Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 2010-03-23:
Ein diskusjon om kva for spesifikke kompetansekrav vi skal stille til eigarar av energiinstallasjonane våre, viser etter mitt syn endå ein gong høgresidas einsidige ideologiske tru på outsourcing, på privatisering og anbodskonkurranse. Men er det alltid svaret for å få ei effektiv og rasjonell drift? Er det svaret for å skape tryggleik for eit godt tilbod? Vi har nokre grunnleggjande og svært viktige fellesgode i samfunnet vårt. Det er basale gode som helsestell, skule, utdanning, politi og forsvar og grunnleggjande infrastruktur som f.eks. transport og vår felles energiforsyning, alt eksempel på fellesgode som er vitale for samfunnet vårt. Eg vågar den påstanden at det ikkje støtt er slik at desse tenestene blir billigare og betre av at alt, eller det meste, skal ut på anbod. Ein burde lære litt av dei erfaringane som ein fekk dei siste åra i Bondevik-regjeringa sin periode, da regjeringa, med stortingsfleirtalet, påla Jernbaneverket å seie opp sine eigne tilsette fordi dei skulle kjøpe tenestene ute i marknaden, ein marknad som ikkje fanst. Dette slit ein med den dag i dag, for dei mista veldig mykje kompetanse, ein kompetanse som dei ikkje har greidd å hente inn att. Det same skjedde med Statens vegvesen. Dei blei pålagde å skilje frå Mesta, som da var deira produksjons- og vedlikehaldsavdeling. Det blei skilt ut som eit eige entreprenørselskap og lagt under Næringsdepartementet. Påstanden var at ved å kjøpe dei tenestene ute i den opne marknaden skulle ein spare mange hundre millionar som skulle kome vegvedlikehaldet til gode. Attendemeldingane frå det ganske land var det stikk motsette. Vegvedlikehaldet gjekk dramatisk ned, og ein brukte enorme ressursar på å få til anbodssystem, og ikkje minst eit kontrollapparat, for å sørgje for at entreprenørane følgde opp funksjonskontraktane sine. Eg meiner at det er ein sterk samanheng mellom det å inneha ansvaret for den daglege drifta og det faktisk å drifte det ein har ansvaret for. Dersom ein set drifta ut, gir ein òg samtidig frå seg ein god del av den kunnskapen og kompetansen som ein er avhengig av i eigen organisasjon. På denne måten gjer ein seg sårbar, og ein er prisgitt andre og dei tenestene dei kan tilby til kvar tid – nettopp dei erfaringane som ein altså hausta frå Jernbaneverket og frå Statens vegvesen. Innkjøpskompetansen forvitrar òg. Dette reiser ei rekkje nye utfordringar og spørsmålsstillingar. Dersom driftaren leverer ei dårleg drift, har ein da kompetanse til sjølv å kunne vurdere kvaliteten på det ein kjøper? Dersom driftaren går konkurs eller på annan måte sluttar å eksistere, er ein heilt avhengig av andre for å kunne drifte den tenesta ein faktisk er avhengig av å drifte. Dette er eksempel på konkrete hendingar som kan inntreffe ved å setje drifta av ei teneste ut til andre. Ein gjer seg sjølv veldig sårbar. Forsyning av energi er for viktig til å bli gjenstand for kortsiktige økonomiske spekulasjonar. Av den grunnen meiner eg at drifta av energiinstallasjonane så langt det er hensiktsmessig òg skal vere eigars ansvar. Det må, som statsråden òg var innom, sjølvsagt vere ein fornuftig balanse knytte opp mot dette. Men hovudprinsippet om at eigar òg skal drifte er eit prinsipp som eg trur Arbeidarpartiet i alle fall vil verne om òg i framtida.