Åsa Elvik (Sosialistisk Venstreparti), 2001-12-13:
Det er ikkje for å hale ut tida, det er fordi dette er viktig! Eg vil gjerne starte med å seie at eg er veldig tilfreds med den samrøystes merknaden frå komiteen. Komiteen legg vekt på at omsynet til berekraftig forvaltning skal vege tyngst i kvotefastsetjinga, og vi peikar på at dette ikkje har vore gjort i dei avtalane som har blitt inngåtte mellom Noreg og Russland dei seinare åra. Ein kan dessutan ikkje kome utanom komiteen si meining om framtidige avtalar: Her skal gjenoppbygging av bestandar prioriterast. Komiteen peikar dessutan på at forskarane sine kvoteråd skal følgjast opp i større grad enn det har vore gjort tidlegare. Ei av dei kanskje meir diplomatiske formuleringane i komiteen sin merknad er påpeikinga av at ressurssituasjonen i Barentshavet tyder på at torskeforvaltninga ikkje har vore spesielt vellukka. Det er ikkje noka overdriving. At russiske forskarar anslår rekordhøg gytebestand rett før ein skal inngå kvoteavtalen, er ikkje noka overrasking. At leiinga i Norges Fiskarlag slår seg til ro med at det er mykje fisk i havet, og viftar vekk alle åtvaringane om den framtidige ressurssituasjonen, overraskar meg meir. At seksåringane er store og feite og mange i talet, hjelper lite når dei neste årsklassane er svake. Forskingstokta i Barentshavet i år har vore urovekkjande. Forskarane finn ikkje torskeyngel. Han har ikkje gøymt seg, seier forskarane, han er rett og slett borte. Eg har sagt før at eg har forståing for at fiskarane, som andre yrkesutøvarar, har behov for langsiktige rammevilkår. Dette var bakgrunnen for at Noreg og Russland hausten 2000 inngjekk ein treårig avtale for norsk arktisk torsk. Under forhandlingane i Den norsk-russiske fiskerikommisjonen i år var det nettopp denne langsiktige avtalen som var det viktigaste argumentet for at ein valde å setje kvoten over dobbelt så høg som forskarane sine tilrådingar. SV meiner den stortingsmeldinga vi har på bordet, burde ha innehalde ei fagleg drøfting av kva konsekvensar ein slik langsiktig avtale får. Vi saknar i det heile evaluering og sjølvransaking i denne meldinga. Det er ein fornuftig praksis å vurdere om ein når dei måla ein har sett seg, vurdere om verkemidla for å nå måla er dei rette, vurdere om noko kunne ha vore gjort annleis. Når ein les meldinga, kan ein gjerne få inntrykk av at alt er i skjønnaste orden, og at det ikkje er grunn til å forandre på noko som helst. Det synest eg er ei lite konstruktiv haldning. Det er mogleg det er fordi eg er eit resultat av prosjektorientert Reform 94-pedagogikk, at eg tenkjer slik, men eg synest det er ein merkeleg praksis ikkje å drøfte samanhengen mellom mål og middel. Vi kan godt vere ueinige oss imellom om korleis det eigentleg står til med forvaltninga, og det er klart at den som meiner at her er det visse ting å ta tak i, har større behov for evaluering enn den som meiner at alt er i skjønnaste orden. Men det er ikkje poenget. Poenget er at det ut frå demokratiomsyn likevel skulle vere rom for kritisk gjennomgang, drøfting og sjølvransaking i ei slik melding. Denne hausten har fiskerinæringa vore ein del framme i offentlegheita. Mykje av dette har sjølvsagt kome på grunn av diskusjonane rundt statsråden sin person, men viktigare er tilløpet til offentleg debatt rundt ressursforvaltninga og kvotefastsetjinga. Ordførarar langs kysten har protestert på mangel på innsyn i og offentlegheit rundt forvaltninga. Vi er einige i denne kritikken, og vi vil fortsetje å jobbe for sterkare grad av lokal medstyring i fiskeriforvaltninga. I denne samanhengen er det fornuftig å spørje seg: Viss det hadde vore meir openheit rundt, meir offentleg innsyn i og større grad av lokal styring av fiskeriforvaltninga, ville kvoteavtalen for 2001 ha vore ein annan då? Det er sjølvsagt umogleg å vite, men eg meiner dette er tre forhold som er nødvendige føresetnader for å bringe den norske fiskeriforvaltninga i balanse igjen. Problemstillingane rundt korleis vi forvaltar ressursane våre er dei viktigaste politikarar kan bruke tida si på. Ei stortingsmelding slik som denne er derfor eit viktig dokument. Eg ville ha vore krassare i dag hadde det ikkje vore for Riksrevisjonen sin varsla gjennomgang av den norske fiskeriforvaltninga. SV helsar denne granskinga velkommen, og vi ser fram til å diskutere resultatet av denne seinare.