Gunn Berit Gjerde (Venstre), 2006-06-15:
Venstre meiner at landbruket skal ha ein viktig plass i Noreg også i framtida. Venstre vil ha eit levande og variert landbruk. Det er mange grunnar til at vi meiner det: Vi må sikre at vi har tilgang på mat – og trygg mat. Vi vil oppretthalde busetnaden i distrikta. Vi vil oppretthalde landbrukskulturen og kulturlandskapet som forfedrane våre har rydda stein for stein, og som er så umåteleg viktig for trivselen for fastbuande og for turistar som ønskjer å sjå sjø, fjell og vatn. I tillegg er dette viktige arbeidsplassar i distrikta. Venstre ser på gardbrukaren som ein sjølvstendig næringsdrivande, men med eit spesielt forvaltaransvar. Difor er vi heilt klare på at vi må ha statlege overføringar til gardbrukarane, men vi er også klare på at landbruket må moderniserast for å ha ein sjanse til å overleve i framtida. Landbruket må også få mindre øyremerking, færre skjema, færre og enklare retningsliner. Gründermentaliteten må vere der for å skape produkt og produksjonsmetodar som har framtida og økonomien i seg. I tillegg til å produsere mat og trevirke, ser vi det som naturleg at gardbrukaren i framtida får ei rekkje nye og utradisjonelle oppgåver, t.d. som småkraftprodusent, biobrenselprodusent, kulturlandskapsvernar – også utover sitt eige område – og ikkje minst leverandør av omsorg og opplevingar. Framstegspartirepresentanten Hans Frode Kielland Asmyhr seier at Venstre, Høgre og Framstegspartiet i stor grad ser likt på landbrukspolitikken. Dette vil Venstre ta sterkt avstand frå. Venstre trur ikkje, i sterk motsetning til Framstegspartiet, at alle gardsbruk kan greie seg sjølve dersom berre bonden er flink nok, produktiv nok og oppfinnsam nok. Eg trur nok at framstegspartiordføraren i Stranda ville grine om framstegspartipolitikken vart innført og ein ikkje fekk tilskot til sau- og geithaldet som skulle halde kulturlandskapet oppe i Geiranger. Vi erkjenner at det må vere overføringar frå staten på om lag same storleik som vi har i dag, dersom vi skal oppretthalde bruka. Men vi vil ha tilskotsordningar som er meir produksjonsnøytrale enn i dag. Vi vil ha jordbruksforhandlingar som ein reindyrka inntektsavtale mellom staten og gardbrukaren. Alle andre tilskot og ordningar bør overførast til ordinære postar på statsbudsjettet, eller kommunebudsjettet, som blir vedteke etter opne diskusjonar i folkevalde organ og ikkje etter forhandlingar i lukka rom. Men vi ser ingen grunn til at landbruket skal regulerast så sterkt at det ikkje er rom for lokale tilpassingar, og vi meiner det er direkte underleg at det skal vere geografiske avgrensingar for samdrifter, og endå meir underleg at det skal vere eit tak på kor mange gardbrukarar som kan gå saman om ei samdrift, så lenge dei held seg til taket på talet mjølkeliter. Eg vil vise til eit eksempel i Bondal i Ørsta der 13 gardbrukarar ønskjer å gå saman i to samdrifter på seks og sju deltakarar, og no har dei fått avslag på dispensasjonssøknaden. Dei skulle ikkje produsere meir enn 500 000 liter pr. samdrift. Forstå det den som kan! Det er i alle fall det motsette av det som er intensjonen med desse reglane. Eg har fleire gonger teke opp satsinga på økologisk landbruk med statsråden. Eg er difor glad for at løyvingane til økologisk landbruk vert auka med ca. 25 mill. kr i 2007 innafor ramma av jordbruksavtalen. Det er ei stor utfordring at desse midlane vert brukte mest mogleg effektivt. Så til den generelle landbrukspolitikken som dette forhandlingsresultatet seier noko om. Frå dei raud-grøne partia, særleg frå Senterpartiet, var det sterke og hissige angrep på landbrukspolitikken som Bondevik II-regjeringa førte, både når det galdt overføringane og WTO-forhandlingane. Dette kulminerte i valkampen, og det skapte ei enorm forventing blant bøndene om at ei ny regjering ville kome med sterkt auka overføringar. Ut frå dette forstår eg at Bonde- og Småbrukarlaget sa nei til avtalen som Regjeringa og Bondelaget har vorte samde om. Forslaget i jordbruksavtalen for 2006–2007 inneheld ei rekkje sentrale element frå landbrukspolitikken i Bondevik II-regjeringa. Avtalen, slik som vi ser det, inneber verken i ramme, utforming eller struktur noka kursendring. Vi kan difor ikkje forstå at det blir prøvt å provosere med at det skal vere ein konflikt mellom dei tidlegare regjeringspartia og dei noverande regjeringspartia når det gjeld landbruksavtalen. Vi ser at det ikkje har vorte så stor forskjell. Regjeringa har no, trur eg, innsett at det er umogleg å halde fast på fortida. Det er viktig at denne politikken held fram. Og så langt eg kan forstå, er det det som skjer.