Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2008-12-05:
Kva skal ein seie som ikkje er sagt? Det er ei sjeldan brei einigheit, og eg finn grunn til å gratulere komiteen, alle partia, med at ein har klart å verte einig om ein ny formålsparagraf. Eg trur det er riktig å seie at det er betydeleg frustrasjon i norske skular over at skulen av og til kan verte ein politisk kamparena for konfliktar som eigentleg handlar om forhold som ligg utanfor skulen, og som ikkje er til beste for elevar og for dei som jobbar og verker i skulen. Eg trur det er viktig at ein klarer å verte einig om grunnleggjande spørsmål, som dette eigentleg dreier seg om, nemleg kva som er poenget, formålet, med skulen og grunnopplæringa vår. Det er viktig. Eg trur eg vil leggje til at eg òg meiner at det nok hadde vore svært vanskeleg å kome fram til eit sluttresultat med eit samrøystes storting og ein samrøystes komité, dersom ikkje det såkalla Bostad-utvalget hadde klart å leggje fram eit samrøystes forslag i første runde. For rundt spørsmålet om formålsparagrafen har det vore betydeleg strid tidlegare, og ein kunne sett for seg at det som hadde skjedd, var at det vart lagt fram ein NOU-rapport som berre representerte dei mange ulike, forskjellige syna og sementerte konfliktane. Men det skjedde ikkje. Gjennom betydeleg arbeid vart det lagt fram ei samrøystes innstilling som klart viste ei retning. Det gjorde Regjeringa sitt arbeid lettare, og eg er heilt overtydd om at det er ein vesentleg grunn til at vi no òg har ein samrøystes komité. Eg vil berre kort seie at eg er veldig glad for at vi har fått ein ny formålsparagraf. Eg meiner at den på mange område peikar framover og er ein moderne og oppdatert formålsparagraf. Eg synest det er verdt å nemne at det no står veldig klart at «elevane og lærlingane skal utvikle kunnskap, dugleik og holdningar» – det er eit breitt syn på kva som er nødvendig å lære i skulen – «for å kunne meistre liva sine og for å kunne delta i arbeid og fellesskap i samfunnet». Altså er poenget med skulen at ein skal kunne utvikle eit breitt sett av holdningar, dugleik og kunnskap for å kunne fungere som menneske, og for å kunne delta bra i arbeidslivet og i andre fellesskap som er viktige i samfunnet. Det er òg verdt å merke seg at i det same sentrale avsnittet står det at dei «skal få utfalde skaparglede, engasjement og utforskartrong.» Eg vil leggje veldig sterk vekt på at det er eit syn på elevar som aktive, handlande menneske allereie frå dei begynner på skulen. Det er viktige verdiar som ein må ta med seg inn som vaksen. Så er det sjølvsagt òg heilt nødvendig at vi byter ut den gamle kristne formålsparagrafen med ein livssynsnøytral formålsparagraf. Vi skal ikkje lenger tilbake enn til 1950, då berre litt over 1 pst. av befolkninga i Noreg var fødd i eit anna land – så seint som i 1950 var det tilfellet. I dag er innvandrarbefolkninga i Noreg på ca. 10 pst. I den byen vi er i no, er det rundt ein av fire som har innvandrarbakgrunn. Mange språk, mange kulturar og mange ulike religionar finst og møtest i den norske skulen. Og livssynsnøytral betyr ikkje det same som verdinøytral, for dette er ein formålsparagraf som byggjer på verdiar – på allmenne verdiar som det er brei einigheit om, som er forankra i menneskerettane, som òg er ein del av dei grunnleggjande verdiane i kristen og humanistisk arv og tradisjon, og som kjem til uttrykk i ulike religionar og livssyn. Det er denne einigheita som gjer at vi frå no av kan seie at vi har ein formålsparagraf som det er brei politisk einigheit om, som er moderne og oppdatert, som har eit moderne syn på kva det er elevar skal lære, på kva som er formålet med skulen, og som er livssynsnøytral. Det er eg glad for, og eg vil igjen gratulere komiteen med eit godt utført arbeid, som eg trur er viktig for skulen.