Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2015-06-04:
Først takk til representanten Grung som tar opp eit veldig viktig tema. Deltaking i arbeidslivet er ein sentral verdi i vårt samfunn, og høg sysselsetjing er eit sentralt mål i arbeids- og velferdspolitikken. Fleire har vore inne på betydninga av å kunna vera i arbeid. Eg pleier å seia det veldig enkelt: Ein må ha god helse for å arbeida, men ein må arbeida for å ha god helse. Det er kjent at menneske med psykiske lidingar eller problem utgjer ein stor del av dei som står utanfor arbeidslivet eller som står i fare for å falla ut av arbeidslivet i dag. Mange av desse treng samordna tilbod frå både helse- og sosialtenesta og arbeids- og velferdsforvaltninga for å kunna utnytta si arbeidsevne. Det er vel dette som er utfordringa og vanskeleg å få til. Men det har vore gjort veldig mykje bra arbeid, og representanten Grung viser til forsøk som går på dette med å bryta ned det skarpe skiljet som i dag er mellom helse og arbeid, mellom behandling og rehabilitering, og eg er heilt einig i at det handlar veldig mykje om å få til ei endring av tradisjonar og praksis for den måten vi har sett på sjukdom på – det at ein først skal vera ferdig med behandling før ein tenkjer på andre tiltak. I 2007 la den raud-grøne regjeringa fram ein nasjonal strategi for arbeid og psykisk helse, som går rett inn i denne problemstillinga. Eg vil peika på at arbeid og helse var eit prioritert område i opptrappingsplanen for psykisk helse, som vart gjennomført i 2008. Arbeidet med å styrkja arbeidsmoglegheitene og betra tilgjengelegheita til marknadstiltak for menneske med psykiske lidingar har vist at det er behov for vedvarande og systematisk innsats på feltet. Eg har sett litt på strategiplanen som gjekk ut i 2012. Den hadde fem sentrale område som ein skulle jobba med. Det eine var samarbeid og samordning, bl.a. å tilsetje eigne personar som kunne vera rettleiings- og oppfølgingslos i Arbeids- og velferdsetaten. Brukarmedverknad og sjølvhjelp var satsingsområde. Det var satsing på tiltak og tenester, som å auka bruken av arbeidsplassen som arena for arbeidsretta innsats, og å vidareutvikla arbeidsmarknadstiltaka. Og vidare: lettare tilgang til helsetenester og å fokusera på unge med psykiske lidingar. Dette med kompetanse, nettverk, informasjon og haldningar var òg eit sentralt område. Eit sentralt område – det femte – var kunnskap, forsking og utvikling. Alle desse områda har vi vore inne på i dag, så det gjeld å vidareføra den strategien og dei målsetjingane som vart sette i gang då. Eg har lytta til det som statsråden seier. Her skulle både arbeidsstatsråden og ein annen komité, som no sit i eit komitémøte, vore, for dette går jo midt imellom våre to komitear og er like viktig for vår komité som for arbeids- og sosialkomiteen. Til slutt til noko som ingen har vore inne på. Dette handlar òg om eit inkluderande arbeidsliv. Vi kan snakka om arbeidsmarknadstiltak og skisserte opplegg, men har vi eit inkluderande arbeidsliv, er jo det det aller viktigaste. Eg hugsar ein som mista jobben sin i Grønn etat i Bergen kommune – som han hadde hatt i alle år – fordi Grønn etat vart konkurranseutsett. Det må vi òg våga å snakka om når det gjeld arbeidslivet for desse spesielle.