Bjørn Jacobsen (Sosialistisk Venstreparti), 2007-11-22:
Eg vil takke forsvarsministeren for ei god utgreiing. Ho har forklart at vi har rimeleg kontroll med situasjonen i dag og også fram til 1. april neste år. På ein god måte har ho òg stilt oss i utsikt at vi kan rekne med meir langsiktige løysingar. Dette arbeidet har ho starta på, og eg går ut frå at ho vil komme tilbake til Stortinget for å informere meir om det når arbeidet er sluttført. Det ser ut som om vi har dette under god kontroll. Det er også slik at det har vore ein disputt mellom forsvarssjefen og sanitetssjefen, som vil bli teken opp i kontroll- og konstitusjonskomiteen. Vi her på Stortinget, som i fjor løyvde 50 mill. kr ekstra, innsåg at det var nødvendig med meir ressursar. Men det er klart: Vi frå Stortinget eller Regjeringa kan ikkje ringje rundt til norske sjukehus. Det føreset vi – og det forventar vi – at Forsvarets faglege leiing ordnar opp i. Eg skal derfor ikkje leggje meg opp i den disputten. Han vil bli teken opp i kontroll- og konstitusjonskomiteen. Så er det slik at forsvarskomiteen lenge har visst om at vi har slite her. Derfor løyvde vi meir pengar, derfor besøkte vi også sjefen for Forsvarets sanitet på Sessvollmoen i januar i år, og vi var sjølvsagt også i Afghanistan og snakka med dei det gjaldt der, i leiren i Meymaneh. Eg meiner at det er ikkje berre å få tak i legar. Og det er eingong slik at sikkerheita for soldatane byggjer på veldig mange ting. Soldatanes ve og vel byggjer på at det er godt rekrutterte folk, at dei har fått god opplæring, og at tryggleiken er på plass der han skal vere. Og kanskje det aller viktigaste for deira ve og vel er den oppfølginga dei får når dei kjem heim, for vi veit at ein del slit med seinskadar. Dei treng å få kontakt med Forsvaret for å få utgreidd kva dei har vore med på. Det er også slik at det er viktig å legitimere dei oppdraga vi er ute på, best mogleg. Det viser seg å lønne seg på sikt. Det gjer at ein sikrar ei god rekruttering, ikkje berre frå Forsvarets eigne, men òg frå helsetenesta. Vi veit at andre organisasjonar, som Raude Krossen, Legar Utan Grenser, Palestinafronten osv., ikkje har store problem med å rekruttere folk frå helsetenesta. Dei reiser ut for ei heilt anna løn også, men dei stiller opp. I samband med kirurgi er det litt vanskeleg, for det å vere kirurg ute på oppdrag med våre soldatar betyr at dei ikkje får utøvd yrket sitt. Det skal vi sjølvsagt vere glade for, at det er sjeldan dei får lov til å praktisere det dei kan. Det er for så vidt eit ibuande problem. Det er lettare dersom ein reiser ut med f.eks. Legar Utan Grenser. Der vil ein stå og operere nærmast til ein sovnar. Kontakten som er etablert med dei norske sjukehusmiljøa, ser ut til å kunne gje resultat. Det skal vi vere veldig glade for. Det er veldig bra at forsvarsministeren kjem hit til Stortinget, for vi har i dag fått meir innsikt i kva våre soldatar eigentleg held på med. Vi ser at dei såkalla MOT-teama, altså dei mobile operasjonsteama, reiser mykje rundt. Dei observerer, dei rekognoserer, og sjølvsagt tek dei kontakt med ulike delar av lokalbefolkninga, først og fremst i Faryab-provinsen. Så har vi fått høyre at det burde ha vore fleire pansra kjøretøy. Det kan i visse tilfelle gjere sikkerheita dårlegare – litt i forhold til det reint tekniske, dersom ein skulle kjøre på noko – men dersom ein kjører for pansra, vil ein ikkje kunne drive god nok etterretning eller kunne byggje eit godt nok nettverk for dermed å førebyggje eventuelle angrep. Så her er det eit tvieggja sverd med omsyn til at ein kan pansrast så godt at ein dermed skaper usikre situasjonar, fordi ein dermed ikkje har oversikt over kva som skjer der ein er. No er det også eingong slik at lege/kirurg ikkje er alt. Det såg vi ikkje minst under den siste tragiske hendinga, der det kom tydeleg og klart fram at dei som kom i bilen bak, hadde hatt ei veldig god og grundig opplæring i førstehjelp. Dei fekk stabilisert den såra og fekk sjølvsagt også teke kontakt, slik at vidare hjelp kunne komme. Så dette at sanitet er opplæring nr. 1 for dei fleste av soldatane, er også ein grunnleggjande del av arbeidet. Tryggleiken for soldatane kjem vi sjølvsagt tilbake til fleire gonger. Eg er fornøgd med at statsråden også kjem til å komme hit og informere om dei meir langsiktige løysingane som må komme.