Heidi Grande Røys (Sosialistisk Venstreparti), 2003-06-16:
Eg tenkte eg berre skulle kommentere eit par av punkta i proposisjonen, for som saksordføraren sa, er vi stort sett einige i alt Regjeringa har lagt fram. Så har vi nokre forslag sjølve som vi alle er einige om, og så har vi nokre forslag som enkeltparti står bak. Eg vil fyrst kommentere litt om 26-vekersregelen. Eg er svært glad for at eit samla storting er einig om at enkelte bransjar skal få unntak frå 26-vekersregelen, og med verknad allereie frå 1. juli i år. Dette har vore eit krav som industrien har framheva som eit av dei viktigaste no i vår, og reaksjonane frå desse miljøa på avgjevinga av odelstingsproposisjonen har òg vore svært positive til akkurat dette vedtaket. Store delar av næringslivet vårt er inne i ein svært vanskeleg periode, spesielt den delen av næringslivet vårt som er knytt opp til industrien. Denne næringa er vel van med svingingar, men denne gongen kan det sjå ut som om det er sterkare krefter og meir strukturelle endringar på gang. Innanfor industrien har det vore og er det difor store nedbemanningar på gang, og dette er altså bedrifter som må rekruttere folk med kompetanse frå eit større regionalt område. Oppseiingar betyr at kompetansen etter kvart forvitrar og flyttar ut, og det kan verte vanskeleg å erstatte denne typen kompetanse i framtida dersom den negative utviklinga held fram. Vi må jo tru at det vil snu igjen, og det er berre eit par år sidan eit av dei største problema denne industrien sleit med, var å få tak i nok kompetente folk. Dersom vi no får omfattande rundar med oppseiingar, blir det endå verre å fylle dette kompetansebehovet når den negative utviklinga snur og ordrane kjem inn. Med ei permitteringstid på seks månader må anten bedrifta ta inn igjen dei permitterte utan nye ordrar – og det er ikkje spesielt økonomisk – eller så må dei altså gå til oppseiingar. Før kunne ein avvente at marknaden etter kvart ville kome seg igjen, og i alle fall inntil eitt år halde på kompetansen og arbeidsstokken. No får altså Regjeringa den moglegheita at dei kan sjå på regleverket og sjå på kva bransjar som eventuelt har bruk for ei tilpassing, og bruke regelverket fleksibelt. Eg vil oppmode Regjeringa om straks å ta i bruk regelverket. Partane i arbeidslivet, NHO og LO, har òg sendt brev til statsministeren med oppmoding om det same. Alle partar må bidra i kampen mot arbeidsløysa. Regjeringa må, i lag med partane i arbeidslivet, finne fram til løysingar som bidreg til å halde kostnadsutviklinga nede. Dette må likevel ikkje skje på ein slik måte at det forsterkar forskjellsutviklinga i samfunnet. Når arbeidstakarane no viser vilje til moderasjon, må skattelette til høglønte og stadig auke i toppleiarane sine lønningar hindrast. Kravet til moderasjon må heller ikkje brukast til å nekte trygda og låglønte rettferdige og nødvendige forbetringar i sine levekår. SVs plan mot arbeidsløyse, som vi skal kome nærare inn på på fredag, har ei slik klår omprioritering, frå privat forbruk til viktige fellesskapsprosjekt som bidreg til å få arbeidslause hender i arbeid – og som er finansierte av m.a. skatt på aksjeutbytte. Det forslaget fremmar vi i denne innstillinga. Vi ser føre oss at forslaget fungerer som ei mellombels ordning til vi har fått behandla Skauge-kommisjonen sitt arbeid, som nettopp har eit forslag om eit nytt system for utbytteskatt. Eg må kommentere Høgre og Torbjørn Hansen sin kommentar til vår motstand mot skattefritak for arbeidsgivarbetalt behandlingsforsikring. Det er ikkje mange vekene sidan regjeringspartia og Høgre hosta opp mange negative ytringar om forslaget til skattefritak for barnehageplassar som låg i barnehageforliket her i Stortinget – før regjeringspartia fann det for godt å vere med på det. Eg skulle gjerne høyrt Høgre forklare den prinsipielle forskjellen i dei to forslaga – kvifor skattefritak på arbeidsgivarbetalt barnehageplass er så forferdeleg, mens skattefritak på arbeidsgivarbetalt behandlingsforsikring er så mykje betre. Eg beklagar, men eg klarar ikkje sjå at det er den store prinsipielle forskjellen. SV har innrømt at vi ikkje er glade for skattefritaket for barnehageplass, for det er ikkje i tråd med vår skattepolitikk, men det var ein del av eit forlik. Vi har innrømt det. Men regjeringspartia har argumentert hardt mot det eine og veldig varmt for det andre, utan at vi har høyrt at det er nokon prinsipiell forskjell. Eg klarar ikkje å skjøne det, men det kan hende at Høgre-folka kan forklare meg det anten i dag eller ved ei seinare anledning. – Så tek eg opp forslaget vårt.