Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2012-06-11:
Eg vil først gratulere Stortinget med klimaforliket trass i at verken Galileo Galilei eller paven er med på det, men derimot SV, Arbeidarpartiet, Senterpartiet, Kristeleg Folkeparti, Venstre og Høgre. Eg vil takke komiteen for eit svært godt arbeid med saka, men òg dei parlamentariske leiarane, som var involverte i sluttfasen. Eg merkar meg av debatten at dette forliket i alle fall har minst eitt klassisk trekk, som eit godt forlik alltid har, nemleg at alle partar kan skryte av det på sin heilt særeigne måte og likevel vere godt nøgde. Dette forliket sikrar at hovudlinene i regjeringa si klimamelding har brei støtte og vil bestå. Det sikrar viktige konkretiseringar og endringar i klimameldinga, men den viktigaste grunnen til at eg har vore oppteken av ei brei semje om politikken, er likevel den særlege planlegginga på lang sikt som ligg i klimapolitikken, og som fleire av talarane allereie har teke opp. Den CO2-en som vi i dag slepper ut i atmosfæren, vil vere der opptil 100 år fram i tid. Vi må dessverre derfor seie at klimapolitikken kjem til å vere endå viktigare i tiåra som kjem, enn han allereie er i dag. Det er i tillegg sånn at det er eit av dei områda der det internasjonalt er spesielt stor merksemd om kva slags politikk som vert ført av Noreg og andre land. Det at vi har ei brei semje, og at vi planlegg på lang sikt i politikken, vil òg styrkje oss internasjonalt i miljø- og klimapolitikken. Det at vi planlegg på lang sikt, kjem til uttrykk, etter mitt syn, på fleire måtar – for det første ved ein føreseieleg politikk i åra som kjem. – Gratulerer med klimaforliket. Godt for Noreg og jorda – og for meg. Bestilte ein Nissan Leaf for tre veker sidan og henta den i dag, sto det i en SMS eg fekk den dagen klimaforliket vart inngått. Vi har ikkje så veldig mange elbilar på vegen i Noreg – det er registrert under 6 000 – men det er ti gonger fleire enn i Sverige, og ein fjerdedel av alle dei vi har, er registrerte i løpet av dei første månadane i år, 2012. Vi kan vere inne i ein eksplosjonsarta vekst i elbilkjøp. At det er føreseieleg, vil vere viktig både for dei som produserer, og for dei som er kundar. Vi er eit leiande elbil-land i dag, og vi har lagt grunnlaget for å fortsetje å vere det i åra framover. Så sikrar den breie semja her òg ei sterk målbarheit i politikken, som vi har med oss frå førre runde, og som meldinga òg la opp til. Det er klare mål for reduksjonar, og det er bestemte tiltak som kan vurderast av andre. Eg var nyleg og høyrde på BI-rektor Tom Colbjørnsen i ein annan samanheng, og han sa at på BI brukar ein gjerne uttrykket «Whats get‘s measured get‘s managed». Om ein måler det som er viktigast, og ikkje alt mogleg anna rart, og om ein måler det på ein nyansert og god måte, trur eg det kan vere mykje rett i det. No har vi ulike mål mot 2020, som vi, uansett regjering, kan målast opp mot av media, av organisasjonar og andre, og vi har ei rekkje tiltak der ein i framtida kan gå etter og sjå om vi faktisk har gjort det vi har sagt at vi skal gjere. Mykje viktigare er det som er føreseieleg og målbart fram mot 2020. Men i arbeidet med denne meldinga – frå eg tok over for dei som hadde jobba med ho før meg – har eg vore veldig oppteken av at kanskje dei største omstillingane vi skal igjennom, vil det ta tiår før vi har fått gjennomført på ein skikkeleg måte. Noreg kjem dei neste åra til å få ei demografisk utvikling som dei fleste europeiske landa vil misunne oss. Vi vil få ein sterk vekst i folketalet. Det vert anslått at alle dei 19 fylka i Noreg vil få auka folketal, men med størst vekst i byane, ifølgje prognosane. I Oslo og Akershus aleine kan folketalet auke med like mange som det bur i Bergen og Stavanger i dag – grovt sett 350 000 menneske mot 2030. Det er godt nytt, men det gir òg store utfordringar når det gjeld transportpolitikken. Den raud-grøne regjeringa har dobla investeringane i jernbanen, men i framtida trengst det nye krafttak. Skal vi nå klimamåla, må veksten i transportbehovet i byane skje innan kollektivtransport. Meir gods må frå veg til bane, og vi må ha ein jernbane som i endå større grad bind landet saman. Det betyr òg at vi må vere villige til å føre ein politikk som får trafikken i byområda over frå bil til «kollektivtransport, sykkel og gange». Utbygginga av framtidas transportsystem vil ha store kostnader, men vil først og fremst vere ei enorm moglegheit for oss. Vi kan byggje opp eit topp moderne transportsystem for næringslivet og for folk i dagleglivet – og for betre luftkvalitet i byane. Det vil vere store fordelar knytte til det. Derfor er målet om at veksten i persontransporten i byområda skal skje ved «kollektivtransport, sykkel og gange», viktig. Derfor må vi byggje ut intercitysambandet. Derfor må vi satse på godstrafikk. Derfor må vi òg ha ein ambisiøs bilpolitikk. Målet i klimameldinga om at ein skal ha eit gjennomsnittleg utslepp på 85 g CO2/km i 2020, vil innebere ein ambisiøs og radikal bilpolitikk, som vil prege politikken framover mot 2020. Eg reknar med at samferdselsministeren vil kome inn på andre delar av den politikken etter kvart. Så er det ei anna sentral omstilling vi skal gjennom i tiåra framover. Det er omstillinga av norsk industri. I mange tiår var motsetjinga mellom miljø og industri den viktigaste miljøkonflikten. Sur nedbør og dumping av avfall øydela miljøet, og ei rekkje industribedrifter måtte gjennom store omstillingar. I dag er mange av desse miljøproblema langt på veg løyste. Klimagassutsleppa frå industrien går ned, mens dei går opp innanfor energi- og transportsektoren. Eg vil hevde at industrien er ein viktig del av løysinga på klimaproblema. Nye teknologiar og produkt- og produksjonsprosessar er nødvendig for å skape eit lågutsleppssamfunn. Næringslivet og industrien i Noreg skaper allereie arbeidsplassar og ny produksjon ved å satse på miljøteknologi. Ein offensiv klimapolitikk vil gje enda større moglegheit for sysselsetjing og grøn vekst i framtida. Det er på denne bakgrunnen klimateknologifondet er lansert. Det vil gje Enova høve til å samarbeide med industrien om å utvikle og bruke teknologi som gjev reduserte utslepp frå industriproduksjonen. Klimaforliket betyr at dette fondet skal vere i gang allereie i 2013. Det vil bety ein rask oppstart av eit sentralt verkemiddel i norsk industri- og klimastrategi. Òg på andre viktige punkt inneber meldinga ei føreseieleg framtid og ei satsing i viktige delar av næringslivet. Byggsektoren får føreseielege, gode verkemiddel og store moglegheiter i åra som kjem, nettopp gjennom klimameldinga som er lagd fram. Vi aukar CO2-avgifta i petroleumssektoren med 200 kr og varslar òg eit klart mål om i større grad å bruke kraft frå land. Vi gjennomfører ein balansert skogpolitikk, som eg reknar med at landbruksministeren i større grad vil gå gjennom i eit innlegg seinare i dag. Dei fleste klimatiltaka som denne meldinga varslar, og som forliket varslar, vil gje oss eit betre samfunn i framtida – ikkje eit billegare samfunn, men eit betre samfunn – til ein låg kostnad, om vi ser på alternativet, nemleg ikkje å bidra til å løyse klimaproblema. Kollektivtrafikken vil gjere det enklare å ta seg fram. Han vil òg skape mindre kø. Bilar med mindre utslepp vil gje mindre lokal forureining. Bygg som er meir energieffektive, vil gje betre hus og lågare straumrekningar i framtida. Nye, grøne jobbar vil vere sikre, framtidsretta, stå seg godt og skape nye næringar i Noreg. Eit meir miljøvenleg samfunn vil vere eit betre samfunn. No startar jobben. Tiltaka i meldinga skal følgjast opp og setjast ut i livet. Tiltaka i innstillinga frå Stortinget skal verte verkelegheit i åra som kjem. Eg ser fram til å fortsetje samarbeidet om dette.