Åge Starheim (Fremskrittspartiet), 2007-12-11:
I finansdebatten som vart halden i denne salen den 27. november, viste eg til kva leiaren i Sogn og Fjordane Arbeidarparti, som også er ordførar i Askvoll kommune, uttalte til lokalradioen i Sogn og Fjordane. Der sa ho at Askvoll kommune no ikkje hadde midlar til å utvikle kommunen slik at ein kunne stanse ei negativ folketalsutvikling. Dette har seinare – også i lokalradioen – vorte streka under og forsterka av nestleiaren i Sogn og Fjordane Arbeidarparti, også ordførar i Stryn kommune, som uttalte at kommuneøkonomien i Stryn var så pressa at ein ikkje kunne følgje opp prioriteringane frå sentralt hald. I framlegget til kommunebudsjett har dei stroke 285 000 kr til frukt og grønt og nytta desse pengane til andre ting. På spørsmål frå journalisten om korleis Regjeringa kan ha tillit til kommunepolitikarane når dei ser at midlar til frukt og grønt går til andre ting, svara nestleiaren i Sogn og Fjordane Arbeidarparti at regjering og storting må syte for å auke overføringane til kommunane i form av frie midlar, og at ein på sentralt hald må ha tillit til at kommunepolitikarane greier å prioritere. No er ikkje leiaren og nestleiaren i Sogn og Fjordane Arbeidarparti åleine om å vere frustrerte over lite pengar i kommunekassene og å signalisere store kutt i kommunebudsjetta for dei neste åra. Eg har innhenta informasjon frå alle kommunane i Sogn og Fjordane om korleis budsjettarbeidet går i dei enkelte kommunane. Det er mest ingen som ikkje føreslår kutt i anten undervisning eller i helse og eldreomsorg. Dei aller fleste kuttar både i undervisning og i helse og eldreomsorg. Grendeskular vert føreslått nedlagde, og det ser ut til å verte store innstrammingar i tenestetilbodet til dei sjuke og eldre. Når ein les vidare, vil ein sjå at resten av det raud-grøne ordførarpanelet seier tilnærma det same som arbeidarpartitoppane i Sogn og Fjordane. Når Stoltenberg og andre frå regjeringspartia har snakka om auke av hender i pleie- og omsorgssektoren dei siste åra, og påstår at Regjeringa er i rute og vel så det med å skaffe til vegar 10 000 nye hender fram til 2009, så er det min påstand at dette er juksing med tal. For å dokumentere påstanden min vil eg vise til at fylkesmannen i Sogn og Fjordane har utarbeidd tal for Sogn og Fjordane som viser auke eller reduksjon i årsverk for personell i pleie- og omsorgssektoren frå og med 2003 og til og med 2006. Oppstillinga frå fylkesmannen viser at endringane i tidsrommet 2005–2006 var ein auke på 221 personar. Dette høyrest heilt fortreffeleg ut, dersom tala var rette. Dersom det er frå slike utgreiingar Stoltenberg og Regjeringa får informasjonen sin, og som dei nyttar for å underbyggje påstanden om at dei skal skaffe til vegar 10 000 nye hender i pleie- og omsorgssektoren, då kallar eg dette for fantasihender. Eg har nytta tida etter å ha motteke dette frå fylkesmannen i Sogn og Fjordane til å undersøkje kva som ligg bak desse tala. I tala er alle avtalte årsverk med, også for vikarar, og det er ikkje korrigert for fråvær. Det betyr at desse tala ikkje på nokon måte står i forhold til den faktiske situasjonen. Ut frå den verkelegheita som eg har kjennskap til gjennom kontakt med enkeltkommunar, er sanninga at auken i talet på hender berre er 25 pst. av det statistikken frå fylkesmannen viser. Etter Framstegspartiet sitt syn er ikkje kjerneoppgåvene til kommunane tekne vare på på ein tilfredstillande måte. Dette går ut over den oppveksande slekta, noko som i aller høgste grad har kome fram i forskings- og utgreiingsarbeid den siste tida. Dersom det ikkje vert gjort vesentlege endringar i opplæringsopplegget, vil ein oppleve at ungdom som avsluttar grunnskulen, ikkje har fått den nødvendige ballasten til å ta vidare skulegang, og seinare vil møte arbeidslivet med bortimot null i fagleg påfyll. Går ein innom ein sjukeheim, vil ein fort oppdage at sjukeheimen i dei aller fleste tilfella er vorten ein oppbevaringsanstalt, der det ikkje er tid til anna enn det mest nødvendige, og knapt nok det. Ein best mogleg livskvalitet for bebuarane i pleie- og omsorgssektoren vert det ikkje tid til å prioritere. Våre verkemiddel, med private innslag i omsorgssektoren og øyremerkte midlar til dette, er det einaste som kan betre situasjonen for dei som treng det. Å lage planar som skal nyttast i festtalar, er enkelt, men viser seg å vere lite tenleg i den verkelege verda. Framstegspartiet vil hevde at dagens modell for finansiering av kommunesektoren er lite tenleg. Vi ønskjer at staten skal ta over det finansielle ansvaret for grunnleggjande velferdstilbod som skule, eldreomsorg og pleie, og har gjentekne gonger fremma forslag om dette i Stortinget. Denne finansieringsmåten er den einaste som vil sikre innbyggjarane dei tenestene dei har krav på, uavhengig av kva kommune dei bur i. Vi vil også vise til Framstegspartiet sitt alternative budsjett, der vi auka overføringane til kommunane med 1,4 milliardar kr i forhold til Regjeringa sitt opplegg. Framstegspartiet øyremerkjer 1 milliard kr ekstra til eldreomsorg, 400 mill. kr til grunnskulen og 200 mill. kr til vidaregåande skule. I tillegg set Framstegspartiet av 160 mill. kr meir til å dekkje kostnadene til kommunen knytte til ressurskrevjande tenester. Vi er svært glade for at Regjeringa no, etter press frå Framstegspartiet, har innført ein modell som i praksis er stykkprismodell for ressurskrevjande tenester, med innslagspunkt på 800 000 kr og ein kompensasjonsgrad på 85 pst. Vi hadde ein grundig og interessant debatt då vi for nokre dagar sidan handsama ein interpellasjon frå Bent Høie om manglande fornying i offentleg sektor. For Framstegspartiet er det særs viktig å få presisere at vi har som overordna mål å redusere og effektivisere det offentlege byråkratiet – dette for å gjere sentrale myndigheiter meir oversiktlege for den enkelte innbyggjaren, noko som igjen vil auke den enkelte innbyggjaren si moglegheit for påverknad, men ikkje minst for å kunne redusere det offentlege sine utgifter. Like viktig for Framstegspartiet er det å peike på at kvar fornyingsstrategi i offentleg sektor også må sjåast i samanheng med behovet for meir arbeidskraft i privat sektor. Då snakkar vi ikkje om hjelpepleiarar, som statsråden tidlegare har kritisert oss for. Nei, vi snakkar om tilsette i offentleg administrasjon. For oss ser det ut til at venstresida oppfattar vekst i offentleg sektor som eit middel for å bøte på arbeidsløyse. Dette er ein reiskap som Gerhardsen nytta seg av i etterkant av den andre verdskrigen, og er heilt unødvendig og uakseptabelt i dag, etter Framstegspartiet sitt syn. Konsekvensen er at stadig fleire sysselsette i privat sektor må finansiere stadig fleire sysselsette i det offentlege. Eg vil elles vise til interpellasjonsdebatten 20. november om manglande fornying av offentleg sektor, som etter Framstegspartiet sitt syn var ein svært god debatt. Til slutt vil eg ta opp alle dei forslaga som Framstegspartiet åleine eller saman med andre har sett fram i budsjettinnstillinga.