Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2012-05-15:
Direktivet om luftkvalitet og reinare luft for Europa er ei oppfølging av forslaget til tematisk strategi for luftforureining. Direktivet er ein del av Clean Air for Europe-programmet. Luftkvalitetsdirektiva regulerer ulike stoff som kan vere helseskadelege å puste inn. Målet er å betre helsa til folk i område med mindre god luftkvalitet. Sidan rammedirektivet kom i 1996, har Noreg fortløpande innlemma direktiva i EØS og innarbeidd krava i forureiningsforskrifta kapittel 7. Direktivet som no ligg føre for Stortinget, er først og fremst ei samanslåing og ein revisjon av dei førre direktiva. Rettsakta vil krevje budsjettvedtak over fleire år, og det er derfor teke atterhald om samtykke frå Stortinget ved innlemming i EØS-avtala. Partiklar vert ofte kalla svevestøv. Kjelder til svevestøv er bruk av piggdekk og utslepp av eksos frå biltrafikk. Vedfyring med fossile brensler bidreg òg til svevestøv. Forureiningsforskrifta har allereie krav til større partiklar, PM10, og det er i norske byar sett i verk tiltak for å overhalde dei. Nytt med dette direktivet er nye mål og krav til små partiklar, PM2,5. Dette er ei oppfølging av det europeiske arbeidet med luftkvalitet. Direktivet har krav til grenseverdiar for konsentrasjonar av små partiklar. I tillegg skal alle landa berekne eit nasjonalt reduksjonsmål for perioden 2010–2020. Reduksjonsmålet vert berekna på bakgrunn av målingar i perioden 2009–2010. Med krav til grenseverdiar og reduksjonsmål følgjer òg kostnader til overvaking av små partiklar. Overvakinga av små partiklar vil gå over fleire år. Kostnadene vert tekne over ordinære budsjett. Klima- og forureiningsdirektoratet får kostnader på 2,4 mill. kr årleg til oppretting og drift av rurale målestasjonar for bakgrunnsnivå. I tillegg får kommunane Oslo og Trondheim utgifter på 1,6 mill. kr per år for å måle bybakgrunnskonsentrasjonar. Kunnskapen om svevestøv vert betra gjennom meir omfattande overvaking. Vi vil òg få betre informasjon om helseverknader og betre grunnlag for å vurdere målretta tiltak. Det nye direktivet opnar dessutan for at medlemsstatar kan søkje om utsetjing av tidsfastsette krav til luftkvalitet for PM10, NO2 og benzen. Noreg har alt forplikta seg til å overhalde grenseverdiar for desse stoffa. Noreg har i forskrifta opna for å søkje om utsetjing av fristen for NO2, men ikkje for PM10. Direktivet stiller òg nye og reviderte krav til rapportering av tiltaksplanar, overvakingsprogram og kvalitetssikring av luftkvalitetsvurderingar og kortsiktige handlingsplanar når det er risiko for at ein eller fleire alarmtersklar vert overskridne. Så nokre merknader om tidsperspektivet her. Luftkvalitetsdirektivet vart vedteke i EU 21. mai 2008. Noreg melde så til EFTA-sekretariatet 28. oktober same år, 2008, at direktivet vart rekna for å vere EØS-relevant og akseptabelt. Før EØS-komiteen kan avgjere om direktivet skal innlemmast, må direktivet ha vorte rekna som EØS-relevant og akseptabelt av alle EFTA-land. Vanleg prosedyre er at proposisjonen om samtykke til godkjenning vert avgjord i EØS-komiteen, at han skal leggjast fram etter at saka er behandla i EØS-komiteen. Luftkvalitetsdirektivet vart behandla i EØS-komiteen 21. oktober 2011. Normalt går det litt tid frå avgjerd i EØS-komiteen til proposisjonen om samtykke vert fremma. Vi rakk ikkje luftkvalitetsdirektivet i haustsesjonen. Proposisjonen vart derfor fremma tidleg i vårsesjonen.