Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2013-03-19:
Dette er ei svært positiv sak og ei nødvendig sak med tanke på å omstilla og effektivisera helse- og omsorgssektoren og å møta framtidas krav. Utvikling av gode IKT-løysingar har òg betydning for kvalitets- og pasientsikkerheita i helsevesenet. Utvikling som skjer, vil kunna gi enklare tilgang på data som kan brukast i kvalitets- og pasientsikkerheitsarbeidet. Elektronisk journal og pasientadministrative system er nødvendige for sikker handtering og lett tilgang til informasjon om tilvisingar, epikrise, legemiddelbruk, prøvesvar, røntgenbilde osv. Svikt i desse systema kan føra til at livsviktig informasjon som har avgjerande betydning for behandlinga, ikkje er tilgjengeleg, eller at pasientar ikkje blir innkalla i tide. IKT-utviklinga i helsesektoren har i liten grad vore prega av heilskapstenking. Mange sjølvstendige aktørar har prioritert IKT-løysingar ut frå lokale behov og mål. Det har resultert i mange forskjellige system som ikkje godt nok har støtta heilskaplege pasientløp og elektronisk samhandling på tvers av verksemder og tenestenivå. Men når det er sagt, har jo helse- og omsorgssektoren vore i stor endring. Eg kom til å tenkja på då eg hadde min første sommarjobb som lege, eg trur det var i 1991. Då skreiv eg faktisk for hand på journalkorta på Bergen legevakt. Eg lærte meg fort verdien av å ha ei forståeleg handskrift. Eg hugsar at det sjølvsagt var overlegane som skreiv aller styggast, og at det ved kontrollar kunne vera ganske umogleg å tyda skrifta til den behandlande legen som hadde skrive på kortet førre gongen. Så ting er i alle fall i framgang. Slik det var då, var sjølvsagt ikkje bra, men det har altså skjedd store forbetringar på 20 år. Likevel har vi store utfordringar i dagens system knytt til informasjonsteknologi. Samanlikna med andre bransjar heng helse- og omsorgssektoren etter. Dagens IKT-løysingar gir òg avgrensa moglegheit for sjølvbeteningsløysingar og for at pasientar skal kunna kommunisera direkte med helse- og omsorgspersonell. Det er jo eit ønske. Pasient og brukar har heller ikkje tilgang til eigen pasientjournal på nettet. Så det er veldig positivt at dette no skal vera eit prioritert felt. Det er behov for meir sentraliserte løysingar som sikrar at helse- og omsorgspersonell får rask og effektiv tilgang til nødvendig informasjon. Vi deler òg visjonen om at kvar innbyggjar på sikt skal ha ein journal der alle helseopplysningar er samla. Men for å få det til trengst det altså sterkare nasjonal styring og koordinering av IKT-utviklinga. Meldinga tek til orde for nødvendige endringar i helseregisterlova, slik at journalopplysningar kan følgja pasienten gjennom eit saumlaust behandlingstilbod. Dette er nødvendige tiltak, men det er viktig for Senterpartiet å presisera at helseopplysningar er sensitive opplysningar, og at slike opplysningar må behandlast konfidensielt og med varsemd. Personvernomsynet må takast vare på og er ein føresetnad. Sporing av innlogging, innsynsrett og råderett for den enkelte og krav om autorisasjon før innlogging er moglege verkemiddel. Det er òg bruk av reservasjonsrett og samtykke ved sekundærbruk. Det vil kanskje òg vera ei utfordring å sikra at opplysningane er oppdaterte og korrekte, og å hindra svikt i systemet – slik at opplysningane som er i ein slik framtidig journal, alltid blir korrekte. Å ha riktige opplysningar samla i ein journal vil vera eit stort framsteg i helsevesenet, men å ha feil opplysningar samla i ein journal, vil vera det motsette. Til slutt vil eg koma inn på kven som eig journalen. Før i tida var det alltid legen, og berre legen, som eigde journalen. No blir det meir og meir pasienten som skal eiga sin journal. Det er ei utvikling som vi ikkje kan eller bør stansa. Det er bra. Men det kan òg ha sine utfordringar. Det eg håpar det ikkje vil føra til, er at legen, eller den som skriv i journalen, endrar sin måte å skriva journal på. Vi må i framtida sikra at nødvendig informasjon om pasienten og pasienten sin sjukdom framleis står i journalen, altså at kvaliteten på det som står i journalen, blir sikra.