Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2018-11-27:
Først vil eg gi presidentskapet og Abid Q. Raja honnør for å ha gått inn i dette forslaget med opne auge. Det er inga overrasking at dei partia som støttar innstillinga frå fleirtalet, faktisk også meiner – og har meint det i lang tid – at opplysningsplikta skal styrkast og utvidast. Historikken kjenner vi etter kvart ganske bra. I førre periode fekk vi utvida opplysningsplikta på ei rekke felt for både stortingsrepresentantar og regjeringsmedlemer når det gjaldt økonomiske interesser, biinntekter, selskapsinteresser, næringseigedomar av betydeleg verdi osv. Avtalar med tidlegare arbeidsgivarar om permisjonar, velferdsfordelar, pensjon osv., skal registrerast. Det same gjeld avtalar med arbeidsgivarar om framtidige fordelar osv. Det har heile tida lege under dette arbeidet at ein også skal gå inn på andre typar bindingar her. Dei uklarheitene som blir nemnde av Kommunal- og moderniseringsdepartementet, er uklarheiter som også er i dagens registreringsplikt. Dette er ikkje noko som opnar seg no, ved denne utvidinga av registreringsplikta, det er utfordringar som må bli funne gjennom forskrifter og faktisk praksis. Dette er heilt avgjerande for at dei som styrer landet, skal ha legitimitet. La meg minne om at sjølv om vi per dags dato har høg tillit til norske politikarar – vi ligg relativt lågt når det gjeld korrupsjon – er ikkje det ein situasjon som vil vere for alltid. Vi må heile tida passe på og sikre at vi har system som sørgjer for openheit, som gjer at offentlegheita til kvar tid kan få innsyn i ting som kan skape bindingar, og som kan skape uheldige situasjonar. Se berre på det som skjer i Polen og Ungarn no: Når det gjeld f.eks. domstolsadministrasjonen og forvaltninga av han, har dei eit heilt identisk system som det norske, men plutseleg har det utenkjelege skjedd. Spørsmålet er da om det utenkjelege kan skje i Noreg også. Det kan godt hende, men det treng ikkje å hende, men vi veit ikkje, så vi må lage system for dette. Dette er eit ledd i akkurat det. Det er openbert at det kan vere bindingar til tidlegare oppdragsgivarar og kundar ein har hatt, som bør vere tilgjengelege i eit register og vere ein del av registreringsplikta. Når det kjem til stykket, er jo dette eit spørsmål om omsyn: Skal nokre omsyn vege tyngre enn andre? Skal demokratiets behov for openheit og innsyn vege tyngre eller lettare enn omsynet til andre ting? Det er ein diskusjon vi har hatt mange gonger, bl.a. da vi utvida registreringsplikta sist. Heile tida har omsynet til demokratiet vore viktig. Eg registrerer no at Venstre vil vurdere forslaget frå Morten Wold og Tone Wilhelmsen Trøen om at regjeringa skal greie ut dette spørsmålet vidare. Da kjem på mange måtar den store testen for Venstre som eit openheitsparti. Viss ein seriøst vurderer at ei utgreiing bør skje, bør ho skje på Stortinget. Det skal jo vere Stortinget som set standarden i desse sakene – som Stortinget har gjort elles når det gjeld registreringsplikta, og no ved utvidinga av ho. Det er Stortinget som heile tida set standarden. Kvifor skal Stortinget gi det til regjeringa, for at dei skal greie ut om framtida for openheit rundt desse spørsmåla? For å problematisere det ytterlegare: Vi veit jo kva regjeringa meiner om dette spørsmålet. Kva kan ei utgreiing gjere av forskjell? La meg lese frå svaret frå Kommunal- og moderniseringsdepartementet, kva statsråden meiner i denne saka: «Jeg mener at et forslag om at Kongen i statsråd kan pålegge regjeringsmedlemmer og statssekretærer å registrere sine tidligere oppdrag og oppdragsgivere, sett opp mot ulempene ikke vil gi nødvendig merverdi i arbeidet for å styrke demokratiet, herunder bekjempe korrupsjon og fremme integritet.» Ein får det ikkje klarare enn dette: Regjeringa vil ikkje ha det. Det betyr at viss ein seriøst vurderer å gå inn på ei utgreiing, har ein faktisk også sagt at ein eigentleg heller ikkje vil ha det. Eg er spent på kva Venstre landar på i denne saka, og om dei faktisk vil halde fana høgt som eit av openheitspartia, som dei tidlegare har hevda å vere.