Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2003-01-13:
Eg skal fyrst retta opp ein feil i innstillinga. Rett tal på ikkje-kommersielle utleigebustader skal i fleirtalets forslag til vedtak vera 3 000–4 000, ikkje 3 000, slik som det står på side 8 og 12 i innstillinga. IV første punktum lyder etter dette slik: «Stortinget ber Regjeringen sørge for at det gis fullfinansiering med 30 pst. tilskudd til kjøp eller bygging av 3 000–4 000 ikke-kommersielle utleieboliger for unge og økonomisk vanskeligstilte årlig.» Det er Arbeidarpartiet, SV og Senterpartiet som står bak dei 12 punkta i komiteinnstillinga. Dersom VIII vert vedteke, får Regjeringa i oppdrag å utarbeida ein opptrappingsplan for bustader til bustadlause i samband med revidert nasjonalbudsjett 2003. Det er ei nasjonal skam at vi i 2003 ikkje er komne lenger når det gjeld å sikra eit husvære til alle dei som meir enn mange andre har bruk for det. Visst er det slik at «Prosjekt bostedsløse» er bra for dei som har høve til å delta i det. Det blir likevel for spedt for dei enkeltpersonar som kjem inn i talet 6 200, enkeltmenneske som straks skulle hatt ein stabil base å orientera kvardagen ut frå. Det blir òg for spedt når ein veit kva oppgåver kommunane frå før slit med, og kor viktig det er å sikra både husvære og den oppfølginga som er nødvendig for svært mange av dei dette gjeld. Det skulle faktisk òg vera viktig med ein slik plan for ei regjering som vektlegg avskaffing av fattigdom. Dersom punkt XI i tilrådinga vert vedteke, bestiller òg Stortinget ein gjennomgang av bustøtteordninga med sikte på endringar frå og med 1. januar 2004. Lat meg minna om følgjande forhold: I Danmark og Finland kjem 21 pst. av hushalda inn under ei bustøtteordning, det tilsvarande talet for Sverige er 12 pst. Skal vere 20 pst., jf. representantens korrigering, side 1558 og for Noreg 6 pst. Er det ikkje rimeleg at t.d. Lene Chatrin Hansen, som er omtalt i Dagsavisen i dag, får bustøtte sjølv om ho klarar seg med 28 m2 til sin vesle familie? Er det ikkje rimeleg at vi no ser på dei einpersonshushalda som kjem skeivt ut sjølv om dei ikkje er minstepensjonistar? Og er det ikkje rimeleg at par utan barn òg blir inkluderte i bustøtteordninga? Svingingar i straumutgiftene er òg eit punkt som fleirtalet peikar på i tillegg til ei rekkje andre. Eg trur at julehelga har vist oss kor nødvendig akkurat det er. Eg vil oppfordra så sterkt eg berre kan, både Kristeleg Folkeparti, Høgre og Framstegspartiet til i dag å vurdera å stemma for punkt VIII og XI. Regjeringa har varsla ein plan for ei nærmare vurdering òg av desse to punkta i den stortingsmeldinga som kjem til hausten. Vi synest det er altfor tilbakelent å ikkje gjera noko på desse to områda no straks. Bondevik I bestilte ei eiga offentleg utgreiing om bustadmarknaden og bustadpolitikken. Wibe-utvalet la 15. februar i fjor fram innstillinga si, ein omfattande dokumentasjon av korleis situasjonen er på bustadmarknaden, med både ei grunngjeving og konkrete forslag om ei rekkje med tiltak som skulle kunna innebera ein forsterka bustadpolitisk innsats. Om Bondevik II verkeleg hadde eit engasjement på dette feltet, sette dei i gong eit arbeid straks og kom ut med ei melding no i vår. Det skjer dessverre ikkje. Det er eit utolmod i forhold til å få gjort meir på dette feltet som deler kommunalkomiteen i dagens innstilling. Kanskje skulle mange kunna forventa at Kristeleg Folkeparti hadde ei anna haldning, sidan dei i sommar brukte sterkt engasjement, store ord, pressekonferanse og mange oppslag for å få fram at no skulle Kristeleg Folkeparti koma med ein ny giv i bustadpolitikken. Dessverre vel Kristeleg Folkeparti no å lena seg tilbake på den stortingsmeldinga som kjem, og det betyr altså ikkje debatt før våren 2004. No gjer Regjeringa og fleirtalet rett nok nokre endringar i positiv retning, det skal dei ha, og det har dei òg fått støtte for i budsjettet. Vi hadde jo òg debattar i samband med budsjettinnstillinga frå kommunalkomiteen. Dessverre er det òg slik at det same fleirtalet gjer eit alvorleg grep i feil retning, dei er med på å svekkja Husbanken si rolle. Eitt av dei møta som gjorde mest inntrykk på meg i fjor, var eit møte som Jærrådet og byggjenæringa i Rogaland kalla inn til, der dei understreka i ulike innlegg kor viktig Husbankens rolle som leverandør av generelle bustader av nøktern standard er, og der Høgrerepresentanten i eit panel fekk melding frå Høgrefolk i salen, både på lokalt folkevalt nivå og frå næringslivet, om å gå tilbake til statsråden sin og til stortingsgruppa og gi beskjed om at dei no held på å grovt undervurdera den store betydinga Husbanken framleis må ha. Arbeidarpartiet har med Dokument nr. 8:141 teke viktige initiativ. Dei fleste er oppfølging av forslag frå Wibe-utvalet. Frå før har Senterpartiet t.d. fremja forslag i forhold til avhendingsinstruksen, altså sytt for at kommunane har høve til å ta i bruk statleg eigedom til ein rimeleg pris. Vi har fremja forslag om ein gjennomgang av bustøtta. SV har hatt sine forslag gjennom fleire år. No har Arbeidarpartiet, SV og Senterpartiet samla seg etter kvart både i forhold til forslag om å styrkja Husbanken si rolle, forslaget om å auka butilskotet, forslag om ei betre bustøtte og òg på fleire andre punkt i denne innstillinga, og lat meg så langt som tida rekk, kommentera nokre fleire av forslaga som ligg føre i innstillinga. For det fyrste: Det er heilt nødvendig å stimulera kommunane til auka innsats. Det betyr at fullmakta frå arbeids- og administrasjonsministeren til å frigjera tomter til ein rimelegare pris bør og må brukast. Vi føreslår òg ei låneordning der kommunane kan få rente- og avdragsutsetjing ved lån til tomtekjøp, og vi er innstilte på å følgja opp med eit tilskot pr. ferdigstilt bustad i alle kommunar. Vi har litt ulik innfallsvinkel her – Arbeidarpartiet på den eine sida, SV og Senterpartiet på den andre – og vi ber Regjeringa om å vurdera dette nærmare. Komiteen peikar på kor viktig det er for mange i ein overgangsfase at det er sokkelleilegheiter til disposisjon, og at både utbyggjarar og kommunar stimulerer til bygging av fleire sokkelleilegheiter. Når det gjeld ungdomsbustader, går II–VI ut på ei styrking på det området. Så må eg få understreka butilskotet si unike rolle. Tenk kva ein kan få til om ein aukar butilskotet slik at fleire kan få moglegheit til ein nøktern og god bustad i ein periode, og dersom butilskotet blir klausulert slik at ved skiftande eigarskap står dette fast! Vi ynskjer at Regjeringa vurderer å dela butilskotet slik at flyktningar og vanskelegstilte kjem på den eine sida og det meir generelle butilskotet på den andre sida. Eg tek opp dei forslaga der Senterpartiet er medforslagstillar.