Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2011-06-15:
Eg vil starte med å gje honnør til forslagsstillarane for at dei er opptekne av denne problemstillinga. Dette er ei viktig problemstilling som me alle er opptekne av, og det er ingen tvil om at barns påverknad i barnevernet bør styrkjast. Derfor er eg glad for at statsråden så tydeleg anerkjenner utfordringane og viser til kva regjeringa har gjort og vil gjere vidare på det området. Slik eg ser det, er me einige i fleire av intensjonane i fleire av forslaga i saka. For Arbeidarpartiet og regjeringa er det ein grunnleggjande føresetnad for eit godt barnevern å ta vare på barns rettssikkerheit, påverknad og medverknad på ein god måte og i samsvar med barnets beste. Barnets beste er og skal vere det styrande prinsippet. Eit godt barnevern har eit stort mangfald av tiltak og tilbod, med høg kvalitet og god ressursutnytting. Det er ei styrke for barns påverknad at regjeringa for fyrste gong har gjennomført ei brukarundersøking blant barn og unge over ni år i statlege og private barnevernstiltak, og vil gjennomføre denne årleg. At vår regjering har teke initiativet til å gjennomføre ei slik undersøking, viser at me ynskjer å lytte til barna, og at dei skal få anledning til å evaluere sitt tilbod, og ikkje minst at me skal bruke resultata vidare i arbeidet. Denne undersøkinga er viktig fordi ho gjev oss ein peikepinn på både kva som lykkast, og kvar utfordringane ligg. Brukarundersøkinga viser at dei fleste barn opplever at dei vaksne ynskjer at dei skal ha det bra, og hjelper dei. Men samtidig viser ho òg at barn i for liten grad blir høyrde, og at dei i for liten grad opplever at dei får delta i utarbeidinga av eigne planar. Dette tek me på alvor. Eg synest det er veldig bra og spennande at det breitt samansette og viktige barnevernspanelet vil kome med konkrete anbefalingar og råd til framtidas barnevern, og at barnas stemme er tillagt stor vekt i dette arbeidet. Eg hadde eit interessant møte i går med Landsforeningen for barnevernsbarn, som gav gode innspel til korleis framtidas barnevern bør vere. Å lytte til barna og til deira interesseorganisasjonar synest eg er svært viktig i vårt daglege politiske arbeid, og det er med på å styrkje oss som folkevalde. Alle under 18 år som er plasserte i fosterheimar, skal ha ein tilsynsførar. Me er alle bekymra over at det faktiske talet viser at ikkje alle har tilsynsførar. At 800 barn i 2010 ikkje hadde tilsynsførar, kan ikkje aksepterast. Det skal framhevast at Barne- og likestillingsdepartementet i desember 2010 presiserte overfor kommunane deira lovpålagde oppgåve med å oppnemne tilsynsførarar til barn i fosterheim. Det at dei òg har ein god dialog med KS om korleis dei kan forbetre rekrutteringa av tilsynsførarar, er kjempeviktig. Det er ein samla komité som ynskjer ei forbetring på dette området, på lik linje med det statsråden sjølv har uttrykt. Det er heilt klart at eit tilsyn i ein institusjon eller ein fosterheim der ungane ikkje er til stades, har liten verdi. Det er presisert i forskrift om tilsyn med barn i barnevernsinstitusjonar for omsorg og behandling at individtilsyn skal skje når barna oppheld seg på institusjonen. At det overordna faglege ansvaret for tilsyn med barnevernsinstitusjonar no er lagt til Statens helsetilsyn, meiner òg komiteen er ei styrking av denne ordninga. Nok eit godt grep gjort av regjeringa. Ei god klage- og tilsynsordning er svært viktig i barnevernet. Eg meiner det er bra at statsråden òg signaliserer at han vil vurdere nærmare om pasient- og brukaromboda bør gjevast ei rolle i barnevernet tilsvarande Helse- og sosialombodet i Oslo. Dette for å styrkje råd og rettleiing om rettar til barn og unge, foreldre, pårørande og fosterforeldre som er i kontakt med barnevernstenesta. Eg vil vise til at det er viktig for regjeringspartia at vi høyrer barnas stemme i barnevernet. Å ha medverknad i og påverknad på eige liv i viktige avgjersler som skal takast om livet ditt og framtida di, er kjempeviktig. Påverknad gjev føreseielegheit, og føreseielegheit gjev tryggleik. Me ynskjer òg ei forbetring av barnas påverknad i barnevernet, og eg har stor tillit til at dette blir følgt opp av regjeringa og statsråden. Til slutt: Når det gjeld omgrepsbruken i barnevernet, har me fått mange tilbakemeldingar frå barnevernsorganisasjonar og fleire om at omgrepa bør bli meir brukarvenlege. Dette er eg einig i, og eg ser fram til at barnevernspanelet, som er breitt samansett, vil kome med forslag til dette. Innspela frå barnevernspanelet må spele ei viktig rolle i den vidare vurderinga av omgrepsbruken i barnevernet og korleis framtidas barnevern bør vere.