Jorunn Ringstad (Senterpartiet), 1999-06-03:
Dei tre sakene innanfor teleområdet som vi debatterer i dag, omfattar fleire viktige sider ved norsk telepolitikk. Eg vil aller fyrst kome med nokre korte kommentarar til Dokument nr. 8:42 om å etablere eit eige selskap for forvalting av statlege telenett. Eg ser klart at det kan finnast argument for å skilje ut nettet i eit eige selskap, men òg argument for at dette ikkje bør skje. For Senterpartiet har det vore eit hovudargument at det i telesektoren er eit tett samspel mellom nett og tenester. Telenettet overfører eit raskt aukande tal interaktive tenester mellom to eller fleire partar. Dette er ein stor skilnad frå f.eks. kraftnettet, som overfører einvegs elektrisk kraft til sluttbrukar basert på ein teknologi som har vore uendra gjennom ein årrekkje. På telesida derimot er både infrastruktur og tenesteproduksjon gjenstand for ei svært rask teknologisk utvikling. Sjølv om det også er fordelar ved å skilje ut nettet i eit eige selskap, så landar vi i Senterpartiet på den konklusjonen at vi ikkje kan slutte oss til forslaget i Dokument nr. 8:42. Senterpartiet har hatt og har som hovudmål i telepolitikken at alle husstandar og bedrifter over heile landet skal ha tilgang til grunnleggjande teletenester av høg kvalitet og til lågast mogleg pris. Dette er òg sentrumsregjeringa si målsetjing. I Innst. S. nr. 197 om samanslåinga av Telenor og Telia har eit fleirtal, Arbeidarpartiet og sentrumspartia, i merknadene streka under at nettopp dette er viktige målsetjingar i telepolitikken. Senterpartiet har også i tidlegare innstillingar i telesaker vore med på fleirtalsmerknader med same innhald. Eg er òg glad for at fleirtalet har sagt at vurderinga av kva som er grunnleggjande teletenester, må endrast i tråd med den teknologiske utviklinga. Bedrifter og enkeltpersonar over heile landet må ha same høve til å ta i bruk nye tenester, slik at alle kan fungere på like vilkår i arbeid og fritid. I dag er Telenor, som selskapet med leiande posisjon i Noreg, pålagd landsdekkjande leveringsplikt, maksimalprisar på enkelte område og utføring av samfunnsoppgåver. For Senterpartiet er det maktpåliggjande at landsdekkjande leveringsplikt, maksimalprisar og utføring av samfunnsoppgåver blir vidareførde. Dette er det òg stort fleirtal for på Stortinget. Ved ei samanslåing av dei to selskapa må regelverk og konsesjonsvilkår sikre desse ordningane. Representanten Schjøtt-Pedersen har i innlegget sitt tidlegare i dag og i replikkordvekslinga og dessutan i media fleire gonger påstått at sentrumspartia går imot maksimalprisar, leveringsplikt og regulering. Då må eg få lov til å sitere litt frå innstillinga som vi debatterer i dag. Sentrumspartia seier i ein merknad: «Det må være et mål å legge til rette for en framtidsrettet teleregulering og slik stimulere til innovasjon og investeringer i Norge.»Saman med Høgre seier sentrumspartia at«det må vurderes en nærmere utvidelse av leveringsplikten gjennom vilkårene for konsesjon til tilbydere av offentlige telenett med sterk markedsstilling.» Og heilt til slutt seier sentrumspartia vidare saman med Høgre at norske myndigheiter bl.a. i samband med EU/EØS" reguleringsrevisjon «bør arbeide for at også høyhastighetsnett kan omfattes av maksimalprisordning» Dette sa altså Schjøtt-Pedersen var å gå imot maksimalprisar, leveringsplikt og regulering. For Senterpartiet er det viktig å halde ved lag eit sterkt teleselskap med nasjonal forankring for å kunne sikre landsdekkjande tilbod av moderne og avanserte tele- og IT-tenester til låge prisar. Samanlikna med andre land har Noreg eit lågt prisnivå og eit godt utval av teletenester. Dette ynskjer vi skal halde fram. Telenor har aktivt nytta sine konkurranse- og kompetansefortrinn i ei målretta satsing, nasjonalt og internasjonalt. Telenor må få høve til å halde ved lag denne satsinga og også fylgje med på den raske utviklinga som skjer i telesektoren. Ein felles nordisk aktør vil kunne ha større sjanse til å utnytte potensialet for ekspansjon og verdiskaping i den internasjonale marknaden. I det nye selskapet vil ein kunne utnytte det beste frå både Telenor og Telia. I innstillinga står sentrumspartia og Arbeidarpartiet bak fleirtalsmerknadene. Eg føreset at desse merknadene blir lagde vekt på. På bakgrunn av desse og av den avtalen som er inngått, kan Senterpartiet støtte samanslåinga av Telia og Telenor. Eg har lyst til å streke under eit par viktige prinsipp som ligg til grunn for avtalen om ei samanslåing, og som Senterpartiet meiner er viktige for å akseptere denne prosessen. Samanslåinga og styringa av det nye selskapet skal vere basert på at partane skal ha lik innverknad, og vidare at den norske og svenske regjeringa er samde om at den samla statlege eigardelen skal vere minimum 51 pst. Eg har ikkje problem med å innrømme at det er sider ved samanslåinga av Telia og Telenor som Senterpartiet ikkje er spesielt glad for. I avtalen er avtaleperioden 16 år. Senterpartiet hadde ikkje hatt innvendingar mot ein lengre avtaleperiode. Eigardelen på 34 pst. på kvar av dei to statane kan i visse situasjonar reduserast. Det er klart at delar av avtalen er avhengig av meiningar og oppfatningar i framtidige storting og i den svenske riksdagen. Men anten vi får ei samanslåing av Telia og Telenor eller ikkje, er det vanskeleg å spå om framtida. Senterpartiet har ikkje vore nokon pådrivar til privatisering av Telenor, heller tvert imot. Men det kan ikkje underslåast at dersom Telenor skal fylgje med i utviklinga på telesektoren, ja, ikkje berre fylgje med, men vere fremst i utviklinga, kan det ha fordelar at private aktørar kjem inn med risikokapital og er med på vurderinga av framtidig satsing. Det er få funksjonsområde som er fordelte på dei to landa. Plassering av funksjonsområde som Internett, mobiltelefon, satellitteknologi m.m. skal endeleg vedtakast av styret i selskapet. I Senterpartiet hadde vi helst sett at plasseringa av funksjonsområda var fordelte i avtalen. Dette har ikkje skjedd, og på bakgrunn av det er Senterpartiet med i ein fleirtalsmerknad som seier at fordelinga av leiingsfunksjonane må skje på ein slik måte at det sikrar balanse mellom aktiviteten i dei to landa. Før eg forlèt innstillinga om samanslåing av Telenor og Telia vil eg òg peike på den realiteten at samanslåinga av dei to selskapa vil føre til reduksjon av tilsette. Når dette først skjer som eit resultat av samanslåinga, er Senterpartiet oppteke av at omstillingsprosessen skjer i nært samarbeid med dei tilsette sine organisasjonar, og at det nye selskapet fører vidare den innsatsen for dei tilsette sin tryggleik som dei har hatt i Telenor. Både i innstillinga om samanslåing av Telenor og Telia og i innstillinga om enkelte regulatoriske spørsmål i telesektoren er det sterkt streka under at det er viktig at heile landet skal kunne ta del i utviklinga framover. Då må heile landet få tilbod om tilknyting til breibandssamband til prisar som i størst mogleg grad er likeverdige i heile landet. Arbeidarpartiet har den siste tida prøvd å framstille det som om det er berre Arbeidarpartiet saman med SV som står for ein politikk som sikrar heile landet tilgang til breibandsnett til likeverdige prisar. Arbeidarpartiet si framstilling er positivt feil. Innhaldet i mange av merknadene til sentrumspartia og Høgre er det same som i mange av merknadene til Arbeidarpartiet og SV. Skilnaden er at Arbeidarpartiet og SV har hatt trong for å bruke eit svært så blomstrande språk, og at dei dessutan har hatt trong for å vise ei ekstrem lyst til å styre. Når Høgre og sentrumspartia har lagt så stor vekt på at heile landet må få tilgang på breibandsnett til likeverdige prisar, er det fordi dette er ein avgjerande konkurransefaktor både for privat næringsliv og for offentleg forvaltning. Avstandsulempene kan bli kraftig reduserte ved hjelp av ny teknologi. Ja, også privatpersonar i ulike delar av landet bør ha same tilgang til breibandsnett. Alle må få same høve til å tileigne seg kunnskap og bruke informasjons- og kommunikasjonsverktøy. Breibandsnettet må byggjast ut over heile landet. Transportnettet er i stor grad på plass, medan mangelen på overføringskapasitet i hovudsak ser ut til å liggje på aksessnetta. Desse blir etter kvart oppgraderte og supplerte. Sentrumspartia og Høgre har tiltru til at Regjeringa fylgjer utviklinga nøye, og at det blir vurdert om det er nødvendig med offentlege tiltak og reguleringar som sikrar utbygginga, med mest mogleg likeverdige prisar over heile landet.