Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2016-11-15:
Fyrst: Takk til statsministeren for ein fyldig tale om Noregs rolle i kampen mot ISIL og situasjonen i Syria og i nærområda. Senterpartiet er ikkje mindre uroa over den valden og lidinga som me ser i denne regionen, enn andre parti i denne salen er. Det er heller ikkje tvil om at ISILs terror trugar stabiliteten i heile regionen. Men Noreg har ingen lang tradisjon i å stille med militære bidrag utan eit mandat frå FN eller som ledd i ein NATO-operasjon. Dei norske tradisjonane ligg fyrst og fremst i å yte humanitær hjelp, og det bør me gjere, gjerne i endå større grad enn i dag. Eg vil gi regjeringa ros for at ho fylgde opp initiativet frå Senterpartiet om å få ein internasjonal givarlandskonferanse – og det på ein så god måte, og at han vart så vellukka. Det tener regjeringa sterkt til ære. Senterpartiet var skeptisk til norsk krigsdeltaking i Irak, og me var minst like skeptiske til å sende norske styrkar for å bidra i konflikten i Syria. Det er ingen tvil om at norske styrkar gjer ein formidabel innsats der dei vert plasserte. Skepsisen vår er ikkje retta mot soldatane – tvert imot, han er retta mot vedtaka som ligg bak det vanskelege arbeidet deira. Det er to spørsmål eg og Senterpartiet har stilt til regjeringa i tida etter vedtaket om at norske styrkar skulle trene soldatar i kampane i Syria. Det fyrste er: Kven er det soldatane trener opp? Kva bakgrunn har dei, kven sympatiserer dei med, og kva er deira motivasjon for å krige i Syria? Det neste spørsmålet som òg er særs viktig, er: Kven ser regjeringa som legitim styresmakt i Syria? Trass i at me har spurt fleire gonger, føler me ikkje at me har fått gode, avklarande svar. Statsministeren har fortalt at regjeringa skulle gjere mykje for å sikre at me visste kven vi faktisk gav militær trening. Mellom anna var løgndetektorar nemnde som ein metode. Eg vart ikkje trygg då eg fekk svaret, og eg må vedgå at eg ikkje er noko meir trygg no. Eg såg dokumentaren som vil verte vist på Brennpunkt på NRK i kveld. Dokumentaren gjer meg heller ikkje roleg. Han set fingeren på dei same spørsmåla som eg har stilt til regjeringa utan å få svar. Eg vonar statsministeren i dag i si oppsummering vil svare tydeleg på det som eg trur mange spør seg om. Godal-utvalet gav ein grundig analyse av det norske bidraget i Afghanistan. Éin klar konklusjon frå Godal-utvalet var at ein måtte ha ein klar plan for politisk løysing og ein exit-strategi før ein går inn i ein framand krig. Det er vanskeleg å sjå føre seg at ein har ein klar plan for ei politisk berekraftig løysing i Syria, dersom ein ikkje hadde klart for seg kven ein meiner er legitim regjering og styresmakt i landet. Forskar ved Forsvarets høgskole Tormod Heier åtvara allereie før Noreg sende soldatar til Irak, om konsekvensane. Til Klassekampen sa han m.a. at Noreg i Irak kunne «risikere å snuble inn i en langvarig borgerkrig, og jeg har ennå til gode å se hva vi ønsker å oppnå av politiske målsettinger i den andre enden». Kritikken hans treff truleg endå betre i Syria. Det var interessant å høyre statsministeren sin analyse av den politiske situasjonen kring Syria og ISIL. Det er ein krevjande situasjon. Det finst ingen grunnar til å sympatisere med noko som helst av det ISIL føretek seg. Mykje ser òg ut til å kunne endre seg. For to dagar sidan gav USAs nyvalde president eit intervju med avisa The Independent. Der sa han m.a.: For tida støttar me opprørarar mot Syria, og me har inga aning om kven desse menneska er. Samstundes åtvara USAs komande president og sa at viss USA skulle ende med å angripe Assad, kunne dei ende med å slåst mot russiske styrkar. Intervjuet er så visst ingen fasit på situasjonen i Syria. Like fullt understrekar det kor kompleks situasjonen er, og kor krevjande det er å klare å føreseie alle scenario. Eg håpar den dagen kjem at ein kan gå inn i fredsforhandlingar i området, òg i Syria. Når den dagen kjem, er det viktig at Noreg, med sine tradisjonar som ein fredsforhandlar og forkjempar for fred, ikkje vert oppfatta som partisk, men som ein aktør som kan byggje bruer mellom motpartar som kan vere med og byggje ein varig fred i det som i dag er ein svært uroleg region, der mange, mange menneske lid.