Helge André Njåstad (Fremskrittspartiet), 2020-04-07:
Eg vil òg innleia med å takka komiteen for godt samarbeid i ei krevjande og hektisk tid og takka saksordføraren for å ha losa denne saka godt igjennom. Når eg først står her, vil eg òg nytta høvet til å takka norske kommunar for den innsatsen dei legg ned om dagen. Me har hatt litt betre tid enn vanleg til å følgja kommunestyre- og formannsskapsmøte på nett, og eg ser at det fungerer veldig godt i mange kommunar å ha møte på Teams og på Skype. Det er hyggjeleg å sjå at lokaldemokratiet er fungerande òg i ei krevjande tid, og eg synest det er lagt ned god innsats av norske ordførarar, rådmenn og kommunestyrerepresentantar i landet vårt. Saka som me behandlar no, er ein lov som er tidsavgrensa for å gjera det lettare praktisk for kommunar. Det handlar i stor grad om tidsfristar som blir skove på i forhold til rekneskapsavslutning og revisjonsmeldingar, og det gjeld òg for partia sine rekneskapsavslutningar, som blir gjevne tidsfristforlenging. Det ligg inne ei formulering som er veldig bra med omsyn til at mange av dei som no tek ekstraarbeid i helsevesenet, kanskje sit i eit kontrollutval, og etter dagens lov er det då umogleg å sitja i kontrollutval. No blir det gjeve eit unntak – om ein har ein mellombels jobb i ein kommune for å vera med på dugnaden, kan ein framleis sitja i kontrollutvalet i kommunen. Så er det, som saksordføraren sa, eitt punkt der komiteen ikkje går inn på regjeringa sitt forslag, nemleg å opna for å delegera til eit formannsskap eller fylkesutval å kunna inngå i eit interkommunalt samarbeid. Der er Framstegspartiet, på lik linje med resten av komiteen, ueinig i regjeringa sitt forslag fordi det er eit viktig prinsipp at skal ein delegara kommunestyret si myndigheit vekk frå kommunestyret, er det berre kommunestyret sjølv som skal gjera det. Det blir prinsipielt feil at eit formannskap kan gje frå seg makt på vegner av eit kommunestyre for å inngå i eit interkommunalt samarbeid. Framstegspartiet er grunnleggjande skeptisk til graden av interkommunale samarbeid. Me synest at det er for mange interkommunale samarbeid i Noreg. Ein burde heller sett på kommunesamanslåing som eit alternativ. I ein krisesituasjon treng det heller ikkje vera sånn at ein skal flytta den myndigheita til formannskapet og lettare kunna opparbeida seg nye interkommunale samarbeid som flyttar makt og myndigheit vekk frå kommunestyret. Viss det skal skje, må det vera kommunestyret sjølv som gjer det. Det er grunnen til at me har eit avvikande syn frå resten av komiteen på det med fjernmøte. Framstegspartiet meiner at kommunestyret skal vera operativt òg i ein krisesituasjon, og at kommunestyret er det viktigaste organet. Difor vil me leggja til rette for at det er meir fleksibelt for kommunestyret å kunna ta fleirtalsavgjerder ved å bruka fjernmøte og elektronisk saksbehandling. Der opnar regjeringa opp for at to tredjedelar av eit kommunestyre kan seia at det er greitt at ei sak blir behandla elektronisk, men ein tek ikkje den same logikken på avgjerda – då skal det vera samrøystes for at ein skal kunna seia at ei avgjerd er gyldig med elektronisk behandling. Der meiner Framstegspartiet at ein kunna hatt same logikk – at eit mindretal på ein tredjedel kan blokkera ein sånn framgangsmåte, òg på vedtaket, for då kan kommunestyret vera meir operativt. Det gjer det lettare for eit kommunestyre å kunna fungera òg i ei sånn tid, at ein ikkje stiller krav om at det skal vera 100 pst. samrøystes. Det vil altså seia at ved slik behandling kan éin enkelt kommunestyrerepresentant eller eitt fylkestingsmedlem blokkera eit stort fleirtal i eit fylkesting og kommunestyre sitt ønske, og det synest me blir for strengt. Difor har me eit eige forslag om at det er nok med to tredjedels fleirtal, òg for å kunna ta ei avgjerd med elektronisk behandling. Så det er forskjellen, men i sum er me i komiteen einige, og me legg til rette for at kommunane skal få gode verktøy i denne krevjande situasjonen som dei står i. Eg tek til slutt opp Framstegspartiets forslag i saka.