Hadia Tajik (Arbeiderpartiet), 2017-11-30:
Saksordføraren er på eit anna oppdrag for Stortinget, så då legg eg saka fram for Stortinget på vegner av komiteen. Saka gjeld retten til å få pensjonsslippen frå Nav send i posten, for dei som ønskjer det. Eg vil starta med å takka forslagsstillarane for at dei nok ein gong reiser denne saka. Som det går fram av innstillinga frå komiteen, har Stortinget behandla saka ei rekkje gonger sidan Arbeids- og velferdsdirektoratet for eitt år sidan, hausten 2016, einsidig vedtok at brukarar av Nav som tek imot pensjon, uføretrygd, dagpengar, arbeidsavklaringspengar, tiltakspengar og tilleggsstønader, heretter berre skulle få utbetalingsinformasjonen digitalt på Ditt NAV. Det har vore fremja fleire representantforslag om saka, og ho har vore drøfta i fleire skriftlege spørsmål. Saka har òg vore behandla i samband med revidert nasjonalbudsjett, og ho har vore tema i fleire spørjetimar. Eit vesentleg tema har då vore om pensjonsslippen er såkalla viktig post, for viss pensjonsslippen vert definert som viktig post, har brukarane ein rett til å reservera seg mot å ta han imot i digital form. Eit samrøystes storting bad difor 9. juni 2017 regjeringa om å koma tilbake til Stortinget med ei utgreiing av omfanget av problemet rundt elektronisk utsending av pensjonsslippar og kostnadsramma ved å definera pensjonsslippen som den typen viktig post som brukarane kan reservera seg mot å få digitalt. Svaret frå regjeringa ligg føre. I statsbudsjettet for 2018 opplyser regjeringa at det er frå 500 000 til 600 000 pensjonistar og uføre som enten aktivt har reservert seg mot digital post, eller som ikkje er registrerte som digitale brukarar. Spørsmålet om kva som er viktig post, vert ikkje problematisert og heller ikkje drøfta. Det meiner fleirtalet i komiteen er ei svakheit ved tilbakemeldinga til regjeringa, men er samtidig klar over at regjeringa tidlegare har gjeve uttrykk for at dei ikkje ser på pensjonsslippen som viktig post, på den måten at brukarane kan reservera seg. Fleirtalet i komiteen er ueinig med regjeringa i den vurderinga. Fleirtalet konstaterer at viktige brukarorganisasjonar òg er ueinige med regjeringa i den vurderinga. Informasjon om endringar i inntekt er viktig for alle, ikkje berre for brukarar av Nav, men òg for brukarar av Nav. Då komiteen heldt høyring i saka, var det ikkje veldig mange som møtte opp, men Pensjonistforbundet møtte. Det same gjorde Norges Blindeforbund. Til saman representerer dei nærmare 220 000 brukarar av Nav. Me fekk klare tilbakemeldingar frå begge organisasjonane om at ein må sjølv kunna velja om ein vil ha pensjonsslippen digitalt eller på papir. Sjølv om utgangspunktet var litt forskjellig for dei to organisasjonane, hadde dei i alle fall den fellesnemnaren at respekt for brukarane av offentlege tenester var det sentrale – at ein ikkje skal gløyma at forvaltninga er til for brukarane, og ikkje omvendt. Pensjonistforbundet viste til at mange av deira medlemer verken har eller kjem til å skaffa seg pc eller nettbrett. Det er ei framand verd. Det bør me ha respekt for. Telefon er meir kjend, men det å nå igjennom til Nav på telefon kan vera ein tolmodsprøvelse for dei fleste. Ein del av Blindeforbundets medlemer er racerar på digitale medium, men ikkje alle. I tillegg kjem òg at innloggingsprosessen kan vera ganske krevjande for synshemma. Ei felles tilbakemelding frå dei to organisasjonane er at mange av deira medlemer vil ha behov for assistanse frå andre for å henta ut digital informasjon. Det betyr at dei må gje frå seg sensitiv informasjon til ein tredjeperson – både bankID, passord, brukarnamn og kodar. Det er mindre risiko ved å få assistanse til å lesa opp skriftleg informasjon, og dessutan vil òg mange av dei vera i stand til sjølve å kunna lesa informasjon på papir, enten direkte eller ved bruk av hjelpemiddel. Det møtte ingen frå organisasjonane for døve, men det skal ikkje så veldig mykje fantasi til for å førestilla seg kva for problem det kan føra med seg for personar med redusert høyrsel, eller ingen høyrsel i det heile, å få med seg det som vert lese opp på telefon, når ein endeleg måtte koma igjennom til Nav. Oppsummert handlar denne saka om å yta god service til brukarane av offentlege tenester, og fleirtalet i komiteen legg vekt på det. Me konstaterer at Høgre–Framstegsparti-regjeringa har ei anna tilnærming. Det synest me er leitt. Arbeidarpartiet vil subsidiært støtta forslag nr. 2, frå Kristeleg Folkeparti i denne saka.