Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2020-06-09:
Prop. 78 S for 2019–2020 omhandlar godkjenning av to nye prosjekt samt endring av kostnadsramme for eit tidlegare godkjent prosjekt. Eg vil fyrst takke komiteen for godt samarbeid før eg går gjennom kva prosjekt me snakkar om. Det skal skaffast fem artillerilokaliseringsradarar med tilhøyrande pansra køyretøy, logistikk og materiell for utdanning. Radarane skal erstatte gamle radarar som har nådd sin teknologiske levealder og er modne for utskifting. Radarane gir Hæren kapasitet til å lokalisere og skyte fiendtlege våpensystem raskt og nøyaktig og svare med moteld. Det nye systemet vil kunne gi støtte til operasjonar nasjonalt og internasjonalt og auke operativ tilgjenge og evne. Det vil i samband med kjøpet verte stilt krav om å inngå ei avtale om forsvarsindustrielt samarbeid med leverandøren innan hovudkontrakten vert signert. Det neste investeringsprosjektet omhandlar å utbetre taksebane Y og A4–A7 på Ørland flystasjon. I 2017/2018 vart det gjennomført kjerneboringar av taksebane Y ved Ørland flystasjon som viste at underliggjande asfaltlag hadde skadar etter bruk av kjemikaliar for avising av banedekket over mange år. Det er difor behov for å skifte ut asfaltdekket og taksebane Y og A4–A7. Det vil i den samanheng også verte utført andre utbetringar: etablering av ei ny lyssetting langsmed taksebanane, rette opp avvik på eksisterande tverrfall for vassavrenning på taksebane Y og etablere betongfundament for flytting av dei mobile bremsevaiersystema ut av tryggingssona langs taksebane Y, samt utvide den effektive banebreidda til taksebane Y frå 22,5 meter til 33 meter og auke bereevna til tryggingsområdet langs taksebane Y til å møte krava til naudrullebane og reserverullebane, i samsvar med NATO sine krav. I proposisjonen ligg det også forslag om å auke kostnadsramma for fasilitetar for maritime patruljefly på Evenes flystasjon med 558 mill. kr. Byggeprosjektet inneber etablering av ein hangar med plass for tre maritime patruljefly, P-8A, der to plassar er knytte til vedlikehald og ein til vask av flya. Vidare inneheld prosjektet administrative fasilitetar for både flyskvadronen og vedlikehaldsskvadronen, ulike verkstadfasilitetar for P-8A, teknisk lager og verkstad- og lagerfasilitetar for bakkeutstyr og redningsutstyr. I tilknyting til desse fasilitetane vert det etablert tre plassar for oppstilling for P-8A, plattform for lasting av ammunisjon og utandørs spyleanlegg for flya. Så litt til partistandpunkt. Senterpartiet kjem til å røyste for dei to fyrste prosjekta. Senterpartiet kjem derimot til å røyste imot å auke kostnadsramma for MPA-prosjektet på Evenes. Årsaka er at det på noverande tidspunkt er altfor mange uavklarte element kring dette prosjektet. I fjor stod forsvarsministeren på talarstolen i Stortinget og garanterte at alle kostnadar var under kontroll, og at det ikkje kom til å verte kostnadssprekk i prosjektet. Representanten Marianne Marthinsen sa til og med frå talarstolen at det var det som avgjorde korleis Arbeidarpartiet røysta for eitt år sidan. Forsvarsministeren sa: «[v]i har ingen kunnskap om at vi vil ha noen økende kostnader nå, vi har ingen kunnskap som tilsier at vi får noen kostnadssprekk.» Men her er me, eitt år seinare, og prosjektet vert forseinka med eitt år, og kostnadsramma må aukast med 558 mill. kr – så langt – noko som gjer at prosjektet er 100 mill. kr frå å nå kostnadsramma før det er begynt. Løyvet frå Luftfartstilsynet er ikkje endeleg. Ein må måle turbulens i 1,5 år for å forsikre seg om at plasseringa ikkje bryt med internasjonale tryggleiksstandardar. Det er ikkje avklart om det er plass til alliert hangar. Det er stor uklarheit om korleis ein skal halde rullebana operativ gjennom heile året. Det er for mange uavklarte element som ein ikkje veit kostnadsomfanget av på noverande tidspunkt. Og tru meg, me har stilt spørsmål. Eg meiner det er alvorleg, og eg stiller meg undrande til at ikkje fleire av partia stiller spørsmål ved at Stortinget no godkjenner ein halv milliard auke i kostnadsramma på eit prosjekt som ingen – eg understreker ingen – i dag veit kostnadsomfanget på. Eg teiknar meg for eit seinare innlegg, for eg ser at det vert for lite tid til å begynne på eit nytt avsnitt her. Eg vil ta opp forslaget frå Senterpartiet og forslaget Senterpartiet har saman med SV.