Jon Georg Dale (Fremskrittspartiet), 2018-02-06:
Alle i denne salen har teke til orde for å ta vare på jordressursen for å oppretthalde og auke matproduksjonen. Det er vi alle einige om. Det andre vi er einige om, er at nedbygginga av matjord har vore for stor, og at vi difor må ha eit meir ambisiøst mål enn det som var gjeldande då Arbeidarpartiet, Senterpartiet og SV regjerte. Det tredje vi er einige om, er alle dei tiltaka som ligg i dagens jordvernstrategi, som vart behandla i Stortinget for om lag to år sidan. Det vi er ueinige om, er kor raskt det er fornuftig og mogleg å oppdatere ein strategi som er under utrulling veldig mange stader i forvaltninga. Som vi har varsla i svaret til komiteen, er vi allereie i ferd med å gjennomføre dei fleste av dei 17 forslaga som ligg i strategien. Vi har følgt opp åtte av dei ni oppmodingsvedtaka som Stortinget har fatta i samband med jordvernstrategien, og vi skal fortsetje det arbeidet. Men viss ein er oppteken av jordvern – i substans – er eg usikker på om den mest hensiktsmessige måten å få regjeringas faktiske vurdering av ulike forslag er å leggje opp til ein frist som i praksis gjev oss tre månader på å gjere det. Dei forslaga som ligg i stortingsdokumenta – i dei to representantforslaga – har vi vurdert i det svarbrevet vi har gjeve til komiteen. Andre forslag som vi eventuelt må vurdere, er det umogleg å gje fullgode svar på i løpet av den tidsfristen som Stortinget har sett. Så viss ein er oppteken av substansen i jordvernet og vil ha ei vurdering frå regjeringa og ei utgreiing frå departementet av flest mogleg av desse forslaga, bør Stortinget utsetje fristen til statsbudsjettet for 2019. Viss ein gjer det, vil eg oppmode regjeringspartia til å slutte seg til forslaget om det. Då kan ein få ein fornuftig gjennomgang, ei oppsummering av det vi allereie har gjort, og ei vurdering av ytterlegare forslag. Utan det vil eg ikkje vere i stand til å gje tilstrekkelege svar på det som Stortinget seier at dei ønskjer svar på. Jordvern handlar om lokale prioriteringar. Eg trur ikkje det er fordi Senterparti-ordføraren i Orkdal ikkje er oppteken av jordvern at dei no omdisponerer 110 dekar med dyrka jord til ny kyllingfabrikk. Eg trur det er fordi ein lokalt ser at dette er vanskelege prioriteringar, og at det av og til er andre omsyn som også veg tungt. Miljøpartiet Dei Grøne er ærlege når dei seier at dei vil ta frå kommunane dette ansvaret, men det seier stortingsfleirtalet at dei ikkje vil gjere. Det fordrar at vi har heilt andre prosessar opp mot dei som tek avgjerdene, som i praksis er kommunane, enn det som vi har i dag. Landbruksdepartementet vedtek ikkje i nokon særleg grad om dyrka areal skal verte omdisponert. Det er kommunane som gjer det. Det er arbeidet opp mot kommunane som er det viktige, dersom vi skal klare å nå jordvernmålet innan 2020. Når det gjeld forslaget om beredskapslagring av matkorn, viser eg til dei vurderingane som saksordføraren kom med i sitt innlegg, men vi skal svare på det oppdraget som Stortinget no gjev oss. Eg opplever at Stortinget flyttar seg frå dei posisjonane ein tidlegare har hatt, når ein no seier at beredskapslagring kan handle om korntørking på eigen gard. Det er ei meir fornuftig tilnærming, som vi skal gjere ei vurdering av og melde tilbake om i løpet av 2019. Men det er alltid viktig å hugse kva det er vi beredskapslagrar mot. Viss vi beredskapslagrar mot krig og konflikt, kan ein seie at det å ikkje disponere korn er sentralt, men med to møller i landet kan ein jo lure på kor budde vi er til å handtere ein slik situasjon likevel, også om vi hadde hatt matkorn lagra. Har vi teke vekk risikoen? Det er eg ikkje sikker på. Viss det er snakk om handelsblokade, som ofte er det argumentet som vert brukt, ser det ut som om ein ikkje tek omsyn til at Noreg ikkje er eit land aleine i handelspolitikken. EØS-avtalen, som enkelte parti her er imot, sikrar at Noreg er ein del av den indre marknaden i EU. Den indre marknaden i EU har store eksportbehov når det gjeld matkorn, for normalproduksjonen er langt over eige konsum i den indre marknaden i EU. Så ein skal altså beredskapslagre også det, for ein situasjon som er lite sannsynleg. Det gjer at det krevst betydelege utgreiingar viss ein skal gjere dette, i tillegg til dei utgreiingane vi allereie har hatt, som fastslår at det ikkje er behov for dette.