Lodve Solholm (Fremskrittspartiet), 1999-04-27:
: Utgreiinga frå statsråden var ein masse fine ord, men lite innhald. Skulle vi seie det på idrettsspråket ville eg kanskje karakterisere det som fem i stil og null i innhald – i alle fall dersom ein ser det ut frå det ein kunne vente av ein ny statsråd. På meg verka det som at dersom vi berre strør om oss med honnørord, som distriktskvinneår, satsing på ungdommen, entrepenørskap i skulen, satsing på lokalmiljøet, statlege arbeidsplassar ut til kvar bygd, så skal vi greie å snu flyttestraumen. Har vi ikkje høyrt desse orda før? Dette har vi jo prøvt mang ein gong – å strø om seg med fine honnørord, frå ymse regjeringar utgått frå ymse parti. Og har dei verka? Nei – flyttestraumen er der og blir der om ein ikkje tek i bruk ein del verkemiddel. Og det er vel og bra med fine ord og formuleringar og å ha gode målsettingar, men kvar er verkemidla? Korleis vil eit vedtak om Distriktskvinnenes år føre til at kvinnene stansar i bygdene? Korleis vil eit vedtak om å satse på ungdomen gjere at dei blir i bygdene? Korleis vil vedtak om å satse på lokalmiljøet gjere at folk blir verande i Bygde-Noreg? Det som er spørsmålet, er: Kva skal til for å snu flyttestraumen? Om vi summerer opp dei fine orda som statsråden las opp, oser det av ein ting, nemleg offentleg og statleg styring, og etter mi meining er ikkje det vegen å gå. Trur statsråden at ein kan gjere eit vedtak om at flyttestraumen skal snu? Trur statsråden at vedtaket om Distriktskvinnenes år snur flyttestraumen? Og dette med ungdomen, at ein skulle satse på ungdomen for å behalde dei i bygdene. Statsråden seier jo i si utgreiing at han ser det som ønskjeleg at dei reiser ut. Og skal vi satse på ungdomen, må vi satse på andre ordningar òg. Spørsmålet blir altså: Korleis skal vi kunne klare å ta i bruk heile Noreg? Etter mitt skjønn er det viktigaste verkemidlet å skape valfridom for folk, at bedrifter, næringslivet, verksemdene, ungdomen, kvinnene, ja heile befolkninga i Noreg, har valfridom til å busette seg og arbeide der dei vil. Eg skal gi statsråden eitt rosande ord – det kan hende det blir litt fleire, men ok. I motsetning til andre senterpartifolk som eg har høyrt, var det nesten ikkje eitt ord som vitna om at ein neglisjerte det å bu i Bygde-Noreg og sa at det var fælt. Statsråden roste Distrikts-Noreg og sa at det er kvalitetar ute i Distrikts-Noreg som gjer at ein del av oss vel å bu der framfor å flytte, og det er første gongen eg har høyrt ein statsråd frå Senterpartiet har ordlagt seg slik at han skryter av kor godt det er å bu i Distrikts-Noreg. Det som undrar meg, er at statsråden då ikkje nemnde det viktigaste verkemidlet som ein kan nytte for eventuelt å ta heile landet i bruk, nemleg arbeidsplassar. Det nyttar jo ikkje med verken det eine eller andre året, det nyttar ikkje med verken den eine eller den andre satsinga på ulike aldersgrupper dersom det ikkje er arbeidsplassar ute i Distrikts-Noreg. Og då må ein stille seg spørsmålet: Korleis skal vi få næringslivet, arbeidsgivarane, verksemdene til å velje å etablere seg og vidareutvikle seg nær råstoffet, i staden for å etablere seg og vidareutvikle seg nær marknaden, slik vi kanskje ser i dag? Eg trur at verkemiddelbruken er å gripe fatt i skatte- og avgiftspolitikken overfor bedriftene, gripe fatt i byråkratiet, som er eit stengsel spesielt for små og mellomstore bedrifter som ikkje har ressursar til å kunne gå inn i det byråkratiet som hindrar nyetablering, og som hindrar vidareutvikling. For det som skjer i dag med det byråkratiet vi har, er jo at om ikkje alle bedriftene blir knekte, så blir iallfall dei fleste demotiverte når det gjeld å halde fram. Og når ein ikkje har motivasjon til å bli der ein er, ja, då blir jo ikkje flyttestraumen slutt. Og derfor er det klart at framtida ikkje kan vedtakast, den må skapast. Arbeidsplassar må skapast – ein kan ikkje vedta arbeidsplassar. Ein kan ikkje vedta at noko skal bli slik og slik innafor næringslivet. Det viktigaste er då – for å bruke slagordet til Framstegspartiet – å la verdiane bli igjen der dei er skapte. Dersom ein skal skape gode og stabile arbeidsplassar, må verksemdene få høve til å stå på eigne bein, og då er det ein del føresetnader for det. Eg kan jo nemne ein som statsråden ikkje var inne på, og som ein annan statsråd frå eit anna parti har sagt at vi ikkje skal satse så mykje på, vegar – sjølv om regjeringspartia lovte på tru og ære at vi skulle få 5 milliardar meir til desse i løpet av fireårsperioden. No er det gått to år av denne fireårsperioden, og vi har mest ikkje sett så mykje som ei krone av denne milliarden enno. Og då er jo spørsmålet kva det er blitt av desse vegmidlane, som også er viktige for at næringslivet skal etablere seg, skal vidareutvikle seg og skape trygge, gode arbeidsplassar ute i Distrikts-Noreg. Vi har eit skatte- og avgiftssystem som blodsyg verksemdene, som tappar dei for midlar, noko som gjer at dei ikkje har midlar til å møte tronge og vanskelege tider, som alltid vil kome. Derfor trur eg eit verkemiddel her er å gjere det mogleg for bedriftene å sette på fond, noko som dei ikkje kan i dag. La meg då ta eit område som statsråden skulle kjenne litt til, nemleg fiskeflåten. Og eg vil gjerne spørje kva for andre bedrifter i Noregs land enn fiskeflåten som må rive bedriftene ned kvart fjerde år for å bygge dei opp igjen. Det må dei gjennom klassifiseringssystemet som Norsk Veritas er kontrollør av. Det skulle berre mangle at ikkje fiskeflåten m.a. burde ha moglegheit til å sette av pengar til fond for å møte denne klassifiseringa som må takast kvart fjerde år, anten det er gode eller dårlege tider. Då vil ein kanskje sleppe å trekke inn store summar i skattar og avgifter. Ein burde kunne gi skattelette, slik at bedriftene kunne sette av pengar på fond for å møte vanskelege tider. Då ville det ikkje vere nødvendig for oss politikarar å krevje inn skattar og avgifter, og så sitte her i dette huset og dele det ut igjen slik vi finn det for godt. Og det vi oftast gjer, er at vi tek frå dei gode og lønsame bedriftene og gir til dei som faktisk ikkje har livets rett, i håp om at dette skal snu flyttestraumen, men det gjer det ikkje. Statsråd Sponheim sa òg at skjemaveldet skulle han angripe. Eg har ikkje sett mykje av det angrepet enno. Stort sett har det vore eit forsvar for at han ikkje har gjort noko. Dersom han ønskjer å snu flyttestraumen, er det viktig at han tek i bruk det einaste grepet vi har, nemleg å legge til rette for at bedriftene kan få skape sitt eige næringsgrunnlag, skape dei arbeidsplassane som er nødvendige for at vi skal kunne ta heile Noreg i bruk, og at folket kan bu der dei måtte ønskje det.