Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2021-02-04:
Innleiingsvis må eg gjere greie for at Senterpartiet ved ein inkurie står inne i fleire merknadar med regjeringspartia der me ikkje skulle stått inne. Det skuldast kommunikasjonssvikt hjå oss ved avgiving av innstillinga og kanskje litt vanskelege tilhøve ved avgiving, forslag som kom opp i siste liten, men uansett seier me oss leie for det. Det gjeld for det fyrste i spørsmålet om kor vidt oppretting av eit nytt ad hoc konsultativt organ mellom Stortinget og regjeringa for arbeid i Tryggingsrådet føreset endringar i Stortingets forretningsorden. Stortinget kan, ifølgje Stortingets forretningsorden § 18, setje ned eigne komitear for å handsame saker av ulike slag, og har òg gjort det ved fleire høve. Senterpartiet deler difor ikkje regjeringspartia sitt syn på dette. Den neste merknaden der Senterpartiet ikkje skulle ha stått inne saman med regjeringspartia, gjeld kor vidt regjeringa sine prerogativ står særleg sterkt innanfor både utanriks- og forsvarsområdet. I same merknad ligg det òg det eg vil kalle ein tendensiøs omtale av Stortingets rolle overfor regjeringa, at det ikkje er plass til ei rådgivande rolle for Stortinget overfor regjeringa. Nei, men det er alltid plass for dialog. Senterpartiet respekterer at regjeringa har særrettar, såkalla prerogativ, innan utanrikspolitikken, men deler fullt ut Arbeidarpartiets syn og grunngiving på kvifor dette ikkje gjeld innanfor forsvarspolitikken, og at det utan tvil er ei stor endring i norsk utanriks- og forsvarspolitikk dersom det vert ståande som stortingsfleirtalets syn, eit standpunkt Senterpartiet altså vil ta avstand frå. Etter desse presiseringane vil eg gjere greie for kvifor Senterpartiet ikkje støttar forslaget frå Raudt. Stortinget har ei innarbeidd ordning med at regjeringa kan orientere Stortinget om viktige saker gjennom møte i den utvida utanrikskomité. Det kan nyttast på ein langt betre måte enn i dag, då me opplever at Stortinget kan verte orientert svært seint i prosessane, og til og med etter at ein kanskje har lese om saka i media. Her finst det forbetringspotensial. Vidare kjem utanriksministeren til Stortinget og gir opne orienteringar, noko ministeren er svært velkomen til å gjere oftare, òg i framkant av større saker som skal opp i FNs tryggingsråd. Det er viktig med størst mogleg openheit, noko utanriksministeren sjølv tydeleg har framheva, ikkje minst i forkant av medlemskapet, når ein dreiv kampanje for å få verte medlem av Tryggingsrådet. Senterpartiet støttar at Noreg skal ta ansvar og ta på seg internasjonale verv. Me har viktige verdiar å ta med oss inn i det internasjonale samfunnet. Det er kanskje krevjande til sine tider, men me deler ikkje Framstegspartiet sitt syn om at me skal vere oss sjølve nok. Me trengst i det internasjonale samfunnet, og me har ei viktig og sjølvstendig røyst til å reise saker og til å ha ein viktig rolle. Det har vist seg i både fredsarbeid og meklingar, men òg i mange andre samanhengar. Noreg vert respektert, anten dei ser på oss som små, ressurssterke eller rike. Uansett har me heldigvis i Noreg eit godt omdøme internasjonalt. Det er viktig å ta vare på og vidareutvikle. Me må ha tillit i Stortinget til at regjeringa forvaltar utanrikspolitikken til beste for nasjonen vår og akseptere dei særrettar regjeringa har på dette området. Senterpartiet ønskjer ikkje å endre på dette, men vil oppmode utanriksministeren til å informere og involvere Stortinget så langt det er råd i det viktige arbeidet ho har ansvar for i FNs tryggingsråd. Dialog er alltid mogleg og er alltid til det gode. Så vil me ønskje lukke til med det arbeidet ho skal ha ansvar for.