Ivar Odnes (Senterpartiet), 2018-04-10:
Takk til statsråden for utgreiinga. Det var ei utgreiing som svært tydeleg synte problema med jernbanereforma og utbygginga av direktoratsnivået: Ansvaret forvitrar. I fjor på denne tida behandla Stortinget Nasjonal transportplan, med ei temmeleg høg ramme til jernbane. Sjølv om ramma var høg, hadde departementet allereie skyvd på InterCity-satsinga. I førre Nasjonal transportplan-behandling, i 2013, meinte til og med statsråden sitt eige parti at 2025 var det rette året for å ha stilt ferdig heile InterCity-utbygginga. Nesten alle partia i denne salen aksepterte den justerte framdriftsplanen for InterCity som vart lagd fram. Det er difor kritikkverdig at dei underliggjande organa til departementet ikkje følgjer opp planen som Stortinget har vedteke, ein plan som baserer seg på nettopp informasjon frå departementet og det tidlegare Jernbaneverket. Det har òg vore eit sterkt ynske frå denne salen om å auka delen gods på bane, og godspakken som låg i NTP-en, vart godt motteken. For mitt område, Hedmark og Oppland, har tømmerterminalutbygginga vore prioritert høgt, særleg med utvidinga av kapasiteten ved terminalen på Kongsvinger, som i dag er sprengd. Denne utbygginga har no fått eit stempel på seg som skapar stor usikkerheit om framføringa. I går kunne vi lesa i VG at direktøren for Bane NOR uttalte at Stortingets plan, som byggjer på informasjon frå regjeringa, er «irrasjonell». Det er grunn til å spørja seg om statsråden meiner at planen er irrasjonell. Dersom statsråden meiner det, er det oppsiktsvekkjande at såpass store endringar av framdrifta ikkje vert lagde fram før etter stortingsvalet. Før valet gjekk statsråden ut med store lovnader om nettopp framdrifta og gjennomføringsevna, og i dag er ordlyden at det ikkje er så nøye når samferdselsutbygginga er ferdig. Det som gjer denne saka så viktig, er òg at framdrifta og skillingbruken som er knytte til InterCity i Nasjonal transportplan, er så førande for resten av transportplanen. Desse prosjekta bind opp store delar av dei statlege midlane som er planlagde til transport. Det er sett av 327,5 mrd. kr til jernbaneinvesteringar i NTP-perioden, og Jernbanedirektoratet hevda i går, akkurat som Bane NOR, at om ein skal halda seg til den ramma og den årlege fordelinga som ligg, må mange prosjekt forskyvast. Ein kan då spørja seg om Stortinget fekk eit godt nok grunnlag då ein behandla Nasjonal transportplan 2018–2029, for no syner ministeren til at det er fagfolk som no har fått rekna på og kontrollert planane som er vedtekne her i Stortinget. Forskyvinga i tid og dei kostnadene som ligg i dette, rokkar ved innhaldet i nesten halve planen. At statsråden no kjem og forklarar seg, er på sin plass, men her er det høveleg å spørja seg om ikkje Stortinget alt no bør ta opp att til drøfting vedtaket om NTP som Stortinget gjorde i fjor, når så store delar av planane vert endra av statsråden og etatane hans. Korleis vurderer statsråden no oppfølginga av Stortingets nasjonale transportplan? Det er tydeleg at ein no ikkje evnar å følgja han opp. Det er mange som ynskjer seg eit betre jernbanetilbod. Det er mange som ynskjer seg at det skal vera meir føreseieleg. Og det er mange som hadde tru på at dei no skulle få den store jernbanesatsinga som er vedteken. Det gjorde altså denne salen i fjor, då Nasjonal transportplan vart behandla. No får vi altså andre signal frå Jernbanedirektoratet og den ansvarlege ministeren. Dette er oppsiktsvekkjande. Difor meiner Senterpartiet at statsråden no må vurdera å leggja fram ein ny, revidert nasjonal transportplan, når så mykje vert endra utan at Stortinget får sagt sitt. Vi får ikkje denne saka til behandling att utan at vi ber om å få ho på bordet att. Difor støttar Senterpartiet forslaget som er fremja av representanten Myrli.