Jorunn Ringstad (Senterpartiet), 2002-12-09:
Samferdslebudsjettet for 2003 ligg langt unna det regjeringspartia lova i Nasjonal transportplan. Etterslepet så langt i perioden er ca. 1,4 milliardar kr for veg og ca. 1,3 milliardar kr for jernbane. Samanliknar vi med lovnadene i Sem-erklæringa, blir etterslepet endå større. Dette viser at samferdslesektoren langt frå er prioritert område for Regjeringa. Senterpartiet meiner det er viktig å satse meir på samferdsle enn det som ligg i budsjettet frå Regjeringa. Vi har difor i vårt alternative budsjett føreslått å satse ca. 1 milliard kr ekstra på samferdsle. Det er framleis ledig kapasitet i anleggssektoren. Denne ledige kapasiteten meiner vi at vi må utnytte. På den måten kan vi gjennomføre viktige prosjekt og få fjerna flaskehalsar/ulukkesfare og dermed redusere transportkostnadene for næringslivet. Det er bl.a. eit sterkt behov for å betre vegstandarden mange stader, og mange vegprosjekt står klare til å bli realiserte. I det framlagde budsjettforslaget er det ei viss styrking av vedlikehald og satsing på tryggleikstiltak. Men sjølv med ein viss auke i satsinga på desse områda er behovet der framleis stort, og etterslepet på vedlikehald har bygd seg opp over tid, noko som det vil ta mange år framover å redusere. For å utløyse det store verdiskapingspotensialet i distrikta vil utbygging av det sekundære riksvegnettet vere avgjerande. Det blir ofte lagt stor vekt på gode hovudruter gjennom landet, men svært mange av næringsverksemdene ligg ikkje langs desse hovudrutene. Difor må vi ikkje gløyme det sekundære riksvegnettet som er avgjerande for å kome fram til hovudrutene. Senterpartiet vil difor auke innsatsen på riksvegutbygging. Vi vil heller ikkje fjerne posten for rassikring, slik Regjeringa føreslår. Vi er difor svært glade for at det no er eit fleirtal, alle bortsett frå regjeringspartia, som framleis vil ha ein eigen post for rassikring. Det er mange rasutsette strekningar rundt om i landet, og det er nødvendig å ha sterk satsing på dette området. Senterpartiet har i sitt alternative budsjett satsa meir på jernbane enn det Regjeringa har gjort. Jernbana sine fortrinn må utnyttast. Utbygging av terminalar og knutepunkt, kryssingsspor og profilutvidingar er tiltak for å gjere det enklare og meir effektivt for brukarane. I tillegg meiner Senterpartiet at det i sterkare grad må satsast på tryggleikstiltak. Mellom anna fjernstyring, togradio og automatisk togstopp må vere prioriterte tiltak. Fleire gonger i budsjettsamanheng har samferdslekomiteen bede om å få lagt fram plan for korleis ferjesubsidiar alternativt skal kunne brukast i fastlandssamband. Heller ikkje i budsjettet for 2003 har Regjeringa kome med klare reglar for slik bruk. Det er difor nok ein gong nødvendig å påleggje Regjeringa, gjerne med utgangspunkt i eit eller fleire konkrete prosjekt, å leggje fram forslag om korleis dette kan og bør gjerast. Eg forventar at det er siste gongen komiteen treng å etterlyse dette. Då løyvingane til fylkesvegar for nokre år sidan vart lagde inn i ramma til fylkeskommunane, var det planlagt at det skulle kome ei overgangsordning for store fylkesvegprosjekt. Fylke som hadde store fylkesveganlegg som då var planlagde og klare til utbygging, og som kan seiast «stod for tur» til å få løyvingar over statsbudsjettet, var plutseleg ute av løyvingsposisjon. Det vart difor oppfatta som rimeleg å ha ei overgangsordning. No føreslår Regjeringa å skrinleggje heile overgangsordninga. På spørsmål frå komiteen om ei liste over store fylkesvegprosjekt får komiteen ei liste over fylkesvegprosjekt der fylkeskommunane har fått bruke av si fylkesfordelte ramme til desse anlegga. Departementet har ikkje kome med liste over store fylkesvegprosjekt som har venta på overgangsordninga, og som ikkje har fått av den fylkesfordelte ramma. Saman med Arbeidarpartiet, SV og Framstegspartiet har Senterpartiet fleire gonger etterlyst overgangsordninga. Eg er glad for at Arbeidarpartiet og SV saman med Senterpartiet framleis står fast på at overgangsordninga skal gjennomførast. Til slutt nokre få ord om to saker som er lagde fram i eit tillegg til budsjettet: Den eine er løyve om førehandsinnkrevjing av bompengar for Ryfylkepakka. Det har etter mitt syn lite eller ingenting direkte med budsjettet for 2003 å gjere. Men eg er glad for at eit fleirtal går inn for at denne førehandsinnkrevjinga av bompengar skal kunne gjennomførast, slik at planlegginga av Ryfylkepakka kan halde fram. Det er viktige prosjekt for området det gjeld. Regjeringa har òg lagt fram forslag om endra organisering av Flytoget i eit tillegg til budsjettet. Organiseringa av Flytoget har komiteen og Stortinget debattert fleire gonger tidlegare. Fleirtalet har hittil meint at eigarskapen i Flytoget skulle vere i NSB AS. Senterpartiet har heile tida stått på dette og er ueinig med Regjeringa, som no vil flytte eigarskapen frå NSB AS til Samferdsledepartementet.