Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2014-11-25:
Eg hugsar Berlinmurens fall som ein stor augeblink som medførte fridom og etter kvart ein stor velferdsauke for mange menneske i Europa. Og eg – som ein del andre representantar her i salen – høyrer jo faktisk til den siste generasjonen som hugsar den kalde krigen som ungdomar, og vi er sikkert òg ein generasjon der dette har prega vårt politiske virke i stor grad. Heldigvis medførte murens fall store forbetringar for mange menneske i Europa, men ideen om å byggje murar for å handtere ein konflikt døydde dessverre ikkje i det heile med Berlinmurens fall, for sidan den gongen har ein bygd murar på Vestbredden, i Vest-Afrika – av respektive Israel og Marokko – for å handtere konfliktar som dei er ansvarlege for der. Om ikkje ein fysisk mur, så opplever vi nå bygging av ein mur rundt Europa – mot den utfordringa med flyktningar som Europa møter, og mot den auka migrasjonen som vi heilt sikkert kjem til å sjå enda meir av i åra og tiåra framover. Vi kan ha lese både i norske og internasjonale media at ein slit med å motivere til innsats blant dei europeiske landa for å redde flyktningar frå å drukne i Middelhavet. Sterke bilde og reportasjar viser at mange menneske betalar menneskesmuglarar og set livet på spill ut på havet i altfor dårlege farkostar. Italia har gjennom redningsprosjektet Mare Nostrum, initiert etter Lampedusa-tragedien i 2013, redda over 150 000 menneske frå flyktningdøden. Rederiforbundet fortel at norske skip aleine har teke opp over 4 000 menneske i 2014. Nå er det Frontex og EU som har overteke grensekontrollen frå Italia, i eit langt mindre prosjekt. Eg etterlyser at Noreg saman med andre kan ta meir alvorleg tak i denne utfordringa, og gjere meir for å handtere ein enormt viktig situasjon med tragiske konsekvensar for mange menneske som vi veit tek seg ut på Middelhavet. Dessverre opplever vi òg oppbygginga av andre murar, som heldigvis ikkje er fysiske, mellom aust og vest i Europa. Det er grunn til å fordømme dei russiske folkerettsbrota i Ukraina, og det er grunn til å frykte at det dei gjer i Aust-Ukraina, er ein del av ein strategi som dei har i Moldova og i Georgia, som går ut på å skape ein usikker del av ein stat rundt seg, som gjer det til ein usikker stat med uavklarte grensespørsmål og interne spørsmål rundt seg, akkurat som det er i Georgia og Moldova. Det er nødvendig med klarleik og ein tøff kritikk, men det er òg nødvendig dersom vi i Europa skal finne vår sikkerheit, at dette berre kan skje i samarbeid og fellesskap mellom aust og vest. Det må vi òg ha lært av 100 års historie. Så vil eg gje ros til europaministeren for å snakke om Europas utfordringar når det gjeld sikkerheit, men òg økonomi, med det alvoret det fortener, i si breie utgreiing. Det er jo ikkje ei mellombels krise, men ei varig sosial og økonomisk krise og arbeidsløysekrise EU står i. I si tid skulle den indre marknaden vere løysinga på massearbeidsløysa på 1980-talet. Sidan den gongen har arbeidsløysa i Europa vakse kraftig – nå ytterlegare med ein ny runde med den nye finanskrisa – og nå skal ein handelsavtale med USA, som mange økonomar spår har marginal effekt, vere løysinga på det. Det er nødvendig å ta opp i sitt fulle alvor den varige massearbeidsløysa som nå har vakse fram i mange land i Europa, og som ser ut til å bite seg fast og vere ein risiko for heile det økonomiske og sosiale prosjektet som Europa – og vi – er ein del av. Så synest eg det er eit problem med europapolitikken, slik han nå blir ført av regjeringa, at det synest å vere dei mest euroentusiastiske – langt meir entusiastiske enn store delar av folket – politikarane som driv europapolitikken i regjeringa og kanskje òg pregar debatten her i Stortinget, og at vi dermed blir mindre kritiske og står mindre opp for våre interesser og verdiar i viktige saker. Representanten Navarsete nemnde ostetollen, representantane Hareide og Rotevatn nemnde klimamåla, der vi etter mitt syn spilte ein veldig destruktiv rolle, og spørsmålet om den transatlantiske handelsavtalen er eit anna eksempel. Eg og andre representantar har teke opp spørsmålet om ein investor-stat-mekanisme. Regjeringa har ikkje hatt noko syn på det, mens det i Europa er ein brei motstand – inkludert skepsis i regjeringane i Tyskland, Frankrike og Storbritannia. Det er viktig at ein meir aktiv europapolitikk betyr å engasjere seg meir for våre verdiar og interesser og ikkje å forklare Europas interesser betre for norske veljarar og stortingsrepresentantar.