Rita Tveiten (Arbeiderpartiet), 2001-04-26:
Stortinget handsamar i dag endring i saltvassfiskelova § 5, om spesielle kvoteordningar. Det er grunn til å merka seg at denne lovendringa i seg sjølv ikkje inneber at det vert sett i verk spesielle kvoteordningar for fartøy under 28 meter, men at det må utarbeidast eigne føresegner på bakgrunn av framlegg som har vore ute til vanleg høyring. Det er vidare grunn til å understreka at det er den einskilde fartøyeigar som sjølv avgjer om han eller ho ynskjer å gjera seg nytte av dei ulike kvoteordningane. Dei spesielle kvoteordningane har som mål å tilpassa fangstkapasiteten til ressursgrunnlaget. Fleirtalet i komiteen er samd i at kystfisket er svært differensiert, og at det difor må leggjast til rette for ei rekkje kvoteordningar, og at ei ordning med ein type einingskvotar er ei av dei som kan vera aktuelle. I den samanhengen kan det vera på sin plass å minna om at Stortinget sjølv har bede om ei slik sak i samband med handsaminga av endringar i saltvassfiskelova, einingskvoteordninga, i mai 1999. Der heiter det at: «Stortinget ber Regjeringa greia ut om einingskvoteordninga kan gjerast gjeldande for fartøy under 28 m. Stortinget føreset at Regjeringa kjem tilbake med denne vurderinga i budsjettet for år 2000, slik at dette eventuelt kan gjennomførast frå 1. januar 2000.» Stortinget fekk ei slik utgreiing i samband med budsjettframlegget for 2000, der det vart gjort greie for at einingskvoteordninga etter mønster frå trål- og ringnotflåten ikkje utan vidare eigna seg for fartøy under 28 meter. Næringskomiteen har òg ved dette høvet funne grunn til å understreka at fiskeressursane tilhøyrer det norske folket i fellesskap. Det er difor ingen enkeltpersonar eller selskap som kan gjevast evigvarande eksklusive rettar til vederlagsfritt å hausta av og tena på desse ressursane, medan andre vert stengde ute frå å ta del i fisket. Lat det vera heilt klart at me ynskjer ein variert kystflåtestruktur, og at det skal leggjast til rette for at dei beste sidene ved dagens struktur vert tekne i vare. Det gjeld både ei god geografisk spreiing av båtane og at me ynskjer ulike fartøygrupper av ulik storleik. Det må leggjast til rette for ordningar som sikrar ei langsiktig og kostnadseffektiv utnytting av alle fiskeressursane, og som medverkar til å auka verdiskapinga og lønsemda i næringa. Vidare er det viktig at fisket skal føregå på ein miljømessig og energiøkonomisk gunstig måte. I auka grad vil det verta eit krav om at heile råstoffet skal nyttast på ein optimal måte. Vår oppgåve er å laga fleksible ordningar som kan føra til at me har lønsame og sikre heilårige arbeidsplassar, som igjen fører med seg at folk både vil bu og arbeida på kysten. Det er eigentleg dette som er sjølve hovudpoenget. I eit slikt perspektiv meiner fleirtalet at ein lokaleigd kystfiskeflåte og ein differensiert struktur er svært viktige element. Fleirtalet understrekar at det skal leggjast til rette for ei god geografisk fordeling også av eigarskapen og kvoterettane, slik at dei ordningane me endar opp med, er med på å styrkja berekraftige fiskerimiljø langs heile kysten. For å ta vare på dei beste sidene av dagens struktur må me fokusera på dei ulike ordningane som kan takast i bruk for å få dette til. Det kan vera kvotebyte, kvoteleige, kvoteringar, kvotebank og bufferkvotar, eller det kan vera ei form for einingskvotar. Fleirtalet ser ingen grunn til å setja ei nedre grense når det gjeld båtlengd for å kunna ta del i dei spesielle kvoteordningane, ettersom kvar kommune og region naturleg nok har innslag av ulike fartøygrupper som kvar på sin måte er med på å laga ein heilskap. Då er det naturleg at dei kan samarbeida innan dei same ordningane. I kystfisket som innan andre virkeområde vil ordet samarbeid verta meir og meir viktig. Korleis kan ein få mest mogeleg ut av sitt eige kvotegrunnlag ved å samarbeida fornuftig med andre likeverdige partar? Både lokalt og regionalt må det kunna gå an for ulike aktørar å samarbeida på ein slik måte at både fangstmønster og -metodar skaper eit resultat som tek vare på heile råstoffet på ein best mogeleg måte, og at fisket går føre seg på ein energiøkonomisk fornuftig måte. Som tidlegare nemnt vil dette vera omsyn som kjem til å verta meir og meir sentrale, og det er mykje å oppnå for dei som tek dette innover seg fyrst. Eg finn grunn til å seia ifrå om at einingskvoteordninga ikkje er det same som omsettelege kvotar, og at utviklinga med ulik pris på fartøy med og utan kvote nok har ein meir samansett historikk enn innføring av ordninga med einingskvotar. Fordeling av verdien knytt til dei ulike båtane som samarbeidar, vert når alt kjem til alt, opp til fiskarane som tek del i dette samarbeidet.