Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2014-12-10:
Barne- og familiepolitikken til Senterpartiet skal bidra til å jamna ut sosiale helseforskjellar og sikra alle barn rett til ein god oppvekst. Barnehagane er ein viktig arena for tidleg innsats. Retten til barnehageplass er ikkje oppfylt før vi har to barnehageopptak i året, og Senterpartiet vil løyva 241 mill. kr i 2015 til ein opptrappingsplan for dette. I forslaget til statsbudsjett frå regjeringa vert maksprisen heva til 2 580 kr per månad. Senterpartiet er einig i at familiar med låg inntekt skal få lågare barnehageutgifter og støttar regjeringa i det, men vi støttar ikkje at dette skal verta finansiert gjennom ein auke av maksprisen utover lønsveksten for dei andre barnehagebarna. Senterpartiet går derfor inn for å redusera maksprisen med 100 kr per månad samanlikna med forslaget frå regjeringa. Vi merkar oss at regjeringa vidarefører modellen til Senterpartiet for kontantstøtte, og i det alternative budsjettet vårt støttar vi forslaget til satsar frå regjeringa. I det alternative budsjettet vårt bruker vi òg om lag 77 mill. kr på å innføra Finnmarks- og Svalbardtillegget i barnetrygda på nytt. Senterpartiet meiner at ein auke av eingongsstønaden for kvinner som ikkje har opparbeidd seg rett til fødselspengar er eit viktig fattigdomsavgrensande tiltak som òg vil vera ein faktor i det abortførebyggjande arbeidet. Vi aukar difor eingongsstønaden til 1 G frå juli 2015. Senterpartiet aukar òg adopsjonsstønaden til 1 G frå det same tidspunktet for å leggja betre til rette for dei som ønskjer å adoptera. Kutta til regjeringa i tilskotssatsen for einslege mindreårige asylsøkjarar i barnevernet meiner vi vil gjera det vanskelegare for kommunane å tilby denne sårbare gruppa eit godt nok tilbod. Derfor aukar Senterpartiet denne tilskotssatsen til 90 pst. I det alternative budsjettet vårt aukar vi tilskotet til barne- og ungdomstiltak i større bysamfunn med 20 mill. kr. Denne ordninga rettar seg mot 23 større bykommunar. Talet på barn som er ramma av fattigdom og dårlege oppvekst- og levevilkår er høgare i storbyane enn på landsplan. Vi legg òg inn 2 mill. kr til tilskot for valdsutsette barn. I Sundvolden-erklæringa står dette: «Regjeringen mener i utgangspunktet at produksjon av velferdstjenester skiller seg lite fra andre tjenester. Bruk av konkurranse stimulerer til verdiskaping, bedre tjenester og effektivisering. Det er derfor helt nødvendig at konkurranse blir et gjennomgående element i offentlig virksomhet. Lovfestede rettigheter til velferdstjenester, kombinert med fri etableringsrett og stykkprisfinansiering direkte til den tjenesteprodusent forbrukeren velger, kan bidra til å sikre en slik utvikling.» Brukt om barnevern viser denne blå-blå ideologien seg frå si verste side, fordi konkurransepolitikken og kortsiktigheita verkar motsett av den stabiliteten og langsiktigheita som barn og ungdom i sårbare livssituasjonar treng. Dei skulle ikkje behøva å bekymra seg for kven som vinn det neste anbodet. I 2013 kjøpte det offentlege barnevernstenester for rundt 1,3 mrd. kr. Den 3. november melde Aftenposten at sju barnevernsaktørar på den norske marknaden totalt har hatt eit overskot før skatt på 550 mill. kr frå 2009 til 2013. Dei fleste av desse er store, svenske omsorgsføretak som er komne inn i den norske marknaden og profitterer på at Sverige ligg framfor Noreg i å kommersialisera velferdsstaten. Dei blå-blå synleggjer lita eller inga uro for denne utviklinga. Høgre og Framstegspartiet viser i innstillinga til at det er brei politisk einigheit om at det er behov for eit betre barnevern. Ja, det er det. Men 550 mill. kr som har gått til private lommer ville det ha vore stor bruk for i eit slikt forbetra barnevern. Senterpartiet vil skjerpa merksemda rundt dette området. Vi vil nøye følgja opp både anbotspolitikken til regjeringa og høvet til dei private kommersielle til å ta utbyte. Senterpartiet meiner at det er stort behov for å behalda dei ideelle aktørane på barnevernsfeltet. I dag utgjer det ideelle innslaget ca. 25 pst. av institusjonstilbodet, og vi etterlyser vilje frå regjeringa til å laga eit innkjøpssystem som varetar dei ideelle tilbydarane. Vi registrerer dessverre at samarbeidsavtala mellom regjeringa og ideell sektor framleis ikkje fungerer slik intensjonen var, og slik arbeidet var begynt under raud-grønt styre. Til slutt vil eg informera om at Senterpartiet kjem til å stemma for mindretalsforslaga nr. 1, 2, 3 og 5 som ligg i innstillinga.