Magne Rommetveit (Arbeiderpartiet), 2018-05-29:
Det har heilt sidan 1990-åra vore eit mål at godstransport over lange avstandar i størst mogleg grad skal overførast frå veg til sjø og bane. I Nasjonal transportplan 2014–2023 står det at regjeringa vil styrkja konkurranseevna til godstransport på sjø og bane og leggja til rette for dette. Gjennom internasjonale avtalar har Noreg i mange år forplikta seg til klimareduksjonar. Likevel aukar CO 2 -utsleppa frå godstransport på veg. I høve til folketalet hadde Noreg om lag 35 pst. fleire drepne i ulukker med tunge kjøretøy enn det som er gjennomsnittet i Europa. Målet med Riksrevisjonens undersøking har vore å vurdera utviklinga for godstransport på veg, sjø og bane der det er konkurranse mellom transportformene, og årsakene til at det har vore eventuell manglande overføring av gods frå veg til sjø og bane. Riksrevisjonen viser i denne rapporten til at målet om overføring av godstransport frå veg til sjø og bane ikkje er nådd. Det inneber at for transport av stykkgods på strekningar over 300 km med nærleik til hamn eller jernbaneterminal har vegtransporten i åra 2010–2015 auka like mykje som eller meir enn transport på sjø og bane. Og dersom vegtransporten på desse strekningane hadde vore utført på sjø og bane i staden, ville kostnadene for samfunnet som følgje av ulukker, forureining, støy, vegslitasje og køar ha vorte monaleg mindre. Rapporten slår også fast at styresmaktene ikkje har klart å styrkja konkurransen til sjø- og jernbanetransport samanlikna med vegtransport, og det vert vist til at departementet har hatt svak oppfølging av målet om godsoverføring, og at ein ikkje har hatt nok styringsinformasjon. Verken departementet eller etatane har, etter Riksrevisjonens vurdering, hatt informasjon om i kva grad dei tiltaka som er sette i verk, verkeleg har hatt effekt. Manglande informasjon og kunnskap kan då ha ført til at tiltak som kan innebera godsoverføring, ikkje har vorte føreslåtte eller gjennomførte. Endeleg peikar rapporten på at departementet har sett i verk få tiltak for å nå målet om å få meir godstransport over frå veg til sjø og bane. Riksrevisjonen tilrår at Samferdselsdepartementet sørgjer for ein felles strategi for å følgja opp det vedtekne målet om overføring av godstransport frå veg til sjø og bane, at dei økonomiske verkemidla vert styrkte, at planlagde tiltak vert gjennomførte, og at nye tiltak vert greidde ut, for å auka konkurranseevna til sjø og jernbane samanlikna med veg. Vidare vert det på tiltakssida peika på at godstransporten sine interesser må varetakast spesielt i prosessar for arealplanlegging rundt hamner og jernbaneterminalar, og då på ein slik måte at det også fremjar overføring av gods frå veg til sjø og bane. Riksrevisjonen er også klar i si tilråding på at departementet må sørgja for sterkare styring og oppfølging av kva effektar tiltak for godsoverføring har, og om målet om overføring av gods frå veg til sjø og bane vert nådd. Det er ein samla kontroll- og konstitusjonskomité som i hovudsak sluttar seg til Riksrevisjonens vurderingar, og som også står bak merknadene til saka. Men regjeringspartia Høgre og Framstegspartiet står saman om tilleggsmerknader, som eg går ut frå at representantar frå desse partia sjølve vil gjera nærare greie for.