Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2021-06-17:
SV støttar også forslaga frå Senterpartiet og Arbeidarpartiet. Det er gode forslag. Eg håper posisjonen les dei og vurderer dei sterkt. Det er jo ein tendens til at alt som kjem frå opposisjonen, skal ein automatisk stemme ned. Det har nesten gitt komiske utfall. Den mest omfattande handelsavtalen sidan EØS-avtalen har det blitt sagt at dette er, og det trur eg stemmer. EØS-avtalen blei grundig debattert i det offentlege rom. Eg spurde representanten Lundteigen om kor lang tid ein eigentleg brukte på den debatten i 1992. Det var mykje tid. To veker har ein fått til denne avtalen – to veker. Vi hadde ei høyring berre ei lita helg etter at Stortinget fekk sendt over avtalen, og det var enormt mange organisasjonar og rørsler i det norske samfunnet som ikkje eingong hadde fått med seg at det var ei høyring, og knapt hadde fått sett seg inn i avtalen. Dette føyer seg inn i ein trend der ein betraktar demokratiet som noko som er byrdefullt, der folket er ei byrde for styringa til staten. Når ein ikkje involverer folk i den mest omfattande handelsavtalen sidan EØS-avtalen, som er av omfattande betyding for folk flest, og dei ikkje eingong har moglegheita til å setje seg inn i dette, da har vi eit demokratisk problem. At presidentskapet i det norske storting kan gå god for ein sånn type behandling, synest eg er ganske sjokkerande. Den internasjonale trenden der vi ser at demokratiet blir svekt i land etter land, begynner gjerne innetter i eit demokrati, der ulike former for teknokrati eller ekspertvelde og også autoritære krefter begynner å utfordre ulike typar demokratiske prinsipp. Vi skal ikkje vere så naive og tru at vi ikkje har element av den typen utvikling også i vårt eige land. Dette er eit veldig godt eksempel på korleis ein køyrer over demokratiet, nektar ein open prosess og berre dundrar det gjennom i Stortinget på ufatteleg kort tid. I demokratiets namn meiner vi i SV at dette burde utsetjast, slik at folk faktisk kan setje seg inn i avtalen, at han faktisk kan diskuterast, at ulike viktige rørsler – fagrørsla hadde ikkje eingong fått med seg at det var ei høyring – kan bli høyrde. Derfor meiner vi at det ikkje er grunnlag for å stemme for avtalen, og at dette må utsetjast. Ein bør utsetje avtalen og ikkje stemme for han. Så til sjølve avtalen: Han legg opp til ganske nye måtar å tenkje handelsavtalar på, mykje meir regelstyrt, med bruk av negativ listing, frys og skralle, forbod mot ytingskrav, nasjonal behandling og preetablering av investeringar, forbod mot toll på digitale tenester og utstrekt regulatorisk samarbeid osv., osv. Det er ingen i denne salen som aner omfanget av dette, det veit eg. Og det trur eg knapt statsråden veit. Vi i SV har grave i kva betydinga av ytingskrav er, altså det å kunne stille krav til investeringar som blir gjorde frå britisk side i Noreg. Vi ønskjer f.eks. å byggje opp ei flytande havvindnæring i dette landet. Da vil det vere naturleg at det kan bli knytt ytingskrav til investeringar, sånn at vi kan byggje opp næring og industri på norske premissar. Det blir det forbod mot, ser det ut som, i denne avtalen. Det er eit veldig viktig verktøy i arbeidet vårt med eit grønt skifte og med å etablere nye industriar som ikkje er olje og gass. Eit veldig viktig forslag som kjem frå Senterpartiet, gjeld nye tenester, at ein integrerer dette – elles vil det for all mogleg framtid vere liberalisert. Eg veit ikkje kva type glaskule ein har i regjeringa, men det er altså ei bandlegging av korleis ein skal tenkje politisk om velferdsstat osv. i all mogleg framtid. Og det skal gjennomførast på to veker, utan offentleg debatt. Så her har vi store spørsmål utan svar, og vi i SV er sterkt kritiske til og veldig bekymra for måten dette blir behandla på av det norske storting, som skal vere forsvararen av det norske demokratiet. Her har ein verkeleg ikkje gjort den jobben ein er sett til å gjere. Eg tar opp forslaga frå SV.