Heidi Grande Røys (Sosialistisk Venstreparti), 2007-11-08:
No sa Anna Ljunggren for så vidt det som er Regjeringa og regjeringspartia si grunngiving for det vi har fremja av forslag til tilleggsløyvingar, og kvifor ein ikkje har slutta seg til merknaden frå opposisjonspartia. Men eg har vel òg behov for ein kommentar til det. Vi er sjølvsagt fornøgde med at vi har fått auka kostnadsramma for IFI. Det er eit viktig prosjekt, og det er viktig at vi får fullført det. Vi har gjort nøye vurderingar av konsekvensane av ikkje å be om ei tilleggsløyving. Det ville ha medført betydeleg auka kostnader om vi no hadde fått stopp i det arbeidet. Men det er klårt at om ein skulle ha lagt seg på eit absolutt prinsipp om at ein berre kunne be om tilleggsløyvingar kvar gong ein fekk ei kostnadsoverskriding eller eit kostnadsproblem knytt til eit prosjekt som er på gang, ville det jo hatt vesentleg verknad i forhold til ekspansiviteten i budsjettet. Det er noko som spesielt Høgre har vore oppteke av, og finanspolitisk talsmann Jan Tore Sanner sa seinast då budsjettet vart lagt fram i år, at finansministeren ikkje kunne vri seg unna at ho legg fram eit ekspansivt budsjett som ikkje vil bidra til å dempe presset på rente- og kronekursen. Om ein skulle leggje seg på ei absolutt tolking av den komitemerknaden som òg Høgre er med på her, ville jo det medføre ytterlegare ekspansivitet i budsjettet for 2008. Det kan ikkje vi gå med på. Det vi vil gjere, er jo det som vi må gjere, og som eg har gjort greie for òg i budsjettproposisjonen frå mitt departement: «Marknaden er prega av sterkt aukande priser som følgje av høg aktivitet i byggebransjen. Dette gjev Statsbygg store utfordringar i gjennomføringa av byggeprosjekta, ikkje minst fordi kostnadsrammene i prosjekta vert fastsette lenge før arbeida vert kontraherte. Det vert difor lagt stor vekt på risikostyring i alle fasar av prosjektgjennomføringa.» Korleis driv vi den prosjektstyringa? Jo, vi har no fått prognosar som viser at den oppheta marknaden vil fortsetje inn i 2008, sjølv om vi vil sjå ei viss utflating. Departementet legg ikkje opp til ein endra strategi når det gjeld statlege byggjesaker, men vektlegg at Statsbygg i gjennomføringa av byggjeprosjekt skal ha særleg fokus på entreprise- og kontraktsstrategi, god prosjektstyring, riktig dimensjonert leiing på byggjeplassen og ei aktiv tilnærming til kostnadsreduserande tiltak. Statsbygg følgjer marknaden nøye og gjer marknadsanalysar i førebuinga av det enkelte prosjekt for å få grunnlag for å velje entrepriseinndeling i byggjeprosjekta. Det vert arbeidd vidare med ein aktiv og tilpassa kontraktsstrategi. Vårt mål er no å oppnå større konkurranse når det gjeld dei kontraktane vi har ute. Vi ser at det nokre plassar berre har vorte ein eller to tilbydarar, og då får vi ikkje den konkurransen som er med på å dra ned prisane. Det vi har gjort i det siste, er faktisk å dele opp entreprisar som vi hadde tenkt skulle vere større. Vi ser at når vi deler opp entreprisane, klarar vi å få fleire tilbydarar, og det er viktig. Det er sjølvsagt arbeidskrevjande for Statsbygg og for oss som byggherre, men erfaringane viser altså at vi då får ned prisane ved at fleire mindre entreprenørselskap kan delta i konkurransen. Det er sjølvsagt også bra for næringslivet, og det er òg eit mål i seg sjølv at vi får fleire med. Statsbygg har utarbeidd ein prosjektmodell med klåre rutinar og kontrollpunkt i styring av prosjekta, med krav om månadsrapportering som omfattar både kostnadsstyring og framdriftsstyring. I byggjeprosjekta skal og må Statsbygg ha ei aktiv tilnærming til kostnadsreduserande tiltak, t.d. kuttlister. Sjølv om dei som skal inn i bygga sjølvsagt ikkje likar det, er vi heilt nøydde til å ta den runden, for skulle vi automatisk leggje på, ville vi snakke om mangfaldige hundre millionar kroner på mange av desse store prosjekta som vi har, og i sum på dei store prosjekta snakkar vi om milliardar. Der kan vi ikkje berre automatisk godta ein kostnadsauke. Vi må gå inn og sjå om det ikkje òg er lurt å kutte. I dialog med brukaren og oppdragsgivaren vert det både før byggjestart og undervegs i prosjektet arbeidd med å tilpasse prosjektet til dei økonomiske rammene. Ein opplever ofte at brukaren òg er med på å ta ansvar for at ein får eit prosjekt som ein kan leve med, men som har ein mindre kostnadsauke enn det ein kunne frykte dersom det berre skulle vere automatikk i å utvide kostnadsrammene når ein får ein sprekk i denne fasen.