Sigrun Eng (Arbeiderpartiet), 2007-03-09:
Dokument nr. 8:17-forslaget frå Framstegspartiet sine medlemer i næringsfraksjonen, om tiltak for å auke konkurransen i meierisektoren, blir avvist av regjeringspartia. Eg vil her gi vår grunngjeving for det, og reknar med at forslagsstillarane og mindretalet legg fram sin argumentasjon. Representantforslaget er todelt. Dei ynskjer å få til ei ny marknadsordning for mjølk, der Tine ikkje skal ta hand om marknadsordninga. Dei ynskjer òg eit eigarmessig skilje mellom Tine Råvare og Tine Industri. Forslaga er så vidløftige at det går mest ikkje an å ta dei på alvor. Den marknadsordninga som regjeringa Bondevik innførde i 2004, er vidareførd under dagens regjering. Ho blei vedteken etter omfattande utgreiingar og høyringar frå alle partar. Eit grundig arbeid låg til grunn både frå ECON og frå Norsk institutt for landbruksøkonomisk forsking før avgjerda blei teken. Også når det gjeld dette dokumentet som vi har til behandling her i dag, har det vore svært mange inne på høyring. Ingen av desse ynskte at Tine skulle bli fråteken rolla som marknadsregulator; tvert imot understreka dei viktigheita av at nettopp Tine hadde den oppgåva. Det blir for meg eit paradoks når forslagsstillarane vil ha eit nytt uavhengig utval til å ta seg av denne rolla, når omkvedet alltid er for mange byråkratiske reguleringar og personar innan landbruket. Stridens kjerne er meir takseringa og kapitalavkastninga av samvirkebedrifta Tine. Samvirkebedrifter har andre krav til avkastning enn kommersielle føretak. Det er ei kjend sak at Tine må ha ein overkapasitet i anlegga sine for å kunne ta imot mjølk når konkurrentane tek helg eller har påskeferie. Kua mjølkar som kjent sju dagar i veka. Dette er ei ulempe som det må takast høgd for. Samvirke har òg andre landbrukspolitiske element i seg. Det er tryggleik og stabilitet for bonde og forbrukar med denne modellen. Dei har hente- og forsyningsplikt i heile landet til nokolunde like prisar. Granskinga som har vore gjord av Tine Råvare og Tine Industri som mottakar og vidareforedlar på linje med konkurrentane, har aldri avdekt kryssubsidiering eller andre regelbrot. Påstandane er grunnlause. Tvert imot er det mykje som tyder på at forretningskonseptet til konkurrentane har langt fleire punkt ein kan setje fingeren på, jf. rapportar om manglande økonomistyring og andre manglar som har vorte avdekte i det siste. Vi er alle svært opptekne av å kome fram til ei avklaring når det gjeld spørsmålet om verdivurdering. I brevet til komiteen i denne saka gir statsråden uttrykk for det same. «Problemet» så langt har vore at ein ikkje har klart å finne den kompetansen som trengst, m.a. fordi alle har hatt ei rolle, anten hos Tine eller hos ein konkurrent. Eg ynskjer å understreke at vi i Arbeidarpartiet ser fram til at takseringa blir ferdig, og at vi kan få ro om framtida innan mjølkesektoren. Det vil både Tine og private aktørar tene på. Alle treng å ha meir fokus på den daglege drifta framfor å leve eit liv i rettssystemet og uvissa. Utfordringane er langt større enn det denne saka dreier seg om. Internasjonale konsern som etter same lest som Tine er leiande i den norske marknaden, ynskjer gjerne draghjelp frå forslagsstillarane og andre for å splitte opp vårt store meierisamvirke. Regjeringspartia set foten ned for det.