Erling Sande (Senterpartiet), 2008-12-05:
Senterpartiet er oppteke av verdiar. Vi meiner det er rett at samfunnet skal ha ei verdiforankring, ei forankring som strekar under respekten for menneskeverdet, og som samtidig seier noko om relasjonane mellom oss menneske, i form av åndsfridom, nestekjærleik, likeverd og solidaritet. Vi må ha eit verdianker som sikrar at vi som samfunn ikkje driv rundt med vind og vêr i skiftande tider, men at vi har noko som står fast, og som er varig, ei forankring som plasserer oss inn i historia i tid og rom, der vi som enkeltmenneske blir fødde, lever liva våre og døyr – og det kjem nye til – men der nokre verdiar overlever oss, verdiar som samlar oss om noko som er større enn oss sjølve, og som gjev livet meining. Ei slik forankring har vi i den kristne og humanistiske verdiarven som også lovverket vårt er tufta på, og i menneskerettane. Vi finn òg dei same verdiane att i andre livssyn og religionar. Saksordføraren, som la fram saka på ein god måte, sa det veldig korrekt. Tryggleik for eigen kultur, eigen arv og eigne verdiar gjer oss òg sterkare i møte med andre og meir tolerante og opne når det gjeld andre sine verdiar og livssyn. Vi sikrar i dag at skulen òg i framtida har eit slikt ankerfeste. Barn og unge skal lære og vite at verdiar er noko meir enn dei pengane vi må ha for å kjøpe det vi treng og ikkje treng: aksjar som stig og fell i verdi på verdas børsar, nye kjøpesenter, sparing, skattelister, lønskamp og pensjon. Det er særleg viktig i vår del av verda, der vi har opplevd ein enorm velstandsauke, og der mange av oss har så store materielle verdiar at vi kan ha eit forbruk som er meir enn det store delar av jorda si befolkning nokon gong vil kunne ha. Jorda har ikkje ressursar nok til at alle menneske kan ha like stort forbruk som oss. Derfor er miljøperspektivet i paragrafen også viktig. Verdiforankring er viktig for akkurat oss, for akkurat Noreg og for vår del av verda. Paragrafen rommar vidare viktige prinsipp som demokrati og likestilling og fremmar viktige verdiar som skaparglede, engasjement og utforskartrong. Ikkje minst er det viktig at ansvaret vårt for den naturen vi lever i, er streka under. Forståing av prinsipp som berekraft og økologisk balanse er viktig for alle i den tida vi lever i, akkurat slik det har vore for menneske i alle tider. Viktig er det òg at forholdet mellom heim og skule er tydeleggjort. Foreldra sitt engasjement i barna sin skulegang er viktig for at barna skal lukkast med utdanninga. Det var rett å endre denne paragrafen no. Vi må ta høgd for at vi er eit samfunn der menneske med ulike livssyn, religionar og kulturbakgrunn skal leve side om side. Og det er viktig å ha ein ordlyd i paragarafen som ein kan identifisere seg med, men det er likevel viktig at kjernen står fast, nemleg verdiankeret. Det er særleg gledeleg at ein samrøystes komité går inn for eit samla framlegg til Stortinget. Det gjer den nye paragrafen robust og i stand til å stå seg over tid. Grunnlaget for den nye paragrafen blei lagt i Bostad-utvalet. Utvalet var breitt samansett med tanke på både politisk ståstad og livssyn, og det har lagt ned eit stort arbeid. Medlemene av utvalet var villige til å leggje sine prinsipielle standpunkt til side og samlast om eit omforent framlegg. Førearbeidet har vore avgjerande viktig for det arbeidet som seinare har vore gjort i komiteen. Komiteen har ført vidare tradisjonen med samarbeid, noko som har ført til tverrpolitisk semje om det som er lagt fram for Stortinget i dag, ein inkluderande og robust formålsparagraf, med eit tydeleg verdianker, ein paragraf som står seg for framtida. Det er ein viktig siger, ikkje minst for oss som er sterke tilhengarar av ein god offentleg skule.