Åsa Elvik (Sosialistisk Venstreparti), 2008-04-03:
Når ein følgjer den offentlege skoledebatten, kan ein av og til få inntrykk av at alt som er vondt og vanskeleg i den norske skolen i dag, er lærarane sine feil og lærarane sitt ansvar, mens ein sjeldan ser at lærarane blir krediterte for det som faktisk er veldig bra i den norske skolen. Det synest eg er eit enormt stort paradoks. Det er ei for enkel slutning, og for enkle slutningar kan veldig ofte bli feilslutningar. Det er sjølvsagt slik at det er samspelet mellom ressursane i læringssituasjonen som avgjer kva type læring som skjer i skolen - det handlar om det fysiske miljøet, det handlar om læreplanar, det handlar om eleven sine føresetnader, og det handlar om forholda i heimen. Men først og fremst meiner SV at det er lærarane som er den fremste ressursen i skolen, for læraren er den profesjonelle, læraren er den som kan læring, og læraren er den som kan leggje til rette for ein læringssituasjon ut frå dei tilgjengelege ressursane. Derfor er vi opptekne av at lærarane skal ha ei allmenndannarrolle, men at dei også skal vere profesjonelle yrkesutøvarar som i tillegg til å kunne beherske læring har fagleg spesialkompetanse. Derfor er vi opptekne av å auke kvaliteten på lærarutdanninga, og derfor er vi opptekne av at lærarane skal ha kontinuerleg etter- og vidareutdanning. Eg trur vi kan lære veldig mykje av den evalueringa av allmennlærarutdanninga som NOKUT gjorde i fjor. Når vi kan lese i rapporten at integreringa av praksis, fagstudium, fagdidaktisk og pedagogisk teori er ei stor utfordring - eller sagt på ein litt meir forståeleg måte for dei som ikkje er fagutøvarar sjølve: teori og praksis ser ut til å eksistere i forskjellige verder i allmennlærarutdanninga - så skjønner vi at vi har store utfordringar som vi må ta tak i, og vi er nøydde til å begynne frå start dersom vi skal kunne gjere noko med dette. Vi kjem alltid til å ha ein debatt om forholdet mellom pedagogikk og fag, mellom det å kunne faget sitt og det å kunne vere ein profesjonell lærar. Dette er ein viktig balansegang, og det er ein balansegang som eg trur det er viktig at vi tek med oss og som lærarar reflekterer over gjennom heile yrkeskarrieren - ikkje berre når dei sit på skolebenken sjølve for å lære å bli lærarar. Det er den balansegangen som avgjer kva type profesjonsutøvarar vi har i den norske skolen, og det er her vi har fått ganske klar beskjed om at vi er nøydde til å gjere noko. Då synest eg vi skal låne professor i pedagogikk ved Høgskulen i Volda, Peder Haug, eit lite øyre. Han reflekterte litt då NOKUT-rapporten kom i fjor. Han sa at i staden for å iverksetje forhasta tiltak burde vi bruke noko tid og ressursar på å finne årsaka til at det som ikkje er godt nok, ikkje er godt nok. Det har vi valt å gjere. SV er oppteke av å betre kvaliteten i utdanninga. Vi er opptekne av at lærarane skal ha tilgang på etter- og vidareutdanning. Men vi har valt å høre på Peder Haug og andre som har sagt: Ikkje gi oss ein ny reform i hastverk. Då merkar eg meg at frå opposisjonen si side har ikkje alle valt å gjere det. Det er nokon som har valt å gå inn for store og kostnadskrevjande reformer, som eg må innrømme at eg er usikker på vil gi den effekten som ein seier dei vil gi. Vi har brukt tida. Vi har jobba og det blir jobba i departementet med ei stortingsmelding om lærarutdanninga, og det blir jobba med ei stortingsmelding om kvalitet i grunnopplæringa. Her hører naturleg lærarane sitt tilbod om etter- og vidareutdanning inn. Svaret vil Stortinget få då, og då får vi rikeleg anledning til å komme tilbake til desse spørsmåla. Likevel har jo Regjeringa handla. Det er ikkje rett det som blir hevda frå Framstegspartiet si side her i dag om at Regjeringa ikkje gjer noko, og at det no er på tide med handling. Men Regjeringa har handla. Ein har justert kompetanseforskrifta, det er gjort viktige justeringar i nettopp allmennlærarutdanninga, og det er brukt milliardbeløp på kompetanseheving i forbindelse med Kunnskapslyftet. Så Regjeringa har gjort grep, og ein har gjort justeringar som ein har sett har vore nødvendige. Men dei store reformene krev nødvendigvis eit større arbeid enn det som opposisjonen legg opp til her i dag. Til sist vil eg berre seie at ansvaret for å lyfte lærarane sin kompetanse er i dag veldig tydeleg definert: Lokalt er det skoleleiarar - skoleeigarar, som det heiter på byråkratspråket - som har ansvaret. Likevel meiner SV at det er heilt naturleg at staten er med og bidreg. Korleis vi vel å disponere desse ressursane, får vi komme nærmare tilbake til i samband med større og førebudde saker frå Regjeringa si side.