Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2015-05-12:
Eg vil takke interpellanten for å reise eit viktig og interessant tema. Kreativitet kan i denne samanhengen forståast på litt forskjellige måtar. Ein kan førestille seg dei kreative faga – altså dei estetiske faga, dei musiske faga osv.– eller så kan ein førestille seg kreativitet i ein meir generell forstand, og der er alle fag generelt kreative. Det er ingen fag som er meir kreative enn andre. Den nye ideen kan oppstå uansett om ein tenkjer på matematikk eller om ein tenkjer på musikk. Under denne debatten ligg det ei slags spenning som er veldig fundamental for den norske utdanningspolitiske debatten. Eg synest ein kan bruke utsegna til representanten Liadal om å gi dei estetiske eller dei kreative faga – kreativiteten – den same statusen i skulen som andre fag. Det kan vere utgangspunktet for ein ganske interessant diskusjon. Kva betyr eigentleg det? Betyr det f.eks. at dei kreative faga får liknande type status som dei klassiske målefaga matematikk, engelsk og norsk, som i dag har fått ein opphøgd status i norsk skule? Til det må eg seie at for at vi skal ha ein norsk skule der kreativiteten er det øvste målet for heile skulen, der ein ser kreativitet som ein del av læringa, ikkje som noko som kjem ved sida av, må det ha skjedd ganske store forandringar. Det er to veldig ulike hestar som ein rir her. På den eine sida er det hesten der ein skal svare rett på prøvar og testar slik at ein skal bli målt i karakterar som skal kunne samanliknast – mellom skular, rektorar, lærarar og elevar. Da er målet å svare rett. Kreativitet handlar ikkje om å svare rett, kreativitet handlar om å svare uventa. Eg har brukt to år av livet mitt på å granske kreativitet gjennom mitt hovudfag i filosofi. Viss det er noko kreativitet er, så er det eit slags klimaks av all kunnskap. Det er når ein evnar å vere kreativ i forhold kunnskap. Da har ein verkeleg forstått det. Så eigentleg bør målet med all matematikk, all engelsk, all norsk og all musikk vere å dyrke kreativiteten og verkeleg få den opp og fram. Men da kan ikkje målet med norsk skule vere å satse på det som kan målast, det som kan vegast, og det som kan samanliknast, for da får ein berre det som er rett, da får ein ikkje det uventa. Da hindrar ein kreativitet, ein fremjar ikkje kreativitet. Altså – dei to hestane: Den eine hesten, der målet er å svare rett på oppgåver til eikvar tid. Den andre hesten er den kreative hesten, den som fremjar det uventa, det nye og ofte det sjokkerande. Dei to hestane kan ein ikkje ri samtidig i norsk skule dersom målet er å gi kreativiteten høg status. Kreativitet er, når det kjem til stykket, nært bunden saman med å lære. Å lære, sjølve læringsprosessen, det å oppdage noko ein ikkje har forstått før, og forstå ein ny samanheng, det er ein kreativ prosess i seg sjølv. All læring, all pedagogikk som skjer i den norske skulen, er grunnleggane kreativ. Vi i SV har merka oss delutgreiinga frå Ludviksen-utvalet. Vi synest denne diskusjonen er veldig interessant. Vi trur at når Ludvigsen-utvalet har levert heile rapporten sin i juni i år, kan denne diskusjonen verkeleg ta av. Men her ligg det veldig viktige spenningar for norsk skulepolitikk som vi kjem til å engasjere oss tungt i framover.