Kjersti Toppe (Senterpartiet), 2011-10-27:
Legemiddelindustrien har laga eit internt regelverk for sine medlemmer som forbyr å sponsa kongressreiser og vidareutdanning for legar. Senterpartiet meiner at det er bra at Helse-Noreg no må ta det fulle ansvaret for norske legar sine faglege oppdateringar. Innføringa av sponseforbodet er heilt rett, og eg vil gi legemiddelindustrien honnør for vedtaket. Så registrerer eg at mange store aktørar innan legemiddelindustrien i media ikkje er opne om kor mykje midlar dei verkeleg har brukt på dette tidlegare år. Men om lag 50 mill. kr årleg totalt er eit tal som er omtalt. Dette er ei rekning og eit ansvar som det offentlege no må ta over. Det må vi gjera med glede, sjølv om det gir oss nokre utfordringar. Eg meiner det er til ettertanke at det ikkje var det offentlege eller fagmiljøa sjølve som gjekk i bresjen for denne endringa. Det burde det ha vore. For det er eit arbeidsgivaransvar å sørgja for faglege oppdateringar. Det er eit offentleg ansvar å sørgja for etter- og vidareutdanning til legar i det offentlege helsevesenet. Arbeidsgivaren må ha ein plan for kompetanseutvikling. Dette kan ikkje vera overlate til tilfeldige industrielle aktørar. Det har vore ein uheldig kultur i det norske helsevesenet, der legemiddelkonsulentar og andre konsulentar og seljarar har troppa opp på sjukehusavdelingar og utdanningsinstitusjonar og lagt igjen vareprøvar og utstyr og har snakka med enkeltpersonar. Det er ikkje noko som heiter ein gratis lunsj. Vi treng heilt klare retningsliner, og vi må vekk frå uheldige bindingar mot industrien. Vi må skapa tillit til at dei vurderingane vi gjer som helsepersonell, er reelle. At legemiddelfirma har betalt for vidareutdanning og reiser til utlandet, må vi alle vera glad for at det no skal bli ein slutt på. I debatten har gjerne legemiddelindustrien sitt vedtak vore omtala som kongressforbodet. Det er misvisande. Det er eit vedtak som seier noko om finansiering, og er ikkje eit forbod. Om legar reiser på kongress, skal det offentlege betala, ikkje private aktørar, slik som det til dels er no. Eg registrerer at eit samla politisk miljø ikkje går mot vedtaket, men støttar den omlegginga som no skal skje. Det er positivt. Debatten gjeld dei økonomiske utfordringane dette skaper for helseføretaka. Det er ein viktig diskusjon. Vi treng òg ein diskusjon i føretaka om korleis vidareutdanning skal skje. Spørsmålet vi må stilla, er om kongressreiser skal prioriterast like høgt, eller om det er andre utdanningstiltak som vil vera like nyttige. Korleis ny kunnskap kan vidareformidlast i organisasjonen og føra til læring, er òg eit viktig tema. Sjukehusa er komplekse kunnskapsorganisasjonar. Derfor er satsing på kontinuerleg kunnskapsutvikling viktig. Det er eit ansvar for leiinga å sørgja for dette. Føretakslova, som fleirtalet i denne salen var med på å innføra, har lagt ansvaret for nødvendig opplæring, etter- og vidareutdanning til helseføretaka. Prioritering må vi forventa skjer innanfor dei rammene som Stortinget gir, slik føretakslova og sørgja-for-ansvaret legg opp til. Eg registrerer og forstår at fagmiljøa er urolege for at vidareutdanning ikkje vil bli prioritert høgt nok, og eg registrerer at dei hevdar at dette ikkje er sett nok i system. Sidan kongressvedtaket vil føra til ein ny situasjon, vil eg oppfordra til at statsråden og departementet i dei neste åra følgjer ekstra med på korleis føretaka følgjer opp dette området, og ser til at sjukehusleiingane tek sitt arbeidsgivaransvar for opplæring, etter- og vidareutdanning. Sjølv om dette vil kunna vera utfordrande, er alternativet ikkje å fortsetja som før der legemiddelindustrien subsidierte dette området.