Modulf Aukan (Kristelig Folkeparti), 2005-06-13:
Fiskefartøyet «Utvik Senior» forliste 17. februar 1978 på veg frå fiskefeltet Stordjupta mot land i Steinfjord på Senja i Troms. Fartøyet hadde eit mannskap på ni mann. Alle omkom, dessverre. I medhald av dåverande sjøfartslov § 314 sette Justisdepartementet 23. februar 1978 ned ein undersøkingskommisjon for å klarleggja og vurdera årsakene kring forliset av «Utvik Senior». Dei etterlatne etter forliset har ikkje kunna forsona seg med den første kommisjonen sin konklusjon om at årsaka til havariet var feilnavigering og kritikkverdig sjømannskap. Kommisjonen konkluderte i 1979 med følgjande: «Fartøyet kan ha kantret etter nedising, og deretter drevet inn i fallene, eller gått inn i fallene på grunn av feilnavigering. Deretter har fartøyet blitt delvis knust.» Dei etterlatne har sidan 1979 arbeidd for å få teke opp att undersøkingane av forliset. Justisdepartementet oppnemnde ein ny undersøkingskommisjon som kom med rapporten sin i 2004, teken inn i NOU 2004:9. Etter kommisjonen si samla vurdering var kollisjon med eit anna fartøy den sannsynlege årsaka til «Utvik Senior»s forlis, slik som det er nemnt av fleire talarar her i dag. Denne konklusjonen er mykje meir i samsvar med kva dei etterlatne har hevda, og mannskapet om bord på «Utvik Senior» er reinvaska for påstandar om feilnavigering. I stortingsmeldinga heiter det samstundes at det ikkje er grunnlag for å utbetala erstatning etter alminnelege erstatningsreglar. Kristeleg Folkeparti meiner det er viktig at dei etterlatne og samfunnet elles fekk ei ny gransking av «Utvik Senior» sitt forlis. Staten er ikkje ansvarleg etter alminnelege erstatningsreglar, men Justisdepartementet anbefalte at dei etterlatne får billigheitserstatning. Billighetserstatningsutvalget, som ligg under Stortinget, vil avgjera om anbefalinga om erstatning skal følgjast. Vi veit no at den sannsynlege årsaka til forliset var kollisjon med eit anna fartøy. Justisdepartementet har i lys av den nye konklusjonen gått igjennom styresmaktene si handtering av forliset og vurdert spørsmålet om erstatning til dei etterlatne. Den siste kommisjonen sin konklusjon reinvaskar mannskapet om bord på «Utvik Senior» for påstandane om feilnavigering. I St.meld. nr. 33 for 2004-2005, Fiskefartøyet «Utvik Senior»s forlis 17. februar 1978, går det fram at vurderingane i samband med forliset i ettertid ikkje framstår som heldige. Det er ikkje dekning for å påstå at «de etterlatte ble ført bak lyset av det offisielle Norge». Ingen har bevisst ønskt å føra nokon bak lyset eller har faktisk ført allmenta og dei etterlatne bak lyset, i arbeidet med å klarleggja årsaka til «Utvik Senior»s forlis. Eg meiner også, slik som justisminister Dørum, at det er grunn til å gje dei etterlatne eit handslag i form av billigheitserstatning. Eg meiner ikkje at slik erstatning er simpel, men eit uttrykk for samfunnet si orsaking etter eit tragisk forlis og tunge år for dei etterlatne. Kristeleg Folkeparti vil ikkje, slik som fleirtalet i komiteen, senda saka attende til Regjeringa for at ho skal oppnemna ei eiga nemnd som skal føreta ei særskilt handsaming av erstatningar til dei etterlatne. Regjeringa må då utarbeida ein proposisjon til Stortinget med forslag til løyvingar for å dekkja utbetalinga av erstatningar, nemndhandsaming og dessutan administrasjon av den. Stortin-get må deretter på sjølvstendig grunnlag ta stilling til den føreslåtte løyvinga, inklusiv erstatninga sin storleik i dei einskilde tilfella. Av omsyn til dei etterlatne og den tida som har gått sidan forliset, er det mest føremålstenleg å la Billighetserstatningsutvalget no kunna begynna å handsama søknadene om erstatning framfor å måtta avventa ein proposisjon frå Regjeringa til hausten.