Gunvald Ludvigsen (Venstre), 2009-03-16:
Venstre er naturlegvis einig i at røyking er svært skadeleg, og at helsefarane ved røyking er godt kjende. Røyking er ein viktig enkeltfaktor som det er mogleg å førebyggje, med størst innverknad på helsetilstanden til den enkelte. Det er mange tusen dødsfall som kjem av røykerelaterte sjukdommar i Noreg, og i tillegg er det nokre som døyr av passiv røyking. Dette er sjølvsagt alvorleg. Eg les på side 4 i innstillinga at m.a. regjeringspartia meiner at det er viktig «å benytte alle mulige midler i kampen mot at flere blir syke og dør som en følge av røyking». No skal altså røykpakkene under disk. Når vi ikkje stør dette, er det fordi vi i Venstre, som andre har sagt før meg i dag, ikkje trur at det har nokon effekt. Vi synest dessutan at det går ei grense ein plass. Eg har lyst til å gripe fatt igjen i denne formuleringa frå m.a. regjeringspartia, fleirtalet, om å bruke «alle mulige midler». Vi er alle einige i at røyking er skadeleg, og at røykinga bør avgrensast sett ut frå eit folkehelseperspektiv, men «alle mulige midler» – kva vil det seie? Kva slags andre tiltak er det Regjeringa ser for seg for at alle skal leve så lenge som mogleg og dø så friske som mogleg? Vi kan starte med å forby sukker og gøyme alkohol under disk, setje ned fartsgrensa til 60 km i timen og forby all risikosport, fjellklatring. Så kan vi forby born å leike og klatre i tre. Livet er ein risiko, og vi kan ikkje forby alt som er helseskadeleg, alt vi er redde for, eller ta bort risikoen ved alle potensielle faremoment som finst i folks liv. Eg trur at draumen om den perfekte helsa også skapar problem. Å påføre folk eit forventningspress kan i seg sjølv vere skadeleg og sannsynlegvis vere årsak til mange psykiske problem. Eg set det naturlegvis på spissen i denne samanhengen fordi vi i Venstre har begynt å få nok av formyndarstaten, som skal regulere alle sider ved folks liv og ta frå folk ansvaret for korleis dei skal leve. Vi veit at røyk er skadeleg. Vi vil leggje til rette for mange ulike tiltak som skal betre folkehelsa, men vi liker ikkje at staten skal oppdra folk til det perfekte livet. Eg meiner det er ein hån i høve til resten av verda, der folk ikkje har noka moglegheit til å leve i ei slik bomullsinnpakka verkelegheit som vi omgjev oss med. Kor friske skal vi bli i Noreg samanlikna med resten av verda? Vi har problem i Noreg også. Vi har rusavhengige som får altfor dårleg behandling. Vi har mange sjuke eldre som burde hatt sjukeheimsplass, men som ikkje får det. Det er her vi burde forsterke innsatsen og ikkje diskutere kvar røykpakkene skal plasserast i butikkane. Etter Venstre sitt syn er vi no i ferd med å få eit regime når det gjeld folks helse, der staten blir meir og meir ein formyndar i våre liv, kor målet er kva som er eit godt liv eller den perfekte helsa. Lèt vi staten og helsevesenet bli ein formyndar for korleis livet skal levast, trur eg vi oppnår det motsette, nemleg at folk blir passive og ute av stand til å ta ansvar for eige liv. Eit poeng: Kanskje dei blir så vrange av alt presset at dei nektar å slutte å røykje. Om det er nokon som er i tvil, er det altså slik at Venstre, saman med Høgre og Framstegspartiet, går imot forslaget til § 5 i det nye lovforslaget.