Simon Molvær Grimstad (Kristelig Folkeparti), 2018-06-14:
Først av alt vil Kristeleg Folkeparti gjerne gratulere regjeringa, Bondelaget og Norsk Bonde- og Småbrukarlag med eit godt stykke arbeid og einigheit om årets oppgjer. Utgangspunktet var ikkje det enklaste, men partane har gjort ein solid jobb. Inngangen på årets forhandlingar var prega av at vi hadde marknadsubalanse og høg kostnadsvekst. At alle partar blei einige om årets jordbruksavtale, er med på å styrkje avtaleinstituttet som ein unik samhandlingsarena. Kristeleg Folkeparti ønskjer eit aktivt og mangfaldig jordbruk over heile landet, med produksjonar og føretaksstrukturar som byggjer på lokale jord-, beite-, skog- og utmarksareal. Vi treng då eit velfungerande importvern, eit samspel mellom myndigheiter og næring i jordbruksavtaleinstituttet. Gode marknadsbalanseringsordningar, kvoteordningar for mjølk og jordbruksavtalens geografi- og strukturdifferensierte verkemiddel vil også vere avgjerande. Overproduksjonen i viktige produksjonar har redusert marknadsinntektene dramatisk for mange bønder. Kristeleg Folkeparti er difor spesielt tilfreds med at partane styrkjer verktøykassa for marknadsbalansering i årets oppgjer, og ser det som avgjerande å sikre ei velfungerande marknadsregulering som pilar i norsk landbruk. Kristeleg Folkeparti er vidare tilfreds med avklaringa som presiserer at frivillige tiltak som faglaga set i verk etter oppfordring frå marknadsregulator, fell inn under primærnæringsunntaket i konkurranselova. Kristeleg Folkeparti meiner jordbruksfrådraget har ein viktig, men fallande inntektseffekt for næringa. Dette er ei inntektsmoglegheit som er tilgjengeleg når brukaren har positiv næringsinntekt. Eit auka jordbruksfrådrag vil gje sterke incentiv til å innrette drifta på ein måte som aukar overskotet, og dette vil styrkje kostnadsjakta på kvart enkelt bruk. Det er difor eit viktig verktøy for å halde kostnadsveksten nede. Kristeleg Folkeparti vil ha eit aktivt og mangfaldig jordbruk over heile landet, med produksjonar og føretaksstrukturar som byggjer på lokale jord-, beite-, skog- og utmarksareal. Kristeleg Folkeparti ønskjer difor alltid målretta geografi- og strukturdifferensierte verkemiddel over jordbruksavtalen. Kristeleg Folkeparti er difor tilfreds med den klare distriktsprofilen i fordelinga av årets avtaleramme, som delinga av sone 5 for grovfôrtilskot og auka distriktstilskot. Det er også bra at partane har utvikla og styrkt eksisterande verkemiddel for å bøte på driftsvanskar. 15–30-kyrsbruka er ryggraden i norsk mjølkeproduksjon. I store delar av landet vil fornying av desse vere avgjerande for vidare mjølkeproduksjon, og investeringsmidlane over jordbruksavtalen er viktige for å redusere kapitalbindingane ved fornying av bygningsmasse. Kristeleg Folkeparti er godt fornøgd med det sterke fokuset på desse bruka i avtalen og er tilfreds med at partane gjennom forhandlingane har fått på plass eit nytt verkemiddel for små og mellomstore mjølkebruk. Kristeleg Folkeparti er oppteke av at det skal vere lite medisinbruk og god dyrevelferd i norsk husdyrhald. Dette kan best sikrast med eit tett og løpande samarbeid mellom dyktige produsentar, industri, veterinærar og myndigheiter. Tilgang på veterinærhjelp i alle delar av landet er viktig for å sikre beredskap mot alvorlege smittsame sjukdomar og for dyrevelferd og produksjonsøkonomi. Det er ei utfordring med tilstrekkeleg veterinærdekning i store delar av Nord-Noreg, men Kristeleg Folkeparti er godt tilfreds med at ordninga for tilskot til veterinære reiser har blitt styrkt noko. Til slutt: Kristeleg Folkeparti gjekk ved ein feil inn i merknaden om klimafond i innstillinga. Dette meiner vi er ei budsjettsak som vi ikkje skal ta no, og går difor ut av denne merknaden. Kristeleg Folkeparti er ikkje negative til eit klimafond, men meiner dette er noko vi vil vurdere når vi utarbeider vårt alternative budsjett og vurderer heilskapen.