Olaf Gjedrem (Kristelig Folkeparti), 1998-12-08:
I statsbudsjettet for 1999 har Regjeringa foreslått ei distriktspakke som tek sikte på å redusera folkeflyttinga frå utkanten til sentrale strok og på sikt stoppa denne. Dette er ei av Regjeringa sine viktigaste profilsaker. I det året som har gått, har Regjeringa teke fleire initiativ for å betra denne situasjonen. Først la ein til rette for å styrkja eit administrativt apparat som kunne leggja eit grunnlag for politisk satsing. Så har Regjeringa teke initiativet til ein debatt for å klargjera kva krefter som er i sving, og kva som kan gjerast for å endra desse slik at folk i større grad vil busetja seg i distriktskommunane i framtida. På kommunalkomiteen sin rundtur i Troms i haust fekk me mange oppmuntrande signal om at kommunane der kunne demma opp for folkefråflyttinga med ei viss hjelp frå sentrale myndigheiter. Alle kommunane ynsker ein ny offensiv, ei ny bevisstgjering blant politikarar og befolkninga, både i utkantstrok og i sentrale strok, for å få til ei felles satsing som motverkar sentralisering. Eg vil gje honnør til Framstegspartiet og Høgre som støtta Regjeringa si distriktssatsing i det framlagde budsjettet. Her blir reiskapane i denne store snuoperasjonen synleggjorde. Over ein halv milliard kroner skal nyttast i 1999 for å leggja forholda til rette, for det første slik at folk kan innsjå at dei òg kan ha det gode liv i distriktskommunar, og for det andre for å hjelpa lokale styresmakter og private initiativ til å utvikla trivselstiltak og arbeidsplassar slik at distriktsbusetjing framleis både er mogleg og ynskjeleg. Distriktssatsinga vil vera eit lagspel, der fleire myndigheitsnivå er avhengige av kvarandre og eit konstruktivt fellesskap. Difor er det svært viktig at lokale, private og offentlege instansar på regionalt nivå kan samarbeida med desse statlege initiativa for å få til eit resultat som kan gi betre grunnlag for ny vekst i distrikta. Dei treng dette etter fleire tiår med fråflytting og pessimisme. Eg vil gi uttrykk for eit sterkt håp om at desse pengane kan vera det avgjerande handslaget for at folk flest for alvor skal få tru på at det finst ei god og attraktiv framtid i Distrikts-Noreg. Dette vil òg avhjelpa dei pressproblema som vi ser i mange byar, og som har lett for å koma til uttrykk både når det gjeld levesett og i form av auka kostnader. Departementet varslar òg at dei vil leggja vekt på å stimulera til utvikling av kommunale bustadstrategiar og lokale handlingsplanar for bustadetablering. Husbanken skal samarbeida med kommunane om å leggja til rette for ein god lokal bustadpolitikk, slik at vanskelegstiltes levekår og buforhold kan betrast. Tilskot til utviklingsprosjekt for ein miljøvenleg bustadsektor, arbeidet med grøne miljøbyar, byggjeskikk, bustadforvaltning og samvirkeløysingar er òg prioriterte oppgåver. Derfor vert det foreslått ei løyving på vel 35 mill. kr for 1999 til tilskot til utvikling av bumiljø, bustadforvaltning og bustadpolitikk. Regjeringa foreslo at planperioden for eldresatsinga skulle utvidast frå fire til seks år. Dette bl.a. på bakgrunn av at fleire kommunar har gitt positiv tilbakemelding om at dette vil vera tenleg, då dei treng betre tid både til grundig planlegging og skikkeleg gjennomføring av byggjeprosjektene – ikkje minst for å skaffe det fagpersonellet som er nødvendig for ei forsvarleg drift. I budsjettinnstillinga frå komiteen går det fram at ein må støtte opp om at dei kommunane som ikkje får utnytta investeringsstøtta i meir enn fire år, kan få investeringsstøtte i ytterlegare to år. Dette vil ikkje resultera i ei forseinking, og dei kommunane som har planane klare for utbygging, kan gå i gang med dette neste år. Når det gjeld innvandring til Noreg, er det spesielt viktig at ein får kortast mogleg saksbehandlingstid, både av omsyn til asylanten og av omsyn til integreringsprosessen for den enkelte. Det er positivt at dei nye mottaka som er etablerte, er spreidde over heile landet. Det er viktig at det i mottaka vert lagt til rette for at asylsøkjarane kan få eit aktivt liv ved at dei tek hand om flest mogleg av dei praktiske oppgåvene og raskt startar med språkopplæring. Det er positivt at Regjeringa held på med endring av lovverket, slik at det ikkje vert noko til hinder for at asylsøkjarar og flyktningar kan få tilbod om arbeid straks etter at dei har kome til asylmottaket. Me foreslår i komiteen at denne saksbehandlingskapasiteten blir auka med 3 mill. kr. Budsjettet som ligg føre, har ein vekst på 1,25 pst. for kommunane. Det er ei positiv utfordring for kommunane, og me vil tru at 1999 vert eit godt år for kommunane i eit spanande samspel med sentrale styresmakter.