Sigrid Brattabø Handegard (Senterpartiet), 2014-05-22:
Eg vil starta med å visa til at dette ikkje er første gongen Stortinget har med denne saka å gjera. Omstillinga i hovudstadsområdet vart bl.a. grundig behandla av kontroll- og konstitusjonskomiteen etter rapport frå Riksrevisjonen. I rapporten kom det fram at det var avdekt alarmerande funn i pasientbehandlinga og drifta ved OUS. I den grundige behandlinga i kontrollkomiteen var ein svært tydeleg på kor viktig det var med stadleg leiing, ein konkret plan for prosessen, og ikkje minst at me må læra av hovudstadsprosessen før me set i gang med andre fusjoner. Spesielt vil eg trekkja fram den delen av Riksrevisjonens rapport om at OUS må reorganiserast med stadleg leiing på alle nivå for å sikra at alle tilsette har ein leiar som er til stades, motverka for lange avgjerdslinjer mellom toppleiing og dei pasientnære leiingsnivåa og bidra til betre styring på tvers av klinikkane. Dette var òg ein del av det det var semje om i kontrollkomiteen. Det var eit viktig signal og la opp til eit grundig arbeid i fortsetjinga. Eg beklagar at helsepolitikarar frå fleire av dei andre partia no ikkje følgjer opp merknadene frå sine eigne partifeller under behandlinga av saka i kontrollkomiteen. Samtidig som me no har denne debatten i salen, er det òg andre viktige saker i komiteen. Ei av desse sakene er Senterpartiets forslag om å stoppa vesentlege endringar ved norske sjukehus i påvente av ein nasjonal helse- og sjukehusplan. Bakgrunnen vår for forslaget er at sjukehus og helse er eit område som krev politisk styring. Me fremja forslaget fordi den lokale helseberedskapen ikkje berre skal vera opp til helseføretaka og styra. I komiteen fekk forslaget dessverre ikkje fleirtall. Etter vår meining er dette ei ansvarsfråskriving frå politikarane, og det er redusert politisk styring av sjukehusa. Dette var eit resultat av at Arbeidarpartiet gjekk saman med regjeringspartia og danna fleirtal. I denne saka ønskjer me å påpeika at prosjektet Campus Oslo, som no føregår og handlar om storfusjon mellom sjukehusa i Oslo, òg skal vera ein del av sjukehusplanen og den politiske behandlinga. Dessverre får me ikkje støtte her heller. Når regjeringspartia i denne saka nok ein gong ikkje vil blanda seg inn, og berre skyv ansvaret over på føretaket og sjukehusstyret, er det nok eit eksempel på at me har ei regjering som ikkje ønskjer å ta ansvar for norske sjukehus. Eg vil understreka at dette ikkje betyr at Senterpartiet vil ta frå føretaka planleggings- og avgjerdsmoglegheiter, men det betyr at sånne milliardprosjekt må verta forankra og vera ein del av dei politiske planane som vert behandla i Stortinget. Den største uroa vår i denne saka er likevel den manglande tilliten som er hos dei tilsette ved Oslo universitetssykehus. Det var klare meldingar komiteen fekk i høyringsrunden. På direkte spørsmål til dei tilsette om tillit til ei intern evaluering var svaret at den tilliten ikkje var til stades. Eg kan vanskeleg sjå føre meg at ei intern evaluering vil gje gode resultat når dei tilsette allereie no ikkje har tru på det. Ei ekstern vurdering vil sikra at dei tilsette vert varetekne, og vil bidra til at det ikkje kan verta sådd tvil om resultatet. Spørsmålet om tillit eller manglande tillit er dessverre eit problem som breier seg i sjukehusa om dagen. Det handlar om fusjonar som har skapt misnøye, og det handlar om fusjonsprosessar kor dei tilsette ikkje føler seg varetekne eller lytta til. No er det på tide at me lyttar til dei som veit kor skoen trykkjer, og byggjer opp att tilliten i Sjukehus-Noreg. Ein god start vil vera å få ei grundig, nøytral og ekstern vurdering av den prosessen som har vore i Oslo.