Erling Sande (Senterpartiet), 2013-06-19:
Klimaet er i endring. Det fordrar politisk handling. Stadig ny forsking gjev oss klart signal om at dei menneskeskapte klimagassutsleppa er opphavet til klimaendringane. Vi må derfor halde fram med ein offensiv klimapolitikk, både her i landet og internasjonalt. Men uavhengig av om vi lukkast i den store klimadugnaden, må vi bu oss på dei klimaendringane som vi allereie ser teikn på. Meir nedbør gjer oss stadig meir utsette for flaum og skred. Temperaturen endrar seg, og dermed endrar naturen seg. Det er stor sjanse for at mange som sit her i denne salen, vil få oppleve å sjå eit isfritt Arktis, noko ingen menneske før har sett. Klimaendringane utfordrar både artsmangfaldet og matproduksjonen. Det utfordrar infrastruktur og busetnad. Vi må tilpasse oss desse endringane. Vi har betre føresetnader enn mange andre land på kloden når det gjeld klimatilpassing, trass i at vi har ein krevjande geografi i dette landet. Vi har ressursar. Vi har kunnskap til å møte utfordringane, men det krev auka innsats når det gjeld både kartlegging, kunnskap og tiltak, slik regjeringa legg opp til. Kommunane må ha god oversikt over arealet sitt og kva risikoar som eventuelt kan finnast i ulike område. Vatn- og avløp må vere riktig dimensjonert, og ein må vere budd på ekstremvêrtilfelle. Varmare klima vil kunne føre til forlengja vekstsesong for matproduksjonen. På den andre sida kan flaum, ras og store nedbørsmengder true areal som blir brukte til produksjon av mat, både her i landet og andre stader i verda. At mattryggleik er ein del av den nasjonale beredskapen, er derfor særs viktig. Vi ser auka fokusering på t.d. beredskapslager for korn, både her heime og internasjonalt. Å halde oppe og styrkje sjølvforsyningsgraden er etter Senterpartiets syn eit viktig klimatilpassingstiltak. Drikkevatn er eit anna område som det er viktig å sikre, med tanke på klimaendringar. Alle er vi klar over kor sentralt tilgangen på reint vatn er for alle innbyggjarar. Kommunane har ei særleg viktig rolle på dette området. Samtidig er det viktig at kommunar og stat speler på lag i arbeidet med kunnskaps- og kapasitetshevinga. Planretningslinjene som regjeringa har varsla, er eit viktig steg i den retninga. Tilsvarande er det å setje ned eit utval for å ta føre seg handteringa av overvatnsproblematikken. Det er viktig at det gode arbeidet regjeringa har gjort innanfor flaum- og skredførebygging, held fram og blir styrkt. Eg klarer ikkje dy meg for å ha ein bitte liten visitt til Framstegspartiet: Denne meldinga er noko meir enn at ein førebur seg på ekstremvêrtilfelle i framtida, som vi har gjort fram til no. Dette er eit varsel om ein auka innsats – at vi bur oss på fleire ekstremvêrtilfelle, at vi bur oss på auka temperaturar og auka nedbør. Det er jo det denne meldinga handlar om. Så eg håpar Framstegspartiet er klar over kva premissar som ligg til grunn når vi vedtek denne meldinga. Så kan ein ha ulike syn på kva som fører til klimaendringane, slik Framstegspartiet og representanten Amundsen brukte ein del tid på her frå talarstolen. Eg let meg fascinere litt av at Framstegspartiet i denne saka har ein merknad som viser til FNs klimapanel, og frå denne talarstolen gjer eit stort poeng av å forsvare klimapanelet sine konklusjonar på dette eine punktet. Men hovudkonklusjonen til FNs klimapanel fornektar ein. For å bruke eit bilete: Det blir jo som å fokusere på enkeltvers i Den store boka, utan å tru på heilskapen. Lat oss no glede oss over at vi i stor grad er samla om innstillinga i denne saka, og så får vi sjansen til å diskutere sjølve klimaproblematikken i neste sak, reknar eg med, og då reknar eg òg med at vi får nokre betraktningar frå dei partia som tek mål av seg til å samarbeide med Framstegspartiet den komande perioden, om kvar politikken på dette området vil ligge.