Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2014-06-16:
Bør vi gjere det forbode å be om hjelp? Det er faktisk det fundamentale spørsmålet vi diskuterer her i dag. Eg merkar meg at representanten frå Høgre seier at det ikkje er det vi diskuterer – vi diskuterer den systematiske tigginga. Men lat meg berre lese kva som står i samandraget i innstillinga, direkte frå proposisjonen, nemleg: «Begrepet tigging(…) må forstås slik at det omfatter situasjoner der noen ber andre om penger som mottakeren skal bruke på seg selv eller sine nærmeste.» (…) Det er ikkje gjort noko skilje mellom stille å sitje der eller aktivt å gjere det. Så det fleirtalet vil innføre no, er lovforbod mot å tigge eller å be om hjelp. Ein brukar ofte omgrepet «aggressiv tigging». Eg har budd i norske storbyar i et par tiår – først og fremst Oslo, men òg ein periode i Bergen – og eg prøvde i dag å tenkje igjennom om eg kan hugse å ha opplevd aggressiv tigging. Intens, kanskje – irriterande, ja, sikkert, men aggressiv tigging? Det å vere aggressiv på norske gater er det faktisk mogleg å regulere, og det er allereie mogleg å ramme det gjennom den eksisterande straffelova vår. Så vert det brukt som argument her at tigging ofte er knytt til kriminalitet, og det er det ingen tvil om. Men kriminalitet har det ved seg at den er kriminell. Den er allereie ramma av straffelova. Det er sjølve definisjonen på kriminalitet, anten det gjeld menneskehandel eller andre kriminelle forhold. Men like liten tvil om at det er koplingar mellom tigging og kriminalitet, er det at det finst eksempel på at det ikkje er koplingar mellom tigging og kriminalitet. Det finst faktisk menneske i verda som rett og slett berre ber andre om hjelp gjennom tigging. Det bør ikkje vere kriminelt. Så eit argument som òg ofte vert brukt, er at folk stør det – og det er det heller ingen tvil om. Men det eg kunne tenkje meg at representantar, særleg frå Høgre, kunne seie to ord om her oppe, er: Vil dei i framtida sjå for seg å byggje rettsstaten og rettsvernet på om det har brei støtte i meiningsmålingar det dei har tenkt å innføre frå Stortinget? Så må eg ta opp eit par argument til som har kome opp i debatten. Representanten Ulf Leirstein seier at ingen norske statsborgarar må tigge i dag. Det er hans påstand – med vekt på «norske» statsborgarar la eg merke til. Eg trur etter å ha følgt debatten i diverse norske byar – lat oss vere ærlege om det og erkjenne det – dreiar mykje av denne debatten seg om ein del utanlandske statsborgarar, i stor grad romfolk. Grunnen til at ein innfører eit nasjonalt forbod er at ein kan unngå dei. Det har meir direkte vorte trekt fram i ein del av dei lokale debattane. Lat meg invitere Framstegspartiet til seinare i debatten å reflektere over følgjande spørsmål frå talarstolen – sidan vi er i 2014: Korleis trur Framstegspartiet det om 200 år vil verte vurdert at ein i 2014 vedtok ei lov i Noreg som kunne oppfattast slik at ho skulle gjere det vanskeleg for romfolk å få tilgjenge til riket? Det kunne vore interessant å sjå om dei har nokre refleksjonar om forholdet er slik, korleis det vil verte oppfatta. Så til to andre ting. Det første er: Noko av det mest absurde her er etter mitt syn tanken om at ein skal ha eit lovforbod mot tigging, men at ein ikkje skal ha eit lovforbod mot å kjøpe sex. Det er fire moglege kombinasjonar av dei to standpunkta. Tre av dei er etter mitt syn mogleg konsistent å grunngje og å meine. Men akkurat den Høgre og Framstegspartiet har, vil eg seie er nesten uforståeleg at ein kan ha. Det er fullt mogleg å forby tigging og fatte dette vedtaket, men å fjerne tigging i verda trur eg ikkje er mogleg å gjere gjennom lovforbod – berre gjennom andre verkemiddel. Eg har reist i mange land, men eg kan ikkje hugse å ha vore i eit utan tigging. Til slutt vil eg ta opp SVs forslag om ulike tiltak som kan vere riktig bruk av EØS-midlane ved tiltak i Noreg, som vi vel å fremje her sidan denne einigheita kom etter at innstillinga til revidert nasjonalbudsjett vart framlagd.