Terje Breivik (Venstre), 2017-06-06:
8 mrd. kr, 1,5 mill. kr til kvar einaste nordmann – verdien av oljefondet har vorten formidabel, langt større enn det me trudde berre for nokre få år sidan. Og me er, trass i økonomisk meir ustabile tider rundt oss, svært lukkeleg stilte. Det er det mange som skal ha æra for, både her på huset, ulike regjeringar og ikkje minst dei som til dagleg er sette til å forvalta den felles formuen vår. Når me diskuterer forvaltinga av oljefondet, har me naturleg nok ein tendens til å vektleggja det me vil endra, som i det store bildet ofte er etter måten lite, og kanskje ikkje dvela så mykje ved det som er gjort. Difor er det viktig, som òg føregåande talar gjorde, å påskjøna dei som har gjort ein god jobb. I stort fungerer forvaltinga av oljefondet utmerkt. Det er ei rimeleg god avkastning, det er gode retningslinjer for forvaltinga, som stadig har vorte betre, og det er i den store samanhengen stor grad av openheit om investeringar og forvalting. Alt det er grunnleggjande bra. Spørsmålet er om det kan verta endå betre, om det nokon grunn til å bruka meir tid på det. Svaret til Venstre er sjølvsagt ja. Betre er alltid mogleg, for å bruka orda til den kanadiske statsministeren, Justin Trudeau. Den viktigaste endringa som vert resultatet av årets forvaltingsmelding, er at aksjedelen vert auka til 70 pst. Det er eit forslag Venstre støttar under noko tvil. Me legg til grunn at det ikkje fører med seg auka grad av aksjeplukking, men ei vidareutvikling og styrking av ei aktiv indeksforvalting. Det er verdt å merka seg at SPU no har ein langt større aksjedel enn andre relevante fond det er naturleg å samanlikna seg med. Eg meiner òg det er relevante motførestillingar som vert reiste av mindretalet i Mork-utvalet. Eg viser i så måte òg til forslaget frå Venstre i behandlinga av perspektivmeldinga, som me akkurat har diskutert, om i større grad å innretta handlingsregelen opp til den årlege avkastninga i fondet, og ikkje berre til storleiken på fondet. Det er eit ganske stort paradoks at regjeringa i realiteten varslar at ein i neste års melding vil opna for at SPU kan investera i unoterte aksjar, men samtidig stengjer døra for unotert infrastruktur. Sjølvsagt kan det vera risiko knytt til investeringar i unotert infrastruktur, men eg synest fleirtalet tek minste motstands veg når ein ikkje ynskjer å opna for dette no – spesielt når ein heller ikkje vil vera med på det svært gode forslaget frå Venstre og SV om at i staden for å opna opp for unotert infrastruktur generelt bør ein greia ut ei opning for unoterte investeringar berre innanfor det eksisterande miljømandatet, altså unoterte investeringar i fornybar teknologi og infrastruktur for fornybar energi. Eg må seia at eg ser fram til å høyra grunngjevinga for kvifor dette skulle vera så vanskeleg – både frå regjeringspartia og frå Arbeidarpartiet. Det er eit stort behov og potensial for investeringar i grøn teknologi og fornybar energi. Investeringar i fornybar energi vil òg representera ei spreiing av risiko med tanke på at både den norske økonomien og oljefondet er betydeleg eksponerte i fossil energi. Difor meiner Venstre og SV at det er viktig å intensivera arbeidet med å redusera eksponeringa mot fossil energi. Klimaendringane representerer openbert ein trussel for avkastning i fondet på sikt. Særleg er investeringar i fossilindustrien risikable. Erfaringane frå uttrekk av kol er etter mitt skjøn utelukkande positive og har gjeve verdfull erfaring å dra vekslar på i dette arbeidet. Venstre er i innstillinga medforslagsstillar på fleire forslag som ville medført ei endå betre forvalting av SPU. Ein del av dei har eg allereie vore innom. Dei andre handlar om betre etiske retningslinjer for statsobligasjonar, urfolks rettar, innsats mot skatteunngåing og kjernevåpen. Eg registrerer at ein i Arbeidarpartiet, Høgre og Framstegspartiet meiner at forvaltinga i grunnen er perfekt. Eg tek difor til slutt opp forslaga i dei to innstillingane me handsamar no der Venstre er medforslagsstillar, og der forslaga ikkje allereie er tekne opp av andre.