Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2018-02-15:
Takk til interpellanten, som har fremja ein veldig interessant interpellasjon. Vi har fått ei ny regjering og ein ny eldreminister, og vi har vore fleire som har lurt på kva som eigentleg er det konstitusjonelle ansvaret til den nye eldreministeren i regjeringa. Eg har stilt eit skriftleg spørsmål om det, og det har kome eit svar om at eldreministeren har ansvaret for Seksjon for omsorg i Kommunehelsetenesteavdelinga, altså sjukeheimar, omsorgsbustadar, heimesjukepleie og praktisk bistand, og helsetenester i sjukeheim. Vidare vert det sagt at det skal koma ein kongeleg resolusjon om ansvarsområde. Slik eg forstår eldreministeren sitt ansvar i regjeringa, har eldreministeren ansvaret for omsorg og ikkje for helsetenester. Det er veldig bra at vi får ein som kan fronta omsorgsbiten, men det eg vil bruka ein del tid på i dag, er at helsetenester til eldre er ein viktig del av det samla tilbodet til eldre, og sjølvsagt er det ein integrert del av eldrepolitikken. Eg vil rå frå, dersom det vert ei oppstykking i dette politiske arbeidet, at ein gjer ei slik deling. Det har vorte sagt her i debatten at det å verta eldre ikkje er ein sjukdom. Det er det veldig viktig å framheva. Mange eldre i Noreg har ei veldig god helse, og sjølvsagt er det slik – som mange har sagt – at alle vil bu heime så lenge som mogleg. Vi skal leggja til rette for det, men det er korleis velferdsstaten behandlar dei skrøpelege eldre, dei som gjerne er over 80 år, som har mange sjukdomar, og som er fullstendig avhengige av at kommune, stat, pårørande og frivillige stiller opp for at dei i det heile tatt skal kunna ha eit verdig liv, som er viktig, og som er lakmustesten på om vi har ein god eldrepolitikk eller ikkje. Eg er som sagt bekymra for at ein gløymer behova dei eldre har for helsetenester. Det er ein reform som heiter «Leve hele livet», som skal fokusera på innhald, mat og aktivitet, og det er det stort behov for. Men vi veit at vi har ein helseminister, som har ansvaret for sjukehusa. Dei har òg mykje å seia for korleis eldreomsorga vert. Vi veit at forbruket av helsetenester aukar med alderen. Ein 70-åring har omtrent dobbelt så stort forbruk som ein 40-åring, og jo eldre ein vert, jo meir aukar behovet. Da vi behandla Nasjonal helse- og sjukehusplan, skreiv regjeringa sjølv at det vil verta eit sterkt behov for fleire senger i sjukehus dei neste åra. Det er bl.a. fordi vi vert fleire eldre. Sjølv om vi får ei vriding til poliklinikk på grunn av at auken i talet på eldre vert så stor, vil det likevel vera behov for ein auke òg i sengekapasiteten. I sjukehusplanen skriv regjeringa at det for grupper over 65 år er berekna at behovet for døgn- og dagbehandling vil auka med ca. 60 pst. fram mot 2030. Det er altså eit stort behov for auka sengekapasitet i sjukehus dersom vi skal få ei god eldreomsorg. Men kva skjer? Jo, over heile landet skjer det motsette: Sengekapasiteten i norske sjukehus vert bygd ned. Liggjetida på norske sjukehus er allereie blant dei kortaste i OECD – berre Tyrkia og Israel har kortare liggjetid enn oss. Vi har fått riksrevisjonsrapportar som fortel om ein enormt stor auke i talet på reinnleggingar. Og på fire år har over 300 000 døgnbehandlingar vorte kutta i norske sjukehus, halvparten av desse gjaldt for eldre over 80 år. Eg har eitt råd til den nye eldreministeren: Statsråden må snakka med helseministeren, og ein må sørgja for at norske sjukehus sluttar å byggja ned døgnkapasiteten – viss ikkje vert det ei dårleg eldreomsorg å by på, for eldre treng innlegging, i tillegg til gode tenester i kommunane.