Geir Pollestad (Senterpartiet), 2019-12-16:
Det er einigheit om å auka sjølvforsyningsgraden. Det er bra. Men det er behov for å konkretisera, og det er behov for å setja mål. Kvifor er sjølvforsyningsgraden viktig? Jo, han er viktig fordi me må bruka ressursane me har i landet vårt. Me må styrkja både den nasjonale og den globale matproduksjonen. Sjølvforsyningsgraden er viktig for beredskapen, han er viktig for distriktspolitikken, og han er viktig for busetjing og verdiskaping i heile landet. Det handlar òg om å sikra norske forbrukarar nok trygg og rein mat. I media fokuserer ein ofte på at me er i ein overskotssituasjon når det gjeld norsk mat. Det er ikkje sant. Problemet er at me har ein overimport av mat til Noreg. Det er behov for å styrkja den nasjonale matproduksjonen, og det må skje med grunnlag i norske ressursar. Forslaget som er lagt fram, vil ha konsekvensar for måten ein utformar landbrukspolitikken på. Det må gjennomførast tiltak for å nå eit slikt mål. Eg kan nemna mange. Sterkare jordvern er eitt naturleg tiltak. Det er behov for å styrkja importvernet. Eit eksempel er jo brexit – når den marknaden som EU har å tilby oss, vert mindre, bør det me betalar til EU i form av kvotar til å selja mat til Noreg, verta redusert tilsvarande den markanden som fell vekk. Det er behov for å auka kornareala i Noreg, og det er behov for å auka kornproduksjonen i Noreg. Viss me skal nå målet, må me òg bruka beiteareala våre betre, og me har ikkje råd til å la område der det er mogleg å produsera mat, liggja brakke. Eg meiner òg at eit mål om auka sjølvforsyning må få betyding for utforminga av regelverket. Me må ikkje innføra reglar som innskrenkar moglegheita til å produsera mat. Eit eksempel er nye EU-reglar når det gjeld matproduksjon i veksthus som skal verta kvalifisert som økologisk produksjon. Der er det nye reglar på gang som eg fryktar at vil gå ut over den norske produksjonen av økologiske produkt. Eit sentralt spørsmål her er tilgangen til protein. Me treng å utvikla nye proteinkjelder som kan erstatta soya. Eg skal ikkje gå djupt inn i det, men eg meiner at me må ta ein diskusjon om det faglege grunnlaget for å nekta bruk av kjøtbeinmjøl i kraftfôr. Det er ein diskusjon som ein ikkje har hatt på 20 år. Er det framleis eit fagleg grunnlag for det? Er det betre enn alternativet? Det er eit stort engasjement i Senterpartiet for å styrkja norsk jordbruk og auka sjølvforsyningsgraden. Det trur eg talarlista i denne saka vil visa, og me vil koma tilbake til ei rekkje ulike sider ved det. Representanten Ebbesen viste i innlegget sitt til ei rekkje rapportar som har vorte utarbeida. Dei rapportane har ei stor svakheit, og det er at dei legg til grunn at same kva som skjer i verda, anten det gjeld klima eller krig, vil handelen gå sin gang. Senterpartiet meiner at når me skal planleggja beredskap, kan me ikkje leggja statlege planføresetnader til grunn og tru at dei vil verta respekterte same kva som måtte skje. Ein sa òg at Noreg er ein del av verda. Det er det vanskeleg å vera ueinig i. Noreg må ta sitt globale ansvar gjennom å styrkja norsk matproduksjon, og det målet me set i dette representantforslaget, vil vera eit viktig verkemiddel. Me får ikkje med regjeringa på dette, men det er svært gledeleg at opposisjonen står samla bak forslaga frå Senterpartiet.