Ove Trellevik (Høyre), 2017-12-07:
Først må eg få lov til å takka komiteen for godt samarbeid og sjølvsagt få lov til å retta ein spesiell takk til våre gode samarbeidsparti, Venstre og Kristeleg Folkeparti. Så langt må me kunna seia at kommunereforma har vore ein suksess. Hittil i reforma har 156 kommunar vedteke at dei ønskjer samanslåing. Reforma fortset i eit godt samarbeid mellom regjeringa, Venstre og Kristeleg Folkeparti. Det vert diskutert kommunesamanslåing i fleire kommunar. Stortingets vedtak den 8. juni innebar at 121 kommunar skulle slåast saman til 47 nye kommunar gjennom kommunereforma, og samla ville ca. ein tredel av innbyggjarane i landet bu i ein ny kommune. I saka me i dag behandlar, vert det teke til orde for at 31 kommunar, som ikkje hadde positivt vedtak til den nye løysinga som Stortinget vedtok den 8. juni i år, skal kunna forsøka å få omgjort vedtaka om kommunesamanslåing. Det kan sjå ut som at politikarane sitt ønske om å gje kommunane større ansvar og fleire oppgåver opp gjennom tidene, har vore større enn evna og viljen til å rusta kommunane for desse oppgåvene. Likevel, når eg ser kva oppslutning dette reverseringsforslaget me i dag behandlar, eigentleg får, er det kjekt å sjå at det berre vert marginale endringar i forhold til kva Stortinget vedtok i juni. Og om dette reverseringsforslaget hadde fått fleirtal og 31 kommunar skulle kunna søkja om å få omgjort vedtaket om kommunesamanslåing, ville det ha skapt unødig frustrasjon, unødvendige kostnader, unødvendig byråkrati og unødvendig usikkerheit for svært mange. Mange kommunar er komne godt i gang med prosessane, og omgjeringsforslaga ville heilt klart slått svært uheldig ut for mange om dei hadde vorte vedtekne. Det var trass alt heller ikkje noko stort oppmøte på høyringa i denne saka. Berre to kommunar stilte. Det var heller ikkje noko stort innbyggjaropprør for omgjering av Stortingets vedtak av 8. juni. Tvert imot, har vel heller frykta for at Stortinget ville gjera om vedtaket av 8. juni vore større. Likevel, i behandlinga av dette Dokument 8-forslaget frå Senterpartiet, peikar Kristeleg Folkeparti på spesielt to samanslåingar som dei meiner det er grunn til å vurdera ein gong til. Det er samanslåinga av Leka, Bindal, Vikna og Nærøy og samanslåinga av Forsand og Sandnes. Fylkesmannen i Nord-Trøndelag anbefalte ein storkommune beståande av Leka, Nærøy og Vikna og heile eller delar av Bindal, sjølv om det ikkje var positivt vedtak til dette i Leka og Bindal. Stortinget følgde dette rådet frå Fylkesmannen då Stortinget fatta vedtak om kommunstrukturendringane den 8. juni 2017. Reverseringa det i dag vert fleirtal for, gjeld berre kommunane Leka og Bindal, der begge har fatta vedtak om å fortsetja som eigne kommunar. Høgre meiner likevel det er uheldig at Leka, med sine 584 innbyggjarar, og Bindal, med sine 1 473 innbyggjarar, ikkje vert ein del av ein større og sterkare kommune no. Desse to kommunane er dei kommunane i Noreg som har den lågaste delen innbyggjarar i arbeidsfør alder i forhold til innbyggjarar over 67 år. Framskrivingane viser at det i 2030 vil vera 1,4 personar i arbeidsfør alder for kvar person over 67 år. Dette er ikkje berekraftig på sikt, og me ser fram til at dei ein gong i framtida ønskjer å slå seg saman med f.eks. Vikna og Nærøy, som vert slått saman frå 1. januar 2020. Kristeleg Folkeparti føreslår vidare at Forsand og Sandnes kommunar i Rogaland òg får moglegheit til å få gjort om sitt vedtak om kommunesamanslåing. Dette er det derimot ikkje fleirtal for. Når me i dag gjer vedtak, er kommunereforma i all hovudsak i tråd med Stortingets vedtak frå juni. No er det viktig at me ser framover. Tida for omkamp må vera forbi. Det er viktig at kommunar, lokalpolitikarar og tilsette no får ro til å gjennomføra kommunereforma på ein god måte for innbyggjarane. Dette er ei viktig reform for både samfunn, innbyggjarar og alle interessentar, og det er svært viktig at me ser framover. Så må eg få lov til å gje ei lita stemmeforklaring på tampen. Primært ønskjer Høgre at Stortinget sitt vedtak av 8. juni står ved lag. Men når det no er fleirtal for å gjera noko med Leka og Bindal-vedtaket uansett, vil Høgre støtta Framstegspartiet, Venstre og Kristeleg Folkepartis forslag nr. 13. Dette er òg nemnt i merknadane i saka, så det er heilt klart kva me ønskjer å stemma i denne saka.