Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2011-12-13:
Dette er eit år då eg opplever at mange av dei mest avgjerande trekka i vår tid har vore synlegare rundt oss enn på lenge. Det første er at sjølv om vi no veldig sterkt opplever finanskrisa – den økonomiske krisa – som er rundt oss i Europa, og som går på dagleglivet laus for mange menneske, så er det lange linjer: Verdas maktsentrum vert flytta austover. Både demografisk og økonomisk har det vore eit utviklingstrekk over mange tiår, og alt vi har av kunnskap, tyder på at det kjem til å fortsetje. Kina kan passere USA som verdas største økonomi i løpet av ti år, og Asia – både i kraft av si samla befolkning og si samla økonomiske tyngd – viser seg fram. Nye land, som Sør-Korea, Japan, India og Indonesia, står på ulike måtar fram med tyngd på den internasjonale scena – i tillegg til Kina. Samtidig går utviklinga frå at det viktigaste oversjøiske bandet i verda – som har vore Nord-Amerika–Europa – gradvis vert flytta til å gå over Stillehavet i framtida. Her ligg store utfordringar for norsk utanrikspolitikk. Men det gir òg det andre fantastiske som har skjedd i år: Ein demokratiseringsprosess som kan vere langvarig og gå mot varig fridom og demokrati, har starta opp i Midtausten. I fleire land har det skjedd positive og viktige ting, i andre land dramatiske ting – ting vi ikkje veit kor ender – og atter i andre land ser vi at det ulmar under overflata. Dette er òg eit av dei lange utviklingstrekka over mange, mange tiår – nemleg at det gradvis er fleire folk som krev å få makt over sentrale avgjersler i sitt liv. Det tredje har vi dessverre sett på ein meir negativ måte. Sjølv om ein i Durban kom så langt ein kunne på sporet vidare i klimapolitikken, er likevel det vi opplever no, verdas manglande handtering i stort av dei dramatiske utfordringane vi står overfor på klimaområdet. Men òg klimapolitikken og tap av naturmangfald kjem til å måtte verte handtert mykje tøffare av verda i tiåra framover enn det vi har klart til no. Når eg begynner på denne måten, er det fordi det er dette som er det breie bakteppet for norsk utanrikspolitikk i tiåra som kjem. Eg meiner vi kan trekkje nokre openberre konklusjonar – for det første at det på alle måtar må vere riktig for Noreg å føre ein endå meir aktiv utanrikspolitikk i framtida enn før, og for det andre at vi er nøydde til å ha ei breidd i politikken som er stor, for mange av dei store utfordringane som vil påverke oss sterkt, er langt utanfor det som gjeld våre umiddelbare økonomiske og sikkerheitspolitiske, kortsiktige interesser. For det tredje må vi justere biletet til langt forbi våre nærområde, for alle dei tre store utfordringane eg no har nemnt, går i realiteten i stor grad føre seg andre stader enn der vi har hatt mykje av vårt fokus – i vår verdsdel og i nærområda rundt oss. Eg synest dette er eit godt budsjett for å handtere nettopp den retninga. Det er ei sterk prioritering av ein aktiv utanrikspolitikk for nordområda – vårt viktige strategiske omland. Det er ein god utviklings- og bistandspolitikk – men ikkje berre bistand – det er ein politikk som må fortsetje å satse på gjeldslette og ei svært viktig skogsatsing. Det er ein politikk for demokrati, for menneskerettar og for fredsengasjement internasjonalt. Så er det òg ein politikk vi er villige til å betale for. Vi har gått opp til 1 pst. av BNI til bistand og fortset med å vere der. Eg er heilt einig med dei som seier at kvalitetsmål er viktig for alle felt i politikken, men det er jo ikkje sånn at det vert betre kvalitet av å kutte kraftig i det ein gjer heller. Det vert betre kvalitet av å bruke pengane på ein betre måte. Så er det ein forsvarsplan som vi har følgt opp gjennom år, som har gjort at det er ei god stemning i Forsvaret for at ein faktisk får det ein er lovd på førehand. Det er svært viktig for ein sektor som ikkje alltid har opplevd det. Det same kan vi seie om den satsinga som vert gjord på nordområda, der kunnskap og utvikling rundt kunnskap er navet og gjer nordområda til ein viktig og strategisk interessant region, der det òg vert utvikla arbeidsplassar. Det er eit godt raud-grønt utanriks-, utviklings- og forsvarsbudsjett vi har levert i år.