May-Helen Molvær Grimstad (Kristelig Folkeparti), 2009-02-26:
Framstillinga i denne meldinga er i hovudsak konsentrert om teater, opera og dans. Dette gjeld for både den institusjonsbaserte og den frie scenekunsten. Målet er eit profesjonelt tilbod av teater-, opera- og danseframsyningar og andre scenekunstuttrykk over heile landet. Kristeleg Folkeparti sluttar seg til dette målet, og vi sluttar oss til hovudlinjene som er trekte opp i meldinga. Men på enkelte område skil vi lag, og eg vil kommentere dette særskilt. Det gjeld særleg for operafeltet. Vi er alle stolte over og glade for det nye operahuset i Bjørvika. Men eg registrerer at Regjeringa først og fremst måler suksess ut frå talet på framsyningar og besøkjande, og at dette blir gjort til eit avgjerande suksesskriterium. I meldinga heiter det at operahuset fungerer etter hensikta. Kristeleg Folkeparti er ikkje einig i dette. Det er klart at frå eit arkitekturpolitisk synspunkt er Den Norske Opera & Ballett ein suksess. Men manglar ved infrastrukturen har bl.a. ført til at produksjonar blir avlyste. Det er svært uheldig. Det avgjerande for ein kulturnasjon er ikkje om vi maktar å reise eit bygg, men om vi maktar å fylle det med innhald av høg internasjonal kvalitet. Denne institusjonen skal vere eit kraftsenter og eit referansepunkt for heile landet. Regjeringa bør derfor ta ein gjennomgang av dei økonomiske behova ved Den Norske Opera & Ballett med dette for auge. Suksess bør målast på innhald og kvalitet, ikkje på kvantitet aleine. Vidare bør nasjonaloperaens ansvar for distriktsoperaene gjerast tydlegare. I generell form slår departementet fast at ein framleis satsar på og vil vidareutvikle region- og distriktsopera som eit viktig element innafor scenekunstfeltet. Intensjonen er god, men meldinga er ikkje forpliktande nok på dette punktet. Dei tiltaka som departementet anbefalte for Stortinget i 2002, i Nasjonal plan for produksjon og formidling av opera og ballett, er anten utvatna eller forsvunne i meldinga. Det er ikkje bra dersom anbefalte tiltak frå denne planen blir sette til side. Den blandingsmodellen som distriktsoperaene byggjer på, har eit stort potensial som bør prøvast ut i større grad enn i dag. I tillegg til å støtte nye lokale og regionale initiativ bør det også skje ein meir systematisk bruk av distriktsoperaen som basis for forsøks- og pilotprosjekt, ikkje minst i skjeringsfeltet mellom amatør og profesjonell. Eg vil særleg peike på det nye nettverket OperaNorge i den samanhengen. Alle opposisjonspartia ber om at ein vurderer om operaen i Kristiansund kan få knutepunktstatus. Sjølv om regjeringspartia ikkje er med på merknad og forslaget, håper eg at statsråden vil vurdere dette og sjå positivt på det. Så nokre ord om finansieringa av scenekunst. Regjeringa legg opp til ein meir blanda økonomi med høgare grad av privat finansiering, noko Kristeleg Folkeparti støttar. Men vi er skeptiske til dei endringane i støtteordningane som ein legg opp til, og som vi har sett utvikle seg over tid. Regjeringa går i retning av færre statlege kjelder. Verksemder med fast årleg statstilskott skal heller ikkje, som hovudregel, kunne søkje Norsk kulturråd. Departementet går ut frå at forsøk og utvikling blir finansierte over ordinære driftsbudsjett. Kristeleg Folkeparti er positive til ei utvikling som gir verksemder betre økonomisk rom, men vi er kritiske til ei dreiing mot færre statlege kjelder. Det er viktig å ta vare på – og stimulere – det uttrykksmangfaldet som finst. Og med eit stadig meir komplekst kvalitetsomgrep er det bra med fleire finansieringskjelder – også statlege. Eg trur det er fornuftig å behalde ein viss fleksibilitet i systemet. Det kan bidra til å spreie avgjerdsmakt og skjønsutøving, og ein står betre rusta til å fange opp nye initiativ. Dessutan vil organisasjonar og institusjonar ha behov for å setje i gang prosjekt undervegs i året – prosjekt som ikkje ligg inne i ordinært årsbudsjett. For å vareta denne fleksibiliteten trur eg vi treng eit fleksibelt system som ikkje er for rigid. Til slutt vil eg understreke kor viktig det er å satse på gode kulturbygg over heile landet. Det er eit stort behov for både nybygg og vedlikehald av eksisterande bygg. Eg er glad for ekstraløyvinga som kom i tiltakspakka tidlegare i år, men eit lyft her må vere langsiktig. Derfor foreslår vi at Regjeringa legg fram ein opptrappingsplan for investering og vedlikehald av kulturbygg.