Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2018-05-14:
Arbeidarpartiet støttar forslaget om å setje ned ein totalberedskapskommisjon. Beredskapsutfordringane me står overfor i Noreg, er mangfaldige og samansette, dei er av både sivil og militær karakter, og det sikkerheitspolitiske biletet er prega av sterkare internasjonale spenningar samtidig som terrorangrepa har blitt fleire. Klimaendringane skapar òg større utfordringar for samfunnstryggleiken. Stabil og langsiktig mat- og vasstilførsel kan rammast av klimaendringane og meir usikre internasjonale forhold. Eg meiner det er mange gode grunnar til å setje ned ein totalberedskapskommisjon. Det er for å få ein grundig gjennomgang av korleis me som samfunn organiserer beredskapen, om me får den effekten, den tryggleiken me må kunne forvente av alle dei milliardane av fellesskapets midlar som trass alt blir sett av til dette. Under behandlinga av stortingsmeldinga Risiko i et trygt samfunn – Samfunnssikkerhet i førre periode føreslo Arbeidarpartiet å setje ned eit utval for å utvikle ein nasjonal strategi for tryggleik og totalberedskap, under dette å søkje å harmonisere dei ulike beredskapsaktøranes ansvarsområde. Den gongen fekk me støtte frå Senterpartiet og SV, men ikkje fleirtal i Stortinget, og dessverre får heller ikkje Senterpartiets forslag fleirtal i dag. Det synest eg er synd, for eg meiner ein slik kommisjon, eit slikt utval er nødvendig og hadde på ingen måte trunge å bli noka sovepute for alle dei viktige tiltaka som ein er i gong med på beredskapsområdet. Eg ser ikkje nokon grunn til at ein må vente på reformarbeid. Dette kunne ein gjort parallelt, og det ville vore ein fordel for ein slik type kommisjon. Ta for eksempel den store NATO-øvinga Trident Juncture, som skal gjennomførast i oktober og november i år i fleire av fylka i landet. Den kunne ein følgt parallelt eller iallfall hatt som eit kjempeutgangspunkt inn i eit slikt kommisjonsarbeid rett etterpå. Under høyringa til saka i komiteen var det stor oppslutning rundt forslaget. Fleire peika på eit behov som Arbeidarpartiet adresserte i heile førre periode, behovet for å få ei samla trusselvurdering. Offisersforbundet peika bl.a. på dette, og eg vil berre gjenta at Arbeidarpartiet støttar det heilhjerta. Eg synest at regjeringa veldig ofte verkar svært tilfreds med innsatsen sin for norsk beredskap, men det er ein del politiske tiltak og grep som blir gjorde frå denne regjeringa som ikkje er bra for totalberedskapen. Me ser jo i budsjetta at ein kuttar i Direktoratet for samfunnssikkerhet og beredskap, som ikkje går på å fjerne byråkrati, men på samfunnssikkerheitsarbeid og beredskapsarbeid. Det blir kutta i Folkehelseinstituttet, som i tillegg er pålagt ein konsernmodell som gjer at dei no brukar 40 mill. kr–60 mill. kr meir i drift årleg. Regjeringa vil redusere Heimevernet ytterlegare og har på ingen måte sett Heimevernet i stand til skikkeleg objektsikring. Det er ei gjentakande utfordring at politiet, som står midt i ei reform, heller ikkje er finansiert til både å vere i reform og ha den daglege operative tenesta. Det er seks år sidan Gjørv-kommisjonens rapport. Eg meiner det er ei god anledning no til å løfte blikket og gjere ei grundig og god vurdering av korleis ein har klart å implementere dei anbefalingane som kom då. Så har eg lyst til å avslutte med eit sitat frå ein kronikk som stod i Aftenposten i fjor, frå Torbjørn Bongo frå Offisersforbundet og Tom Rune Klemetsen i NTL Forsvaret: «Totalberedskap innebærer å identifisere og utnytte hele samfunnets ressurser for å skape bevissthet og heve beredskapen mot enhver type trussel og hendelse, fra naturkatastrofer og ulykker via epidemier og terror til hybridangrep og krig. Vi kan aldri sikre oss mot all risiko, og vi kan aldri unngå alle farer. Men dét er ingen unnskyldning for ikke systematisk og samordnet å arbeide for størst mulig sikkerhet; en høyest mulig beredskap; en totalberedskap.» Eg registrerer at når innstillinga vår har vore lagd fram for andre komitear, har Kristeleg Folkeparti signalisert at dei ikkje støttar forslaget. Det synest eg er synd. Eg meiner det ville vore ein god idé å setje ned ein totalberedskapskommisjon, samtidig som det på ingen måte verken treng eller må bli ei sovepute for alt det viktige arbeidet som står igjen på beredskapsområdet.