Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2007-11-22:
Lat meg først – eg trur det er fjerde gongen – få takke for å verte ønskt velkommen til stortingssalen og for den hyggelege tonen som er her. Måtte det fortsetje! Min barndoms rektor var ein streng mann, streng fordi eg trur – når eg har tenkt over det – eg berre har bilete i hovudet av han der han ser streng ut, dvs. alle tre eg hadde opp gjennom skuletida, og mann fordi alle tre var menn. Eg trur eg visste tidlegare at det kunne vere ein kvinneleg statsminister i Noreg enn at det kunne vere ein kvinneleg rektor! Han var ein streng mann, men han var ein mann eg respekterte og såg opp til, og som var ein autoritet for meg, og som eg trur at eg og andre elevar såg på som ein fagleg og personleg autoritet i skulen. Det eg no fortel, sa eg òg på ein konferanse eg deltok på nyleg. Det eg ikkje visste da, var at min barndoms rektor faktisk sat i salen og høyrde på. Han tok det svært pent. Det viste seg at han ikkje hadde forandra seg så mykje, men han var faktisk ein smilande mann! Eg trur at den rektorrolla og den leiarautoriteten som mange rektorar har vore for mange av oss i skulekvardagen, skal vi ta med oss inn i framtida, samtidig som vi endrar og moderniserer og profesjonaliserer leiarrolla i skulen. I den samanhengen er forslaga frå representantane frå Høgre veldig positive innspel når vi skal vurdere dei verkemidla vi har i dag, fullt ut, for å sikre god nok kvalitet i skulen vår. Det er spesielt på tre område Regjeringa vil gå inn i arbeidet med å styrkje skuleleiinga. Vi vil forske meir på samanhengen mellom skuleleiing og elevanes utbytte av opplæringa og kva som kjenneteiknar god skuleleiing. Vi skal vurdere å styrkje krava til kompetanse for å verte tilsett som eller arbeide som skuleleiar, og vi skal vurdere nasjonale føringar for innhaldet i opplæringa for skuleleiarar. I tillegg vil vi vurdere dei andre forslaga som ligg i innstillinga. OECD har sett i gang prosjektet Improving School Leadership, der vi òg deltek. Temaet vert knytt til skuleleiing. Vi leverte vår Country Background Report i januar 2007. På dei fleste områda som vert tekne opp i rapporten, viser det seg at Noreg har manglande eller ufullstendig nasjonal statistikk. I april 2008 vil OECD kome med anbefalingar overfor Noreg, og eg vil vurdere dei nøye. Kunnskapen om styring og leiing i den norske skulen er diverre avgrensa. Det er mykje bra forsking på området, men det må verte meir. Eg er derfor oppteken av å stimulere til nasjonal forsking om skuleleiing og skuleutvikling. Fram til 2003 var kravet at rektor skulle ha lærarutdanning for det skuleslaget han skulle vere rektor for, og ha minst tre års erfaring som lærar. Denne føresegna vart fjerna i 2003. Opplæringslova i dag har ingen formelle krav for å verte tilsett som skuleleiar utover det at vedkommande må ha pedagogisk kompetanse og nødvendige leiareigenskapar. Likevel har vi ei rekkje utdanningstilbod om skuleleiing ved universitet og offentlege og private høgskular. Skuleleiarundersøkinga frå 2005 ved Universitetet i Oslo viser at mange rektorar ikkje er opptekne av formell utdanning, men av å ha støtte og utvikling på område som er nyttige i utøvinga av yrket. Eg vil likevel vurdere om det er nødvendig å stille sterkare formelle kompetansekrav til skuleleiarane. Det kan òg vere aktuelt å leggje nasjonale føringar for kva som skal vere kjerneinnhaldet i opplæringa. Det er mange vidareutdanningstilbod i dag, og det kan vere interessant å sjå vidare m.a. på Sverige, som har gått vidare i den retninga. I den samanhengen vil eg leggje særleg stor vekt på pedagogisk og fagleg leiing av innhaldet i skulen, at vi skal ha leiarar som kan rettleie lærarane sine, som har kjennskap til pedagogiske og faglege spørsmål på ein god måte, og som kan lære av erfaring og arbeid med strategi og vidareutvikling av skulen for å oppnå best mogleg læringsresultat og kvalitet i skulen. Regjeringa sine vurderingar av skuleleiing og tiltak for å styrkje skuleleiinga vil verte ein sentral del i den kommande stortingsmeldinga om kvalitet i skulen, som er varsla i St.prp. nr. 1. Vi vil samarbeide med alle aktuelle aktørar om det, og sjølvsagt også med Stortinget.