Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2016-06-10:
Takk til statsråden som kjem til Stortinget og gjer greie for denne saka, som har fått stor merksemd, og det er det god grunn for. Når det kjem fram opplysningar om at det her sannsynlegvis er skjedd ei praksisendring ute i helsetenesta når det gjeld kvar pasientane står i kø, og at dette ikkje har vore ei vilja endring frå helsemyndigheitene si side, må jo Stortinget få informasjon om kva som eigentleg er bakgrunnen for dette. Når vi får vita at berre ved éin klinikk ved Oslo universitetssjukehus står det no over 15 000 i ein intern kø, mens den offisielle ventelista viser berre litt over 2 000, må vi få dette klart. At det er pasientar som ventar i ein intern kø, er ikkje det som er problemet, men at det er hit pasientane har vorte flytte. Det eg reagerer på i denne debatten, er ein manglande hukommelse frå Stortinget si side, det gjeld jo òg statsråden. Det vert sagt at vi ikkje veit kvifor fleire pasientar eventuelt no ventar på behandling og ikkje utgreiing, men det er ikkje så mange år sidan Stortinget behandla Prop. 118 L for 2012–2013 om endringar i pasient- og brukarrettslova. I denne saka vart vurderingstida endra frå 30 til 10 dagar. Denne endringa innebar òg ei endring i innhaldet i og med at ein før skulle kartleggja helsetilstanden til pasienten innan vurderingsfristen, mens no skulle ein vurdera tilvisinga. Eit fleirtal av høyringsinstansane var positive til endringa, og forslaget vart vedtatt. Men eg merkar meg at dagens regjeringsparti, altså Høgre og Framstegspartiet, og Kristeleg Folkeparti hadde eit forslag der dei bad regjeringa den gongen om å setja ein juridisk bindande frist for forløpstider etter at vurdering er gjort. Dette vert ikkje eingong vurdert i denne debatten. Men fleire høyringsinstansar den gongen åtvara nettopp mot det vi ser no. Dei åtvara mot at ein forkorta frist for vurdering kunne føra til at fleire pasientar får rett til frist for utgreiing i staden for rett til frist for behandling. Helsedirektoratet uttalte: «Forkortet vurderingstid kan bidra til at flere pasienter enn i dag får rett til helsehjelp i form av utredning.» Lovisenberg Diakonale sjukehus uttalte: «Når man forlater kravet om at man skal søke å avklare pasientens tilstand innen vurderingsfristens utløp, og i stedet alltid skal kunne basere seg utlukkende på henvisningen, vil det langt lettere legitimere en praksis der man alltid setter behandlingsfristen lik første oppmøte hos spesialisthelsetjenesten.» Legeforeningen uttalte følgjande: «Legeforeningen mener intensjonen er god, men at det kan innebære vridningseffekter som innebærer at pasientene reelt sett får svekkede rettigheter. Forslaget innebærer at pasientene i større grad får rett til utredning basert på henvisning, noe som stiller store krav til innholdet i henvisningen. Det vil være tilnærmet umulig å innhente andre nødvendige opplysninger i løpet av den korte fristen. En del pasienter vil med dette risikere å vente for lenge på behandling, noe som ikke vil fremkomme i noen ventelisterapporter ettersom fristen innfris ved utredning.» Det vart òg problematisert frå departementet si side at denne lovendringa var heilt avhengig av at vi fekk gode tilvisingsrutinar fordi vurderinga måtte verta gjord på grunnlag av tilvisingane, og det vart grundig beskrive korleis ein skulle setja i verk tiltak for å sikra at det vart gode opplysningar i tilvisinga som gjorde at ikkje alt av vurderingar måtte skje etter første møtet med pasienten i spesialisthelsetenesta. Det var fleire høyringsfråsegner den gongen som påpeikte dette med gode tilvisingsrutinar, så eg reagerer på at ikkje statsråden i det heile er innom denne lovendringa som ei årsak til det vi no ser. Det står heilt tydeleg presisert frå Stortinget si side i 2012 at dersom ein såg ei praksisendring, så skulle ein setja i verk tiltak, for dette var ikkje intensjonen. Det er her statsråden og departementet har feila, så kan andre diskutera kven som er flinkast til å driva med pasientbehandling.