Terje Breivik (Venstre), 2016-10-04:
Når me i den siste trontaledebatten i denne stortingsperioden kikar inn i glaskula, er det lett å finna ljospunkt for fedrelandet, for norsk industri, for nye og trygge arbeidsplassar. Verdsøkonomien vil veksa om lag 50 pst. dei neste 15 åra. Dei same åra vil verta avgjerande for om verda når Paris-målet, ein temperaturauke på mindre enn 2 grader. Grøne verdiar er tyngre og tyngre drivarar i marknadene, og Norge kan ikkje berre profittera på ei slik utvikling, men må vera ein tung aktør for å påverka utviklinga og bidra til at verda i fellesskap skal lukkast med å løysa klimaproblema. Me har eit næringsliv med innovasjonsvilje, evne og mot få kan overgå, og for næringslivet er ikkje honnørorda omstilling, grøn vekst, robotisering og delingsøkonomi noko nytt. Næringslivet er for lengst i gang og veit betre enn nokon at svaret på oljeprisfallet, skrantande ordrebøker, permitteringar og oppseiingar ikkje primært er kreative omgrep eller fancy delingsappar, men industripolitikk, verdiskaping og samfunnsbygging. Leverandørindustrien på sokkelen er på god veg inn i andre marknader, klimavenleg teknologi, fornybar energi. Paradokset er at fallet i oljepris òg har gjort det vanskelegare for dei å driva teknologiutvikling med grøne forteikn. Politikk på feltet er med andre ord viktigare enn nokon gong. Me veit at testsenter og pilotanlegg for teknologiutvikling og oppskalering er ein flaskehals. Sørlandslab er eit prisverdig døme. Planane i heimfylket mitt, på Stord, om eit restrukturert maritimt test- og innovasjonssenter er eit anna spennande initiativ i så måte. Difor er det hyggjeleg å slå fast, basert på styrte budsjettlekkasjar, at regjeringa i forslaget til statsbudsjett – etter ganske tungt press ifrå Venstre i revidert-forhandlingane i sommar – no har lagt inn pengar til det nye testsenterprogrammet til SIVA, Katapult-programmet. Tradisjonell kraftkrevjande industri har lenge vist veg og redusert eigne utslepp med 40–50 pst. Det kanskje mest kjende nye prosjektet for å eskalera utviklinga er Hydro Karmøy. Ikkje fullt så kjent, men minst like spennande er det som skjer i Tyssedal, TiZir, eit eventyr som ikkje berre representerer ein ny æra for industribyen Odda og for Hardanger, men som understrekar at norsk prosessindustri er ein sentral del av løysinga. Ny produksjonslinje og -teknologi, m.a. basert på «heimespikra» hydrogen, som reduserer utsleppa med rundt 90 pst., er utruleg kjekt. Slik sett må eg i ettertid seia at me er svært fornøgde med at Venstre berga CO 2 -kompensasjonsordninga i dei fyrste budsjettforhandlingane i denne perioden, hausten 2013. Trygge rammevilkår over tid er ein føresetnad for at eigarar og investorar tør å satsa i milliardklassen, som no skjer, og som er nødvendig. Me har energiselskap i heile landet som òg er betydelege proaktive samfunnsaktørar, i tillegg til å vera verksemder som berre vert viktigare og viktigare. Vil me, har me alle føresetnader for å vera ein stor energinasjon også i fornybar-tidsalderen, i 2050–2060. Tradisjonen, styrken og potensialet i maritim industri er stor, og skal potensialet realiserast, t.d. i havbruket, er det ein føresetnad at me saman med næringa løyser berekraftsproblema, anten det gjeld lus, rømming eller tilgang til omega 3-rikt fôr. Slik sett er det hyggjeleg å konstatera at algepiloten på Mongstad, som me vart samde om at skulle få 6 mill. kr i budsjettet i fjor, skal opnast no i haust. Å produsera omega 3-rikt fôr ved hjelp av CO 2 fanga på testsenteret på Mongstad har verkeleg potensial. Saman med landbruket er fiskerinæringa heilt avgjerande i ein sirkulær bioøkonomi. Slik kunne eg ha fortsett, med t.d. reiseliv, ei anna kjerne- og vekstnæring, der me politisk ikkje minst har eit ansvar for å sikra bransjen tunge marknadstiltak i utlandet, og med finansnæringa, ei omfangsrik og mangslungen næring – frå små sparebankar til tungt internasjonalt etterspurde og eksponerte aktørar – ei næring som skal finansiera ikkje berre alt det spennande som no skjer, men òg det som skal skje på grøn vekst-feltet. Og er det på eitt område det borgarlege fleirtalet verkeleg har gjort ein skilnad, er det på nærings- og teknologiutviklingsfronten. Venstre har vore ein tung pådrivar, og eg kan lova at me skal bruka både dei komande budsjettforhandlingane og stortingsåret godt for å styrkja innsatsen ytterlegare. Det fortener norsk næringsliv, bedriftseigarane, gründerane og alle tilsette, som tek ein stor personleg risiko for å skapa verdiar me andre, fellesskapet, nyt godt av og er heilt avhengige av.