Jenny Klinge (Senterpartiet), 2019-10-24:
Winston Churchill hadde talegavene i orden, og han uttalte m.a: Rett som det er hender det at folk snublar over sanninga. Dei fleste kjem seg fort på beina igjen, og hastar vidare som om ingenting har hendt. Slik får eg inntrykk av at det er når nokon frå regjeringspartia møter politifolk som gjev uttrykk for reelle bekymringar over situasjonen i etaten. Då snublar desse regjeringsmedlemmane eller stortingsrepresentantane frå regjeringspartia på eit vis over sanninga. Dei har valet mellom å la det gjere inntrykk eller haste vidare som om ingenting hadde hendt. Dei vel altfor ofte det siste alternativet. No er det grunn til å rose justisministeren for å kome hit i dag for å gje denne utgreiinga som vi har bedt han om. Eg må først understreke kva som er Senterpartiets utgangspunkt for å be han om dette, for dei tre partia som står bak det sende brevet, ser ulikt på reforma. For Senterpartiets del går ikkje hovudkritikken av regjeringa ut på at dei har gjennomført politireforma på feil måte. Hovudkritikken vår er at den vedtekne politireforma var feil, at det svikta allereie då vedtaket vart gjort i 2015. Derfor meiner vi at strakstiltak ikkje på langt nær er tilstrekkeleg for å rette opp hovudproblema. Samtidig erkjenner vi at stortingsfleirtalet framleis står bak politireforma, og vi meiner at all uroa som folk i etaten gjev uttrykk for, må følgjast opp med tiltak no. Det handlar om mangel på ressursar og ei vriding av ressursane som ikkje gjev gode nok polititenester og tryggleik verken i bygd eller by. Faktisk.no viser til at responstida går opp, særleg i område der det bur lite folk. Beredskapen var noko den såkalla nærpolitireforma særleg skulle forbetre, og stortingsfleirtalet forsvarte massive nedleggingar av lensmannskontor med at dette ville gje større ressursar til dei attverande lensmannskontora og ikkje minst grunnlag for mange fleire politipatruljar – politi på hjul. No er det stadig oftare brann- og redningstenesta som er først framme ved hendingar som også politiet blir kalla ut til. Eg har spurt fleire gonger om kvar det har vorte av alle dei nye politipatruljane som vart lova som resultat av reforma, men regjeringa har måtta innrømme kvar gong at oversikt over dette, det har dei ikkje. Samtidig tykkjer statsministeren at ho har god nok oversikt over dette til å skryte av at det har vorte meir politi på hjul. Vi i Senterpartiet har ei klar oppfordring til justisministeren, og det er at han må sørgje for at alle dei attverande lensmannskontora blir styrkte i forhold til før reforma, slik dei rettmessig forventar, og i tråd med korleis hans eige parti faktisk stemde i april 2018. I tillegg bør det vurderast å opne på nytt enkelte lensmannskontor. Det må stillast krav til responstid på alle hasteoppdrag, ikkje berre i 80 pst. av tilfella, slik som no. Operasjonssentralane må kunne handtere innkomande meldingar utan at det blir lange ventetider. Etterforsking og påtale må styrkjast tilstrekkeleg til at dei aukande restansane får ein brå stopp, og til at straffesakene blir tekne unna i eit tempo som partane det gjeld, fortener, særleg i valds- og overgrepssaker. Eg vil minne om at det som regjeringa sette som mål for politireforma i Prop. 61 LS for 2014–2015, m.a. var «å gå fra tomme lensmannskontorer til et tilstedeværende politi som befinner seg i lokalsamfunnet, er synlig og tilgjengelig, og som sikrer borgernes trygghet». Frå ein tidlegare lensmann, som no er nedgradert til politioverbetjent i tråd med raseringa av lensmannsetaten, får vi vite: I dei områda der det tidlegare var små kontor, forsvinn sakte, men sikkert kontakten med befolkninga. Det opplever vi som urovekkjande. Meldingane blir også færre. Det er berre dei mest alvorlege hendingane som blir rapporterte. Kvardagsleg etterforskings- og etterretningsinformasjon kjem ikkje lenger til politiet. Vi mistar oversikt over lokalsamfunn og veit ikkje lenger kva som skjer. I tillegg fortel han at det framleis skjer ei sentralisering fordi ressursane oftare og oftare blir flytta frå mindre lensmannskontor og inn til dei geografiske driftseiningane. Slike ærlege rapportar frå politifolk som tør å fortelje kva som skjer i etaten, gjer at også regjeringa og justisministeren kan snuble over sanninga. Gjer dei det, kan dei velje å skaffe seg eit godt grunnlag for å setje inn nødvendige tiltak. Dessverre er viljen til å bortforklare problema større enn viljen til å gripe fatt i dei, både hos dagens justisminister og i høgste grad hos representanten Frølich. Senterpartiet støttar at utgreiinga blir send over til justiskomiteen i tråd med det leiaren for komiteen har sagt. Eg meiner at komiteen sjølv – i samråd med leiaren for komiteen – kan avgjere om ho kan behandlast saman med stortingsmeldinga.