Gunvald Ludvigsen (Venstre), 2008-02-26:
Eg vil først takke statsråden for utgreiinga. Det var jo ei grundig og nyttig utgreiing. Men kvar gong statsråden skal gi Stortinget opplysningar om den økonomiske statusen i sjukehussektoren, fortel ho om alle pengane som er løyvde, og mantraet er at det aldri har vore løyvt meir pengar til spesialisthelsetenesta enn no. Og så får vi høre om alle pasientane som er behandla, det har aldri vore fleire der heller. Det var litt av bodskapen vi fekk høre i dag. For utanforståande hørest det ut som skikkelege solskinshistorier, men verkelegheita er ei heilt anna. Alle helseføretaka i landet, utan unntak, snakkar jo om dramatiske budsjettkutt og nedskjeringar og nedleggingar. Så realiteten er at det er ein total disharmoni mellom det Regjeringa og helsestatsråden prediker, og det helseføretaka og dei tilsette opplever kvar einaste dag. Helseføretaksreforma, som Venstre var imot, skulle bl.a. føre til harmoni mellom løyvingar og forbruk. Historia har slått fast at aldri har underskota vore større enn etter at helseføretaksreforma kom på plass. Så vi må jo slå fast at føretaksreforma som økonomisk styringsreiskap har vore mislykka. Eg trur også vi kan stille spørsmål om reforma har ført til betre helsetenester og betre kvalitet. Legg vi til grunn Helsetilsynet sin rapport om akuttmottak, som var omtalt i media så seint som i går, må konklusjonen også her vere at helseføretaksreforma neppe har bidrege positivt til det. Vi har også lese at nokre av dei toppfolka vi har i Noreg innanfor medisin, har sagt at årsaka til dårleg kvalitet på akuttmottaka er beinharde nedskjeringar og stadige omorganiseringar. Nokre snakkar om at det har vore sterk nedskjering i talet på sjukehussenger, og det har det faktisk vore dersom vi ser historisk på det. Det har vore ein sterk nedgang, og det skulle det nok vere. Men det har vore for sterk nedgang på medisinske senger. Vi ser også at i samband med denne reduksjonen, som har gått føre seg i mange år, har heller ikkje helseføretaksreforma bidrege til å korrigere kursen, sjølv om det skulle vere nokså opplagt på grunn av ei stadig aldrande befolkning. Eg trur eg må ta endå nokre eksempel. Det har vore fokus på Helse Sør-Øst, og vi skal høre meir om det og spesielt om hovudstadsreformsystemet seinare i dag. Men har samanslåinga av Helse Sør og Helse Øst vore noka løysing for å få kontroll på økonomien? Eg meiner at det er rekordunderskot som blir serverte, altså det motsette av det som var forventninga. Og til alt overmål har vi lese at tilsetjing av legespesialistar er heilt ute av kontroll. Det har dei seinare åra vore dobbelt så mange tilsette som det skal vere. Det er også eit bevis på at her går det ikkje som det skal. Statsråden sa i innlegget sitt at ho har teke initiativ til eit slags kontrollutval for tilsette ved kvart sjukehus. Dersom det må til, vil eg seie at då er det verkeleg ei fallitterklæring for helseføretakas styringsevne. Eg skal gå litt fort over til nokre moglege løysingar. Venstre trur at vi må satse meir på primærnivået. Vi har 280 legeårsverk for sjukeheimslegar, og her trur eg vi må få ei kraftig styrking. Meir ferdigbehandling på dette nivået vil gi våre eldste og sjukaste betre og meir verdig behandling, og vi vil redusere presset på sjukehusinnlegging. Andre, bl.a. Ballo, har vore inne på at vi må styrkje fastlegeressursane. Det trur eg også er eit viktig poeng. Statsråden var også inne på det. Vi må få fleire fastlegar, og dei må bruke meir tid på kvar pasient, trur eg. Vi veit at dersom ikkje desse portvaktene gjer jobben sin, vil straumen av pasientar inn mot sjukehusa bli veldig stor. Vi veit at ei endring av fastlegane sin tilvisingspraksis på berre 1 pst. vil endre belastninga på spesialisthelsetenesta med 20 pst. Så eg trur at hovudmedisinen her er førebygging og styrking av primærhelsetenesta. Heilt til slutt vil eg berre gi til kjenne at Venstre vil støtte det forslaget som er sett fram av representanten Sandberg.