Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2018-06-14:
Denne debatten utviklar seg til å bli ein veldig generell diskusjon som tar inn over seg forhold som eigentleg ikkje har noko som helst med dette oppgjeret å gjere. Det som vi skal diskutere i dag, er om oppgjeret står i stil med det som var dei klare føringane frå Stortinget i innstillinga da vi behandla jordbruksmeldinga i fjor. Det er det vi skal følgje med på, og det er det vi skal diskutere. Har partane levert, har tilbodet til staten vore i stil med det Stortinget har bedt om, og dei klare bestillingane som ligg der? Svaret på det spørsmålet er nei. Der Stortinget gav klar beskjed om at vi ønskjer å utjamne inntektsgapet mellom bønder og andre grupper i samfunnet, og at utviklinga skulle vere kronemessig lik i det minste, har ein ikkje levert. Når Stortinget nok ein gong avgir ei innstilling og vi no i plenum stadfestar komiteens signal, bør det vere klart for statsråden at han har fått ein tydeleg marsjordre: Fleirtalet på det nye Stortinget gjentar inntektsmålet og presiserer at det betyr kronemessig lik inntektsutvikling. Det same sa altså eit fleirtal ved behandlinga av det førre jordbruksoppgjeret. I tillegg har ein samla komité gjentatt og lagt tydelege føringar på ein serie andre ting. Vi ønskjer eit aktivt og mangfaldig jordbruk over heile landet, med produksjonar og føretaksstrukturar som byggjer på lokale jord-, beite- og utmarksareal. Vi legg også vekt på at vi må ha eit velfungerande importvern viss vi skal få dette til, der myndigheitene gjer sin del av jobben, og der næringa har verkemiddel til å følgje dette opp. Og vi ønskjer målretta geografi- og strukturdifferensierte verkemiddel over jordbruksavtalen, sånn at vi kan oppnå nettopp å ta meir av Noreg i bruk, ta tilbake dei areala som vi har tapt over tid. Da er det verdt å nemne at fleirtalet på Stortinget tar til orde for at det bør vurderast ein nullsats for dyrestønad for store besetningsstørrelsar. SV ønskjer å gå hakket lenger. Vi ønskjer å gjeninnføre tak og forsterke strukturprofilen på ei rekkje tilskot, bl.a. husdyrtilskota og arealtilskota på bær, frukt, grønsaker og korn. Det er nødvendig dersom ein skal snu den negative arealutviklinga som vi har sett over lang tid, og som forsterkar seg med den linja som dette oppgjeret byggjer på. Viss vi skal ta tilbake jord som har gått ut av drift, må vi snu utviklinga og gjere det meir lønsamt for dei små og mellomstore og leggje til rette for driftsvansketilskot rundt omkring. Så vil eg seie nokre ord om økosatsinga i dette oppgjeret. Fleirtalet på Stortinget sa ved behandlinga av jordbruksmeldinga klart frå at vi ønskjer å få på plass eit mål med ein plan for korleis ein skal få auka produksjon og konsum av økologiske varer i Noreg. Ein treng ikkje å gå lenger enn til Sverige eller Danmark for å sjå at dei har kome mykje lenger i si økosatsing enn det vi har gjort. Dei har også til og med integrert det i si jordbrukspolitiske tenking, tilpassa dyra, tilpassa areala, sånn at ein kan få ei auka satsing på økologiske varer. Her i Noreg risikerer vi å tape sjølvforsyningsgrad og bli storimportør av økologisk mat, fordi vi veit at forbrukarane vil ha meir økologisk mat framover, og utan politisk styring er det vanskeleg å sjå at produksjonen vil følgje etterspørselen. Ein ser at berre f.eks. Forsvarets innkjøp av økologisk mjølk i nord har gjort at ein plutseleg endeleg har fått tilbod om økologisk mjølk i butikkane der. Det offentlege bør gå føre. Lat meg seie at eg er ganske skuffa og overraska over at SV er det einaste partiet i denne innstillinga som framleis vil ha eit konkret mål og ein konkret plan med sektorvise føringar for korleis ein skal auke det økologiske innslaget i norsk landbruk. Vi trur at det er ein stor tabbe for norsk landbruk. Det vil kunne svekkje importvernet, og vi vil gjere oss meir avhengige av import.