Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2014-10-14:
Fyrst takk til saksordføraren for vel utført arbeid. Noreg har eit landareal på storleik med Italia, men med ein tiandedel av folketalet. Me skal forsvare eit havområde nærast på storleik med Middelhavet. Det er ei stor og viktig utfordring. Difor er òg prinsippet om allmenn verneplikt slått fast i Grunnlova – den gongen sjølvsagt berre for menn, det var vel utenkjeleg at kvinnene skulle inn i Hæren eller andre forsvarsgreiner på den tida. Men det gjer dagen i dag til ein merkedag når Stortinget gjer endringar i vernepliktslova og dermed gjer verneplikta allmenn, med like rettar og plikter for kvinner og menn. Senterpartiet ynskjer eit folkeforsvar – eit forsvar av folket, for folket. Folkeforsvaret er ei viktig sikring av demokratiet; eit forsvar av breie massar av folket vil vere svært vanskeleg å setje inn mot det same folket. Gjennom verneplikta sikrar me ei breiast mogleg rekruttering til Forsvaret. Dette har ein sterkt inkluderande effekt. Eit folkeforsvar må vere sett saman av heile folket, då er det sjølvsagt naudsynt òg å rekruttere tilstrekkeleg mange kvinner. Difor har Senterpartiet programfesta målsetjinga om kjønnsnøytral verneplikt. I dagens Noreg vert det snakka mykje om rettane til kvar og ein av oss. Me må ikkje gløyme at samfunnet er bygd opp av både plikter og rettar. Det at me alle har eit ansvar for å ta vare på landet, òg gjennom å forsvare det, er med på å gi oss medvit om fellesskapen Noreg. Gjensidig tillit mellom folket og Forsvaret er avgjerande. Dette får me nettopp gjennom eit folkeforsvar sett saman av alle gruppene i samfunnet. Gjennom verneplikta får Forsvaret eit breitt og godt grunnlag for rekruttering. Dei best eigna og mest motiverte kan då velje å halde fram sin militære karriere etter avtent verneplikt. For å kunne forsvare heile landet er me avhengige av at det bur folk over heile landet. Dei må ha kompetanse til å forsvare oss om det skulle verte naudsynt. Det er bakgrunnen for Senterpartiet sitt sterke engasjement for Heimevernet. Noreg har ein kyst som er rik på energiressursar og fisk. Ressursrike område er tradisjonelt meir utsette for konfliktar. Dette må Noreg vere medvitne om og ha ein klår strategi for. På ei vitjing hjå OECD i Paris sist fredag fekk komiteen høyre kor langt Noreg har kome når det gjeld likestilling, samanlikna med mange OECD-land. Det var rett nok knytt til næringsarbeid og styrearbeid. Her heime går ein dagsaktuell debatt om me treng vedtak i politiske organ for å kome endå lenger i reell likestilling. Vedtaket me skal gjere i dag, viser at politiske vedtak framleis er naudsynte. Heretter skal jenter og gutar ha same rettar og plikter til å forsvare Noreg. Det er eit langt steg framover for reell likestilling. I tida framover er det viktig at forsvarsministeren fylgjer opp og ser til at likestillinga vert reell. Det betyr at innhaldet i lova skal gjerast kjønnsnøytralt, men det betyr òg at fysisk infrastruktur vert lagd til rette, og at eit arbeid der ein i Forsvaret og Heimevernet sikrar kultur og haldningar til kvinnelege soldatar som jambyrdige med menn, vert sett i gang. Det har vore tendensar til oppslag om at desse haldningane ikkje er gode nok i dag. Det er viktig at forsvarsministeren òg sikrar det, og at alle dei som har sitt arbeid i denne viktige sektoren, sikrar at dei som kjem inn, uavhengig av kjønn og bakgrunn vert godt mottekne og får moglegheit til å vere med og yte sitt beste i forsvaret av landet vårt.