Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2004-12-09:
Drygt 11 milliardar kr. Krise i Finnmark. 11 milliardar kr er mykje pengar, det. Eg skulle gjerne hatt dei til noko anna. Dersom ein dividerer 11 milliardar kr på 73 000 finnmarkingar, får ein eit etablerar- og nyskapingsstipend til finnmarkingar på 150 000 kr pr. stk til å driva med alternativ næringsutvikling – vonleg berekraftig – berre på eit sånt beløp. Det fortel noko om kor store pengar me her snakkar om, og korleis me på ein måte berre lèt milliardane rulla utan å ta den styringa som SV har ønskt seg i denne saka. Eg er einig med statsråden i at dette er uheldig og beklageleg, men det peiker litt tilbake på folk i denne sal. Statoil var eigentleg skeptisk til å byggja ut Snøhvit, og skatteregimet var ikkje godt nok. Så viste det seg då at stortingsfleirtalet både pressa på Statoil og fiksa skatten, i ein valkamp, og sørgde for at det kom i gang. Så pådrivaren var ikkje selskapet sjølv, det var det Stortinget som var, fordi ein ikkje berre ville ha auka aktivitet, men også ville sørgja for at Barentshavet blei opna. Det bakteppet bør ikkje fleirtalet, som no sit med ei ekstrarekning, gløyma. Det viktige poenget, trur eg, for stortingsfleirtalet, og Arbeidarpartiet og Høgre spesielt, var altså å få opna Barentshavet. No aukar aktiviteten der. No er «Eirik Raude» på veg, og det blir ein aktivitet der som set miljøet i Barentshavet i endå større fare enn det er. SV får f.eks. ikkje vita kva for kjemikaliar ein bruker i området. Statoil blei privatisert av den nye ml-rørsla, som eg kalla det i den tida: marknadsliberalistane, med Arbeidarpartiet, LO, Høgre og andre i spissen. Det førte til at når ein skulle velja leverandør innan verftsindustrien, var det slutt med at ein såg på samfunnsnytten. Då var det eit privatisert selskap, då skulle ein sjå på det som var billegast. Det var det som blei pådrivaren. Staten kunne ikkje som før aktivt styra dette selskapet. Altså gjekk oppdraga, som Arbeidarpartiets representant var inne på, ut av landet, norsk industri tapte, veldig mange arbeidsplassar blei lagde ned. Sjølv om SV var imot dette prosjektet, jobba me i andre omgang for å sørgja for at norsk verftsindustri skulle tena på dette. No har ein altså fått ei rekning som viser at det å sjå etter pris ikkje nødvendigvis fører til det billegaste alternativet, når ekstrarekningane straumar på. Det må vera lærepengen også i denne saka. Me har hatt Mongstad, me har hatt Åsgard, me har hatt Snøhvit. Og så spør ein seg sjølv: Har ein lært noko? Nei, det har eg inga tru på. Folk trur det er sånn at stortingsfleirtalet også framover kjem til å pressa på for å få oljeselskapa til å driva opp tempoet, fordi ein ikkje tenkjer langsiktig og på stabilitet i olje- og gassverksemda. Då må ein ha gjennomarbeidde planar. Då må ein altså ha utbyggingsplanar som ein er sikker på blir gjennomførte. Det som skjer no, er at stortingsfleirtalet pressar opp tempoet, og så har ein ikkje grundig nok gjennomarbeidde planar, eller «modne» planar, som det heiter på det språket ein bruker innan denne bransjen. Eg er einig i det som Onarheim, Klungland og andre var inne på, at det at Helge Lund, den nye direktøren, no lover litt meir «troskap» overfor norsk industri, er positivt – absolutt. Men dei signala vil jo stå i strid med at ein skal velja det billigaste. Og det vil jo stå i strid med høgreregjeringa sin politikk. Dei har berre ei tom verktøykasse, som ein ikkje kan styra med. Då må det vera vilje frå Regjeringa si side til å velja norsk industri framover. Heilt til slutt: Onarheim gleder seg til å sjå spørsmålet knytt til den raud-grøne regjeringa. Då vil eg berre stela noko ein kollega frå eit anna parti har sagt: Den raud-grøne fare er betre enn den blå mare, utan verktøykasse.