Haakon Blankenborg (Arbeiderpartiet), 1999-06-10:
Det er som statsministeren sa, ein kombinasjon av militær og diplomatisk innsats som har resultert i ei avtale om Kosovo. Det er denne avtala som skal leggje grunnlaget for fred og gjenreising av Kosovo. Denne fredsløysinga bør vere berre byrjinga på slutten på dette tiåret med krigar og lidingar i det tidlegare Jugoslavia. Ein myte som er i ferd med å festne seg hos veldig mange, er at dette er eit område som er dømt til konfliktar og lokale krigar. Eg meiner det er ein farleg myte, fordi historia viser oss at dei krigane som Balkan har hatt, stort sett har vore utførde av dei store maktene som har slåst om denne delen av Europa. Dette siste tiåret er unnataket, og derfor er det viktig at vi medverkar til at dette også blir eit unnatak i tida som kjem. Det tidlegare Jugoslavia er ikkje eit område prega av ei uendeleg og ubryteleg historie av lokale konfliktar. Dei krava som det internasjonale samfunn og NATO har stilt, er no i ferd med å bli gjennomførde. Dette er dei same krava som kom fram gjennom Rambouillet-forslaget, som NATO har stått fast på, og som også FN har stått bak. Det er ein tragisk situasjon at ein måtte gjennom denne lidinga i Serbia og Kosovo for å nå fram til akkurat det som låg på bordet i midten av mars i år. Derfor er det ein vellykka aksjon som er gjennomførd, men det er likevel ein situasjon utan sigerherrar, men stort sett med taparar i alle delar av området. Det er også ein særdeles vanskeleg fred som skal byggjast, fordi vi må unngå å gjere den same feilen som har vore gjort tidlegare på Balkan, der vi har prøvd å løyse kvar konflikt for seg. No er det viktig at vi klarer å løyse konfliktar i samanheng. Det er over tre millionar menneske på flukt i dette området. Mange av dei er frå Kosovo, men mange høyrer også til i andre delar av dette området. Utan at vi ser denne samanhengen, kan vi risikere å leggje til rette for nye konfliktar. I gjenreisinga er det naturlegvis Kosovo som skal vere i sentrum til å begynne med, fordi der er situasjonen mest akutt. Men om vi gløymer dei andre, er det sådd frø til nye konfliktar. Makedonia har tatt eit stort ansvar under denne konflikten og treng også assistanse etter at konflikten er over. Det gjeld i høgste grad også Montenegro, som har levd på kanten av borgarkrig og kupp, og der situasjonen neppe er særleg betre når denne avtala er inngått. Montenegro treng også det internasjonale samarbeidet. Det gjer også Serbia, med dei komplikasjonane dei har med ein leiar som Milosevic, som er tiltalt for brotsverk mot internasjonal lov. Likevel er det viktig at vi finn ein måte å samarbeide med Serbia på som gjer at vi kan støtte opp om dei som treng hjelpa mest, utan at vi dermed har ein politikk som støttar leiinga i dette landet. Men vi kan ikkje la dei mange flyktningane og dei mange som lid på grunn av denne krigen, der heilt grunnleggjande service er borte, møte vinteren i ein slik situasjon. Vi må finne fram til ein innsats som også hjelper desse. Det er viktig at Norge går inn i dette samarbeidet ut frå tanken om arbeidsdeling. Det viktigaste er ikkje det norske flagget i kvar del av dette området, men resultatet. Derfor bør vi også sørgje for at både den militære og den sivile innsatsen, så langt råd er, går inn i internasjonal samordning, og at vi tar ansvaret der det er størst behov for det, etter ei samla vurdering. Også for oss vil naturlegvis Kosovo vere det primære. Men om behovet skulle vere større andre stader, og andre ut frå ei total arbeidsdeling kan gjere ein betre innsats i Kosovo, meiner vi at det er viktig at vi tar ansvaret der det internasjonale samfunnet finn at det er mest påkravd. Dette bør vere retningslinja, både for den sivile og den militære innsatsen. Sjølv om vi no er veldig nær ei avtale, og akkurat no manglar berre Tryggingsrådets vedtak – kanskje er det også på plass akkurat no – bør vi, som statsministeren også streka under, vere budde på tilbakeslag, til og med under den ti-elleve dagars prosessen med uttrekking frå Kosovo. Derfor er det rett at det militære presset er der, men at vi samtidig arbeider for at det ikkje blir nødvendig å ta dette i bruk.