Liv Signe Navarsete (Senterpartiet), 2006-05-03:
Skal me lukkast i å skape ei utvikling som møter både dagens og morgondagens behov i transportsektoren, må me – slik dagens regjering gjer – satse på fleire frontar. I Soria Moria-erklæringa er det nedfelt ambisiøse målsetjingar på miljøområdet, både det som gjeld transportsektoren, og det som gjeld andre sektorar. Me må sjølvsagt sjå alle område i samanheng. Overgang til miljøvenlege drivstoff, miljøvenlege køyretøy, satsing på kollektivtrafikk der det er grunnlag for å satse, og ei auka satsing på veg i dei delane av landet der kollektivtrafikk ikkje kan verte eit fullgodt alternativ, er strategiar for Regjeringa på miljøområdet. Regjeringa er no i gang med å utarbeide sektorvise klimahandlingsplanar. Hovudføremålet med dei sektorvise klimahandlingsplanane er å identifisere dei kostnadseffektive utsleppsreduksjonane på den einskilde sektoren som med dagens verkemiddelbruk ikkje vert gjennomførte. Regjeringa kjem tilbake til Stortinget med forslag til sektorvise klimahandlingsplanar våren 2007. Det er ingen tvil om at det på miljøområdet er klimaet som er den store utfordringa. Det er rett, som representanten Sahl sa, at transportsektoren her er ein bidragsytar, saman med andre som må ta sin del av ansvaret med å få redusert klimautsleppa. Det er Regjeringa i gang med. I budsjettforslaget frå Bondevik II-regjeringa låg det inne ei auka satsing på kollektivtransport. Regjeringa auka satsinga på kollektivtrafikken ytterlegare i forhold til Bondevik II-regjeringas forslag gjennom 220 mill. kr i auka løyvingar til jernbana og til riksvegferjene. I tillegg gjer kraftig auke i løyvingane til kommunesektoren det mogleg med auka satsing på lokal kollektivtransport i kommunane og fylkeskommunane. Satsinga syner no resultat, m.a. i Oslo, der kollektivtrafikken er auka med 11 pst. dei tre fyrste månadene i år samanlikna med same periode i 2005. Det er òg ei positiv utvikling for jernbana. Godstransporten auka kraftig, og har marknadsdelar på mellom 50 og 80 pst. på dei tyngste strekningane. Det er svært positivt og i tråd med Regjeringas målsetjingar. Det har òg vore auke i persontransporten med tog. Noreg er eit av dei få landa i verda som har CO2-avgift for luftfart, og i budsjettet for 2006 vart satsen dobla. Annan transport har òg CO2-avgift, og bensin har den høgaste satsen. Dette er eit effektivt verkemiddel for å redusere klimagassutsleppa. Regjeringa tek sikte på å leggje fram forslag til omlegging av bilavgiftene i meir miljøvenleg retning i budsjettet for 2007, og er i gang med arbeidet. Det vert m.a. vurdert å innføre ein CO2-komponent i eingongsavgifta. Samferdselsdepartementet har dei seinare åra auka satsinga monaleg når det gjeld stønad til utvikling av alternative drivstoff og miljøvenleg teknologi. Over Samferdselsdepartementets budsjett for 2006 er det løyvt 22,3 mill. kr til stønad for prosjekt knytte til utvikling og bruk av alternative drivstoff og miljøvenleg teknologi i transportsektoren. Totalt vart det i 2005 gjeve tilsegn om 48,6 mill. kr over tre år. Ein stor del av dette går til prosjektet HyNor. Fordelt på tre ulike delprosjekt vert den totale løyvinga på om lag 30 mill. kr, dvs. at fyrste del av hydrogenvegen mellom Oslo og Stavanger kan etablerast, og dei fyrste hydrogenbilane kan rulle på vegane i 2006. Det er vel ikkje noka hemmelegheit for dei som følgjer med i media, at finansministeren har varsla eit avgiftsfritak for hydrogen. Det vil gjere det meir attraktivt å satse på hydrogenbilar, på ein framtidsretta og miljøvenleg bilpark, som igjen vil bidra til å redusere klimautsleppa. Men òg fleire andre interessante prosjekt har fått støtte, m.a. prosjekt som vil kunne stimulere til utvikling av lønsam produksjon og bruk av biodrivstoff i Noreg samt demonstrasjon av brenselcelleteknologi i sjøfarten, der det er eit stort potensial i å redusere utsleppa gjennom forbetra teknologi. For denne Regjeringa er samferdsel ein viktig bit av det å byggje landet, men det skal me gjere både med tanke på generasjonen i dag og generasjonar i framtida. Difor aukar me satsinga på miljøvenleg teknologi, me gjennomfører utskifting av riksvegferjer med nye gassferjer, me støttar utvikling av hydrogen som energiberar i transportsektoren, og me arbeider aktivt for å utvikle og auke bruken av miljøvenlege køyretøy. Me kjem òg til å innføre verkemiddel som skal gjere det lønsamt å velje lavutsleppsbilar. Det kan verte vurdert tilgang til kollektivfeltet, som representanten Sahl nemnde, men eg vil åtvare mot den vinklinga som Sahl har. Om me opnar kollektivfeltet for personbilar med meir enn tre passasjerar, kan det føre til at det som kollektivfeltet er laga for – nemleg kollektivtrafikken – får problem med regulariteten, og det vil vere noko av det dummaste me kan gjere. Om det er noko me ynskjer, er det at bussar og kollektivtrafikk elles skal vere i rute, så passasjerane kan stole på at dei kjem fram til jobb og anna i rett tid. Akkurat dette er denne statsråden kanskje noko skeptisk til. Me satsar på at fleire skal gå og sykle til jobben, i tråd med Soria Moria-erklæringa. Me jobbar i lag med Oslo kommune for å få ei større satsing på gang- og sykkelvegar i Oslo, som kanskje er den største utfordringa. Det som no står igjen, er både kostbart og vanskeleg å byggje ut. Eg kjem i nærmaste framtid til å ha eit møte med Oslo kommune om akkurat det, der òg statsministeren vil delta, for dette er eit område me er svært opptekne av. Me ynskjer òg å få i gang igjen sykkelnettverket mellom dei større byane i landet, for å sjå korleis ein kan samarbeide, lære av kvarandre og stimulere kvarandre til å byggje gang- og sykkelvegar. Det er ikkje berre i byane det er aktuelt. Eg kan nemne Lesja kommune, som eg av og til dreg fram, der ein ved dugnadsarbeid – gratis grunn frå grunneigarar, kommune, fylkeskommune og stat – i lag byggjer gang- og sykkelveg gjennom heile kommunen. Der er E6, som er ein sterkt trafikkert veg, einaste vegen tvers gjennom ein langstrakt kommune. Denne Regjeringa arbeider på mange felt for å sikre at me intensiverer satsinga på transportsektoren i dag. Det hastar, for det har vore eit forsømt felt. Samferdsel har tapt på statsbudsjettet i mange år. Det hastar med at folk i dette landet får ei betre satsing på samferdsle, men me gjer det heile vegen med eit mål for auge, nemleg at våre barn, barnebarn og etterkommarar skal ta over eit samfunn som både er godt utbygt infrastrukturmessig og har eit miljø som er berekraftig for framtida.