Magne Rommetveit (Arbeiderpartiet), 2016-06-02:
Det er god grunn til å takka representanten for å reisa denne interpellasjonen. For det fyrste ser me no gode resultat av at det vert investert i kollektivtrafikk. Gjeldande transportplan har løfta kollektivdelen, og mange kommunar gjer no viktige omleggingar og satsar på utbygging av infrastruktur. Det skjer i dei store byane og i mindre kommunar. Det er gode grep for eit betre tilbod over heila landet. Den teknologiske utviklinga går raskt. Det er tunge teknologiske og økonomiske krefter som tilseier at heilt eller delvis autonome kjøretøy og skip kjem til å verta framtida innanfor transportsektoren. Eg registrerer at samferdselsministeren allereie har predikert at privatbilen ikkje lenger kjem til å vera privat. Det må jo kanskje plaga han litt, all den tid det hastar med å privatisera alt anna i hans portefølje. Viss framtida legg opp til mindre privat og meir offentleg, kan det jo vera grunn til å vera optimist. Men me skal ikkje berre snakka om framtid utan å trekkja vekslar på kva dei store endringane kan bety for dei som lever av og i transportbransjen, for det er fleire utfordringar som må drøftast og løysast. Det er òg bakgrunnen for at Arbeidarpartiet fremma sitt forslag i Stortinget på tysdag 31. mai. Me meiner regjeringa må ta tak i dei store moglegheitene som ligg i den teknologiske utviklinga. Det er mykje prat frå ministeren, så eg ser fram til at dette òg vert meir handfast. For det fyrste er teknologien framleis relativt umoden, og ikkje minst ligg det utfordringar for denne teknologien i eit vinterland som Noreg. For det andre er det ei rekkje krevjande og prinsipielle spørsmål knytte til regelverk, ansvarsforhold og personvern som må avklarast. Det vil særleg vera avgjerande å sjå på korleis autonome og menneskestyrde kjøretøy sin sameksistens i transportnettet skal fungera. For det tredje er det sentralt å få betre grep om i kor stor grad kjøretøyteknologien vil påverka det framtidige behovet for infrastruktur, særleg i byområda. Enkelte argument talar for betre kapasitetsutnytting av bilparken og vegsystemet, mens andre peikar på at biltransport med dette kan verta meir attraktivt enn kollektivtransport, og slik sett ha motsett effekt. Autonome kjøretøy opnar òg for nye former for kollektivtransport, f.eks. med tilbringartenester gjennom datadriven flåtestyring. For det fjerde vil den teknologiske endringa kunna påverka dei som arbeider innanfor transportsektoren i betydeleg grad. Ei automatisering av drosje-, kollektiv- og godstransporten på sjø og med lastebil vil kunna redusera talet på arbeidsplassar i ein viktig sektor i Noreg og endra bransjen sitt kompetansebehov. Men eg vil retta merksemd mot dei grunnleggjande trekka ved kollektivtrafikken – at fleire deler og reiser saman for å spara tid og miljø. Det er eit godt trekk me kjenner att frå fleire transportmiddel. Men det er òg eit brytningspunkt i denne utviklinga, som eg skulle ønskja at både statsråden og andre politikarar tok meir på alvor. Sverige har gått føre med å greia ut dei prinsipielle sidene ved automatisering. Dette vert ein del av framtida, òg for oss her i Noreg. Men det me ikkje får oppleva, det er i alle fall sikkert, er å få sjå den sitjande statsråden i ein førarlaus regjeringsbil. Det er ei utfordring etterkomaren hans får handtera.