Frida Melvær (Høyre), 2020-11-03:
Utfordringane med isolasjon i fengsel har vore debatterte ved fleire anledningar her i Stortinget dei seinare åra – utfordringar som vi tek på største alvor. Temaet vart på nytt aktualisert i den særskilde meldinga frå Sivilombodsmannen til Stortinget om isolasjon og mangel på menneskeleg kontakt i norske fengsel. Kritikken er ikkje ny, men har vore ein gjengangar i mange, mange år. Eg er difor glad for at problemstillinga no har vorte løfta opp og teke tak i. Eg opplever at det har vorte og vert utført eit betydeleg arbeid i regjeringa og på alle nivå i kriminalomsorga for å redusere bruken av utestenging og isolasjon. Dette gjeld både på regelverksnivå og i praktisk arbeid. Det er ei utfordring at ikkje alle fengsla er tilrettelagde for fellesskap. Det er òg ei kjensgjerning at mange av dei innsette i dag har meir samansette utfordringar enn tidlegare. Det har vorte løyvt betydelege beløp i budsjetta dei seinare åra til ei rekkje tiltak, både til forbetring av dei fysiske soningsforholda og helsetilbodet, og for å auke aktiviteten for dei innsette. Investeringsnivået i kriminalomsorga har vore merkbart under denne regjeringa, og det var ikkje minst gledeleg at vi tidlegare i år kunne sjå nye Agder fengsel verte opna. Ved avdelingane i Froland og Mandal vil alle innsette få tilbod om aktivitet. Rehabilitering av eksisterande fengsel og bygging av nye støttar opp under regjeringspartia sitt mål om meir innhald i soninga både gjennom gode fellesskapsareal og gjennom tilbod om utdanning og arbeidstrening. Rus og psykisk helse blant dei innsette er utfordringar som må møtast med treffsikre tiltak, og ikkje minst med kunnskap og kompetanse. Dei seinare åra har det vorte oppretta aktiviserings- og ressursteam ved fleire av fengsla der behova har vore størst. Seinast i fjor vart det oppretta eit aktiviseringsteam i Bergen fengsel, som m.a. skal ha fokus på livsmestring, butrening og fritidsaktivitetar. I neste års budsjett er det føreslått å setje av ytterlegare midlar til aktiviseringsteam, og ikkje minst til eit nasjonalt ressursteam for kvinnelege innsette med alvorlege psykiske helseutfordringar ved Bredtveit fengsel. Eit liknande tilbod for menn kjem i år på plass ved Ila fengsel og forvaringsanstalt. Dei regionale helseføretaka har i 2020 starta arbeidet med å etablere områdefunksjonar innan psykisk helsevern og rusbehandling. Dette vil føre til at det etter kvart vil verte helsepersonell frå spesialisthelsetenesta til stades inne i alle fengsel. Helsedirektoratet har òg fått i oppdrag i samarbeid med Kriminalomsorgsdirektoratet å revidere nasjonal rettleiar for helse- og omsorgstenester til innsette i fengsel. I denne vil det verte omtalt korleis helsetenesta i samarbeid med kriminalomsorga bør vere overfor innsette som av ulike grunnar vert isolerte. Eit samla storting stilte seg bak kontroll- og konstitusjonskomiteen si tilråding under behandlinga av den særskilde meldinga frå Sivilombodsmannen tidlegare i år. Der vart det lagt vekt på å sikre at dei innsette ikkje skal utsetjast for isolasjon som kan føre til krenkingar av forbodet mot tortur og anna umenneskeleg eller nedverdigande behandling eller straff. I det same vedtaket bad Stortinget regjeringa om å setje i verk tiltak og fremje forslag for Stortinget om nødvendige lovendringar for å følgje opp tilrådinga frå Sivilombodsmannen. Dette arbeidet er starta opp.