Ingrid Heggø (Arbeiderpartiet), 2017-06-08:
Først av alt ros til saksordføraren for kjapp og konstruktiv behandling og svært god timing på innlegget her i salen i dag! For Arbeidarpartiet er det viktig å bruka moglegheitene havet gjev til verdiskaping. Og det er ein styrke at det var eit breitt politisk fleirtal som stod bak vekst i havbruksmeldinga, som støttar tanken om korleis framtidig berekraftig vekst skal skje, og at visjonane i berekraftsstrategien ligg fast. Oppdrettsnæringa har vorte ei stor og viktig næring i Noreg, og potensialet for vekst i næringa er stor. Behovet for nytt areal kan verta kritisk viktig i framtida for å sikra vekst. Eg vil peika på at næringa òg i dag legg att store verdiar i nærmiljøet i form av arbeidsplassar, skattar og avgifter og innkjøp av varer og tenester. For eksempel er leverandørindustrien i dag den største næringa i fylket mitt, Sogn og Fjordane. Næringa bruker areal som tilhøyrer fellesskapet til å produsera på. Det vert også i forslaget her beskrive ulike konfliktar som kan vera mellom oppdrettsnæringa og bl.a. fiskeri, miljø og friluftsliv. Desse konfliktane må sjølvsagt løysast. Ein samla komité føreslo havbruksfondet under handsaminga av havbruksmeldinga. Det var ikkje Arbeidarpartiet sin primærmodell som vart vedteken. Modellen vår var det som i dag inngår i havbruksfondet og i tillegg prosentvis vederlag for eksportavgifta. Eksportavgifta er inga ny avgift. No er ho redusert frå 0,85 til 0,3 pst. Næringa toler godt ein auke att her slik situasjonen er i dag. Det er svært gledeleg at vi no får på plass ein modell der inntekter til kommunane ikkje berre baserer seg på vekst, og at dette gjeld berre for uforedla fisk, er endå betre. Då premierer vi dei oppdrettarane som foredlar fisken i Noreg. Veldig bra! Inntektene til havbruksfondet har uteblitt. Det er med andre ord ein viktig føresetnad som ikkje vert oppfylt med havbruksfondet. Inntektene uteblir. Då hjelper det lite med ei vente-og-sjå-haldning. Det er også uklart kva statsråden eigentleg har gjort med dei inntektene som er komne etter 1. januar 2016. Statsråden var klokkeklar på årsmøtet til nettverket for fjord- og kystkommunar og var heilt samd med meg i at alle innbetalingane etter denne datoen skulle tilkoma havbruksfondet – dette sjølv om enkelte kommunar faktisk har fått utbetaling for nye konsesjonar, utbetalingar av innbetalingar som har kome etter 1. januar 2016. Kor mykje dette faktisk dreiar seg om, veit eg ikkje. Eg ber statsråden om å gjera greie for nettopp det. Kva har skjedd? Fordelingsnøkkelen mellom kommunar, stat og fylke er det inga ueinigheit om, så den lèt eg liggja i denne omgangen. For Arbeidarpartiet er det viktig at det også i forslaget er med at det skal utgreiast og vurderast om det er rett å gje fritak for å betala avgift f.eks. når bedriftene går med underskot. Difor er eg svært forundra over regjeringspartiet, som i merknads form seier at om ein innfører ein sikkerheitsventil her, vil næringa først og fremst bruka tida og energien til å tilpassa seg! Det trengst ei forklaring på den mistilliten til ei heil næring. Eg er einig i betraktningane rundt arealavgift og produksjonsavgift, og at dette ikkje er rett å innføra. Det er heller ingen i næringskomiteen som går inn for eit framlegg om produksjonsavgift på 25 øre per kilo fisk, eller ei såkalla arealavgift som hadde utløyst også avgift på f.eks. flytebrygger. Eit vederlag på brukt areal ville også gjort at ein måtte ha betalt for brakkleggingsareal uansett årsak, sjølv om det var av miljøomsyn. Ei produksjonsavgift har andre utfordringar. Det vil også vera uhensiktsmessig at Stortinget fastset eit nivå som må opp att i Stortinget for å verta endra. Dette bør faktisk liggja til regjeringa. Det er svært gledeleg at vi i dag får eit fleirtal for å sikra vertskommunane langsiktige og føreseielege inntekter, og at desse inntektene ikkje berre vert basert på vekst. Det er heller inga ny avgiftsbelastning og kan innkrevjast ubyråkratisk og effektivt. Det vert alt i dag rapportert når det gjeld dette, både på uforedla og foredla fisk. Nettverk fjord- og kystkommunar, NFKK, har vunne fram og fått ein viktig siger i dag. Dei har også vore svært aktive i forkant av alle partia sine landsmøter, noko som avspeglar alle landsmøtevedtaka. Ros og takk til dei!