May Britt Vihovde (Venstre), 2005-05-19:
Eg har nokre kommentarar til denne saka, som er ei veldig viktig sak for Venstre. For Venstre er føre var-prinsippet eit at dei viktigaste prinsippa i miljøpolitikken. Sjøsikkerheit og oljevernberedskap handlar i høgste grad om å vera i forkant. Føre var-prinsippet må vera styrande for korleis vi styrer og planlegg beredskapen vår. Den beste måten å hindra ulykker på, er sjølvsagt at det blir lagt til rette for at ulykker ikkje skjer. Ein har dei seinare åra investert store beløp i vidareutvikling av trafikksentralar samt utbygging av moderne teknologi, som Automatisk identifikasjonssystem. I tillegg er seglingsleiene flytta til ein fornuftig avstand frå land. Men vi kan aldri sikra oss 100 pst. mot ulykker. Eg har på vegner av Venstre frå denne talarstolen ved fleire høve peikt på at det er mange departement som har ansvaret for ulike delar av tryggleiken og beredskapen til sjøs. Under ein debatt i førre periode, trur eg, diskuterte vi om det var sju eller ni departement som på ein eller annan måte var involverte i beredskapen. Eg er derfor glad for at Regjeringa har sett ned ei interdepartemental arbeidsgruppe som skal føreta ein gjennomgang av ansvaret for desse forvaltningsoppgåvene. Ein god beredskap krev klare svar på kven som har ansvaret for kva når ei ulykke har skjedd. Ein god beredskap krev også eit godt samarbeid mellom dei ulike instansane, som har ein jobb å gjere, enten det er å sikra at ei ulykke ikkje skjer, eller ansvarsforholdet når ulykka først har skjedd. Beredskapen vår, enten det er på land eller til sjøs, har alltid vore bygd på at private også stiller opp. Staten har ansvar, kommunane har ansvar, og private har ansvar for å stilla opp og vera i forkant. Når ein kjem frå Hordaland, er det klart at ein er mest oppteken av beredskapen her, men situasjonen i mitt fylke er sikkert ikkje unik. Hordaland har Kollsnes og Mongstad. På begge plassane har ein private beredskapsorganisasjonar med klart ansvar. Men ansvaret er i hovudsak knytt til sjølve nærområdet til anlegga. Operatørane ønskjer sjølvsagt at ulykker ikkje skal skje, og har materiell og beredskap av svært høg standard. Skal det offentlege ha eit nært samarbeid med private for å utnytta materiell og kompetanse, krev dette eit nært samarbeid der ein kan bruka kvarandres styrke og kompetanse. Då må utstyret dimensjonerast slik at det «passar» saman. Det har vore denne usikkerheita – om ein bruker kvarandres kompetanse – som har gjort at det har vore stor uro i Hordaland når det gjeld nedlegging av eit depot på Fedje. Vi kan ikkje ha ein beredskap der vi baserer oss på private aktørar, som har eit avgrensa ansvar. Når Regjeringa no skal leggja fram ei eiga sak om å gjenoppretta Fedje som eit eige hovuddepot, vonar eg at ein kan få eit godt samarbeid mellom offentleg og privat beredskap, der ein kan utnytta kvarandres styrke. Alle må kjenna seg trygge på kven som har ansvar. Eg kjem frå ein kommune som har opplevd å få kysten tilgrisa av oljesøl. Dette er over ti år sidan. Oppryddingsarbeidet tok mange månader. Eg håper inderleg at det utstyret ein bruker i dag, er mykje meir moderne og mykje meir effektivt enn det ein brukte då. Forsking og utvikling for å sikra det beste utstyret må derfor prioriterast høgt. Vi har i dette landet ein maritim tradisjon som har gitt oss svært gode kompetansemiljø når det gjeld utvikling av navigasjonsutstyr for å sikra trygg transport, og når det gjeld beredskapsutstyr. Men vi ser at det har vore større ulykker òg langs kysten vår, og vi ser at det oppsamlingsutstyret som ein bruker, kanskje ikkje er av beste kvalitet. Då har eg lyst til å utfordra statsråden til å gå inn og sjå på kva som finst av utstyr. Kjøper staten inn det beste utstyret? Og korleis kan ein få avtalar med private aktørar for å bruka det beste og mest mogleg effektive utstyret som finst? Eg har stilt eit spørjetimespørsmål til statsråden, om nødhamner og strandsetjingsplassar, og det at kommunar er involverte i plasseringa av desse. Eg ser at Sosialistisk Venstreparti har ein merknad om dette. Statsråden lovde meg i spørjetimen at dette skulle han sjølvsagt sjå på. Eg føler meg trygg på at det er ein prosess som vil utvikla seg. Til slutt: Vi støttar sjølvsagt alle merknadene der Høgre og Kristeleg Folkeparti er med.