Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2014-12-09:
Kva slags år var 2014, og kva slags år vert 2015? Viss eg skulle peike på tre ting, så er det i alle fall for det første at 2014 var det året etter den andre verdskrigen då vi hadde flest flyktningar og internt fordrivne i verda. Eg vil tru at det er fleire enn i levetida til nokon i salen her. Det fortset det nok dessverre å vere i 2015. For det andre vert 2015 det året vi forhåpentlegvis skal inngå to veldig viktige globale einigheiter: ein ny klimaavtale i Paris og nye «Sustainable Development Goals», mål for utvikling som skal erstatte dei såkalla MDG-ane, «Millennium Development Goals», som vi har hatt. For det tredje vart 2014 året som på nytt endra forholdet mellom Russland og den vestlege delen av Europa, og ein kan frykte at 2015 kan verte året med ein ny kald krig, eller det kan verte det året vi omsider finn ut at vi må finne sikkerheita vår saman i Europa. På nrk.no i går kveld kunne ein lese at «FN er pengelens – ber om rekordstort milliardbeløp». Sjølv om det kanskje var ei lett overdriving, så er det absolutt ei sanning i at behovet for bidrag til humanitær hjelp i åra som kjem, kjem til å vere enormt høgt. Det kjem til å vere store appellar frå FN der det er enormt vanskeleg å fylle dei opp, den største knytt til Syria, men òg til ei rekkje andre land, f.eks. Den sentralafrikanske republikken, eit land mange i den vestlege verda ikkje veit kvar finst på kartet, men med enorme humanitære behov. FN manglar pengane. På dette feltet veit vi at pengane kjem fram. Systema finst. Det er rett og slett berre å setje dei ut i livet, så reddar ein liv. I debatten om å ta imot flyktningar, som òg vil vere eit viktig område der Noreg kunne bidra meir, peikar mange på at nærområda må vere meir effektive. Men i Syria er nærområda i ferd med å verte fulle. Det er tre millionar flyktningar rundt. Eg merkar meg no at ei rekkje norske organisasjonar har retta ein appell til Noreg og andre om å ta leiinga og ta imot nokre fleire av dei flyktningane som aller mest treng hjelp, og som vert hjelpte for dårleg i nærområda. Det er på bakgrunn av dette at SV har føreslått at vi skal gje ein ekstraordinær milliard til humanitær hjelp i det året i nyare historie då det er mest behov for det i verda. Det ville teke seg pent ut og vore eit enormt viktig bidrag frå Noreg si side. Så saknar eg òg at regjeringa tek leiinga på viktige område der vi i løpet av det neste året skal avgjere korleis vi utviklar verda saman. Dei skal ha honnør for satsinga på utdanning, men vi er ikkje i nærleiken av den satsinga på klima som kan bringe Lima, og seinare Paris, framover. Eg har sett kva å ta leiinga betyr for klimaområdet. Då vi i si tid lanserte regnskogløftet, som hadde brei støtte i Stortinget, var det eit løfte om 3 mrd. kr i året innan kort tid og ein heilt ny internasjonal dagsorden – eit tema vart løfta. Det som no er lovd til Det grøne klimafondet, er ikkje i nærleiken av det. Eg saknar at Noreg igjen forsøkjer å dra med seg andre rike land gjennom eit massivt økonomisk løft. Det kjem til å vere ein av dei tinga som kan endre dynamikken fram mot Paris 2015. Når det gjeld dei nye utviklings- og berekraftmåla, er det veldig bra at vi tek ansvar for utdanning, men Noreg kunne òg bringe inn breiare og større perspektiv. Regjeringa har valt å tone ned fordeling, som var ei av den førre regjeringa sine hovudsatsingar inn mot dei nye måla. Intern fordeling i fattige land er ein enormt viktig faktor for å forstå kvifor fattigdomen mange stader er så stor, og det er viktig å gjere noko med han. Likestilling må tonast mykje kraftigare opp frå Noreg si side. Det er svært få land som kjem til å ta opp kontroversielle kvinnespørsmål og likestilling og ta leiinga for at det skal verte viktig i dei nye utviklingsmåla i endå større grad enn det var i dei førre. Til slutt: Det er nødvendig å fordøme Russland for brot på folkeretten i Ukraina, og det er grunn til å frykte at Russland no innleier ein naboskapspolitikk der dei sørgjer for å destabilisere land rundt seg, som Georgia, Moldova og Ukraina, for å fremje interessene sine. Men det er òg nødvendig å finne sikkerheita vår saman, ha dialog med Russland og forstå korleis vi kan sørgje for at vi ikkje etablerer ein ny kald krig, men derimot ein sikkerheitsorden som gjer det mogleg å halde Europa saman og unngå ein farlegare situasjon framover.