Knut Arild Hareide (Kristelig Folkeparti), 2011-11-24:
Noreg er i ein god posisjon. Ja, me er faktisk nesten i ein unik posisjon når me ser Europa i dag. Men til det har eg lyst til å seie to viktige ting. Det eine er at me er ikkje upåverka av den situasjonen, og – som òg representanten Syversen sa i innlegget sitt tidlegare i dag – det er derfor òg behov for å sjå på dei økonomiske behova for kva som er det riktige budsjettet i tida som kjem. Det andre er at Kristeleg Folkeparti meiner det er behov for å gjere tydelege prioriteringar innanfor ei ansvarleg ramme. Det gjer Kristeleg Folkeparti. Me løyver meir enn 2 mrd. kr meir til familie og utdanning. Me vel å lyfte eldreomsorga, me sikrar 1 mrd. kr meir til verdigheitsgarantien til dei eldre. Me prioriterer rus og fattigdom med enda 1,5 mrd. kr. Me prioriterer frivilligheit, både lågare skattar for frivilligheita og auka løyve. Me aukar bistanden til 1,02 pst. av BNI, som er i tråd med det som var i dette året, 2011. Me kjem òg med eit eige fond for infrastruktur på 50 mrd. kr. Me aukar òg utover regjeringas auke til politiet – m.a. i lys av 22. juli. Me blir stadig fleire eldre. Dette krev at me tenkjer nytt. For ikkje så lang tid sidan fekk regjeringa ein NOU som heiter Innovasjon i omsorg. Der er det eit offentleg utval som har gitt ei utgreiing, og dei vel å tenkje stort. Utvalet føreslår å late 25 pst. av den samla verksemda i omsorgssektoren bli organisert med drift som ideell verksemd innan 2025. Utvalet har verkeleg skjøna det. Eg har lyst til å sitere kva dei skriv: «Det er i mellomrommet mellom det offentlige og sivilsamfunnet de nye fellesskapsløsningene kan utvikles. Ideelle tiltak og virksomheter i form av frivillige organisasjoner og brukerstyrte samvirkeforetak bør gis betydelig større rom i utviklingen av framtidas omsorgstjenester. Utvalget har tro på at dette vil styrke innovasjons- og utviklingsarbeidet på omsorgsfeltet og invitere til aktiv deltakelse og samskaping av nye eierformer og driftsmodeller for å møte den sterke veksten i omsorgsbehov som ventes i årene etter 2025. Da bør en sette seg store mål. Utvalget foreslår at et av målene kan være å la 25 % av den samlede virksomhet i omsorgssektoren bli organisert og drevet som ideell virksomhet innen 2025.» Dette er store visjonar for den framtidige ideelle sektoren som me bør merke oss. Regjeringa seier i forslaget til statsbudsjettet at ho vil inngå ein samarbeidsavtale med ideell sektor. «Samfunnskontrakt» er ordet som statsråden brukar. Formålet med avtalen er å begynne ein prosess som skal føre til betre og framsynte rammevilkår for ideelle tenesteleverandørar, slik at dei kan utvikle tenestetilbodet sitt i tråd med behova i samfunnet. Regjeringa seier vidare at ho oppfordrar kommunane til å inngå tilsvarande samarbeidsavtalar. Eg er glad for det som Rigmor Aasrud trekkjer fram i sitt budsjett nettopp på dette. Det er fordi brukarane opplever nettopp dei ideelle aktørane som nokre av dei aller, aller beste. Dei får dei beste tilbakemeldingane. For å bruke næringslivets uttrykk: Det er dei som leverer varene. Derfor er det positive signal som no kjem frå regjeringa i budsjettet. Kristeleg Folkeparti vil følgje dette nøye fordi vi er opptekne av at me no skal gå frå ord til handling på dette området. Finanskomiteens leiar brukte orda: «Et godt budsjett har blitt enda litt bedre.» Så valde han å sitere Jon Lilletun. Men eg trur ikkje Jon Lilletun ville ha brukt desse orda om eit budsjett som vel å fjerne Forskingsfondet. Det var ei utruleg viktig sak for han – nettopp fordi han var oppteken av å sikre langsiktigheita. Eg har lurt på kva det er som gjer at regjeringa vel å fjerne Forskingsfondet – ei løysing som er så god, så populær, og som næringa er så oppteken av. Eg har lurt på om det er fordi det er relativt tett med tidlegare finansministrar i denne regjeringa – både finansministeren i dag er ein tidlegare finansminister, statsråd Schjøtt-Pedersen er ein tidlegare finansminister, og statsminister Stoltenberg er ein tidlegare finansminister. I dette triangelet – eg tør ikkje bruke ordet «trekant»(munterheit i salen) (munterheit i salen) Om me er ueinige i mange spørsmål, er me iallfall einige om ein ting, og det er at samferdselssektoren treng ei fornying. I dag tek det over ni år å planleggje ein veg i dette landet, og det er berre planleggingstida. Når me da er ferdige med det, skal me begynne å byggje. Derfor meiner eg det er behov for å sjå på ei fornying av måten me organiserer denne sektoren på. Vegsektoren er organisert på same måte i dag som han var på slutten av 1960-talet og byrjinga av 1970-talet. Kva har skjedd på den tida? Jo, på den tida har trafikken blitt fem–seksdobla. Det er eit heilt anna behov. Derfor synest eg det er spennande når Senterpartiet sin leiar, Liv Signe Navarsete, tek til orde for ei fornying og for å sjå på utfordringane me har innanfor den sektoren. Eg har òg lyst til å sitere vår statsminister som seier at «hvis Norge begynner å lånefinansiere veiprosjekter, har vi innrettet oss veldig dumt». Det sa statsministeren i spørjetimen 26. oktober. «Vi behøver ikke å kjøpe veier på avbetaling, vi kan bevilge til dem kontant», seier statsministeren. Men kva er det som har skjedd under denne regjeringa? Jo, lånefinansieringa av veg har nesten blitt dobla under Stoltenberg II-regjeringa. Tala eg har fått frå Magnhild Meltveit Kleppa, viser at mens me hadde lånegjeld i dei fylkeskommunale bompengeselskapa landet rundt på 10 mrd. kr i 2005, er den same lånegjelda på over 17 mrd. kr no. Da er mitt spørsmål: Er måten me innrettar oss på, veldig dum? Mitt poeng er veldig enkelt: Me har behov for å tenkje nytt når det gjeld organisering av den sektoren, og det håpar eg at regjeringa òg innser.