Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2001-12-07:
Då kan eg begynna med det som presidenten avslutta med, og ta opp dei forslaga som SV har aleine, og dei forslaga som SV er medforslagsstillar til. Så er det gjort. Eg vil òg gjera oppmerksam på at SV vil stemma mot rammeområde 13. Så er det òg gjort. SV har i sitt budsjettforslag lagt opp til at Noreg skal ha ein offensiv energi-, klima- og miljøpolitikk. Ved å kutta m.a. i investeringstempoet på norsk sokkel, tar me vare på behovet for å syta for ein aktivitet som er meir stabil og langsiktig og – ikkje minst – miljøvenleg. Men me tar òg vare på tryggleiken til arbeidsfolka på norsk sokkel, som m.a. Onarheim var opptatt av. Samtidig frigjer dette midlar til ei satsing på dei nye fornybare alternativa og midlar til ei offensiv satsing på forsking og utvikling av dei alternativa som kan redusera klimagassutsleppa våre. Bondevik I gjekk av 9. mars 2000. Årsaka var at Høgre og Arbeidarpartiet pressa på for å få til ei bygging av sterkt forureinande gasskraftverk. Det blei for mykje for Kristeleg Folkeparti til at dei kunna sitja i regjering då det skulle byggjast. Det blei sagt at miljøet var så viktig for den regjeringa at det var umogleg å regjera mens nokon starta bygginga av sterkt forureinande gasskraftverk. Men kva skjer? Jo, i valkampen får me høyra om sentrumsregjeringa sin heroiske innsats mot gasskraft og om kor viktig det er å slåst mot sterkt forureinande gasskraftverk i neste stortingsperiode. Men så kjem regjeringsskiftet. Då blir Bondevik plutseleg ingeniør og Steensnæs entreprenør for nettopp sterkt forureinande gasskraftverk, gasskraftverk som slepper ut 0,9 mill. tonn CO2 i året! Og ikkje nok med det. For å få til det sterkt forureinande gasskraftverket skal skattebetalarane betala for det! Bondevik II skal subsidiera Snøhvit og bygginga av gasskraftverket med opp mot 2 milliardar kr. Til samanlikning satsar Regjeringa 470 mill. kr på Energifondet, som skal brukast til nye fornybare energikjelder. Det betyr at Bondevik II satsar 1,5 milliardar kr meir på utbygging av Snøhvit og bygging av sterkt forureinande gasskraftverk enn på dei alternativa som gjer noko med dei klimaproblema som me må gjera noko med, ifølgje miljøvernministeren. Ein må gjerne snakka om føre var-prinsippet, men snakk om prinsippløyse, snakk om kva som har skjedd med Kristeleg Folkeparti frå Bondevik I til Bondevik II! 9. mars 2000 gjekk Bondevik I av. 9. mars to år etter er det meininga at Bondevik II skal leggja ned grunnsteinen for utbygginga av sterkt forureinande og statssubsidiert gasskraftverk. Det kan vera grunn til å ha ei viss forståing for dei veljarane som har problem med å forstå kva som har skjedd så kort tid etter valet, sidan Kristeleg Folkeparti har skifta standpunkt i dette spørsmålet. Det er grunn til å minna om at Samarbeidsregjeringa kan søkja samarbeid med andre parti, f.eks. med miljøpartiet SV. SV har nettopp fått ei stor gruppe, bl.a. på miljøsaka, og me er sjølvsagt interesserte i å samarbeida med alle gode krefter som kan forbetra miljøet, og som kan gjera noko med klimaproblema. Allereie i dag tilbyr me Sem-kameratane eit forslag, nemleg eit forslag om å følgja den politikken dei har skrive i Sem-erklæringa at dei skal følgja. Det har SV lagt inn eit forslag om. Me ber Regjeringa om å slutta opp om sin eigen politikk. Med dette er Regjeringa invitert til å stemma for sin eigen politikk ved å støtta SV sitt forslag nr. 8. For det som står i Sem-erklæringa – og det står mykje positivt der – er f.eks. at «Samarbeidsregjeringen vil føre en offensiv miljø- og ressurspolitikk basert på målet om en bærekraftig utvikling». Det er flott! Vidare står det at «føre-var-prinsippet, prinsippet om at forurenser skal betale og naturens tålegrense legges til grunn for den praktiske politikken som skal føres». Det høyrest flott ut. Eg støttar fullt opp om det. Men kva er det som skjer i den praktiske politikken? Jo, prinsippa forsvinn. Miljøvernministeren snakkar om prinsippa og viser ein flott innsats utanfor landet, og varslar ein offensiv klimapolitikk og ei havmiljømelding heime. Samtidig står olje- og energiministeren klar med spaden for å laga trøbbel for klimapolitikken i forhold til Snøhvit og utbygging av sterkt forureinande gasskraftverk. Den praktiske politikken skal følgja føre var-prinsippet, seier ein. Ja, ja – jo, jo, det høyrest iallfall flott ut, men den praktiske politikken er altså ikkje der. SV er klar til å vera med Samarbeidsregjeringa på å rydda opp i dei problema dei har med å forstå sin eigen politikk, nettopp ved å vera med i eit fleirtal om ein ønskjer å føra ein offensiv miljøpolitikk. Med utgangspunkt i Sem-erklæringa kunne det altså vera grunnlag for ein viss optimisme. Men så kjem ein til Stortinget, og for å tekkjast Framstegspartiet kuttar ein altså i miljøvernbudsjettet, slik at den minimale påplussinga som miljøvernministeren hadde gjeve miljøvernbudsjettet, forsvinn i eit svært kutt. Det er beklageleg. Ein kuttar i Statens kartverk med 38 mill. kr. At Arbeidarpartiet i komiteen godtar dette, synest eg er svært beklageleg. For før var det slik at Arbeidarpartiet og SV ønskte seg ein sterk offentleg sektor, og me ønskte oss ei vektlegging av faglege rettar. Difor burde ein ha drøfta denne saka bl.a. med dei tilsette før ein tok det grepet som blei gjort i budsjettet. SV kan ikkje godta at miljøspørsmål tapar så mykje som det dei gjer i budsjettet. Stortinget har f.eks. gjentatte gonger vedtatt at det skal satsast meir på å bevara våre villaksstammar ved å satsa på forsking, kamp mot gyro og kalking. I dag blir bevilgningane reduserte. Vi veit at fiske etter villaks representerer store verdiar, og ikkje minst representerer dei arbeidsplassar i distrikta. I Sem-erklæringa kan vi òg lesa om Regjeringa si alvorlege bekymring for villaksen, men dette blir altså ikkje følgt opp. Planane om eit heilskapleg vassmiljø, som omtrent eit samla storting stod bak, får ikkje den styrkinga dei treng. Tvert imot kuttar ein i Aksjon Jærvassdrag eit år før det skal evaluerast. Dermed øydelegg ein for noko av den dugnadsånda som har vore bak det prosjektet. Det same ser me når det gjeld Vansjø, der SV og Høgre gjekk i front for å få heva problematikken knytt til det. Det følgjer ein heller ikkje opp. Eit anna eksempel er Kulturminnefondet, som fleire har vore inne på. Eg kan ikkje forstå, når leiaren i komiteen seier at siste frist for at dette må vera operativt, er 2003, at det ikkje er mogleg å vera tydeleg på det i dag. Men nå får me høyra kva miljøvernministeren seier. I tillegg har me svikten i forhold til dei frivillige organisasjonane, som ein legg vekt på, og Lokal Agenda 21. Heilt til slutt vil eg berre seia at SV er nøgd med at fleire parti ser det som viktig at ein gjer noko for å styrkja tryggleiken på norsk sokkel. Men me er veldig misnøgde med at ikkje Høgre og Samarbeidsregjeringa kan støtta det forslaget SV har om dette i dag.