Hallgeir H. Langeland (Sosialistisk Venstreparti), 2008-11-20:
Med utgangspunkt i dei spekulasjonane som har vore i VG om ministerposten som kan dekkja alle parti, er eg glad for at ein i dag er heilt tydeleg på at det er nokre parti som absolutt melder seg ut av det gode selskap. Det har utanriksministeren fått veldig godt fram, og det er eg takknemleg for. SV si historie når det gjeld atomnedrusting og nedrusting, er dei fleste kjende med, men dei er sjølvsagt òg kjende med at me er imot NATO. I den kalde krigs tid, jobbar jo me med den tredje veg, og det er den eg vil problematisera litt i innlegget mitt. Når ein ser på Soria Moria kor tydeleg ein er for atomnedrusting, og kor tydeleg ein er når det gjeld rakettskjold, og at ein skal skrinleggja dagens planar for eit rakettforsvar, er det ikkje slik at utanriksministeren kan reisa rundt og seia at det ikkje er det han står for. Det er jo heilt tydeleg kva Regjeringa står for. Det gjeld òg i forhold til NATOs atomstrategi. Me skal redusera atomvåpnas rolle, og me skal redusera atomvåpna. Dette er på ein måte eit veldig gjennomslag, sett frå min ståstad, for ein politikk som SV har stått for frå 1960-talet. Kameraten til Høgre og Framstegspartiet, George W. Bush, er på veg ut av regjeringskontora. Hadde det ikkje vore for denne regjeringa, hadde det vore ei anna regjering, hadde me sannsynlegvis vore i Irak framleis og halde på med eventyret der. Heldigvis har me hatt ei regjering som trekte oss ut der. No er altså krigshissaren på veg ut, og mannen som mange har håp til, er på veg inn – mannen for «change» og «yes we can». Då er spørsmålet: Opnar dette nye moglegheiter for oss? Det trur eg. Me veit jo ingenting, men me ser jo at han held fast ved ting han har sagt i valkampen. Eg meiner USA sitt rakettskjold provoserer. Den som innbiller seg noko anna, driv og leier seg sjølv vekk frå sanninga, driv med sjølvbedrag. Eg kan koma på tanken om Cuba-krisa når eg tenkjer på det som skjedde i Georgia, og det som no skjer i forhold til rakettskjold. På grunn av den domenetenkinga som USA har hatt, er det ikkje tvil om at nokon må føla seg provosert av det. Då kjem det motreaksjonar, og faren er då at ein får ei ny atomopprusting i staden for nedrusting, som Regjeringa står for. Eg forstår at Russland blir provosert av at ein gjer det som ein ser ut til å gjera. Men me kan altså håpa at det ikkje blir noko av. Sjølv om eg sjølvsagt tek avstand frå regimet i Iran, synest eg at å ha det som den einaste forklaringa for å risikera å starta eit nytt atomvåpenkappløp, blir for tynt. Sarkozy sitt initiativ er prisverdig. Eg trur at Noreg må vera aktiv i den prosessen for å støtta det initiativet. Så trur eg me òg må støtta den nye presidenten i USA ved å seia at me er klare til å støtta dine forslag om atomnedrusting, me er klare til å seia nei til rakettforsvaret, og i det heile støttar me dei initiativa du har snakka om i valkampen. Dette må me vera tydelege på overfor den nye administrasjonen. Me må vera proaktive, ikkje sånn som det har vore med borgarlege regjeringar, berre å sitja og venta på kva Bush seier, og så følgja det opp. Eg vil gjerne utfordra utanriksministeren litt på dette med Russland. Spørsmålet er om me kan gjera noko meir for å betra dialogen med Russland. Kan me gjera fleire ting? Me har mange samarbeidsområde. Me har olje og gass i nord, t.d. Me har nordområda kor vi samarbeider. Det er t.d. prosjekt som russarane ikkje er så interesserte i, jernbanen frå Kirkenes til Murmansk. Det er samarbeid på forskingsområdet, og det er samarbeid når det gjeld atomenergiproblematikk. Det er samarbeid på mange område. Spørsmålet er: Kan me bidra til å styrkja den dialogen og på den måten redusera faren for ei opprusting? Kan Noreg spela ein meir aktiv rolle for å få Russland med på laget, og ikkje i ein kaldkrig-frontposisjon? No ser eg at tida er ute, og då får eg ikkje tid til å skryta av Noregs innsats. Marit Nybakk, forsvarsministeren og eg var i Canada, og me fekk masse skryt frå parlamentarikarar verda rundt for vår innsats for å trekkja pengar ut av atomvåpenindustrien ved pensjonsfondet.