Ranveig Frøiland (Arbeiderpartiet), 2002-02-12:
Saksordføraren har gjort greie for kredittmeldinga i vid og brei forstand. Difor vil eg berre gå inn på eitt av dei tema som er oppe, omdanning av sparebankar. Eg vil gjera greie for Arbeidarpartiet sitt syn. I dag har vi 129 sparebankar i Noreg. 107 av desse har så langt ikkje hatt behov for eigenkapital utover dei årlege overskota som dei har. Det er altså 22 sparebankar som utferda grunnfondsbevis og er noterte på Oslo Børs. Det er situasjonen i sparebankvesenet vårt. Ut frå Arbeidarpartiet sitt syn støttar vi no eit generelt høve for sparebankar til å omdanna seg til aksjeselskap. Arbeidarpartiet vil i samband med utforminga av dei konkrete reglane for ei slik omdanning krevja eit sterkt oppkjøpsvern for å vidareføra dei positive sidene ved sparebankvesenet, som tilgjengelegheit og lånevilkår for folk flest. For Arbeidarpartiet har det hatt mykje å seia at Sparebankforeningen har gått inn for at Gjensidige NOR skal få omdanna seg til aksjeselskap, og at denne heimelen skal vera generell. Mens grunnfondsbeviset er godt eigna som eigenkapitalkjelder for små og mellomstore sparebankar, sjølv om aksjar er rekna for å vera ei betre, billegare og meir tilgjengeleg eigenkapitalkjelde for små bankar, har Gjensidige NOR Sparebank vakse seg så stor at det ikkje er eigna som eigenkapitalkjelde lenger. Det grunnleggjande problemet for Gjensidige NOR Sparebankno er moglegheita for vekst i ein stadig meir konkurranseutsett marknad. Vi kan altså seia at Gjensidige NOR Sparebank er vorten for stor for sparebankmodellen. Auka utlånsvekst må då sjølvsagt dekkjast opp gjennom auka eigenkapital. Det er òg slik at grunnfondsbevisa er lite kjende blant utanlandske investorar. Grunnfondsbevisa inngår ikkje i totalindeksen for Oslo Børs. Det blir hevda at dette ekskluderer etterspørsla etter grunnfondsbevis frå store investorar som plasserer pengane sine etter indeksen. Derfor er det viktig no at Gjensidige NOR Sparebank får den moglegheita, og då seier vi ja til ein generell heimel Frå Arbeidarpartiet si side trur vi ikkje at små og godt drivne sparebankar vil søkja omdanning til aksjeselskap. Spørsmålet mitt er: Korfor skulle ein lokal sparebank som driv godt i sitt lokale område, ønskja ei omdanning? Eg ser ingen gode grunnar til at dei skulle gjera det, for mange klarar seg veldig godt, som vi har vist til her, utan grunnfondsbevis som eigenkapitalinstrument. Andre finn tilstrekkeleg tilleggskapital gjennom ordninga med grunnfondsbevis. Dei som hevdar at vi no opnar for ei massiv omlegging og ei rasering av norsk sparebankvesen, har lita tru på norsk sparebankvesen og sparebankidéen. Eg trur at dei som sit i dei ulike sparebankane rundt omkring, er vel eigna til å bestemma og til å sjå kva som vil gagna dei i framtida. Og har dei ikkje eit ønske om å omdanna seg, så treng dei ikkje å gjera det. Dei har vist at dei klarar seg i den verda som er, med den kapitalen dei har tilgang på. Eg vil understreka at vi frå Arbeidarpartiet si side ønskjer å styrkja grunnfondsbevis som eigenkapitalinstrument. Dette må vi sjølvsagt koma tilbake til når Regjeringa kjem med den proposisjonen som skal gjera det mogleg å få denne generelle heimelen. Så må vi gå inn på dei konkrete forholda der. Og det er i den samanhengen vi no seier frå om at vi må styrkja grunnfondsbevisa og oppkjøpsvernet.