Jorunn Ringstad (Senterpartiet), 2000-02-24:
Proposisjonen om Østfoldpakka omfattar ei utgreiing av eit heilskapleg transportsystem i Østfold. For å få mest mogeleg fleksible transportløysingar mot Europa, er det viktig å leggje til rette for samband mellom veg, jernbane og hamn. Dette er viktig for at næringslivet skal kunne velje den transportforma som er mest sikker, effektiv og miljøvennleg, slik at det kan utviklast gode opplegg for kombinerte transportar. I proposisjonen om Østfoldpakka legg Samferdselsdepartementet fram eit forslag om å kunne starte innkrevjing av bompengar i Østfold som del av Østfoldpakka. Samtidig peikar departementet på at grunnlagsmaterialet som ligg føre, er svakare enn det som vanlegvis blir kravt for ein bompengeproposisjon. Departementet viser vidare til at endeleg val av enkeltprosjekt og løyvingar til desse vil kome i dei årlege budsjettproposisjonane. Proposisjonen er difor i denne omgang først og fremst ei opning for å starte bompengeinnkrevjing for fase 1 i Østfoldpakka, som skal finansierast med bompengar og statlege midlar med 50-50 kostnadsfordeling. Sjølv om dette ikkje er ein proposisjon der detaljane og løysingane for dei ulike prosjekta skal avklarast, sluttar fleirtalet seg til at E6 skal byggjast ut til firefeltsveg, og held ope for at E18 på dei mest trafikkerte strekningane kan byggjast ut til ein smalare firefeltsveg enn den vanlege standarden. Senterpartiet er med på fleirtalsmerknadene. Det er viktig å streke under verdien av å leggje til rette for gode kollektivløysingar samtidig som vegsystema blir utbygde. Etter mi meining vil det vere urimeleg å tru at vi i dei sterkt trafikkerte områda skal kunne løyse framtida sine trafikkproblem berre med å byggje fleire og breiare vegar. Dette vil òg ut frå miljømessige omsyn vere heilt uansvarleg. Det bør nok i framtida leggjast større vekt på å vere meir i framkant med å få fram kollektivløysingane. Med tanke på kollektivløysingar er jernbaneutbygginga i Moss eit viktig element. Denne jernbanestrekninga er så vidt eg veit, ikkje prioritert av Jernbaneverket den fyrste perioden, og finansieringa av denne strekninga er langt frå avklara. Spørsmålet er om det har vore gjort godt nok arbeid for å samordne planar og klarleggje finansieringsløysingar. Eit hovudprinsipp ved bompengeprosjekt er at dei som brukar vegen, og som difor får nytte av utbetringsprosjektet, skal betale bompengar. I bompengeprosjektet i Østfold er det avvik frå dette prinsippet. Eg meiner som resten av fleirtalet at denne delen av finansieringsopplegget med fordel kan vurderast nærare, men det er føresett at inntektsgrunnlaget for bompengefinansieringa må oppretthaldast. I Østfoldpakka er det lagt inn kompensasjon til kommunar som får utplassert bommar i sitt nærområde. Kompensasjon for bomstasjonar er ikkje nokon automatikk i bompengeprosjekt, men dette har av og til vore gjort. Eg synest at det er grunn til å vere merksam på at dersom dette skjer ofte, kan vi vere i ferd med å innføre eit nytt prinsipp ved bompengeprosjekt, og eg er kritisk til ordningane med slike kompensasjonar. Eg støttar difor Høgre og andre som i debatten har gjeve uttrykk for at spørsmålet om kompensasjonsordninga må diskuterast i samband med Nasjonal transportplan. Til slutt har eg lyst til å leggje til nokre få kommentarar til den debatten som har vore, der det tydelegvis er ein viss konkurranse om å vere dei som har mest pengar til samferdsel. I løpet av dei åra vi har lagt bak oss i denne stortingsperioden, har det vore skiftande fleirtal bak budsjetta, men ingen av dei partia som sentrumspartia har hatt samarbeid med, har vore villige til å leggje større midlar i potten enn det som regjeringspartia har kome med, bortsett frå ein sum som vi fekk til saman med Arbeidarpartiet. Når Høgre skryter av at dei saman med Framstegspartiet har så mykje meir pengar til samferdsel, er det på partia sine alternative budsjett, men dei midlane ser vi ikkje noko til når vi skal prioritere saman med andre gode tiltak.