Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2010-03-11:
Eg er veldig for lobbyisme fordi lobbyisme er organisert påverknad. Vi politikarar bør etter mitt syn la oss påverke så mykje som mogleg, meir enn i dag. Dersom den påverknaden kan vere organisert og god, er dét mykje betre enn at han er uorganisert og dårleg – så det er eg for. Derfor er dette slik eg les dette forslaget og innstillinga, forslag som sikrar gode vilkår for påverknad, men som kanskje kan bidra til to viktige forhold ved det som er viktige. For det første: Eg er for påverknad og lobbyisme, men eg vil samstundes at det skal vere moglegheit for påverknad for alle – at flest mogleg skal kunne nytte seg av han på ein god måte. Derfor er det m.a. som representanten Chaudhry har sagt, at SV arrangerer lobbykurs, der vi rett og slett prøver å bidra med vår beste kunnskap om korleis ein kan påverke godt. Alle andre tiltak som dreg i same retning, er etter mitt syn positive. Den andre viktige delen av dette er at det må vere størst mogleg openheit og kunnskap om den påverknaden som skjer i eit samfunn. Derfor vil eg takke Venstre og representanten Skei Grande for både innlegget og forslaget, som eg oppfattar har å gjere med openheit. Etter mitt syn er det to gode grunnar bak forslaga som no vert fremma. For det første er eg av den oppfatninga at det er av interesse, òg prinsipielt sett, for allmenta, å vite kven stortingsrepresentantar og politisk leiing i departementa faktisk møter. Det er viktig og interessant kunnskap. Lat meg gi eit konkret eksempel: Dersom Miljøverndepartementet behandlar ei viktig vernesak av eit eller anna slag, møter dei då verneinteressene og næringsinteressene omtrent like mykje, eller er det eit veldig skeivt forhold? Kven av organisasjonane og miljøa som har teke kontakt, får faktisk møte, og kven får det ikkje? Det trur eg faktisk er ganske interessant å vite. Eg trur det kan føre til offentleg og viktig debatt i ettertid, dersom det viser seg at det ikkje er eit rimeleg forhold her, og det kan gi kunnskap om korleis det politiske systemet fungerer, og kven som når fram og ikkje. Det same trur eg ein kunne sagt for alle departement og for Stortinget. Den andre viktige grunnen er: Eg meiner, som det er sagt tidlegare, at påstanden om at det kan føre til eit mistenkjelegheitas lys over påverknad dersom vi har meir openheit om det, er det stikk motsette av det som er riktig. Les avisene, då – det siste halve året. Avisene er jo fulle av mistenkjelegheitas lys av påverknad no! Eg la merke til at det står i innstillinga at dersom ein innfører eit slikt register som er foreslått, kan det skape eit feilaktig inntrykk av påverknaden. Eg må jo seie at eg trur det hadde vore riktigare å seie at det kan skape eit riktig inntrykk av påverknaden, fordi ein faktisk då ville få kunnskap, ikkje basere seg på mytar, om kva for påverknad som skjer i samfunnet. Mange her har vedkjent at dei enno har til gode å oppleve det som kan kallast skjult påverknad. Eg er òg i den klassen, men eg la særleg merke til at representanten Hansen sa – ein representant som eg samarbeider så godt med i komitear, særleg på grunn av hans svært lange erfaring i politikken på veldig mange ulike nivå – at han aldri har opplevd det. Eg trur òg det er utruleg lite av det. Men nettopp derfor – dersom det er så lite skjult påverknad som føregår – kvifor er det då eit problem at vi faktisk får eksakt kunnskap om han i staden for å basere oss meir på førestellingar om at det skjer mykje av den typen påverknad? Eit anna argument som vert brukt ein del her i salen, som mange har teke opp, er at mykje påverknad vil flytte ut av huset om vi skulle registrere det, f.eks. ned til Grand. Eg må leggje til at om ein har eit møte som ikkje toler offentlegheitas lys, ville ein kanskje ikkje flytte det til Grand, men til ein eller annan stad – eg veit ikkje, men eit nedlagt industrianlegg i Groruddalen eller noko slikt kan ein førestelle seg. Eg må berre seie at dersom det er mange slike møte på Stortinget, då treng vi i alle fall langt meir omfattande tiltak enn eit lobbyregister. Men eg føler meg nesten sikker på at det er utruleg få slike møte. Eg trur tvert imot det vil fortsetje å vere slik at FN-sambandet og andre har sine møte på Stortinget fordi det er eigentleg heilt greitt at folk får vete kven ein møter, og det kan bidra med ny kunnskap. Eg trur ikkje at denne problemstillinga vil oppstå. Så seier representanten Slagsvold Vedum, som eg vanlegvis er heilt einig med – i alle fall i denne salen, heldt eg på å seie – at eit eksempel på dette kan vere ein varslar. Det var eit godt eksempel. Då ville ein sikkert ha drege ein annan plass og hatt det møtet. Ville det ha vore noko som helst problem i høve til eit lobbyregister at det dei få gongene det skjer, ikkje vert registrert, men vert teke på ein annan måte? Nei, sjølvsagt ikkje. Det er ikkje det som er hensikta med eit lobbyregister. Mange har prøvd å seie at det kan vere mange praktiske problem. Eg kjenner utruleg få reguleringar og lover der det ikkje er ein del praktiske problemstillingar som oppstår når ein skal innføre dei. Det vil det vere her òg. Det vil det vere i alle liknande situasjonar. Men dei er løyselege dersom føremålet er godt. Det er det i desse tilfella. Så er det fleire, f.eks. representanten Pollestad, som seier at vi må gå etter andre og breiare tiltak enn berre eit lobbyregister for storting og regjering. Det er eg òg heilt einig i – absolutt. Men det kan ikkje på nokon måte vere ei hindring for at vi òg skal gjere dette tiltaket. Eg vil avslutte med å seie at eg er glad for at Presidentskapet foreslår ein gjennomgang av karantenereglane no. Det trur eg er klokt i lys av det siste halvårets debatt. Eg vil òg peike på at det er ei rekkje andre ting enn det som er foreslått her, som vil vere viktig, f.eks. spørsmålet om openheit om kundeforhold. Det er eg rimeleg sikker på vil kome til å presse seg fram i løpet av få år. Her er det faktisk slik at bransjen sjølv har kome atskilleg lenger enn det fleirtalet her har. Det er fleire aktørar i bransjen som sjølve opererer med openheit om alle kundeforholda sine. Mange har teke til orde for at ein bør innføre regelverk på dette området. Eg møter denne debatten med låge skuldrer, for eg føler meg heilt sikker på at det her, som i resten av samfunnet, gradvis vil bevege seg mot meir openheit på dette området. Det går berre litt saktare enn det burde gjort.