Geir Pollestad (Senterpartiet), 2018-06-14:
For Senterpartiet er det viktig å ha ein landbrukspolitikk som legg til rette for eit landbruk i heile landet, der me bruker ressursane. Skal me få til det, må me ha aktive små og store bruk og engasjerte bønder som står bak dei. Bakteppet for årets jordbruksavtale er eit fall i inntektene siste år. Det er varsel om ein kraftig kostnadsvekst, estimert til 1,4 mrd. kr. Så til representanten Foss som går opp her og openbert har fått inntrykk av at dette er det beste jordbruksoppgjeret på fleire tiår: Det stemmer ikkje. For bonden er det avgjerande kor mykje inntektsvekst han vil oppleva per årsverk på garden sin. Oppgjeret i år legg til rette for ei inntektsutvikling på 11 700 kr. Ein skal vera dårleg i matematikk for f.eks. å få det til å verta eit høgare tal enn 31 000, som det var i 2013. Så her trur eg at Høgre må finna fram kalkulatoren sin, men det bekreftar dessverre inntrykket mitt av at i Høgres landbrukspolitikk har salsapparatet og PR-apparatet vorte viktigare enn innhaldet i politikken. Så er det slik at ein har inngått avtalen. Eg forstår at jordbruket valde å signera, men den inngåtte avtalen vil innebera ein auke i inntektsgapet – dette trass i at Stortingets inntektsmål er å redusera inntektsgapet. Men det er viktig å slå fast at det inntektsmålet ligg fast, og det oppfattar eg at innstillinga frå komiteen òg understreker. Det gleder meg at Høgre, Framstegspartiet, Venstre og Kristeleg Folkeparti i ein merknad understreker kor viktig dette inntektsmålet er. Og når ein skal greia å redusera inntektsgapet, er det berre éin måte å gjera det på. Det er at jordbruket i kroner må ha ei høgare lønsutvikling enn andre grupper. Ein kan prøva seg med alle slags flosklar og setningar som ein har lært for å koma unna det, og som departementet er hyppige leverandørar av, men det endrar ikkje på realiteten. Ein greier ikkje å redusera inntektsgapet berre med prosent. Det går ikkje an. Det er òg nokre positive teikn i avtala. Det eine er at ein går inn for styrkte verkemiddel for å halda kontroll på marknadsbalansen. Der vil eg berre understreka kor viktig det er at dei faktisk vert følgde opp. Det er òg bra, og litt underleg, at ein statsråd frå Framstegspartiet vel å innføra eit nytt tilskot. Dette er fordi ein ikkje ville gå tilbake på den modellen som ein la opp til i 2014, utan å ha noko tak. Då måtte ein altså tilføra noko meir byråkrati for å sleppa å gje opp det prinsippet som låg der. Men eg støttar det nye tilskotet retta mot små og mellomstore bruk. Men det er òg gledeleg at eit fleirtal i komiteen seier at ein må vurdera om det skal finnast ei grense for kor mange dyr ein kan få dyretilskot for. Det er moglegvis litt klønete formulert i innstillinga, men det står ingenting anna der enn at ein må vurdera om det skal innførast eit tak på dyrestøtta. Det er den måten det går an å lesa det på. Eg var i replikkordveksling med representanten Ørsal Johansen, og eg beklagar at eg kom i skade for å kalla han statsråd. Eg reknar med at han lever bra med det. Men det er ille, det som skjer i rovdyrpolitikken, og det er ganske ille at Framstegspartiet no ikkje greier å seia tydeleg at det var svært uklokt av statsråd Elvestuen å reisa opp og kosa med ulvevalpen Balder. Det var ein dum ting å gjera. Eg meiner – og eg skulle ønskja Framstegspartiet kunne seia det – at det er svært beklageleg at me ligg høgt over bestandsmålet. Her må det ein annan innsats til. Men for å sikra makta har dei teke inn Venstre i regjering, og då får me denne typen politikk, der omsynet til ulven går framfor omsynet til dyrevelferd og til folk på bygdene. I denne saka behandlar me òg ein økostrategi. Der veit me at det vil verta ein auka etterspurnad, og eg meiner det er klokt å ha som mål at dei økologiske varene som det er etterspurnad etter, skal produserast i Noreg. Eg vil ta opp forslag nr. 4, som Senterpartiet er ein del av.