Astrid Aarhus Byrknes (Kristelig Folkeparti), 2016-06-13:
Som saksordførar vil eg fyrst takka representanten Rasmus Hansson frå Miljøpartiet Dei Grøne for å ha fremja eit toppaktuelt representantforslag. Avsløringa av dei såkalla Panama Papers illustrerer det. Lekkasjen av 11,5 millionar dokument avdekka at både statsleiarar, næringsdrivande, kriminelle og kjendisar kjøper seg hemmeleghald og gøymer pengar i skatteparadis. Skandalen rammar ikkje berre andre, den angår oss. Noregs største bank hadde vore med og tilrettelagt for at nordmenn flytta pengar til skatteparadis som hemmelegheldt dei reelle eigarane av store formuar. Manglande økonomisk openheit, kapitalflukt og skatteunndraging har ei rekkje samfunnsskadelege verknader. Enorme pengemengder blir unndratte skattlegging, og slik blir det offentlege inntektsgrunnlaget uthola. Dette svekkjer statens evne til å løysa sine oppgåver og folk sin tillit til myndigheitene og demokratiet. Det er alvorleg nok, men problemet har fleire sider. Manglande innsyn og openheit gjer samfunnet meir sårbart for grupper som er involverte i narkotikahandel, menneskesmugling, våpensmugling, terrorfinansiering og annan grenseoverskridande kriminalitet. Dokument 8:84 S munnar ut i eit omfattande forslag til vedtak. Det kan delast i to. I fyrste del blir det føreslått at Stortinget ber regjeringa arbeida aktivt i samarbeid med likesinna land for å byggja internasjonal støtte omkring konkrete politiske og juridiske tiltak for å kjempa mot problem knytte til skatteparadis og økonomisk hemmeleghald. Ein samrøystes komité stiller seg bak ei slik oppmoding til regjeringa. Finansministeren bekreftar overfor komiteen at ho sluttar seg til problembeskrivinga, og at regjeringa prioriterer dette arbeidet høgt. I andre del av forslaget blir regjeringa bedd om å ta initiativ til ein diplomatisk prosess med mål om å forhandla fram ein ny internasjonal konvensjon om økonomisk openheit på tvers av landegrenser med forpliktingar til å følgja eit sett med minimumsreglar for finansiell openheit og landsspesifikk selskapsrapportering. Her har komiteen ei meir nyansert vurdering. Kapitalfluktutvalet frå 2009 føreslo etablering av ein slik konvensjon. Heile komiteen meiner det ville vore ei god løysing om det blei etablert ein slik konvensjon med universell tilslutnad. Men kor lett lar det seg gjera? Fleirtalet meiner eit strategisk viktig spørsmål blir kva spor det er mest hensiktsmessig å følgja i arbeidet for å få gjennomslag for større økonomisk openheit. International Law and Policy Institute laga i 2011 ein rapport nettopp om mogleg meirverdi av ein slik konvensjon. Konklusjonen var at ein konvensjon kan gje ein meirverdi, men konklusjonen har fleire atterhald. Er det sannsynleg at dei land som har funne ei nisje som skatteparadis, vil tiltre ein slik bindande konvensjon? Vil andre tilnærmingsmåtar i praksis gje betre gjennomslag? Forhåpentlegvis vil ein over tid lukkast med å etablera eit internasjonalt engasjement for ein bindande konvensjon om finansiell openheit. Komiteen meiner norske myndigheiter bør bidra til å fremja eit slikt engasjement. Ein samla komité ber regjeringa halda Stortinget orientert om framtidig utvikling for eit slikt konvensjonsinitiativ. Eg er som saksordførar glad for å ha oppnådd einigheit om dette, sjølv om det finst nyansar i synet på kva spor som er det viktigaste å forfølgja. Frå Kristeleg Folkepartis side trur vi det går an å arbeida parallelt langs fleire spor. Manglande økonomisk openheit har mange problematiske konsekvensar, og då treng vi òg fleire instrument i arbeidet for å løysa utfordringa.