Åsa Elvik (Sosialistisk Venstreparti), 2005-12-15:
Vi har alle våre favorittfoilar. Den noverande finansministeren har ein favorittfoil om at nasjonalformuen i Noreg ikkje først og fremst er olje, men at den først og fremst er folk. Ein av mine favorittfoilar er den som finansministeren i tillegg la fram på pressekonferansen der statsbudsjettet blei lagt fram, der det gjekk tydelig fram at vi no har gjort noko med forholdet mellom veksten i offentleg og veksten i privat forbruk. Bondevik II-regjeringa hadde eit mål om at veksten i privat forbruk skulle vere vesentleg høgare enn veksten i offentleg forbruk. Vi klarer ikkje å snu det på tre veker, men differansen her er i alle fall blitt veldig mykje mindre. Dette er for SV ein del av det ideologiske skiftet som har funne stad etter valet. Dette er ikkje berre eit spørsmål om kva vi har råd til, eller kva vi kan unne oss. Dette er eit spørsmål om kva ein prioriterer, og kva type val ein ønskjer å ta for samfunnsutviklinga. Kommuneøkonomi blir ofte hevda ikkje akkurat å vere det mest sexy politiske temaet, og det er ingen andre enn lokalpolitikarar og ein indre krins på Stortinget som har engasjert seg i det. Det spørsmålet får stå utan svar. Men kommuneøkonomi handlar jo ikkje berre om økonomien til kommunane, eller dei midlane som lokalpolitikarar har til disposisjon. Det handlar om dei tenestene som folk som bur i dette landet, får. Det handlar om omsorg for dei gamle, det handlar om omsorg for dei funksjonshemma, det handlar om stimulansen for ungane som går i barnehagen, og om stimulansen for dei ungane som går på skolen. Det handlar om fridom, og det handlar i veldig stor grad om om vi er i stand til å gjere noko med dei aukande forskjellane i samfunnet. Etter at vi la fram fleirtalsregjeringa sitt forslag til budsjett, har det ramla inn nokre gladmeldingar frå i alle fall våre lokale folkevalde. Frå Bærum seier ein at dei no kan unngå å leggje ned bibliotekfilialar. Det kan høyrast prosaisk ut, men det er jammen viktig for dei gamle, for dei ungane og for dei innvandrarane som finn eit veldig viktig tilbod i desse biblioteka. Frå Meløy seier ein at dei kan gjenopne skolebassenga over jul. Der er det altså nokre skolebasseng som blir fylt med vatn. Frå Bodø har eg fått melding om at dei satsar på skolen. Dei har m.a. sett i gang eit nybygg, dei har auka symjeundervisninga, og dei aukar generelt når det gjeld lærartettleiken i skolen. Dei peikar òg på at dei no slepp å auke eigendelar og innføre eigendelar for dei som har inntekt under 2 G. Det er vesentleg i kampen mot forskjellar og i fattigdomssatsinga. Eg har òg fått nokre meir nøkterne tilbakemeldingar. Frå Voss, frå Harstad og frå Gloppen har eg fått takk for påplussinga, no slepp dei å kutte. Så skal eg innrømme at det har komme tilbakemeldingar frå nokre kommunar der situasjonen ikkje er så lystig, og der ein kanskje er nøydd til å sjå på korleis ein disponerer inntektene sine neste år. Det er eit uttrykk for det som vi alle saman veit, at kommunane har vore sveltefôra over år, og derfor er det punktet i Soria Moria-erklæringa om at vi skal ha ein langsiktig plan for gjenoppretting av den økonomiske balansen i kommunesektoren, så utruleg viktig. No tek vi altså eit første skritt på vegen. Det kan vere mykje alvor i god humor. Christine Koht skreiv ein kommentar i Aftenposten sitt A-magasinet sist fredag der ho hylla kommunen. Ho harselerte med New Public Management og ordbruken knytt til det på ein måte som var ganske fornøyeleg, men som det var ganske mykje alvor i. Ho skreiv: «I min fortid som kommunalt ansatt på et sykehjem hadde vi nesten ingen sånne ord.(…) Men ellers bare vasket, matet og fremfor alt pratet vi med de gamle». (…) Det er noko med kva type kvalitet vi set i tenestene. Denne regjeringa har tydelege verdival. Vi ønskjer ein sterk og effektiv offentleg sektor. Vi ønskjer at folk skal ha tilgang på gode tenester, at folk skal ha reell valfridom, og at folk skal ha reell medinnverknad. Derfor er kvalitet viktig, derfor er tilgjengelegheit viktig, derfor er rettferd viktig – og ja, økonomisk effektivitet er òg viktig. Det er mykje eg skulle ha vore innom; vi har eit stort budsjett. Men eg har valt å ta for meg dette, fordi dette altså er uttrykk for eit stort ideologisk skifte som har skjedd etter valet. Vi hadde tre veker på oss til å foreslå det budsjettet som skal vedtakast. Dette er ein god start.