Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2010-03-09:
Eg takkar statsråden for utgreiinga tidlegare i dag og interpellanten for interpellasjonen. Den 11. juni 2009 var ein viktig dato for norsk jernbane. Då fekk Regjeringa fleirtal i Stortinget for ei satsing på toget som var større enn på fleire generasjonar. Ein transportplan vart vedteken, som betyr ei dobling av investeringane samanlikna med førre periode og meir enn ei tredobling samanlikna med det puslete nivået den gongen dei borgarlege styrte med Framstegspartiet som støttehjul. Eg og SV vil vise til utgreiinga og svaret frå statsråden her i dag når det gjeld alle tiltaka som er sette inn, og som vart gjennomførte for å få toga i rute. Eg er glad for at vi har ein statsråd som har evna å ta tak i krisa for at vi skal få jernbanedrifta på skjener. Men som pendlar på østfoldbanen sjølv veit eg at korkje tiltak eller auka løyvingar er særleg god trøst den dagen du står der med eit forseinka tog. Med den regulariteten vi har hatt dei siste månadene, betyr jo det at pendlar du begge vegar, må du rekne med at nesten kvar dag har du ei togforseinking. Med jobb, barnehage, skule, nokre fritidsaktivitetar og litt sånn er det eit problem som rammar deg midt i kvardagen. Det kan samanliknast med å mangle barnehageplass når du har små barn, eller å stå i helsekø når du er alvorleg sjuk. Det handlar om å få livet til å gå opp. Det handlar om kvardagen. Eg stod og venta på toget, litt irritert, ein dag i vinter. Då var det ein kar som kom bort til meg, ein Frp-ar – ikkje frå denne salen, berre for å seie det – og så sa han til meg at viss vi hadde ført framstegspartipolitikk og lytta meir på Framstegspartiet, hadde eg sloppe å stå der og irritere meg. Eg måtte på ein måte gi han rett, for hadde vi ført framstegspartipolitikk på jernbane nokre tiår, hadde vi ikkje hatt særleg mykje jernbanenett å irritere oss over i Noreg. Det er sånn at gjennom tiår har Framstegspartiet i budsjett etter budsjett fram til 2009 føreslått dramatiske kutt i løyvingane til investering i og drift og vedlikehald av jernbanen. Eg prøver det eg kan, å ta den inngangen som eg har med meg frå Skrifta, nemleg at ein skal glede seg meir over ein omvend syndar enn over hundre allereie frelste. For SV er det viktig å få opp farten på jernbaneutbygginga. Vi skal fortsetje opptrappinga dei neste åra, og vi skal få på plass ein transportplan, slik at vi har ei jernbanesatsing på eit heilt anna nivå i neste runde igjen. Vi vil ha eit nivå på jernbaneinvesteringane som gjer at vi kan byggje ferdig det aller meste av dobbeltspora på Austlandet, til Lillehammer, Halden og Grenland, det neste tiåret. Viss vi ser på EU-statistikk, viser han at frå 1992 til 2007 låg vi på botn i Europa i jernbaneinvesteringar. Svenskane investerte i den same perioden dobbelt så mykje, fjellandet Sveits fire gonger så mykje pr. innbyggjar som vi gjorde. Skiftande regjeringars forhold til toget er òg det vi godt kan kalle ei nokså svikefull kjærleikshistorie. Vi må lære av andre land. Blant anna står det ein innsiktsfull artikkel i dagens Aftenposten som viser korleis Spania satsar på toget. Dei investerer 20 gonger så mykje som vi vedtok i fjor. Dobbelt så mykje på bane som på veg brukar dei no. Det er ikkje vedtaket om å utgreie høgfartstog som har skulda for det pendlarane opplever i kvardagen no, slik det nesten kan høyrast ut. Det er altså årevis, for ikkje å snakke om tiår med nedprioritering av toget frå skiftande regjeringar som kan forklare det. Vi må lære av dei landa, men det betyr òg at vi må lære at vi må prioritere. Vi kan ikkje, som Framstegspartiet og til dels Høgre, investere fantasibeløp i firefelts motorveg i tillegg til å byggje ut jernbanen. Vi må prioritere den mest effektive og miljøvennlege transportforma i den delen av landet der det bur mest menneske. Det er toget. Vegvesenet meiner at dersom bilen skal ta unna transportveksten framover i hovudstadsområdet, må det byggjast 16 felts motorvegar. Då må vi heller få fart på bygginga av dobbeltspor, og vi må byggje heile strekningar ferdig. Eg meiner at strekninga Oslo–Ski er det viktigaste samferdselsprosjektet i Noreg i åra som kjem. Eg merka meg med glede det statsråden sa i si utgreiing. Dei grepa som må til for å få ei raskast mogleg ferdigstilling av strekninga Oslo–Ski, er ho villig til å ta. Så må vi byggje fleire kryssingsspor, som det er varsla. Vi må ta tak i oppgradering av stasjonar. Vi må sterkt vurdere å bruke den opsjonen vi har, på å kjøpe inn ytterlegare nytt togmateriell og fortsetje veksten i vedlikehald. Skulle det kome noko godt ut av den situasjonen vi har hatt i vinter, med togkrise, måtte det vere ein heilt annan vilje tverrpolitisk til å satse på toget. Representanten Kjernli sa at det er få revolusjonære i denne salen, men vi treng faktisk ein togrevolusjon i Noreg i tiåra som kjem.