Heidi Grande Røys (Sosialistisk Venstreparti), 2007-12-11:
Regjeringa legg stor vekt på at konkurranselova og reglane om offentlege innkjøp skal vere effektive verkemiddel for å fremje konkurranse. Det er viktig for å sikre effektiv ressursbruk for samfunnet og gode og rimelege varer og tenester til forbrukarane. Desse regelverka set rammer for næringslivet si åtferd i marknaden og sikrar at konkurransen skjer i kontrollerte, samfunnstenlege former til beste for oss alle. Det gjeld i dei aller fleste marknadene. Difor er det òg viktig med eit sterkt konkurransetilsyn med klåre fullmakter. Med den vekta som Regjeringa legg på konkurranse og effektive marknader, er det sjølvsagt for denne regjeringa at konkurransepolitikken må vere under politisk kontroll. Eit samla storting har då òg i førre periode utforma konkurranselova slik at det er mogleg. Eg har merka meg at opposisjonen er kritisk til at Regjeringa ut frå politiske omsyn har gjort om nokre av Konkurransetilsynet sine vedtak. Opposisjonen overdriv betydninga av dette. Ein følgde nøyaktig same praksis i førre periode. Men dei få eksempla som vi har, viser at Regjeringa aktivt styrer konkurransepolitikken, og at vi i enkelte tilfelle òg har eit anna syn enn opposisjonen på avveginga mellom omsynet til konkurranse og omsynet til andre viktige politiske mål. Eg har merka meg at Høgre òg er kritisk til at departementet har gjort om Konkurransetilsynet sine vedtak i fusjonssaker på fagleg grunnlag. Dette er urovekkjande. Forvaltningslova byggjer på at det er høve til å klage inn eit forvaltningsvedtak for ein overordna instans. All erfaring viser at enkelte vedtak då vert omgjorde av klageinstansen. Departementet si faglege prøving av tilsynet sine vedtak i klagesaker er såleis viktig for fusjonspartane sin rettstryggleik. Regjeringa meiner at konkurranse ikkje alltid er eit riktig verkemiddel for å nå viktige samfunnsmål, og eg er glad for at representanten frå Kristeleg Folkeparti òg var inne på det same. For å løyse problem knytte til marknadssvikt, som t.d. forureiningar, og naturlege monopol, som i kraftnettet, er det påkravd med andre former for offentleg styring og kontroll. Difor har Regjeringa i Soria Moria-erklæringa slått fast at ein innan viktige område som helse, omsorg og utdanning skal byggje på fellesskapsløysingar og styrkje ansvaret til det offentlege. Offentlege innkjøp i stat og kommune utgjorde ca. 248 milliardar kr i 2006. Regjeringa legg difor stor vekt på at reglane om offentlege innkjøp skal sikre reell konkurranse om leveransar til stat og kommune, slik at desse ressursane vert utnytta mest mogleg samfunnstenleg og effektivt. For å få dette til må regelverket vere kjent, det må vere forstått, og det må ikkje minst vere etterlevd. KOFA har på mange måtar vore ein suksess, og er viktig for at det offentlege følgjer innkjøpsreglane. Som næringskomiteen har vore oppteken av ved fleire høve i spørsmål til og debattar med meg, har sakshandsamingstida i KOFA i ein periode vore eit problem. For å gi KOFA høve til å få ned restansane har Regjeringa sytt for ekstraløyvingar i ein periode. Samstundes har eg sett krav til nemnda om at det gjennomsnittleg ikkje skal gå meir enn tre månader frå ein leverandør sender inn ein klage, til saka er ferdig opplyst gjennom sekretariatet sitt arbeid og nemnda har gjort vedtak. Eg er tilfreds med at KOFA no har nådd det målet. På eitt år har vi fått ned restansane frå eitt år til tre månader. Det skal KOFA ha skryt for, men det er sjølvsagt òg viktig å fokusere på å halde sakshandsamingstida nede i det komande året. Det er ikkje lenger trong for ekstraordinære midlar for å få det til. No har ein etablert rutinar, ein har fått kompetansen på plass. Vi må halde fokus der, samtidig som vi seier at vi skal halde fokus på god og rask sakshandsaming. I 2007 fekk KOFA rådvelde til å sanksjonere ulovlege direkte innkjøp, som er det grovaste brotet på reglane, med eit gebyr på inntil 15 pst. av kjøpet. Det skal òg sjølvsagt medverke til å få betre etterleving av reglane. Det er jo ein prosentsats som vil svi når ein gjer direkte ulovlege innkjøp. Frå nyttår av vert Direktoratet for forvaltning og IKT etablert. Det skal få ei særskilt oppgåve med satsing på offentlege innkjøp, m.a. gjennom kunnskapsspreiing og informasjon om offentlege innkjøp og gjennom å utvikle, drifte og vere pådrivar for bruk av elektroniske løysingar. Eg er ikkje i tvil om vi har behov for den typen organ. Vi ser at det er mange brot på det offentlege innkjøpsregelverket både blant kommunar og blant statlege verksemder. Vi treng verktøy for å få dei brota fjerna.