Lene Vågslid (Arbeiderpartiet), 2011-03-15:
Formålet med ein adopsjonsprosess er å gje ein god og varig heim til eit barn som ikkje kan bli teke hand om av dei biologiske foreldra sine. Eg meiner, på linje med høyringsuttalen frå Adopsjonsforum, at adopsjonsdebatten i Noreg ofte er prega av eit manglande barneperspektiv, og at me faktisk i desse debattane bør merkje oss det. Me snakkar ikkje om foreldre som har rett til barn, men me snakkar om barn som treng ein familie. Eg er einig i at me treng ei vidare styrking av adopsjonsfeltet. Det var ikkje utan grunn at regjeringa sette ned eit offentleg utval som skulle føreta ein brei gjennomgang av adopsjonsfeltet. I tråd med kva forslagsstillarane tek opp, og kva statsråden svarar til komiteen, meiner òg Arbeidarpartiet at her ligg det fleire gode forslag som òg er berørte i NOU-en Adopsjon – til barnets beste. Eg meiner òg at me bør kunne forenkle adopsjonsprosessane, men ikkje gjere dei mindre sikre. Formålet må alltid vere å sikre barn ein god og varig heim. Når dette er tydeleg kommunisert, vil eg kommentere dette som forslagsstillarane tek opp rundt ventetid og sjølve prosessen. Mitt inntrykk er at ventetida, sjølv etter at ein er godkjend som adoptivforeldre, kan vere lang bl.a. fordi fleire land me har hatt samarbeidsavtale med, no blir fasa ut. Eg meiner dette er viktig å sjå vidare på, i tråd med kva forslagsstillarane seier i sitt forslag om å inngå samarbeidsavtaler med fleire land. Eg vil òg påpeike at mange av dei som i dag skal sakshandsame starten av adopsjonsprosessane, er dei same personane som arbeider med barnevernssaker i kommunane, og derfor var regjeringa si styrking av det kommunale barnevernsfeltet òg viktig i denne samanhengen. For Arbeidarpartiet er det viktig å sikre barn, jf. Barnekonvensjonen, og me er sterkt ueinige i forslaget frå Framstegspartiet og Høgre om å leggje til rette for at det blir mogleg å søkje om adopsjon uavhengig av land som er godkjende. For Arbeidarpartiet er det viktig å sikre gode avtaler med land me skal adoptere frå, og me meiner, i tråd med kva ein samla komité skriv i sine merknader, at det er viktig at norske myndigheiter stiller høge krav og gjer ein grundig jobb når nye adopsjonsland skal godkjennast. Dette står i sterk kontrast til forslaget frå Framstegspartiet og Høgre, og eg ynskjer å få klarleik i kva dei faktisk meiner her. Dei konsekvensane me kan sjå dersom ein ikkje gjer ein grundig jobb med å godkjenne adopsjonsland og adopsjonsformidlarar, er alvorlege. Haagkonvensjonen om internasjonal adopsjon seier at barn skal vernast mot bortføring, sal eller handel. Me kan m.a. sjå til fleire land i Aust-Europa der barn i utstrakt grad er utsette for organisert kriminalitet. Europarådets rapport, frå sosial-, helse- og familiekomiteen, av 7. desember 2007 viser til grufulle eksempel der barn er blitt stolne frå fødestua og vidareformidla til adoptivforeldre av korrupt helsepersonell som sel barn til organiserte kriminelle – og den biologiske mora får beskjed om at barnet var dødfødd. Dette skjer faktisk i austeuropeiske land i dag. For Arbeidarpartiet er det heilt avgjerande å arbeide mot all form for menneskehandel. Me meiner heilt klart at det er av avgjerande betyding å halde ved lag eit strengt krav til både adopsjonsformidlarar og dei landa me inngår samarbeidsavtale med. Dette er m.a. grunnen til at Noreg ikkje har samarbeidsavtale med fleire land i Aust-Europa. Så mitt spørsmål er om Høgre og Framstegspartiet er klar over konsekvensen av forslaget sitt om å gjere det mogleg å søkje om adopsjon frå land som ikkje er godkjende. Arbeidarpartiet tek iallfall avstand frå eit slikt forslag. Eg er glad for at debatten om adopsjon og adopsjonsprosessar handlar om meir enn berre adopsjonsstønaden. Denne debatten handlar om meir enn berre ein enkelt budsjettpost. Men eg merkar meg òg at Høgre ynskjer å auke adopsjonsstønaden utan å ha dekning for dette i sitt alternative budsjett. Adopsjon som prosess har som føremål å gje eit barn ein trygg og varig heim. Det er òg viktig at Noreg får fleire land å inngå samarbeidsavtalar med, slik at fleire barn som har behov for det, kan få ein god og trygg heim. Samtidig er det faktisk slik at det er meir etterspørsel etter små, friske barn. Det sørgjelege paradokset innanfor internasjonal adopsjon er at det finst mange barn mellom fem og 15 år som treng ein ny heim, og mange familiar leitar etter barn å ta vare på, men dei ynskjer seg dei små. Ei kortare ventetid for søkjarane må aldri gå ut over barna, aldri gå ut over ei grundig og god vurdering av søkjarane. Derfor er det så utruleg viktig for Arbeidarpartiet at me har trygge og gode samarbeidsavtalar med dei landa me skal adoptere frå, og at me klarar å gjere noko med eventuelt unødig byråkrati utan at det går ut over barns rettstryggleik eller barns beste.