Hadia Tajik (Arbeiderpartiet), 2017-10-10:
I heile den tida Arbeidarpartiet har eksistert, har me hatt éin overordna visjon, nemleg at heile folket skal kunna vera i arbeid. Så kan det henda at me aldri når heilt dit at det kjem til å gjelda for absolutt alle, men det er ikkje mogleg å ha ein lågare ambisjon enn dette, for arbeid gjev folk tryggleik, det gjev mestring og sjølvstende, det skaper glede, det gjev helse, det gjev kompetanse, og ikkje minst gjev det livskvalitet. Skal me finansiera framtidas velferd, treng me fleire i arbeid. Skal me verkeleg klara å redusera forskjellane så det monnar, treng me fleire i arbeid. Og skal me lykkast med integrering og likestilling, treng me òg fleire i arbeid. Difor har me sagt i meir enn hundre år at arbeid til alle må vera jobb nummer ein. Dessverre er me langt derifrå i dag. I dag står tre av ti i yrkesaktiv alder utanfor arbeidslivet. Spesielt alvorleg er det at den delen som er i jobb, søkk, ikkje minst blant dei unge. Blant menn mellom 20 og 24 år har sysselsetjinga gått ned. 70 000 unge menneske står utan arbeid, og det er alvorleg. Det er òg ei utvikling som i stor grad er særeigen for Noreg. I perspektivmeldinga som regjeringa sjølv la fram i vår, presenterer dei ulike handlingsalternativ for å finansiera velferd i framtida. I det dei kallar arbeidsalternativet, vert det teke til orde for ein varig auke av arbeidsstyrke- og sysselsetjingsnivået. Dette er noko me har klart før. Me klarte det då kvinnene for alvor gjekk ut i arbeidslivet på 1970-talet, og det er absolutt noko me kan klara å få til igjen. Men det er ikkje noko som kjem av seg sjølv. Det er noko som krev aktiv handling. Og her skil me oss frå Høgre og Framstegspartiet, bl.a. ved at me trur på folk. Me stiller krav til folk, men me stiller òg opp for folk når dei treng det. Me meiner òg at ein treng fleire politiske verkemiddel for å nå målet om arbeid til alle. Ikkje minst treng me ein brei strategi, med fire pilarar. Løysingane våre vil følgja desse fire spora. Me kjem til å levera fleire forslag på desse områda framover. Blant anna treng me ei auka satsing på kompetanse. Det betyr ein kompetansereform for arbeidslivet. Det betyr eit lærlingløft. Det betyr tidleg innsats for at fleire skal fullføra vidaregåande skule. Mange av dei som i dag står utanfor arbeidslivet, er menneske som ønskjer å bidra, som ønskjer å stå i arbeidslivet i lang tid, men som treng å auka kompetansen sin for å få eit ordentleg fotfeste i arbeidslivet. Det må me bidra til. Det andre er tiltak for auka inkludering. Det handlar bl.a. om lønstilskot, om hjelpemiddel, om tilgjengelegheit – altså om å gjera terskelen inn i arbeidslivet lågare. For det tredje handlar det om arbeidsmiljø, altså at ein med faste, trygge jobbar og likeverd mellom partane i større grad skaper eit arbeidsmiljø som er godt å gå til. Ikkje minst ønskjer me auka satsing mot sosial dumping og arbeidslivskriminalitet, for me ser at det har utvikla seg svært alvorlege tilstandar i delar av norsk arbeidsliv. For det fjerde ønskjer me å fjerna hinder mot deltaking i arbeidslivet. Her finst det fleire eksempel, men det betyr bl.a. at me må slutta med politikk som hindrar folk i å jobba, som f.eks. kontantstøtta og skatteklasse 2. I tillegg må me gjera meir for at det vert skapt fleire arbeidsplassar. Då treng me stabile, gode rammevilkår, me treng kunnskap og kompetanse, og me treng ein aktiv næringspolitikk der me satsar strategisk på viktige næringar. Me kjem til å vera konstruktive og kritiske, me kjem til å fremja saker og forslag, og me kjem til å invitera andre parti til samarbeid for arbeid. Faktisk fremjar me allereie i dag eit forslag om å avgrensa innleige, og me håper å få støtte for det forslaget. Til slutt: Kristeleg Folkeparti har fremja eit forslag om pleiepengar. Det kjem me til å støtta. Me ser at kuttet frå Høgre og Framstegspartiet har fått for store konsekvensar. Me meiner at det er behov for å sjå på det på nytt. Me ønskjer òg å ha moglegheit for ein ny pleiepengeperiode for dei tyngste tilfella, altså at ein ikkje opererer med ein maksgrense på fem år, og me ønskjer heller ingen aldersgrense på 18 år ved psykiske utviklingshemjingar.