Jette F. Christensen (Arbeiderpartiet), 2011-12-01:
Eg skal òg gje interpellanten skryt for at han har teke opp dette temaet i stortingssalen. Det er veldig viktig. Men så lurer eg på – og det skal han ikkje ha skryt for – kva som eigentleg skjedde i byrjinga av innlegget? Ikkje berre var det pappaperm som var grunnen til at me ikkje har fått gjort noko meir med valdtektsbølgja, men òg trillegrupper var ei av årsakene til at me framleis har valdtekter her i landet. Og då må eg berre minne representanten Tetzschner om at Høgre faktisk stemte for det forslaget. Berre så det er sagt. Me er komne eit langt stykke på veg etter fleire veker med valdtektsdebatt. Me har endeleg fått ei breiare forståing av at valdtekt ikkje handlar om offeret. Valdtekt handlar aldri om offerets oppførsel, påkledning, lokalitet eller rus, og det var ikkje gjeve at det var debattklimaet. Det var heller ikkje debattklimaet for litt over ein månad sidan, då me begynte å snakke om dette. Valdtekt startar i hovudet til ein overgripar som synest at det å stele tilgang til eit anna menneske er greitt. Som politikar kan ein aldri høyre seg sjølv seie: Som jente, pass på å ikkje gå aleine heim, pass på kor full du er, pass på kva du har på deg! Kanskje kan du ringe nokon på veg heim? Kanskje kan du ta taxi? Ei slik privatisering av utryggleikskontrollen er ikkje ein politikar verdig. Råd til jenter om kleskode, kvar og når me skal gå, høyrer ingen stad heime i ein valdtektsdebatt. Me jenter, me kan tenkje sjølve. Me treng ikkje råd, me treng handling. Valdtekt er ein tragedie for ofra, familiane deira og dei næraste. Det er det ingen tvil om. Valdtekt stel ikkje berre offerets tryggleik, men heile samfunnets tryggleik. Fråvere av den tryggleiken et opp fridomen vår, fridomen til å stå og gå i det offentlege rommet, når, kva tid og kor det måtte passe. Ufrie menneske er ikkje trygge. Dette rammar ikkje berre dei som er på veg heim, men òg dei som er på veg til jobb før det blir lyst om morgonen. Overfallsvaldtekter er overrepresenterte blant dei som er nye i landet vårt. Relasjonsvaldtekter blir i overvekt utførte av etnisk norske. Me kan ikkje stengje nokon ute eller inne av den grunn. Skjenking har kome inn i debatten. Til det må eg berre seie at eg trur ikkje at øl gjer nokon til valdtektsmann. Det er det haldningar som gjer. For meg er det vanskeleg å sjå at det å avgrense skjenketida med 1 time vil få potensielle valdtektsmenn på betre tankar. Me må endre haldningar hos folk. På skular, på arbeidsplassar, på asylmottak, i syklubbar, i lag og foreiningar og i religiøse samfunn må me ha ein grundig og vedvarande diskusjon om kva slags haldningar me skal ha til kvarandre i samfunnet vårt. Overgrepsførebygging må inn i skuleverket. I tillegg må me i mykje større grad enn i dag fokusere på det i introduksjonsprogrammet. Me må saman krevje plass til den debatten som me alltid må ta ein annan gong, som me alltid må ta seinare. Det finst gutar i dette landet som ikkje eingong veit at dei har valdteke nokon. Me må kunne diskutere tiltak for neste helg og neste generasjon samtidig. Det er vårt, samfunnets, ansvar å gjere gatene og heimane trygge. Når eg seier samfunnet, meiner eg stat, kommune, fylkeskommune og enkeltmenneske i alle dei ulike rollene me har i løpet av livet. Me kan ikkje akseptere at innbyggjarane blir verande utrygge, og late kvar kvinne og mann for seg sjølv. Då må regjeringa gjere sitt. Kva slags tiltak som er sette inn på både kort og lang sikt, har justisministeren på ein glimrande måte gjort greie for. Oslo kommune har reagert, og folk i Oslo har teke ansvar og gått i gatene. Me bør diskutere kvifor det å setje inn konkrete akutte tiltak lokalt sit så langt inne. Det sit godt inne i Bergen også, der partiet til representanten Michaelsen, som etterlyste akutt handling, er med og styrer. Etter over ein månad med debatt, der me har nytta moglegheita til å førebyggje valdtekt, har byrådet i Bergen i dag sagt at dei vil ha lys på nokre av dei mørke stadene. Me må skape betre medvit lokalt om konkrete førebyggjande tiltak. Byrommet må gå gjennom nokre endringar som gjer at valdtekt ikkje blir ynskt velkommen. Me må rydde opp i busk og kratt, me må få lys der det er mørkt, og dei som allereie er gjester i byrommet når det er mørkt – taxisjåførar, utelivsnæring, securitasvakter og tilsette ved døgnopne kioskar – bør få moglegheit til å yte ansvar og få felles møteplassar der dei kan melde frå om forslag til korleis me kan løyse den felles utfordringa me har. Vårt felles våpen i kampen mot valdtekt er at alle må gjere det dei kan, der dei er.