Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2014-06-17:
Det er eit offentleg ansvar å gi alle eit likeverdig tilbod om helsetenester uavhengig av kor ein bur i landet og kva slags bakgrunn ein har. Sjukehuspolitikk må forankrast i Stortinget for å skape openheit, debatt, aksept og demokratisk forankring av dei avgjerdene som vert gjorde. Alle partia i denne salen, utanom Arbeidarpartiet, har gått til val på at utvikling av sjukehustilbodet må skje etter ein overordna plan, vedtatt av Stortinget. Erna Solberg sa følgjande til Bergens Tidende 2. september i fjor: «Slik vi har en nasjonal transportplan for samferdsel, bør vi få en nasjonal helseplan for sykehusene.» Artikkelen sa vidare: «den helseplanen de skal lage vil definere oppgavene til hvert enkelt sykehus, også lokalt, ut fra et nasjonalt hensyn.» Bent Høie sa til Dagens Næringsliv den 16. august i fjor at det er Stortinget, ikkje dei regionale helseføretaka som bør bestemme når det skal byggjast nye sjukehus, og kor og kvifor. Dette var før valet. Nå har Høie og Høgre snudd tvert om. Dei har bløffa seg til makta i Helse- og omsorgsdepartementet. Senterpartiet fremjer i dag forslag om at vesentlege endringar i sjukehusstruktur og sjukehusoppgåver, spesielt endring i føde- og akuttfunksjonar, vert avgjorde av Stortinget i ein nasjonal helse- og sjukehusplan. Det burde vore sjølvsagt. Det er eit paradoks at vi i år, i 200-årsjubileet for folkestyret i landet, i det heile har ein diskusjon i Stortinget om folkestyret òg skal gjelde for sjukehuspolitikken. Det var heller aldri Stortinget sin intensjon då føretakslova vart vedtatt i 2001 at vesentlege sjukehusavgjerder av samfunnsmessig betyding skulle takast vekk frå Stortinget og vekk frå folkevald styring. Det er berre å lesa § 30 i føretakslova om avgrensing i føretaksstyra sin avgjerdskompetanse og Høgre, Arbeiderpartiet og Framstegspartiet sine merknader i innstillinga til føretakslova. Utviklingsplanen for Telemark HF er godkjend av helseministeren. Det betyr at Rjukan og Kragerø sjukehus vert lagde ned fordi helseføretaket må spara 200 mill. kr. Økonomi vert rett nok ikkje lenger brukt som argument. No er argumentasjonen tilpassa ordlyden i regjeringsplattforma om at ingen lokalsjukehus skal verta lagde ned som ikkje kan grunngjevast ut frå kvalitet og pasientsikkerheit. Det er nitrist å oppleva ein slik uærleg debatt som politiske parti og føretaksstyre køyrer i denne saka. Tilsløringar og vikarierande argument banar veg for ein omfattande sentralisering av beredskapen. Kvalitetsargumentet vert misbrukt av både helseføretaka og helseministeren. Ingen hevdar at det ikkje er god kvalitet ved lokalsjukehusa i Telemark i dag. Men Helse Sør-Øst og helseministeren krev at sjukehusa må verta robuste, altså større, for å klara å tilpassa seg nye kvalitetskrav i framtida. Eg har lese desse nye kvalitetskrava som føretaka viser til. Dei er utarbeidde av administrasjonen i Helse Sør-Øst, og er ikkje behandla av styret eingong. Dei set som fagleg standard at to ortopedar alltid skal arbeida i lag. I akuttmottak skal det ikkje vera turnuskandidat, men ein lege i spesialsering i tilstadesvakt 24/7. Eg vil seia til helseministeren: Vis meg det sjukehuset i Noreg som klarar å oppfylla desse såkalla kvalitetskrava. Dette er ikkje kvalitetskrav, men sentraliseringskrav, som vil forverra kvaliteten i sjukehustilbodet i Noreg totalt sett. Undersøkingar viser at to av tre sjukehuspasientar treng behandling på lokalsjukehusnivå. God kvalitet i lokalsjukehusa er derfor heilt avgjerande. Men urealistiske krav til måten å sikra kvaliteten på vil føra til nedlegging av lokalsjukehus som er mange gonger større enn Rjukan. Er det dette helseministeren planlegg i sin helse- og sjukehusplan? Nokon må snart innsjå kva for eit lureri dette er, og at argumentasjonen er tilpassa politikken, og ikkje faget. Det er føretaksorganiseringa som gjer dette mogleg. Når Høgre og Framstegspartiet i dag stemmer imot det dei gjekk til val på, er det løftebrot. Løftebrot er smertefulle, og dei gror seint, fordi dei svekkjer tilliten og truverdet. Men også Kristeleg Folkeparti sviktar i dag, når det ser ut til at dei snur ryggen til både sjukehusdemokratiet og befolkninga i øvre Telemark. Fellesforslaga frå Høgre og Framstegspartiet er totalt utan verdi. Dei er til og med mindre forpliktande enn det som står i regjeringsplattforma. Arbeidarpartiet gir som vanleg inntrykk av at dei er for lokalsjukehus, men med sitt uforpliktande forslag gir dei si fulle oppslutning til regjeringa si sentraliserande sjukehuspolitikk og godkjenner nedlegging av sjukehusa i Rjukan og Kragerø. Det er Senterpartiet sitt fellesforslag med SV som er det beste for sjukehustilbodet i Telemark. Eg vil be Arbeidarpartiet og Kristeleg Folkeparti om å tenkja seg om. Eg fremmer med dette Senterpartiet sine forslag til saka.