Ranveig Frøiland (Arbeiderpartiet), 2001-03-29:
Kyrkjelege verdiar og tradisjonar skapar felles haldepunkt mellom generasjonar, og er ein sentral del av kulturarven vår. Den store oppslutnaden om Kyrkja sine markeringar og hendingar i den einskilde sitt liv viser kva Kyrkja framleis har å seia som ei samlande folkekyrkje. Arbeidarpartiet ønskjer ei open og samlande folkekyrkje som styrkjer verdiar som nestekjærleik, menneskeverd, omsorg for dei som har det vanskeleg, og internasjonal solidaritet. Den stortingsmeldinga som vi handsamar i dag om Kyrkja sin økonomi, representerer eit omfattande materiale om den kyrkjeøkonomiske situasjonen og utviklinga for økonomien i Kyrkja. Når vi no drøftar økonomien til Kyrkja, er vi vel vitande om at vi ventar med større endringar i finansieringsordningane til utgreiinga frå stat/kyrkje-utvalet ligg føre. Derfor er eg heilt ueinig med Høgre, som skuldar fleirtalet sitt framlegg for å gjera den økonomiske situasjonen for Kyrkja vanskelegare. Det gjer det faktisk ikkje. Samfunnet vårt treng ei varm, levande og framfor alt open folkekyrkje. Vi ser i dagens samfunn at mange har behov for rettleiing, trøst og hjelp. Dette vert òg spegla av i forhold til eit stadig aukande arbeidspress for prestane i Kyrkja. Ei auka satsing på prestestillingar, noko Arbeidarpartiet har sytt for i statsbudsjettet i år bl.a. gjennom å oppretta 35 nye prestestillingar, og presten sitt arbeidsmiljø er viktig for kyrkjelyden og for arbeidet der. Eg vil i tillegg sjølvsagt understreka det viktige arbeidet som diakonane, kateketane og dei andre som arbeider i kyrkjelyden, gjer. Kyrkja er ein kulturinstitusjon og ein viktig del av vår felles kulturhistoriske arv. Men kyrkja er sjølvsagt mykje meir enn kultur, kyrkja er eit brukshus og eit gudstenestehus. Staten har ei spesiell økonomisk plikt til å sikra desse kulturminna for framtidige generasjonar. Derfor meiner Arbeidarpartiet at det er nødvendig med ei opptrapping av kulturminnevernet, med auka satsing på restaurering av dei gamle kyrkjene våre. Det er faktisk å auka verdien til Kyrkja, uavhengig av korleis vi ser på bruken av fondet. Det viktigaste bør derfor vera å rusta opp og fornya inventaret i dei flotte kyrkjebygga våre. Arbeidarpartiet, i tillegg til dei andre som har vore med i fleirtalet her, meiner at ein større del av avkastinga til Opplysningsvesenets fond bør kunna nyttast nettopp til vedlikehald og igangsetjing av arbeid for å ta vare på dei gamle kyrkjene våre. Eg er veldig glad for at vi har fått fleirtal og gjennomslag for dette synet. Eg synest faktisk at dette ikkje berre har vore sporty av Senterpartiet, dei har også alltid vore engasjerte i desse sakene og har vist at dette står dei for, også då vi hadde saka til handsaming. Mindretalet er så oppteke av at staten ikkje skal ha eigarskap til Opplysningsvesenets fond, at dei ikkje klarer å koma med nokon konkrete løysingsorienterte tiltak for å løysa dei problema som vi står oppe i akkurat no i dagens situasjon. Det er ikkje nok å kritisera, ein er nøydd til å finna løysingar. Det har vi vore med på i fleirtalet, og det synest eg òg at mindretalet burde ha tatt innover seg. Det er ikkje nok å seia at ein vil sjå på problemstillingane i forhold til neste års budsjett eller revidert nasjonalbudsjett, ein må visa vilje til å gjera noko. Overføringa frå staten til dei kyrkjelege fellesråda er i år på 110 mill. kr, og kommunane hjelper til med ca. 500 mill. kr totalt. Vi meiner at det er viktig at det økonomiske ansvaret for den lokale kyrkjelege verksemda ligg hos lokalsamfunnet. Kyrkja er ein møteplass med sterk lokal forankring, bl.a. har ei oppbygging av den lokale kyrkjeforvaltinga vore veldig viktig for at det lokale arbeidet i kyrkjelyden skal fungera godt. Eg har stor tillit til dei kyrkjelege fellesråda, og eg håpar berre at dette prosjektet som ein no set i gang for å få større aktivitet rundt val til sokneråda, skal lukkast, og at det skal vera fleire enn 2-3 pst. av dei som er med i Kyrkja, som går til val på sokneråd. Det er viktig for soknerådet, og det er viktig for Kyrkja.