Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2017-06-01:
Dette er ein veldig interessant riksrevisjonsrapport, som burde ha fått store konsekvensar for organiseringa og finansieringa av norske sjukehus. Det vil han sannsynlegvis ikkje få, men det har vi prøvd å synleggjera i innstillinga. Det er klart at det ein eigentleg påviser, er det som heiter svak kodepraksis og svak kodekvalitet. Fleirtalet seier at da må vi forsterka kodekvaliteten. Men Riksrevisjonen brukar òg ord som at systemet vi har, der ein koplar diagnose direkte mot økonomi, ikkje er «robust». Dei er tydelege på at i alle fall når ein har eit ISF-system, er det ikkje anbefalt at ein vidarefører ISF-finansieringa ned på klinikknivå. Da ISF vart innført, var det aldri meininga at det skulle gå heilt ned på klinikknivå. Det skulle vera ei finansieringsform mellom staten som sjukehuseigar og det regionale helseføretaket. Det er dei regionale helseføretaka og sjukehusa sjølve som vel å vidareføra det ned på klinikknivå. Da får vi den forsterka effekten med at helsepersonell kan føla at dei vert overvaka opp mot kva slags diagnose dei set på pasienten – ikkje ut frå kva som er det beste og mest korrekte for pasienten, men ut frå kva konsekvensar det har for sjukehusøkonomien. Eg vil sterkt ta avstand frå dei skuldingane eg her høyrer om at Senterpartiet ikkje har tillit til norske legar og norsk helsepersonell. Det er ein vriding av denne saka som eg synest er ganske spesiell. Dette er ein del av helseføretaksmodellen. No har Legeforeningen hatt landsmøtet sitt, der gjekk dei faktisk inn for å avvikla heile modellen. Finansieringa er ein stor del av helseføretaksmodellen, og innsatsstyrt finansiering er med i den marknadsbaserte løysinga. Det er mange eksempel på at legane faktisk vert overkøyrde av tilsette diagnosekodarar. Dei er profesjonelle, dei er ikkje helepersonell, men dei er meir økonomar som skal sjå til at legane set diagnosar i samsvar med det som er best for sjukehuset – faktisk ikkje best for pasienten. DRG, diagnoserelaterte grupper, kan ha sin verdi, for da får vi informasjon og statistikk over kva som feilar pasientar og innbyggjarar, og kva dei oppsøkjer helsetenesta for. Det kan vera grunnlag for at vi kan planleggja helsevesenet ut frå behov. Det er kritikkverdig når ein koplar diagnosar og diagnoserelaterte grupper mot økonomi. Det er den kritikken vi rettar. Viss andre parti meiner at det er å ha mistillit mot legar og anna helsepersonell, da kan eg ikkje forstå noko. Det har ingen ting med det faglege å gjere. Tvert imot har i alle fall eg høyrt mange frå helsevesenet seia akkurat det motsette, at det kan vera hinder for dei rette prioriteringane. Eg har vorte fortald at det eksemplet som eg har skrive om i media – eksemplet frå Haukeland sjukehus om at nærare halvparten av dei nyfødde fekk ein diagnose som heiter P92, ernæringsvanske – ikkje har skjedd. Det har faktisk skjedd, det har vore ei sak, det har vorte teke opp, og det har vore ein realitet. Det er òg ein realitet at ved å setja den diagnosen på nyfødde ungar, fekk helseføretaket anten 5 000 kr eller 8 000 kr ekstra for barselopphaldet. Rapporten frå Riksrevisjonens seier at det er ikkje første gongen ein har vist til at det har vore diagnose og koding som ikkje har vore korrekt. I denne rapporten står det at da ein gjekk inn og gjorde endringar, vart alle justerte ned. Så her burde fleire enn Senterpartiet stått inne i merknadene, og fleire enn Senterpartiet burde ha støtta forslaga – spesielt det at ein ikkje skal vidareføre ISF-finansiering ned på klinikknivå. Så kan ein vera einig eller ueinig i graden av ISF-finansiering i Noreg, men kimen til at dette vert så feil, er at det vert vidareført ned på klinikknivå, ned på kvar einaste sjukehusavdeling. Det meiner eg er ein uting og ein praksis som har utvikla seg utan at Stortinget har sagt noko om det. Det kunne i alle fall Stortinget gitt ein tydeleg beskjed om her i dag.