Ingebrigt S. Sørfonn (Kristelig Folkeparti), 2005-12-06:
Norsk økonomi er god. Aldri før har fleire vore i jobb, og aldri har det vorte etablert så mange nye bedrifter. Samarbeidsregjeringa snudde pessimisme i næringslivet til optimisme. Det har igjen gjeve kreativitet og vilje til investering og nyskaping. Det er viktig at næringspolitikken tek vare på dagens bedrifter, og at ein legg til rette for utvikling og nyskaping. Mange av dei produkta og dei tenestene som i dag finansierer velferda vår, fanst ikkje for få år sidan. Og mange av dei bedriftene me skal leva av i framtida, er enno ikkje etablerte. Samarbeidsregjeringa sitt budsjettforslag for 2006 har ein god næringsprofil. Det ville ha gjeve vekst og utvikling i næringslivet. Som kjent er dette den viktigaste føresetnaden for å sikra velferd og tryggleik for den enkelte. Kristeleg Folkeparti satsar på forsking og utvikling. Forskningsfondet ville med Samarbeidsregjeringa sitt forslag ha vore på 75 milliardar kr i 2006. Det er ein ganske stor auke – frå 10 milliardar kr i 2001. Me ville ha auka løyvingane til næringsretta forsking, innovasjon og forenkling med ca. 650 mill. kr. Det ville ha styrkt viktige felt i næringspolitikken. Den næringsretta forskinga er innretta for ytterlegare styrking av sektorar der Noreg har kompetanse og utviklingspotensial. Vårt forslag ville ha styrkt Innovasjon Noreg sitt verkemiddelapparat betydeleg. Det ville ha kome mange til gode. I Kristeleg Folkeparti er me litt skuffa over at Stoltenberg-regjeringa reduserer viktige verkemiddel som trengst for å vidareføra den positive utviklinga i næringslivet. Eg må innrømma at eg ikkje heilt greier å følgja logikken i den raud-grøne regjeringa si tenking, når dei seier at dei vil stimulera næringslivet, men samtidig skjerpar skattetrykket for bedriftene, eller når dei seier at dei vil stimulera forsking og utvikling, men samtidig kuttar i Forskningsfondet. Dette er ingen skattedebatt, men det er vanskeleg å forstå at me ikkje fekk støtte for å auka avskrivingsatsane for maskin og utstyr frå 20 pst. til 25 pst. For det første er dette kjempeviktig med tanke på investeringar i norske bedrifter. For det andre var SV i valkampen – noko som eg òg var inne på i replikkrunden – krystallklåre på at dette omtrent var den einaste skatteletten dei kunne støtta. Regjeringa sitt opplegg på dette feltet kostar norske bedrifter 1,5–1,6 milliardar kr. Kristeleg Folkeparti ønskjer å møta nye utfordringar i landbruksnæringa på ein offensiv måte. Me treng tiltak som kan gje både optimisme og tru på framtida. Kreativitet og nyskaping må stimulerast, samtidig som grunnlaget for det tradisjonelle og berande landbruket må sikrast. Det må leggjast til rette for gode ordningar ved generasjonsskifte og ved anna overtaking av landbrukseigedomar. Me treng eit levande landbruk i heile landet. Eit levande landbruk er hjørnesteinen for levande bygder. I tillegg følgjer det mange gode og trygge arbeidsplassar i kjølvatnet av sjølve landbruksnæringa. I Soria Moria-erklæringa er det mange fine programformuleringar og gode målsetjingar. Luftige ønske er likevel ikkje nok. Myndigheitene sin påverknad skjer først og fremst gjennom budsjettvedtak og fastsetjing av andre rammevilkår. I budsjettet frå Stoltenberg-regjeringa kan det til tider vera vanskeleg å sjå samsvaret mellom liv og lære. Bondelaget seier i ein kommentar til Regjeringa sitt budsjett at trass i ein viss auke i jordbruksfrådraget, inneber det som er vedteke, ein betydeleg skatte- og avgiftsauke for landbruket. Bondelaget peikar på fleire forhold her, m.a. formuesverdien – på jordbrukseigedomar – som vert auka med 25 pst. Dette vil påføra næringa auka utgifter på mellom 50 og 100 mill. kr. Eg har allereie nemnt avskrivingssatsane på maskinar og utstyr, som òg rammar landbruksnæringa. Årsavgifta for traktorar aukar med 30 mill. kr. Eg deler eigentleg Bondelaget si uro og undring over at det lyftet som vart lova i Soria Moria, ikkje vart noko av. Tvert imot betyr den nye kursen til Regjeringa ei skatteskjerping for landbruket. Det budsjettet som no er vedteke, betyr altså i praksis ei ikkje ubetydeleg forverring av rammevilkåra for landbruket. Det er ein kurs som går i motsett lei av det som Kristeleg Folkeparti ønskjer. Samarbeidsregjeringa la fram eit godt og offensivt budsjett for vidareutvikling av fiskeri- og havbruksnæringa. Grunnlaget for lønsemd i heile næringa ligg godt til rette med den politikken som har vore ført dei siste åra. Stoltenberg II har gjort få endringar i Samarbeidsregjeringa sitt forslag til budsjett for Fiskeri- og kystdepartementet. Det er bra! Bra er det òg at Nasjonalt institutt for ernærings- og sjømatforsking, NIFES, i Bergen har fått ei auka løyving på 3 mill. kr i forhold til 2005. Dei er langt framme når det gjeld forsking på ikkje minst framandstoff i sjømat. Trygg sjømat er viktig. Noreg er eit av dei landa i verda som er lengst framme når det gjeld sjømatforsking. Spesielt i den utanlandske marknaden er dette viktig. Sjømat er jo ein av våre viktigaste og største eksportvarer. I Kristelig Folkeparti meiner me at det er så viktig med det arbeidet som vert drive i Nasjonalt institutt for nærings- og sjømatforsking at me føreslår ytterlegare 5 mill. kr til føremålet. Med vårt opplegg ville faktisk NIFES fått ei auka løyving på 8 mill. kr. Ressurskontroll er viktig for å halde oppe eit berekraftig fiske. Det er fleire faktorar som utgjer kontrollen med uttak av fisk i våre farvatn. Samarbeidsregjeringa hadde overfiske i fokus. Styrking av Kystvakta, auke av ressursane til overvaking og kontroll og sterkare fokusering i dei internasjonale forhandlingane på overfiske har vore tiltak for å få kontroll med både overfiske og ulovleg verksemd i havet. Difor støttar òg Kristeleg Folkeparti den føreslegne auken på 15 mill. kr til auka ressurskontroll. Fiskerinæringa har vore gjennom store endringar dei siste åra. Det overordna siktemålet har vore å leggja til rette for lønsemd i næringa. Ei fiskeri- og havbruksnæring som tener pengar, er eit gode, ikkje berre for verksemdene, for dei tilsette og for kystsamfunnet, men faktisk for heile storsamfunnet. Eit viktig verktøy i fiskeripolitikken har vore strukturkvoteordningane. Den tenkjepausen, med bråstopp som konsekvens, som fiskeriministeren har gått inn for når det gjeld gjennomføring av denne ordninga, har skapt betydeleg uro og usikkerheit. Sjølv om Regjeringa her delvis har lytta til næringa og prøvt seg med smertelindring, har bråstoppen likevel skapt unødvendig uro og usikkerheit i ei næring som så sårt treng stabilitet og føreseielegheit. Norsk næringsliv er veldig avhengig av gode eksportvilkår. Noko av det verste som kan skje, er at me får ei for sterk norsk krone. Difor er finanspolitikken ein viktig del av myndigheitene sin næringspolitikk – eller av innhaldet i verktøykassa, som er den nye uttrykksforma no. I Kristeleg Folkeparti vil me gjera det me kan, for at den sunne styringa av norsk økonomi skal fortsetja, og for at verkemiddel og rammevilkår for norsk næringsliv skal haldast oppe på eit slagkraftig og funksjonelt nivå.