Nils T. Bjørke (Senterpartiet), 2018-05-29:
Eg bur ifølgje ei ny kåring ved den verste vegen i Noreg, E16 frå Voss til Bergen. Den over 6 km lange vegen er ein nasjonal hovudveg som bind dei to største byane våre saman. Kvar einaste dag køyrer me langs vegen med hjartet i halsen – med god grunn. Trafikantane er særs utsette for ulykker, og kvart femte køyretøy er eit vogntog. 5 500 bilar på strekninga kvar dag er mykje trafikk, og E16 er så mangt: Han er skuleveg, arbeidsveg, turistveg og arbeidsplass for mange av våre yrkessjåførar. Dette er litt av utgangspunktet for kvifor det er så viktig å få flytta meir gods frå veg til bane og sjø. Det handlar om at for kvart ekstra tog ein kan få over på Bergensbanen, sparar ein vegen og alle dei vegfarande for ekstra risiko for ulykker. Mange av vegane våre er ikkje bygde for den godstrafikken me har i dag. Mange av dei utanlandske sjåførane er ikkje trente for å køyra på desse vegane – særleg på vinterdagar. Skal me klara å få meir gods over på sjø og bane, er me nøydde til å sjå kva som er dei viktigaste sakene. For å bruka Bergensbanen som døme: Det er klart ein er nøydd til å styrkja regulariteten, ein må ha lengre kryssingsspor, og ein må få jamnare trafikk. Eg hadde ein oldefar som ivra for samferdsel, og som i 1923 slost for elektrifisering av jernbanestrekninga og jobba med å få godsspor inn til alle bedrifter. Det er det slutt på i dag. I dag stoppar ikkje godstoga eingong hjå bedriftene. Men det er i alle fall viktig at me klarar å ta godset som vert frakta på dei lange strekningane, over på bane. Det er viktig òg å sjå korleis me kan få meir over på sjøen. Riksrevisjonen slår fast at me er langt unna målet om at endå meir av varetransporten skal over på sjø og bane. Så langt har vegtrafikken hatt fordelar som bane og sjø ikkje har hatt. Slik vil det nok vera ei god stund framover. Å styrkja konkurranseevna til sjøen og banen er i hovudsak eit spørsmål om politisk vilje. Difor er det grunn til å festa seg ved at departementet og etatane ikkje har god nok styringsinformasjon på området. For meg var det ein tankevekkjar då me under Riksrevisjonens presentasjon fekk høyra at det verka som om transportetatane berre hadde stifta saman planane sine utan ei overordna samordning. Difor er eg i dag glad for å høyra at ein vil sjå på det med nye auge, for dette må endrast. Det er bra at ein no vil sjå på det i ein meir samla samanheng. Eg er glad for at komiteen har slutta seg til mange av innspela frå oss i Senterpartiet i handsaminga av denne saka, og eg set pris på samarbeidet me har hatt. Det er klart at me er nøydde til å få gjort noko, og då må me òg sjå på avgiftsstrukturen. Det som bekymrar meg aller mest, er korleis dei mange bedriftene som driv med gods på bane i dag, slit med økonomien. Då er i alle fall ikkje løysinga å leggja på avgifter. Eg trur samfunnet hadde vore tent med å laga støtteordningar som gjer at dei ser seg tente med å auka trafikken på både bane og sjø. Me har andre utgifter i samfunnet, som ikkje er direkte på transporten, som me vil spara ved å klara å flytta dette. Med bakgrunn i denne komitéinnstillinga er mi von at arbeidet med å fremja handel og sysselsetjing i heile landet skal verta betre, og at transporten av varene skal skje på ein meir miljøvenleg måte. På den måten vert me alle som trafikantar tekne betre vare på, anten me ferdast på vegen, på jernbanen eller på sjøen.