Jon Lilletun (Kristelig Folkeparti), 2003-06-20:
Vi høyrer mykje snakk om at folk er usikre om dagen. Folk er usikre på jobbane sine, og dei er usikre på verdsøkonomien og på korleis han vil påverke Noreg. I slike tider er det viktig at ein kan stole på at politikarane gjer sin del av jobben med å skape tryggleik. Vår felles politiske utfordring no er arbeidsløysa, som mange har sagt her i dag. Før revidert budsjett vart lagt fram, utfordra LO-leiar Gerd-Liv Valla politikarane til å gjere sin del av jobben for dei arbeidslause. Ho åtvara mot ein lettvinn populisme i kampen mot arbeidsløysa. Eg siterer: «Vi kan ikke pøse ut penger nå, det ville ødelegge alt vi har fått til og skyve rentenivået opp igjen.» Vi får eit budsjett som er meir ansvarleg enn mange frykta tidlegare i vår. Regjeringa har vist handlekraft. Det har òg Stortinget gjort, ved å vere realistisk. Ein brukar under 800 mill. kr meir enn det Regjeringa hadde lagt opp til, og det er til å leve med. Regjeringa har saman med eit ansvarleg storting fått til eit stramt budsjett, i solidaritet med dei som er arbeidslause eller som står i fare for å misse jobben sin. No har vi fått ei ramme som legg grunnlag for at rentenedgangen kan halde fram. Det vil eg rose Stortinget for. Så vil eg kome litt inn på noko som Kristin Halvorsen har teke opp både i «Standpunkt» nyleg og i salen her i dag: viljen til meir samarbeid på tvers. Eg trur at måten vi omtalar kvarandre på, måten representanten Halvorsen omtalar Regjeringa og «det kalde blå» på, og måten som media av og til skildrar opposisjonen på, ikkje tener til å skape respekt ute. Eg vil nemne éin ting til. Når representanten Stoltenberg seier at det ikkje er Regjeringa sin politikk som får renta og kronekursen til å gå nedover, men arbeidsløysa, så er jo det ein del av sanninga, men slettes ikkje heile sanninga. Dersom vi skal tru dei økonomiske fagmiljøa – dersom dei er veldig samla iallfall – er domen eintydig og òg hos sentralbanksjefen: Regjeringa sin politikk er hovudårsaka til at renta har gått ned. Tenk om representanten Stoltenberg og vi i regjeringspartia då kunne vere samde om dette: Visst verkar arbeidsløysa og dei internasjonale konjunkturane, men forsyne meg verkar òg Regjeringa sin politikk! Vi tek «tran», med bitre og tunge kutt, og så ser vi at det verkar. Dersom vi snakkar sant om kvarandre, slik som eit av dei ti bodorda seier at vi skal, trur eg forsyne meg det ville skape meir respekt for oss politikarar ute hos folk. Representanten Halvorsen vil ha meir samarbeid. Ja, eg trur at det kan vere ein tanke, men under to føresetnader. Den eine er at alt må passast inn i ein totalitet i forhold til ramma. Dersom vi berre tek eitt og eitt område og ser kva som er best for det, utan at vi set det inn ei ein samanheng, vert det meiningslaust. Difor må oppskrifta til representanten Halvorsen på ein måte ta opp i seg nokre fleire element. Korleis tek vi vare på heilskapen når vi skal samarbeide på område etter område? I det danske folketinget har dei ein praksis der ein dei lèt store reformer liggje til dei har klart å arbeide seg fram til ein ganske brei konsensus. Eg tykkjer det er ganske bra, men då må ein på ein måte òg ha tid til å vente. Dersom Regjeringa seier at her er det ein del føresetnader vi må sjå på, ja, så må Regjeringa få høve til det. Ein må ikkje gjere som ein gjorde i fyrste runde i barnehageforliket: leggje inn føresetnader der det eine målet motverkar det andre. No fekk det ei god løysing, men dersom vi hadde hatt tid til å arbeide oss fram til ei semje undervegs, kunne vi i Stortinget, slik det er samansett, kanskje ha oppført oss på ein måte som hadde skapt ei større forståing ute. Den eine føresetnaden er altså å plassere dette inn i ein heilskap. Den andre føresetnaden er at vi òg må sjå på ressursbruken innanfor ein sektor. Eg er jo heilt samd med representanten Halvorsen i at skulen er eit av dei områda vi skal sjå på. Men det vil igjen krevje at det er to ting vi må gjere der òg. Det eine er å lage ein innhaldsreform som ytterlegare styrkjer skulen – det er vi samde om – og så må vi gjere ein god del for bygningane. Ein seier heile tida at skulebygningane står og forfell. Men vi gjer ein god del for bygningane. Fyrst gjorde Regjeringa ein del, og så har har Stortinget gjort endå meir. Men igjen må vi sjå på den ressursbruken vi har i dag, om det er mogleg å omdisponere ein del, i og med at vi faktisk i internasjonal samanheng har bra med ressursar å bruke. Igjen må vi vere villige til å gjere begge delar. Så gjeld det velferdspolitikken totalt sett. Når vi får Pensjonskommisjonens framlegg til hausten, vil det vise at vi treng å arbeide fram eit omgrep som heiter «berekraftig velferdspolitikk». Og når vi skal lage ein berekraftig velferdspolitikk, må vi vere villige til å sjå på både kva vi treng av generelle, breie ordningar, og kva vi må målrette meir. Det er òg ei felles utfordring. Den utfordringa håper eg vi vil vere villige til å ta, og at vi ikkje berre kjem til å springe etter kvarandre og kome med overbod.