Torstein Rudihagen (Arbeiderpartiet), 2003-06-20:
Som nesten alle her seier, er den store utfordringa vår for tida kampen mot den aukande arbeidsløysa. Bondevik II-regjeringa har så visst ikkje utmerkt seg med nokon offensiv næringspolitikk, utanom å gjenta dette med skattelette og behov for ein stram finanspolitikk. Tvert imot har vi opplevd nedbygging av verkemiddelapparat og målretta tiltak. Samtidig er levekåra for dei arbeidslause forverra med karensdagar, reduserte dagpengar, redusert utbetalingstid og høgare inntektsterskel for å få dagpengar. Framlegget til revidert nasjonalbudsjett var heller ikkje noko opplegg for å betre situasjonen på dette området. I forkant av framlegginga av revidert blei det fremma tre Dokument nr. 8-framlegg, av representantar frå respektive SV, Framstegspartiet og Arbeidarpartiet, om ulike tiltak mot arbeidsløyse. Lat meg – fort – som ordførar for desse sakene kvittere dei ut: Innstillinga i alle tre sakene er at framlegget blir å leggje ved protokollen – ein viser til behandlinga av revidert. Arbeidarpartiet har i sitt alternativ til revidert nasjonalbudsjett fremma tiltak mot arbeidsløyse for 1,2 milliardar kr for å kjempe mot arbeidsløysa, styrkje konkurranseutsett næringsliv og skape grunnlag for nye arbeidsplassar. Dette fekk vi vel å merke til innafor dei same rammene som Regjeringa hadde lagt opp til. Hadde ikkje Regjeringa og stortingsfleirtalet i budsjettet prioritert og vedteke store skattelettar, mest for kapitaleigarar og dei som har best råd til å betale skatt, ville handlingsrommet for tiltak vore mykje større. Men det er avgrensa kor mykje ein kan endre på skattevilkåra midt i året. Gjennom behandlinga i finanskomiteen er Regjeringas framlegg betra vesentleg når det gjeld tiltak mot arbeidsløyse, sjølv om det på langt nær er nok. Arbeidarpartiet sine ønske har fått oppslutning på nokre viktige område. SND får styrkt verksemda i stor grad, med ei landsdekkjande innovasjonsordning til m.a. kommersialisering av forskingsresultat, støtte til nyetablerarar, eit nytt prosjekt for næringsretta design og eit nytt prosjekt for kulturbasert næringsutvikling. Når det gjeld kulturbasert næringsverksemd, er det mykje positivt på gang, men det er eit stort uutnytta potensial. Vi treng ein offensiv statleg næringspolitikk òg på dette området. Næringsministeren blei utfordra i ein interpellasjonsdebatt på dette, men vrei seg unna. Derfor er det gledeleg at heile komiteen no er med på at SND skal utvikle eit eige program for dette, og at det vil bli løyvt 5 mill. kr i år. Kultur er eit viktig reiselivsprodukt, men reiselivet treng òg sterkare internasjonal marknadsføring, så det er viktig at støtta til dette no blir auka i forhold til framlegget frå Regjeringa. Kapitlet Forskings- og utviklingskontraktar blir styrkt med 35 mill. kr, slik at SND ikkje må avvise gode prosjekt som kan føre til kompetanseoppbygging og auka lønsemd i bedrifter i framtida. Det er fleirtal for bygging av fleire riksvegferjer, m.a. gassferjer. Fiskerinæringa blir styrkt med 40 mill. kr meir til SND sitt program for nyskaping og omstilling og til marint innovasjonsprogram. Tapsfondet for risikolån i næringa blir auka med 65 mill. kr. Nettolønsordning for offshorefartøya i NOR kjem på plass. Det blir meir til rassikring og til framskunding av prioriterte universitets- og høgskulebygg. Vi har fått mange innspel frå næringsverksemder om at det må bli gitt tilgang til å forlengje permitteringstida utover 26 veker. Mange bransjar er svært sesongbetonte, og andre slit med lite oppdrag for tida. Når folk har vore permitterte i 26 veker, er oppseiing ofte det einaste alternativet. Derfor mister også bransjar fagfolk og kompetanse som dei i neste omgang treng på ny. Det er derfor viktig at Regjeringa no tek i bruk den moglegheita ho får til å gi dispensasjon frå 26 veker-regelen. Så kan mykje meir gjerast, sjølv innafor dei same rammene som Regjeringa har lagt seg på. Det syner Arbeidarpartiet sitt framlegg. Vi har foreslått 140 mill. kr meir til regional utvikling. Det vil styrkje fylkeskommunen si rolle som regional utviklingsaktør og gi større moglegheit til kommunale næringsfond og næringsutvikling òg utanom dei sentrale områda. Vi foreslår òg å utvide låneramma til SIVA og styrkje Enova i høve til det Regjeringa har lagt opp til. Det er ikkje fleirtal for mange av dei tiltaka her i salen. Svært ille er det at vi ikkje får fleirtal for kravet om 3 000 nye tiltaksplassar, der 2 000 av dei skal vere innafor bedriftsintern opplæring. Dei urimelege kutta i dagpengeordninga blir heller ikkje reverserte. Heller ikkje er det fleirtal for å utvide utlånsramma til Husbanken med 2 milliardar kr. Når vi no opplever at Framstegspartiet kritiserer Arbeidarpartiet for manglande vilje, er eg litt forundra over at dei ikkje er med oss på å få fleirtal for fleire av desse framlegga.