Lodve Solholm (Fremskrittspartiet), 2000-12-05:
Eg må seie at det er litt patetisk å høyre på replikkordskiftet mellom budsjettkameratane der dei skuldar på kvarandre for at det står så dårleg til med kommunane. Det er nokre av oss som har prøvd å fortelje at dette budsjettalternativet ikkje er noko særleg, verken for kommunar, for privat næringsliv eller for Noreg. For her i Noreg gjer ein det stikk motsette av kva ein gjer i dei aller fleste landa vi kan samanlikne oss med, når det gjeld å auke skattar og byrder og avgifter for folk flest. Det hindrar skapartrong, det hindrar vekst, det hindrar initiativ osv. Derfor var det heller ikkje så oppsiktsvekkjande at dagens jubilant – eg må få lov å stille meg i rekkja av gratulantar til komiteleiaren – ikkje svarte på spørsmålet i replikken frå Torbjørn Andersen. Framstegspartiets kommuneopplegg vil gi auka handlefridom for kommunane. Det vil også gi ein totalt betre økonomisk politikk, som vil auke sysselsettinga, og som vil auke verdiskapinga – dette fordi ein vil få ein dynamisk effekt av å gi skatte- og avgiftsreduksjonar. Ein vil senke prisane og på den måten skape behov for nye arbeidsplassar, skape moglegheiter for vekst i næringslivet. Vårt opplegg med at verksemdene får høve til å avsette pengar i fond er også ei vesentleg endring som kanskje burde vere til ettertanke for ein del andre parti. Men dei aller fleste andre partia ønskjer å ha næringsfond, der ein blodsyg bedriftene og verksemdene ute i distriktet for overskotet, for å trekke det inn og så dele dette ut igjen slik ein finn det for godt, faktisk utan tanke på om bedriftene har moglegheit til å overleve, har produkt som dei kan selje, og har moglegheit for å drive produktutvikling. Nei, då sit politikarane her i dette huset og deler ut desse midlane der dei trur dei har flest mogleg stemmer å hente. Det gjer bedriftene ufrie. Det gjer at bedriftene ikkje er i stand til på eiga hand å møte kvardagen når det går litt i motbakke. Det vil igjen seie at bedriftene ikkje på eigen kjøl klarer å møte dette. Då må ein ty til offentleg støtte. Tenk om bedriftene kunne få lov til å avsette overskot i fond, som ville gjere at dei fekk moglegheita til å møte vanskelege tider med eigne pengar, pengar som dei hadde spart opp. Eg er overtydd om at det ville føre til at dei pengane som ein då skulle bruke – som for så vidt er dei same pengane, det er berre det at ein har fått moglegheita til å spare dei sjølv – ville ein bruke på ein mykje betre og meir fornuftig måte enn når ein brukar pengar som ein får delt ut ettersom ein finn det for godt, etter kor godt humør vi politikarar som skal dele dei ut, er i i dei ulike sakene. Vi har fått ein statsråd som dersom han ikkje klarer å fornye Noreg, vil gå av og bli snikkar igjen – han sat her i salen for ein augeblink sidan. Eg må seie at når vi ser den fornyingstakta som no skjer, og når vi høyrer på Arbeidarpartiet, og også når vi høyrer om budsjettforliket, har eg ikkje dei store forventningane om at det blir den store fornyinga i kommunesektoren i Noreg i den næraste framtida. For her stiller ein seg heilt på bakbeina når det gjeld å prøve noko nytt. Ein er ikkje villig til å sjå det potensialet som ligg i bl.a. å konkurransestimulere kommunale tenester. Og det er ikkje snakk om å privatisere bestemor. Det er ikkje snakk om å privatisere; det det er snakk om, er at staten skal ha det økonomiske ansvaret for helse, omsorg og utdanning, og at vi på ein måte kan få dette stykkprisfinansiert. Det som skal vere kommunane sitt arbeid, er å kontrollere at pengane blir brukte fornuftig, at vi får eit kvalitativt godt tilbod for dei som skal ha det. Det undrar meg at budsjettkameratane då legg seg opp i kven det er som produserer desse tenestene. Eg må seie at for meg er det heilt uinteressant om den tenesta dei eldre får som er kvalitativt god, er produsert av ein offentleg instans eller av eit privat foretak. Det er heilt likegyldig. Det viktigaste må jo vere at desse får eit tilbod som er denne staten verdig. Eg skjøner det ikkje. Det er mogleg at eg kan få forklaring på det under denne debatten. Eg har ikkje noko imot at det offentlege vinn i konkurranse med det private – gjerne det. Det er ikkje det som er poenget. Eg trur at ein del offentlege sjukeheimar i konkurranse ville kunne slå ut private sjukeheimar. Flott! For meg er ikkje det viktigaste – for å bruke SV-uttrykket – «å sette bestemor ut på anbud», det viktigaste er at ho bestemor får det godt. For meg er ikkje hovudsaka, som det er for SV, at det er det offentlege som skal produsere tenesta, og så er det ikkje så nøye med korleis bestemor har det. For meg er det viktigaste at ho bestemor får det godt. Då speler det inga rolle for meg kven det er som har produsert dei tenestene. For meg er det viktigaste at elevane i skulen får ei kvalitativt god undervisning. Om lærarane er tilsette i ein privat skule eller i ein offentleg skule, speler inga rolle. Når vi veit at dei som har prøvd dette, faktisk ser at det er eit innsparingspotensial på mellom 5 pst. og 20 pst., skjøner eg heller ikkje at ein ikkje er villig til å gå inn i desse ordningane. Det er også merkeleg å legge merke til den interessante kampen som går føre seg i Arbeidarpartiet mellom leiaren av komiteen og kommunal- og regionalministeren når det gjeld mellomleddet i offentleg forvaltning, nemleg fylkeskommunen. Statsråden har visst no begynt å kome på glid og vil ikkje lenger gå inn for fem regionar, men har ymta om at ein kanskje bør ha ni, mens komiteleiaren vel stort sett sa her at ho ønskte å fjerne fylkeskommunen. Vi får igjen seie velkomen etter. Igjen har jo Framstegspartiet levert ein premiss for ei politisk løysing på ting der vi skjøner det ikkje er noka god løysing, nemleg å ha fylkeskommunen som politisk og administrativt organ. For min del vil eg håpe og tru at det blir komiteleiaren som vinn i Arbeidarpartiet, og ikkje statsråden. Så må eg på slutten også kommentere litt dette opplegget med budsjettarbeidet i Stortinget. Eg synest Presidentskapet bør gå i seg sjølv og diskutere litt om dette er ei fornuftig ordning. Eg meiner at det arbeidet som no blir gjort i komiteane med dette opplegget, er fullstendig uinteressant, fullstendig bortkasta tidsbruk, for her kjem vi til å sitte i dag å bruke ein tre-fire-fem timar i debatt om eit budsjett som finanskomiteen har lagt, budsjettkameratane har lagt. For det står i punkt 5 at under behandlinga av fagbudsjetta «på de punkter der det ikke er avtalt endringer, forplikter partene seg til å stemme for Regjeringens forslag». Eg vil seie med ein gong: Eg er ikkje sur for at vi ikkje får vere med i dette budsjettopplegget. Eg er nærmast glad for at vi ikkje er ein del av dette opplegget, det må eg berre seie. Men når til og med budsjettkameratane sine medlemer faktisk er like frustrerte, og ikkje berre i kommunalkomiteen, men også i andre komitear, då meiner eg at det burde vere til ettertanke. Det er håplaust; når budsjettforliket fører til at heile avtalen er låst ned på post, er det ikkje mykje vi kan gjere. Då ville det vere mykje meir fornuftig å bruke tid på andre politiske saker i kommunalkomiteen og overlate heile budsjettgreia til finanskomiteen. Så vil eg berre ta opp dei forslaga der Framstegspartiet er medforslagsstillar.