Heidi Grande Røys (Sosialistisk Venstreparti), 2008-04-03:
Det rockar kanskje like mykje på innsida som på utsida for ei tid - vi får sjå. Staten har ei omfattande byggje- og eigedomsverksemd, som krev store ressursar. Regjeringa er oppteken av at verksemda skal drivast effektivt, slik at staten har funksjonelle lokale til ein fornuftig kostnad over tid. Men Regjeringas forslag er ikkje utskiljing og fristilling av statlege verksemder. Det har vore og det er høgresidas svar, det er ikkje den raud-grønne regjeringas svar. Den som har lese både Soria Moria-plattforma, fornyingsplattforma og alt anna vi har levert, har sett at det står éin ting: Denne regjeringa fornyar offentleg sektor og omstiller offentleg sektor som offentleg sektor, ikkje ved utskiljing, ikkje ved fristilling. At det framleis, etter to og eit halvt år, overraskar Høgre og Framstegspartiet, ja, det høyrer eg, men det er ikkje råd å forstå. Det er krystallklårt formulert i partias partiprogram, i Soria Moria-plattforma og i det meste vi har levert herfrå. Så berre for å ha sagt det: Det er eigentleg det eine svaret på dette spørsmålet. Regjeringa er oppteken av å utvide den statlege husleigeordninga som har fungert godt sidan ho vart etablert i 1993. Husleigeordninga, med Statsbygg som eigedomsforvaltar, er seinare utvida fleire gonger ved innlemminga av nye eigedomsporteføljar. Det er no sett i gang eit arbeid med sikte på å innlemme fengselseigedomane. Målet er sjølvsagt betre forvaltning av desse eigedomane og å arbeide systematisk for å ta igjen det etterslepet som finst i vedlikehaldet av desse eigedomane. Så ber representantane frå Høgre om at eigedomar i universitets- og høgskulesektoren som i dag er forvalta av Statsbygg, vert overførde til ei ny forvaltningsbedrift under Kunnskapsdepartementet. Som ein er kjend med, er det òg eit vedlikehaldsetterslep på desse eigedomane, og det er viktig å finne løysingar som kan sikre eit betre vedlikehald. Vi meiner altså ikkje at svaret på det er endå ei ny forvaltningsbedrift i på ein måte statleg sivil sektor, som då skal ha sine organisasjonar i Oslo, Bergen, Trondheim og Tromsø, slik tilfellet er dersom ein skal tru forslagsstillarane. Det vert ikkje betre vedlikehald av fleire forvaltningsorgan. Regjeringa tek sikte på å fastsetje klåre retningslinjer for behandling av statlege byggeprosjekt og leigesaker. Ved trong for lokale skal verksemdene vurdere anten eit nytt statleg byggjeprosjekt, leige i eksisterande statlege bygg eller leige i den private marknaden. Ved leige i den private marknaden er det i dag ikkje sett spesielle krav til kva som skal vurderast eller takast omsyn til dersom leigeutgiftene vert dekte innanfor ei uendra budsjettramme. Det gjeld sjølv om ein bind seg for fleire tiår. Det er klårt at her treng vi betre styring, og det jobbar departementet og Regjeringa med. Det prinsipielle utgangspunktet vil likevel framleis vere at staten skal eige såkalla formålsbygg. Såkalla konkurransebygg kan fritt leigast i marknaden på kortvarige kontraktar på frå fem til ti år, og retningslinjene vil m.a. ta opp aktuelle omsyn som skal vurderast i samband med leigeavtalane, bl.a. strengare krav til analyse, dokumentasjon og vurdering av alternativ. Og det skal vere ein politisk kontroll med leigeavtalar når det økonomiske omfanget overstig visse verdiar. Så tek representantane frå Høgre opp forslaget om å opprette eit eige statleg rådgivingsorgan for å skilje rådgivar- og leverandørrolla, som i dag er samla i Statsbygg og Forsvarsbygg. Når vi utformar dei nye retningslinjene, er det eit forslag som vi kjem til å vurdere, men eg har ikkje svaret på det pr. i dag. Høgre ynskjer seg òg større finansiell fleksibilitet i Statsbygg for at brukarane betre skal skaffast lokale når spørsmålet om husleigemiddelet er avklåra. Slik eg ser det, syter dagens kurantordning på ein god og fleksibel måte for at statlege leigetakarar får dei lokala dei treng, når dei kan dekkje husleiga innanfor sine eigne økonomiske rammer. Investeringar i nye byggjeprosjekt må elles vere ein del av den totale prioriteringa som denne regjeringa gjer, som det er for alle regjeringar. Høgre meiner det bør arbeidast vidare med forslag om korleis ein i større grad kan konkurranseutsetje delar av verksemda i Statsbygg. Staten er ein stor innkjøpar og er ein aktør som utnyttar marknaden både når det gjeld bygging, og når det gjeld drift av eigedomane sine, for å oppnå lågast moglege kostnader ut frå dei kvalitetskrava som gjeld. Låge vedlikehaldskostnader er jo ikkje i seg sjølv eit mål. Vi har nok av eksempel på at det ikkje nødvendigvis har ført til at bygningane er godt vedlikehaldne, og at det då i ettertid er kostnadskrevjande. Regjeringa meiner at ein kan oppnå kostnadseffektive løysingar utan å skilje ut eigne selskap for å drifte statlege eigedomar. For Statsbygg sin del er det slik at om lag 70 pst. av utgiftene er relaterte til tenester som Statsbygg kjøper i marknaden, og det meiner eg er ein god plass å liggje, og slik skal vi fortsetje å drifte våre bygningar.