Tor Bremer (Arbeiderpartiet), 2013-03-21:
Me er i dag inviterte av representanten Henning Warloe til å diskutera kvalitet og ambisjonar for høgare utdanning. Det er nok ein invitasjon alle parti naturlegvis med glede takkar ja til, for dette er ein kontinuerleg debatt og eit kontinuerleg arbeid – ikkje fordi strategiane er for dårlege, fordi ambisjonane her i salen, i regjeringa eller på institusjonsnivå er for låge. Nei, det er fordi prioriterte mål, også på dette området, naturleg nok kan endra seg. Arbeidarpartiet og arbeidarrørsla har alltid vore opptekne av å løfta all utdanning. Kampen for tilgang til kunnskap og utdanning har gått parallelt med kampen for sosiale gode. Alle våre reformer innanfor utdanningspolitikken – og dei har vore mange – har hatt som mål å gjera tilgangen til kunnskap og utdanning reell for alle i samfunnet, ikkje berre for eliten. Me har ytterlegare hatt som mål at utdanninga skal vera relevant for samfunnet, og ikkje minst: Me skal løfta kvaliteten. Dette har vore dei tre raude trådane som har gått igjen i dei fleste reformene i all utdanning, alt frå barnehagenivå til høgare utdanning. Eitt av fagrørsla sine tidlege krav – som ein kan spora heilt tilbake til 1850-talet – fokuserte sterkt på at born frå allmugen skulle ha ein fri rett til høgare utdanning. Dei fleste partia er no inne i ein politisk kreativ periode. Det er tid for programskriving. Det er kort og godt ei flott tid. Difor vil eg meir enn gjerne røpa – og dela – med forsamlinga kva me i Arbeidarpartiet tenkjer om kvalitet i høgare utdanning i framtida. Det er nok ei breiare tilnærming enn berre kva rangering våre universitet får i diverse internasjonale rangeringar. Eg har lyst til å understreka at det er rett – som interpellanten poengterer – at norske universitet gjer det dårlegare enn våre nordiske vener i desse rangeringane. Det indikerer nok at kvaliteten ikkje er heilt på topp. Eg skal ikkje ta ein disputt med representanten Warloe om dette er fakta, sjølv om han openbert hadde håpa på det. På same måten som indikatorar i internasjonale rangeringar skal våre institusjonar byggja på forsking, utdanning og formidling. I tillegg har våre universitet og høgskular eit ytterlegare og tydelegare samfunnsmandat. For eksempel skal høgskulane etterkoma det regionale behovet i arbeidslivet for arbeidskraft med rett kunnskap. Dette handlar også om ei form for kvalitet i utdanninga. Det blir naturleg nok ikkje automatisk fanga opp i internasjonale rangeringar. I Arbeidarpartiet er vårt perspektiv at norske utdanningar skal liggja i verdsklasse, for Noreg skal i framtida konkurrera med omverda basert på kunnskap og forsking. Me må ha som mål at våre universitet og høgskular skal ha ei verdsleiande utdanning innanfor prioriterte område. Difor vil me i Arbeidarpartiet og regjeringa ha ei betre arbeidsdeling og meir samarbeid innan høgare utdanning. For å oppnå dette meiner me at det i programarbeidet må gjennomførast ei nasjonal kunnskaps- og strukturreform for å sikra nettopp desse måla. Men me må òg i tillegg gjennomgå finansieringsmodellen for sektoren, med særleg vekt på å vurdera korleis me kan auka studentgjennomstrøyminga, studiekvaliteten og korleis me sikrar ein likeverdig kvalitet i utdanninga i heile landet. Når det er sagt, vil eg naturlegvis også visa til at ikkje alt krut nødvendigvis trengst å bli funne opp på nytt. Regjeringa har naturlegvis både høge ambisjonar, gode strategiar og velfungerande tiltak for å auka kvaliteten i høgare utdanning. Dette dreier seg om alt frå sider ved dagens finansieringssystem, som openbert fungerer godt, til den nye forskingsmeldinga, som nettopp inviterer Stortinget til nye grep. Men den debatten må naturlegvis avvegast mot den nye målstrukturen, der me har gitt institusjonane større rom og ansvar for sjølv å definera sin kvalitet og sin plass i systemet.