Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2009-04-02:
Stortingsmeldinga om læraren, som omhandlar lærarutdanninga, rolla og jobben til lærarane, saman med ei rekkje andre tiltak Regjeringa har gjennomført den siste tida, gjer, slik eg ser det, tre hovudval som det er nødvendig å gjere. For det første gjer vi det valet at vi seier at læraren er nr. 1, ikkje nr. 6 eller nr. 7, ikkje bakarst i køen som ein vi skal skulde på, ikkje ein vi skal karakterisere negativt, men ein som vi skal backe opp og betale det som det kostar å backe opp. Det er det som er bakgrunnen for at vi har inngått partnarskapen GNIST, med alle dei ulike tiltaka som ligg i det. Det er det som er bakgrunnen for at vi no gjennomfører eit gamalt SV-forslag, nemleg eit varig system for vidareutdanning av lærarane. Det er det som er bakgrunnen for at vi gjennomfører eit anna gamalt SV-forslag, nemleg å tilby rettleiing til alle nye lærarar når dei kjem ut i skulen. Det er det som er bakgrunnen for at vi gjer det som mange lærarar er opptekne av, nemleg at rektorane skal få meir kompetanse gjennom eit tilbod om ei eiga skuleleiarutdanning for alle rektorar. Det er det som er bakgrunnen for at vi må ta tak i det som vert ein tøff og langvarig jobb å gjere, nemleg å rydde tid i skulen til at lærarane kan vere lærarar, og gje lærarane tilbake igjen til elevane, og rydde vekk tid til andre oppgåver som andre kan ta seg av. Læraren må kunne bruke meir tid på kjerneoppgåvene. Det er val nr. 1; læraren er nr. 1. Så må vi gjere det valet at vi skal ha ein topp kvalitet i utdanninga. Tidlegare har ein ofte i debattar om lærarutdanninga spurt om det viktigaste er å styrkje fagkunnskapen til lærarane, eller om det er å styrkje forståinga for læringsprosessane, elevkunnskapen hos lærarane. Svaret her er: Vi må gjere begge delar. Gjennom den todelinga får vi ei lærarutdanning som har større spesialisering og større rom for fordjuping, ikkje minst i 5–10-utdanninga. Ved at ingen fag utover pedagogikk og elevkunnskap er obligatoriske, vert det gjeve det djupe rommet for fordjuping som gjer at vi sikrar svært mange lærarar i framtida med ei tung fordjuping på sine fagområde. Samtidig innfører vi det nye faget pedagogikk og elevkunnskap, og vi set i gang ei styrking av praksisen og av kvaliteten på institusjonane både når det gjeld forsking og undervisning, som vil følgje opp utdanninga på ein langt betre måte enn før. Det vert større krav til studentane, det vert større krav til institusjonane, og det vert betre oppfølging av koplinga mellom teori og praksis. Pedagogikk og elevkunnskap er eit fag som betre kan ta seg av formidlingslæra. Det tredje valet er at vi må seie at rekruttering av lærarar i åra som kjem, vert ein hovudjobb i skulen og i samfunnet. Det er over år, ikkje minst frå den førre regjeringa, gjort altfor lite for å ha fleire studieplassar, for å få fleire til å søkje, for å få ei heilt anna rekrutteringssatsing. Vi sit i dag med byrjinga på problem, slik som vi ser på det. Dei vil verte meir alvorlege dersom vi ikkje gjennomfører og følgjer opp dei tiltaka Regjeringa no har sett i verk. Den rekrutteringskampanjen som no vert gjennomførd i regi av GNIST, er eitt slikt tiltak. Det må ikkje vere eit eingongslyft, men minst ei treårig varig satsing. Det er slik, som det vert fortalt meg, at det er den største rekrutteringskampanjen i regi av offentleg sektor nokosinne. Kampanjar er vel og bra, men det er det materielle innhaldet som er viktigast – derfor ei rekkje tiltak som avskriving av studielån, Lektor II-ordning osv. og ikkje minst sjølve utdanninga, moglegheita til vidareutdanning og korleis jobben er ute i skulen. Det er det som er mest avgjerande for om vi klarar å få mange flinke ungdommar til å søkje lærarutdanninga og få fleire til å stå i jobb. Etter mitt syn er det mange interessante og konstruktive innspel frå opposisjonen utover det Regjeringa har foreslått. Det vil eg rose opposisjonen for. Nokre av dei er eg ueinig i, og andre er det vanskeleg å gjennomføre. Mange av dei er sjølvsagt prega av litt forvirring, fordi det er usemje opposisjonen imellom. Eg vel ikkje å leggje vekt på det, men heller seie at det er svært gledeleg at det er brei semje om dei viktige hovudgrepa i meldinga.