Bård Vegar Solhjell (Sosialistisk Venstreparti), 2015-11-10:
Eg vil først takke statsråden for ei grundig utgreiing. Samtidig var vel den utgreiinga også eit eksempel på at veldig mange av dei store utfordringane som Europa no skal handtere, ikkje har sitt utspring i Europa. Dei er heilt uhandterlege utan ein breiare internasjonal setting – ikkje minst klimakrisa, som vil verte aktualisert i Europa den neste månaden, og den store flyktningutfordringa vi står oppe i no. Eg skal seie noko spesielt om dei to. Toppmøtet i Paris og Klimakonvensjonen utgjer ei stor moglegheit til å kome vidare med det internasjonale samarbeidet. Eg trur eg må understreke kor alvorleg det er å få ein god avtale der. Etter at ein ikkje klarte å kome så langt som ein ønskte i København, stod det internasjonale klimaarbeidet i stampe i fleire år etterpå, og det tok år etter det igjen å få restarta ein prosess med nye ambisjonar. Eg trur det vil vere uhyre vanskeleg å få ny drive i det arbeidet utan ein god avtale i Paris. Samtidig veit vi allereie at det vil vere nødvendig med ytterlegare ambisjonar og nasjonale tiltak over det meste av verda utover det det sannsynlegvis vert einigheit om i Paris. EU har i fleire år no spilt ei leiande rolle i å drive framover arbeidet med ein global klimaavtale. Det har vore svært viktig. Noreg har òg vore ein viktig drivar og leiar i det, men det er grunn til å setje spørsmålsteikn ved det regjeringa i det siste har gjort på dette området. For det første har vi valt å underleggje oss EUs kvotesystem og heilt og fullt å seie frå oss å ha eigne vedtekne målsettingar og ambisjonar. Den nye regjeringa har ikkje teke nokon store nye globale initiativ, som f.eks. regnskogsatsinga i si tid var, som kan setje ein verkeleg dagsorden internasjonalt. Og i tilleggsproposisjonen og budsjettet no har regjeringa valt å kutte betydeleg i finansieringa av ulike klima- og miljøtiltak, f.eks. regnskog og energi, rett før klimatoppmøtet, noko som er med på å legitimere at land som får store uventa utgifter, kan kutte på klimaområdet rett før ein skal inngå ein stor avtale. Det som gjer det særleg problematisk, er at finansiering seglar opp til å verte kanskje det vanskelegaste temaet i Paris. Det eg og andre her frå talarstolen tidlegare har etterspurt, er det motsette; eit spesielt løft for finansiering frå Noreg fram mot Paris. Eg er sjølvsagt klar over at Noreg allereie bidrar tungt, men det vil vere nødvendig med ein prosess som bringer nye løfte om finansiering på bordet for å drive fram forpliktingar og ei løysing, ikkje minst for å få mange av G77-landa, eller dei sokalla u-landa, med på ei løysing. Det andre temaet er migrasjon, eller flyktningkrisa. Det har aldri vore så mange flyktningar og internt fordrivne i verda sidan den andre verdskrigen som no. Samtidig består den europeiske flyktningkrisa mykje av at vi opplever det ganske mange land i verda er vane med å oppleve, nemleg at mange flyktningar kjem til landet deira. Eg trur det første leiaransvaret er å slå fast at dette er ei stor utfordring, ja, men det er handterbart. Alle dei som har kome til Europa som asylsøkjarar hittil, utgjer per i dag om lag 1 promille av Europas samla folketal – 1,5 promille av EUs folketal. Så er det litt større del i Noreg, men vi er eit land som har moglegheit til å handtere det. Det er for det første nødvendig at ein får på plass ei varig ansvarsfordeling i Europa, og at Noreg som eit Schengen-land er ein del av det. Det er også nødvendig i større grad å diskutere i Europa nye og lovlege vegar til Europa. Det vert no teke ei rekkje initiativ rundt omkring i Europa for at det skal vere mogleg å søkje på EU- eller Schengen-ambassadar, etablering av andre former for lovleg innvandring. Ein av grunnane til at så mange vel dei ulovlege vegane, er at det ikkje finst måtar å få prøvd ein asylsøknad i Europa på. Til slutt: Eg synest at kanskje noko av det mest talande med denne debatten så langt er kor stor avstand det er mellom den generelt veldig positive haldninga til EU i denne salen og den generelt veldig negative haldninga som vi over år har kunna lese på norske meiningsmålingar. Eg trur det er få spørsmål der avstanden mellom politikarane på Stortinget og befolkninga for tida er så stor. Eg trur ikkje løysinga er verken integrasjon i seg sjølve eller det stikk motsette, men betre politikk, og det er definitivt ikkje sånn at tettare integrasjon er svaret på alle dei utfordringane Europa no står overfor.