Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2016-12-08:
Eg vil først takke komiteen for eit konstruktivt arbeid rundt representantforslaget vårt. For SV er det akseptabelt at vi ser dette i samanheng med strategi for rekruttering til fiskeria, som vi skal handsame igjen når han kjem tilbake til Stortinget på eigna måte. Vi hadde ein debatt seinast i går der vi snakka om at vi alle deler ambisjonen om at Noreg skal vere verdas leiande sjømatnasjon. Skal vi klare det, må det vere folk til å vere ute på havet, som har erfaring med havet og kan ta imot fisken og verdiane frå havet. I dette arbeidet er moglegheita for ungdom å starte tidleg og kome seg tidleg ut på sjøen ei ryggrad. Vi ser korleis folk har begynt i det små i kystfisket og bevegd seg innanfor andre næringar innanfor det maritime, innanfor offshore osv. Utan den rekrutteringsbasen som kjem frå kystens folk og som skjer på ungdomsnivå rundt omkring, ville ikkje Noreg ha vore i nærleiken av å ha den rolla vi faktisk har internasjonalt med alt som er utanskjers og utanfor kysten. Dette arbeidet er ekstremt viktig. Så er utviklinga slik, som éin veldig godt beskreiv det, at viss du går rundt omkring på kaiene, ser du at folka der har meir hår i øyra enn på hovudet. Det skjer ei forgubbing. I 1990 var 40 pst. av fiskarane under 40 år. I dag er 30 pst. under 40 år. Det er kanskje eit halvt år i auke kvart år, altså nesten sånn at du får ein auke år for år. Det er altså ein veldig alarmerande situasjon, og dette er ikkje berre alarmerande for fiskerifeltet, dette er alarmerande for Noregs ambisjonar på havområdet generelt. Så vi treng å gjere noko. I denne samanhengen peikte vi da på ungdomsfiske som den første terskelen for å kome inn. Altså den første inngangsbilletten til å begynne å kome i gang og få smaken på det å jobbe på havet. Forsking viser at det er avgjerande for om du seinare vier livet til dette arbeidet. Kjem du opp i 20-åra, skjer veldig lite av rekrutteringa der. Det er i ungdomstida, på den nedre delen av 20-åra, at rekrutteringa skjer. Men det er klart det er mange andre sider ved rekrutteringa til fiskeria, og det er også mange omsyn vi må ta. Andre dimensjonar som også har innverknad på den totale rekrutteringa til fiskeria og til havfeltet generelt, er yrkesfagopplæringa, lærlingkvoten som er knytt til dei, og rekrutteringskvoteordninga – dette har også små roller i dette. Generelt har det vi ser rundt omkring i kommunane med tilskot for å etablere seg som fiskar, vore stor suksess mange stader. Så er det den store elefanten i rommet i denne saka: Terskelen for å kunne bli fiskar har blitt høgare. Det er rett og slett dyrare å kome inn i fisket for unge menneske som ønskjer å bli sjølvstendige fiskarar. Så alt dette bidreg negativt til å møte utfordringa med forgubbinga vi ser i fiskeria. Derfor er det ekstremt viktig at vi er offensive på dette området. Eg trur uansett kva ulike parti meiner om korleis strukturen i norsk fiskeri skal vere i framtida – om det berre skal vere nokre få trålarar som skal ta opp all fisken, eller om det skal vere ein variert fiskeflåte – er vi alle avhengige av å ha ei sterk rekruttering av ungdomar til havet. Derfor meiner eg det er så viktig at vi får sett dette på tapeten. Dette er i stor grad eigentleg ei utsetjing av å behandle denne saka reelt. Men det betyr at vi kanskje kan få ei enda større og meir omfangsrik behandling av denne saka. Når statsråden kjem med denne strategien til Stortinget, ser eg verkeleg fram til at han er ordentleg ambisiøs. For viss ikkje han er ambisiøs, trekkjer det teppet under dei felles visjonane våre om at Noreg skal vere ein verdsleiande sjømatnasjon.