Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2008-06-12:
Då Den europeiske menneskerettsdomstolen presenterte sin dom 29. juni 2007, vart han motteken med stor merksemd i Noreg. Det er ein viktig dom. Den er m.a. presentert i ei eiga utgåve av særleg viktige prinsipielle dommar i 2007 i Den europeiske menneskerettsdomstolen. Regjeringa legg avgjerande vekt på at Noreg skal ha eit fag i skulen som er i samsvar med - og ikkje krenkjer - dei europeiske menneskerettane. KRL-faget skal vere eit fag for dialog - ikkje konflikt - og for respekt. Og eit skulefag som skal fremje dialog og respekt, må vere i samsvar med Den europeiske menneskerettskonvensjonen. Det kan det ikkje vere tvil om. Når faget har vore slik at foreldre har gått til det skrittet å klage det inn for Den europeiske menneskerettsdomstolen, er vi dessverre eit stykke unna den føresetnaden. Vi legg vekt på at vi skal ha eit fag der vi unngår framtidige søksmål med ein dom til følgje, slik at elevar og foreldre, skular og lærarar ikkje treng å vere i tvil om at faget er i samsvar med menneskerettane. Ein gjorde mindre endringar i § 2-4 i 2005. Dommen i Den europeiske menneskerettsdomstolen kritiserte føresegnene i opplæringslova § 2-4, som går vidare enn dei endringane som vart gjorde i 2005. Vi må derfor gjere endringar, slik at det ikkje er tvil om at lovparagrafen og faget er i samsvar med menneskerettane. Namnet KRL kan gi eit inntrykk av at opplæringa i kristendom er kvalitativt ulik opplæringa i andre religionar og livssyn. Ved å endre namnet til RLE - religion, livssyn og etikk - vil ein vise til heile innhaldet i faget og gjere dei ulike delane kvalitativt like. Det vil vere eit viktig signal til skulen, elevane og heimen om at faget er i samsvar med menneskerettane. Dommen føreset at den obligatoriske opplæringa i religionar skal vere objektiv, kritisk og pluralistisk. Det er føreslått å ta inn denne formuleringa i lovteksten for å streke under at faget skal byggje på den same føresetnaden. Regjeringa har valt å følgje fleirtalet i høyringa og ta inn i lova eit avsnitt om innhaldet i faget. Det skal sikre at innhaldet i faget får ei kvalitativ og likeverdig behandling. Så strekar Regjeringa under at det skal gå fram av læreplanen at kristendomskunnskap skal ha den kvantitativt største delen av lærestoffet. Denne presiseringa strekar under kva kristendommen har å seie i Noreg, historisk og som kulturarv. Den delen av kompetansemålet som gjeld kristendommen, må ikkje ha eit slikt omfang at det av den grunn vert kvalitative skilnader, noko Den europeiske menneskerettsdomstolen i punkt 92 i dommen kritiserer læreplanen frå 1997 for. Det er òg eksplisitt kritisert at rundt halvparten av emna i faget skal vere om kristendommen. Eg trur at opposisjonen bør lese ikkje berre dei delane av dommen som dei likar, men òg dei delane av dommen som heilt eksplisitt kritiserer dei synspunkta dei har fremma frå Stortingets talarstol her i dag. Den europeiske menneskerettsdomstolen dømmer oss for 1997-utgåva av faget. Nokre av punkta har det ikkje vore nødvendig å følgje opp på den måten, fordi det er gjort endringar tidlegare. Det er gjort endringar i fritaksreglane - som det er gjort greie for her - som følgjer opp delar av det dommen representerer. Dei endringane som Regjeringa no foreslår, er - ut frå korleis faget er i dag - nødvendige. Vi har teke omsyn til dei endringane som Stortinget tidlegare har gjort. Vi har òg lagt vekt på at i eit spørsmål der norsk høgsterett har uttala seg, og der Den europeiske menneskerettsdomstolen har kome til ein annan konklusjon, må vi byggje på vår fremste juridiske ekspertise. Eg vil gjerne høyre kva for juridisk ekspertise opposisjonen baserer seg på - bortsett frå sine eigne oppfatningar etter å ha lese dommen. Ver så snill, nemn ei høyringsutsegn eller ei kjelde i ei sak som er sterkt prega av jus, for det dreier seg om ein dom. Det er valkamp snart, og det merkar eg. Eg trur at skulen vil vere tent med ro om eit fag som under den førre og den noverande regjeringa har vorte endra på grunn av eksterne forhold. Eg merkar meg òg at det vil kome ein omkamp om faget. Og då vil oppmodinga mi vere: Eg trur at vi er tent med ro om faget, for å ta omsyn til elevar og skule. Men viss vi tek omsyn til valkampinteressene til Kristeleg Folkeparti og Framstegspartiet, vert det annleis. Eg vil be om at vi tek omsyn til skulen og elevane. Så merkar eg meg at dei tre opposisjonspartia opnar for ei større endring av kompetansemåla. Det vil jo innebere ei større endring i faget enn det vil vere å gå tilbake til faget slik det er i dag. Det synest eg det er verdt å merke seg.