Magnhild Meltveit Kleppa (Senterpartiet), 2011-12-07:
Å vera samferdselsminister er svært meiningsfylt. Det er stort å reisa rundt i Noreg og sjå folk gleda seg over betre vegar og meir punktleg jernbane. 2. september opna vi nytt dobbeltspor Lysaker–Sandvika. 19. november feira Tønsberg nytt dobbeltspor Barkåker–Tønsberg. 3. oktober var ny omkøyringsveg ved Nestunnelen på rv. 7 klar, 7. november ny E6 frå Dal til Minnesund. 19 km ny firefeltsveg er bygd ut på to år, minst like raskt som noko tilsvarande OPS-prosjekt. Vi har også nettopp sendt neste parsell til Stortinget. Når han er på plass, betyr det 65 km med samanhengande ny firefeltsveg frå Gardermoen til Kolomoen. 7. november vart òg Ramsrudhellingane på rv. 7 erstatta med 6,3 km ny veg. 20. desember er vi klare til å feira Vossapakken, ny veg på rv. 13 mellom Granvin og Voss. Eg kunne nemnt fleire ferdigstilte prosjekt og òg etterlengta anleggsstartar. Mange her i salen har vore med på markeringar det siste året. Lat meg likevel gå over til det året som kjem. Ingen kan undrast på at vi gler oss i Senterpartiet, blant dei raud-grøne og i Samferdselsdepartementet til 2012, med opning av åtte større vegprosjekt, mogleg anleggsstart på 18 nye vegprosjekt og fem større jernbaneprosjekt. Vi får òg høve til å møta blide andlet i 2012. Vi får moglegheit til å gleda oss over at regjeringa bind landet betre saman, reduserer avstandskostnader og -ulemper og medverkar til betre tilgjenge. Samferdselssektoren er ikkje lenger prat og tomme lovnader. Svært mykje positivt er på gang. Sjølv den største pessimisten må kunna finna noko å gleda seg over no, det formidlar òg både nasjonale og lokale medium. Det mest gledelege er den positive utviklinga i talet på ulukker. I fjor vart 208 drepne i trafikken. 208 er 208 for mykje. Vi må likevel tilbake til 1950-talet for å finna så låge tal. Slik det ser ut no, kan vi gleda oss over at det kanskje blir mellom 30 og 40 fleire sparte liv i trafikken i år. 2012-budsjettet vil forsterka den positive trenden. 750 mill. kr er sette av til særskilde trafikktryggleikstiltak. I tillegg kjem tiltak overfor føraren. All erfaring tilseier at det er avgjerande viktig. Punktlegheita på jernbanen er i kraftig betring. Faktisk opplevde vi for kort tid sidan den beste punktlegheitsveka på jernbanen sidan 2005. I haust har ni av ti tog vore i rute på hovudbanen mellom Oslo og Eidsvoll. Òg i 2012 stengjer vi togtrafikken i Oslo-området i seks veker. Dette gjer vi for å få fullført den store og heilt nødvendige opprustinga der. Talet på kollektivreisande er i kraftig vekst. Vi opplever no at kollektivtrafikken tek marknadsdelar frå privatbilen når det gjeld jobbreiser. I 2010 var talet på kollektivreiser 500 millionar, 21 millionar fleire enn året før. Det er ei positiv, men òg heilt nødvendig utvikling. Omsynet til både areal, køar og luftkvalitet tilseier at framtidig trafikkvekst i dei største byane må løysast kollektivt. For å planleggja framtida har vi teke viktige organisatoriske grep i departementet. Vi har oppretta ei ny avdeling med ansvar for kollektivtransport og jernbanesaker. Vi har òg sett i gang eit prosjekt som skal utarbeida mål og strategi for kollektivtrafikken. Målet er å leggja til rette for at kollektivtransporten får ei tydelegare rolle i den langsiktige transportplanlegginga. I 2012 startar innfasinga av den nye grunnrutemodellen. Togtilbodet for pendlarane i austlandsområdet skal bli langt betre. Vi er godt i gang med prosjekt som kjem til å inngå i IC-strategien. I Stavanger-området er dobbeltsporet Sandnes–Stavanger og Jærbanen ein suksess. Bergen og Vossabanen står for tur. Transportsektoren maktar òg å ta klimaansvar. Dei tiltaka som er innførde sidan klimaforliket i 2007, gjer at vi nærmar oss ambisjonsnivået som vart skildra i meldinga. Sjølv om det er mykje positivt å gle seg over, er det lenge igjen før vi er i mål. Min ambisjon er eit tipp topp moderne hovudveg- og jernbanenett innan 20 år. Skal vi nå dette, må vi ta tak i tre viktige område: Løyvingane må aukast år for år, vi må byggja endå smartare enn i dag, og planlegginga må gå raskare. Sidan 2005 er løyvingane til veg og bane auka med 12 mrd. kr. I 2012 skal vi bruka nesten 32 mrd. kr på samferdselstiltak. Dei går i all hovudsak til jernbane- og hovudvegnettet. Dette er 2,4 mrd. kr, eller 8 pst., meir enn i 2011. I tillegg kjem den satsinga fylka gjennomfører. Regjeringa har ikkje berre presentert den mest ambisiøse transportplanen så langt. Vi følgjer han også opp. Den førre Nasjonal transportplan overoppfylte vi. Med budsjettet for 2012 har vi kome svært langt i å oppfylla inneverande NTP. På nokre område, som drift og vedlikehald, trafikktryggleik og planlegging, ligg vi langt framfor planen. På andre ligg vi etter. Når vi kjem til 2013, har vi som mål ein oppfyllingsgrad på alle postane på 100 pst. Posten skal framleis fram. Endring i bankplikta er eitt av fleire eksempel på at måten vi kommuniserer med kvarandre på, endrar seg. Luftfart er på grunn av geografi og topografi somme stader i dette landet for kollektivtilbod å rekna. Vi er snart klare med anbodstildeling for nye fire og fem år på 19 ruter. Samtidig legg vi til rette for neste utlysing for Nord-Troms og Finnmark. Vi arbeider no med neste Nasjonal transportplan. Etatane har fått i oppdrag å planleggja bl.a. for ei auka ramme på 45 pst. Sjølv om regjeringa ikkje har forplikta seg til ei slik satsing, er dette eit tydeleg signal om at opptrappinga skal halda fram. Her er òg om lag 20 lokale initiativ for endringar av større og mindre omfang i høve til lufthamnene. Dei avklarar vi nærare i Nasjonal transportplan. Vi byggjer no smartare. Vesentleg høgare budsjett gjer at store, nye prosjekt som blir sette i gang, kan fullfinansierast. Det gjer at dei kan ha optimal framdrift, i staden for at ein forlengjer byggjeperioden og fordyrar prosjekta vesentleg. Lengre strekningar blir bygde ut samanhengande, og enkeltprosjekta er i større grad planlagde i ein heilskap. Nye kontraktstypar er under utarbeiding. E6 på Helgeland er eit godt eksempel på ei strekning der drift og vedlikehald blir sedde i samanheng. På ei strekning på 27 mil er det planlagt tiltak på 14 av dei mila. Så lèt eg meg fascinera av opposisjonspartia si tru på etablering av fond. Her tek ein pengar frå eitt fond og øyremerkjer til eit anna fond, slik at avkastinga kan brukast til gode formål. Eit fond på 50 mrd. kr til samferdsel høyrest imponerande ut. Avkastinga som kan brukast, bør likevel ikkje imponera nokon. Kva oppnår ein med fond som ein ikkje kan oppnå gjennom ordinære løyvingar? Ulempa er i alle fall klar; at aktiviteten på veg og bane er avhengig av varierande årleg avkasting. Eg vil minna om at sektoren etterspør meir føreseieleg planlegging, ikkje mindre. Omorganisering er eit anna sesam, sesam. Vi ser kontinuerleg på betring som kan føra til meir effektiv oppgåveløysing i etatane våre. Det er eit tema som vi òg skal drøfta i komande NTP. Eg er oppteken av mest mogleg veg og bane. Eg har difor inga tru på omfattande prosessar som flyttar fokus vekk frå det. Vi legg fram ny NTP våren 2013. Han skal lagast i det året vi går inn i. 2012 blir difor eit svært viktig år. Då skal vi drøfta mange viktige spørsmål! Jernbanegruppa, sett saman av leiarar frå jernbanesektoren, presenterte nyleg mange problemstillingar. Vi har motteke innspel frå næringslivet. Etatane har fått i oppdrag å greia ut nye modellar for finansiering av kollektivtrafikken. Vedlikehaldsetterslepet vil bli eit svært viktig tema. Det same gjeld finansieringsformer generelt. Det blir eit spennande år! Vi må ha meir gods frå veg og over til både bane og sjø, og eg ser fram til eit tett samarbeid med fiskeri- og kystministeren om akkurat det. Lat meg avrunda med følgjande påstand: Samferdselssektoren har fått sin renessanse med denne regjeringa. Vi er svært godt i gang. Vi gjer det mange har prata om, men ingen har gjort før oss. Det er likevel mykje arbeid som framleis står igjen. Så er eg freista til eit lite sitat til slutt. Det er Nils-Fredrik Nielsen som seier det slik: «Han tok mangelen på ros som et uttrykk for stum beundring.»(Munterhet i salen) (Munterhet i salen)