Jenny Klinge (Senterpartiet), 2011-06-07:
Samfunnet må ta eit større ansvar for å verne ungar som veks opp i utrygge heimar – heimar der dei blir utsette for vald og overgrep som i verste fall også kan føre til dødsfall. Framlegget om etterforskingsplikt når ungar under 18 år døyr plutseleg og uventa, er eit resultat av at alle partia på Stortinget – og regjeringa – har ønskt å endre reglane for betre å ta vare på rettssikkerheita til drepne barn. Ansvarlege skal bli stilte til ansvar og dømmast. Dei endringane i straffeprosesslova som vi handsamar i dag, er retta mot tida etter at det verste har skjedd: korleis ein best skal kunne etterforske og avdekkje moglege drap på ungar. Eg håpar likevel at endringane også vil førebyggje at slikt skjer. Kanskje vil auka risiko for å bli teken for drap ha ein viss allmennpreventiv verknad, sjølv om dette er vanskeleg å vite sikkert. Utvilsamt vil det at fleire gjerningspersonar blir dømde og straffa, bidra til at desse, i alle fall medan dei er fengsla, ikkje kan gjere seg skuldig i ny vald og nye overgrep mot fleire av ungane sine eller mot andre barn og unge, og når dei slepp ut att, vil ein kunne følgje dei opp, og også familiane deira. Eit av dei sterkaste og vondaste augeblikka eg har opplevd som politikar, var då justiskomiteen gjennomførte ei opa høyring i samband med spørsmålet om obligatorisk dødsstadsundersøking. Bileta som Rognum frå Rettsmedisinsk institutt viste oss frå den såkalla Christoffer-saka, var til å bli sterkt opprørt og uvel av. At nokon kan mishandle ungar så grovt, er uforståeleg for dei fleste av oss. Desto viktigare er det at vi tør å sjå i kvitauget at det skjer, at ungar lir kvar dag fordi dei som skulle ha teke vare på dei, ikkje gjer det. Då er det alle vi andre kjem inn i biletet: vi politikarar, når det gjeld lovverket og rammene for at grov vald og drap kan førebyggjast og oppdagast barnehagepersonell, lærarar og barnevernet, som ved mistanke må ta sakene vidare til politiet naboen, som ikkje berre må snu seg vekk, men innsjå at ikkje alt som føregår innanfor nabohusets fire vegger, er ei privatsak Det har vore diskutert opp og ned i mente om § 102 i Grunnlova, som gjeld husinkvisisjonar, hindrar ei obligatorisk dødsstadsundersøking ved plutselege og uventa barnedødsfall. Ein samla justiskomité har primært ønskt ei obligatorisk ordning med eit team som består av personell med både etterforskingskompetanse og helsefagleg kompetanse, noko som ifølgje Lovavdelinga i Justisdepartementet truleg er i strid med Grunnlova. Då har det vore maktpåliggjande å finne ein måte å utforme lovverket på som fører oss nærast mogleg dette primære ønsket, og eg meiner lovframlegget som vi behandlar i dag, gjer nettopp det. Ei etterforskingsplikt vil gjere det mogleg for politiet å oppdage og oppklare fleire tilfelle av vald og drap. Eit obligatorisk tilbod til foreldra om at dødsstaden blir undersøkt, saman med etterforskingsplikta, er eit framskritt. Politiet skal også informerast dersom nokon takkar nei til ei slik dødsstadsundersøking. Politiet kan likevel ikkje undersøkje sjølve dødsstaden utan at foreldra gir samtykkje til dette, eller at det ligg føre rimeleg grunn til å mistenke eit straffbart forhold. Såleis vil eg peike på at vi bør følgje nøye med på korleis det nye lovverket vil bli praktisert, og korleis det vil fungere, for om nødvendig å gjere fleire tiltak. Målet er klart, og det er at færrast mogleg ungar skal bli utsette for grov vald og drap, og at ugjerninga blir oppdaga når det verste likevel skjer. Når det gjeld endringane av lova som angår tidlegare sambuarar og deira ungar, sluttar eg meg sjølvsagt til dette og viser til merknadene frå komiteen.