Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2018-01-30:
Denne saka er meir alvorleg enn det denne utgreiinga gir inntrykk av. At helseopplysningar om halve Noregs befolkning ikkje er trygge, rokkar ved tilliten til helsestellet vårt, men det er òg ein fare for rikets sikkerheit. Forsvarleg behandling av helseopplysningar er ein del av kjerneoppgåvene til helsestellet, og sviktar vi her, sviktar vi heile helsestellet. Styret i Helse Sør-Aust gjorde eit vedtak den 8. september 2016 om vidare modernisering av regionens infrastruktur skulle skje ved bruk av eksterne leverandørar. Den 10. november 2016 sa helse- og omsorgsministeren følgjande frå Stortingets talarstol: «Den eksterne leverandørens tjenester er som nevnt begrenset til IKT infrastruktur, altså ikke pasientjournalsystemer eller pasientadministrative systemer. Avtalen med tjenesteleverandøren stiller klare krav om at alle datasentre skal stå i Norge, inkludert all lagring av pasientdata(…) (…) Personell som drifter infrastrukturen, skal ikke ha tilgang til systemer(…) eller administrative systemer hvor personopplysninger behandles. (…) Driften av disse systemene skal fortsatt leveres av Sykehuspartner HF. Ifølge Helse Sør-Øst RHF vil alle personopplysninger forbli fysisk i Norge, og tilgangen til disse vil fremdeles skje fra Norge og være begrenset til Sykehuspartner og helseforetakene selv. Dette innebærer at personopplysningene ikke skal overføres til andre land eller noen form for skytjeneste.» Så tok kontroll- og konstitusjonskomiteen tak i det som var ei villeiing av Stortinget. Da svarer helseministeren i brev tilbake: «Mine svar i interpellasjonsdebatten omhandlet det sikkerhetsregimet som skal være på plass etter at driften er overført til ekstern leverandør.» Det vi vart fortalde i Stortinget, omhandla altså ikkje kva som kunne skje i planleggings- og oppfølgingsfasen. Dette står jo ikkje til truande. Så til det å skylda på nokon nedover i systemet: I denne saka har helse- og omsorgsministeren konsekvent skyldt på helseforetaka. I brev til kontroll- og konstitusjonskomiteen i fjor vår viser han til spesialisthelsetenestelova. I brevet står det: «Eiers adgang til å styre i foretaksmøter bør bare brukes i tilfeller hvor det er nødvendig for å ivareta eiers overordnede ansvar og interesser.» Ja, nettopp! Var det ein gong ein burde ha gripe inn overfor helseforetaka, var det når ein ikkje var sikker på at helseopplysningane våre var trygge. Det er ein fare, ikkje for pasient og sjukehus, men for rikets sikkerheit. Det er klart at helseministeren visste kva som kom til å vera i kontrakten, men kontrakten var stor, han var på mange, mange tusen sider, så her har ein heller ikkje vore informert. Men det er det ein statsråd sitt ansvar å vera. Når det gjeld kostnader, var det nettopp at dette skulle føra til meir pengar til pasientbehandling, som var eit av argumenta som statsråden i brev til Stortinget sa var grunnen til at ein var positiv til konkurranseutsetjing. No veit vi at dette har kosta – hittil – 280 mill. kr. Enno er ikkje Helse Sør-Aust ute av avtalen. Sjukehuspartnar har hatt over 300 mill. kr på dette prosjektet. Ein forsøkte å halda hemmeleg denne summen. Datatilsynet har gitt bøter på fleire millionar. Helse Sør-Aust har brukt over 50 mill. kr på strakstiltak for å ryddja opp. Vi står igjen med eit Helse Sør-Aust som har eit sårbart IKT-system som no er utsett for angrep. Dette er alvorleg. Men det som er det viktige spørsmålet no, er om statsråden vil sikra at grunnleggjande IKT-infrastruktur i helsesektoren vert definert som kritisk nasjonal infrastruktur og kjem inn under sikkerheitsloven. Det er det som no må skje. Alt anna som har vorte sagt i utgreiinga, er meir forklaringar eller bortforklaringar. Men vil statsråden sikra at departementet hans definerer grunnleggjande IKT-infrastruktur i helsesektoren inn under sikkerheitsloven, og vil han hindra framtidig outsourcing av utvikling og drift av kritiske nasjonale IKT-tenester og system innanfor helsesektoren?