Jon Lilletun (Kristelig Folkeparti), 2002-05-06:
Eg vil gratulere utviklingsministeren og Regjeringa med brei oppslutning om utgreiinga og planen for fattigdomsnedkjemping. Eg synest det er gledeleg at vi no på tvers av nesten alle partia i Stortinget står bak ein brei utviklingspolitikk. Det er så vidt eg kan sjå, alle partia unnateke Framstegspartiet, som har ein annan innfallsvinkel til dette. Det er ein styrke i den leiande posisjonen som Noreg har internasjonalt og i forhold til desse konferansane som Noreg er sterkt med i førebuinga av. Samtidig er det klart at når det er så stor einigheit, er det òg vanskeleg å få ein tilstrekkeleg brei og tung opinionsdebatt rundt spørsmålet. Departementet har gjort prisverdige forsøk omkring 50-årsmarkeringa for å skape denne debatten. Vi må erkjenne at så langt har det vore gode tilløp, men vi treng det meir grunnleggjande, for det er ikkje noko av det vi faktisk har for oss, som er viktigare enn det temaet som vi diskuterer i dag. Det er det som avgjer fred og krig i verda, det er det som avgjer korleis menneskja skal ha det i framtida. Då kan det vere freistande å sjå på kva som på ein måte gjorde at Noreg vart det gode landet å bu i som det faktisk er, sjølv om vi ynskjer å gjere det endå betre. Kva var det som for 200 år sidan starta den utviklinga her i landet som har ført oss dit vi er i dag? Representanten Julie Christiansen var så vidt innom det når det galdt behovet for bygging av sivile organisasjonar i tidlegare Sovjetunionen, i Russland.. Men eg trur at det som skjedde med framveksten av folkerørslene, faktisk var det som var med og forandra Noreg, og som òg gav eit berekraftig demokrati. Vi fekk ein solid lekmannbevegelse som gjorde opprør mot ei embetskyrkje. Vi fekk ein solid avhaldsbevegelse som tok tak i det at vi heldt på å drikke oss i hel. Vi fekk ein solid samvirkebevegelse som skulle syte for at bøndene og andre fekk det dei skulle for produkta sine. Vi fekk ein arbeidarbevegelse og ein fagbevegelse som skulle ha slutt på at folk måtte stå med lua i handa. Eg vil påstå at den samfunnsdebatten dette førte med seg, og den skoleringa i å byggje organisasjonar, var grunnleggjande for det som skjedde i Noreg. Difor er mi utfordring til utviklingsministeren og Regjeringa at ein òg tek med seg den dimensjonen – ikkje ved å dosere om korleis vi gjorde det, men ved å ha med seg at dei frivillige organisasjonane er viktige i det bistandsarbeidet vi skal gjere, fordi dei kanskje kan vere meir målretta enn ein kan vere gjennom offentlege system. Kanskje kan det vere andre òg som medverka vesentleg for akkurat å byggje sivile organisasjonar. Eg trur det som kan vere med og byggje berekraftige demokrati, er at vi – på ein måte – er medaktørar i å byggje den typen organisasjonar. Så nokre få refleksjonar om samarbeidsland. Det er stor tilslutning til det som vart teke opp i statsrådens utgreiing. Eg har nokre supplerande kommentarar når det gjeld Madagaskar. Konklusjonen pr. dato må vere slik han er. Men samstundes: Viss Dakar-møtet kan føre til at dette vert teke på alvor no når vi har hatt ei ny opptelling av stemmene som viser at den nye kandidaten faktisk vann, er det viktig at Noreg er budd. Det er i få afrikanske land at Noreg har same typen tyngde og vert høyrd på same måten, og då er det rimeleg at Noreg stiller opp både i forhold til demokratiutviklinga, i forhold til kortsiktig naudhjelp og òg i forhold til langsiktig bistand. Der har vi òg glimrande organisasjonar å samarbeide med. Når det gjeld Midtausten, merka eg meg representanten Jacobsens innlegg. Det er klart at Israel ber eit tungt ansvar for det som har skjedd dei siste månadene. Samstundes skulle eg ynskje at SV nok ein gong var viljug til å snakke høgt om kva sjølvmordsbombene og denne destabiliseringa representerer. Eg synest det òg er noko vi har høyrt veldig sjeldan.