Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2008-12-15:
Familien er ein av våre viktigaste samfunnsinstitusjonar, kanskje den viktigaste med omsyn til dei ulike måtane vi lever på i familiar – med få eller mange, med nære eller fjerne relasjonar, med eller utan barn. Og veldig mange familiar har barn. Ikkje minst dersom vi tek med alle som er besteforeldre, tanter eller onklar eller på andre måtar veldig tett vert involverte i barns liv, er det ekstremt viktig. Det kan av og til vere verdt å reflektere over at mange ordningar for barn som vi i dag ser på som veldig viktige og nødvendige for familiepolitikken, i utgangspunktet har hatt stor motstand og vorte rekna for å vere det motsette av familievenlege, anten det er barnehagar, eller det er pappapermisjon, som vi diskuterer her i dag. Men eg trur, som representanten Hildeng, at i dag må vi slå fast at det kanskje største gjennombrotet for familiepolitikken, særleg for familiar med barn, er den barnehagerevolusjonen som vi er i ferd med å sluttføre. Eg vil gå så langt som til å seie at ein i dag ikkje kan ha ein god familiepolitikk utan å leggje til rette for eit godt barnehagetilbod. Kva er det vi har opplevd? Jo, i det året eg vart fødd, i 1971, hadde 3 pst. av norske barn eit tilbod i barnehagar. No har ca. 96 pst. av barn som begynner på skulen, gått i barnehage. Dei siste fem åra er det etablert 66 000 nye plassar. Prisen har gått kraftig ned. Vi har hatt ein prisreduksjon i private barnehagar på nærare 50 pst. – noko lågare i kommunale barnehagar – som gjer at i dag ser dei aller fleste familiane seg i stand til å nytte tilbodet om ein barnehageplass, når den òg er der. Vi har òg opplevd at den sterke prisreduksjonen og utbygginga har betydd at det i dei seinare åra har vore mogleg å etablere både mange nye kommunale og mange private barnehageplassar. I løpet av utbyggingsperioden har vi sett at det har vore klart flest plassar i privat regi. Vi har òg gjennom barnehageforliket fått på plass ei garantert finansiering både på utbygging og på drift, som sikrar barnehageutbygginga over heile landet og gode moglegheiter for å drive barnehagar. Vi har òg i den perioden gjort betydelege forbetringar i kvaliteten. Vi har auka talet på studieplassar betydeleg – det ligg i budsjettet for neste år – vi har laga ein ny rammeplan, og vi har på andre måtar fokusert på kvaliteten. Men så er det samtidig ingen tvil om at etter fem år med eit gigantisk kvantitetsløft, som vi sluttfører i neste års budsjett og tek det siste steget i retning av, går vi no inn i ein periode på fem år der kvaliteten og innhaldet i barnehagen skal stå i høgsetet. Det gjer vi bl.a. gjennom ein auke på over 400 studieplassar neste år. Vi vidarefører den finansieringa som skal sikre framleis utbygging, og vi set ned prisane òg neste år. Men det er òg ei rekkje viktige kvalitetsgrep som vi skal gjere i åra framover. I samband med det er kanskje det mest overraskande for meg her å høyre Høgres synspunkt på kva rolle barnehagar speler for kunnskap og læring. I mange samanhengar er det jo slik at Høgre likar å framstille seg sjølv som eit kunnskapsparti innanfor skulepolitikken. Men når det gjeld barnehagar, kan det framstå stikk motsett; som at læring og kunnskap ikkje er viktig der. Kva er det som skjer den sommaren då barnet fyller fem eller seks år, som gjer den prioriteringa så forskjellig? Eg trur vi skal sjå på det på ein heilt annan måte. Anten det gjeld barnehagebarn, eller det gjeld skulebarn, er det slik at omsorg og kunnskap er to sider av same sak og heng saman. Barn som går i barnehage, skal både ha omsorg og få lære. Det er ingen motsetnad – tvert imot. Den same tenkinga skal vi sjølvsagt ha i skulen; skulen skal vere for kunnskap, men barn skal òg oppleve å vere trygge og få omsorg. Då lærer ein betre, og barn som lærer, vert òg tryggare og trivst betre – slik skal det vere heile vegen. Vi veit no veldig mykje om kor viktig eit kvalitetstilbod er for barn si utvikling og læring. Derfor må vi fortsetje den utviklinga dei neste åra. Eg avsluttar med å seie at neste års budsjett sluttfører barnehagerevolusjonen og innfører ein lovfesta rett, fortset å setje ned prisen, og det inneber òg ei kvalitetssatsing på innhaldet i det viktige barnehagetilbodet.