Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2021-02-02:
Eg tenkte eg skulle begynne med eit globalt perspektiv. Vi er midt i ein pandemi, og dette har ført til enorme krisepakker verda over. Det er anslått at desse ulike krisepakkene retta inn mot næring og industri er på rundt 87 000 mrd. kr globalt. Det som er interessant for dei som har analysert dette, er at desse krisepakkene har ei veldig tydeleg grøn innretning. I Vest-Europa er det anslått at ein bruker 30 gongar meir enn heile Marshall-hjelpa, gjort om til kroner i dag, på gjenoppbygginga. Og når det gjeld den europeiske satsinga Green Deal, er 37 pst. av heile den pakka retta inn mot klimaformål, pluss at ingen prosjekt som gir vesentleg skade på klima og miljø, kan bli finansiert over Green Deal. Ein er altså utelukka frå dette. I USA har Joe Biden nettopp kome med si pakke – 17 000 mrd. kr. Det er rundt 3 pst. av BNP. Til samanlikning: Dersom Noreg skulle brukt 3 pst. av BNP, ville vi hatt satsingar i år på 650 mrd. kr. Noreg er altså ingen offensiv stat i denne samanhengen. Det som pregar oss, er at vi har ei skattesubsidiering av petroleum, som blei forsterka i vår, og som har gjort at det regjeringsoppnemnde utvalet Noreg mot 2025 meiner at desse subsidiane forseinkar omstillinga av olje- og gassindustrien. Vi har altså sørgt for ein aktivitet no, men det vil svekkje oss ganske dramatisk i tida som kjem. Noreg driv eigentleg på med ei grå gjenreising. Arbeidarpartiet og Senterpartiet har deltatt aktivt i å sørgje for det saman med regjeringa. Det er ei stor tabbe, samtidig som det går industrielle lokomotiv forbi oss i høg fart. Projects of Common Interest, PCI, er ein invitasjon frå EU der statane i EU og EØS-området kan bli med, og der er det allereie gått to «batteritog» som Noreg ikkje har deltatt i. Det som er interessant med PCI, er at det opnar opp for å få eit unntak frå statsstøtteregleverket slik at ein kan ha ein direkte statleg finansieringspott. Det er ikkje berre avgrensa til batteri, det er også andre typar «tog» som går der. Men Noreg deltek ikkje der, noko som vil føre til at land som Sverige – eit naboland, som er med på desse prosjekta, har vore med i begge rundane og satsar knallhardt på grøn energi osv. – vil bli ein mykje meir interessant stad å investere enn det Noreg er. Vi sørgjer altså for både ei skattesubsidiering som undergrev det grøne skiftet, og vi deltek ikkje i dei prosjekta som gjer at vi kan opne opp for grøne prosjekt, som batteriproduksjon. Det er også andre spanande prosjekt innanfor den europeiske paraplyen som vi heller ikkje er med i, som industrialliansen European Clean Hydrogen Alliance. Aktiv, grøn industripolitikk er den nye vinen. Det er også bakgrunnen for at vi i SV har lagt fram eit stort prosjekt som vi har kalla Grønn ny deal, og som etter kvart får namnet Folkets grøne skifte, som nettopp handlar om å ta tilbake den aktive industripolitikken for å skape omstillingar. Da kan ein ikkje fortsetje med å ha ei grå satsing, som tendensen er no, og som er stikk i strid med det som skjer elles internasjonalt. Eg trur at vi grev vår eiga industrigrav – for å seie det slik – dersom vi fortset med å tru at å gi ein så stor plass til petroleumsbransjen gjennom budsjetta våre og skattesubsidieringar er vegen inn i det grøne skiftet. Det er ingenting som tyder på det. Regjeringas eigne ekspertar seier at det er det motsette som skjer, og at det som skjer her hos oss, undergrev spanande prosjekt som batteriproduksjon. Det som er interessant med batteriprosjekt – som er ein del av dei prosjekta vi har tatt til orde for i Grønn ny deal – er at verdas behov for batteri eksploderer. Vi ser det som skjer på land, at all transport skal elektrifiserast og få batteri, men også det som skjer på havet, der vi har ei betydeleg rolle i å utvikle framtidas skipstransport, ein grøn maritim sektor. Og vi har sol, vind og den typen ting, energi som må brukast med ein gong eller må lagrast. Så her er det enorme moglegheiter for eit land som Noreg, som har både mineralførekomstar, mykje kraft osv. Men ingenting stort kjem til å skje dersom vi ikkje er litt betre enn naboland og andre land til å leggje forholda til rette for denne typen industri.