Rita Tveiten (Arbeiderpartiet), 2005-06-13:
Utøvande krisehandtering på strategisk nivå, kriser på departementsnivå, i departement og mellom departement er det Stortinget si merksemd naturleg nok vil retta seg mot. Forsvarskomiteen har derfor merka seg dei tre hovudelementa som skal inngå i den strategiske krisehandteringa: forsterka krisekoordinering gjennom oppretting av Regjeringa sitt kriserådklargjering av ansvaret for krisestyring i leiardepartementetetablering av ei krisestøtteeining som skal avhjelpa det aktuelle leiardepartementet og Regjeringa sitt kriseråd Frå Arbeidarpartiet si side er det også naudsynt å understreka kor viktig det er med øving og utøving av god leiarskap. Dette kan ikkje understrekast godt nok, for god beredskap er ikkje berre å ha ein god plan på papiret. Eit anna viktig moment er det som kom fram i høyringane, og det er skiljet mellom strategisk og operativ leiing. Er alle i ein organisasjon opptekne av å handtere krisa, er det ikkje sikkert at nokon har det nødvendige overblikket. Eit slikt overblikk kan forhindra at ein situasjon forverrar seg. Etter mitt syn er dette eit argument som talar for at det operative ansvaret vert liggjande hjå ein statsråd, og ikkje hjå statsministeren, sjølv om han har det øvste og overordna ansvaret. I det moderne norske samfunnet finst det samfunnskritiske strukturar. Mellom desse strukturane kan det vera små marginar som gjer at eit saksfelt, og ei krise, kan skifta eigarskap. Som ein konsekvens kan også ei krise med relativt små marginar skifta leiardepartement. Utan at desse marginane kjem opp og fram i lyset, vil ein gong på gong måtta sjå at offentlege etatar kranglar om kven som har ansvaret for ei hending. Kanskje er fleire etatar involverte i den aktuelle hendinga, kanskje har krisa oppstått fordi veggen – eller skiljet – mellom dei ulike etatane har kollapsa, og kanskje har krisa oppstått nettopp på grunn av dette. Koordinering, ansvar og øving – det er lett å peika på kor viktige desse faktorane er. Vanskelegare er dei å etterleva i praksis. Reinås-utvalet peiker på alvorlege sprekkar i styresmaktene si handtering av flodbølgjekatastrofen, ikkje minst i den innleiande fasen. Eg synest ikkje det er vår oppgåve som stortingspolitikarar å gå etter enkeltdepartement i ei krise av dette omfanget. Vi på Stortinget er ikkje dei einaste som såg at dette var for dårleg. Dei involverte såg sjølve at organiseringa hadde klare operative manglar. Operativitet er ikkje noko ein får tildelt gjennom stortingsinnstillingar. Operativitet må øvast fram, for det finst ikkje ein einaste hær, ein einaste marine eller eit einaste luftforsvar som har truverde dersom dei ikkje øver operativt. Skrivebordsøvingar kan vera vel og bra, men dei stoppar ikkje ei framrykkande militær avdeling. Øvingar for auka operativitet må inn også i andre delar av statsforvaltninga, ikkje berre i Forsvaret, politiet og helsestyresmaktene. Eg trur Utanriksdepartementet tek dette ad notam i dei krise- og beredskapsplanane som no vert gjennomgått på nytt. Arbeidarpartiet har i innstillinga slutta seg til opprettinga av ei krisestøtteeining. Det er viktig at denne eininga kjem på plass så snart som råd, og at ho inngår i øvingar. Og eg ynskjer meg at Regjeringa kjem tilbake til Stortinget med ei orientering om korleis eininga er innretta, korleis ho øver, og kva for nytte denne nyskapinga har, slik at eininga vert mest mogleg relevant.