Valgerd Svarstad Haugland (Kristelig Folkeparti), 2003-11-27:
Etter den endra tippenøkkelen skal halvparten av spelemidlane gå til kulturføremål. Av dette skal ein nærare definert del gå til Den kulturelle skulesekken. Mange ser dette som det viktigaste nye kulturpolitiske tiltaket på mange år. Prosjektet krev samarbeid mellom kultur og skule, noko som utfordrar til nytenking om samspel og nye møteplassar. Det er ikkje eit ordinært kulturprosjekt og heller ikkje eit ordinært skuleprosjekt. Dette er ei nyskaping der begge perspektiva skal byggjast inn. Målgruppa er det ingen tvil om. Det er elevane i grunnskulen. Desse kulturmidlane skal ikkje avløysa andre, ordinære løyvingar på kulturfeltet, men koma i tillegg. Like lite skal dei avløysa midlar i skulebudsjettet. Komiteen seier at «det er viktig at Den kulturelle skolesekken i sin helhet innebærer et utvidet kulturtilbud utover den ordinære gjennomføringen av læreplanen». I utkast til vedtak rår komiteen Stortinget til å be Regjeringa sørgja for at mest mogleg av dei tilviste midlane kjem borna til gode gjennom kulturopplevingar. Dette er viktig. Men eg vil leggja til: Det er òg sjølvsagt. Målet bør vera at 100 pst. av spelemidlane skal gå til tiltak i kommunane. Det er der skuleborna er. Dei administrative kostnadene på statleg, fylkeskommunalt og kommunalt nivå må dekkjast opp frå andre kjelder. Vi er einige om at tiltaka i størst mogleg grad skal ha eit lokalt ankerfeste. Kommunane, skuleeigarane, blir dermed ein heilt ufråvikeleg medspelar i arbeidet med å gjennomføra dette prosjektet. Fleirtalet strekar samstundes under at fylkeskommunane skal ha ei viktig administrativ rolle i arbeidet. Eit avgjerande vilkår for at denne forvaltingsmodellen skal bli vellukka, er eit godt samarbeid mellom kommunane og fylkeskommunane. Dei rapportane vi vil få i løpet av dei næraste månadene om gjennomføringa av tiltaket i inneverande skuleår, vil gi eit betre empirisk grunnlag for å seia noko meir sikkert om kva som er dei mest tenlege forvaltingsmodellane, og kva som eventuelt bør leggjast om. Ingen vil vera tent med å binda seg fast til éin bestemt forvaltingsmodell. Det bør vera opning for å leggja inn meir ressursar der suksessen er stor, og å gjera raske og pragmatiske endringar i situasjonar der ein samarbeidsrelasjon ikkje fungerer fullgodt. I nokre fylke finst det alt eit vel fungerande samarbeid mellom fleire kommunar om delar av kulturfeltet. Eit viktig døme i denne samanhengen er regionale museum, som driv aktiv lokal formidling av kulturarven for skuleklassar i alle kommunane i vedkomande region eller distrikt. Vi må ikkje binda oss så fast i ei tenking om dei generelle forvaltingsnivåa, kommune, fylke og stat, at det blir uråd å gjennomføra element av skulesekken ved hjelp av kvalifiserte samarbeids- og formidlingsverkty, som alt er organiserte, og som dermed kan aktiviserast i skulesekksamanheng utan nemnande administrative ekstrakostnader. Det må altså, som komiteen òg gir uttrykk for, vera rom for lokale og regionale løysingar. Det overordna og styrande må vera kva som er dei beste løysingane for å nå dei vel 600 000 grunnskuleborna med eit breitt spektrum av kunst- og kulturytringar. På musikkområdet vil den mest kostnadseffektive måten å nå ut til alle skuleborna på vera å gjera skulekonserttilbodet frå Rikskonsertane landsdekkjande. Eg er glad for at komiteen opnar for å nytta dette statlege verktyet til å følgja opp dette viktige skulesekkelementet. Eg er litt forundra over representanten frå SV, Magnar Lund Bergo, og haldninga til SV. I valkampen var eg i ein kulturdebatt med Lund Bergo. Då han vart utfordra direkte om Rikskonsertane, sa han at han var villig til å vurdera standpunktet sitt i forhold til midlar. No gjer han altså ikkje det. Men det var jo i valkampen det vart sagt. Eg legg til grunn at vi på alle område bør kunna vurdera både statlege, nasjonale, regionale og lokale institusjonar, frie grupper og einskildpersonar som medverkande i gjennomføringa av Den kulturelle skulesekken. Det avgjerande må vera at dei spelemidlane som blir tilførte for å setja noko i verk, ikkje skal avløysa andre midlar, men heilt ut skal nyttast til å gjennomføra det konkrete tiltaket for skuleborna. Når det gjeld fordeling av midlane for skuleåret 2004–2005, vil både fylkeskommunane og andre måtte få førebels informasjon før påske neste år, med ei endeleg stadfesting i mai etter at årsoppgjeret i Norsk Tipping er avslutta. Erfaringane frå skuleåret 2003–2004 vil det deretter vera naturleg å summera opp i budsjettproposisjonen for 2005. Eg vil òg streka under at vi sjølvsagt kjem tilbake i 2006 med den evalueringa som Stortinget ber om.