Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2015-02-05:
Dette er jo ein gjengangar. Eg har ikkje hatt gleda av å diskutere dette tidlegare i Stortinget, men ein rask titt på tidlegare debattar viser at dette med leiarløningar har vore noko ein har diskutert om og om og om igjen, og omtrent alle parti har sagt at dette er alvorleg – leiarløningane skal ikkje vere lønsleiande i dette samfunnet, dette på vi ta på alvor. Det har ein skrive i merknader, som ikkje har hatt noka betydning. Så har det ikkje skjedd noko, og folk har inga tiltru, ingen tillit til at politikarane verkeleg kan styre den lønsfesten som faktisk har skjedd i statseigde selskap, føretak osv. Thomas Piketty, den franske økonomen, skreiv nyleg det store verket «Kapitalen i det 21. århundre». Der er det – veldig kort summert opp – ein hovudbodskap: Realavkastinga på investert kapital har vore større dei siste tiåra enn veksten i den generelle økonomien. Ein får altså meir igjen ved å investere pengar i selskap og andre stader enn den generelle veksten i samfunnet er. Over tid vil det stadig auke forskjellane i samfunnet. I Noreg er vi meir sosialistiske enn marknadsliberalistiske – alle partia, truleg. Men det som er den norske suksessen, er nettopp at vi har små forskjellar, vi har eit samanpressa lønssystem. Det gjer at arbeidarar og leiarar kan sjå kvarandre inn i auga, og det har ikkje skapt elitar som lever heilt andre typar liv enn andre. Ein skaper ein solidaritet på arbeidsplassen og i samfunnet som vi veit – og som er godt dokumentert – skaper gode samfunn. Dette handlar jo om å skape ein kultur, den kulturen har vist seg å vere ekstremt effektiv også økonomisk. Vi er eit av dei mest produktive landa i den vestlege verda. Vi har eit samfunn som fungerer ekstremt bra, sjølv med små forskjellar. Det er oppskrift på suksess. Så har vi ei blå-blå regjering som ved kvar korsveg, anten det er formuesskatt, arveavgift og no da leiarløn, ikkje løftar ein finger for noko anna enn å auke desse forskjellane. Det er i strid med den norske modellen, det er i strid med den norske kulturen, å føre eit sånt prosjekt, som eg er heilt sikker på vil auke forskjellane i det norske samfunnet ved neste kartlegging. Det seier noko om kor lojaliteten ligg – ligg den hos leiarane, eller ligg den i folket? SV sitt forslag er ikkje spesielt radialt. Vi tar utgangspunkt i statsministerens grunnløn. Så legg vi på pensjonsordninga, og så har vi sagt pluss pluss, for det er også ei rekkje naturalytingar som er knytte til eit sånt embete. Da er vi komne opp i ein sum på godt over 2 mill. kr i maksløn for leiarar i statseigde selskap, føretak osv. Det er inga låg løn. Det er inga låg inntekt ein skaper på den måten. Som nemnt tidlegare: Det er ingen samanheng mellom høg løn og kompetente leiarar. Det er ingen samanheng mellom høg løn og selskap som går bra. Men det er ein samanheng: Når ein sit nær honningkrukka, har ein ein tendens til å løyve seg sjølv ekstra mykje. Det er den kulturen vi her foreslår at vi skal ta eit oppgjer med. Eg synest det er positivt at det er så mange i denne salen som er einige i at dette er eit problem, og i merknader seier at her må ein kome tilbake igjen med noko. Men eg vil gjenta: Dette har vi gjort før; det er på tide å handle. Eg har inga tru på at den blå-blå regjeringa vil kome tilbake med noko som liknar på dette. Dersom det skjer, hiver eg meg rett på plingfesten saman med Gundersen – men det har eg lite tru på. Så eg vil igjen oppfordre representantar som meiner dette er viktig, å vurdere på nytt om ein kanskje kunne gje støtte til SVs forslag, som vil bidra til den norske modellen, bidra til den norske kulturen som har vist seg å vere den store suksessen den blei. Eg vil til slutt ta opp dei forslaga som SV har i denne saka.