Hadia Tajik (Arbeiderpartiet), 2020-06-19:
Eit uvanleg halvår går mot slutten. Stortinget har behandla fleire krisepakkar for å møta dei økonomiske konsekvensane av koronaviruset og nedstenginga av Noreg. Eg vil gjerne takka for samarbeidet i finanskomiteen i det som har vore ei vanskeleg tid for landet, og som fortsatt er det for veldig mange. Samtidig vil eg påpeika at det no teiknar seg nokon tydelege politiske forskjellar knytt til krisehandteringa mellom Arbeidarpartiet på den eine sida og høgrepartia på den andre. Dei viktigaste forskjellane handlar om arbeid og sosial rettferd. Det er sosialt rettferdig å gje folk moglegheiter, inntektssikring og rettar, sånn som Arbeidarpartiet har vore pådrivar for i forbindelse med alle krisepakkane. Det er sosialt rettferdig å oppretta fleire tiltaksplassar når arbeidsløysa er stor. 4 000 fleire føreslår Arbeidarpartiet no. Me kjem òg til å følgja opp vidare. Fleire studieplassar og fleire læreplassar handlar òg om sosial rettferd, sånn at folk får fullført utdanning eller bygd meir kompetanse. Då står dei sterkare på veg inn igjen i arbeidslivet. Det motverkar at det utviklar seg større forskjellar mellom folk, og at samfunnets krise i dag ikkje endar opp med å forsterka den personlege krisa for enkeltpersonar og familiar som er ramma. Det er sosialt rettferdig å hindra oppseiingar, særleg når det finst alternativ, som ein lengre permitteringsperiode. Arbeidarpartiet føreslår å utvida permitteringsordninga ut året. Det får me dessverre ikkje fleirtal for på grunn av høgrepartia. I praksis betyr det at heilt vanlege arbeidsfolk no står i fare for å verta oppsagde på seinsommaren, fordi oppseiingsprosessar tek tid, det krev planlegging, så for mange arbeidsfolk og arbeidsgjevarar kan ei forlenging av permitteringsordninga i budsjettet til hausten vera akkurat for seint. Noko som ikkje er sosialt rettferdig, er å kutta i formuesskatten. Det er den mest treffsikre og omfordelande skatten me har. Det er ein skatt som bidreg til at dei som har mest, òg betalar mest. Det er òg ganske vanskeleg å sjå at dette skal vera eit krisetiltak frå høgreregjeringa, sidan dei har pleidd å kutta i formuesskatten i både solskin og regn i sju samanhengande år. Det framstår som eit reint ideologisk motivert kutt som gjev størst fordelar til dei som har mest pengar. Dette skjer samtidig som regjeringa budsjetterer med nedjusterte løningar for mange av dei som har jobba i frontlinja i denne krisa – sjukepleiarar, helsefagarbeidarar, omsorgsarbeidarar over heile landet – i regjeringa sitt forslag til kommuneopplegg. Med andre ord vert rikfolk prioritert framfor arbeidsfolk. Dei gjer det lettare å tena pengar på å ha pengar heller enn å tena pengar på å gå på jobben. Det støttar ikkje Arbeidarpartiet. Det er ikkje sosialt rettferdig å droppa utbyteavgrensingar. Det burde ha vore ein av lærdomane etter finanskrisen, at når fellesskapet stiller opp for store selskap med kriselån, med statlege garantiar og med kompensasjonsordningar, så må det òg verta stilt krav om at pengane ikkje skal gå i lomma på eigarar og aksjonærar. Pengane frå fellesskapet må gå til fellesskapet, og det er iallfall ein sosial kontrakt som Arbeidarpartiet ønskjer å oppretthalda. Kommunane og fylka tilbyr innbyggjarane sine velferd, og dei bidreg til auka etterspørsel i næringslivet. Dei bestiller møblar, elektronikk og utstyr til skular og omsorgsbustadar, og dei set i gang utbetringar på vegstrekningar og byggeprosjekt som kan gje oppdrag til mange små og store entreprenørar over heile landet. Det betyr meir arbeid, det betyr jobb til fleire. Viss det skal vera mogleg, må kommunane og fylka få ein trygg økonomi. Derfor føreslår Arbeidarpartiet 6 mrd. kr i ei straksløyving for å dekkja tapte inntekter og auka meirutgifter i forbindelse med koronapandemien, og me føreslår òg 1,5 mrd. kr til å auka etterspørselen i privat næringsliv gjennom auka offentlige anskaffingar. Så må kommunane og fylka sjølvsagt òg verta ytterlegare kompensert viss det er behov for det. Arbeidarpartiet har alltid meint at me må halda igjen på pengebruken i gode tider for å kunna bruka meir når det er vanskelege tider. Det me opplever no, er utan tvil vanskelege tider. Det mest ansvarlege no, er òg å bruka dei økonomiske musklane som trengst for å gjera krisen minst mogleg for flest mogleg. Til slutt vil eg gjerne ta opp Arbeidarpartiet sine forslag.