Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2020-05-07:
Dagen i dag handlar ikkje om egoet eller æra til enkeltrepresentantar i denne salen. Han handlar ikkje om særinteressene til eigarane av fartøya, han handlar ikkje om æra til folk som jobbar i byråkrati, departement eller noko slikt. Dagen i dag handlar om kystsamfunna, om dei som bur langs kysten, og om dei som kjem frå kysten – om kystkulturen vår. Kysten er grunnen til at det eksisterer eit Noreg. Det var det rike havet som førte til dei første busetnadene her for minst 10 000 år sidan. Kysten og fisken er grunnlaget for kulturen vår, kysten er vår ære og vår makt. Dagen i dag handlar om korleis vi skal utvikle dette vidare i ei ny tid. Det skulle ha handla om korleis Noreg, med utgangspunkt i den spreidde busetnaden vår langs kysten, kan leggje til rette for eit fiskeri kor kvalitet blir sett i høgsetet, kor lokal kunnskap, tradisjon, handverk, teknologi og industri blir bringa saman i ein strategi for å skape den fremste sjømatnasjonen i verda – ikkje i kvantum, for havet gir ikkje meir enn det kan gi, men i kvalitet. Det skulle ha handla om ungdommen, framtida til fiskeria, korleis dei skal få nødvendig kunnskap om og tilgang til fiskeria. Det skulle ha handla om stader som Torsvåg, Skjervøy, Bømlo, Vardø, Søgne, Loppa osv. Det skulle ha vore ein klok dag. Men det er ingenting klokt i det fleirtalet på Stortinget i dag gjer. Med vedtaket av i dag forsterkar dei ei utvikling kor retten til å fiske hamnar på stadig færre hender. Ved å stemme ned forslaget vårt om å innføre eigarskapsavgrensingar helsar dei velkomen ei utvikling kor fiskeressursane skal bli tatt frå kystfolket og hamne i hendene til børsnoterte selskap. Med vedtaket av i dag forsterkar dei ei utvikling kor ungdom må sjå langt etter å kome seg inn i fiskeria med eige fartøy med kvote – med mindre ein har ein mamma og pappa med mykje pengar, eller med mindre ein har tilgang til investorar og gode bankforbindelsar. Rekrutteringsordningane fleirtalet legg opp til, er jo berre eit skodebrød, småordningar som skjuler den knallharde verkelegheita for ungdom flest langs kysten: at havet ikkje er for dei, det er for dei som har mest pengar. Med vedtaket av i dag får ein dessutan forsterka ei utvikling kor fisket blir flytta frå kysten til stadig større fartøy, som i stadig mindre grad treng kystsamfunna. Løysinga regjeringspartia, med Framstegspartiet på slep, har på strukturkvoteordninga, vil effektivt flytte kvantum oppover til den største flåten. Med vedtaket av i dag får ein også forsterka utviklinga kor det er stadig fleire i fiskeria som eig fartøy med kvote, men som ikkje er fiskarar. Berre tenk på om dette skulle ha vore tilfellet i jordbruket, at det skulle vere andre som eigde jordbruket enn dei som jobba der. Eller ta for den skuld taxinæringa. Det er heilt uhøyrt. Men i motsetnad til desse områda er havet vår felles allmenning – der har ein tillate dette. Når dei i tillegg ikkje ønskjer å avgrense kor dei store flåtane, med enorm kapasitet og motorkraft, får lov til å fiske – gjerne i fjærestein og heilt inntil mai, gjerne i fjordane i april – da er dette ein klar beskjed til folk langs kysten: Dette er ikkje dykkar dag, dette er dei andre sin dag. Rapporten frå Riksrevisjonen er ein knallhard dom. Han seier enkelt og greitt at lønsemda innan fiskeria har hamna på stadig færre hender, og at kystsamfunna tapar på dette. Det har vore ei negativ utvikling, og det blir bagatellisert av regjeringspartia. For ei boble dei lever i. Det har ført til enormt engasjement langs kysten. Alle dei fiskeriavhengige fylka har bedt regjeringa stoppe opp, trekkje pusten, vente og lese Riksrevisjonens rapport nøye og få oss tilbake på sporet av det som skulle vere målet for fiskeripolitikken – og som har vore det, samla for heile Stortinget, i lang, lang tid før den nye vinen kom og endra det. Vi har tusenvis av folk som har skrive under på opprop, og mange av dei viktigaste fiskeriavhengige kommunane har bedt om det same – men det blir ikkje høyrt på. Dette er ein trist dag, men det er begynninga på ei mobilisering. Vi må no starte mobiliseringa mot 2021 og få forandra politikken som blir ført av denne regjeringa, slik at dette kjem tilbake på premissa til kystfolket. Eg tar opp SV sine forslag.