Bjørn Jacobsen (Sosialistisk Venstreparti), 2007-06-19:
Når det gjeld investeringar i Forsvaret, er det sjølvsagt to ting ein skal spørje seg om aller først: Har ein bruk for dei, og står dei i forhold til kva vi skal forsvare? Eg skal ikkje gå inn på nokon av dei tinga i samband med kjøp av transportfly, men trekkje fram eit viktig element som gjeld for alle investeringar som skal gjerast i Forsvaret: Alle anbydarane skal ha lik moglegheit til å komme med eit tilbod til Forsvaret. Anten ein sel sko eller jagarfly til Forsvaret, skal ein ha ei moglegheit til å komme med eit tilbod. Det er å snu ting litt opp ned, men samtidig veit vi at der kan faktisk konkurransen fungere godt, nettopp gjennom å bruke forvaltningsloven. Gjennom å bruke gode anbodsprosessar får ein etablert den konkurransesituasjonen som skal til. Vi veit at sidan denne regjeringa kom til makta, har vi gjort dette ved kanskje den største investeringa som ein eventuelt kjem til å gjere, i jagarflysaka. Det var eit flykjøp på autopilot som var på gang. Denne regjeringa rydda opp i dette, fekk etablert det slik at andre kunne komme med tilbod, og fekk sjølvsagt også putta på som punkt 1 at vi til og med kan forlengje levetida for dei F-16-flya som vi allereie har. Så ser eg at vi er komne inn i eit sidespor i forhold til det vi skal ha som prinsipp, som grunnlag, for investeringar. Der har vi med å gjere dette hastekjøpet, komme på eit sidespor. Men eg vil velje å kalle det eit sidespor, for den gode trenden i forhold til det å take økonomistyringa i Forsvaret er der, og ingen statsråd har gjort dette betre enn denne regjeringa har gjort, på lenge, lenge. Vi har fått ein varslingstelefon, vi har sett ned utval, vi tek økonomistyring på alvor, og det kjem denne regjeringa til å halde fram med, det er eg overtydd om. Og det er det viktigaste for SV, at vi får orden på dette. Vi må vere klar over at i førre periode, under det førre regimet, låg faktisk Sjøforsvaret til kai, nettopp fordi ein ikkje fekk balanse mellom investering og drift i Forsvaret. Det kjem denne regjeringa til ære, at ein har gjort kva ein har kunna for å få dette på plass. Så får vi sjå bort frå at ein av og til ikkje klarar å følgje opp prinsippa så godt som ein kan. Alle som har hatt ordet her, har sagt at dette har vore ein langvarig prosess. Eg har ikkje teke med meg den haugen eg har med saksdokument på dette. Eg skal ikkje gå inn i den debatten, men eg vil også nemne at eg trur at det vi vedtek i dag, også er eit resultat av at vi så hurtig då vi kom til makta, sa stopp til ein god del investeringar som vi faktisk tvilte på. Vi veit også at ein har problem med bemanninga i FLO Investering, ein klarar ikkje godt nok med dei dyktige folka som er igjen, å få fram gode nok investeringsprosjekt til avgjerd. Så baud det seg ei anledning til å hive seg på eit hurtigkjøp via US Air Force. Det kan godt hende at det er det beste alternativet, det er ikkje eg i stand til i dag å vurdere. Men eg trur at grunnen til at vi valde det, er at då får vi også brukt opp dei pengane som ligg i investeringsbudsjettet, i staden for å bruke dei i 2014, 2016, som var foreslått av dei fagfolka i Forsvaret som jobbar best med dette. Eg synest dette også skal vere nemnt i denne debatten. Eg trur at det er hovudgrunnen, og ikkje det vi har brukt høyringar på og hatt timevis av diskusjonar om, dei ulike anbydarane sine kvalitetar. Eg ser også at det har gått ein debatt i media. Den toppar seg i dag med Dagens Næringsliv, som har ein kommentar om dei ulike byråa som har påverka oss stortingsrepresentantar. Det er ingen tvil om at det har vore veldig stor aktivitet frå dei ulike anbydarane, og det er jo ikkje rart at aktiviteten deira blir større jo mindre dei får snakke med dei dei burde ha snakka med, nemleg folka i Forsvarsdepartementet, for å komme inn med sine tilbod på vanleg måte. Derfor blir aktiviteten endå større «inn bakdøra», kan ein seie. Eg ser ikkje noko gale i det. Eg vil understreke at mine største informasjonskjelder, utanom det som har komme frå departementet, delvis har vore John McCain, ein amerikansk senator som stiller til presidentval. Han har hatt mange meiningar om det flyet vi skal kjøpe. I tillegg har Internett eit veldig stort informasjonstilfang. Vi er enno ikkje blitt imot Internett her i landet. Det er andre land som slit litt med det. Men der vil vi med ein gong kunne gå inn og sjå at i forsvarssamanheng, i store investeringar, vil det alltid måtte vere stor varsemd i forhold til kva dei ulike anbydarane gjer. Det er viktig å ha ein open debatt og få fram mest mogleg informasjon. Det meiner eg at Regjeringa absolutt har in mente når ein føretek investeringar i Forsvaret. Så veit vi òg, når vi skal sjå framover – og vi har slått fast at dette er eit eingongstilfelle – at forvaltingsloven skal følgjast. Det skal bli gode anbodsprosessar. Ser vi bakover, ser vi eit resultat av unnlatingssynder når det gjeld dette med transportflykapasitet. Så er det sjølvsagt synd at det som har vore ein lang prosess, skal ende så fort, men det får vi berre take med oss framover, slik at vi skal kunne gjere ein betre jobb. Eg trur at alle signal som er komne, bl.a. frå statstilsett korrupsjonsjegar Eva Joly, frå ulike byrå og frå ulike mediekommentarar, viser at vi skal vere endå meir merksame på at det i framtida vil måtte stillast endå strengare krav til investeringar i Forsvaret. Eg kan tenkje meg å lufte ein idé som at ein kanskje burde få eit moratorium på lat oss seie to til tre år for folk som har jobba som embetsmenn i Forsvaret, slik at dei ikkje kan gå over i ein organisasjon som 14 dagar etterpå skal selje utstyr til Forsvaret. Eg trur vi skal vere veldig nøye med å trekkje opp nye retningslinjer, sånn at opinionen er heilt sikra at her føregår det ting som er opne, og som det er gode prosessar bak.