Sigvald Oppebøen Hansen (Arbeiderpartiet), 2001-12-11:
Denne saka er på mange måtar ein del av statsbudsjettet for 2002. Slik sett er ein reduksjon av lønsplikt under permittering i prinsippet vedteke. Det Odelstinget i dag skal gjere, er å ta stilling til forslaget til lovendring. Litt om dagens permitteringslov: Den pålegg arbeidsgjevar lønsplikt for permitterte arbeidstakarar i ein arbeidsgjevarperiode på tre dagar. Deretter blir det ytt dagpengar etter folketrygda i inntil 52 veker før arbeidsgjevar på ny får lønsplikt. Denne saka vart fremja av regjeringa Stoltenberg og halden ved lag av den nye samarbeidsregjeringa. I proposisjonen blir det gjort framlegg om å redusere trygdeperioden frå 52 til 26 veker. Det vil medføre at arbeidsgjevar vil få lønsplikt att etter ein trygdeperiode på 26 veker. Det å vere permittert inneber at arbeidstakar mellombels blir løyst frå arbeidsplikta utan at arbeidsgjevar blir løyst frå lønsplikta. Det vil seie at arbeidsavtala skal gjelde slik at arbeidstakarar som er permitterte, både har rett og plikt til å ta opp att arbeidet når tida for permittering er over. Bruk av permitteringsregelen varierer mykje. Det kan vere store konjunktursvingingar i enkelte bransjar, eller det kan vere andre uheldige årsaker til at arbeidsgjevar må gå til det steget å permittere. Dagens lovverk inneber altså at arbeidsgjevar i periodar med låg aktivitet t.d. kan velte sine lønsplikter over på trygdesystemet. Eg meiner at det er viktig å ha ei slik ordning, både for bedriftene og for arbeidstakarane. Men eit altfor generøst regelverk kan på den andre sida føre med seg at for mykje av dagens arbeidskraft blir kanalisert til dei næringane som har desse store svingingane. Eit anna resultat av eit for generøst regelverk kan vere at talet på permitteringar aukar, fordi det blir billegare for arbeidsgjevarane. Komiteen meiner at ein reduksjon i trygdeperioden lik den som det er gjort framlegg om, vil innebere at arbeidsgjevar på eit mykje tidlegare tidspunkt vil ta stilling til om bedrifta har behov for arbeidskrafta i bedrifta. Dermed vil ein også tru at arbeidstakarar som er permitterte, vil kome attende til arbeid på eit mykje tidlegare tidspunkt, med andre ord kome tidlegare og raskare i arbeid. Eg vil presisere at når Odelstinget nå går til det steget å stramme inn lønsplikta under permittering, er det viktig å følgje utviklinga på arbeidsmarknaden nøye. Og dersom situasjonen på arbeidsmarknaden blir vanskeleg, med omfattande permitteringar og negative konsekvensar for arbeidstakarane, så vil komiteen ta atterhald om at ein kan kome attende til lova og om nødvendig endre den. Til slutt: Komiteen har motteke kopi av eit brev frå NHO til arbeids- og administrasjonsministeren der NHO gir uttrykk for tvil om desse endringane også er tenkt å gjelde for permitteringar som er iverksette før 1. januar 2002. Frå mi side tolkar eg lovframlegget slik at det ikkje er grunn til å frykte dette. Ei endring av lova som skal gjelde frå 1. januar 2002, har ikkje tilbakeverkande kraft dersom det ikkje er sagt noko anna om det i proposisjonen eller i komiteen si innstilling. Derfor er det mi klare oppfatning at dei nye reglane berre skal gjelde for permitteringar som skjer etter 1. januar 2002. Permitteringar før den tida skal rette seg etter dagens lov – nemleg ein trygdeperiode på 52 veker. For å få klarleik i dette vil eg oppfordre statsråden til å ta ordet og svare på det spørsmålet som NHO har stilt, slik at både komiteen og departementet har ei lik tolking av dette.