Hadia Tajik (Arbeiderpartiet), 2015-01-07:
Eg vil takka justisministeren for å koma hit og gje denne utgreiinga. Dei spørsmåla som har vorte reiste i offentlegheita, er av ein slik karakter at ein sjølvsagt må dela det som det er mogleg å dela av tenestenes arbeid for å førebyggja og avdekkja denne typen overvaking. Dette er ei viktig sak. Eg vil òg rosa Aftenposten for å ha gjort eit grundig journalistisk handverk, som har sett denne saka og denne diskusjonen på dagsordenen. Med moderne teknologi er det klart at me får fleire sårbarheiter, og det har lenge vore klart at både myndigheitspersonar og næringsliv kan vera sårbare for overvaking, og at det vert drive aktiv etterretningsverksemd. Det har både PST, E-tenesta og NSM formidla i sine opne trusselvurderingar. Det finst fleire måtar å førebyggja dette på. Den eine måten å gjera det på er å sørgja for at dei som kan vera sårbare for denne typen overvaking, er innforstått med det. Det har ein sørgt for. Den informasjonen er delt. Den andre måten å førebyggja dette på er å aktivt avdekkja og førebyggja faktisk overvaking, og det er dette det framstår som om ikkje har vore gjort i dette tilfellet. Detaljane i kva for arbeid som har vore gjort, vert gjort, resultata av etterforskinga – ein må jo dels venta og sjå kva som kjem fram av etterforskinga, og dels ha respekt for at ikkje alt kan verta delt offentleg. Men me må iallfall venta og sjå kva for resultat etterforskinga gjev, med tanke på kven som eventuelt står bak desse basestasjonane. Det er ei viktig leiaroppgåve å klargjera roller og ansvar hos dei ulike etatane. Det skal ikkje vera tvil om kven som gjer kva, slik som det kan synast å ha vore tilfellet i denne saka. Eg forventar og reknar med at ein har – og/eller etablerer – gode rutinar for å oppdaga gråsoner som måtte eksistera mellom etatane. Dette er noko som ikkje vert mindre viktig når ein veit at teknologien vil fortsetja å utvikla seg, og at potensialet for overvaking òg vil fortsetja å utvikla seg. Fleire gråsoner kan verta skapte, og det må vera rutinar for korleis dei vert sett, oppdaga og tekne vare på, og at dei politiske avklaringane der kjem. Punkt 25 i Gjørv-kommisjonens rapport er i den samanhengen viktig. Der skriv dei bl.a. om PST at dei «må utvikle ledelse, organisasjonskultur, arbeidsprosessar» osv., at det betre tek vare på dagens situasjon. Men her er den viktige setninga – at det for PST er «særlig viktig … å utvise større pågåenhet, kreativitet og vilje til å identifisere nye trusler». Det eg no siterer, er ikkje nødvendigvis ein kritikk av Politiets tryggingsteneste – detaljane i kva dei har gjort og ikkje har gjort i denne konkrete saka, kjenner ikkje Stortinget til – men det er ei konstatering av at «pågåenhet» og «kreativitet» framleis er viktig og ikkje vil verta mindre viktig framover. Det sitatet er jo knytt til Politiets sikkerhetstjeneste, men eg vil understreka at dette er noko som gjeld alle etatar som jobbar med samfunnstryggleik. Dei må jobba på den måten, dei må utvisa den viljen og kreativiteten, og er det slik at nokon av etatane som jobbar med samfunnstryggleik, opplever at dei ikkje har fått det signalet på ein tydeleg måte før, så er dette å rekna som eit signal: Ver kreativ, finn sårbarheiter, be om politisk avklaring på kven som skal følgja det opp. Dette er problemstillingar av ein prinsipiell art, der det er naturleg at me går nærare inn på eigna måte i oppfølginga av dette. Når det gjeld denne konkrete saka, har eg eit spørsmål til justisministeren om reglar og rutinar og behovet for at desse vert tilpassa dagens og framtidas trusselbilete. Det har vore ei arbeidsgruppe som har evaluert sikkerheitslova. Det har lege i korta at sikkerheitslova vil verta revidert. Då sikkerheitslova vart laga i 2000, var terrenget annleis enn det det er i dag, så spørsmålet mitt er: Når reknar ein med at ho er ferdig revidert, og korleis vil ein sørgja for at ho vert tilpassa dagens og framtidas trusselbilete? Til slutt viser eg til Stortingets forretningsorden § 45c, om at vi kan avgjera om utgreiinga skal sendast til komiteen for vidare behandling der, og eg foreslår det.