Rita Tveiten (Arbeiderpartiet), 2001-03-05:
Det er ikkje sikkert at det meste er sagt i denne saka, men det er heller ikkje sikkert at eg kjem til å tilføra saka noko vesentleg nytt. Eg vil likevel nytta høvet til å seia nokre ord. Det er ingen tvil om at den debatten som me har her i dag, er av alvorleg karakter, for den dreier seg om matvaretryggleiken og om vår tillit til matvareprodusentane og til myndigheitene våre reint generelt. At representanten Morten Lund meiner dei største partia ikkje ynskjer ein debatt om saka ved å avstå frå replikk på innlegget hans, talar for seg sjølv. Eg vil hevda at det ikkje er nokon som er meir på forbrukarane si side i spørsmålet om matvaretryggleiken enn landbruksministeren. Han har kommunisert det til Stortinget, og han har fyrst og fremst vore synleg og tydeleg i media, slik at dei norske forbrukarane er kjende med kva for tiltak og vurderingar som vert gjorde etter kvart. Det tener han til ære. Den varianten av BSE-sjukdomen som i dag vert omtalt, er nyleg oppdaga, og derfor er det òg knytt vitskapleg uvisse til spreiing, risiko, inkubasjonstid og mykje anna. Denne uvissa gjev naturlegvis rom for varierande grad av frykt og ynske om handling frå befolkninga si side. Særleg ventar ein roande handlingar og tiltak frå myndigheitene si side, noko debatten tydeleg har vist i dag. Utryggleiken har naturlegvis ikkje vorte mindre ved at me har fått utbrot av den svært smittsame munn- og klauvsjuken i Storbritannia, og at denne kanskje har spreidd seg til andre stader på kontinentet. Det er den samla situasjonen som gjer det usikkert for forbrukarane. Men det er heldigvis eit alvor som landbruksministeren vurderer frå time til time. Arbeidarpartiet og Regjeringa tar både risikoen, utryggleiken og frykta med det aller største alvor. Det alvoret gjer at me både må skaffa oss størst mogleg kunnskap om emnet og bruka kunnskapen med nødvendig klokskap. Me må klara den utfordringa det er å sørgja for minst mogleg risiko for dyre- og folkehelsa samtidig som me spreier minst mogleg frykt og utryggleik. Her har me faktisk eit felles ansvar. Norske myndigheiter har sett i verk trygge og gode tiltak for å hindra at kugalskapen skal koma til Noreg. Dei strengaste tiltaka har me gjort når det gjeld import av levande storfe som kjem frå land med høgare BSE-risiko enn Noreg. Og det faktum at det er innført totalforbod mot bruk av kjøtbeinmjøl i fôr til matproduserande dyr, skal òg takast med. Som kjent vert kvart einaste dyr kontrollert frå det kjem til landet og til det døyr. I tillegg vert kvart dyr testa etter at det er slakta, og alt risikomaterialet vert fjerna. Det er det viktig for oss å få fram og å understreka, slik at forbrukarane skal kunna føla seg trygge. Det er òg viktig å få fram at dette er ein sjukdom som fyrst og fremst er spreidd gjennom fôr, og at den ikkje smittar frå eit dyr til eit anna. Den sterke fokuseringa på importforbod kan difor ha den effekten at det skyv fokus vekk frå det som er viktig, nemleg dyrehelsa og dermed folkehelsa generelt i Noreg, og over på noko som meir liknar på politiske symbol. For eller imot importforbod vert gjort til eit for eller imot folkehelsa. Det vert for enkelt. I løpet av debatten har ein prøvd å bagatellisera kva slags forpliktingar Noreg har gjennom EØS-avtalen. Det vil eg på det sterkaste åtvara mot. Me har hatt fleire saker til behandling i Stortinget i det siste som viser kor avhengig Noreg som nettoeksportør av matvarer er av at me har vitskapeleg baserte avgjersler, og at det ikkje utelukkande er kjenslene som styrer kva me skal gjera og ikkje gjera. Me treng ein høg internasjonal standard knytt til matvaretryggleik, men eg vil verkeleg åtvara mot å leita etter råd og argument for å seia nei til import av levande dyr, som me har høyrt her i dag. Det kan utan vidare slå hardt tilbake på Noreg. Me har altså eit veldig stort potensial når det gjeld oppdrett av fisk, og me må rekna med at me før eller seinare kan få ulike typar sjukdomsutbrot sjølve. Då må me kunna visa til at me har hatt balanserte vurderingar i samband med våre tiltak, og me må oppfordra andre til å ha det same. Det er matvaretryggleik som er det store poenget i dag.