Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2018-05-29:
Takk til saksordføraren for ein god jobb. Det har vore ein krevjande jobb i komiteen, for det har vore mange veldig gode forslag. Eg er glad for, som òg min kollega Jan Bøhler tydeleg uttrykkjer, at me er einige om veldig mange av desse tiltaka, som både Arbeidarpartiet og SV føreslår. Det er kanskje særleg det siste året at tematikken har blitt aktuell, særleg gjennom «dei skamlause jentene», som dei er kjende som. Og mange sterke stemmer, særleg kvinnestemmer, har aktualisert problemstillinga og gjort ho endå meir aktuell politisk, fordi fleire tek bladet frå munnen og vågar – det må ein jo kunne seie – fortelje kva dei opplever i sin kvardag. Som representanten frå Venstre òg sa, er det situasjonar, represaliar som desse jentene, men òg nokre gutar, blir utsette for, som er heilt ukjende for oss. Den fridomen me tek som ei sjølvfylgje, er ikkje verkelegheita for veldig mange i vårt land. Filmen som heiter «Hva vil folk si» – som eg anbefaler alle å sjå om dei ikkje har sett han – illustrerer på ein veldig opprørande måte kva me faktisk snakkar om. Ein kan få vondt i magen av mindre, og det seier noko om graden av alvor i det me snakkar om her i dag. Det er som sagt fleire forslag me er einige om. Det blei nemnt at me alle saman er einige i det meste, sjølv om me er litt ueinige om framgangsmåten. Eg trur noko av det som kanskje er kjernen i uenigheita, er tempoet, for det er klart at når me snakkar om f.eks. det å vurdere eit forbod mot syskenbarnekteskap, skulle jo regjeringa ha gjort det for ganske lenge sidan. For Arbeidarpartiet er utolmodet ganske stort. Den artikkelen som Jan Bøhler viste til, der Abid Raja uttalte seg, meiner eg iallfall er to–tre år gamal. Me meiner at ein burde ha greidd å få dette vurdert til no, og me meiner òg at dokumentasjonen, bl.a. frå Folkehelseinstituttet, er veldig solid, og at ein difor bør gå inn for det forslaget. Eg meiner at Stortinget burde setje veldig klare krav til kven som skal få statsstøtte av fellesskapet sine midlar. Sjølv om statsråden viser til at ein sjølvsagt kan trekkje seg ut og ikkje ta imot statsstøtte, er det eit kjent verkemiddel regjeringa har brukt tidlegare, då ein f.eks. valde å ikkje gje Islamsk Råd statsstøtte lenger. Det er eit viktig verkemiddel. Eg synest det er synd med tanke på forslaget vårt om både tilsyn med og openheit om koranskular og andre trussamfunn, som eg synest det er viktig å understreke, for det burde vere ein del av vilkåra for å få statsstøtte. Eg registrerer at Framstegspartiet på Stortinget kjem til å stemme for det. Om det betyr at regjeringa har ein annan politikk enn eige parti på Stortinget, er ei forvirring me står i av og til, for Framstegspartiet får gjere litt som dei vil her, verkar det som. Men det kan vere interessant om justisministeren – som var her i stad, iallfall – kunne gjort greie for om det er Justis- og beredskapsdepartementets politikk, sidan Framstegspartiet har statsråd der. I denne debatten meiner eg òg det er viktig, det Jan Bøhler og fleire har sagt, at det handlar ikkje om å vere tøff i retorikken. Det handlar om å gjere dei riktige tinga. Då meiner eg nok at eit utspel som det representanten Peter Frølich har hatt i media tidlegare – om at ein optimalt sett eigentleg berre burde be folk pakke saman og reise ut av landet når dei utfører sosial kontroll eller æresvald overfor andre – for det fyrste er ei kraftig forenkling av problemstillinga, òg fordi dette er òg eit internasjonalt problem. Det er jo ikkje berre i andedammen Noreg at me må kjempe mot dette problemet og denne samfunnsutfordringa. Eg ser òg at Framstegspartiet kjem til å stemme for vårt forslag om å forby syskenbarnekteskap. Me er glade for det, men igjen hadde det vore greitt å få klargjort kva som er regjeringa sin politikk. Eg synest det er litt spesielt at Høgre og Framstegspartiet ikkje ynskjer å støtte forslaget til romartalsvedtak som ligg i Innst. 260 S for 2017–2018, som gjeld skilsmisse. Eg forstår problemstillinga som statsråden trekkjer fram, men eg meiner at ein må sjå på det litt motsett. Det blir inngått slike ekteskap, me veit at det skjer brot på norsk lov i Noreg, og me bør konstatere at ho skal følgjast, noko som òg er eit ganske tydeleg krav frå mange av «dei skamlause jentene» som me har møtt. Det hadde eg håpa at me kunne få gjennomslag for. Heilt til slutt: Når det gjeld det å sørgje for lovvern for dei jentene som blir utsette for krenkinga det er med slike ærbarheitskontrollar, kan eg ikkje fatte og begripe kvifor me ikkje får fleirtal for det. Viss det er slik at ein eigentleg har eit lovverk som kan beskytte mot det, og finn ut av det, er det flott, men har ein ikkje det, burde ein i dag sikre seg det og vere einige med oss i at det må me sørgje for.