Ingrid Heggø (Arbeiderpartiet), 2007-12-13:
Den raud-grøne regjeringa med justisministeren i spissen har verkeleg sett vald i nære relasjonar på kartet. Det fortener ho ros for. Det er ikkje tvil om at vi ser svært alvorleg på vald i nære relasjonar, og det er viktig at dette temaet ikkje vert verande tabubelagt eller omtalt som husbråk – dette er valdsbruk i heimen. Når den trygge heimen vert omgjord til arena for valdsutøving, når eit barn er vitne til at mor eller ein av syskena vert slått eller trua, kan dette føra til at barna sin tryggleik og tillit vert skadd. Det er derfor eit viktig grep vi tek når vi utvidar slik at også trussel om vald vert omfatta. Alvorlege trusselhandlingar, mishandling i nære relasjonar og menneskehandel vert også omfatta av endringa i denne proposisjonen. I endra lovtekst kjem det tydeleg fram at det ikkje skal vera eit vilkår at ein er utsett for vald eller tvang i snever forstand. For eksempel vert valdtekt og andre seksuelle overgrep mot barn og vaksne omfatta. Lovendringa er slik utforma at ordninga er særleg aktuell der barn gjentekne gonger er vitne til langvarig mishandling, men vilkåra om erstatning kan òg vera oppfylte etter ei enkeltståande valdshandling, f.eks. der barnet ser far påføra mor alvorlege skadar. Vi innfører òg ein særskilt foreldingsregel for barn og unge, slik at vi lempar på kravet om melding «uten opphold», og det er tilstrekkeleg at søknaden vert framsett før skadelidne fyller 21 år. Ved at Kontoret for voldsoffererstatning no får høve til å dekkja utgifter til innhenting av erklæringar frå f.eks. lege, tannlege og psykolog, vil fleire valdsoffer få erstatning. Det same gjeld at ein har sløyfa kravet til at meldinga skal innehalda oppmoding om straff. Ei anna gruppe som får styrkt rettane sine gjennom framlegga i denne proposisjonen, er etterlatne etter personar som døyr som følgje av valdshandlingar. Kretsen av personar som kan ha rett til erstatning, vert utvida, og dei får erstatning for meir enn tidlegare. Det bør vera mest mogleg samsvar mellom den erstatninga som domstolen har idømt, og det som faktisk vert utbetalt. Dette vert også presisert i komitemerknadene. Der det har kome nye opplysningar til etter domstolsavgjersla, kan ein redusera utbetalinga, eller når ein når taket. Utvidinga til at også sysken av avdøde kan verta tilkjende erstatning, inneber ikkje eit rettskrav på erstatning til sysken, men dersom det ligg føre særlege grunnar, vil valdsoffererstatningsmyndigheitene ha eit skjønnsmessig høve til å tilkjenna erstatning. Når det gjeld spørsmålet om tilbakeverkande kraft, er det godt mogleg at det vil vera riktig i desse sakene. Det same gjeld om ein skal heva taket frå dagens 20 G. Erstatning som relaterer seg til tap av inntektsevne og nedsett funksjonsevne med høge utgifter til behandling, pleie og omsorg, er eit anna eksempel på ein type sak der ein kan nå taket på 20 G. Saksordføraren nemnde ei anna sak som er like viktig. Eit tredje moment som bør vurderast, er forelding av erstatning, der det, slik eg har forstått, er ulike reglar i alminneleg strafferett og valdsoffererstatning. Vi ser fram til den varsla analysen som justisministeren har lova Stortinget i samband med revidert. Det er òg viktig at saksbehandlingstida i erstatningssaker er kortast mogleg. Vi stiller oss derfor bak dei føreslåtte endringane til forbetring. Men eg vil signalisera at eg i utgangspunktet er skeptisk til at ein person åleine skal avgjera om valdsoffererstatning vert gjeven eller ikkje, men her har ein lagt inn fleire sikkerheitsventilar, og omsynet til at offeret får ei rask behandling, talar absolutt for eit slikt delegasjonsmynde som her vert skissert. For det første: Delegasjonen gjeld ikkje avgjersle i prinsipielle eller tvilsame saker, og gjeld berre saker som ikkje byr på vesentlege tvilsspørsmål. For det andre kan alle nemndas medlemer lesa igjennom og trekkja tilbake ei avgjerd, og då vil saka koma opp i full nemnd. Det er som sagt eit veldig viktig grep vi tek her i dag for å styrkja offera si stilling, og det vert helsa velkome.