Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2015-06-18:
Straumen av flyktningar i Middelhavet har ikkje vorte mindre etter at representantforslaget vart fremja i mars, men medvitet vårt om dei enorme utfordringane og lidingane båtflyktningane vert utsette for, er vorte sterkare. Noreg har no gått inn i eit samarbeid med andre europeiske land for å hjelpe. Eit norsk skip er i ferd med å ta del i hjelpearbeidet, og tenester frå Redningsselskapet vil kome til. Det er viktig, og det er bra. Men det at noko har skjedd, betyr på ingen måte at varsellampene kan sløkkjast. Me står overfor enorme utfordringar for å avhjelpe naud og hindre den kyniske utnyttinga av menneske på flukt frå menneskesmuglarar og terroristar som gjer seg rike på andre si naud. Me handsamar ei innstilling som er lagd fram av kommunal- og forvaltingskomiteen, men der utanriks- og forsvarskomiteen har gitt uttale i saka. Eg er glad for at merknadene frå begge komiteane understrekar at dette er ei humanitær krise som ikkje kan løysast med overvaking åleine. Dei største utfordringane vil framleis vere korleis menneske i naud skal hjelpast til eit tryggare liv. Det er i hovudsak ekstrem fattigdom og krig som er årsaka til at ei farefull og kostbar reise med livet som innsats vert sett på som eit betre alternativ enn å verte verande i heimlandet eller i nærområda til heimlandet. Vår viktigaste innsats vil difor vere å bidra til innsatsen frå det internasjonale samfunnet for å stanse krigshandlingane, hjelpe i nærområda og ta imot overføringsflyktningar. Det siste skal Stortinget handsame i morgon, så det skal få liggje her. Destabilisering av fleire land i Nord-Afrika har gjort menneskesmugling til ei tilnærma ukontrollert verksemd, ikkje minst frå Libya. Ei av dei store utfordringane for operasjonen Triton, som me er ein del av, er korleis ein skal handle i havområda utanfor desse landa, og korleis dette skal inkludere militær verksemd. Senterpartiet presiserer i ein eigen merknad at norsk innsats ikkje må medføre at me bidreg med militære styrkar til internasjonale operasjonar utanfor NATO utan at dette er forankra i FN-pakta og har eit klårt FN-mandat. Me presiserer i uttala frå utanriks- og forsvarskomiteen at ein eventuell førespurnad om militære bidrag frå Noreg vil måtte krevje ei grundig nasjonal handsaming før eit eventuelt norsk ja. Saman med Kristeleg Folkeparti, Venstre og SV uttalar Senterpartiet at eit ytterlegare norsk bidrag i Middelhavet «skal ha som føremål å redde liv og redusere den humanitære katastrofen». Senterpartiet er oppteke av at skipet som no er sett inn, skal ha dette som føremål, og håpar at regjeringa igjen kan stadfeste det. I forslaget til vedtak frå komiteen ber me om at regjeringa held Stortinget orientert om framdrifta i arbeidet og om behov for endringar i humanitær innsats. Det tener oss lite til ære om me endar opp med å kutte i andre viktige hjelpeprosjekt for å finansiere hjelp til flyktningane i Middelhavet. Med dagens oppdaterte tal frå Flyktninghjelpen, der me ser at nær 60 millionar flyktningar treng hjelp, og at me berre det siste året har hatt ein auke på 8 millionar menneske som ikkje har heim – som ikkje har nokon plass dei kan kalle heimen sin – og som må ha hjelp frå det internasjonale samfunnet for å greie seg, veit eg berre éin ting sikkert: Me må stille opp og dele av rikdomen vår. Det vil verte behov for meir midlar. Det er dessverre liten grunn til å tru at flyktningsituasjonen i Middelhavet finn ei løysing gjennom dei tiltaka som så langt er komne på plass. Difor er det viktig at Stortinget vert oppdatert på utviklinga, og at me kan kome opp med nye og forsterka tiltak etter som situasjonen måtte krevje det.