Jon Lilletun (Kristelig Folkeparti), 1999-05-04:
Representanten Ursula Evje har i sitt opphavlege forslag teke opp korleis ein kan få til ei endring i regelverket slik at bl.a. lærarutdanna med norsk som andrespråk kan få si utdanning godkjend i Noreg, utan skriftlege kunnskapar i sidemål. Departementet har i brev av 3. mars delegert til høgskulane å gje dispensasjon frå kravet om norsk på begge målformer i lærerutdanninga for framandspråklege studentar som har fritak frå kravet om sidemål i vidaregåande opplæring og utanlandske studentar som starta opp lærarutdanning før 1998. Tilsvarande fritak frå krav om norskkunnskap i begge målformene er gjeve der forskrift krev tilleggsprøve for godkjenning av lærarutdanning. I den mellombels godkjende rammeplanen for allmennlærarutdanning kan studentar frå språklege minoritetar som er fritekne frå eksamen i sidemål i vidaregåande opplæring, frå hausten 1998 få fritak frå kravet om eksamen i norsk i begge målformer i allmennlærarutdanninga. I Ot.prp. nr. 77 for 1997-98 er det sagt at tilsvarande ordning skal gjelde for utanlandske studentar. Det vil seie at departementet har fastsett den endringa som vart foreslått i Dokument nr. 8:35 for 1998-99. Og eg stadfester òg den forståinga representanten Reikvam hadde i høve til korleis han hadde oppfatta departementet. I innstillinga rår komiteen Stortinget til å gjere fylgjande vedtak: «Stortinget ber Regjeringen fremme forslag, senest høsten 1999, om tilrettelegging for internasjonalisering. Ansvaret for godkjenning av utdanning for å bli autorisert for et yrke og godkjenning av nordmenns utdanning i utlandet, legges til et nytt, eventuelt et allerede etablert, organ.» Den akademiske godkjenninga av utanlandsk utdanning og privat utdanning frå Noreg er etter universitets- og høgskulelova § 48 lagd til institusjonane under lova, dvs. til universiteta og høgskulane. Dette er eit system som vi finn igjen i mange land. På dette området har vi no eit godt verktøy med Europaråds-/UNESCO-konvensjonen om godkjenning av kvalifikasjonar for høgre utdanning. Noreg tiltredde denne såkalla Lisboa-konvensjonen torsdag 29. april 1999. Mellom anna set den krav til at sakshandsaminga av søknader om godkjenning av utanlandsk utdanning ikkje bør overskride fire månader etter at alle relevante dokument i saka er sende godkjenningsinstansen. Når det gjeld tildeling av yrkestittel/autorisasjon, skal den, etter norsk lov, gjevast av den myndigheita som gjev autorisasjon. Dette gjeld både norske og utanlandske søkjarar. Når det gjeld godkjenning av utanlandsk lærarutdanning, har Kyrkje-, utdannings- og forskingsdepartementet i St.meld. nr. 28 for 1998-99 Mot rikare mål, foreslått at det frå 1. august 2000 vert oppretta eit nasjonalt utviklingssenter for vurdering og kvalitetsutvikling for grunnskulen og vidaregåande opplæring, og at dette senteret skal kunne godkjenne utanlandsk lærarkompetanse. Myndigheitsfordelinga i det gjeldande lovverket som regulerer godkjenning av utanlandsk utdanning og yrkesautorisering, gjer at godkjenningsmyndigheit ikkje kan leggjast til eit eige organ utan omfattande lovendringar, som av t.d. lov om universitet og høgskular, lov om helsepersonell, straffeprosesslova, revisorlova, veterinærlova osb. Dette vil verte ein lang prosess. Eg har merka meg at sosialkomiteen i si innstilling til forslag om lov om helsepersonell ikkje foreslo å endre ordninga for autorisasjon av helsepersonell. Eg vil halde fram med å leggje til rette for betre prosedyrar for godkjenning av utanlandsk utdanning. Informasjonssenter for internasjonal utdanning, NAIC, er no organisert som ein del av Noregsnettrådets sekretariat og skal dekkje nasjonale funksjonar. Søknadsprosedyrane for akademisk godkjenning er forenkla i høve til tidlegare, og sakshandsamingstida er forkorta. NAIC/Noregsnettrådet gjev informasjon om godkjenningsordninga og tilrettelegg søknadshandsaming. NAIC kan også gje ei omfangsvurdering av den utanlandske utdanninga som kan brukast ved arbeidssøking. Kyrkje-, utdannings- og forskingsdepartementet bør vere med på å gjere denne ordninga betre kjend, slik at arbeidsgjevarar veit kva ho går ut på. Gjennomgangen av NAIC og evalueringa av systemet for godkjenning, vil kunne danne grunnlag for eventuelle endringar. Stortinget vil verte halde informert om dette arbeidet. Som det framgår av innlegget mitt, er vi allereie komne langt med å iverksetje mange av Stortingets intensjonar i vedtaket. Men sidan det her vil krevjast lovendringar, vil departementet trenge lengre tid enn det som er foreslått. Samstundes er målet å betre godkjenningssystemet for utanlandsk utdanning så fort som råd og i tråd med Stortingets intensjonar.