Solveig Sundbø Abrahamsen (Høyre), 2016-04-28:
I Noreg har me lange og gode tradisjonar med ideelle og private verksemder som leverandørar av offentleg finansierte velferdstenester, og det er brei einigheit i Noreg om at velferdstenestene som hovudregel skal finansierast av det offentlege. Ueinigheita handlar om kven som skal produsere tenestene. Høgre har eit pragmatisk syn på dette – for oss er det ikkje avgjerande kven som tilbyr tenestene, viktige faktorar er kvalitet og pris. Eit mangfald av leverandørar av velferdstenester gir eit breiare tilbod for den enkelte og for staten eller kommunen som er ansvarleg for tenesta. Difor bør offentlege, ideelle og private verksemder levere offentleg finansierte velferdstenester. Sunn konkurranse bidreg til betre kvalitet og utvikling av tenestene. Dette er også nedfelt i Sundvolden-erklæringa, som seier: «Regjeringen vil legge til rette for private og frivillige initiativ, og slippe flere til også innen velferdstjenesten. Det vil skape mer innovasjon, større valgfrihet og et mer variert tilbud til et mangfold av brukere.» Barnehagar er eit godt eksempel på ei teneste som kommunane har ansvaret for, der private leverandørar bidreg til at kommunane kan oppfylle plikta dei har til å tilby barn barnehageplass. SV-leiar Kristin Halvorsen lova i 2005 full barnehagedekning innan utgangen av 2007. SV viste ei pragmatisk side då dei ville ha med seg private for å sikre den storstilte barnehageutbygginga. Og i SV-statsråden si eiga St.meld. nr. 41 for 2008–2009, Kvalitet i barnehagen, står det: «Private aktører har vært pådrivere og spiller fortsatt en viktig rolle i barnehagesektoren.» I dag utgjer dei private barnehagane om lag halvparten av barnehagetilbodet. Barnevernet bruker ofte tilbod frå private institusjonar for å kunne tilby gode tenester til barn og unge som treng det. Fastlegeordninga er også eit eksempel på ein privat tenesteleverandør med høg brukartilfredsheit. Helsekøane hadde me heller ikkje klart å få redusert utan store bidrag frå dei private og ideelle verksemdene, og innan eldreomsorg, som f.eks. her i Oslo, har private velferdsleverandørar bidrege med tilbod av høg kvalitet. Det er difor trist å registrere at for det nye byrådet er ideologi viktigare enn å oppretthalde kvalitativt gode private tilbod. Dette er eksempel på korleis mangfald bidreg til kvalitet i velferda, til å skape gode tilbod og til å inspirere offentleg sektor. Me treng både kompetansen, kapitalen, kreativiteten og kapasiteten i privat sektor, og det er ikkje noko gale i at private aktørar er økonomisk solide og tener pengar. Det er likevel viktig å understreke at det offentlege stiller krav til kvalitet og følgjer opp tenestene på ein god måte. Me kan sjå behovet for meir kunnskap om bruk av offentlege midlar på velferdsoppgåver som er leverte av kommersielle tilbydarar, men me ser ikkje behovet for å setje ned eit offentleg utval som skal «kartlegge pengestrømmer i offentlig finansierte velferdstjenester, herunder handel mellom nærstående, bruk av skatteparadis, tynnkapitalisering og utbytte», slik forslaget lyder. Me er av den oppfatninga at eit slikt utval ikkje vil ha noka reell moglegheit for å vere eit slags granskingsutval. Regjeringa er allereie i gang med eit arbeid i Kunnskapsdepartementet med å greie ut og presisere regelverk for bruk av statlege tilskot, om innsyn, krav til rapportering, lovregulering av handel med nærståande og ei rettsleg presisering av vilkåret om at offentlege midlar skal kome studentane til gode. Me er tilfredse med at regjeringa er oppteken av problemstillinga. Me viser til forslaget vårt, og med bakgrunn i arbeidet i Kunnskapsdepartementet ser me fram til at regjeringa på eigna måte legg fram ei sak for Stortinget der dei føreslår endringar og presiseringar i gjeldande regelverk knytte til eit breitt politisk ønske om at offentlege midlar i størst mogleg grad skal gå til produksjon av faktisk velferd, og korleis ein kan hindre uønskt skattetilpassing i selskap som i all hovudsak er finansierte av offentlege midlar.