Geir Pollestad (Senterpartiet), 2021-04-27:
Eg lurde på om eg høyrde rett då statsråden sa at han hadde kasta eit blikk på Arbeidarpartiet sitt program og ikkje funne noko han var ueinig i. Og ettersom eg høyrde, avgrensa han seg ikkje til havbrukskapitlet, men det gjaldt programmet generelt. Då kan ein jo gjera to ting. Ein kan vurdera om ein er i rett parti, eller ein kan gleda seg endå meir til å lesa Senterpartiet sitt program, for det kjem til å skapa stor, stor begeistring hos fiskeriministeren. Og sjølv om dette er ein debatt i Stortinget, og sjølv om dette er ein interpellasjonsdebatt utan eit vedtak, trur eg ein skal vera forsiktig med å betrakta det som eit innspelsmøte til ein strategi og ein strategiprosess som skjer i regjeringa. Eg meiner det er uheldig at ein går i ei retning der ein prøver å lata dei politiske prosessane knytte til havbruksnæringa gå utanfor stortingssalen. Det er rett og slett fordi havbruksnæringa er ei viktig næring, men det er òg ei omstridd næring. Det er ei næring det er mykje diskusjon rundt, og eg trur det er så viktig å lata dei diskusjonane kome opp i denne salen, få vedtaka, få fleirtal på plass og på den bakgrunn gje næringa stabile og føreseielege rammevilkår. Når ein køyrer ein strategiprosess lukka i regjering, sjølv om ein har innspelsmøte o.a., vil det lett kunna reisast kritikk mot prosessane som har vore, så eg håpar at mest mogleg av politikken knytt til havbruk kan forankrast i Stortinget. Det er slik for havbruk at det er ikkje den som heiar mest ukritisk på næringa, som er næringas beste ven. Eg trur næringas beste ven er den som har ei positiv grunnholdning til næringa, som ønskjer ei vidareutvikling og vekst i næringa, men som samtidig evnar å stilla krav til næringa. For det er utfordringar i næringa, og dei avvegingane må Stortinget gjera. Ein av dei tinga som uroar Senterpartiet, er den framtidige utviklinga i strukturen i oppdrettsnæringa. Kan me stå i fare for på ulike måtar å bidra til ei utvikling som gjer at me står att med nokre få aktørar innanfor havbruksnæringa? Kapitalbehovet for å skapa vekst kan tyda på det. Ordninga med utviklingskonsesjonar har nok kanskje vore god for dei større selskapa, og alt av reguleringar og krav vil, forholdsvis, utgjera større belastningar for dei mindre aktørane enn for dei store aktørane. Det er Senterpartiet si sterkaste oppfordring at ein ved all regelverksutforming knytt til havbruksnæringa tek omsyn til kva dette vil bety for strukturen i næringa. Så har me hatt nokre rundar i Stortinget som har vore unødvendige, og som har skapt unødvendig uro i næringa. Runden med grunnrenteskatt på havbruk enda med ingenting. Ein unødvendig prosess skapte uro. At ein finansminister frå Framstegspartiet sette i gang denne prosessen, og at ikkje eit borgarleg fleirtal på Stortinget stoppa den prosessen, er for meg eit under. Men ein er trass i alt glad for at resultatet vart som det vart. Så har det skjedd ein ting som eg og Senterpartiet meiner har fått altfor liten merksemd. Det er bra at me har fått på plass eit havbruksfond, det er bra at ein har fått på plass at kommunane skal få ei årleg inntekt ved å ha havbruk. Men undervegs her skjedde det eg vil kalla eit ran av 2 mrd. kr, fordi auksjonane gav 2 mrd. kr meir enn det som var føresett då Stortinget hadde diskusjonen om fordeling mellom stat og kommune for åra 2020 og 2021. Dei to milliardane hamna rett i statskassen utan at kommunane fekk så mykje som eit øre av dei. Det er ein urett som eg meiner at regjeringa burde ha retta opp i for å greia det som er ei av dei viktigaste utfordringane for havbruksnæringa, nemleg å ha kystkommunane med på laget, kystkommunar som legg til rette, kystkommunar som stiller krav, men kystkommunar som stiller krav med ei positiv grunnholdning. Det er det oppdrettsnæringa treng. Dei treng ikkje ukritisk klapping, dei treng begeistra supporterar som stiller krav.