Tor Bremer (Arbeiderpartiet), 2011-12-08:
Krisa i Europa må vera bakteppet når me skal staka ut kursen for 2012. Arbeidsløysa er stigande til eit skremmande høgt nivå, og spesielt ungdommen er hardt råka. Det er ein tragedie at ungdommens første møte med arbeidslivet skal vera ein arbeidsløysekø. Dette pregar verda rundt oss. Dette er ikkje noko Noreg kan vaksinerast mot. Difor må vårt fokus vera å oppretthalda konkurransekraft og lønnsame arbeidsplassar. Då er det hyggjeleg å kunna fastslå at sidan 2005, då Stoltenberg overtok, er det etablert 250 000 nye arbeidsplassar. Me har i dag den lågaste arbeidsløysa i Europa og er i verdstoppen når det gjeld sysselsetjing. Då er det naturleg å forventa at spesielt Høgre sluttar med å preika Noreg ned, som representanten Warloe gjorde i dag frå talarstolen. Blant anna var det ein påstand om at det er kutt i nærings-ph.d.-ordninga. Det er ikkje riktig. Me slit litt med å få næringslivet til å bruka nærings-ph.d.-ordninga, men det er ikkje noko kutt i ordninga. Vidare påstod han at satsinga på kommersialisering av forskingsresultat er berre på ½ pst. Eg må tilstå at eg er ikkje nokon spesielt god matematikar, men eg meiner at dei direkte budsjettmidlane ligg på 280 mill. kr, og det er vel over prosenten, etter ei rask hovudrekning. Dette kler ikkje Høgre spesielt godt, dei skal jo som kjent vera eit danna parti. Opposisjonen, og særleg Venstre med Trine Skei Grande i spissen, påstod i trontaledebatten at dette er det «verste forskingsbudsjettet» på ti år. Representanten Sanner frå Høgre er ikkje stort betre og påstår at forskinga har vorte ein salderingspost på budsjettet. Vel, det er mange måtar å markera seg politisk på, men realiteten er at det har vore ein vekst i forskingsløyvingane på om lag 50 pst. sidan 2005. Det er altså ein realvekst på 27 pst. Knapt nokon annan sektor har opplevd tilsvarande vekst. Men på eitt område vil eg gje opposisjonen medhald: Det har dessverre vore kutt og ein realnedgang i forskingsløyvingane, men det var berre eitt år, i 2003. Om eg ikkje hugsar feil, var det faktisk under Bondevik II, då Høgre sat i regjering. Så lat oss halda oss til realitetane. Eg meiner det er eit godt forskingsbudsjett. I haust har det vore ei lita spire til debatt om retning, mål og finansiering av forskinga vår. I den samanhengen var det mange som hadde venta på at opposisjonen skulle blomstra opp med nye forslag til ny politikk, ikkje fordi det er eit skrikande behov, men fordi det ligg i opposisjonen sin dynamikk. Men det var tyst som i grava. Det var ingen nye forslag til ny politikk, men me høyrde ein kjend slager som det vart nynna tallause vers av: «Money, money, money». Eg vil òg seia at i forhold til ordbruken – og ikkje i forhold til songstemma, vil eg seia – aukar ein frå 0,92 pst. til 0,95 pst. Mi undring er igjen knytt til matematikken: Korleis skal dei klara å få dette til å utløysa det store gapet på bortimot 40 mrd. kr? Her er det ikkje samsvar mellom realiteten, den faktiske politikken og retorikken. La gå at det er ulike meiningar om gåveforsterkingsordninga, men det er, som ministeren sa, usikkert kor treffsikker ho er. Me veit at dei tre første åra utløyste denne ordninga 950 mill. kr. Dei tre siste åra datt dette til ein tredel, til 350 mill. kr. Om denne ordninga var glimrande, burde det, etter min forstand, gått motsett veg: Det skulle ha vore ein auke i utløysinga av privat kapital. Men det skjedde ikkje. Så regjeringa sin konklusjon er at det er betre å satsa på ordningane med nærings-ph.d. og SkatteFUNN. Eg vil i tillegg minna om at ein av dei store suksessane i høgare utdannings- og forskingspolitikken i dei seinare åra er satsinga på den opne konkurransearenaen FRIPRO. No går klokka fort, så eg vil kort kommentera eit par påstandar som ytterlegare er komne. Representanten Aspaker påstod i eit replikkordskifte at NHO har gått inn for opposisjonen sine forslag. Det stemmer ikkje ut frå forskingsansvarleg i NHO. Så prøvde historikaren Tord Lien seg på ei matematisk øving då han snakka om kor feilslått satsinga på naturfag, matematikk og teknologifag har vore. Det skal eg koma tilbake til i eit seinare innlegg.