May-Helen Molvær Grimstad (Kristelig Folkeparti), 2008-02-12:
Den nye § 5 i lov om heilagdagar og heilagdagsfred som blei vedteken i 2003, fastslår at faste utsalsstader som sel varer til forbrukarar, skal vere stengde på søndagar. Revideringa av lova førte til ei endring i unntaksføresegnene om sal av blomstrar og plantar på søndagar. Endringa var frå « salg av blomster og planter», slik det hadde stått i den gamle lova av 26. april 1985 nr. 20 om opningstid for utsalsstader, til «utsalgssteder som i det vesentlige selger blomster, planter og andre hageartikler». Departementet meinte det var ei vidareføring av unntaket frå den tidlegare opningstidslova, men endringa i ordlyden har medført at det har blitt opna for eit noko vidare omfang av unntaket, m.a. ved at «andre hageartikler» kom inn i tillegg til blomstrar og plantar. Departementets intensjon var at endringa blei gjord for å få betre samsvar med det praktiske behovet, og dei grunngav unntaket med at sal av artiklar til hagebruk ofte føregår på tidspunkt folk flest har fri, f.eks. i helgene, når folk gjerne held på med hagearbeid. Dei siste åra har enkelte kjeder og butikkar halde sine mange og store utsalsstader opne sju dagar i veka. Desse aktørane definerer utsalsstadene sine som plantevarehus og likestiller seg med omsyn til opningstid med gartneri og hagesenter som sel blomstrar, plantar og andre hageartiklar, og som såleis er unnatekne frå opningstidsføresegnene. I realiteten har desse utsalsstadene eit vareutval som går langt utover det å selje plantar og blomstrar. Dei fleste av desse varehusa og butikkane konkurrerer med jernvarebutikkar, byggjevareutsal, gaveutsal, vanlege blomsterhandlarar og andre tradisjonelle gartneri. Bakgrunnen for at representantar frå Kristeleg Folkeparti fremmar dette Dokument nr. 8-forslaget, er at vi har sett at kreativiteten har vore stor. Vi ønskjer å bevare søndagen som ein annleis dag - at det kan vere eit skilje mellom søndagar og kvardagar. Vi ønskjer å verne om kollektiv fritid for dei mange som jobbar i servicenæringa, og som vi veit har lange arbeidsdagar dei andre dagane. Ved ikkje å gjere noko vil presset på å kunne ha generelt søndagsope vere større for dei aktørane som må halde stengt i dag. Vi ønskjer ikkje ei utgliding der fleire og fleire har ope på søndagane, men vil heller skjerpe dagens regelverk slik at intensjonane med den opphavlege lovgjevinga blir følgde. I høyringa i komiteen har ei rekkje høyringsinstansar gitt støtte til dette Dokument nr. 8-forslaget. Vi har sett butikkar som har hatt ope på søndagar for å selje plantar, annonsere med at dei sel ut alle plantane for å gje plass til julevarene som kjem. Vi opplever at det blir eit press. Derfor ønskjer vi å gi departementet den handsrekninga ein treng for å stramme inn på dette. Vi har registrert at regjeringspartia ikkje støttar Dokument nr. 8-forslaget, men at ein vil følgje utviklinga nøye. Eg håper at Regjeringa vil gi tydelege signal, slik at dei som i dag har vore opptekne av å presse forskrifta, skjøner at ein må reversere. Viss ikkje, blir det ei ytterlegare innstramming. Eg trur ikkje vi er tente med ei utvikling som endar opp med at alle skal ha ope på søndagar. Eg trur det er viktig at vi fokuserer på korleis vi kan skjerme denne dagen som ein annleisdag, korleis vi kan skjerme om den kollektive fritida som ein har hatt. Representanten frå Framstegspartiet viste til den tidlegare endringa av opningstidslova, og at vi var med på merknader der, men i den same innstillinga vil ein sjå heilt klart at Kristeleg Folkeparti har eit fokus på at ein ønskjer å skjerme søndagen som ein annleisdag, og at det ikkje er marknaden åleine som skal styre - vi treng nokre politiske føringar. Med det vil eg ta opp forslaget frå Kristeleg Folkeparti i innstillinga.