Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 2009-12-07:
Det er leit at ein debatt om avgift på biodiesel har skugga over tidenes miljøsatsing i statsbudsjettet, ein samla miljøinnsats i budsjettet som aukar med 17 pst. til nær 38 milliardar kr. Det er ein stor auke i tiltak mot nedhogst av regnskog, investeringar i kollektivtiltak og jerbaneutbygging, fornybar energi, energieffektivisering og miljøteknologi, for å nemne det mest vesentlege. Eg er einig i det som er sagt tidlegare i debatten i dag, at olje- og gassektoren òg i framtida vil vere svært viktig. Men han må gjerast meir miljøvenleg. Utsleppa må ned, utviklinga av teknologi for fangst og lagring av CO2 på Kårstø og Mongstad er eit stort økonomisk og teknologisk lyft, men vi har ikkje råd til ikkje å satse for fullt på dette. Vasskraft, annan fornybar kraft-produksjon og energieffektivisering blir enda viktigare framover. Derfor blir Fornybarfondet og Enova styrkte. Ein budsjettauke på 60 mill. kr til NVE som m.a. vil føre til ein betre kapasitet for konsesjonsbehandling er òg ei satsing på fornybar energi. Grøne sertifikat frå 2012 og ei overgangsordning fram til desse er på plass, vil òg vere store bidrag til den same utviklinga. 2010 er FNs internasjonale år for vern av mangfaldet i naturen. Å sikre naturmangfaldet er høgt prioritert i Miljøverndepartementet sitt budsjett for 2010. Nasjonalparkplanen blir i all hovudsak fullført i løpet av neste år. Når vi stadig vernar nye område, vil den enkelte kommune få lagt band på store delar av arealet sitt. Det er etter mitt syn avgjerande viktig at staten medverkar til at desse kommunane får utnytta det verdiskapingspotensialet som er i den unike naturen. Det er no etablert eit verdiskapingsprogram på naturmangfaldområdet i 2009, og i budsjettet for 2010 ligg det no ein samla innsats for verdiskaping knytt til naturvern på nær 26 mill. kr. Eg meiner at denne satsinga må haldast oppe i tida framover. Folk i bygdene har levd av og med fjell og natur i generasjon etter generasjon. Naturen har vore ein del av livsgrunnlaget og identiteten. Derfor ligg det djupt forankra at ein skal bruke, men ikkje forbruke, naturen. Derfor er det òg viktig at vi no får ein lokal forvaltingsmodell. Komiteen har i budsjettinnstillinga klargjort at avgjerslesmyndigheita skal liggje hos det interkommunale styret som denne forvaltingsmodellen legg opp til. Samstundes skal den statlege forvaltaren som kjem, vere sekretær for styret, bidra med kompetanse, medrekna forskings- og erfaringsbasert kunnskap. Det har vore noko motstand mot at denne forvaltarstillinga skulle vere statleg, men med denne rolleavklaringa bør dette kunne bli ei svært god ordning. Det er òg viktig at desse forvaltarstillingane så langt råd er, blir plasserte i lokale kompetansesentra som nasjonalparksentra eller andre informasjonssenter som f.eks. villreinsentra. Statens naturoppsyn får ein sterk auke i budsjettet. Oppsynet har store oppgåver når det gjeld å ta vare på dei nasjonale miljøverdiane og førebyggje kriminalitet. Men det er òg viktig at oppgåvene og rolla til dei lokale fjellstyra og tilsyna ikkje blir svekte. Det er ressurssløseri og ineffektivt om SNO og fjellstyra skal gjere dei same oppgåvene. Heilt sidan SNO vart oppretta i 1996, har det mange plassar vore stor irritasjon og til dels konflikt grunna at SNO og fjellstyra har trakka i dei same beda. No må det ryddast opp i dette, og den oppryddinga må fleire departement ta del i. Det må her vere ein føresetnad at fjelltilsyna skal ha ei sentral rolle og ei sikker finansiering framover. Eg har for min del hatt møte med leiinga både i Fjellstyresambandet og i SNO, og eg opplever ein sterk vilje til å få til eit godt samarbeid framover. Det er oppgåver nok til alle, og eit godt samarbeid vil utnytte kompetansen betre og styrkje begge partar. Eg vil vise til at ein samla komité i innstillinga føreset at SNO og fjellstyret kjem fram til ei avtale som m.a. omfattar SNOs tenestekjøp av fjellstyret. Vidare seier komiteen at det er viktig at oppgåvene gjennom tenestekjøp er likast mogleg frå år til år, slik at fjellstyra kan byggje opp nødvendig kompetanse. Etter mitt syn vil gode vilkår for fjellstyret vere klokt og rasjonelt og bidra til lokal respekt og ansvar for naturvern og naturforvalting.