Jenny Klinge (Senterpartiet), 2013-06-13:
Noreg kan ofte fortone seg som ein fredeleg liten plett i ei elles brutal verd. Medan krigar rasar i andre land, og tornadoar tek med seg alt på sin veg, tenkjer vi gjerne at vi er heldige som bur her. Det er aldeles rett. Vi er heldige, for vi har jo oftast god grunn til å kjenne oss trygge. For at innbyggjarane våre reelt sett skal vere trygge, må vi som politikarar likevel tenkje på alt som i verste fall kan skje. Vi må bruke både tid og krefter på å diskutere og arbeide med beredskap og sikkerheit. Det har vi gjort mykje av dei siste par åra. Eg har ikkje statistisk grunnlag som bekreftar dette, men eg trur omgrepet beredskap må ha vore brukt meir i politikken og media si verd i dei siste par åra enn i dei føregåande ti. Terrorattentata den 22. juli 2011 og orkanen Dagmar i romjula same år gjorde oss på ulikt vis meir bevisste på behovet for at samfunnet vårt må vere betre førebudd på at ulike typar kriser kan oppstå. Dei to stortingsmeldingane om samfunnssikkerheit og om terrorberedskap som vi behandlar i dag, dannar eit solid grunnlag for at vi skal kunne vere betre førebudde både på det tenkjelege og det utenkjelege framover. Det handlar om å sørgje for at dei som har ansvar for sikkerheit og beredskap i ulike etatar og på ulike nivå, har kunnskap og evne til å gjere jobben best mogleg, og til å samhandle på tvers av sektorar. Frivillige rednings- og beredskapsaktørar utgjer ein stor ressurs, og vi må leggje til rette for at desse kan bidra i godt samspel med dei andre aktørane. Eg vil i denne samanhengen vise til at dei frivillige redningsorganisasjonane skal bli innlemma i nødnettet. Det er viktig og rett at vi no løyver pengar for at dei skal få dekt kostnadane ved å ta i bruk nødnettet. Det er enkeltmenneske sin innsats i sum som avgjer kor god beredskapen er i samfunnet vårt. Med dette vil eg seie at strategiar og planverk berre får sin verdi viss dei passar til verkelegheita og fortonar seg som relevante for dei som skal følgje dei. Planane må fungere både under arbeidet med å førebyggje og når krisa er eit faktum, og aktørane og enkeltmenneska må ha evne og vilje til å følgje dei. Samtidig må aktørane ha evne til å vere fleksible og handle utanfor retningslinene viss det oppstår situasjonar som krev det. Eg meiner dei to stortingsmeldingane vi behandlar i dag, svarar på dette. Eg kan ta nokre døme frå terrormeldinga, der dette er nemnt: Politiets utrykkingseiningar i distrikta skal styrkast, og bemanninga skal aukast. Politiet skal ha meir trening i å handtere «skyting pågår»-situasjonar. Alle operasjonssentralane skal få ei minimumsbemanning. Det skal etablerast eit system for masseinnkalling av personell i politiet. Politiets patruljebilar får nye nettbrett med direkte tilgang til politiets IKT-system, og som sagt skal frivillige redningsorganisasjonar bli innlemma som brukarar av nødnettet. Fylkesmannen og kommunane er viktige aktørar i arbeidet med samfunnssikkerheit og beredskap. I tillegg til planverk hos sentrale myndigheiter, er planverket i kommunane openbert også avgjerande for ein god beredskap. Dette er vektlagt av både regjeringa og komiteen. Både regjeringa og komiteen peiker klart på behovet for god leiing. Uansett kor mykje pengar vi løyver, må både dei økonomiske og menneskelege ressursane brukast på best mogleg måte. Dei moglegheitene som ligg i moderne IKT-løysingar, må utnyttast godt og framtidsretta. Moglegheitene til å overføre digital informasjon frå publikum til nødetatane i kritiske situasjonar vil – om dei blir tekne i bruk – bety eit reelt framsteg. Gode informasjonssystem kan ikkje undervurderast. Eg skal ikkje ramse opp fleire gode mål og tiltak no, men viser til merknadene frå komiteen og innlegget til saksordførar Hagebakken, der han fekk med mange vesentlege moment. Men eg vil understreke fordelen ved at vi i eit langstrekt og mangfaldig land – med store avstandar – ikkje har for stor avstand mellom innbyggjarane og beredskaps- og redningsetatane. Arbeidet med å førebyggje føreset nærleik og kjennskap. Strukturen i politiet og i Heimevernet er eksempel på dette, og vi i Senterpartiet kjem til å stå på for nærpolitiet og Heimevernet også framover. Til slutt vil eg – som fleire har gjort og også kommer til å gjere – skryte av arbeidet til saksordførar Hagebakken. Han har sørgt for ein god og resultatorientert prosess i komiteen. Det er viktig i ei slik sak, og det har òg alle andre parti bidratt godt til. Målet er – som eg var inne på i starten – at innbyggjarane skal vere trygge. Framover blir det opp til skiftande stortingsfleirtal og regjeringar å sørgje for at stortingsmeldingane sine konkrete tiltak blir følgde opp, og at det som enno ikkje er konkretisert, blir det. Arbeidet med beredskap er ein evig prosess.