Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2016-06-13:
Det har heile vegen kome fram nye moment i denne saka. For meg er det komplett uforståeleg dersom eit fleirtal av stortingsrepresentantane verkeleg meiner dei har full kontroll over alle relevante moment i denne saka, og ikkje minst at dei har eit tilstrekkeleg bilete av kva som kan verte konsekvensane av suverenitetsoverføringa til EUs finanstilsyn. Regjeringspartia og Arbeidarpartiet prøver å teikne eit bilete av at ingenting vert endra. Ja, finansmisteren gjekk til og med så langt at ho hevda, her i stortingssalen, at saka om avståing ikkje handlar om avståing av suverenitet. Det manglar ikkje på relevante åtvaringar. Under høyringa om saka peika Erik Reinert, økonomiprofessor og medlem av Finanskriseutvalet, på at EU tidlegare har pressa på for løysingar der skattebetalarane og vanlege spararar skulle betale for gjelda til private banker. Reinert åtvara sterkt mot hastverk i denne saka. Det gjer også LO, som i eit brev til Stortinget understrekar tydinga av nasjonalt tilsyn med finansnæringa og ber om at saka vert utsett. LO slår fast det Senterpartiet har åtvara mot i lang tid, nemleg at det er meir enn tydeleg at Stortinget treng ei grundigare drøfting av dei potensielle konsekvensane av denne saka. Det er mange skjær i sjøen knytt til denne suverenitetsoverføringa. I Klassekampen 24. mai viser Morten Harper til at EU har etablert ein bankunion der Den europeiske sentralbanken er eit felles tilsyn for eurolanda. Bankunionen er utanfor EØS-avtalen. Harper skriv her: «På sikt vil trolig det finanstilsynet som regjeringen vil knytte Norge til i EØS, smelte sammen med bankunionen. Det er i alle fall lite rasjonelt for EU i lengden å operere med flere til dels konkurrerende instanser. Vil vi med forslaget fra regjeringen kunne bli viklet inn en bankunion som både Norge og EU er enig om at er utenfor EØS?» Kombinasjonen av at det er reelt usikkert, men at ein frå ja-sida likevel gir skråsikre garantiar, har me opplevd før. Før Noreg underteikna EØS-avtalen, fekk me nok av garantiar. Norske arbeidsreglar ville ikkje verte påverka. Differensiert arbeidsgjevaravgift var ikkje trua. Konsesjonslovene for vasskrafta var ikkje relevante for EØS. Importmonopolet til Vinmonopolet hadde ikkje noko med EØS å gjere. Reguleringar av utanlandsk eigarskap i finanssektoren i Noreg kunne me fint styre som me ville. 100 pst. av løfta eg no ramsa opp, er brotne. Har nokon stått til ansvar? Nei. EØS-debatten begynte altfor seint. Konsekvensane av avtalen hadde ikkje vunne å kome godt nok fram i lyset. Eg er redd dette vil skje igjen. I mi replikkveksling med representanten Heidi Nordby Lunde fekk eg ikkje svar på om Noreg står fritt til å innføre strengare reguleringar enn det EUs finanstilsyn gjer. I svaret på ein replikk frå Irene Johansen sa finansministeren at Noreg vil stå fritt innanfor rammene av direktivet til å gi strengare regelverk. Med andre ord, stikk i strid med det både saksordføraren og representanten Nordby Lunde sa i sine innlegg, er Noreg altså ikkje fri til å gjere dei vedtaka som til kvar tid vil tene bank- og finansvesenet vårt. Me må rette oss etter EUs finanstilsyn, som berre – som det står i proposisjonen – skal gjere vedtak «i unionens interesse». Etter statsråd Aspaker sine svar på replikkar frå representanten Serigstad Valen og meg sjølv står spørsmålet like ope. Kan Noreg innføre strengare regelverk for finansnæringa enn det EUs finanstilsyn gjer? Sjølvsagt kan me ikkje det. Og stortingsfleirtalet tek på seg eit stort ansvar når ein legg viktige avgjerder til Brussel. Er verkeleg EUs finanspolitikk nokon suksess? Representanten Flåtten viste til at finanskrisa er ein god grunn til å danne felles finanstilsyn – mogleg det, innanfor EU og eurolanda sine grenser, med tilslutta land. Seinast i fjor sa finansministeren at ein skulle finne ei løysing utan å gi frå seg suverenitet. Difor var det eit sjokk å få denne løysinga på bordet, og det er feil å seie at me visste om dette i lang tid. Ja, me visste om saka, me jobba med saka for å finne ei løysing utan å gi frå oss suverenitet, men i ei raud-grøn regjering hadde ikkje dette vorte vedtaket – ikkje med Senterpartiet i den regjeringa, i alle fall. Representanten Flåtten sa òg at Noreg er eit lite land i verda. Ja, men me er svært mykje meir vellukka i vår økonomiske politikk og finanspolitikk enn det EU har vist seg å vere.