Tore Storehaug (Kristelig Folkeparti), 2020-10-05:
Sidan førre trontaledebatt har vi eit ganske unikt år bak oss, der Stortinget har jobba meir på tvers av partigrensene enn ein har hatt tradisjon for å gjere – i lag og kjapt, og der hurtigheit kanskje har vore viktigare enn presisjon – fordi det har vore nødvendig å finne tiltak for å få landet gjennom den krisa vi har stått i. Når vi no har trontaledebatt igjen, går det an å heve blikket litt, og eg trur at vi – etter å ha høyrt debatten så langt – kan anerkjenne at debatten er tilbake i salen. Det trur eg er eit sunnheitsteikn og eit godt teikn, som viser at Noreg har klart seg forholdsvis bra gjennom den krisa, òg fordi vi har hatt nokre faktorar med oss som har vore viktige. Vi har klart å ha ein god smittevernstrategi, som har halde smitten forholdsvis under kontroll. Vi har vore heldige som har eit næringsliv med varer som framleis blir etterspurde i resten av verda. Då vi for eit halvår sidan skulle vedta krisepakka, såg vi for oss oljeprisar og lakseprisar og andre eksportprisar som skulle vere lågare enn det dei kanskje har blitt. Det meiner eg òg har vore ein styrke for Noreg at vi ser at dei tinga vi er avhengige av å selje, er ting som er etterspurde i resten av verda. Men det viktigaste, som gjer at Noreg har kome seg godt igjennom krisa, handlar om at vi har eit velfungerande velferdssamfunn. Vi har gode ordningar, men òg ein tillit folk imellom, og mellom folk og styresmakter, som gjer at ein kan handtere denne typen kriser på ein god måte. Er det noko vi skal lære av dette når vi har eitt år igjen av denne stortingsperioden, er det at dei fellesskapa som har stilt opp for kvarandre det siste halvåret, er dei vi er nøydde til å styrkje òg i tida framover, for denne krisa viser kva vi set pris på, og kva som er trygt når det vi set pris på, blir trua. Eg meiner at det ordparet vi kanskje bør klare å få fram, er at vi må ha ei styrking av dei små og nære fellesskapa, og at det må skje på ein måte der vi òg tek del i dei store fellesskapa som er rundt oss. Vi veit at velferdssamfunnet vårt treng sterkare fellesskap, og at fellesskap er meir enn staten – det er bygdene og byane våre, nabolaga, idrettslaga, og framfor alt er det familiane. Vi har ei regjering no som legg dei store pengane i dei små ungane, og som har satsa på å byggje opp ein politikk som gjev familiar makt og moglegheit til å styre sin eigen kvardag, og som investerer i tidleg innsats. Det er fordi vi òg veit at i ulikskapsdebatten er kanskje det aller viktigaste vi gjer, den investeringa vi gjer i vår felles framtid når vi investerer i det som er Noregs viktigaste nasjonalformue, nemleg at vi har eit samfunn som klarar å setje inn innsatsen mot ungane og leggje eit godt grunnlag tidleg i livet. Nyare forsking slår fast at det er dei fyrste leveåra som er mest avgjerande for korleis menneske utviklar seg. I dei fyrste leveåra blir meir enn ein million nye nervesamband i hjernen skapt kvart einaste sekund. Desse sambanda blir forma og lagar sjølve arkitekturen i hjernen, og det er det som skapar grunnlaget for framtidig læring, framtidig åtferd og framtidig helse. Når vi brukar pengar på dei fyrste åra, handlar det om å leggje forholda til rette for at ein kan ha ein trygg og god oppvekst, det handlar om innsatsen opp mot familiane, og det handlar om tidleg innsats i barnehage og på skule. For vi veit at det som skjer i familiane og i barnehagen dei fyrste leveåra, er minst like viktig som det som skjer gjennom vidare skulegang. Eg sa at det handlar om dei små fellesskapa, men at det òg handlar om dei store. Eg er glad for at vi har hatt eit fleirtal i denne salen i denne stortingsperioden som har sett at Noreg er ein del av verda, og at løysingane på dei store utfordringane vi står overfor – både i pandemien og etterpå – er fleirnasjonale, og dei handlar om å ta del i dei store fellesskapa. Eg er stolt over at vi har klart å levere statsbudsjett etter statsbudsjett som leverer på prosentmålet, der Noreg bidreg til dei delane av verda som ikkje er like privilegerte som oss, der vi ser at det som er krise her, er katastrofe andre plassar i verda. Eg er glad for at vi har eit stortingsfleirtal som har sett klimaarbeidet inn i den internasjonale konteksten der det høyrer heime. Noreg er det fyrste vestlege landet som leverte forsterka mål under Parisavtalen. Vi har levert fire år med klimakutt, og no skal vi ha ein stortingshaust der vi både skal få debattere Klimakur og Langskip, der Noreg skal ta ei leiarrolle i det internasjonale arbeidet med karbonfangst og -lagring. Vi samarbeider med nabolanda våre om å nå dei måla vi har sett. Og ikkje minst styrer vi trygt på at vi står i dei avtalene vi har internasjonalt, som EØS-avtalen. Det betyr òg at vi har ein berekraftig veg ut av denne krisa, og det er eg stolt av.