Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 2010-05-10:
Representantforslaget ber regjeringa fremme ei sak for Stortinget om INON. INON er eit omgrep som blir brukt om inngrepsfrie naturområde. Forslagsstillarane ønskjer at regjeringa «både drøfter og fremmer forslag til konklusjoner knyttet til blant annet hvordan INON bør defineres i Norge, basert på norsk natur og kulturhistorie, hvilke tekniske tiltak som skal definere INON, hvilke kategorier INON bør ha, hvilken vekt INON med eventuelle kategorier skal ha i forhold til andre samfunnshensyn og på hvilken måte forvaltningen skal tillegge INON relevans og vekt ved avgjørelse av enkeltsaker». Det er tydeleg at det er eit stort engasjement rundt i landet om denne saka. Det synest òg som om det er mange uklarleikar og misforståingar knytte til INON-omgrepet – kva det er, kva rolle det skal ha i arealforvaltninga, osv. Eg vil faktisk derfor gi honnør til forslagsstillarane, som tek dette opp. Eg meiner at det er behov for ein skikkelig gjennomgang, diskusjon og politisk forankring i Stortinget når det gjeld INON. I eit brev til komiteen av 15. mars, som kommentar til forslaget, skriv miljøvernministeren at han på ein eigna måte vil kome attende til Stortinget med ei sak om inngrepsfrie naturområde. Derfor, og med tilvising til dette, foreslår fleirtalet – Arbeidarpartiet, SV og Senterpartiet – at forslaget vi behandlar, blir lagt ved protokollen, og vi ser fram til at vi snart får ei sak om inngrepsfrie naturområde. Dermed vil ein snart få høve til å behandle dette temaet, der vi får ei sak frå regjeringa, slik at vi har eit godt grunnlag for diskusjonar og avgjerder. Det skulle derfor ikkje vere grunn for ein omfattande debatt om INON no. Det får vi da kome attende til. Eg oppfattar da heller ikkje nokon ueinigheit om akkurat det, sjølv om Høgre, Framstegspartiet og Kristeleg Folkeparti finn å ta opp representantforslaget i innstillinga. Sjølv om desse tre partia står i hop om dette forslaget i innstillinga, merkar eg meg likevel ei noko ulik tilnærming frå desse tre partia. Høgre og Framstegspartiet er klare på at ein gjennomgang av sakskomplekset «må resultere i at begrepet «inngrepsfrie naturområde» vert avvikla som kriterium i arealforvaltninga, herunder grunnlag for innsigingar mot kommunale arealplanar, og eventuelt berre vert nytta som ein statistisk indikator ved gjennomgang av miljøtilstanden». Kristeleg Folkeparti derimot understrekar at dei «ikke ønsker noen generell utvanning av INON-begrepet». Så det ligg altså an til noko sprik i synet mellom dei borgarlege partia når vi får ei ny behandling av denne saka. Eg har ofte reflektert over at i Noreg er vi ca. 4,8 millionar innbyggjarar på over 320 000 km2. Det gir altså ca. 15 innbyggjarar per km2. Landet er nesten like stort som Japan, som har 127 millionar innbyggjarar. Det blir altså 336 innbyggjarar per km2. Ein skulle kanskje tru at vi hadde nok plass, og at det ikkje skulle vere grunn til arealkonfliktar, men det ser vi svært ofte – utbyggingsinteresser mot natur, miljø, kulturvern, dyrka mark osv. Det er derfor greitt at ein samrøystes komité no uttrykkjer i innstillinga at «det er viktig å ta omsyn til dei ulike miljøverdiane som t.d. område for naturmangfald, friluftsområde m.m., når utbyggingsplanar blir vurdert. Dette er eit omsyn som må balanserast i høve til andre omsyn – som t.d. skogsvegar som er naudsynt for eit aktivt skogbruk eller omsyn til anna næringsverksemd». Det er jo slik at ei rekkje lover òg varetek naturverdiane. Likevel ser ein ofte at det må til ei avveging. Ein gong iblant kan det vere grunn til å minne om at det òg er lov å bruke sunn fornuft eller noko som heiter sunt folkevett. Det er i alle fall mi erfaring frå den tida eg var lokalpolitikar. Det ligg no føre ein rapport frå Statens landbruksforvaltning og Direktoratet for naturforvaltning om skogsvegbygging og omsynet til INON. Eg har så vidt skumma gjennom rapporten, og han gir faktisk ein grunn til optimisme. Når desse to instansane stort sett kan bli einige, i alle fall einige om konklusjonen, burde det gi eit grunnlag for at vi òg kan få ein sakleg gjennomgang av INON og kome fram til gode løysingar når saka kjem attende til Stortinget.