Sveinung Rotevatn (Venstre), 2014-03-25:
Eg har lese innstillinga frå Stortingets presidentskap med interesse. Særleg interessant finn eg at ein i argumenta mot å innføre eit lobbyregister viser til bl.a. at det er openheit rundt høyringane i stortingskomiteane. Då finn eg grunn til å minne om at då det skjedde – det er ikkje lenge sida, det er 13 år sidan, trur eg – var motargumenta mot å opne høyringane ganske nøyaktig dei same som vi i dag høyrer mot å ha eit lobbyregister. I diskusjonane om openheit – det vere seg her i Stortinget, i fylkeskommunane eller i kommunane – møter ein som regel dei same motargumenta: Det vil vere praktisk vanskeleg, det er behov for konfidensialitet osv. Det er knapt nokon av dei gode openheitstiltaka som det blir vist til i innstillinga, og som vi er glad for alle saman, som har kome utan kamp. Motargumenta er der alltid. I Venstre – vi liker å sjå på oss sjølve som eit openheitsparti – vil vi halde fram arbeidet for å innføre eit lobbyregister på Stortinget. Derfor tek eg opp dei forslaga som er gjorde tilgjengelege. Frå min ståstad er ikkje motargumenta om at det er mogleg å omgå eit slikt register eller at det kan vere gråsoner, tunge nok motargument. Slike kan ein hevde mot det meste av openheitstiltak, men eg vil åtvare mot at Stortinget går i ei retning der det beste blir det godes fiende, Og det er litt den følelsen eg får når eg les innstillinga. I 2010 uttalte OECD at regulering av lobbyverksemd, f.eks. gjennom lobbyregister, vil kunne bidra til «mer åpne samfunn og en jevn og balansert konkurransearena for bedrifter og interessentgrupper som søker å utvikle den politikken som skal føres». Det å påverke politikk gjennom lobbyverksemd og anna er fullstendig legitimt, og det bidrar ofte til betre avgjerder. Men det å ønskje mest mogleg openheit rundt slik påverknad er også legitimt og, trur eg, fører til best moglege avgjerder. Stortinget er og skal vere eit ope hus, det er viktig. Men eg finn grunn til å gjere ein merknad: Når ein i dag skal oppsøkje Stortinget, skal ein gjennom metalldetektor, legitimasjonskontroll og innskriving i eit besøksregister og går deretter forbi toppolitikarane i landet og pressekorpset. Då er vel neppe det at det blir ei viss openheit rundt besøksregisteret det største hinderet for å oppsøkje Stortinget. Eg trur vi skal sjå i heilt andre retningar. Det å få openheit rundt lobbyisme bidrar til eit samfunn med meir innsikt for vanlege borgarar i maktforholda og kven som påverkar politiske avgjerder. Det er eit viktig argument for openheit, og det er eit argument for at ein alltid bør streve etter openheit, så langt det er praktisk mogleg. Eg har vanskeleg for å sjå at den grensa stoppar ved det som allereie i dag eksisterer, nemleg eit besøksregister. Det skal ein kunne utvikle ei praktisk ordning for openheit rundt og at ein kan få innsyn i. Eg vil også leggje til at når vi no har fått ei mindretalsregjering, er det noko som på mange måtar er positivt, i den forstand at meir makt blir flytta til Stortinget. Det er bra, men vi har også allereie merka at meir påverknad og fleire interessegrupper har flytta til Stortinget. Det er, som eg tidlegare har sagt, i hovudsak ein bra ting, men det bør vere openheit rundt det, og eg synest det er nokså spesielt – når Norsk Presseforbund er for eit lobbyregister, Redaktørforeningen er for, Kommunikasjonsforeningen er for og Transparency International er for – at det er vi politikarar som skal vere mot innsyn i lobbyismen som føregår. Dette har ein funne ulike måtar å regulere på i ulike land. Det er ulike politiske kulturar. Det er ikkje gjeve at Noreg skal lage ein blåkopi verken av det ein finn i einskilde statar i USA eller i andre land i Europa, men eg kunne nok likevel ønskt meg ei litt meir imøtekomande haldning frå presidentskapet i det å gå vidare med det praktiske arbeidet med faktisk å utforme eit register som passar til den politiske kulturen vår og til kulturen på dette huset. Det trur eg ville styrkt det norske demokratiet, det ville gjeve meir innsyn i maktforholda i samfunnet, og det ville ha vore bra for omdømmet til alle oss som har det daglege virket vårt her i Stortinget.