Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 2010-10-21:
Eg trur ikkje eg skal følgje opp den prinsipielle debatten som statsråd Solheim drog opp om underliggjande etatar sin rett til å uttale seg. Men det er ingen tvil om at i vernesaker, spørsmål om rullering og forvaltingsplan osv., er det eit spenningsforhold mellom staten med direktoratet og ofte fylkesmannen si miljøavdeling på den eine sida, og lokale aktørar og interesser på den andre sida. Derfor trur eg det er veldig bra at vi gjennom ein interpellasjonsdebatt får diskutere dette og retta søkjelyset mot desse forholda. Ulike regjeringar har jo verna store område i landet gjennom tida, og sjølv om ikkje Høgre var så ivrig på Hardangervidda, var i alle fall Høgre sin miljøvernminister Børge Brende ein positiv eksponent for å få til nødvendig vern. Det var viktige vernevedtak, som skal sikre desse områda for framtida. Forvaltninga av dette skal, som det er peikt på her, gå føre seg i samsvar med naturmangfaldlova, verneforskrifter og retningslinjer. Her har sjølvsagt Direktoratet for naturforvaltning ei veldig viktig rolle: å sørgje for at grunngivinga for vernet ligg i botnen, at intensjonen blir nådd, at vernevedtaket blir reelt. Det er sjølvsagt ikkje lett støtt å kunne gjere det samtidig som tiltaka skal vere populære. Derfor blir det ofte diskusjonar omkring dette. Det gjeld ikkje berre på Hardangervidda, det gjeld på verneområdet generelt. Dette kan sjølvsagt ikkje berre vere ein statleg prosess – verken opprettinga av verneområda eller revidering og rullering av forvaltningsplanen. Det er derfor omfattande saksbehandlingsreglar for korleis dette skal vere. Ein skal vere open, inkluderande, alle partar skal vere med, det må vere eit samarbeid med grunneigarar, rettshavarar, næringsinteresser, representantar for lokalbefolkninga, i det heile i regionen – altså ein omfattande prosess. Det må vere slik at høringane og samarbeidet er reelt, slik at dei ikkje berre blir hørde, men at dei har ein reell påverknad, og at det blir teke omsyn til det som lokale interesser kjem med i denne samanhengen. Eg er heilt overtydd om at det beste vernet får ein i eit samspel mellom lokale interesser, altså befolkninga lokalt i kommunane, brukarinteressene, friluftslivet, ja, alle lokale aktørar, i hop med statlege verneinteresser. Det er veldig viktig, det som statsråden nemnde her, at ein heile tida må ha ein fornuft i dette, ein må heile tida gå inn og sjå på kva som er grunngivinga for vernet. Aktivitetane, tiltaka, skal ikkje øydeleggje hensikten med vernet, men det skal opnast for aktivitetar som er i samsvar og i tråd med vernet. Interpellanten viste til at i samband med forvaltningsplanen for verneområdet har kommunar og grunneigarar følt seg overkjørde av DN. Om dei er overkjørde, eller om dei føler det slik, veit eg ikkje, men det er uansett ikkje bra at det blir opplevd på denne måten. No nemnde jo statsråden at det har vore møte med ordførar, osv. Det er sjølvsagt, som eg sa, viktig at ein viser respekt for arbeidet til DN. Men når staten grip inn i store areal rundt omkring og vernar, er det også staten sitt ansvar å handtere prosessane og sørgje for at lokale interesser også blir tekne vare på. Eg har sett same konflikten f.eks. i samband med rulleringa av forvaltningsplanen for Rondane, med forslag om å hindre at ein på Høvringen skulle få lov å kjøre opp skiløyper, hindre at lærarar kunne ta med seg skuleklassar på tur inn i fjellområdet. Gjennom prosessen blei veldig mykje forbetra. Her viste faktisk DN at dei var lydhøre, og ein kom fram til rimeleg gode løysingar, sjølv om vi nok etterlyser fornufta når ein f.eks. skal nekte fjelloppsynet å få ei overnattingsbu nettopp for at ein skal få gjere jobben sin med å ta vare på verneområda. Samtidig som vi har utvida vernet og talet på nasjonalparkar, har vi sagt at kommunane må utnytte dette vernet. Men det har ofte ikkje vore så lett å få til. Her er det to ting. Det er at ein må opne for aktivitet, og at ein må gi pengar til det. Her har regjeringa verkeleg gått framanføre med ein lokal forvaltningsmodell og eit verdiskapingsprogram.