Laila Reiertsen (Fremskrittspartiet), 2011-05-23:
Tusen takk til interpellanten som har teke opp eit viktig tema, familien – det gjeld oss alle, òg alle i denne salen, sjølv om det framleis er flest kvinner, ser eg, i og med at vi snakkar litt om likestilling òg. Dagens familiestruktur ser heilt annleis ut enn då eg voks opp, med kjernefamilie og generasjonsbustad med besteforeldre rett i nærleiken. Nokre familiar lever framleis i så tette relasjonar til kvarandre, men det blir det færre og færre som gjer. Vi veit at fleire familiar går i oppløysing, og at det er blitt meir vanleg at barn veks opp med aleineforeldre eller steforeldre. Minstemann på tolv år i min familie kom heim ein dag. Då hadde det tydelegvis vore ein stor diskusjon i klassa om kven som hadde gifte foreldre, om kven som ikkje hadde det, og kven som hadde andre foreldre. Han følte seg veldig i mindretal. Og det var då han sa til oss ved middagsbordet: Mamma og pappa, kan eg kalla dykk ein antikvitet? Vel, vi har vore gifte i 34 år, så eg sa: Ein antikvitet har jo ein stor verdi, så kanskje du kan få lov til å kalla oss ein antikvitet. Det var litt artig. Samfunnsutviklinga har endra seg betrakteleg dei siste 50 åra. Det er fleire utearbeidande mødrer enn heimeverande mødrer no enn før. Kvinners yrkesaktivitet, samlivsbrot, auke i sambuarskap og storfamilie med mine, dine og våre barn er med på å skapa eit anna familiemønster enn tidlegare. Det må vi akseptera og gjera det beste ut av. Mange opplever det som tøft å klara å koma igjennom kvardagen, med henting og bringing av barn, jobb og stram økonomi i ein tidleg etableringsfase. Trass i at det finst godt utbygde barnehageplassar, SFO og permisjon og stønadsordningar for begge foreldra, er dette likevel ein livssituasjon som mange føler er strevsam. For nokre år sidan var ordet «tidsklemma» den mest brukte beskrivinga for småbarnsforeldre som følte at tida til eit yrkesaktivt liv og familien ikkje strakk til. Etter kvart som åra går, er det omsorgsarbeid for foreldregenerasjonen som tyngjer mange, især kvinner. Ein kan kanskje kalla det livsfaseklemma i staden, for det er nettopp dei ulike «klemmene» i dei ulike fasane ein er i i livet, som er i endring. Ein kan ikkje berre ta barnefamiliar og deira utfordringar, men også sjå på livsfasen til den enkelte og hans eller hennar liv. Framstegspartiet har fremma forslag om betalt omsorgspermisjon for pårørande, men det blei stemt ned. Vi ser, som så mange gonger før, at regjeringspartia vel å stemma imot, for deretter å ta opp igjen forslaget og gjera det om til sitt, slik SV-statsråden Anniken Huitfeldt gjorde då ho sto fram i Dagbladet 7. april i år. Ho skrøytte av at kvinner burde få lønna omsorgspermisjon for pleie av sjuke foreldre – omsorgspermisjon for kvinnene. Ho nemnde ikkje noko om at menn skulle få det. Kvar var likestillinga til SV då? Her har statsråd Lysbakken ei oppgåve. Vi veit at det er mange som vel å jobba deltid, nettopp for å få meir tid til familie og fritid. Det er eit sjølvpålagt ønske. Ikkje alle kvinner føler for å jobba heiltid, sjølv om dei vil bli pensjonstaparar. Det er sjølvsagt eit dårleg alternativ for dei som ønskjer å kombinera arbeid og familie, når dei tapar pensjon på å jobba deltid. Kvinner kjem framleis dårlegare ut også der, trass i at likestillinga står i høgsetet hos regjeringspartia. Mange arbeidsgivarar går nye vegar når det gjeld å sjå samanhengen mellom arbeidsliv og privatliv. Det er noko i det at har ein det bra heime, så har ein det også bra på jobben. Desse arbeidsgivarane legg til rette for ei større moglegheit til å jobba heimanfrå. Med heimekontor ein eller fleire arbeidsdagar får ein nettopp det rommet der ein sjølv kan leggja til rette for å fokusera på både jobb og heimebane på ein god måte. Kvifor må ein vera fysisk til stades når ein ikkje treng det? Kor mange kjenner seg ikkje igjen i det å ha eit barn som skal følgjast til tannlege, eller at ein sjølv skal dit? Ein har skulekonferanse som skal skje i skuletida, ein har legetime eller skal følgja ein av foreldra til akkurat det same, eller det er lapp i postkassa om at den og den dagen kjem feiaren og ein må vera på plass. Vi får då spørsmålet, iallfall når det ikkje gjeld oss sjølve: Kven skal gjera det? Kven kan ta seg fri frå jobben? Er det meg, er det mannen/sambuaren – kven blir det? Ære vera arbeidsgivarar som ser dette, og som gjer noko med det, i form av at ein får lov til å jobba heime. Fullt så lett er det ikkje for dei arbeidstakarane i omsorgssektoren som må vera til stades. Men her kan ein del teknologi vera med på å gjera noko – om ikkje alt – lettare. Alternative turnusar er eit anna viktig poeng, spesielt i denne bransjen. Det er spesielt foreldre med delt omsorg som vil ha mest mogleg tid med barna når dei har dei, og jobba mest mogleg når dei ikkje har dei. Dette må ein opna meir opp for. Men når arbeidsgivar og dei tilsette vil, set sentrale organisasjonar ned foten. Dersom ein er heldig, får ein kanskje dispensasjon for eitt år om gangen. Kva då med kontinuitet i livet og den enkeltes behov? Her blir individa overkøyrde. Kva då med livsfaseomsyn? Her treng regjeringskompisane i LO ei tydeleggjering av kva som er best for familiane.