Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2011-03-28:
Universell utforming og betre tilgjenge er eit av hovudmåla i gjeldande Nasjonal transportplan. Det skal òg vera eit av hovudmåla i komande Nasjonal transportplan. Vi er no i gang med arbeidet med ei stortingsmelding som skal leggjast fram våren 2013. Prinsippet om universell utforming er òg nedfelt i likestillings- og diskrimineringslova. Gjennom arbeidet med universell utforming blir det på nasjonalt plan stilt krav til det samla transportsystemet, både infrastruktur og transportmiddel. På denne måten blir det lagt til rette for at fleire kan nytta transporttilbodet utan hjelpemiddel eller assistanse. Det er mange utfordringar. Det vil ta tid, men vi er på rett veg i dette arbeidet. I dag har eg fått demonstrert det fyrste Flirt-toget, det fyrste av inntil 50 nye tog som vil setjast i trafikk frå 2012. Dei er – det skulle berre mangla – universelt utforma. Gjennomføring av universell utforming vil likevel ikkje gje tilfredsstillande transportløysingar for alle grupper av dei funksjonshemma. Det vil framleis vera nødvendig med eit særskilt TT-tilbod for ein del brukarar. Fylkeskommunane har ansvaret for den lokale kollektivtransporten. TT-tilbodet er ein del av dette ansvaret. Lokal kollektivtransport er ei ordning der fylkeskommunane sjølve, ut frå eigne prioriteringar, utformar tilbodet med omsyn til både kvalitet og omfang. God kommuneøkonomi er difor det viktigaste bidraget frå regjeringa for å sikra best moglege tenester for brukarane av f.eks. TT-ordninga. Regjeringa har styrkt kommuneøkonomien og på den måten lagt til rette for eit betre tenestetilbod. Komiteen har påpeika store forskjellar mellom fylkeskommunane når det gjeld TT-tilbodet. Komiteen meiner òg at det er nødvendig å styrkja rapporteringa frå fylkeskommunane for å få betre oversikt over det faktiske tilbodet. Når den enkelte fylkeskommunen gjer sine eigne prioriteringar mellom gode formål, kan ein ikkje unngå at det blir forskjellar. Slik er det òg med det ordinære kollektivtilbodet. Samferdselsdepartementet har i sine retningslinjer for TT-ordninga framheva at fylkeskommunane utformar tilbodet slik at det tek omsyn til at behovet er forskjellig mellom dei ulike gruppene som er godkjende brukarar. Dette er følgt opp, og fylkeskommunane differensierer tilbodet mellom dei ulike brukargruppene. Eg har forståing for at brukarane opplever at tilbodet ikkje er godt nok. Når det gjeld rapportering, vil eg sjølvsagt sjå på det. Eg vil likevel understreka at departementet kvart andre år har fått utarbeidd ein samla rapport om status om TT-ordninga i alle fylkeskommunane. Rapporten gjev informasjon om kvar fylkeskommune når det gjeld regelverk for brukargodkjenning, innhaldet i transporttilbodet, eigendelar som brukarane må betala, ressursbruk m.m. Rapportane blir sende til kvar fylkeskommune og er slik sett eit kunnskapsgrunnlag for kvar fylkeskommune i arbeidet med å utvikla si TT-ordning. Statusrapportane blir òg sende til organisasjonane som representerer brukargruppene. Kollektivtransporttilbodet står berre for ein del av den samla transporten. Ein vesentleg del står faktisk personbilen for. Brukarane finansierer dette sjølve. Slik sett kan ein seia at TT-transporten, som er sentral for mobiliteten for brukarane av dette tilbodet, har grensesnitt mot sosialpolitiske tiltak i form av stønadsordningar som har til formål å kompensera for meirutgifter til transport. Som komiteen peikar på, er ikkje det fylkeskommunale ansvaret for lokal kollektivtransport med eigne prioriteringar til hinder for at staten på kollektivområdet har stilt opp med øyremerka løyvingar, dette som eit ledd i samarbeidet med den enkelte fylkeskommunen om å driva forsøk eller styrkja kollektivtilbodet der dette blir sett i samanheng med andre tiltak. Det er òg gjort eit treårig forsøk i nokre fylke, og det er i ferd med å bli evaluert. KID-prosjektet, kollektivtilbod i distrikta, er eit opplegg der 14 fylke no prøver ut ulike ordningar. Hedmark er det fylket som mest tydeleg inkluderer funksjonshemma i sine kollektivordningar i distrikta. Fylkeskommunane doblar dei midlane som staten stiller til disposisjon. Ein kan utveksla erfaringar meir enn det som blir gjort i dag. Lat meg seia heilt til slutt: I samband med statsbudsjettet for 2012 vil eg vurdera om det kan etablerast ei forsøksordning i nokre fylkeskommunar der TT-tilbodet for visse grupper blir utvida, slik eit fleirtal i komiteen ber om.