Hadia Tajik (Arbeiderpartiet), 2020-11-05:
Eg vil fyrst takka komiteen for eit godt samarbeid i samband med brevet frå Noregs Banks representantskap om tilsetjing av ny dagleg leiar av NBIM. Det er fyrste gongen at representantskapet har sendt ei orientering til Stortinget midtvegs i året. Dei fører jo òg tilsyn med Noregs Bank på vegner av Stortinget og dermed på vegner av det norske folk. Når dei då valde å rapportera om forhold ved tilsetjinga av ny dagleg leiar av NBIM, var det all grunn til å ta det alvorleg frå Stortinget si side. Dei rapporterte særleg om tre forhold som dei på det tidspunktet såg som uforløyste: at eigarinteressene til ny dagleg leiar av NBIM ikkje skulle verta ei belasting for SPU eller Noregs Bank at skattemessige forhold skulle vera i tråd med SPU og Noregs standpunkt og vera prega av full openheit at tilsetjinga skulle vera regulert av det same regelverket som gjeld for alle tilsetjingar i Noregs Bank Finanskomiteen kalla inn til høyring om rapporten i august, og av høyringa gjekk det fram at dette og fleire forhold ikkje var tilfredsstillande avklara mellom representantskapet og Noregs Banks hovudstyre. Finanskomiteen har streka under at ansvarsforholda mellom Stortinget og Noregs Bank tilseier at Stortinget verken tilset eller avset dagleg leiar for NBIM, men me tek naturleg nok stilling til vurderingar frå representantskapet – dei er oppnemnde av oss, dei rapporterer til oss, og dei har i oppgåve å sikra at drifta av Noregs Bank er i tråd med gjeldande regelverk. Finanskomiteen har då samrøystes slutta seg til følgjande konklusjonar: at leiaren for NBIM ikkje kan ha eit eigarskap eller interesser som skapar, eller kan framstå å skapa, interessekonfliktar som er eigna til å svekkja tilliten og omdømet til Noregs Bank, i samsvar med banken sine eigne etiske prinsipp for tilsette at leiaren for NBIM ikkje kan ha eigarskap eller interesser som svekkjer, eller kan svekkja, SPUs arbeid med skatt og openheit, og at desse forholda må vera avklara før tiltreding av ny leiar for NBIM I det vidare arbeidet er det naturleg å leggja til grunn at representantskapet fører tilsyn med dette på vanleg måte. Ein samrøystes finanskomité har òg sett fram til at regjeringa ser nærmare på føresegnene i sentralbanklova § 1-6, og at det bør presiserast. I alle fall har denne saka vist eit visst misforhold mellom forventingane i Noregs Bank om kva dei må informera om, og forventingane som kan liggja hos regjering og storting. Komiten har òg peika på at ei avgrensing av § 1-6 om «saker av viktighet» til berre å omhandla pengepolitiske saker, vil framstå å vera i motstrid til ordlyden i ein paragraf som er heilt generelt utforma, og som står i kapitlet om allmenne føresegner. Så me legg til grunn at regjeringa følgjer opp dette på eigna måte og kjem tilbake til Stortinget med ei vurdering av desse spørsmåla, inkludert ei vurdering av om ordlyden bør presiserast nærmare. Eg håpar og legg til grunn at finansministeren i dagens debatt kan gjera nærmare greie for når og korleis dette vil skje. No er tilsetjing av ny dagleg leiar av NBIM ikkje noko som skjer så ofte, og antakeleg vil det truleg ikkje skje igjen under denne finansministeren, men det vil likevel vera interessant å høyra kva lærdom finansministeren dreg av den prosessen me no har vore igjennom, ikkje minst av at me i siste fase av behandlinga av saka fekk slått fast frå Lovavdelinga at finansministeren på eit tidlegare tidspunkt i saka hadde eit større generelt høve til instruksjon enn det han valde å ta i bruk, og større høve enn det han hadde på eit seinare tidspunkt i behandlinga av saka.