Valgerd Svarstad Haugland (Kristelig Folkeparti), 1999-10-13:
Trass i reaksjonane frå både media og opposisjonen etter trontalen og budsjettframlegget held faktisk Regjeringa fram satsinga på barnefamiliane i budsjettframlegget for 2000. I trontalen vart det m.a. nemnt utviding av barnetrygda til 18 år og innføring av sjølvstendig oppteningsrett til fødsels- og adopsjonspengar for fedrar, heving av kontantstøttesatsane til 1998-nivå og stimuleringstilskot til etablering av nye barnehageplassar. Regjeringa har ei heilskapleg tilnærming til familiepolitikken. Dei beste løysingane ligg ikkje i eit anten-eller, men i eit både-og. Ulike familiar har ulike behov. Og etter eit par år med sterk fokusering på tidsklemma som mange småbarnsfamiliar opplever, tar vi no eit viktig grep for familiar med eldre born. Etter viktige satsingar på pensjonsordningar etter fødsel som mest mødrer har nytta seg av, tar vi også eit viktig grep spesielt i forhold til fedrane. Barnetrygd til 18 år har vore ei sterkt etterspurd reform. Barnetrygda stoppar i dag opp på eit tidspunkt der dei fleste unge går på vidaregåande skole og bur heime. Einslege forsørgjarar merkar kombinasjonen av høge utgifter og bortfall av barnetrygda særleg godt. Både politiske parti her på Stortinget, ulike organisasjonar og – ikkje minst – foreldre har derfor tatt til orde for utviding av barnetrygda, dei fleste innanfor ei provenynøytral ramme. Regjeringa foreslår å innlemma forsørgjarfrådraget i barnetrygda og å utvida barnetrygda til 18 år. Forsørgjarfrådraget har same føremål som barnetrygda: å kompensera for meirutgifter knytte til forsørging av born. Regjeringa sitt forslag er derfor ei forenkling av overføringsordningane til barnefamiliane. Eg har ikkje registrert nokon utbreidd motstand mot prinsippet om ei utviding av barnetrygda, men mange har hatt spørsmål knytte til den modellen Regjeringa har lagt fram. Eg er overtydd om at ei utviding av barnetrygda er eit viktig familiepolitisk tiltak, sjølv om det blir ein mindre reduksjon i den årlege utbetalinga fram til borna er 16 år. Eg er stolt over at Regjeringa no legg fram forslag om sjølvstendig oppteningsrett til fødsels- og adopsjonspengar for fedrar. I mange år har dette vore eit krav frå ulike hald, og det har vore brei politisk semje om at det er eit viktig og nødvendig tiltak for å styrka fedrane si deltaking i omsorga for borna sine. Ved fleire tilfelle har dette vore peikt på i offentlege utgreiingar. Ved handsaminga av velferdsmeldinga i 1996 var det eit fleirtal som slutta seg til å be Regjeringa fremma eit forslag om at fedrar skulle få sjølvstendig oppteningsrett. Tidlegare regjeringar har ikkje funne rom på budsjettet for å foreslå denne retten, og eg er glad for at sentrumsregjeringa no har prioritert dette. Det er eit viktig tiltak for å stimulera fleire fedrar til å ta meir omsorg for eigne born, og er samtidig eit viktig likestillingspolitisk tiltak. Eg kan òg slå fast at vi fylgjer opp lovnaden vår og avtalen mellom regjeringspartia, Høgre og Framstegspartiet om å heva kontantstøttesatsane opp igjen til 1998-nivå. Dette er store lyft for å gi barnefamiliane større valfridom. Valfridom føreset òg at det finst barnehageplassar for dei som ynskjer det. Vidare barnehageutbygging er derfor nødvendig. Barnehagepolitikken er ein sentral del av Regjeringa sin familiepolitikk, og vi får høve til diskusjon om det når vi legg fram barnehagemeldinga i haust. Over tid vil ikkje ei sentrumsregjering sin dagsorden utelukkande vera samanfallande med korkje høgre- eller venstresida sin dagsorden. Det ligg i ei sentrumsregjering sin natur og er eit uttrykk for den mellomposisjonen vi har i norsk politikk. Derfor har vi også bak oss to år med støtte frå ulike parti til Regjeringa sine forslag. At det no er lagt til rette for reelle forhandlingar mellom sentrumspartia og Arbeidarpartiet om statsbudsjettet for år 2000, gir oss sjansen til å lyfta fram viktige sentrumssaker som ikkje har stått øvst på høgresida sine prioriteringar. Fordelingspolitikken har vore fokusert. Eg vil understreka at det også handlar om fordelingspolitikk i eit internasjonalt perspektiv. Det viktigaste vi som politikarar kan gjera ved inngangen til det neste tusenåret, er å ta vare på borna våre og på neste generasjon. Det vil Regjeringa og Kristeleg Folkeparti gjera, m.a. gjennom ei endring i familiepolitikken, der born og foreldre får meir tid saman. Ein offensiv politikk på dette området må kombinerast med betre tilrettelegging for at også fedrane skal bruka meir tid saman med borna. Eg vonar at vi kan få ein debatt om dette som kan bli noko meir nyansert inn i framtida enn den har vore når vi ser tilbake. Det vil finnast ideologiske skiljeliner i familiepolitikken, men usemje om t.d. kontantstøtta kan ikkje vera ei hindring for at vi kan ta felles radikale grep i likestillingspolitikken, m.a. gjennom endringar i likestillingslova. Det å ta vare på neste generasjon gjeld òg våre nye landsmenn og -kvinner. Respekt for ulike kulturar er viktig, men når eventuelt kultur kolliderer med klare menneskerettar, må vi ropa eit varsku. Tvangsekteskap er ukultur, og her må vi slåst saman med dei unge som blir tvungne eller lurte opp i noko som dei ikkje ynskjer. Eg reknar med at vi har eit samla storting bak oss i forhold til å kjempa mot denne ukulturen, som faktisk er meir utbreidd enn alle ynskjer å innsjå.