Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2015-03-12:
Eg vil òg takke utanriksministeren for ei brei og god utgreiing om utanrikspolitikken og om mange og viktige problemstillingar. Utgreiinga syner at det er brei semje på mange område, men òg ulike syn på nokre område – og eg skal kome attende til det. Eg er samd med utanriksministeren i at sikkerheitspolitikken er ei stor utfordring, både knytt til framveksten av terror, åtak på ytringsfridom og menneskerettar og destabilisering i fleire land, som gir stor grunn til uro. Saman med fleire medlemer frå utanriks- og forsvarskomiteen var eg denne veka to dagar i Finnmark på øving i Joint Viking. Det er av og til bra å kome ut av Oslo og det sentrale Noreg og snakke med folk, lytte til folk og ikkje minst ta ein morgontur i Finnmark og reflektere over situasjonen som me er oppe i, i ei tid då Noreg med rette, saman med allierte, fordømer nabolandet vårt, Russland, si uhaldbare åtferd i Ukraina. Det bur mange tusen russarar i Finnmark. Det føregår mykje grensekryssande aktivitet. For kort tid sidan sa forsvarsministeren at Noreg sitt forhold til Russland aldri ville verte normalisert. Det var harde ord, men forståelege i eit tid då me står samla bak regjeringa si linje overfor Russland. Likevel håpar eg, utan å vere naiv, at me på sikt kan få ei anna haldning i Russland, og at me på sikt kan normalisere forholdet. Men eg seier «på sikt», for i dag er ikkje det mogleg. Likevel er det viktig for nordområdet, for Finnmark og den nordlege delen av landet vårt, at nabolandssamarbeidet kan halde fram, og at me byggjer på det folk-til-folk-samarbeidet som er i landsdelen. Utanriksministeren snakka om at flyktningsituasjonen er den verste sidan den andre verdskrigen. Noreg gav eit betydeleg bidrag til å avhjelpe Syria-krisa i fjor. Det er eg svært glad for. Det var ein ekstraordinær situasjon, og Senterpartiet føreslo ein historisk auke i humanitær bistand i sitt alternative budsjett denne hausten. Flyktninghjelpen fortel òg at dei har kapasitet til å hjelpe langt fleire dersom dei får den støtta som trengst. Det er sjeldan Noreg kan gjere så mykje for så mange for så lite som når me løyver humanitær bistand til m.a. Syria, Irak, Jordan og Libanon. Regjeringa har kome fram til at dei vil sende militært personell til Irak. Senterpartiet er skeptisk til det. Eg må spørje: Har regjeringa ein klar plan for kva ein vil oppnå med dette? Korleis vil ein oppnå det? Me veit at me har svært dårlege erfaringar med intervensjonskrigar dei siste åra. Utviklinga korkje i Libya, Irak eller Afghanistan skulle tilseie at vestleg intervensjon alltid gir løysingar me ønskjer. Ikkje i nokon av dei landa har me lukkast i å skape stabile samfunn. Noreg er ikkje ei militær stormakt, men ei humanitær stormakt. Me kan bidra ytterlegare på det humanitære området. Representanten Halleraker er i dag sjokkert over at Senterpartiet og Venstre står saman med SV om at Noreg skal ta føring i arbeidet med forbod mot atomvåpen. Det er nøyaktig dei same argumenta som vart brukte då forslaget om at Noreg skulle ta ei leiarrolle i arbeidet for eit internasjonalt forbod mot landminer, skulle verte ein realitet. Det vart ein realitet i 1999, med Noreg i ei førande rolle. Det er nøyaktig same argumentasjonen som vart brukt, den gongen frå Arbeidarpartiet, då Åslaug Haga, tidlegare leiar i Senterpartiet, tok opp forslag om at Noreg skulle ta føring i arbeidet for å forby klasevåpen. Det vart eit vellukka arbeid med Noreg i førarsetet. Så representanten Halleraker kan ta det med ro: Senterpartiet står 100 pst. bak NATO-medlemskapen og alliansen. Men: Noreg har ei sjølvstendig røyst i verdssamfunnet. Innanfor alliansen kan Noreg arbeide for å få til eit forbod mot atomvåpen. Representantforslaget rettar seg ikkje mot NATO spesielt, det rettar seg mot heile verdssamfunnet og mot eit område der eg trur ein på tvers av parti må vere samde om at dei humanitære konsekvensane er uopprettelege dersom desse våpna vert brukte. Så eg håpar at me, når det forslaget skal handsamast, går bort frå den gamle argumentasjonen der ein skyver NATO framfor seg – det er med respekt å melde feil argumentasjon – og at me kan gå inn i dei drøftingane med opne sinn og finne fram til noko som kan bringe oss framover i denne viktige saka.