greidd ut og lagt fram for Stortinget på nytt. Det er først då, når dette er på plass, at vi har eit verkemiddel overfor det totale norske næringslivet, nemleg også dei som er modne bedrifter, som er inne i omstilling eller strukturendringar, noko som blir stadig meir aktuelt, noko som vi ser kvar dag. Så er det nokre som har prøvd – og det er sjølvsagt dei som er imot heile selskapet – å framstille det som at den måten ein organiserer eigarskapet på, er uheldig. I Arbeidarpartiet hadde vi ikkje behov for den endringa. Det er heilt openbert. Men at ein er nærmast til å skulle øydeleggje heile tanken – det har eg inga tru på vil skje. Endringa blir nok slik at avstanden mellom Stortinget og dette selskapet vil bli lengre. Er det noko alle høyringsinstansane vi har hatt, har framheva, er det nettopp det. Alle vi som har hatt nokre år her i denne salen, veit at det er rimeleg stor vilje til å gå inn og styre i detalj den slags verkemiddel som dette. Sånn sett trur eg ein er komen eit stykkje på veg når ein har fått den avstanden som ein her har fått, nemleg at det blir vanskelegare for Stortinget å komme med klare direktiv. Men det er jo ikkje slik at næringsministeren ikkje har styringsretten og det konstitusjonelle ansvaret for dette selskapet. Vi har eksplisitt sagt at det er det som skal liggje til grunn. Eg vil også så sterkt eg kan få understreke at det er Nærings- og handelsdepartementet som skal utarbeide dei retningslinene eller vedtektene som skal gjelde for dette selskapet. Vidare skal det, som saksordføraren har sagt, vere eit uavhengig og fagleg forankra styre for dette selskapet. Det skal ikkje vere ei rolleblanding mellom selskapet og SND og SIVA. Det er nokre som faktisk har komme med den tanken at desse skal samlokaliserast. Det finn dei ingen stad i innstillinga. Det er ingen som har tenkt den tanken, andre enn dei som er imot heile ordninga. Så vil eg gjerne også presisere at administrasjonen for dette selskapet ikkje treng vere særleg stor. Det er jo dei underliggjande fonda eller selskapa som utformar idéen for sitt fond. Det er dei som må syte for at dei får tilsegn om privat kapital. Og er det slik at det er private som går inn med kapital med den forretningsidéen som ligg der, burde det vere kvalitetssikring nok for dei som skal sitje og avgjere om staten skal gå inn med sin part i dette selskapet. Arbeidarpartiet har vore drivkrafta for at vi skal bruke statens kapitalrikdom til å hjelpe fram norsk industri. 20 år har det som sagt teke å få gjennomslag. Høgre har vore imot, og er imot, sjølv om dei har sagt at dei subsidiært kunne stø det forslaget som kom frå Regjeringas side. Det er heilt greitt, og det gjorde dei klart rimeleg tidleg i fasen, så det skal ikkje vere nokon tvil om at det er tilfellet. Men eg er ikkje sikker på om det var for å sikre dette selskapet. Eg trur nok meir at det var eit forsøk på å få merksemda vekk frå det saka gjaldt, og kva dette kunne ha å seie for norsk næringsliv. Eg er glad for at det pr. i dag er stor oppslutnad om at ein må kunne bruke statens kapitalrikdom inn mot norsk næringsliv. Det har ikkje alltid vore sånn. No er det faktisk slik at både næringslivet og mange økonomar nettopp tek til orde for dette. Og dersom det er slik at Høgre, Framstegspartiet og Venstre verkeleg meiner at vi skal ha dette fondet, er det jo eit samrøystes storting som meiner at vi no skal bruke statens kapitalrikdom på denne måten, og det må eg seie er ei fantastisk utvikling i løpet av den seinare tida. Så får vi i fellesskap syte for at dette blir så vellukka som vi alle trur det vil bli. Og skulle nokon av desse skeptikarane få rett, så er det jo ikkje sånn at dette er laga til evig tid. Vi veit at det alltid går an å endre ting og tilpasse det røyndomen, dersom røyndomen er annleis enn det vi meiner den er.