Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2019-03-14:
Brexit er viktig for Noreg, slik Storbritannia er ein viktig del av norsk historie og samtid. Etter den andre verdskrigen stod Noreg og Storbritannia saman i synet på overnasjonalitet og i felles interesse innanfor sikkerheit og handel. Bygd på sterk motstand mot overnasjonalitet oppretta Storbritannia og Noreg EFTA i 1960 heller enn å gå inn i EEC. Seinare følgde Noreg etter kvar gong britane søkte om medlemskap, som fleire gonger vart blokkert av Frankrike. Då trekte Noreg sine søknader òg. Men etter 1972 valde me å gå kvar vår veg, og banda vart noko lausare. I tillegg til Storbritannia voks Tyskland, Sverige og fleire andre fram som store eksportland for Noreg. No er Storbritannia igjen Noregs viktigaste handelspartnar – m.a. på grunn av den store eksporten vår av olje og gass – og det er heilt nødvendig at me får forhandla fram ein omfattande bilateral handelsavtale når brexit er ein realitet. At Storbritannia skulle verte medlem av EFTA no – og dermed òg av EØS – synest ikkje truleg, i og med at EØS-avtalen har utvikla seg til å verte ein så gjennomgripande avtale, ikkje minst når det gjeld innvandring og aksept av EUs omfattande regelverk for den indre marknaden. Kva stortingsfleirtalet ville sagt om den saka kom på bordet, er uvisst, men det er vel ikkje slik at ein til sjuande og sist ville gått imot det, vil eg tru, trass i den store entusiasmen for EU. I dagens situasjon registrerer eg uro for næringslivet. For maritim transport finst ingen avklaringar i tilfelle «hard brexit». Det uroar administrerande direktør Harald Solberg i Rederiforbundet, ifølgje utsegner til E24 i går. Regjeringa har ikkje makta å finne føreseielege løysingar, m.a. for dei meir enn 10 000 anløpa til norske skip i Storbritannia. Det utgjer ein stor økonomi, og me kan ikkje undervurdere dei økonomiske konsekvensane ved ein slik usikker situasjon. Utanriksministeren uttrykte i eit innlegg under førre sak at ho var forundra over Senterpartiet, og at det var umogleg å leggje fram desse sakene tidlegare, at me altså kunne ha unngått ei slik hastebehandling som me no har hatt. Vel, me har som sagt – òg tidlegare av denne representanten – visst om brexit i to år. Eg trur nok at den eksportretta delen av norsk næringsliv heller enn forundring over Senterpartiet deler uroa som Harald Solberg i Rederiforbundet uttrykkjer, og at det meste er usikkert ved ein «hard brexit», for Noregs del. Uansett kva som måtte vere gjort eller ikkje, og årsaka til det, er me samde med alle dei andre partia i dag om at det er nødvendig å gjere dei vedtaka som Stortinget skal gjere. Regjeringa får fullmaktene dei ber om, men me forventar at dei vert brukte berre – og er eigna – til Noregs beste. Me forventar òg at me får informasjon om korleis fullmaktene vert brukte, om framdrifta i arbeidet, og at me får moglegheit til – gjennom informasjon og gjennom dei konsultasjonane som vert gjorde, og gjennom saker som vert lagde fram – å vere med i ein diskusjon om eit så viktig tema som forholdet vårt til Storbritannia i dei komande åra. Det fortener Stortinget, det fortener forholdet vårt til ein svært viktig handelspartnar og alliert gjennom mange tiår.