Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2012-12-10:
Det er fyrste gong det blir lagt fram ei stortingsmelding som tek føre seg ein samla gjennomgang av det visuelle kunstfeltet. Denne meldinga vil bidra sterkt til å lyfte det visuelle kunstfeltet i Noreg. Men meldinga i seg sjølv hadde ikkje vore noko aleine, hadde det ikkje vore for det aktive og høgst levande kunst- og kulturlivet me har. Eg vil rose kunstnarorganisasjonane, foreiningane, nettverka og kunstnarane for å skape og dele all den mangfaldige og inspirerande kunsten me har tilgang på i dette landet, og for å ha vore så aktive i prosessen, både med innspel til arbeidet med meldinga og med klare tilbakemeldingar i etterkant. Eg vil vel òg seie at me har tolmodige kunstnarar, som har venta på å få lyft sitt felt. Eg er glad for at det er den raud-grøne regjeringa som gjer dette lyftet. Det er store ambisjonar i meldinga, og eg er glad for at ho har blitt teken så godt imot. Ja, nokon har til og med karakterisert denne meldinga som eit paradigmeskifte i kunstpolitikken. Sjølv om høyringa gav oss tilbakemeldingar på punkt som kan forbetrast, var det stor tilslutning og entusiasme rundt meldinga. Det er eg glad for. Det er viktig med auka merksemd rundt dette feltet. Auka publikumsoppslutning over heile landet er spesielt viktig for regjeringspartia, i tillegg til auka profesjonalisering. Det er godt å kunne seie at det er ein samla komité som meiner at denne meldinga vil bidra til dette. Fleirtalet i komiteen, om ein ser bort frå Framstegspartiet, meiner det er viktig at det visuelle kunstfeltet blir styrkt over heile landet. Fleirtalet meiner det er viktig at me i meldinga vurderer auka støtte til museum med kunstsamlingar. Vidare meiner det same fleirtalet at det er eit viktig lyft at regjeringa vil gje støtte til fleire kunsthallar, kunstforeiningar og kunstsenter. Det er ein samla komité som er glad for auka støtte til kunsthallar, og det er mange kunstforeiningar som no har store ambisjonar om å utvikle seg til dette, som Tromsø, Oslo og Porsgrunn kunstforeiningar. For Arbeidarpartiet er det viktig at ein når fram til flest mogleg med visuell kunst, og at flest mogleg får ta del i kunstopplevingar. Satsing på kunst i det offentlege rom er noko eg meiner er svært viktig for å nå dette målet. Eg er veldig stolt over at me i Noreg har ei slik ordning for statleg og kommunal kunst i det offentlege rommet. Her når ein ut til et breitt, samansett publikum, og enkelte plassar i landet er kunstverk i det offentlege rom den einaste kunsten som er allment tilgjengeleg. Noreg har ein godt etablert kunstpolitikk for kunst i det offentlege rom, som er grundig omtala i meldinga. Eg vil spesielt peike på kunst i det offentlege rom i kommunane. Trondheim kommune har ei ordning som står i ei særstilling med sin del på 1,25 pst. av det totale investeringsbudsjettet til kommunen. Trondheim kommune har dei ti siste åra bygd opp ei av Noregs største samlingar av samtidskunst i det offentlege rom og har hausta både nasjonal og internasjonal heider for utsmykkingsordninga si. Satsinga i Trondheim har kome befolkninga i heile byen til gode – det gjeld barnehagar, skular, sjukeheimar og det generelle bybiletet. Drammen kommune gjer òg ein særleg innsats for kunst i uterom og byutvikling, noko komiteen fekk eit godt og inspirerande innblikk i då me var på besøk der i førre veke. Eg vil òg vise til kulturhuset Buen i Mandal, som eit godt eksempel på korleis ein kan nå fram til nye grupper gjennom alternative visningsarenaer. Der har dei samlokalisert bibliotek, kulturskule og kino saman med galleri. Det finst mange alternative visningsarenaer, og eg synest det dei har gjort i Mandal, er eit glimrande eksempel på korleis ein kan gjere dette. Det er gode kunstprosjekt i det offentlege rom i gang over heile landet, spesielt òg i samband med skulebygg. Det er så utruleg viktig at ein får kunsten ut av lærarrommet. Eg har vore på altfor mange skular der den flottaste kunsten heng på lærarrommet, og ikkje ute blant ungane. Det er viktig at ein held fram med satsinga både frå staten si side, frå fylket si side og frå kommunane si side, slik at flest mogleg får tilgang til kunstopplevingar. Det nye museumsbygget for Nasjonalmuseet for kunst, arkitektur og design på Vestbanen er ei viktig, offensiv satsing og vil bli eit viktig lyft òg for det visuelle kunstfeltet. Ved sidan av det nye operabygget vil dette vere blant dei største kulturbyggprosjekta i norsk samanheng nokosinne, og det er ein samla komité som viser til regjeringas mål om at denne satsinga vil lyfte det visuelle kunstfeltet på same måte som operahuset i Bjørvika har lyfta operakunsten. Komiteens fleirtal, igjen unnateke Framstegspartiet, støttar regjeringas forslag om å opprette ei arrangørstøtteordning for det visuelle kunstfeltet under Norsk kulturfond. Vidare er det ein samla komité som deler regjeringas syn om behovet for ein gjennomgang av dagens avtale om utstillingsvederlag. Det er eit behov for å synleggjere dei reelle produksjonskostnadene ved utstillingar, og me meiner det er viktig at regjeringa vil ta grep for å synleggjere at kunstnaranes arbeid er ein sentral del av kunstproduksjonen. Så vil eg vise til dei føreslåtte endringane i stipendordningane. Her er det viktig for fleirtalet i komiteen, unnateke Framstegspartiet, at stipendordningane kjem fleire kunstnarar til gode, og at ordningane blir meir fleksible. Derfor støttar me regjeringa i å fase ut garantiinntektene og etablere langsiktige arbeidsstipend. Det er viktig å påpeike at ingen med garantiinntekt i dag vil miste denne. Vidare er det ein samla komité som støttar regjeringa i ei omlegging av ordninga med stipend basert på gjennomført kunstutdanning. Slik ordninga er i dag, er ho svært urettferdig, og etter at ordninga er lagd om, vil stipend bli knytte til etablering av kunstnarskap og vere søknadsbaserte. Så er det det vanlege, at me får kritikk frå opposisjonen for å vere styrande. Det er eg ikkje einig i. Eg meiner det er heilt rett å føre ein politikk som gjev heile landet – barn, unge, vaksne og eldre – god tilgang til kunst- og kulturopplevingar, og at me ikkje skal la marknadskreftene åleine få styre dette. Dersom det hadde vore tilfellet, ville det ikkje ha vore att mykje kunstnarisk fridom og mangfald. For Arbeidarpartiet er det vesentleg at me har den same forhåpninga og forventninga til mangfald og inkludering i kulturlivet som me har til det elles i samfunnet. Eg merkar meg opposisjonens kritikk og påstanden om at me heller ikkje ser kunstens eigenverdi. Det er feil. Me ser kunstens eigenverdi, og me legg òg til rette for at han skal utfalde seg. Men me ser òg dei store ringverknadene av kunst og kultur, og etter ein debatt i Stortinget her i mai hevda representanten Thommessen frå Høgre at det ville ikkje bli stor kunst av å leggje inn omsyn til mangfald eller satsing på barn og unge overfor institusjonar. Det vil eg hevde me har eit utal av eksempel på at er heilt feil. Me ser på institusjonane som ein del av samfunnet, og inkluderingstanken bør vere sentral òg i deira verksemd. For det visuelle kunstfeltet er dette ein viktig dag. Eg vil gjenta at det er fyrste gong me behandlar ei stortingsmelding som tek for seg heile det visuelle kunstfeltet i Noreg, og eg ser fram til det vidare arbeidet og oppfølging av meldinga. Eg ser òg fram til vidare samarbeid og god dialog med aktørane innanfor det mangfaldige kunstlivet i Noreg.