Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2007-03-29:
Dette er den fjerde eigarmeldinga om NSB si verksemd som har vorte lagd fram for Stortinget, og den fyrste under den sitjande regjeringa. Her vert viktige linjer trekte opp for korleis Regjeringa vil utøve eigarskapet sitt, samstundes som det vert gitt ei orientering og vurdering av planane og strategiane til selskapet. Regjeringa ynskjer å utøve eit tydeleg eigarskap i NSB og ser eit statleg eigarskap av selskapet som ein reiskap for å nå overordna transportpolitiske mål. Regjeringa ynskjer å sikre toget ein sterk posisjon i konkurranse med andre transportmiddel. Og det er eit mål å overføre gods frå veg til bane og personreiser frå privatbil til kollektiv transport. Eg legg vekt på å praktisere eit klart skilje mellom rolla som eigar av NSB og dei andre rollene som Samferdselsdepartementet har innan jernbanesektoren. Det er som eigar av NSB at eg legg fram denne stortingsmeldinga. Når det gjeld saker i tilkyting til infrastruktur, kjøp av transporttenester og spørsmål om regulering innan jernbanesektoren, vil eg kome nærare tilbake til dette i dei årlege statsbudsjettframlegga og i rulleringa av neste Nasjonal transportplan. Regjeringa vil at NSB skal ha høve til å utnytte fordelane ved å drive verksemd innanfor fleire område for å kunne byggje opp eit godt kollektivtilbod for dei reisande og eit godt godstransporttilbod for næringslivet. Som transportkonsern har NSB høve til å organisere dei ulike delane av verksemda på ein slik måte at ressursane kan utnyttast effektivt til fordel for dei reisande og for næringslivet. Denne konsernstrukturen støttar målet om eit kostnadseffektivt transporttilbod og ei mest mogleg lønsam togdrift. På denne måten kan det òg takast omsyn til den stadig aukande konkurransen frå store internasjonale transportkonsern som allereie er etablerte i Norden. Eg meiner NSB bør vere av ein slik storleik og ha ein slik kompetanse at konsernet vil kunne utgjere eit slagkraftig alternativ til desse selskapa. Regjeringa er imot å konkurranseutsetje og selje ut delar av persontransportverksemda til NSB bl.a. fordi det ligg gevinstar i å ha ei effektivt samordna verksemd – ikkje minst i eit system der det er avgrensa kapasitet i infrastrukturen. Som ein sterk gods- og persontransportaktør i Noreg 100 pst. eigd av staten er selskapet eit viktig verkemiddel i arbeidet med å nå det samferdselspolitiske målet om å få overført meir transport frå veg til bane. Dette er viktig for å redusere problem knytte til miljø og trafikktryggleik. Regjeringa har allereie gjort ei rekkje grep for å betre transporttilbodet til norsk næringsliv. Gjennom denne stortingsmeldinga gir me eit tydeleg signal om at me ynskjer å bruke NSB som ein reiskap til å styrkje næringslivet si konkurransekraft og effektiviteten i norsk økonomi gjennom å utvikle eit miljøvenleg, moderne og effektivt godstransporttilbod. Samanlikna med tidlegare eigarmeldingar har eg i denne meldinga spesielt framheva at det er eit samfunnsansvar å tenkje langsiktig og industrielt som eigar av NSB. Dette er viktig av omsyn til at det er knytt stor økonomisk risiko til ei verksemd som NSB, med store faste kostnader. Eit langsiktig perspektiv i utviklinga av NSB er viktig for samfunnet, og ein kan på denne måten betre ta omsyn til miljø, lokalsamfunn, forsking og utvikling, etiske standardar og mangfald i styre og leiing. Betre tilgjenge i jernbanesektoren vert i fyrste rekkje teke omsyn til gjennom rikspolitiske retningslinjer og gjennom staten sitt kjøp av persontransporttenester. Som forvaltar av eigaransvaret for NSB er eg oppteken av at selskapet skal medverke til å leggje tilhøva til rette slik at fleire kan reise med jernbanen, ikkje minst gjeld dette folk med funksjonshemming. Å produsere eit mest mogleg likeverdig togtilbod for alle meiner eg vil styrkje tilliten til NSB som eit moderne og tilpassingsdyktig transportkonsern. Eg registrerer at komiteen er oppteken av at NSB sine tog skal tilfredsstille krava til universell utforming. Dette er ei sak som vert vareteken gjennom rammeavtala mellom Samferdselsdepartementet og NSB om kjøp av togtenester. Eg vil nytte høvet til å framheve at det i rammeavtala for 2007–2010 er sett av 100 mill. kr til oppgradering for å gjere toga meir tilgjengelege for alle. I komande planperiode legg NSB opp til å kjøpe nye tog. Avtala mellom staten v/Samferdselsdepartementet og NSB vil i stor grad vere avgjerande for utforminga ved kjøp av nye tog. Eg ser at fleirtalet i komiteen også er oppteke av at NSB kjøper tog som fungerer optimalt under norske forhold. Eg vil i denne samanhengen peike på at Statens Jernbanetilsyn har ansvar for å godkjenne dei toga som skal trafikkere det norske jernbanenettet. Dette inneber òg korleis toga er tilpassa norske klimatiske forhold. NSB har vore gjennom mange rundar med omstillingar. Omstillingane i konsernet har ikkje vore mogleg å gjennomføre utan at dei tilsette har vore aktivt med i prosessen. Dette har vore, og må framleis vere, eit grunnleggjande prinsipp ved framtidige omstillingar i konsernet for å styrkje omstillingsevna og lønsemda til selskapet. Etter mi meining har NSB si omfattande omstilling av verksemda dei siste åra vore vellukka, både med omsyn til lønsemd og kvalitet på tilbodet.