Jorunn Ringstad (Senterpartiet), 2003-12-18:
I innlegget mitt vil eg konsentrere meg om eit par av sakene i St.prp. nr. 29. Først til Flytoget. Som fleirtalet i komiteen har sagt i merknadene, har Flytoget vore ein suksess, ikkje minst på grunn av det høge talet på reisande over Gardermoen som vel Flytoget. Men trass i denne suksessen treng Gardermobana no ny eigenkapital. Den direkte årsaka til dette er overføringa av eigarskapen av Flytoget AS frå NSB AS til Samferdsledepartementet frå og med 1. januar 2003. Som følgje av denne endringa i eigarskapen må selskapet refinansiere dei låna selskapet hadde i NSB-konsernet i den private marknaden. For å få langsiktige låneavtalar må Flytoget styrkje eigenkapitalen. Senterpartiet var skeptiske til å overføre eigarskapen til Flytoget frå NSB og leggje han direkte under Samferdsledepartementet. Senterpartiet meinte at det ville vere økonomisk vinning i å samordne drift, vedlikehald, rutemateriell osv. mellom Flytoget og NSB. Flytoget har hatt suksess, og dette kunne òg vore ein fordel for NSB sitt renommé dersom Flytoget framleis låg under NSB. Senterpartiet tek til etterretning at eigarskapen til Flytoget no ligg under Samferdsledepartementet. Vi er opptekne av at det framleis bør satsast på Flytoget, ut frå samfunnsøkonomiske og miljømessige omsyn. Vi meiner òg at Flytoget framleis skal vere statleg eigd. Senterpartiet vil difor støtte utvidinga av eigenkapitalen med 300 mill. kr. I St.prp. nr. 29 gjer Regjeringa framlegg om at det skal arbeidast med å omdanne BaneService til eit statleg eigd aksjeselskap. Grunngjevinga for dette er å leggje tilhøva til rette for arbeidet med effektivisering av Jernbaneverket og å sikre mest mogleg like konkurransevilkår. Departementet skriv òg at det vil bli arbeidd med sikte på å selje verksemda på eit seinare tidspunkt. Dette er eit nytt eksempel på at den sitjande regjeringa har ei løysing på alle utfordringar, nemleg AS og deretter privatisering. Dersom den planlagde omorganiseringa blir gjennomført, går Noreg motsett veg av t.d. Tyskland og England. Der blir ikkje arbeid med signal og høgspenning/køyreleidning lyst ut på anbod, av tryggleiksomsyn. Nettopp av tryggleiksomsyn har Storbritannia ført eigarskap og drift/vedlikehald for infrastrukturen tilbake til statleg kontroll. I framtida er det Jernbaneverket som skal ta vare på tryggleiken ved bygging, drift og vedlikehald av jernbana. Det er viktig at Jernbaneverket får halde på den kunnskapen og erfaringa om jernbanetryggleik som ligg i BaneService. Dette gjer ein best om BaneService ikkje blir fristilt. Når i tillegg ECON har utarbeidd ei marknadsvurdering som bl.a. viser at marknadsutsiktene for BaneService er svært usikre, at marknaden for vedlikehald og investeringar blir mindre enn tidlegare rekna med, og at etterspurnaden etter BaneService sine tenester vil bli redusert på kort sikt, burde dette vere argument som tilsa at BaneService ikkje bør omdannast til AS. Så merka eg meg at leiaren for komiteen omtala vedtaka som skal gjerast i dag, som betydelge skritt framover for jernbana, og argumentasjonen for dette er det som har skjedd i Vegvesenet og luftfarten, der omdanning til AS og større grad av konkurranseutsetjing skjedde for ca. eit år sidan. Og så trekkjer leiaren for komiteen konklusjonen før desse vedtaka, som vart gjorde for eit år sidan, har verka eit år. Det verkar ganske urimeleg å vere så bastant i sine utsegner på eit tidspunkt så kort tid etter at vedtaka vart sette i verk. Eg vil òg innom det som fleire har nemnt, nemleg at konkurranseutsetjing skal gi betre tryggleik. Slik eg oppfatta leiaren i havarikommisjonen på informasjonsmøtet med komiteen, vart det sagt at ein ikkje kunne påvise at det var særlege endringar i ulykkestala. Men det er eit stykke derifrå til å trekkje den konklusjonen at tryggleiken blir betre! Då må ein vere litt meir varsam med måten å uttale seg på. Som konklusjon vil eg seie at Senterpartiet vil avvise forslaget om å opprette eit interimsselskap for å førebu omdanning av BaneService til aksjeselskap. Senterpartiet vil difor røyste mot forslag om løyvingar under kap. 1355 og romertall II punkt 3.