Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2017-10-10:
I Grunnloven av 1814 blei adelen avskaffa. Det som har vore det norske adelsmerket, har vore at det er små forskjellar mellom folk. Vi er stolte av å vere i eit land der makt og rikdom er jamnare fordelt enn i dei fleste andre land. Det blir til og med trekt fram av Kongen sjølv i trontalen. Med små forskjellar har vi stolt meir på kvarandre, vi har jobba betre saman, og vi har hatt ei sterk fellesskapskjensle. Det er nettopp dette høgresida utfordrar. Sjølv om forskjellane i Noreg framleis er mindre enn i mange andre land, veks forskjellane i Noreg meir enn i alle OECD-land i dag. Det er ikkje rart, når vi har ei regjering som systematisk gir dei største pengane til dei aller rikaste gjennom årlege skattekutt, mens resten får smular eller i mange tilfelle til og med kutt. Det er eit kjenneteikn at når forskjellane aukar, blir meir makt og rikdom samla på færre hender, det blir konsentrert til nokre få, på kostnad av dei mange. Dette kjenneteiknet har kystens folk kjent på nært hald. Med ein blå-blå fiskeriminister har liberaliseringa i fiskeria skote fart. På fem år har prisen for å delta i det lukka fisket auka med rundt 1 000 pst. Ungdom har ikkje nubbesjanse til å kome seg inn, og no slit til og med etablerte fiskarar i kystsamfunna med å delta i prisgaloppen. Med rekordfart har regjeringa administrert fram eit system der rettar, som i tusenvis av år har tilhøyrt kystsamfunna, no blir rigga for dei med mykje pengar, dei som sit tørt og trygt langt unna båtane og havet. Kystsamfunn med rike fiskebankar like utanfor stuevindauga er plutseleg plasserte på sidelinja fordi dei ikkje kan konkurrere på kapital. Kven er kystens folk dersom dei mistar tilgangen til havet? Kven er finnmarkingen, nordlendingen, vestlendingen, fosningen, gossingen, florøværingen, bømlingen, søgnesokningen, dersom ein mistar tilgangen til havet? Kven er det norske folket, sjølve havfolket i nord, dersom vi mistar tilgangen til havet, at det blir kontrollert av nokre få pengesterke finansmiljø? Kven er vi da? Vi i SV vil fortsetje vår kamp for kystfolkets rett til havet – no med endå større styrke og mandat. Det er i Noregs strategiske og økonomiske interesse at kontrollen med havet blir spreidd langs kysten. Det er den spreidde, fleksible og minste kystflåten som leverer den ferskaste fisken av høgste kvalitet, som gir dei beste prisane i marknaden og sørgjer for flest industriarbeidsplassar på land. Da er det i alle fall ikkje rart at det blir opprør når regjeringa både svekkjer kystfolkets tilgang til havet og legg opp til eit fiskeri som nettopp ikkje er i Noregs interesse. Når regjeringa vil ha høgare kvotetak og auka konsentrasjon av rettane, blir det stadig færre båtar, fiskarar og fiskerisamfunn og meir frosen fisk som blir send til industri i andre land. Vidare kjem SV dei neste fire åra til å jobbe for å sameine to store kampar i ein større allianse. Vi vil jobbe for å sameine kystfolkets kamp med kampen for ein ny landbrukspolitikk. Det blir ein allianse mellom alle dei som ønskjer å ta heile landet i bruk, der dei små og mellomstore bruka i distrikta blir tatt i bruk – for å ta jorda tilbake, for å gjere Noreg meir sjølvberga. Lenge har nemleg den same utviklinga skjedd på landjorda som på havet. Konsentrasjon og sentralisering, der mangel på tak og grenser pressar dei små og spreidde aktørane ut og driv fram ein sentralisert, intensiv og kraftfôrbasert bruk av jorda. Det er på tide at vi samlar desse kreftene til ein brei allianse mellom sjø og land. Saman skal vi ta havet og jorda tilbake på folkets premissar, ikkje på premissane til ein liten elite med tilgang til kapital. Valresultatet har gitt oss følgjande paradoks: Regjeringa har ikkje fleirtal for politikken sin i nokre av dei naturressursbaserte næringane i Noreg, men ho sit framleis, og med sine fullmakter kan ho altså føre ein politikk som det ikkje er demokratisk grunnlag for. Det er eit demokratisk problem, og dei einaste som kan rette på det, er Stortinget. Det er vår plikt og vårt ansvar. Vi som utgjer det eigentlege fleirtalet på Stortinget, må bruke dei neste månadene på å bli einige om dei nye linjene.