Erling Sande (Senterpartiet), 2011-06-15:
Forvaltartankegangen står sterkt i Senterpartiet. Ressursane på jordkloden er ikkje noko vi har fått til eige for vår generasjon, men noko vi forvaltar på vegner av dei som kjem etter oss. Ein forvaltningsplan er ein god reiskap for oppfølging av ei sånn overordna ideologisk tilnærming. Derfor har Senterpartiet vore oppteke av å få på plass denne type forvaltningsplanar for havområda våre og av moglegheita for jamleg å oppdatere og revidere dei. Havområdet frå Barentshavet til Lofoten er stort og utgjer ein betydeleg del av Noreg sitt samla areal. Det inneheld fleire verdifulle og sårbare område, som det er peika på i innstillinga. Lofoten- og Vesterålen-området, Eggakanten og dei kystnære områda utanfor Troms og Finnmark er eksempel på slike sårbare område. Ny kunnskap har ytterlegare bekrefta desse verdiane. Kartlegginga av dei viktige havområda i nord viser at havet er reint og det er rikt. Ureiningsgraden er i all hovudsak låg, og dei store fiskebestandane er i god forfatning. På den andre sida viser kartlegginga at havklimaet er i endring. Det er aukande forsuring, aukande havtemperatur og avtakande utbreiing av havisen. Dei fleste sjøfuglbestandane er i tilbakegang. Vi vil stadig trenge meir kunnskap om desse utviklingstrekka og kva som ligg bak dei. Men vi må samtidig forvalte ut frå den kunnskapen vi har i dag. Regjeringa har peika på at hovudutfordringane i perioden fram mot 2020 er langtransportert ureining, det er klimaendring og havforsuring, nedgang i sjøfuglbestandane, handtering av risikoen for akutt oljeforureining og å vidareutvikle ledda i ei økosystembasert ressursforvaltning. Mange av sjøfuglbestandane viser ei bekymringsfull utvikling, og det er nødvendig for oss å forstå betre forholdet og interaksjonen mellom reproduksjon og overleving av sjøfuglartane på den eine sida og dei pelagiske fiskeslaga på den andre. Dei store havområda i nord er ikkje berre verdifulle ut frå eit naturmangfaldsperspektiv. Vi haustar enorme ressursar ut av dette havområdet i form av fisk og sjødyr. Det er aukande havbruksaktivitet langs kysten, og det er tiltakande petroleumsverksemd i dette området. Samtidig er området viktig, og kjem etter alt å døme til å bli mykje viktigare når det gjeld transport. Vi veit enno ikkje kva framtida vil bringe når det gjeld uttak av mineralressursar og produksjon av fornybar energi i området. Vår utfordring som forvaltarar er å sikre at ressursutnyttinga og aktiviteten skjer med omsyn til den sårbarheita som dette området har, og innanfor berekraftige rammer. Særleg er den aukande transporten som er forventa gjennom området, ei stor utfordring, særleg med tanke på faren for oljeutslepp. Fokuset på oljevernberedskap er derfor heilt sentralt for Senterpartiet. Ikkje minst er slepebåtkapasitet – som er nemnt i innstillinga – viktig, for vi veit at det er ein kritisk viktig faktor viss det skulle oppstå oljeutslepp i område med så vanskelege vêrtilhøve som dette området kan ha. Lat meg òg få leggje til at Senterpartiet er tilfreds med regjeringa si avgjerd om ikkje å gjennomføre konsekvensutgreiing etter petroleumslova i Nordland VI og VII og Troms II. Dette er i tråd med Senterpartiet sitt standpunkt i denne saka. Vi snakkar her om sårbare og viktige gyte- og oppvekstområde for fisk, der desse dyreslaga etter Senterpartiet sitt syn skal ha forkøyrsrett, og vi er glade for at regjeringa har konkludert på same måten. Det har vore ein debatt kring verdiskaping i nord. Eg synest tidvis den debatten blir einsidig knytt til petroleumsaktivitet. Det er altså eit stort potensial i dei nordlege områda våre på fleire område. Lat meg nemne reiseliv og fornybar energi som to eksempel. Så har vi ei svært levedyktig fiskerinæring i desse områda som vi skal byggje vidare på. Så det er altså ikkje sånn at om ikkje heile dette området skulle bli opna for petroleumsverksemd, betyr det stagnasjon og tilbakegang. Tvert om er det ei stor framtid for dette området. Den petroleumsverksemda som no kjem i området, skal gje lokale ringverknader. Det er også viktig å understreke frå Senterpartiet si side.