Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2015-02-19:
Eg er ein av dei som har sin bakgrunn frå studentpolitisk arbeid, og på Universitetet i Tromsø var eg veldig aktiv i ein kort tidsperiode – som dei fleste studentar er – i studentaktivt arbeid. I Studentsamskipnaden i Tromsø hadde studentane sjølve valt ikkje å ha fleirtal i styret. Det har også vore periodar der vi valde ikkje å ha styreleiar sjølve, ein har på ein måte valt å ta frå seg sjølv fleirtalet i styret. Poenget er at det har studentane valt sjølve. Grunnen til at vi gjorde det, var at vi – kanskje i ei sjølvransaking – såg at for å passe på at ikkje eit stadig skiftande studentfleirtal kan føre til at studentvelferda blir sett i fare, så valde vi sjølve å lage enkelte ordningar som kunne hindre det. Deriblant var det, da vi valde ein annan styreleiar, ei erkjenning av kompetansen i vår eiga gruppe. Men det var vi sjølve som valde det. Det er kanskje det som er prinsippet i denne saka: Kven er det som skal bestemme korleis studentsamskipnadane skal styrast? Denne lovendringa har sin bakgrunn, som har vore ein viktig vekkjar for heile samskipnadssektoren. Samskipnadane i Noreg er ekstremt forskjellige. Nokre er store, nokre er små. Samisk høgskole, med 159 studentar, har ein vesentleg forskjellig samskipnad enn samskipnaden til Universitet i Oslo og alle høgskolane i Akershus, som truleg er og alltid vil vere den største samskipnaden, og har ein heilt annan tilgang på kompetanse. Det som skjedde i tida rundt denne lovendringa, der ein samskipnad var nær ved å gå konkurs, ein situasjon som lova ikkje veit korleis ein skal halde seg til, var det grunn til å sjå på. Og når vi no går til ei endring av lova, der studentane igjen har fleirtalet i styret som kan gjennomgå store investeringar, så står det framleis eit spørsmål igjen: Kva gjer vi dersom ein samskipnad går konkurs? Det arbeidet meiner eg vi no framover må sjå på. Det er ikkje berre snakk om prinsipp, her må vi ha eit lovverk som fungerer også i dårlege tider. Når SV no har snudd i saka, så er det ikkje til å leggje skjul på at det i SV var stor diskusjon da dette forslaget kom opp i regjering i førre periode og blei gjennomført. Vi var mange, for å seie det sånn, som var ueinige, vi meinte at prinsippet om studentstyrt velferd er viktigast, også tatt i betraktning dei praktiske sidene ved dette. Vi meiner studentstyrt velferd må vere det overordna, og så må vi skape eit lovverk som tar føre seg alle eventualitetar som kan oppstå, ikkje at ein går inn og fratar studentar den styringsretten. Dersom ein tar eit historisk blikk på samskipnadane i Noreg, så var dei på mange måtar ein av frontløparane til den norske velferdsstaten. Det var gjennom deira stipendordningar studentane sjølve finansierte stipend til dei som ikkje hadde like god råd, og det var slik ein starta arbeidet i retning av ei utdanning for alle – frå utdanning for dei få til utdanning for alle. Det blei starta av studentsamskipnadane og blei seinare offentlege ordningar. Det same på bustadfeltet. Sånn er studentsamskipnaden eitt av fleire eksempel på korleis velferdsstaten har hatt sine forløparar i sivilsamfunnet. Å ta som utgangspunkt at studentar er mindre kompetente, at dei kanskje ikkje er heilt myndige og dermed ikkje kan danne eit fleirtal som kan ta store avgjerder, meiner vi er feil, men vi treng ei lov som tar inn over seg at ting kan skje. Vi veit at det er nokre samskipnadar rundt omkring der det kan kome saker. Det meiner eg ministeren bør ta med seg vidare. Ideelt sett burde vi hatt ei lov her som ikkje berre gjorde noko med prinsippet, men som også tok hand om dei eventualitetane som kan oppstå i tida som kjem, for det kan hende at kontrollkomiteen får ein jobb å gjere, og da burde vi ha gjort jobben i førekant.