Bjørn Jacobsen (Sosialistisk Venstreparti), 2005-06-15:
Eit av dei antakeleg altoverskuggande uløyste problema i dagens internasjonale politikk er korleis vi skal handtere den enorme forløysinga av karbondioksid i verda. Dei områda som vi diskuterer i dag, nordområda, er dei områda der konsekvensane av manglande klimapolitikk er størst. Temperaturen stig fortast i nord, utan at vi veit korfor han gjer det. Konsekvensane kan bli isfrie nordområde. Det kan òg ha moglegheiter i seg. Det kan òg vere positivt i forhold til at vi kan få ein nordaustpassasje. Det kan til og med opne for ei sikrare olje- og gassverksemd, i og med at vi veit at isfjell, drivis, er eit problem der. Men vi må ikkje gløyme at dette er eit altoverskuggande globalt problem som vi må finne ei løysing på. Vi veit at desse områda blir rekna for å ha opptil 25 pst. av dei attverande olje- og gassressursane i verda, og sjølvsagt er det eit viktig strategisk område. Men så kan vi stille spørsmålet: Hastar det med å få opp desse ressursane som ligg i nord? Er det slik at vi treng dei? Klimapolitisk er det jo eit heilt klart rungande nei. Vi treng ikkje å forhaste oss med å få opp dei 25 pst. som ligg der. Forholdet til norsk oljeindustri, store selskap som Norsk Hydro og Statoil, tilseier for så vidt ikkje det, for dei har nok oppgåver andre plassar. Det er det ingen tvil om. Dei vil kunne halde til på sokkelen i sør lenge, og legg vi eit press på dei her frå huset om at dei bør utvikle teknologien i Nordsjøen nettopp for å utnytte siste rest av dei felta dei allereie har fått tildelt der, kan det i det liggje store moglegheiter for teknologiutvikling. Vi snakkar sjølvsagt om injisering av CO2. Vi snakkar om å kjøre CO2-problemet tilbake der det eigentleg hører heime. Om vi fekk den teknologiutviklinga, kunne vi på sikt kanskje forsvare ei forsert utbygging i nord. Men utan at vi løyser det verkelege problemet internasjonal politikk strir med, nemleg klimaproblemet, er vi komne til kort. Og om vi gjennom denne meldinga skal leggje opp til ei forsert utbygging lengst nord som hindrar den teknologien som verda så sårt treng, synest vi frå SV si side at vi har ført ein feil politikk. Vi veit at for nordområda vil det næringsmessig vere like mange arbeidsplassar å hente gjennom å kjøre ei klar og tydeleg utbygging av alternativ energi. Vi veit at nordnorsk næringsliv har ein base av verkstadindustri langs heile den nordnorske kysten. Vi veit at i denne industrien jobbar det rørleggjarar, sveisarar, metallarbeidarar, ingeniørar osv. Desse vil ved ei satsing på alternative energiar få meir sysselsetjing enn om ein einsidig går på olje og gass. Vi veit at moglegheitene for å byggje ut vindkraft er store. Vi veit at bioenergipotensialet er stort, med sjølvsagt ei påfølgjande interesse for nordnorske skogeigarar og skogsarbeidarar. Vi veit at om ein kjører vidare for å få til energi i samband med straum, som ein allereie har begynt på i Kvalsund, er vi «up to date» med det som ingeniørmiljøet i Nord-Noreg treng, nemleg ei utfordring på land, ei utfordring som vil gje nordnorsk ungdom lyst og incentiv til å vere i nord, om det ikkje berre blir ei olje- og gassatsing. Vi veit at miljøstatusen i Arktis er prega av kjemikalieproblem som kjem langvegs frå. Dei er lufttransporterte, og dei er vasstransporterte. Det er PCB og andre gifter. Før vi set i gang med storstilt aktivitet, er der alvorlege miljøproblem. Dei er lokale. Dei får lokale utslag. Vi veit at den aktiviteten som ein har tenkt å setje i gang, kan skape endå meir av den kjemikalieproblematikken. Vi veit at det må setjast strenge reglar. Eg er for så vidt fornøgd med det som blir sagt i meldinga om at det skal vere strenge reglar. Eg høyrer kva ein seier i meldinga, men kva hjelper det når aktiviteten kanskje blir uoversiktleg og altfor stor. Igjen legg vi opp til at vi ikkje berre skal prøve å forvalte dei lokale miljøproblema, men vi skal bidra internasjonalt til at det verkeleg store problemet, nemleg forløysinga av CO2, berre blir verre. Ser vi på dei dialogane som Regjeringa legg opp til, nordområdedialogane, er det ingen av desse vi frå SV si side har noko imot. Vi ser at ein ønskjer bilaterale avtalar med Russland. Vi ser at ein også ønskjer å snakke med EU, USA og andre energiimportørar. Det eg synest er litt svakt frå Regjerings si side, er at vi ikkje får ei erkjenning av at vi i mange fall har diametralt motsett interesse av det dei har som tradisjonelt er våre allierte, for dei er som oftast energiimportørar. Vi har interesser både i forhold til og felles med Russland og andre energieksporterande land. Noreg har interesse av ein høg energipris. At det også kjem miljøet til gode, ser ikkje vi frå SV på som noko vonde. Vi høyrer, om ikkje akkurat dagleg, så i alle fall rett som det er, ein eller annan oljeminister frå eit oljeproduserande land som seier rett ut: Ja, vi skal prøve, vi skal sjå kva vi får til. Og kva er det ein skal få til? Jo, nemleg å auke oljeproduksjonen, og sjølvsagt i mange samanhenger med det målet å få prisen ned. Får ein ned energiprisen, slepp ein å ta det store skrittet som det er å utvikle alternativ energi. Vi veit at utrekningar viser at olje- og gassressursane i verda no antakeleg er på bikkepunktet, i og med at vi har brukt opp halvparten, og at det heretter vil komme til å gå nedover, med ein tilsvarande stigande pris. Det må vi òg ta med i vurderinga når vi skal prøve å rekne ut kven det er som er våre allierte. Vi har også sterke forpliktingar overfor dei kanskje beste allierte i denne samanhengen, som sjølvsagt er dei landa som har ratifisert Kyoto-avtalen. Det vil også vere i Noregs interesse. Så har vi heile tida fått høyre at russarane er i gang, at russarane kjem til å kjøre på. Ein skulle mest tru at vi kom ti år etter. Eg har ikkje funne eit milligram av bevis frå dei russiske kontaktane vi har hatt, for at Russland kjem til å byggje ut gassen i Barentshavet på lang, land tid. Den som kanskje sa det best, var leiaren for det statlege selskapet for leiteaktivitet i Murmansk, som sa heilt klart og tydeleg at Shtokman-feltet ikkje ville bli bygd ut i hans tid. Han sa at lisensane låg der, alt var politisk klarert, men dei kom ikkje til å gjere det, for dei hadde ikkje teknologien, og dei hadde nok av andre prosjekt onshore før dei ville gå offshore. Det store prosjektet i Russland er bygginga av ein rørleidning til 100 milliardar kr som skal til Vladivostok. Vi veit at russarane sannsynlegvis kjem til å tenkje på Kina og Japan før dei begynner hardt i Barentshavet, og det kan òg hende at russarane er bekymra for fiskeressursane i Barentshavet. Dei har òg store interesser der. Vi veit at investeringane no i større og større grad blir gjorde austover. Vi veit for lite om kva tid russarane eventuelt kjem i gang. Eg synest ikkje vi må bruke som eit argument for at vi må komme i gang, at vi er for seine i forhold til russarane. SV anerkjenner absolutt den teknologiutviklinga vi har hatt f.eks. på Ormen Lange og Snøhvit, og at det ein gong i framtida kan vere med på å bidra til noko, er vi ikkje i tvil om. Men å bruke det som ein grunn for at vi må forsere, finst det etter SV sitt skjønn ikkje nokon som helst dokumentasjon på, når vi samtidig skal ta omsyn til dei enorme klimaproblema vi har. I innstillinga er det brei einigheit om dette med folk til folk-samarbeid. Det er gledeleg at vi ser at Landsorganisasjonen, Fiskarlaget, Natur og Ungdom og Bellona no har søsterorganisasjonar i Murmansk i Russland. Vi ser at det er ei ungdomsutveksling mellom desse ulike organisasjonane. Kanskje det kan vere slik at det er veldig lurt å la den store russiske bjørnen få ti–tjue, kanskje tretti, år på seg til å finne sitt demokrati, til å finne sine sivile samfunnsløysingar, til å få opp frivillige organisasjonar og NGO-ar til å få ein reell debatt også om kor mange oljeekvivalentar ein skal ta opp i Russland. Kanskje kan det vere det største bidraget vi frå norsk side kan gje, nemleg å få til demokratiutvikling på beste måte i Russland. Utviklinga er i gang, og Noreg kan støtte opp om ho.