Tor Bremer (Arbeiderpartiet), 2012-03-22:
Arbeidarpartiet deler interpellanten si omsorg for dei humanistiske faga. Det er riktig: Desse faga har ei nøkkelrolle i samfunnsutviklinga og i demokratiforståinga vår. Men når det er sagt, vil eg understreka at me i dag har eit rimeleg godt fagtilbod på dette området, og det må me naturlegvis hegna godt om. Spørsmålet er om dei humanistiske faga ved våre høgare utdanningsinstitusjonar ligg på sotteseng. Nei, det er ingenting som tyder på det. Tala sin tale viser at stoda ikkje på noko område er alarmerande dårleg. Eg registrerer at interpellanten underbyggjer påstanden sin om at dei humanistiske faga er under sterkt press, med dette sitatet: «Ved en rekke institusjoner er tilbudet bygget gradvis ned i fag der studenttilstrømningen er lav, og antallet vitenskapelige årsverk ved de humanistiske fakultetene er redusert de senere år.» Ja, eg heldt på å seia at det skulle berre mangla. At institusjonane sjølve får prioritera og, i neste omgang, nedprioritera område, er ein vilja politikk. Ikkje konsekvent byggja ned dei humanistiske faga, men me ønskjer nettopp at institusjonane sjølve skal ha ein tydeleg strategi for å definera kva dei vil prioritera, og kva dei ikkje vil prioritera. Det betyr ikkje at me vil abdisera og gje frå oss ein nasjonal politikk på dette området. Vår oppgåve er å følgja med på dei store utviklingslinjene. Går utviklinga den riktige og ønskte vegen, eller gjer ho det ikkje? Om ein eller annan institusjon tek ei avgjersle som skaper debatt og uro lokalt, ja så kan ikkje myndigheitene av den grunn gripa inn og overprøva vedtaket. Det vil i så fall vera å undergrava institusjonane sitt ansvarsmynde og slik sett vera uklok politikk. I denne samanhengen vil eg faktisk gje ros til institusjonane. Det skjer mykje god utvikling og innovasjon i den akademiske verda. Nye fag og nye studieprogram blir utvikla på tvers av tradisjonelle faggrenser. Denne kreativiteten og nytenkinga er nettopp eit resultat av at institusjonane nyttar den autonomien som er lagd til dei på dette området. Sektoren skal altså i all hovudsak styrast på institusjonsnivå og ikkje ned på isolerte fagområde – og i alle fall ikkje sidan studenttala dei siste fem åra på det aktuelle området viser eit relativt stabilt nivå med ein liten vekst i perioden, frå 2 280 til 2 335 ferdige kandidatar med historisk-filosofiske fag. Med utgangspunkt i studenttala er det altså ingen grunn til å overstyra institusjonane. Kan det så vera at det er ein elendig forskingssituasjon som er grunnlaget for at humaniora tilsynelatande er under sterkt press? Nei, igjen er det ikkje grunnlag for å seia at det er eit fagområde som er under sterkt press. Humaniora har også fått sin del av den store veksten i FoU-investeringane på 2000-talet. Den eksternt finansierte forskinga i humaniora auka sin del frå 20 til 25 pst. gjennom 2000-talet. Det viser at humanistisk forsking er relevant også for eksterne finansieringskjelder. Men når det er sagt, vil eg peika på at me er kjende med den uroa som mange i sektoren føler, nemleg at humaniora skal bli den relative taparen ved dagens finansieringssystem og ved ei for stor grad av ekstern finansiering av forskinga. Så langt er det altså ikkje mogleg å registrera at det har funne stad, men utviklinga bør altså følgjast nøye. Dette forholdet blir for så vidt godt underbygt når me ser på tala for resultata av forskinga målt i vitskapelege publikasjonar frå dei humanistiske fakulteta ved våre største universitet. Her har det vore ein stabil og tydeleg vekst nasjonalt sett, sjølv om det kan variera frå institusjon til institusjon. Så vil eg til slutt understreka at Arbeidarpartiet er svært komfortabel med at statsråden understrekar regjeringa sitt mål om robuste fagmiljø på alle område og betre kvalitet på utdanninga og forskinga ved institusjonane i den høgare utdanninga.