Erling Sande (Senterpartiet), 2009-05-14:
På tysdag gjorde miljø- og utviklingsministeren greie for klimapolitikken til Regjeringa og situasjonen. Utgreiinga lemna liten tvil om at situasjonen for klimaet på jorda er alvorleg – viktige brear smeltar i ein skremmande fart, faren for havnivåauke er større enn det vi hittil har trudd, og vi har det travelt med å snu utviklinga. Det er sagt at ei ulukke sjeldan kjem aleine, og det gjer heller ikkje klimakrisa. Vi har ei matvarekrise som kjem til å bli stadig meir alvorleg med eksploderande folkevekst. For nokre dagar sidan skreiv ei av Noregs større aviser at folketalet på jorda aukar med 200 000 menneske pr. dag. Verknaden av klimaendringane blir påverka av dette. På toppen kjem finanskrisa. Klimakrise, matvarekrise og finanskrise heng i hop, og dei blir påverka av kvarandre. Utsleppa frå samferdslesektoren må t.d. ned. Biodrivstoff er hevda å kunne vere ein del av løysinga, men det hjelper ikkje dersom biodrivstoff skapar eit anna problem, svolt, ved å fortrengje matproduksjon, som resulterer i auka matprisar. Matproduksjonen må opp, men dersom det skjer på område der det før var regnskog, aukar det klimakrisa. Vi treng altså investeringar i fornybar energi, og vi treng investeringar for å få opp matproduksjonen – men så kan altså finanskrisa dempe desse investeringane. På den måten er krisene linka til kvarandre. Utfordringa er å snu desse samanhengane frå negative til positive spiralar, så godt som det er råd. Ei vektlegging av langsiktige og berekraftige løysingar har aldri vore viktigare. Ei omlegging til grønt arbeidsliv, grøne arbeidsplassar og grøn samferdsle er ikkje berre naudsynt for å imøtegå klimakrisa, men det kan òg gje økonomisk vekst. På tysdag la ministeren vekt på at økonomien skal tilbake på sporet – men ikkje tilbake i det gamle sporet. Senterpartiet meiner at ei grøn omstilling og nyskaping av alle delar av norsk næringsliv er naudsynt for å nå dei måla vi har sett oss i klimapolitikken. Som bonus kjem arbeidsplassar og busetjing i heile landet. I Noreg er vi utruleg rike på naturressursar. Vi har store mengder ubrukt energi, særleg fornybar. Potensialet innan bioenergi, vindkraft, vasskraft og andre miljøvenlege energikjelder er enormt. Her må vi spele på lag med naturen: Vi kan ikkje hauste energi heilt utan naturinngrep. Energianlegga må ha ein plass å stå, og for å føre energien fram, trengst det nett og kablar. Samtidig har vi òg verdifulle naturområde som vi skal ta vare på. Produksjonen av fornybar energi må vere eit av Noreg sine hovudsatsingsområde i den globale grøne dugnaden for klimaet. I Noreg har vi tent gode pengar på petroleumsverksemd. Difor har vi òg eit moralsk ansvar for å møte dei globale problem som dei store CO2-utsleppa skapar. Klimagassutsleppa påverkar den framtidige matvareproduksjonen på jorda. Klimagassutsleppa må kuttast. I den globale klimapolitikken må vi erkjenne at det ikkje er mogleg å produsere mat heilt utan utslepp av klimagassar. Senterpartiet meiner at klimakrisa ikkje kan løysast utan at vi finn ei løysing på matvarekrisa. Mattryggleik er ein absolutt føresetnad for å lukkast med klimapolitikken, for vi klarer ikkje å løyse klimaarbeidet utan at folk får ete seg mette. Det er i dag nær ein milliard menneske i verda som ikkje har det privilegiet. Denne erkjenninga må takast med i det internasjonale klimaarbeidet. I tillegg til å bidra internasjonalt for å sikre ein forpliktande klimaavtale, bidra med fornybar energi, bidra med teknologi og kunnskap, har vi eit ansvar for å gjere grep i eige land. I dag får Gloppen kommune i Sogn og Fjordane melding om at ein av barnehagane i kommunen får støtte til energieffektiviseringstiltak. Ein liten, liten dråpe i det store havet, men havet består nettopp av dråpar. Vi må ha eit handlingsretta og pragmatisk forhold til klimaarbeidet, konkrete tiltak som viser at vi som eit rikt land òg tek ansvar i arbeidet: Energieffektivisering, produksjon av fornybarenergi, vind, vatn og bio, elektrifisering av transportsektoren, el til sokkelen, bioenergi til oppvarming, lagring av CO2 – alt dette er dråpar i norsk samanheng, men til saman er vi med og utgjer ein forskjell.