Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2016-11-15:
Eg vil takke for utgreiinga, som eg synest var både god og reflektert. SV deler resten av Stortingets sterke engasjement for at vi skal bidra til stabilitet og fred i regionen, gjennom både den heilt nødvendige kampen mot ISIL og den heilt nødvendige langsiktige oppbygginga av stabilitet og fred i Syria, men eg vil leggje til i nabolandet Irak. Noreg bidreg på ei rekkje viktige måtar til det, som statsministeren breitt var innom, men i eit kort innlegg vil eg òg konsentrere meg om tre felt der eg meiner vi kan gjere meir eller ta klokare val. For det første: Vi bør styrkje freds- og forsoningsarbeidet gjennom betre kontakt med det syriske sivilsamfunnet. Det finst ingen klar og einskapleg opposisjon i Syria i dag. Mange av organisasjonane er dårleg organiserte, og kontrollerte eller avhengige av støtte frå lokale militære grupperingar med svært ulike motiv. Det er likevel ikkje heile biletet. Det finst eit aktivt sivilsamfunn som vi kan jobbe med, sjølv om det ofte er risikabelt. Eit eksempel er fleire hundre lokalstyre som har vorte danna i Syria dei siste åra. Fleire rapportar har peika på dei som bidrag til å minske kaoset frå krigen og gje viktig hjelp og støtte til befolkninga. I tillegg finst det ei rekkje opposisjonsgrupper som er mot både Assad og ISIL. Det kan vere freistande å bryte kontakten med mange fordi det ikkje finst enkeltorganisasjonar som representerer breitt nok, men det ville vere eit feilsteg. Auka kontakt med syrisk sivilsamfunn vil vere viktig for å sikre ei eventuell fredsavtaleforankring, men òg for å sikre at vi har eit godt kontaktnettverk med dei miljøa når ein forsoningsprosess skal setjast i gang etter at kampane er avslutta. For det andre: vårt militære bidrag i Jordan. Den konkrete strategien Noreg bidreg i med å trene opp militsgrupper, har vore prøvd ut før med avgrensa suksess. USA trente Mujahedin i Afghanistan på 1980-talet med stor effekt på kort sikt og enorme problem på lang sikt. USA trente moderate opprørarar i Syria i 2013 og 2014, men enda opp med berre eit titals soldatar som faktisk kriga mot IS, avvikla programmet og har seinare innrømt at det var mislykka. Det er vanskeleg å forstå kvifor ein liknande strategi skal føre til fred no. Det er framleis uklart kva grupper vi faktisk trener og kva dei står for, og ikkje minst i kva grad dei vil vere ein del av ei langsiktig fredsløysing over tid. Det er òg diskusjon om det folkerettslege grunnlaget for den delen av operasjonen som dreier seg om å operere inne på syrisk territorium. Fleire forskarar har påpeika at krigen mot ISIL slik han vert ført i dag, ikkje nødvendigvis vil bringe ei varig løysing til Irak eller Syria. Vi risikerer å vinne krigen, men tape freden. Det er etter mitt syn òg vanskeleg å sjå at det militære bidraget er det beste eller mest avgjerande vi kunne gje til både kampen mot ISIL og den langsiktige stabiliseringa av regionen. Derfor er SV framleis motstandar av den deltakinga. For det tredje kan vi styrkje innsatsen for den humanitære situasjonen ytterlegare. Noreg gjer ein svært viktig og stor humanitær innsats i Syria og i regionen i dag, og den vil eg rose. Det er likevel mogleg å gjere meir, først og fremst fordi behova er enorme. UNHCR og andre hjelpeorganisasjonar er underfinansierte og skrik etter pengar både i Syria og i nabolanda. Alt tyder på at den alvorlege situasjonen vil vare ved over tid, og nabolanda til Syria er overbelasta av flyktningar. Utanrikskomiteen har i løpet av det siste året besøkt både Nord-Irak og Syrias naboland Jordan. I Nord-Irak møtte vi ein situasjon med på det tidspunktet meir enn 3 millionar internt fordrivne, i nabolandet til Syria, Jordan, ein liknande situasjon med nesten 1 million flyktningar – begge stader med store finansieringsbehov. Til slutt: Å bidra til ein varig fred og bidra i flyktningkrisa i Syria fører med seg eit moralsk ansvar, men er òg ei fundamental europeisk eigeninteresse. Ingen stader møtest interessene og verdiane våre så klart som i Midtausten, no representert ved Syria. I åra som kjem, vil USA kanskje truleg ta mindre ansvar i Midtausten. Europa må førebu seg på å ta meir. Det er ein komplisert konflikt utan enkle løysingar, men vi må ta meir ansvar og ikkje mindre ansvar i åra som kjem.