Jenny Klinge (Senterpartiet), 2015-11-05:
Først vil eg takke interpellanten for å reise denne viktige problemstillinga igjen. Det er flott at dette temaet har vorte følgt opp frå i fjor. Dessverre ser vi at det relativt ofte dukkar opp enkeltsaker som er uheldige for omdømet til politietaten. Openheit er viktig for tillit. Tillit er eit viktig stikkord om ein skal kunne tale om eit godt forhold mellom innbyggjarane og norsk politi. Når det oppstår uønskte episodar og hendingar, er det viktig at politiet ikkje dekkjer over, men at ein forsøkjer å kome til botns i det som har skjedd. Vi har det siste året hatt ein del tilfelle med vådeskot. Det har vist seg at dei ikkje har vorte rapporterte som det skal. Slikt skaper støy og usikkerheit og kan føre til ei oppfatning av at det finst ein ukultur. Det er bra at det har kome på plass betre rapporteringsrutinar. Eit større reformarbeid er no på gang etter at Stortinget vedtok den nye politireforma i juni i år. Vi politikarar har fått solid presentert at problematikken rundt leiing og kultur i politietaten har det vore viktig å ta fatt i. Å tru at det å etablere færre og større einingar skal løyse dei problema ein har påpeikt med leiing og kultur, er i beste fall naivt. Det er målretta arbeid over tid som endrar dette. Tankegang og praksis må bli endra, og det skjer ikkje berre ved å flytte boksar og å teikne nye organisasjonskart. Ting må endrast på mange nivå, men leiarane i politiet må gå føre som gode eksempel. Det betyr at leiarane må vere kvalifiserte til å vere leiarar, og at det også må fleire kvinnelege leiarar inn i eit mannsdominert miljø. Det inneber òg at ein på alle leiarnivåa er i stand til å erkjenne feil og manglar. Eit av suksesskriteria, slik eg ser det, er at ein må sørgje for at politiet ikkje er for topptungt. Ein god leiingskultur krev klare liner og klare ansvarsområde, men også eit godt rom for initiativ og tiltakslyst. Etter dei tragiske hendingane 22. juli 2011 har kvart enkelt politidistrikt gjennomført eigne endringsprogram. Inntrykket mitt er at svært mange har gjort ein grundig og god jobb på dette området. Det betyr at vi på mange område truleg har eit ganske anna politi i dag enn det vi hadde i 2011. Vi folkevalde kan ikkje styre politiet eller leiarane i politiet direkte, men vi kan ha meiningar om og synleggjere krav til politiets leiarskap. Vi kan understreke at kurs og dokumenterte endringsprogram er vel og bra, men at det viktigaste er at det faktisk skjer ei positiv endring. Då kan eg låne ord frå tidlegare politiinspektør Hanne Kristin Rohde. Dette er plukka frå ein artikkel ho skreiv i fjor: «Det holder ikke å bli sendt på ledermoduler på Politihøgskolen, eller ta master i ledelse på BI, dersom du kommer tilbake på arbeidsplassen og fortsetter som før.» Kanskje vi må sjå om leiarprogramma i regi av Politihøgskolen i dag er gode nok. Har vi valt å satse tilstrekkeleg på dette? Noko av det justisministeren sa i hovudinnlegget sitt, viste positive taktar for å sikre reell endring. Eg håpar arbeidet held fram og blir styrkt. Vi går ei ny tid i møte. Det trengst ein annan leiarskap i politiet i dag enn det som var vanleg på 1980-talet. Det blir stilt heilt andre krav både internt og eksternt. Det er vel og bra, men om det er rett at kravet til nye politimeistrar at dei skal ha minst mastergrad, er eg meir usikker på. Eg vil understreke at vi treng modige, uavhengige leiarar. Vi treng leiarar som tør å seie ifrå og beskrive korleis forholda eigentleg er – utan at dei fryktar at det kan få konesekvensar for karrieren eller for forlenginga av åremålet. Til slutt: Eg er glad for at Stortinget tek denne debatten. Gode polititenester er ikkje berre eit spørsmål om talet på einingar – det er også eit spørsmål om kven vi set til å leie dei.