Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2013-03-14:
Trine Skei Grande og Jette F. Christensen har på ein god måte argumentert for at me skal setja ned stemmerettsalderen til 16 år, sånn som SV har kravd lenge. Eg vil gjerne reflektera litt over tre problemstillingar knytte opp til dei motargumenta som både Trine Skei Grande og Jette F. Christensen var inne på. Manglande modnad er eit av argumenta. Det viste seg i valundersøkingar i Tyskland at ungdommen er meir idealistisk innstilt. Dei stemmer ikkje så mykje på realpolitikken, dei stemmer på ideen, viser det seg i ei tysk undersøking. Så kan ein spørja om det er umodent. Nei, tvert imot, det viser jo nettopp modnad når ein kan vera konsekvent og reflektert om viktige ideologiske og mindre realpolitiske område. Så kan ein jo òg spørja seg: Kva viss 16-åringen er umoden, men den senile ikkje er det? Eg vil seia at då har me òg verkeleg eit problem, for me lèt jo dei stemma, mens me altså skal halda ungdommen vekk frå stemmeurnene. Modnad er veldig vanskeleg å måla, altså kva som er uttrykk for modnad. Nokre ville kanskje kalla meg, som er 57 år, for umoden, i alle fall i oppheta debattar. Dette med at det liksom er ein biologisk grense knytt opp til dette trur eg ein må leita lenge for å finna skikkeleg ut av. For det betyr jo at det i prinsippet er mange vaksne og eldre som ein òg kan seia er umodne, med utgangspunkt i den åtferda dei har. Det må jo vera – med utgangspunkt i dette – ein glidande overgang frå kva tid du er moden til kva tid du ikkje er moden. Sannsynlegvis er ein ikkje moden frå fødselen av, men iallfall er det ikkje sånn at ein kan seia: Yes, no er datoen her, no er eg moden! Som òg Christensen var inne på, du kan hamna i fengsel, du kan ha seksuell omgang og måtta ta konsekvensane av det, og du er religiøst moden når du er 15, så det er problem for dei som skal argumentera mot dette. Når det gjeld valdeltakinga, at den er lågare, er det berre delvis rett, for faktisk var gruppa mellom 16 og 18 år meir aktiv enn dei som var over 18. Sjølv om prosenttalet, 57,3 pst., er lågare enn valoppslutninga elles, betyr det at ein så stor prosent blir med i det deltakande demokratiet og er med og utviklar det norske demokratiet. Det må me streva etter. Det er, som fleire har vore inne på, ikkje meir enn 100 år sidan – og då snakkar me om myndigheitsalderen – at damene blei kloke. Før det var dei altså, meinte mennene, ute av stand til å stemma og delta i demokratiet. Det er berre 100 år sidan. No, 100 år seinare, bør me gå vidare og utvikla problemstillinga knytt opp mot dette. Når ein ser historisk på det, var valbarheitsalderen i 1898 30 år og myndigheitsalderen 21 år. I 1969 var valbarheitsalderen 20 år innan valdagen og myndigheitsalderen den same. Så det har gått rette vegen, men no må me ta eit skritt vidare. Valreforma i Austerrike er eit eksempel på korleis det er mogleg å skilja mellom aldersgrensene for stemmerett og valbarheit. I Austerrike har dei innført 16 års aldersgrense ved nasjonale val, men 16-åringar og 17-åringar er ikkje valbare. Grensa for å bli valt er 18 år. Så dette er fullt mogleg å gjennomføra, det er berre opp til den politiske viljen, som det er så populært å seia. Eg håpar at det nye stortinget, når dette skal til behandling, har det motet som ein har hatt før i norsk politikk, nemleg til å utvikle demokratiet.