Fredric Holen Bjørdal (Arbeiderpartiet), 2019-11-27:
For over hundre år sidan valfarta den britiske overklassen til den norske fjellheimen, som dei i beste imperialistiske stil såg på som si leikegrind. Etter eiga utsegn oppdaga og erobra dei dei norske fjella, og så skreiv dei reiseskildringar om storslegen og uoppdaga natur og desse litt underlege folka som budde i Distrikts-Noreg. Parallellen til britisk overklasse er ganske openberr når ein ser kva partiet Høgre prøver seg på på heimesida si no, med ein artikkel om Høgre som det beste distriktspartiet. Artikkelen er først og fremst eit forsvarsskrift som meir enn noko er eit forsøk på nasjonalromantisk spinn – lite tekst og lite politikk, men med storslegne bilde av fjell, fjord og urørt natur. Men det er jo her Høgre-folka avslører seg sjølve og korleis dei eigentleg tenkjer: at Distrikts-Noreg berre er eit sett med postkortmotiv, ein kulisse, ei leikegrind der overklassen kan ha hyttene sine, dra på ovale weekendar, nå toppen av tindar og slå seg på brystet med almissene som dei legg igjen til bygdeoriginalane som enno ikkje har hatt vett til å kome seg derifrå. Problemet er at den typiske kvinna eller mannen i distrikta ikkje er bonden som selde garden til hyttefelt og no får endane til å møtast ved å hogge ved og reinse takrennene til hyttefolket. Det er reisemontøren på Brunvoll i Volda, som står med allvêrsjakka på ein flyplass ein stad i verda og sjekkar inn verktøyet sitt, det er fagarbeidaren på Ekornes i Sykkylven, som ved hjelp av høgteknologiske robotar byggjer møblar for eksport til Kina og USA, og det er røktaren på Nekton på Smøla, som har oppdrett av rogn, smolt og slakteferdig laks for sal over heile verda. Nikkers-Høgre er eit særinteresseparti for rikfolk og vil aldri få truverd i distriktspolitikken – fordi dei ikkje forstår desse samanhengane, at det ikkje er umoderne å bu i distrikta. Men det er veldig umoderne å sjå på distrikta som noko andrerangs. Distrikta treng ikkje almisser frå Oslo, dei treng ein aktiv næringspolitikk for å byggje vidare på all kreativiteten og utviklinga som allereie skjer. Det desentraliserte Noreg er ei suksesshistorie, det er ikkje ein utgiftspost på statsbudsjettet, men tvert om grunnlaget for vår verdiskaping, vår velstand og vår nasjonale identitet. Arbeidarpartiet har alltid vore eit parti for både byane og distrikta. Det viser også prioriteringane våre når vi no legg fram budsjettalternativet vårt for 2020, eit budsjett for vanlege folk, med mål om eit meir rettferdig og klimavenleg Noreg, der fleire får moglegheiter til å vere i jobb. I budsjettet synleggjer vi korleis vi ville brukt pengane og satsa på distrikta dersom det var vi som styrte. Vi føreslår milliardar meir til kommunar og fylke og eit milliardløft til sjukehusa. Vi føreslår ei markant styrking av budsjetta for jordmorteneste i kommunane, profesjonsutdanning i distrikta, breibandutbygging og ladestasjonar i distrikta, reduserte billettprisar, styrkte rutetilbod på FOT-rutene, ferjedrift og klimavenleg omstilling, reiseliv, flaum- og skredsikring, politi og domstolar, kysttiltak og tiltak for gods frå veg til sjø og ei oppfølging av Kulturløftet med vidare satsing på kultur og frivilligheit i heile landet. I kontrast til Arbeidarpartiet si distriktssatsing ser vi ei høgreregjering som har starta ei sveltefôring av kommunar og fylke. I går var det kuttmøte i fylkesutvalet i Møre og Romsdal. Det blir ganske tøffe tider for skuleelevar og for alle dei som er avhengige av ferje for å pendle til jobb. Andre fylke på Vestlandet har varsla kutt i hundremillionarklassen, Nordland har dramatiske nedskjeringar framfor seg, og då har vi ikkje eingong begynt å snakke om situasjonen i helseføretaka. Men slik er det. Distriktspolitikk og Høgre-politikk er som eld og vatn, og no må distrikta berre halde ut til vi igjen kan få ei regjering som skjøner kva Noreg er – eit fellesskap av by og bygd med levande lokalsamfunn over heile landet.