Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2018-04-05:
Bakgrunnen for behandlinga av denne saka er eit forslag frå SV som seinare er endra i komitébehandlinga. I det opphavlege forslaget bad SV regjeringa kome tilbake til Stortinget med eit forslag om korleis straffelova kan endrast med sikte på at valdtekt blir definert som seksuell omgang utan oppriktig samtykke og i tråd med internasjonale konvensjonar. Forslagsstillarane skriv i forslaget at «eksisterende straffelov bør endres slik at loven definerer at all seksuell kontakt skal være frivillig». I behandlinga av saka har forslagsstillarane som nemnt sjølve trekt det forslaget, og SV og Arbeidarpartiet fremjar eit nytt forslag i lag. Eg vil referere forslaget, som lyder: «Stortinget ber regjeringen foreslå en endring som tydeliggjør straffeloven § 291, slik at ordlyden bedre gjenspeiler at seksuell omgang uten samtykke(ufrivillig seksuell omgang) er forbudt. Forslaget skal ikke endre innholdet i gjeldende rett.» (ufrivillig seksuell omgang) Alle partia i justiskomiteen er einige om at lovverket me har i dag, forbyr seksuell omgang utan samtykke. Det me ikkje er einige om, er om det er behov for ei tydeleggjering av dette i straffelova. Men eg vil gjenta at me er einige om at det fylgjer av gjeldande rett at seksuell omgang utan samtykke er ulovleg, og det er det viktigaste. Ingen skal tru at i Noreg er det berre å ta seg til rette – at det er lov med seksuell omgang utan samtykke. Det er det altså ikkje. Det skal ikkje vere tvil om at dagens valdtektsføresegner, sjølv om ordlyden ikkje seier det eksplisitt, skal forståast på den måten. I samband med det må me gå litt tilbake til eit vedtak eit samla storting gjorde i 2017, der Noreg ratifiserte den såkalla Istanbul-konvensjonen. Eit samla storting slutta seg med det til departementet si vurdering av at det nasjonale lovverket vårt er i tråd med artikkel 36 i Istanbul-konvensjonen, som stiller krav til at statane som ratifiserer konvensjonen, har eit forbod mot seksuell omgang utan samtykke. Eg meiner det er bra at det også blir slått fast frå statsråden si side i brevet til komiteen. Det er bra at statsråden tydeleg bekreftar at me allereie har eit forbod mot seksuell omgang utan samtykke i norsk straffelov, all den tid det ikkje kjem tydeleg nok fram i § 291. Her er altså departementet og Stortinget einige i lovforståinga. Det kan verke rart å be om ei lovendring når departementet og Stortinget er einige om dagens rettstilstand, men den offentlege debatten rundt samtykke har synleggjort at ikkje alle der ute har fått med seg at det er slik denne lova skal forståast. Mange veit ikkje at dette er rettstilstanden. Difor meiner Arbeidarpartiet og SV at det er behov for ei tydeleggjering av føresegna om valdtekt i straffelova – ikkje for å endre rettstilstanden, men for å tydeleggjere at det i dag er ulovleg med seksuell omgang utan samtykke. Eg meiner det er viktig at det skal vere lett for folk å forstå kva som er lovleg, og kva som er ulovleg, og eg synest difor det er litt rart at ikkje eit samla storting i dag kan stille seg bak det som er ei rein tydeleggjering av eksisterande rett. Valdtekt er grov kriminalitet. Det rammar flest kvinner og er eit stort problem for reell likestilling. Nasjonalt kunnskapssenter om vald og traumatisk stress fann i ei undersøking i 2014 at éi av ti norske kvinner har vore utsett for valdtekt i løpet av livet, nesten halvparten av dei før fylte 18 år. Me er kjende med at det er få som melder valdtekt, og heile komiteen deler forslagsstillarane sitt syn om at mykje av det kan kome av at bortleggingsgraden for slike meldingar er veldig høg – 80 pst., som forslagsstillarane òg skriv. Me må gjere mykje meir for å nedkjempe valdtekt, og Arbeidarpartiet understrekar at me støttar fullt ut merknaden frå Senterpartiet i saka, om at me treng ein forpliktande handlingsplan mot valdtekt, slik me fremja forslag om i Stortinget i førre periode, men som ikkje fekk fleirtal. Eg tek med det opp forslaget vårt i saka.