Ingebrigt S. Sørfonn (Kristelig Folkeparti), 2007-11-22:
Landbruket er ryggraden i Bygde-Noreg. Eit aktivt landbruk er avgjerande for å sikra sysselsetjing og busetjing over heile landet. Landbruket er òg ein garantist for eit levande kulturlandskap. Difor må me leggja til rette for ein variert bruksstruktur som både tek omsyn til tradisjonelle familiebruk og gjev moglegheit for ulike samarbeidsformer. Representantforslaget om ein framtidsretta jordbrukspolitikk legg til grunn målsetjingane om å ha eit sterkt landbruk som skal medverka til at me når målet om produksjon, matvaretryggleik, busetjing og gode kulturlandskap. Det er bra. Men når forslagstillarane vil ha ein full gjennomgang av norsk landbrukspolitikk gjennom ei ny stortingsmelding, er ikkje Kristeleg Folkeparti einig i det. Òg på ei rekkje andre punkt er Kristeleg Folkeparti ueinig med forslagsstillarane. Det er korrekt at det i den seinare tida har vore ein auke i verdsmarknadsprisane for ein del jordbruksvarer. Etterspørselen har auka frå land i sterk økonomisk vekst og på grunn av den globale befolkningsveksten. Men det er enno for tidleg å seia noko sikkert om kva langsiktige konsekvensar dette vil få for norsk landbruk. Me kan heller ikkje forskotera kva som vert resultatet av dei pågåande WTO-forhandlingane. Målet må no vera å få eit best mogleg resultat som sikrar omsynet til både norsk landbruk og norske eksportinteresser. Kristeleg Folkeparti vil ikkje endra ordninga med jordbruksavtala. Dagens ordning har brei oppslutning hos næringa og er mindre byråkratisk enn den som me finn i EU. Kristeleg Folkeparti kan heller ikkje sjå at det er nødvendig å endra marknadsordningane, eigedomsretten eller arealpolitikken. Når det gjeld veksten i talet på samdrifter og anna samarbeid mellom bønder, er det positivt. Regjeringa bør leggja til rette for at denne utviklinga held fram. Det vil gje meir ordna arbeidsforhold, og det vil gje meir effektive nyinvesteringar. Samtidig er det viktig å streka under at rammevilkåra for distrikt og mindre bruk framleis må vera best moglege. Det er viktig å halda fast på prinsippa om inntektsutjamning både mellom distrikt og mellom bruk av ulik størrelse. Eg er glad for at det er brei einigheit om at konkurranse- og forbrukarpolitikken er ein viktig del av jordbrukspolitikken. Utvikling av nisjeprodukt basert på lokale mattradisjonar er ein viktig del av ein slik forbrukarretta politikk. Dette vil gje kundane noko som dei spør etter, og det kan auka inntektene til bøndene og på den måten vera eit viktig supplement i produksjonen. Me kan heller ikkje i denne debatten koma utanom klimautfordringane. FN sitt klimapanel har slege fast at global oppvarming med all sannsynlegheit har si årsak i menneskeskapte CO2-utslepp. I verste fall kan ein tredjedel av jorda sine dyre- og planteartar verta utrydda og den globale landbruksproduksjonen betydeleg redusert. Kristelig Folkeparti vil at Noreg skal vera eit føregangsland i miljøpolitikken. For at komande generasjonar skal få eit godt bumiljø, reine drikkevasskjelder og gode naturopplevingar, må omsynet til klima og miljø vera avgjerande for korleis me forvaltar jordressursane. Den noverande landbrukspolitikken byggjer i store trekk på St.meld. nr. 19 for 1999-2000, Om norsk landbruk og matproduksjon. Kristeleg Folkeparti kan ikkje sjå at det har skjedd så store endringar i landbruket eller i rammevilkåra til næringa at det skulle vera nødvendig med ei ny stortingsmelding no. Me avviser difor forslaget frå forslagstillarane på dette punktet. Det kan likevel vera nyttig å få ei vurdering av moglege konsekvensar den internasjonale utviklinga kan gje for norsk landbruk. Kristeleg Folkeparti støttar difor forslaget frå regjeringspartia om at Regjeringa i samband med stortingsproposisjonen om jordbruksavtalen for 2008 kjem med ein analyse av utviklinga i den globale matvaremarknaden og moglege konsekvensar for norsk jordbrukspolitikk.