Olav Urbø (Senterpartiet), 2018-05-28:
Alle menneske skal ha like rettar og like moglegheiter til å delta i samfunnet, uavhengig av kjønn, funksjonsevne, etnisitet, språk, religion, livssyn, seksuell orientering, kjønnsidentitet og -utrykk og alder. Senterpartiet meiner at likestillings- og antidiskrimineringsarbeid dreier seg om eit heilskapleg samfunnssyn. Dei beste rammene for likestilling finst i eit samfunn med små forskjellar mellom folk og trygge lokale fellesskap der alle har ein plass. Nærleik til tenester og kort veg mellom dei valde og folkevalde skaper fellesskap der den friviljuge innsatsen, enkeltpersonar og kommunar samarbeider godt. Samanlikna med andre land har Noreg kome langt når det gjeld likestilling, men vi må òg innsjå at vi framleis har store utfordringar. Utfordringane vart skildra godt i utgreiinga frå Hofstad Helleland, som ho heldt i førre veke, men tiltaka står ikkje heilt i stil med skildringa av verkelegheita. Av statsråden fekk vi stort sett skildringar av det som det i all hovudsak er einigheit om eksisterer, og vi er vidare einige om at dette må kjempast mot og takast på største alvor – anten det er negativ sosial kontroll, metoo, diskriminering av minoritetar og innvandrarar, rasisme, kroppspress og dårleg sjølvbilete, som òg vart nemnt av statsråden. Eg sakna likevel moment i utgreiinga som tok for seg erfaringar frå og statusen for regjeringas likestillingsarbeid. Utgreiinga bar stort sett preg av litt historieforteljing og generelle skildringar av utfordringar vi veit eksisterer. Eg sakna vidare den heilt avgjerande friviljuge innsatsen i arbeidet for likestilling og mot diskriminering, i statsrådens utgreiing. Eg etterlyser òg meir målretta innsats og fokusering på personar med nedsett funksjonsevne. Rettnok vart denne gruppa nemnd i utgreiinga – i få ordelag. Statsråden snakka om at det skal utarbeidast ein strategi, med mål og prioriteringar for denne gruppa. Det er viktig at dette arbeidet vert prioritert høgt. Dette er ei gruppe som ofte hamnar sist i rekka og i fleire samanhengar vert neglisjert. Eg er einig med statsråden i at det er viktig at hatefulle ytringar får konsekvensar og vert følgde opp av politiet og rettsvesenet. Eg er difor glad for at Senterpartiets representantforslag tidlegare i år – om ein handlingsplan mot rasisme og diskriminering – leidde til eit stortingsvedtak om ein handlingsplan mot rasisme og etnisk og religiøs diskriminering, for det trengst. Eg vil òg peike på ansvaret vi som folkevalde og politikarar har for å gå føre som gode eksempel. Måten vår å kommunisere på påverkar kvar grensene går for kva som vert oppfatta som greitt i offentlegheita. Diskriminering i bustad-, arbeidsmarknaden, i utelivet og andre stader kan føre til at barn og ungdom veks opp utan å føle at dei høyrer til. Folkevalde må ta ansvar for meir enn å lage lover. Vi må òg ta ansvar for at måten vi omgåst kvarandre og snakkar om og med kvarandre på, vert prega av respekt. Eg meiner det er ei politisk oppgåve å samle oss og dempe frykta for det som er annleis. Statsråden nemnde at ho er oppteken av å få fleire innvandrarkvinner ut i arbeid. Ho er bekymra for at berre fire av ti innvandrarkvinner er i jobb. Eg merka meg at det skal leggjast fram ein integreringsstrategi innan utgangen av 2018. Det ser eg fram til. Det er i den samanhengen viktig å ha med seg at når innvandrarkvinner stadig vert eit omdreiingspunkt for oppheita verdidebattar, kan det svekkje moglegheitene deira på arbeidsmarknaden. Vidare er det ein realitet at vi har ein stadig tøffare arbeidsmarknad for mange yrkesgrupper. Nålauget inn på arbeidsmarknaden vert trongare for mange – anten det gjeld dei tradisjonelle kvinneyrkene, ungdom med lav utdanning, flyktningar eller personar med redusert arbeidsevne. Mange er òg meir utsette for konjunktursvingingar og nedbemanningar sjølv om dei har fått ein fot innanfor. Eg må rose statsråden for at ho skal ta initiativ til rundebordsamtale med innvandrarmenn for å diskutere likestilling. Det er lurt, innvandrarmennene må i større grad på banen og bidra i likestillingsarbeidet. Eg håper at ho kan fortsetje på det sporet og ha ein målretta innsats retta inn mot denne gruppa. Når det gjeld dei fem forslaga som er sette fram i saka, varslar Senterpartiet at vi vil stemme for forslaga nr. 2, 4 og 5.