Jon Lilletun (Kristelig Folkeparti), 2001-05-23:
Kristiansand Lufthavn på Kjevik vart opna i 1939, det same året som Fornebu og to år etter at Sola vart opna. Det var altså ei av dei tre fyrste lufthamnene i Noreg, så landsdelen var tidleg ute med å byggje ein moderne og framtidsretta infrastruktur. Staten overtok Kjevik vederlagsfritt i 1946 mot å forplikte seg til følgjande: «Å opprettholde og drive lufthavnen som et av landets sentralanlegg for innen- og utenlands siviltrafikk, og å gi den det utstyr som denne trafikk krever.» Kommunen presiserte den gongen tre punkt: Planar og utbyggingstakt må skje i samsvar med nemnde klausul. Staten står ikkje fritt i vurderinga av korleis lufthamna skal utbyggjast. Minstestandardar tilfredsstiller ikkje den nemnde klausul. Det kan neppe vere tvil om at utbygginga på Kjevik alltid har lege i etterkant av desse føresetnadene. Dette vil ytterlegare forverre seg etter den siste utsetjinga av utbygginga, som no er varsla å kunne kome etter 2007. Situasjonen på Kjevik kan illustrerast med nokre eksempel: Kjevik hadde i år 2000 ca. 880 000 passasjerar, Tromsø hadde ca. 950 000 og Bodø ca. 850 000 passasjerar. Kristiansand har til å avvikle denne trafikken 4 400 m2, mens Tromsø og Bodø, med respektive litt mindre og litt meir trafikk, har 7 900 m2 – altså nesten dobbelt så stort areal til disposisjon. Noko som ytterlegare gjer arealspørsmåla aktuelle, er den internasjonale sida. Der er det òg slik at Kristiansand kjem dårlegare ut. Problemet er at ein her ikkje har fått ei moderne lufthamn, og det hindrar vidare internasjonal utvikling. Passasjertalet for den internasjonale trafikken på Kjevik er ca. 212 000, Bodø og Tromsø som eg tidlegare har vist til, har respektive 13 000 og 15 000 passasjerar. I samband med den internasjonale trafikken har andre lufthamner med svært stor internasjonal trafikk tilrettelagt sitt eige tollkontor. Dette manglar òg på Kjevik. Konsekvensen av dette er atskilleg forverra konkurranseforhold for næringslivet på Sørlandet. I tilknyting til ein flyplass er det naturleg og vanleg med andre servicetilbod, som f.eks. hotelltilbod. Ein privat entreprenør stod ferdig til å byggje ut slike fasilitetar på Kjevik så seint som i fjor, men måtte leggje planane på is på grunn av manglande framdrift i den utbygginga som Luftfartsverket har varsla på Kjevik. Når eg har nemnt desse eksempla og samanlikningane med Bodø og Tromsø, er det slett ikkje av misunning. Det er heller ikkje fordi at dei ikkje burde ha hatt desse utbyggingane. Både Tromsø og Bodø har fått tenlege og gode lufthamner. Det som vert det gale, det er at ei lufthamn av same storleik med større internasjonal trafikk, ikkje har fått dei same moglegheitene som desse lufthamnene. Kvifor er situasjonen ved Kjevik slik? Er det driftsresultatet – er det det at ein har hatt store underskott som har gjort det vanskeleg isolert sett å byggje ut akkurat denne lufthamna? Nei, dei fleste år har Kjevik Lufthavn gått med overskott i sine rekneskap. Dei har nokså konstant gjeve bidrag til totalrekneskapen til Luftfartsverket, og difor kan det ikkje vere den økonomiske sida av drifta som er årsaka til den manglande utbyggingstakta her. Ordføraren i Kristiansand har utfordra departementet og bedt om å få overført anlegget tilbake til Kristiansand dersom ein ikkje tenkjer å følgje opp dei føresetnadene som ein hadde den gongen ein overdrog til staten. Eg vil ikkje påstå at det er ei ønskjeleg løysing. Eg trur det er bra at vi har eit nettverk som Luftfartsverket driv, men samstundes kan ikkje landsdelen sjå på at ein sakkar akterut. Så dersom det ikkje er mogleg å få forsert denne utbygginga, vil eg likevel utfordre statsråden og seie: Vil ei vederlagsfri tilbakeføring kunne vere eit alternativ? For å summere opp har eg dei tre følgjande spørsmåla i tilknyting til interpellasjonen: Vil statsråden ta eit initiativ for å forsere utbyggingsplanane? Vil statsråden vurdere ei eventuell overdraging vederlagsfritt tilbake til Kristiansand kommune? Og som det siste, som det burde vere greitt å følgje opp: Vil statsråden så snart som råd er syte for å leggje til rette for etablering av ein tollstad ved Kristiansand Lufthavn, slik at den konkurransemessig kjem på lik line med dei andre lufthamnene med internasjonal trafikk?