Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2000-06-14:
Dette er ein spesiell dag. Utjamningsmeldinga med sine mange forslag skal klargjerast til oppfølging. Meldinga viser utvitydig at forskjellane mellom folk har auka i dette landet frå 1986 til 1997. Meldinga har medverka til at det no er ei brei forståing for at det må setjast inn tiltak for å letta kvardagssituasjonen for mange som har sakka akterut i den velstandsutviklinga dei fleste av oss har fått del i. Meldinga er eit grunnlag for motarbeiding av ein aukande fattigdom i Noreg. Det var Senterpartiet som tok initiativ til å analysera dei auka forskjellane. Under trontaledebatten i 1996 fremja stortingsrepresentant Anne Enger Lahnstein eit forslag om at den dåverande arbeidarpartiregjeringa skulle leggja fram ein slik analyse. Det ville ikkje Arbeidarpartiet. Saman med Høgre og Framstegspartiet avviste dei forslaget. Ei stortingsmelding for å klargjera dei auka forskjellane vart eit sentralt punkt i Voksenåserklæringa. Gjennom fagleg utgreiingsarbeid og ved drøfting med faglege og frivillige organisasjonar og enkeltpersonar vart meldinga utvikla. Seks departement var involverte. Det var stort for meg som sosialminister då eg den 25. juni i fjor kunne leggja fram meldinga på vegner av regjeringa. Det kjendest godt for heile regjeringa å registrera den gode mottakinga meldinga fekk. Arbeidarpartiet har skifta meining etter 1996. Saksordførar Gunhild Øyangen gjekk inn i ein konstruktiv dialog med sentrumspartia. Resultatet av stortingsbehandlinga vil no vera støtte til meldinga sine fem strategiar for utbetring av levekår og til ei lang rekkje konkrete tiltak. Regjeringa får i oppdrag i løpet av våren 2001 å utarbeida ein handlingsplan for oppfølging av utjamningsmeldinga og Stortingets behandling av denne i dag. Eg vil streka under behovet for å setja i verk så mange tiltak som råd så snart som mogleg. Og spesielt til statsministeren: Sentrumsregjeringa har no gjort eit forarbeid. Vi har allereie sett i gang tiltak som ligg i meldinga. No har Arbeidarpartiet alle moglegheiter til å følgja opp. Lat meg nemna nokre eksempel med dei fem hovudstrategiane som utgangspunkt: Ei mjukare arbeidslinje: Budsjettet for i år gir rom for både lønstilskot utover dagens ordningar for å sikra fleire med nedsett arbeidsevne arbeid i sine gode periodar og forsøk med kommunal arbeidsformidling. Begge desse tiltaka bør utvidast i neste års budsjett. Betre bilstønadsordning for funksjonshemma, omstillingsstønad for personar som har hatt langvarig omsorgsarbeid, og forsøk med lågare uføregrad enn 50 pst. bør prioriterast. Ein meir sosial bustadpolitikk: Årets budsjett gav rom for forsøk med ulike modellar for oppfølging av bustadlause. Dette er tiltak som bør utvidast. Regjeringa kan dessutan styrkja Husbanken si rolle som fyrsteheimsbank. Eg nemner spesielt utvikling av eit tilskot som kan stå i husværet ved eit eigarskifte. Betre offentlege tenester: Ei rekkje tiltak er alt i gang på dette området. Når det gjeld handlingsplanen for funksjonshemma med sine 161 tiltak, ber eg Regjeringa vera spesielt merksam på framlegg som gir funksjonshemma høve til utdanning og arbeid. Handlingsplanen for ei styrking av sosialtenestene gir alt resultat. Eg ser fram til at dei varsla statleg rettleiande normene for sosialhjelp vil gi fleire tilsette tid og rom for betre oppfølging av den enkelte. Og då er eg over i eit meir finmaska sosialt tryggingsnett. Forslag om auke i barnetillegget for funksjonshemma foreldre, og dei andre forslaga som ligg der, vil ha stor verdi for dei det gjeld. «Ikke skatteforslag under behandlingen av Utjamningsmeldingen» – denne avisoverskrifta frå førre veke er ei sanning med visse modifikasjonar. Ei meir rettferdig skattlegging er den femte strategien i meldinga. Bakgrunnen finn vi i kapitla 7 og 8. Eg vil minna om at Kristeleg Folkeparti, Senterpartiet og Sosialistisk Venstreparti står saman om eit framlegg om å be Regjeringa leggja fram endringar i skatteopplegget som reduserer forskjellane i skatt på arbeid og kapital. Eg vil òg fokusera på vår merknad i innstillinga der vi spesielt nemner at innretning av skatt på aksjeutbytte òg skal omfatta skatt på mottakars hand. Det er påfallande at Arbeidarpartiet ikkje kunne slutta seg til desse signala, men i staden fann å nytta spalteplass på å bortforklara at skatt er tema. Situasjonen for rusmiddelmisbrukarar er vigd spesiell merksemd både i meldinga og i innstillinga. Eg vil be fleirtalet vurdera på nytt om dei ikkje av omsyn til rusmiddelmisbrukarane kan støtta forslaget frå Kristeleg Folkeparti, Senterpartiet og Sosialistisk Venstreparti om ei stortingsmelding våren 2001. Utjamningsmeldinga inneheld analysar som fortel om ei urovekkjande utvikling. Det er aukande fattigdom i Noreg. Spesielt er det viktig å vera merksam på tiltak som kan gje betre moglegheiter for dei mange barna som i dag fell utanfor.