Sigrun Eng (Arbeiderpartiet), 1999-06-17:
Årets framforhandla jordbruksavtale går etter Arbeidarpartiet sine vurderingar enda eit steg i feil retning. På to år med sentrumsregjering har statens utgifter til landbruksoverføringar totalt auka med vel 1,7 milliardar kr. Det er slik ein blir kortsiktig populær! Men kva står så næringa framfor i åra som kjem? Det politiske landskapet fortel at Høgre og Framstegspartiet ikkje ønskjer å vere med på desse overføringane. Det vil heller ikkje Arbeidarpartiet. Men dei forventar at den sittande regjeringa legg fram ein meir langsiktig og heilskapleg landbruks- og forbrukarpolitikk enn det ein så langt har sett, og sluttar seg derfor til den framforhandla avtalen på det punktet i år. Slik sett blir den stortingsmeldinga om landbrukspolitikken som er varsla til hausten, interessant lesing. Den må vel ha i seg vyar om korleis Regjeringa meiner norsk landbruk skal møte den internasjonale handelen og den aukande – for ikkje å seie den nesten eksplosive – grensehandelen vi har sett. Årets jordbruksavtale vil naturlegvis auke bøndenes inntekter for neste avtaleår. Men dersom ein tek ein annan innfallsvinkel med utgangspunkt i det norske rentenivået, kan ein, som eg, komme i heilt andre tankar. 1 pst. rentereduksjon gir bøndene 500 mill. kr i reduserte utgifter årleg. Det er vel i denne næringa, som i samfunnet elles, at ein rentereduksjon spelar størst rolle for dei som treng det mest. Eg er noko usikker på om årets jordbruksoppgjer er innretta slik. Noreg har i dag eit rentenivå som historisk sett har vore høgare. Ja vel, men i dag ligg renta om lag 3 pst. over renta i dei landa vi kan samanlikne oss med. 3 pst. utgjer om lag 1 ½ milliard kr i frie driftsmidlar berre til landbruksnæringa - årleg. Ja, denne regjeringa har utfordringar å ta fatt i. Om dei lukkast, vil landbruksnæringa i framtida bli ei tryggare og meir robust næring. Eg ser av innstillinga at ein samla komite går inn for å auke løyvingane til økologisk landbruk. Det er positivt. I ein landbrukspolitisk kvardag, der overproduksjon og distribusjon er utfordringane, er det eit paradoks at vi ikkje er sjølvberga med økologiske produkt. Alle naturgitte føresetnader ligg til grunn for det, og det er i tråd med gjeldande landbrukspolitikk, jf. St.prp. nr. 8 for 1992-93, Landbruk i utvikling. Det årlege jordbruksoppgjeret, som i dag er til debatt, fortel om ei regjering som har store problem med å få fram sin bodskap og sin politikk. I avisa Nationen 16. juni tar leiaren i næringskomiteen, Morten Lund, opp fleirtalet sin merknad om samdrifta i jordbruksavtalen. Han snakkar om «svik og illojalitet» i høve til avtalesystemet når han karakteriserer dette inngrepet frå eit fleirtal i komiteen, medlemene frå Arbeidarpartiet og Høgre, som går imot ei avgrensing på tre personar i samdrifta i mjølkeproduksjonen. Eg vil for eiga rekning seie takk og pris! Eg vil til slutt minne representanten Morten Lund om at Senterpartiet heller ikkje har heilt reint mjøl i posen når det gjeld å respektere inngåtte jordbruksavtalar. Forskjellen er berre at Senterpartiet sat i opposisjon og nærmast kasta pengar i millionklassa etter avtalepartnarane. Men det var den gongen det og itte nå!