Torgeir Knag Fylkesnes (Sosialistisk Venstreparti), 2018-05-07:
Eg har sete og følgt med på debatten og vil rette ein takk til interpellanten, som har reist eit viktig spørsmål. Det mest påfallande med debatten er at når det gjeld hovudspørsmålet, om basepolitikk, er det som regjeringa kjem med, dessverre ikkje særleg overtydande. Det er rett og slett ikkje overtydande. Det overtyder ikkje opposisjonen på Stortinget, ikkje russarane og heller ikkje kjelder i det amerikanske forsvaret, som sjølve seier at dei opplever dette som faste basar – i fredstid i Noreg. Dette blir altså opplevd utanfrå på ein heilt annan måte enn det regjeringa forsøkjer å forklare det som. Regjeringa verkar heller ikkje stressa av at det blir opplevd på den måten. Det er interessant, for det er veldig tydeleg no at vi går inn i ein annan forsvarspolitisk situasjon, og regjeringa bidrar til å trekkje opp ei konfliktlinje som går langs grensene våre. Det er fleire forhold som peiker i den retninga. Vi fører i dag ein forsvarspolitikk der Hæren, kysten og havet blir nedprioriterte, og der nytt kampflymateriell er den store, heilage kua, som kjem til å ete mykje av investeringskostnadane framover. Ingen anar kva driftskostnadane blir, men at det har konsekvensar for resten av det norske forsvaret, er tydeleg. Det har ikkje mangla åtvaringar frå Hæren, og dei har blitt meir og meir høglydte. Dette svekkjer Noregs evne til å hevde suverenitet over territoria våre. Eg trur representanten Steinar Ness var inne på noko viktig i innlegget sitt da han viste til det forsvarsfaglege rådet, at det går mot ein nedgang i landmakta, og at vi da må knyte oss sterkare opp mot våre allierte og gjere tilgjengeleg territoria våre, kanskje gå på akkord med basepolitikken, osv. Dette har også ført til ein tettare integrasjon og til at det norske forsvaret konseptuelt sett har vorte meir avhengig av bl.a. det amerikanske forsvaret. Det er i seg sjølv problematisk, da vi ikkje anar kva som kjem i neste tweet, eller kva som er situasjonen for NATO om ti år. Den mest robuste strategien ville vere å ha eit sterkt norsk forsvar. Men her vel ein altså å vere meir avhengig. Det som kanskje peiker i same retning, er det som har kome fram den siste tida om dei hemmelege tenestene. E-tenesta, som forsvarsministeren sjølv er sjef for, og som han endeleg godkjenner metodane til, har rekruttert – eller har forsøkt å rekruttere – folk på grensa som har vore aktivt med i folk-til-folk-samarbeidet i Aust-Finnmark, til å tenestegjere noko som har kome fram i fleire nyheitsoppslag i nord. Mange har opplevd tilnærmingar frå både E-tenesta og andre hemmelege tenester i Noreg. I tillegg kan ein nemne datainnsamling nær russargrensa, osv. Bildet vi får her, er at Noreg sin strategi har vore låg spenning gjennom eit sterkt forsvar, gjennom basepolitikken, gjennom atomvåpenpolitikken ved at ingen atomvåpen skal plasserast, produserast, osv., på norsk jord. Her ser vi ei forvitring av den strategien, og konsekvensen er auka spenning i regionen vår. Det er dette bildet som ikkje er spesielt overtydande når forsvarsministeren forsøkjer å roe ned og seie at nei, her er det ikkje noka endring, her er det berre trening om vinteren – sjølv om han veit at det er like mykje vinter i USA. Ein kan trene like godt om vinteren der som i indre Troms. Det som har vore bygd opp i Noreg over lengre tid, har vore det spesielle forholdet vi må ha til den naboen vi har i aust, som har vore dyrka på ulike måtar. Finland, f.eks., har klart å vere ein brubyggjar inn mot Russland, mens Noreg no beveger seg bort frå den lina og bidrar til auka spenning i vår region. Eg er redd for at vi på denne måten flyttar merksemda til regionen vår og gjer oss, som representanten Elvenes var inne på, til eit potensielt oppmarsjområde. Da er det berre å spørje seg: Kva slags verdifellesskap har vi da blitt ein del av?