Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2010-04-20:
Kvar dag blir norsk jernbane litt betre. Det tar likevel tid å ta igjen tiår med forsømingar. Eg kjenner meg trygg på at vi skal gjenreisa tilliten til jernbanen. Vi er fire månader inne i den mest ambisiøse nasjonale transportplanen nokon gong. Utgangspunktet for 2010 er ei nær dobling av budsjettet i høve til då den raud-grøne regjeringa overtok, og ei nær tredobling av investeringane. Vi skal bruka 92 milliardar kr på jernbane dei komande ti åra. Det er eit stort lyft. Det siste Bondevik II gjorde, var å kutta i jernbanebudsjettet. Eg forstår at dette er sårt å bli minna om. Eg finn det nødvendig å nemna det fordi vi i tillegg til at vi har trappa opp budsjettet, har vist at vi følgjer opp. Vi overoppfylte den førre planen, og vi skal visa at det skal vera samsvar mellom det vi seier, og det vi gjer. Nasjonal transportplan skal gjennomførast. Etter fire hendingar med tog før og inn i påskehelga – fleire av dei alvorlege, og i ei særstilling den tragiske ulukka på Sjursøya – fann eg det rett å be Jernbaneverket om ei orientering om situasjonen. Den 6. april brukte jernbanedirektøren uttrykket «forfall» om situasjonen i sporet. Ho stadfesta at Nasjonal transportplan inneheldt dei 14 milliardar kr som Jernbaneverket hadde bedt om til vedlikehald. Ho varsla at i høve til rapporten frå 2006 som danna grunnlag for det beløpet, ville Jernbaneverket no føreta ein ny gjennomgang av kva som trongst av vedlikehald. Ho melde òg at Jernbaneverket meiner at dei kan utføra vedlikehaldet som var planlagt over ti år, på åtte år i staden for ti. Regjeringa skal føreta ein ny gjennomgang av behovet for vedlikehald på jernbanen i samband med revidert nasjonalbudsjett, også forholdet mellom vedlikehald og investeringar. Dagen i dag har så langt for meg vore ei spesiell oppleving. Her er det mange som har gjort lite for å motverka den situasjonen jernbanen no er i, som har stort frimod. Det er eit uttrykk som seier at vi må kjenna fortida for å skjøna notida og gjera det rette valet for framtida. Det er ikkje for å plaga kvarandre at vi finn grunn til å minna om fortida, men for å leggja inn ei felles forståing for notida, og òg for å leggja eit grunnlag for dei rette vala for framtida. Regjeringa overtok ein jernbane med eit vedlikehaldsbudsjett på lågmål. Det var slik. Det fanst knapt investeringsmidlar. Godt betalte fagfolk var sende på dør med sluttpakkar etter ei av dei mest mislykka omstillingane som har vore. Då blir det noko lettvint å skulda dagens regjering for forsømingar – forsømingar som parti her i salen har vore med på å forsterka. Eg vil ikkje dvela meir ved fortida. Eg vil konsentrera meg om å få fleire tog på sporet, og fleire tog i rute. Jernbanen er framtida. Eg frydar meg over den innsatsen NSB no demonstrerer i oskeskya: ekstra tog, ekstra vogner og samarbeid med Flytoget. Og eg frydar meg over alle dei enkeltpersonane som no viser at dei har tillit til toget. Regjeringa sitt mål er jo at langt fleire skal ha tillit til toget. 60 millionar reiser går føre seg pr. år, og 80 000, mange av dei pendlarar, reiser ut og inn av Oslo på ein dag. Vi ynskjer at langt fleire skal ha tillit til toget. Og eg ser så fram til at Osloprosjektet – vedlikehaldet i innertriangelet – er ferdigstilt, at NSB har dei 50 nye togsetta, at dei togsetta dei har til fornying, er ferdige, og at ruteplan 2012 er på plass. Orienteringa til Stortinget den 9. mars gav ein oversikt over tiltaka på kort sikt. Orienteringa fortalde òg korleis Nasjonal transportplan så langt var følgt opp – snautt tre månader inne i ein ny tiårsperiode, på det tidspunktet. Utgreiinga står seg i dag! Lat meg utdjupa investeringane med å seia at det er varsla sju nye, store prosjekt: Oslo–Ski, Mossetunnelen, Holm–Holmestrand–Nykirke, Eidangerparsellen, Ulriken, strekninga mellom Eidsvoll og Hamar, og Alnabru. Så har representantar frå opposisjonen brukt mange fine ord om jernbanen – og invitert til eit politisk forlik. Men her ligg det jo eit stort forlik frå før, for her ligg det ein svært ambisiøs Nasjonal transportplan med 92 milliardar kr, med mange store prosjekt og med ei varsling om eit lyft for vedlikehald. Så har opposisjonen utanfor denne salen i tur og orden sådd tvil om dei prosjekta som ligg inne i Nasjonal transportplan. Det kan dei forklara med at eg den 6. april sa at vi var nøydde til å sjå nøyare på nokre av desse prosjekta – ikkje skrinleggja, men sjå på innfasinga av prosjekta ut frå dei rammene vi har, ut frå dei fagfolka som er til disposisjon, og ut frå det behovet som er for forsterka vedlikehald. Komiteen har handtert eit forslag, Dokument 8:54. Lat meg kort kommentera dei forslaga som ligg i tilrådinga, og seia til det som står i II: «(…) klargjøre for NSB og Jernbaneverket det ansvaret de har overfor kundene for å håndtere og korrigere avvik i togtrafikken(…) (…) (…) Det er vareteke. Så vidare til III: «(…) gjennomføre en kartlegging og sårbarhetsanalyse for jernbanen i Oslo-området, og fremlegge en tilstandsrapport(…) (…) (…) Arbeidet med å forbetra tilstanden er i gang. Det var difor Liv Signe Navarsete tok tak i eit eige Osloprosjekt og fekk Stortinget si støtte til det – med oppgradering av Oslotunnelen og innertriangelet. Så det er allereie sett i verk. Og til IV: «(…) igangsette arbeidet med ny sporkapasitet gjennom Oslo i øst-vest-forbindelsen(…) (…) (…) Det arbeidet har Jernbaneverket fått beskjed om å greia ut. Eg ser fram til å realisera Nasjonal transportplan. Eg veit at det er forventingar, og eg veit at det er store behov. Lat oss då ikkje bruka meir tid på å krangla om detaljar, men heller sørgja for ikkje å så tvil om kvarandre, og sørgja for at det felles lyftet som ligg i Nasjonal transportplan, blir realisert.