Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2016-04-14:
Alle menneske skal ha like rettar og like moglegheiter til å delta i samfunnet, uavhengig av kjøn, funksjonsevne, etnisitet, språk, religion og seksuell orientering. Samanlikna med andre land i verda har Noreg kome langt når det gjeld likestilling, men vi har framleis utfordringar. No har regjeringa fremja ei stortingsmelding med den gode tittelen «Likestilling i praksis – Like muligheter for kvinner og menn», men Senterpartiet sluttar seg til kritikken om at sjølv om tittelen er god, er dessverre meldinga ei god situasjonsbeskriving og ein god analyse av utfordringane, men tiltaksdelen er for tynn, og vi hadde òg forventa meir. Senterpartiet sit ikkje i komiteen, men vi kjem til å støtta fleire av forslaga i innstillinga. Eg vil gi honnør til saksordføraren, Anette Trettebergstuen, for eit stort engasjement og for mange gode forslag som er tatt opp i innstillinga. Av forslaga frå Arbeidarpartiet og Kristeleg Folkeparti i innstillinga støttar Senterpartiet alle, utanom forslaga nr. 10, 13 og 14. Av forslaga som Arbeidarpartiet har fremja aleine, støttar vi forslaga nr. 27, 28, 30, 31, 33, 34, 36, 40 og 41. Når det gjeld SVs forslag, som er omdelte i dag, støttar vi forslag nr. 77. Venstre sine forslag vil vi koma tilbake til i eit anna innlegg, vi må sjå litt meir på dei. Ein god del av forslaga er vi einige med Arbeidarpartiet og Kristeleg Folkeparti om. Ein del forslag som vi vil stemme imot, er vi einige i intensjonen i, men vi er skeptiske til å gå inn på det som er reine budsjettprioriteringar, og ein del forslag går vi imot fordi dei kan verka litt vel byråkratiske. I meldinga er ein inne på mange viktige likestillingsområde, som like moglegheiter for gutar og jenter, likestilling i arbeidslivet, vern mot vald og overgrep, god helse for kvinner og menn, fleire kvinner i næringslivet og internasjonalt likestillingsarbeid. Eg vil ta opp dette med god helse for kvinner og menn som eit viktig likestillingsområde, og eigentleg burde helse- og omsorgskomiteen ha vore meir engasjert i denne meldinga og i denne debatten. Like moglegheiter for alle, som er ein overordna visjon, får ein ikkje om ein ikkje òg har god helse for alle. I dag er god helse ulikt fordelt i samfunnet – mellom ulike samfunnslag, ja, men òg ulikt fordelt mellom kvinner og menn – og kvinner og menn vert behandla forskjellig i helsevesenet. I februar 2015 behandla Stortinget eit felles forslag frå Kristeleg Folkeparti og Senterpartiet om å be regjeringa gjennomføra ei offentleg utgreiing om kvinnehelse i Noreg. Da stemte Venstre, Høgre og Framstegspartiet imot at ein skulle få eit eige kapittel om kvinnehelse i likestillingsmeldinga, der ein skulle ta opp utfordringar og tiltak for å endra på det som er ei utfordring knytt til uønskte kjønsforskjellar i kvinners disfavør. Eg meiner vi her har fått ei beskriving av utfordringane når det gjeld helse – og kvinnehelse, spesielt – men det er ingen tiltak som i tilstrekkeleg grad vil retta opp i kjønsforskjellar innan helse. Difor har Senterpartiet fremja fleire forslag for å retta opp i ein del av dette. Vi håpar at vi kan få støtte for dette under voteringa. Til slutt vil eg nemna Arbeidarpartiets forslag nr. 27, om eit nytt kommuneprogram etter modell av «Likestilte kommuner». Eg kunne ønskt at partiet såg på det forslaget igjen. Eg meiner at vi må sjå på likestillingsarbeidet i kommunane. Vi må òg sjå på likestillingsarbeidet i politikken, vi må få fleire kvinnelege lokalpolitikarer og ordførarar. Eg las nettopp ei svensk undersøking som viste at fleire kvinnelege politikarar gir mindre lønsforskjellar, meir likt fordelt foreldrepermisjon og fleire heiltidsstillingar i offentleg sektor, så eg vil slå eit lite slag for det forslaget. Så vil eg ta opp forslaga frå Senterpartiet i saka.