Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2002-12-12:
Eg har den gleda å leggja fram energi- og miljøkomiteen si innstilling om løyvingar på statsbudsjettet til Olje- og energidepartementet og Miljøverndepartementet. Eg tek samtidig opp forslag som SV har aleine, og forslag som SV er med på, i innstillinga. Når det gjeld tala i budsjetta, kjem dei fram gjennom eit fleirtal av regjeringspartia og Framstegspartiet. Dei har i komiteen dessverre funne det nødvendig å kutta endå meir på forsking, noko som fører til at det blir mindre innsats på forsking. Det verkar på meg nærmast som om ein ønskjer å avgrensa kunnskapane om energi og miljø gjennom dei kutta ein gjer. Det trur SV er eit feiltrinn. Når det gjeld rammeuavhengige forslag, er det mange gode forslag som etter SVs syn vil bli vedtekne. Lat meg bruka nokre ord på det. Det eine er at ein skal gå inn og sjå på korleis verftsindustrien har det. Me veit at m.a. Kværner Egersund mista eit oppdrag til Dragados i Spania på grunn av, etter mi oppfatning, noko som kan sjå ut som at EU-land subsidierer verftsindustrien sin. Då må me frå Noregs side, på grunn av den hersens EØS-avtalen, inn og sjå på kva me kan gjera for å sikra norske verft oppdrag. Det er ein av dei tinga som Stortinget i dag vedtek, sjølv om SV ønskjer at ein skulle gå endå meir inn i EØS-avtalens betydning. Så seier stortingsfleirtalet òg klart frå til miljøvernministeren at me skal ha ei melding om Kartverket. Miljøvernministeren svarte frekt og freidig fleirtalet med å seia at han ikkje ville leggja fram ei melding då fleirtalet vedtok det tidlegare, men no gjev stortingsfleirtalet han beskjed om at det skal han gjera. Ei anna sak som stortingsfleirtalet forsøkjer å rydda opp i, er spørsmål knytte til nettariffering. Ein hadde bede om ei sak om dette, og fekk ei sak i statsbudsjettet som svært få kunne lesa og svært få forstod. Derfor bestemte stortingsfleirtalet at den saka skal sendast tilbake til statsråden, og me forlanger ei ny sak, der me får ei skikkeleg vurdering av nettariffering, og der me får konkrete forslag til korleis me kan føreta prisutjamning, som vil koma mange til gode. At det er nødvendig for stortingsfleirtalet å gripa inn i ei regjeringsbehandling, t.d. på nettariffering og Statens kartverk, synest eg er litt beklageleg, men eg reknar med at ein no ryddar opp ein gong for alle, og at ein slepp å gjera dette igjen. SV er også svært glad for at eit fleirtal, alle med unntak av regjeringspartia, sluttar opp om eit forslag om å sjå på korleis ein kan få auka utvinningsgraden på norsk sokkel. Me veit at om me aukar den frå 44 pst., som han er i dag, til 50 pst., utgjer det ifølgje Oljedirektoratet ei inntektsmoglegheit på 400 milliardar kr. Då er det gale etter SVs meining at ein ser ut til å prioritera leiting i Barentshavet, i staden for å sjå på kva moglegheiter ein har for å få meir ut av brønnane. Dette får altså fleirtal i dag, og det er SV glad for, men det forundrar oss at regjeringspartia vel å stå utanfor eit så godt forslag. Straumprisen er eit heitt tema for tida, naturleg nok. SV var i si tid mot den dereguleringa som Senterpartiet og Eivind Reiten i si tid gjorde saman med Arbeidarpartiet. Det som blei sagt då, var at når ein fekk marknaden på plass, skulle prisen gå ned. Det var noko av grunngjevinga frå fleirtalet. Meir marknadsmakt skulle skapa lågare pris. Då må eg spørja fleirtalet, som den gongen, om det er det som skjer. Eg ser ikkje noko til dette, eg ser tvert imot at prisen stig og stig, og forbrukarane blir iltrare og iltrare på dette systemet som skulle gjera straumen billegare. Då er det nødvendig å sjå på kva ein kan gjera. Då er det ikkje nok at energiselskapa og staten er fornøgde med at dei får auka sine inntekter, då må ein sjå på aktive tiltak som kan gjera at ein får ned straumforbruket utover det som marknaden sjølv gjer. SV satsar derfor aktivt på tiltak som kan få ned forbruket av straum og få ned straumrekninga til folk. Men det er ikkje det Regjeringa prioriterer. Regjeringa prioriterer faktisk skattelette til rikfolk framfor dette. Dei prioriterer billegare brennevin. Og tek ein seg ein skarp ein, kan det nok vera at ein blir varm ei stund, men det er ikkje noko tiltak som gjeld for lang tid, det som har fleirtal her i Stortinget. Så dette er feil prioritering frå Regjeringa si side. SV tilbyr derfor Regjeringa eit anna fleirtal, som kan få ned forbruket av straum og dermed redusera straumrekningane til folk og spara miljøet og redusera presset på utbygging av gasskraftverk. Seinast i går la me fram eit forslag om eit svensk støttesystem, som kan få ned forbruket, som går ut på å støtta vassboren varme, som går ut på å støtta varmepumper, og som går ut på å støtta pelletskaminar og solfangarar. Dette er eit konkret forslag som Regjeringa kan få fleirtal for om dei ønskjer å gjera noko med straumforbruket og -prisen. SV har elles levert og i dag framsett ei rekkje gode forslag som kan bidra til å gjera noko med straumprisproblematikken og straumforbruket, om viljen vår er der. PCB-forureining i norske hamner og fjordar er vel kjent og har vore snakka om i tiår. Men viljen til å rydda opp er mindre, sjølv om så vel Regjeringa som stortingsfleirtalet plussar på nokre skarve millionar. Når me veit at desse miljøavgiftene gjer at fisk og skaldyr er farlege å eta, satsast det ikkje nok. Med det tempoet fleirtalet har lagt opp til, vil det ta fleire tiår før ein får rydda opp i dette. Dette vil SV gjera noko med. Me aukar løyvinga til denne oppryddinga betydeleg, og foreslår at me får ein opptrappingsplan. SV har i denne saka forsøkt å få miljøvernministeren òg med på denne opptrappingsplanen, men me har hatt store problem med å få ut eit skikkeleg svar på problemstillinga – utan at eg dermed antydar at miljøvernministeren ikkje ønskjer at nokon skal vera på offensiven i ei så viktig sak som denne. Og om miljøvernministeren vil, kan altså SV bidra til ei opptrapping i denne viktige saka, men det spørst om miljøspørsmål er så viktige for miljøvernministeren lenger. SV har elles ei rekkje tiltak for å styrkja miljøorganisasjonar og friluftsorganisasjonar, dessutan legg me til rette for aktivt og helsebringande opphald i naturen. Me har tiltak for vern, og me har tiltak for nasjonalparkar. Dessutan aukar me innsatsen når det gjeld villaksen, som mange er opptekne av å koma ut i naturen og fiska opp. Men truverdet til denne regjeringa når det gjeld villaks, er lik null etter dei konsesjonstildelingane som er gjevne av Ludvigsen med godkjenning av miljøvernministeren, og dei 50 konsesjonane som ein no salderer budsjettet med, og som ingen vil ha, heller ikkje havbruksnæringa. Så her er det noko som er spinn hakkande galt. Tolv organisasjonar, inklusiv heile miljøbevegelsen, forlanger tiltak for villaksen. Miljøvernministeren høyrer ikkje etter. Regjeringa vel skattelette for rikfolk og meir makt til pengemakta. Den kuttar i miljø- og energiforsking, den byggjer ut Snøhvit og gasskraftverk, den svekkjer arbeidet for å berga villaksen ved å dela ut oppdrettskonsesjonar, og håpar på marknaden når folk og landet treng reduksjon i straumforbruket og tiltak for å få ned straumforbruket. Regjeringa er prega av høgt og fint snakk om miljøet, men det er veldig ofte store ord med tomme lommebøker.