Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2014-04-03:
Eg vil starte med å takke interpellanten for å reise ein viktig interpellasjon. Det er eit engasjement som Arbeidarpartiet og eg deler med både Kristeleg Folkeparti og med representanten Ropstad. Eg vil òg takke statsråden for veldig gode innlegg. Når det gjeld nasjonale retningslinjer for barnehusa, er eg heilt einig i at det er veldig viktig å få dei på plass. Det arbeidsutvalet som Stoltenberg II-regjeringa sette ned som ei direkte oppfølging av stortingsmeldinga om vald i nære relasjonar, kjem no om ikkje lenge – det var greitt å få konkretisert frå justisministeren at det blir våren 2014. Men nasjonale retningslinjer i seg sjølv vil jo ikkje betre situasjonen når det gjeld ventetid aleine eller dei medisinske undersøkingane. Men det som må vere det viktige målet med dei retningslinjene, er at ein får eit likt tilbod til alle ungane som brukar barnehusa. Det er veldig viktig. Representanten viser til bl.a. barnehuset i Tromsø. Eg har vore der og besøkt dei, eg har besøkt barnehuset i Sandefjord, og det er ingen tvil om at me treng større grad av likskap, og at det er for store variasjonar. Så takkar eg ja til invitasjonen frå Kristeleg Folkeparti om å vere med på dugnad. Arbeidarpartiet har eit eige utval mot vald i nære relasjonar, som eg leiar. Me har fremja eit representantforslag i Stortinget om å styrkje barnehusa, som no er til behandling i justiskomiteen. Me føreslår fleire tiltak, bl.a. at barnehusa bør vere obligatoriske for alle ungar under 18 år, og at ein må styrkje kapasiteten. Me seier òg at ein bør sjå på moglegheita for om andre yrkesgrupper med f.eks. barnefagleg kompetanse kan utdannast som dommaravhøyrarar, som eit ledd i å få ned ventetidene. Det høyrer eg representanten Ropstad seie han er skeptisk til. Eg inviterer han likevel til å vere med og diskutere det når me skal ha saka opp i Stortinget. Det er uansett ei utfordring i dag at det er mangel på dommaravhøyrarar. Eg har òg fått tilbakemelding om at det er ikkje akkurat kø i politiet heller, for å ta det utdanningskurset. Og eg trur at det justisministeren seier med omsyn til dei krevjande oppgåvene, og kva som ligg i det, sjølvsagt er eit viktig perspektiv i saka. Eit viktig mål òg for Stoltenberg II-regjeringa var å få ned ventetidene på barnehusa. Derfor blei det òg satsa sterkt på utdanning av fleire polititjenestemenn og -kvinner, som er dei som i dag utfører dommeravhøyra. To nye barnehus blei etablerte, men tras i dette ser me at ventetidene framleis er for lange. Det er slik i dag at det er opp til den enkelte dommaren å avgjere kvar eit barn skal bli avhøyrt. Det medfører at ein del barn ikkje får avhøyr på barnehusa. I Barnehusevalueringa, som blei overlevert Justis- og beredskapsdepartementet hausten 2012, framgår det at 69 pst. av alle dommaravhøyra som blei gjennomførte i 2011, blei gjorde på barnehus. Me meiner at alle burde bli gjorde på barnehus, og det er bakgrunnen for forslaget vårt. Barneombodet gjev tydeleg uttrykk for at det er stor mangel på sosialpediatrisk kompetanse ved sjukehus og barnehus. For å gje den beste medisinske undersøkinga av barn som ein mistenkjer for å vere – eller som har vore – utsette for seksuelle overgrep, er denne spesialkompetansen avgjerande. Derfor meiner me at dei sosialpediatriske miljøa må styrkast, og me ønskjer at regjeringa ser på korleis ein kan få tak i nok medisinsk kompetanse for å undersøkje barn som har vore utsette for overgrep. Her er, som representanten Ropstad seier, tid avgjerande. Så meiner me at det er behov for meir, betre og breiare kunnskap og oversikt om vald og overgrep som rammar barn og unge. Derfor prioriterte Stoltenberg II-regjeringa gjennomføring av ei omfangsundersøking i vårt budsjett for 2014. Regjeringa fjerna dessverre midlane til dette tiltaket, sjølv om behovet blei slått fast av ein samrøystes justiskomité under behandlinga i mai 2013 av Meld. St. 15 for 2012–2013 om vald i nære relasjonar. Me meiner framleis at det er viktig med kunnskap om og synleggjering av valden, og at det er nødvendig med denne kunnskapen og denne statistikken for å setje i verk rett tiltak. Derfor har me foreslått dette igjen, og me inviterer Kristeleg Folkeparti og òg andre parti til å røyste for det forslaget. Avlsutningsvis vil eg berre seie at det tverrfaglege perspektivet er enormt viktig. For Arbeidarpartiet sin del er det litt av grunnen til at me sit i eit tverrfraksjonelt utval her på Stortinget og prøver å sjå på arbeidet i alle komitear, anten det gjeld familie og kultur, barnevern, utdanning, helse osv. Eg er òg veldig glad for at justisministeren hadde det med i sitt innlegg. Heilt til slutt: Eg trur det er viktig, det som representanten Ropstad seier om at det rundt om i landet, i dei ulike kommunane, er forskjell. Eg har faktisk møtt ordførarar som ikkje trur at det bur nokre barn i deira kommune som blir utsette for vald og overgrep. Derfor håpar eg – og ønskjer eg – at alle kommunar i landet innfører lokale handlingsplanar mot vald i nære relasjonar for nettopp å styrkje det førebyggjande arbeidet, som interpellanten var inne på.