Reidar Sandal (Arbeiderpartiet), 2006-06-13:
Regjeringa har i Ot.prp. nr. 77 for 2005-2006 lagt fram ei rekkje endringar i skatte- og avgiftslovgivinga. Ein stor del av forslaga har fått tilslutning frå ein samrøystes finanskomite. Enkelte forslag er det derimot politisk strid om, slik det vanlegvis er i skattepolitikken. Etter mitt syn er forslaga frå Regjeringa godt funderte, både fagleg og politisk. Derfor er det tilslutning frå fleirtalet i finanskomiteen på alle punkt. Derimot vil eg ikkje dele ut ein like sterk attest når det gjeld den språklege utforminga som proposisjonen har fått. Rett nok finst det enkelte passasjar som er tilfredsstillande, men eg vil be om at finansministeren for ettertida syter for ein betre språkleg standard på dokumenta som blir leverte. Regjeringa foreslår ei viktig endring i eigedomsskattelova. Verkeområdet for lova blir utvida dersom kommunane ønskjer det. Etter gjeldande lov kan ein kommune skrive ut eigedomsskatt i område som «heilt eller delvis er utbygde på byvis, eller der slik utbygging er i gang». Denne avgrensinga er ikkje nærmare definert i den eksisterande lovteksten. I sin tur har det ført til mykje diskusjon, usemje og rettstvistar mellom skattytarar og kommunar. Etter mitt syn er avgrensinga uklar. Ei rekkje instansar har over tid peikt på vesentlege innvendingar mot noverande lovtekst. Dette synet kom m.a. til uttrykk i innstillinga frå Skatteutvalet, jf. NOU 2003:9. Der slo ein kategorisk fast at avgrensinga til eigedommar i område som er utbygde på byvis og på verk og bruk utanfor slike område, er svakt grunngitt. I mange kommunar har det vore ønske om å skrive ut eigedomsskatt, men ein har late det vere, ikkje fordi det var eit ønskjeleg standpunkt, men fordi det har herska tvil om kvar grensa for eigedomsskatt skulle trekkjast, eller fordi det ville føre til ei forskjellsbehandling av same type eigedommar i kommunen. Derfor er det prisverdig at Regjeringa no foreslår å rydde opp i den uklare rettstilstanden som har eksistert. Det blir gjort framlegg om å gi dei kommunane som ønskjer det, rett til å skrive ut eigedomsskatt i heile kommunen. Det skal vere eit alternativ til den noverande avgrensinga til område som er utbygde på byvis. På denne måten blir alle eigedommane i ein kommune behandla likt. Når det gjeld landbruks- og skogbrukseigedommar, kjem eg tilbake til dei seinare. Det er den enkelte kommune som suverent skal bestemme om det skal innførast eigedomsskatt i heile kommunen, innanfor område som er utbygde på byvis og/eller på verk og bruk. I den politiske debatten har det vore hevda at Regjeringa foreslår å innføre ein obligatorisk eigedomsskatt. Påstanden er ukorrekt. Det finst heller ikkje sakleg grunnlag for påstanden om at det no skal innførast ein eigen hytteskatt. Regjeringa foreslår derimot å fjerne den urimelege ordninga som no eksisterer, og som opnar for at ein må betale skatt på små leilegheiter i bystrøk, mens ein for kostbare hus utanfor ei kunstig sett grense kan sleppe skattlegging. I lovproposisjonen blir det i all hovudsak foreslått å vidareføre dei fritaksreglane som gjeld i eigedomsskattelova. Den retten som kommunestyret har til å gjere fritak for driftsdelen av jord- og skogbrukseigedommar, blir gjord obligatorisk. Fritaket vil ha same omfanget som gjeldande regel. I svært mange kommunar er det sterk tilslutning til forslaget om å utvide verkeområdet for eigedomsskatten. Det gir lokalpolitikarane ein ny og betre sjanse til å ha ei hand på rattet og dermed bestemme i kva for retning den politiske kursen skal gå. Høgre gjer eit nummer av at eigedomsskatten er usosial, og at han rammar skeivt. Dessutan blir det poengtert at partiet er mot eigedomsskatt som prinsipp. Det er eit paradoks at Høgre argumenterer på denne måten i dag. Då partiet var i regjeringsposisjon dei føregåande fire åra, kom det ikkje noko forslag i den retninga. Då heitte det frå regjeringskvartalet at avgrensinga i eigedomsskattelova var svakt grunngitt, og at kommunane burde få større valfridom. Som kjent var finansministeren som målbar saka, ein svært sentral Høgre-politikar. I merknadene til Høgre i innstillinga er det kjemisk fritt for det tidlegare resonnementet. Regjeringa foreslår skattefritak for hyretillegget for sjøfolk. Det skal vere ei øvre beløpsgrense for kor stort tillegget kan vere, totalt 16 500 kr pr. år. Reduksjonen i skatt vil maksimalt bli knapt 4 000 kr for inneverande år. I 2007 vil fritaket utgjere 8 000 kr. Formålet med endringa er å slå fast at det er skattelova som skal bestemme nivået på skattefordelen. På den måten unngår ein at det blir avtalt eit svært høgt skattefritt beløp. Saka om skattefritak for hyretillegget for sjøfolk blei reist med full tyngd under budsjettbehandlinga i fjor. Regjeringspartia signaliserte då at saka måtte underleggjast ei ny vurdering i vårsesjonen 2006. Det blir no gjort. Regjeringa har skissert ei ordning som er både fagleg og politisk god, og som får brei tilslutning i finanskomiteen. Eg konstaterer at Norsk Sjømannsforbund, som i særleg grad organiserer den delen av sjøfolka som har lågast lønn, ikkje har levert kritiske synspunkt til forslaget. Framstegspartiet fyrer derimot av ei breiside mot også dette skatteforslaget frå Regjeringa. Skuldinga om løftebrot er sett fram på sviktande grunnlag. Den ordninga som blir foreslått, gir ei konsistent lovgiving. Det foreslåtte fribeløpet på 16 500 kr pr. år korresponderer med det som er lagt til grunn i tariffavtala mellom Norsk Sjøoffisersforbund og NHO. Dette faktumet viser at Regjeringa og fleirtalet i finanskomiteen har eit trygt grunnlag for vurderingane sine. Overbodet frå Framstegspartiet taler for seg. Stortinget vedtok under behandlinga av statsbudsjettet for 2006 å fjerne skattefritaket for fri kost for tilsette på kontinentalsokkelen. Representantane for regjeringspartia bad om at saka blei vurdert på nytt i samband med budsjettrevisjonen våren 2006. Det er gjort. Regjeringa foreslår at det blir innført skattefritak for fri kost for tilsette på sokkelen med ei samla årleg personinntekt på inntil 600 000 kr. Ordninga skal gjelde frå 1. juli i år. Forslaget reduserer skatten på fri kost for den aktuelle arbeidstakargruppa med ca. 3 800 kr for ein person som betaler toppskatt trinn 1. Fordelingsprofilen blir betra. Det er berre Framstegspartiet som går mot den endringa som Regjeringa her foreslår. Regjeringa fremmar elles ein del avgiftsforslag i proposisjonen. Det gjeld f.eks. dokumentavgift ved innløysing av festetomter, dokumentavgift ved kjøp av bygning på framand grunn og endringar når det gjeld meirverdiavgift for overnattingstenester. I desse sakene har finanskomiteen slutta seg til forslaga frå Regjeringa, anten samrøystes eller med eit breitt fleirtal.