Helge André Njåstad (Fremskrittspartiet), 2013-10-22:
Det har vore hyggjeleg å følgja trontaledebatten i dag og registrera at kommunesektoren har fått stor plass og mykje god omtale. Kommunane er viktige for vårt demokrati. Heilt sidan 1837, då me fekk formannskapsloven, og fram til i dag har kommunane spelt ei viktigare og viktigare rolle for folket – for innbyggjarane. Nye oppgåver har dei fått fortløpande, og kommunane har løyst dei på ein svært god måte. Det er nemleg slik at jo nærmare innbyggjarane ein er, jo betre blir vedtaka og jo betre blir prioriteringane. Derfor er eg ein stor tilhengar av lokalt sjølvstyre og av kommunesektoren generelt. Eg er derfor svært takknemleg for at partiet mitt har gitt meg sjansen til å sitja i kommunal- og forvaltningskomiteen her på Stortinget, etter 14 år som lokalpolitikar. Mine beste augneblink som lokalpolitikar har vore når eg har hjelpt folk med dei heilt enkle sakene, dei daglegdagse problemstillingane, som at dei skal byggja på huset, byggja seg eit naust, få til eit kulturarrangement eller skilja frå ei tomt til etterkomarane sine. Spennet er veldig stort med omsyn til kva ein lokalpolitikar får oppleva, og ein er heile tida tett på innbyggjarane. Derfor er eg svært glad for at den politiske plattforma til Høgre og Framstegspartiet så tydeleg anerkjenner det lokale sjølvstyret, og at det alt i innleiinga står: «Regjeringen vil bidra til en enklere hverdag for folk flest. Mer makt og myndighet må overlates til lokalsamfunnet.» Plattforma har gjennomgåande tillit til det lokale sjølvstyret og dei tankane og dei haldningane som blir sette pris på i Kommune-Noreg, og som gleder fleire enn meg. Regjeringa og samarbeidspartia har sagt at det skal gjennomførast ei kommunereform. Dette har blitt tatt litt ulikt imot. Nokon helsar velkommen ein prosess for å diskutera ei vidareutvikling av kommunesektoren, og nokon tolkar det som at ein skal sitja i Oslo og teikna eit kart. Me har ikkje tenkt å teikna noko kart frå Oslo. Dette skal vera ein prosess der Stortinget blir invitert med tidleg, og eg håpar så mange parti som mogleg vil vera med på dette arbeidet. Men det kanskje aller viktigaste: Kommunane skal vera med i denne prosessen. Dei skal få lov til å bidra. Hovudmålet er ikkje å teikna kart; hovudmålet er å styrkja lokaldemokratiet ytterlegare, slik at kommunane i framtida òg skal kunna tilby gode tenester med høg kvalitet for innbyggjarane. Me er innstilte på å gi kommunane endå fleire nye oppgåver. Det er fordi kommunane lokalt veit best. Dei har vist heilt sidan 1837 at dei har løyst oppgåvene sine veldig godt. Ved nyttår, den 1. januar, er det akkurat 50 år sidan den førre store kommunereforma tredde i kraft, etter at Skei-komiteen hadde gjort sitt arbeid. Veldig mykje har skjedd i Noreg på 50 år. Avstandane har blitt mindre, nye løysingar innanfor teknologi har kome, så det er naturleg å sjå på om den geografiske inndelinga me har i dag, er den mest hensiktsmessige. Det kan godt henda at 428 kommunar ikkje er svaret med to strekar under med omsyn til kva som er den beste organiseringa. Bakgrunnen for å omorganisera kommunesektoren er å bruka ressursane smart og sikra gode fagmiljø både med tanke på dagens oppgåver og ikkje minst dei nye oppgåvene ein har tenkt å gi kommunane. Derfor må dette sjåast på, men landet er forskjellig. Derfor må kommunane vera med i denne prosessen, og det er heller ikkje aktuelt å setja – frå dette nivået – eit tal for kor mange innbyggjarar ein må vera for å vera eigen kommune. Så ynskjer me òg å koma med nokre positive økonomiske verkemidlar som vil gjera det attraktivt å slå seg saman. I dag er det element i inntektssystemet som er innretta motsett, slik at det kan vera ulønsamt med elles fornuftige samanslåingar. Dette er ting me må sjå på. Så gleder det meg veldig at regjeringa vil la kommunane få behalda meir av si eiga verdiskaping. Det er faktisk eit poeng at skal me anerkjenna det lokale nivået, må det i større grad leva av eigne inntekter framfor av overføringar frå staten. Skattemoralen til næringslivet vil òg vera større om inntektene deira blir igjen lokalt og blir investert i idrett, kultur, skular, barnehagar og eldreomsorg, enn om alt skal bli sendt til Finansdepartementet og så bli fordelt tilbake etter nokre nøklar. Derfor er eg veldig glad for at ein i regjeringserklæringa seier at ein skal sjå på selskapsskatten, og at ein del av han skal tilbakeførast til kommunane. Det aller kjekkaste med regjeringsplattforma for ein lokalpolitikar er å lesa formuleringa om Fylkesmannen og registrera at Fylkesmannen si makt overfor det lokale sjølvstyret skal avgrensast. Det trur eg er noko lokalpolitikarar – tverrpolitisk – har lese med stor glede. Dei ser fram til at ei regjering anerkjenner at det er dei lokale folkevalde som veit best kva som er best for kommunen, og ikkje Fylkesmannen.