Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2015-02-17:
Norsk helsevesen treng konkrete tiltak og mål for å redusera utbreiinga av antibiotikaresistente bakteriar. Antibiotikaresistens er ein alvorleg trussel mot moderne medisin og tar allereie fleire tusen liv kvart år i Europa. Også i norske sjukehus er pasientar med sjukdom grunna antibiotikaresistente bakteriar vorte eit aukande problem. Denne utviklinga krev ein samla innsats på fleire ulike fagområde og frå fleire departement. Regjeringa har varsla at ein overordna strategi mot antibiotikaresistens vil verta utarbeidd denne våren – det er positivt og heilt nødvendig. Senterpartiet meiner at i tillegg til ein overordna strategi trengst det konkrete handlingsplanar på dei viktigaste områda, og Senterpartiet er glad for at det i dag vert støtte for vårt forslag om ein eigen handlingsplan i helsevesenet med overordna målsetting om å redusera antibiotikabruken i Noreg med 30 pst. innan utløpet av 2020. Dette er ei djerv målsetting, men ho er oppnåeleg. Å redusera den totale antibiotikabruken i helsevesenet er viktig, fordi bruk av antibiotika er den enkeltfaktoren som i størst grad fremjar resistensutvikling og aukar spreiinga av antibiotikaresistente bakteriar. At bakteriar vert resistente, er berre ein liten del av problemet. Mykje viktigare er det at antibiotikabehandling generelt og bruk av breispektra midlar spesielt kan leggja til rette for spreiing av resistente bakterieklonar eller spreiing av overførbare resistensmekanismar. Mesteparten av antibiotikabruken i humanmedisin i Noreg vert skrive ut i allmennpraksis. Sjølv om bruken er liten i forhold til mange andre land, er han aukande. I Folkehelseinstituttets rapport vert det antyda at opp mot 50 pst. av antibiotika føreskrive i humanmedisin er unødvendig. Senterpartiet føreslår at det må setjast klare mål om reduksjon av føreskriving av antibiotika i allmennpraksis, inkludert på sjukeheimar. For å nå målet om ein slik reduksjon i antibiotikabruk og antibiotikaresistens må vi styrkja kunnskapsgrunnlaget. Førebyggjande tiltak er viktig, slik som hygienetiltak, vaksiner og screening av risikogrupper – som pasientar som nyleg har vore innlagde på sjukehus i utlandet. Det er svært viktig å ha god oversikt over kvifor ulike antibiotika vert føreskrive. Innføring av diagnosekode på kvit resept er eit tiltak som vil gjera at ein kan bruka reseptregistret mykje betre, og det vil mogleggjera ein meir målretta intervensjon mot fastlegar og deira føreskriving. Haldningsskapande arbeid er grunnleggjande viktig for å få til ein god føreskrivingspraksis i allmennmedisin. Ekspertgruppa som la ut sine anbefalingar i fjor haust, føreslo å innføra programmet e-Bug i norsk skule, eit prosjekt brukt i 29 land som ei utdanningspakke for 4.–7. og 10. trinn. Senterpartiet meiner dette punktet må inn i handlingsplanen som skal utarbeidast. Antibiotikabehandling varierer i dag frå land til land. Utanlandske legar som er rekrutterte til å jobba i norsk helsevesen, og norske medisinarstudentar i utlandet er vande med ein annan utskrivingspraksis for antibiotika enn det som er fagleg forsvarleg i Noreg. I dag er det like mange norske medisinarstudentar i Aust-Europa som i Noreg. Det er stort behov for å sikra at legar utdanna i utlandet, og som søkjer arbeid i Noreg, vert kursa i fagleg, forsvarleg antibiotikabruk. Det er ikkje tilstrekkelege, systematiske ordningar for dette i dag. Eitt av tre norske sjukehus har ingen rapporteringsrutinar for antibiotikaresistens. Utdaterte og dårleg tilpassa IT-system er brukt som ein del av forklaringa på manglande lokale data. Men norske sjukehus har heller ingen krav frå myndigheitene om å levera statistikk over resistenstilfella sine, slik sjukehus i mange andre land har krav om. Senterpartiet meiner det straks må setjast tydelegare krav til norske sjukehus om styring av antibiotikabruk, anten i form av forskriftsendring eller i bestillardokumenta til dei regionale helseføretaka. Sjukehusa må få krav om å overvaka antibiotikabruken, med systematisk rapportering til leiing og føreskrivande lege. Antibiotikabruken må regelmessig behandlast i antibiotikakomité, kvalitetsutval eller liknande, og det må setjast konkrete betringsmål. Det må utarbeidast planar for implementering av faglege retningslinjer og kompetanseheving om rasjonell bruk av antibiotika ved alle sjukehus. Ei viktig utfordring for sjukehusa er å unngå unødig bruk av breispektra antibiotika. Senterpartiet er glad for at statsråden har snudd og no støttar forslaget om ein eigen handlingsplan for helsevesenet.