Erling Sande (Senterpartiet), 2006-05-23:
Det er vanskeleg å sjå føre seg landet utan politifolk og lensmenn. Etaten er avgjerande viktig for tryggleiken til oss som bur i dette landet, og vi veit òg at politiet nyt stor tillit blant innbyggjarane. Meldinga vi handsamar i dag, slår fast at vi har valt ei politiordning som både er hensiktsmessig og ressurseffektiv. Senterpartiet stør fullt ut opp om målsetjinga om å førebyggje betre, oppklare meir, reagere raskare og rehabilitere betre. For å nå målsetjinga og for framleis å kunne rekruttere dyktige og motiverte personar til politiet er det viktig med tydelege politiske signal når det gjeld politiet si rolle og politiet sine oppgåver. Derfor er dagens tema viktig. Senterpartiet ynskjer eit synleg og handlekraftig nærpoliti. Ein desentralisert politi- og lensmannsetat er med på å sikre førebygging og nedkjemping av vald og kriminalitet over heile landet. Det er såleis ein føresetnad for målsetnaden om likeverdig tenestetilbod uansett kor ein vel å busetje seg i landet. Eit synleg politi styrkjer tryggleikskjensla vår, i alle fall tryggleikskjensla til dei fleste av oss, og ho er i seg sjølv kriminalitetsførebyggjande. Den lokale kunnskapen som politietaten sit inne med, gjer både førebygging og kriminalitetshandtering enklare. Eit desentralisert politi passar som hand i hanske med det busetnadsmønsteret vi har. Og det gjer sitt til at det bør liggje godt til rette for samarbeid mellom politi og lokale styresmakter. Med det som bakteppe er det viktig for oss i Senterpartiet å understreke at når komiteen snakkar om «justering i organiseringen lokalt med begrensede forsøk i utvalgte distrikter», handlar det ikkje om ei reversering av nærpolitiordninga, omfattande nedlegging av lensmannskontor eller sentralisering. Det er i alle fall ikkje ei utvikling som Senterpartiet kan gje si støtte til. Men vi ser ikkje bort frå at strukturen med fordel kan endrast i dei tilfella der det er brei semje om at det ikkje er hensiktsmessig å halde oppe eiga tenesteeining. For dei fleste av oss er det stor tryggleik i å vite at ein har polititenester tilgjengeleg innan rimeleg tid dersom det skulle bli naudsynt. For Senterpartiet betyr likeverdig tenestetilbod at innbyggjarane ikkje skal oppleve urimeleg lang responstid sjølv om ein vel å busetje seg utanfor dei store byane. Vi er samde med komiteen i at ein ikkje kan vente den same responstida i tett folkesette område som i område utan fast busetnad. Likevel er det viktig for oss å understreke at responstida må vere på eit akseptabelt nivå, der den enkelte kan føle seg trygg på å få hjelp. Ein føresetnad for eit godt tenestetilbod i mange kystsamfunn, f.eks., er at politidistrikta langs kysten har ei tilfredsstillande sjøteneste. Det er viktig for Senterpartiet at område med fast busetnad ikkje opplever at responstida vert vesentleg auka og tilbodet dermed gjort ringare. Høve til kompetanseheving, etterutdanning og spesialisering for den enkelte tilsette innan politiet er viktig både for dei noverande tilsette og for rekrutteringa til etaten. Innanfor ein desentralisert struktur er det ei særleg utfordring å sikre at alle tilsette har høve til å opparbeide meir kunnskap på avgrensa felt, og ikkje minst at dei føler at dei får nytte den kompetansen dei har. Dette fordrar ikkje berre ein auka innsats på kompetanseheving, men òg auka fokus på samarbeid mellom ulike delar av etaten og samordning av ressursane innanfor politidistriktet. Samtidig som kompetanseheving og interne prosessar er sentrale, er det viktig at dei tilsette føler at dei har tilstrekkeleg tid til å gjere jobben dei er sette til. Det er derfor viktig å finne den rette balansen mellom desse omsyna i instruksane opp mot politidistrikta. Vi har store forventingar til effektiv ressursbruk hjå politidistrikta rundt om i landet. Det er òg viktig at vi har store forventingar til effektivitet og ressursforvalting når det gjeld den statlege overbygginga. Senterpartiet ynskjer å bruke meir av samfunnet sine samla ressursar på førebygging og mindre på reparasjon. Kriminalitetsførebygging er ein av politiet sine sentrale oppgåver. Senterpartiet ynskjer eit politi som er synleg i lokalsamfunnet, som er i kontakt med skulesystemet og frivillige organisasjonar og med ungdomsmiljøet – og aktivt i samarbeid med kommunane om førebyggjande arbeid. Meldinga peikar på at kriminaliteten utført av personar under 18 år aukar. Det uroar oss i Senterpartiet, fordi vi veit at fritidstilbodet til denne gruppa rundt om i landet har blitt svekt parallelt. Vi håpar at det løftet som er teke i kommuneøkonomien, skal vere med og betre det og også ha ein kriminalitetsførebyggjande effekt, sjølv om det ikkje er hovudmålet. Sjølv om debatten i dag viser at det er nyansar i synet på politiet si rolle, er det eit samla storting som i dag viser vegen vidare for denne sektoren, og det er viktig.