Jenny Klinge (Senterpartiet), 2016-05-12:
Det er særs viktig for Senterpartiet at geografi ikkje skal vere avgjerande for kva tilbod ungar får på viktige område. Barnehusa er eit slikt viktig tilbod. Dei første barnehusa vart oppretta under den raud-grøne regjeringa, og vi fekk på plass stadig fleire. Det er bra, og det må også vurderast om vi skal opprette endå fleire enn dei barnehusa som finst no. Likevel er det opplagt viktig å sørgje for eit godt innhald i dei barnehusa som til kvar tid finst. Vi må òg sørgje for at ungar – uansett kvar dei kjem frå i landet når dei får tilbod ved eit barnehus – får likeverdige tilbod og like god oppfølging. Vi kan ikkje akseptere at det er store lokale forskjellar mellom barnehusa når det gjeld talet på tilsette, fagleg kompetanse og arbeidsoppgåver. Det er inga ueinigheit om at det per i dag er store forskjellar mellom barnehusa. Eg er oppteken av at eit nasjonalt regelverk for barnehusa skal sikre høg kvalitet i tilbodet som blir gjeve til brukarane, og det skal ikkje vere geografi som avgjer innhaldet i tilbodet. Den raud-grøne regjeringa starta arbeidet med å skape felles retningsliner for drifta av barnehusa og å vurdere tilsynsbehova. Trass i at det i lang tid har vore arbeidd med å utvikle nasjonale retningsliner, er desse framleis ikkje på plass. Dette meiner eg er urovekkjande Det er på høg tid at det blir gjeve retningsliner for barnehusa som sikrar ungane tilbod av høg kvalitet og av same standard over heile landet. Eg meiner at det ikkje er godt nok å vise til rapportane og handlingsplanane til Politidirektoratet. Når Politidirektoratet ikkje har sett i gang arbeidet med å utarbeide instruks for verksemda til barnehusa, viser det klårt at det å få på plass retningsliner for barnehusa ikkje er ei prioritert oppgåve. Det er ikkje tilstrekkeleg å vise til at årsaka til dette er – og no siterer eg frå svarbrevet frå statsråden av 11. april 2016 – «kapasitetsmessige utfordringer, og behovet for prioritering av tilrettelegging for implementering og oppfølging av nytt regelverk om tilrettelagte avhør». Det er etter eit slikt vedunderleg sitat freistande å kommentere at departementet kunne ha trengt eit kurs i korleis dei lett kan unngå omfattande substantivisering i svarbreva sine, men det skal eg elegant la liggje. Eg ser det elles som positivt at statsråden er einig i at barnehusa ikkje skal vere avhøyrsfabrikkar, men at det òg skal finnast tilbod om m.a. medisinske undersøkingar. Det er derfor eg meiner at det må kome på plass konkrete kvalitetskrav, nettopp for å sikre eit slikt tilbod. Tilgangen til medisinske undersøkingar er i dag avhengig av kva barnehus ein blir avhøyrt ved. Det må gjerast konkrete tiltak og må gjevast forpliktande retningsliner, slik at geografi ikkje lenger er avgjerande for kva medisinske undersøkingar barnehusa kan tilby ungane. Sjølv om eg ser mykje bra ved det arbeidet som blir gjort av Solberg-regjeringa, vil eg samtidig understreke at det allereie har teke for lang tid å kome i mål, og at krava til barnehusa vil bli for lite forpliktande om dei berre blir gjevne i ein nasjonal rettleiar. Statsråden seier at han òg er uroa over at retningslinene ikkje er på plass. Eg stiller meg derfor undrande til at statsråden ikkje på noverande tidspunkt vil konkludere på om retningslinene skal ha heimel i lov eller forskrift. Han uttalar at retningsliner gjevne i lov eller forskrift vil gje mindre fleksibilitet enn ein nasjonal rettleiar, og at slike retningsliner vil hemje utviklinga. Likevel grunngjev han ikkje kvifor det er slik. Eg meiner at retningsliner gjevne i lov eller forskrift kan utformast slik at dei er fleksible og gode. Det eksisterer allereie kunnskap og erfaring med kva som er god kvalitet ved barnehusa. Dette kan ein bruke når ein skal utarbeide slike retningsliner. Det er ikkje utan betyding kva form desse retningslinene blir gjevne i. Ungane sitt beste må stå i sentrum. Dette må vi vise ved å stille krav til barnehusa som speglar den viktige rolla som barnehusa har i møte med desse ungane. Desse omsyna kan ikkje bli varetekne godt nok gjennom ein nasjonal rettleiar. Skal vi sørgje for et likt tilbod over heile landet, vil det best sikrast ved retningsliner gjevne i lov eller forskrift. Statsråden har gjeve uttrykk for at han er særleg oppteken av at barnehusa gjev eit best mogleg tilbod til utsette ungar og andre særleg sårbare fornærma og vitne. Eg deler dette synet. Retningsliner må kome på plass så snart som mogleg. Dei må vere forpliktande for barnehusa. Dei må sikre god og lik kvalitet i tilboda over heile landet, og dei må stille konkrete krav til medisinske undersøkingar. Ungar i Noreg er likeverdige, uavhengig av kvar i landet dei bur. Tilboda ved barnehusa må spegle dette. Det må derfor etablerast eit reelt likeverdig tilbod ved barnehusa i Noreg. Berre slik kan vi vise at vi tek desse utsette ungane på alvor.