Kjell Opseth (Arbeiderpartiet), 1999-02-25:
Saka om IT-kompetansesenter på Fornebu dreier seg ikkje om å subsidiere Fred. Olsen eller andre med milliardar av kroner. Det dreier seg om å leggje staten sine eigedomar inn i eit selskap for å skaffe staten innverknad på utviklinga og få del i verdiauken. Det dreier seg heller ikkje om å støvsuge Distrikts-Noreg for IT-kompetanse. Det dreier seg om å stoppe eller bremse utflytting av IT-kompetanse, og å trekkje til seg kompetanse frå andre land. Denne saka dreier seg ikkje om noko nytt, privat universitet. Ho dreier seg om å gje universiteta og høgskulane høve til å kople si utdanning opp mot forskarar og verksemder innan industriell IT på høgt fagleg nivå. Regjeringa med statsråd Sponheim i spissen likte ikkje Stortinget sitt syn på utviklinga av eit IT-kompetansesenter på Fornebu, slik det kom til uttrykk i Innst. S. nr. 232 frå juni 1998. Stortingsmeldinga vi i dag drøftar, er eit forsøk på omkamp frå Regjeringa si side. Regjeringa må ta konsekvensane av at dei heller ikkje denne gongen vinn fram. Kva konsekvensar trekkjer statsråd Sponheim? Det er grunn til å stille dette spørsmålet, ikkje minst av di statsråden og andre frå regjeringspartia har argumentert mot fleirtalet med usanne påstandar, både før og etter at komiteen avgav innstilling. Eit fleirtal i Stortinget meiner det same i dag som i juni 1998. Rett nok er det ikkje regjeringspartia og Arbeidarpartiet som utgjer fleirtalet, slik det var i juni 1998, men det er eit fleirtal som meiner det same no som då. Stortinget vil også i dag at staten skal medverke til at det blir etablert eit nasjonalt IT-kompetansesenter av internasjonalt format på Fornebu. Regjeringspartia er nok samde med fleirtalet i sak, no som i juni, men dei vil ikkje vere med på å gje Regjeringa marsjordre. Det kan eg forstå. Det må vere pinleg at deira eigen statsråd ikkje vil følgje opp. Det er grunn til å merke seg at det berre er Høgre som er utan politikk på dette viktige området. Det viktigaste for Høgre er å få selt Fornebu-området til høgstbydande. Nokon tankar om på kva måte eit IT-kompetansesenter skal utvikle seg, har Høgre ikkje, bortsett frå å mistenkjeleggjere andre parti sine ærlege meiningar, ført i scene av representanten Gabrielsen. Det forundrar meg ikkje at næringslivet lurer på kva som skjer i Høgre. Sidan statsråd Sponheim og Regjeringa ikkje nytta det handlingsrommet som innstillinga frå juni 1998 gav, er innstillinga vi i dag drøftar, langt meir ein marsjordre. Spørsmålet er om statsråd Sponheim og Regjeringa no vil følgje opp. Stortinget har krav på eit konkret svar på dette spørsmålet. Statsråden har skapt det inntrykket at han vil gjere alt for å hindre at fleirtalet får gjennomslag. Eg kan forsikre statsråden om at vi skal følgje han med ørneblikk. Kvifor er denne saka så viktig, og kvifor hastar det? Som så mange gonger før har Noreg ein tendens til ikkje å ta utfordringane i tide. Vi ser at fleire land anten har bygd eller er i ferd med å byggje opp slike senter som fleirtalet på Stortinget ønskjer at staten skal medverke til på Fornebu. Vi ser at det er ein aukande trend at større norske verksemder etablerer forskings- og utviklingsavdelingar i andre land. Mange av våre fremste forskarar på IT-området følgjer med ut. Arbeidarpartiet ønskjer eit nasjonalt IT-kompetansesenter av internasjonalt format, slik at viktige norske forskings- og utviklingsmiljø etablerer seg i Noreg og ikkje i utlandet. Der ein maktar å kople utdanning, forsking og næring, får ein dei mest nyskapande miljøa. Noreg treng mange slike miljø, også eit av internasjonalt format. Det blir hevda at eit sterkt IT-senter på Fornebu vil støvsuge Distrikts-Noreg for IT-kompetanse. Påstanden er i beste fall galen. Det er faktisk slik at dei fremste på IT-området i dag ikkje finn det interessant nok å jobbe i Noreg og søkjer ut. Forskyving av kompetanse skjer difor i dag frå distrikta mot Oslo og ut av landet. Denne utviklinga vil vi stoppe. Utviklinga det siste året har synt kor sårbar norsk økonomi er for svingingar i oljeinntektene. Det blir hevda at 40 000 arbeidsplassar er i fare innan olje- og offshorebransjen. Samstundes har Noreg ein næringsstruktur som er meir einsidig enn i dei fleste andre landa i Europa. Noreg har berre halvparten så stor verksemd innan tele og IT som Sverige og Finland. Dei nye næringsverksemdene må primært skapast innan dei kunnskapsintensive bransjane med stort vekstpotensial. Fornebu representerer ein historisk nasjonal sjanse til å skape ei ny dynamisk næringsklyngje. Om vi likar det eller ikkje, er det få stader der det er tilstrekkeleg kompetanse, kapital og kundar til å utvikle eit internasjonalt tyngdepunkt for visse typar kunnskapsbasert næringsliv. Fornebu er eit eineståande utgangspunkt for å vere staden der ein kan lukkast med ein slik kunnskapsvisjon. Vi skal vere glade for at det er tunge norske investorgrupper som er viljuge til å satse store summar industriell kapital på å skape eit nytt forskings- og kunnskapssenter i Noreg. Det er nemleg ikkje sjølvsagt at slik kapital blir kanalisert til utviklingsprosjekt i Noreg. Det mest vanlege og i alle høve det lettaste vil vere å bli finansiell investor og investere pengane i utlandet. Dei fleste store bedrifter og finansgrupper gjer nettopp det. Det er avgjerande at privat kompetent og langsiktig kapital samverkar med staten. Staten bør vere aktiv deltakar av to grunnar: for å investere i det som er ei av dei sterkaste vekstnæringane, og hauste verdivekstfor å investere for å vere med og påverke utviklinga i den retninga samfunnet ønskjer Noreg har sterkt behov for å satse på dei nye vekstnæringane. Noreg har nemleg eit sterkt råvarebasert næringsliv, vekstpotensialet innan desse næringane er lite. Noreg vil som nasjon utover i det neste hundreåret få eit aukande verdiskapingsgap. Dette må fyllast om vi skal sikre velferda. Eit sterkt nasjonalt IT-kompetansesenter av internasjonalt format på Fornebu vil vere eit viktig element i ein slik strategi. Koplar vi IT-kompetansesenteret opp mot den stadig aukande skogen av små og mellomstore IT-verksemder kring om i det ganske land, og i aukande grad tek i bruk fjernundervisning, har vi lukkast. Staten skal ikkje medverke med milde gåver, men vere med og investere i framtida til beste for verdiskapinga og dermed for velferda. Statsråd Sponheim si handtering av denne saka har ført til at tilliten til statsråden er særdeles liten. Vi vil gje statsråden ein sjanse til, men statsråden må no synleggjere at han tek fleirtalet på Stortinget på alvor, spesielt når det gjeld tidsfrist og retningsliner for val av privat aktør. Så må eg få lov til å kommentere innlegget til representanten Apelthun Sæle. Ho sa om lag følgjande: Når ein gir så mange pengar til dei fem rikaste mennene i landet, «då må det liggja noko anna bak enn det som står i papira». Det er all grunn til å spørje: Kva anna er det som ligg bak? Det går ikkje an overfor andre parti å så mistanke om at det ikkje er ærlege motiv som ligg bak. Eg ber representanten Apelthun Sæle avklare dette. Dette er eit språk som eg aldri har høyrt frå denne talarstolen før, og eg har vore her relativt lenge!