Eli Sollied Øveraas (Senterpartiet), 2004-12-14:
Senterpartiet ønskjer at kultur skal vere meir enn fyndord i festtalar og kakepynt på partiprogramma. Kulturpolitikken skal vere ambisiøs og forpliktande og ha vyar som går utover dei årlege statsbudsjetta. «La de tusen blomster blomstre» er eit uttrykk som går igjen i kulturpolitiske innlegg. Men ingenting gror utan gjødsling, og det same kan ein vel seie om kulturen. Utan stimulans og tilrettelegging får vi inga kulturoppblomstring i landet vårt. Senterpartiet stod saman med Arbeidarpartiet og SV i store delar av innstillinga til kulturmeldinga. Gjennom behandlinga av årets kulturbudsjett har vi vist at det er vilje til å innfri det vi lova i den innstillinga. Vi gav uttrykk for at vi ville støtte opp under den norske filmsuksessen. Vi lova auka satsing på det frivillige arbeidet. Frå regjeringshald vart det sagt, som det er vorte peika på frå denne talarstolen fleire gonger, at det var å slå inn opne dører, og at det var minimal forskjell mellom regjeringspartia og dei såkalla kulturkameratane. Kva er det så som skjer på desse to nemnde områda i budsjettframlegget for 2005, det første budsjettet etter at kulturmeldinga er behandla? Jau, Regjeringa kuttar i produksjonsstøtta til film med over 15 mill. kr og godtek endåtil ein ytterlegare reduksjon etter forliket med Framstegspartiet. Kva med det frivillige arbeidet? Jau, Regjeringa sitt framlegg inneber ein reduksjon på 17 mill. kr. Framstegspartiet gir si støtte i forliket. Då Stortinget endra nøkkelen for tippemidlar, var det ein klar føresetnad – og det har eg lyst til å understreke – at dei ordinære løyvingane på statsbudsjettet ikkje skulle reduserast. Senterpartiet ønskjer ei sterk opptrapping av løyvingane til frivillig arbeid og har totalt løyvt 42 mill. kr ekstra på Kap. 315 Frivillighetsformål. Forslaget som vi har saman med Arbeidarpartiet og SV om å opprette eit instrumentfond på 10 mill. kr, er også eit viktig bidrag i satsinga på frivillig arbeid. Innkjøpsordninga for norsk litteratur har vore viktig ikkje minst for biblioteka. Det har lenge vore eit sterkt ønske frå mange hald om å utvide innkjøpsordninga til også å gjelde norsk sakprosa. Det engelske språket et seg meir og meir inn i det norske, og språkområde som naturleg burde vore norske, er i ferd med å bli overtekne av det engelske språket. Å utvide innkjøpsordninga til også å gjelde sakprosa er eit tiltak for ein meir offensiv språkpolitikk som vil styrkje norsk språk. Eg må berre medgi at eg vart skuffa, for eg hadde håpa at Regjeringa skulle komme med dette i årets budsjettframlegg. Så vil eg også denne gongen frå denne talarstolen gi ros til statsråden når det gjeld nynorsken. I vårt budsjett har vi ei rekkje tiltak for å styrkje dette området. Vi følgjer opp kulturmeldinga med å satse på fleire tiltak innanfor norsk musikk, auke festivalstøtta, foreslå etablering av ei eiga støtteordning for dans og auke løyvingane til fri scenekunst. Ordninga med utsmykking av det offentlege rom er viktig. Det er eit godt verkemiddel for å sikre tilgang til kunst i det offentlege rom. Det er særs viktig å understreke at ordninga må gjelde for all offentleg etablering, uavhengig av om bygget er ått eller leigd av det offentlege. Vi har i mange budsjetthandsamingar stått saman med Kristeleg Folkeparti om å halde ved lag produksjonsstøtta til avisene. Mitt inntrykk har vore at vi er samde om at ein rik avisflora er viktig. Postens portoauke har gjort situasjonen vanskeleg for mange aviser. Kulturministeren har ved fleire høve erkjent at dette er eit kulturpolitisk spørsmål. Eg hadde derfor forventa at Regjeringa i alle fall hadde foreslått å prisjustere produksjonstilskottet. Utan dei om lag 5,4 mill. kr som dette utgjer, vil 2005 bli eit vanskeleg år, ikkje minst for lokalavisene. Eg er glad for at ein samla komite står bak forslaget om at Regjeringa har eit særleg ansvar i høve til teksting av direktesende TV-program. Dette er framleis på forsøksstadiet, og det er fleire hundre tusen høyrselshemma som ser fram til at teknologien kan føre til at vi går frå forsøksstadiet og over til å kunne gi eit permanent tilbod. Så vil eg ta opp forslaget frå Senterpartiet. Eg vil også få be om at vi under voteringa får høve til å stemme for VII–XI.