Anita Apelthun Sæle (Kristelig Folkeparti), 2004-02-26:
Vi skal ikkje diskriminera. Noreg skal vera eit tolerant samfunn. Men historia både frå fortid og notid viser at dette ofte langt frå er verkelegheita. Det finst eit utal av eksempel på at menneske som ikkje er innafor A4-formatet, vert forbigått i arbeidslivet. Det gjeld funksjonshemma og innvandrarar. Sjølv om dei har imponerande kvalifikasjonar, slit dei med å koma inn på arbeidsmarknaden. Ofte er desse gruppene også dei første som vert skvisa ut av ein stram arbeidsmarknad. Slik vil vi ikkje ha det. Kristeleg Folkeparti støttar derfor heilt og fullt opp om endringane i Ot.prp. nr. 104, der Regjeringa føreslår klarare reglar i arbeidsmiljøloven, reglar som sikrar betre vern mot forskjellsbehandling og diskriminering i arbeidslivet. Forbodet mot diskriminering handlar om likebehandling og fridom for det enkelte mennesket til å delta på lik linje og på like vilkår med alle andre utan å verta diskriminert. Nytt i loven er forbodet mot forskjellsbehandling på grunn av alder – det er bra. Å vera utdatert som 50-åring er ressurssløsing av dimensjonar. Det kan vanskeleg einast med intensjonane i avtalen om eit inkluderande arbeidsliv, heller ikkje med forslaget frå Pensjonskommisjonen om eit lengre arbeidsløp. Vi har tru på at lovendringane vil få augo opp hos arbeidsgjevarar som i dag ikkje ser verdien av lang arbeidserfaring og brei kompetanse. Dei funksjonshemma sine organisasjonar var i høyringane opptekne av bruken av omgrep i loven. Vi synest det er fornuftig å høyra på dei som har skoen på. Då dei gjorde oss merksame på at «arbeidstakere med varig redusert arbeidsevne» burde endrast til «arbeidstakere med funksjonshemming» i samband med arbeidsgjevar si plikt til å tilretteleggja arbeid, ja, så var det eit godt forslag, som vi tok til etterretning. Like eins har vi imøtekome forslaget om å sidestilla omgrepet «diskriminering» med «forskjellsbehandling». Sjølv om desse omgrepa er juridisk synonyme, er vi samde i at folk flest ser nyanseforskjellar som bør atterspeglast i loven. Politisk fridom, organisasjonsfridom og ikkje minst trusfridom er grunnleggjande verdiar i eit levande demokrati. Men ein kan ikkje krevja andre sin talarstol for å fremma sine synspunkt. Nettopp derfor er Kristeleg Folkeparti svært oppteke av at unntaksreglane i arbeidsmiljøloven § 55 A vert vidareførte. Nettopp derfor er det viktig at arbeidsgjevar kan etterspørja politiske, religiøse eller kulturelle syn dersom «slike opplysninger er begrunnet i stillingens karakter eller dersom det inngår i formålet for vedkommende arbeidsgivers virksomhet å fremme bestemte politiske, religiøse eller kulturelle syn», som det heiter i lovteksta. Det ville vera heilt absurd dersom livssynsorganisasjonane ikkje sjølve skulle kunna avgjera kven dei vil tilsetja, og kva kriterium som skal gjelda for kva stilling. Det er ikkje diskriminering, men det er eit vern om retten til å ha haldningar som ikkje er i samsvar med fleirtalets. Det er når ein er usamd, at toleranse er verdifullt. Det forbausar meg stadig at både Arbeidarpartiet og SV argumenterer for å fjerna eller innsnevra unntaka i loven, men det er samfunn før som har forsøkt seg med kontroll og reguleringar langt inn i organisasjonsliv, trussamfunn og familieliv. Då taper ein alle gode prinsipp. Då taper ein fridomen, og fridomen er faktisk grunnlaget for noko av det mest dyrebare vi har, nemleg demokrati og folkestyre. Derfor vil vi oppretthalda dei unntaka som § 55 A har, og som no vert vidareførte i 54 D, utan forandring.