Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2015-11-12:
Stortinget har vorte invitert til å ta stilling til korleis vi kan få til ei framtidsretta kommunal helse- og omsorgsteneste. Regjeringa har kalt meldinga si Fremtidens primærhelsetjeneste – nærhet og helhet, og det er ein veldig god tittel. Kommunehelseteneste er veldig viktig. Det er der folk bur, det er der helsetilbodet vert gitt, det er òg der ansvaret må vera, og det er der førebygging skjer. Det er viktig at helsetenestene er tilgjengelege og desentraliserte. Senterpartiet trur ikkje at løysinga da er større kommunar, men at tilbodet vert gitt der folk er. Meldinga vert sett på som ei oppfølging av Samhandlingsreforma, som var ei retningsreform, der ein ønskte at veksten i helsetenestane no måtte skje i kommunane, og at ein måtte få til ei betre samhandling mellom primærhelsetenesta og spesialisthelsetenesta. Eg vil først seia at det sjølvsagt er veldig mykje som er bra i denne meldinga frå regjeringa. Det er mange ting som vert vektlagt, som er viktige, bl.a. behovet for meir tverrfagleg samarbeid og fokus på auka kompetanse i primærhelsetenesta. Ideen om primærhelseteam og oppfølgingsteam sluttar vi oss i hovudsak til og meiner at ideen kan vera god. Vi har i innstillinga påpeikt at vi meiner det er ein del usikkerheit både om omfanget og om kven som sit igjen med det medisinsk-faglege ansvaret, som òg representanten frå Kristeleg Folkeparti var inne på. Vi har òg stilt spørsmål ved finansieringa. Det står òg i meldinga at primærhelseteam kan verta organisert ved sidan av fastlegeordninga, og vi er veldig kritiske til at det skal vera ein modell. Vi er òg kritisk til – og fremjar forslag imot – at når ein skal utreda finansiering av desse teama, skal ein modell, som i alle fall skal vurderast, vera å avvikla heile folketrygdfinansieringa for kommunale helsetenester. Det er Senterpartiet klart imot, og vi fremjar motforslag mot det. Vi vert skulda av representanten Kari Kjønaas Kjos for å vera for opptatt av profesjonar, sidan vi setter spørsmålsteikn ved desse primærhelseteama. Det er vi ikkje. Vi blir òg skulda for å vera for lite opptatt av profesjonar når vi ikkje går inn for å lovfesta profesjonar i den kommunale helse- og omsorgstenestelova. Vi står på det som vi gjorde i den raud-grøne regjeringa, med at vi ønskjer at det er kompetansen som det er viktig å få nedfelt i lovverket, og vi er redde for at det kan føra til at nokre profesjonar no får større vanskar med å koma inn, f.eks. aktivitørar, som nærast er utsletta mange plassar. Samhandlingsreforma kan eg snakka veldig mykje om. Telemarksforsking vart nemnd, og ja, det har kome kritikk mot at arbeidsoppgåvene vart overførte før kommunen fekk bygd opp sin kompetanse. Nettopp difor er vi kritiske til å innføra betalingsplikt og akutt hjelp-tilbod allereie i 2017 for ruspasientane og psykiatripasientane. Det kan vera å gjenta det som ikkje var godt nok da ein innførte det i somatikken. Det er store utfordringar når det gjeld rus- og psykiatrifeltet i kommunane. Vi veit at 40 pst. av dei som vert skrivne ut frå behandling, ikkje har bustad. Vi veit at årsverkinnsatsen når det gjeld psykisk helse, ikkje har auka særleg sidan 2008. Vi er ikkje imot betalingsplikt for desse pasientane, men vi er imot å innføra det før kommunane har fått sjanse til å byggja opp tilbodet sitt. Difor føreslår vi at vi skal ha ein femårig opptrappingsplan for psykisk helsearbeid i kommunane, slik at ein etterpå kan innføra desse andre økonomiske ordningane. Dette er òg ei eldreomsorgsmelding. Vi synest det er få krafttak i meldinga for å få ei betre eldreomsorg. Statleg finansiering er ikkje ein opptrappingsplan. Det er berre å overføra dette til staten. Vi meiner dette må være lokalt. Vi er glade for satsinga på dagaktivitetsplass, og at det kjem som eit lovfesta krav. Elles må eg nemne legevakt – eg har berre fire sekund igjen av taletida – for det er veldig viktig, og det håpar eg at vi kjem tilbake til.