Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2019-03-05:
Takk til interpellanten, som har reist ein debatt som dessverre er aktuell. Vaksinemotstand er altså mistillit retta mot kunstig immunisering av menneske, og les ein medisinsk historie, er ikkje dette noko nytt. Det har eksistert heilt sidan den første vaksinen. Ekspertar tar i dag fram at vaksinen er vorten eit offer for sin eigen suksess ved at seinare generasjonar ikkje kjenner til eller hugsar situasjonen som var før vi hadde effektive vaksinasjonsprogram. Fleire har sagt at Verdas helseorganisasjon no har definert vaksinemotstand som ein av dei ti største helsetruslane i verda. Det får nokon kvar av oss til å vakna. Dei held også fram at vaksine er eit av dei aller mest kostnadseffektive tiltaka mot sjukdom, og at vaksine førebyggjer mellom to og tre millionar dødsfall i året. Dersom vaksinedekninga hadde gått opp globalt, kunne ytterlegare halvannen million dødsfall i året vore førebygde. Meslingar har auka med 30 pst. på verdsbasis. Vi er heldigvis ikkje der i Noreg i dag. Folkehelseinstituttet i Noreg er bekymra, men slår fast at vaksinedekninga i Noreg likevel er god. Vi kan snakka om veldig mykje her, men når vi skal snakka om vaksinemotstand i seg sjølv – altså utan ein grunn, men skepsis til vaksine – synest eg at Folkehelseinstituttet har nokre veldig enkle, men gode råd for korleis ein kan førebyggja det. Det er fire punkt. Dei seier: Ein skal lytta til spørsmåla som vert stilte. Ein skal ta bekymringane på alvor. Helsestellet vårt må kunna gi fagleg fundert og riktig informasjon. Vi må informera om risiko ved vaksine, for det finst jo, men ein må òg informera om risiko ved sjukdom. Den finst i alle fall. Skremsel er ikkje hensiktsmessig. Dette må gjerast på ein tillitvekkjande måte. Ein må vera nok oppdatert i helsestellet i møte med desse sånn at vi har nok kunnskap til å svara på foreldras spørsmål, helst nok kunnskap til å kjenna igjen bakgrunnen for spørsmåla og nok kunnskap til å kunna møta informasjonen veldig mange hentar frå internett. Eg har veldig tru på dei råda. Eg har ikkje tru på at det er obligatoriske tiltak som skal til. Vi hadde ein debatt i denne salen for nokre veker sidan der Arbeidarpartiet føreslo at ein skulle innføra noko dei kalla for obligatorisk innkalling til vaksinasjon. Eg har enno ikkje forstått kva det eigentleg betydde, men Landsgruppen av helsesøstre var klinkande klar i sitt høyringssvar om at det å innføra obligatorisk vaksinering er i strid med det som er ståstaden til både helsestasjonane og skulehelsetenesta i dag, altså eit frivillig tilbod som er basert på tillit. Å innføra noko obligatorisk vil bryta med dette frivilligprinsippet og prinsippet om at helsehjelp skal vera samtykkebasert. Arbeidarpartiet føreslo også at det skulle knytast sanksjonar til dette, men det må aldri verta slik i Noreg at vi knyter helsehjelp opp mot sanksjonering. Eg er glad for at statsråden er tydeleg på det i dag. Vi veit ikkje kor heldige vi er i Noreg som har tilgjengelege vaksinar. Eg sa i debatten vi hadde for nokre veker sidan, at eg sjølv hadde meslingar da eg var lita – eg er så gamal at den gongen hadde alle det. Eg hugsar at eg var veldig dårleg. Eg er veldig glad for at mine ungar får vaksine, at dei slepp sjukdom, at det er god barnevaksinasjonsdekning i Noreg, og at foreldre stort sett følgjer lojalt opp det som er det offentlege barnevaksinasjonsprogrammet. Det må vi snakka opp. Så må ein ta dei som har bekymringar for dette, på alvor, møta dei med kunnskap og ta redsla på alvor.