Soru: kuran’da rüya ne anlama gelir
Cevap: Kuran’da rüya ila bağlantılı olarak geçen ayetler aşağıdaki gibidir ancak bunların bir bütün içinde anlaşılması için tabi en azından o surenin bir bütün olarak okunması, üstüne düşünülmesi gerekmektedir. Fark edeceksiniz ki Yusuf Suresi’nde, Hazreti Yusuf babası Yakup’a görmüş olduğu bir rüyayı anlatır, Rüyasında on bir ayla, yıldızın kendisine secde ettiğini anlatan Yusuf’a babası rüyasını kardeşlerine anlatmamasını, onların ona bir tuzak kurabileceklerini söyler. Bir sonraki ayette de babasının Yusuf’a Rabbinin onu seçtiğini ve rüya tabirleri ile ilgili bilgi öğrettiğini söylediği bulunmaktadır. Daha sonra Yusuf bu yeteneğini zindana düştüğü zamanda iki zindan arkadaşının rüyasını yorumlamakta kullanır. Rüyasında şarap sıkarken gördüğü delikanlının rüyasını zindandan kurtulup efendisine tekrar şarap sunacağı şeklinde yorumlar. Rüyasında kendi başının üstünde bir ekmek götürdüğü ve ondan kuşların yediğini gören delikanlının rüyasını ise asılacağı ve kuşların başından yiyeceği şeklinde yorumlar. Daha sonra rüyasını anlattıktan sonra rüyasının yorumu çıkıp kurtulan ve hükümdarına hizmet etmeye devam eden adamın yanında bir gün hükümdar rüyasını anlatır. Rüyasında yedi arık ineğin yemekte olduğu yedi semiz inek ve yedi yeşil başakla diğer yedi kuru başak gören hükümdar rüyasının yorumlanmasını salık verir. Zindandayken Yusuf tarafından rüya analizi yapılan kişi Yusuf’a gider ve rüyanın yorumunu yapmasını ister. Yusuf rüyayı şu şekilde yorumlar; Semiz ineği ve yedi yeşil başak için; yedi sene eskisi gibi ekip biçileceği, biçtiklerinin bir kısmını tüketmeden başak hallerinde bırakmalarını ve sadece yiyecekleri kadarını tüketmelerini söyler. Zayıf inek ve yedi kuru başak için bu yedi bereketli yılın ardından yedi kurak senenin geleceğini ve önceki biriktirdiklerinden yiyeceklerini söyler. Ardından da yağışlı bir senenin geleceğini ve halkın sıkıntıdan kurtulacağı şeklinde yorum yapar. Hükümdar da Yusuf’un kendine getirilmesini emreder ve hatta onu hazinenin başına çok güven duyduğu kişileri atadığı bir mevkiye atar. Görülüyor ki Kuran’da Yusuf semiz inek, zayıf inek, yedi yeşil başak, yedi kuru başak gibi sembolleri kullanarak rüya analizi yapıyor ve surenin sonunda da Allah’a “ Rabbim iyi ki bana olayların ve rüyaların yorumundan bir ilim öğrettin, beni bu mertebeler yükselttin şeklinde dua ediyor. Kuran’da rüya, rüya tabiri, rüya analizi ve rüya yorumu geçen sure ve ayetler. Enfal Suresi 43. Ayet Hani Allah, sana rüyandan onları az gösteriyordu; eğer sana onları açık gösterseydi, korkacak ve kumanda da tartışacaktınız. Fakat Allah, selamete bağladı; çünkü O, bütün sinelerin özünü bilir. Yusuf Suresi 4. Ayet Bir vakit Yusuf babasına: “Babacığım, ben rüyada onbir yıldızla güneşi ve ayı gördüm. Gördüm ki, onlar bana secde ediyorlar.” dedi. Yusuf Suresi 5. Ayet Babası: “Yavrum, rüyanı kardeşlerine anlatma, sonra sana bir tuzak kurarlar; çünkü şeytan, insana belli bir düşmandır. Yusuf Suresi 6. Ayet Ve işte böyle, Rabbin seni seçecek ve sana rüya tabirinden bilgiler öğretecek. Bundan önce ataların İbrahim’e ve İshak’a tamamladığı gibi, nimetini hem sana, hem de Yakup soyuna tamamlayacaktır. Muhakkak ki, Rabbin alîmdir, hakîmdir. Yusuf Suresi 36. Ayet Onunla birlikte zindana iki delikanlı daha girdi. Birisi: rüyada kendimi şarap sıkarken görüyorum.” dedi. Diğeri: “Ben, rüyada kendimi basımın üstünde bir ekmek götürürken görüyorum, ondan kuşlar yiyor. Bize bunun tabirim haber ver; çünkü biz seni iyilik sevenlerden görüyoruz.” dedi. Yusuf Suresi 41. Ayet Ey zindan arkadaşlarım, gelelim rüyanıza: “Biriniz, efendisine yine şarap sunacak, diğeri asılacak ve kuşlar basından yiyecek; işte fetvasını istediğiniz mesele halledildi!” dedi. Yusuf Suresi 43. Ayet Bir gün hükümdar: rüyamda yedi arık ineğin yemekte olduğu yedi semiz inek ve yedi yeşil başakla diğer yedi kuru başak görüyorum. Ey efendiler, eğer rüya tabir ediyorsanız, bana rüyamı halledin!” dedi. Yusuf Suresi 44. Ayet Dediler ki: rüya dediğin, demet demet hayallerdir, biz ise hayallerin tabirini bilmiyoruz.” Yusuf Suresi 46. Ayet Gelip: “Yusuf, ey dosdoğru kişi, “yedi semiz inek. bunları yedi arık inek yiyor ve yedi yeşil başakla diğer yedi kuru başak” rüyasını bize tabir et, ümit ederim ki, o insanların yanına cevapla dönerim, ola ki, değerini bilirler dedi. Yusuf Suresi 100. Ayet Ana ve babasını taht üzerine çıkardı, hepsi Yusuf için secdeye kapandılar. Yusuf da:”Ey babacığım, işte bundan önceki rüyamın yorumu bu; gerçekten Rabbim onu gerçekleştirdi, cidden bana iyilikte bulundu; çünkü beni zindandan çıkardı; şeytan benimle kardeşlerimin arasını dürtüştürdükten (bozduktan) sonra sizi çölden buraya getirdi. Gerçekten Rabbim, dilediği şey için aldığı tedbirde çok hoş davranır. Gerçek şu ki, O, her şeyi çok iyi bilen, her yaptığın bir hikmete göre yapandır! Yusuf Suresi 101. Ayet Ey Rabbim, Sen bana mülkten bir nasip verdin ve bana rüyaların tabirinden bir ilim öğrettin. Gökleri ve yeri yaratan Rabbim, dünya ve ahirette benim velim Sensin! Benim ruhumu Müslüman olarak al ve beni iyiler arasına kat!” dedi. Enbiya Suresi 5. Ayet (Onlar): “Bunlar bir takım karışık rüyalar; yok onu kendisi uydurdu; yok o bir şairdir; öyle değilse, önceki peygamberlerin gönderdikleri gibi, bize bir mucize getirsin!” derler. Saffat Suresi 102. Ayet (Oğlu) yanında koşma çağına gelince : “Yavrum, ben seni rüyamda boğazladığımı görüyorum. Artık bak ne düşünürsün?” dedi. (Çocuk da): “Babacığım sana ne emrediliyorsa yap! Beni inşallah sabredenlerden bulacaksın!” dedi. Saffat Suresi 105. Ayet Rüyaya gerçekten sadakat gösterdin, işte Biz güzel davrananları böyle mükâfatlandırırız.” Fetih Suresi 27. Ayet Andolsun ki, Allah gerçekten peygamberine o rüyayı hakkıyla doğru gösterdi, şanıma yemin ederim ki, inşaallah Mescid-i Haram’a güvenlik içinde başlarınızı kazıtarak, kırkarak korkusuzca gireceksiniz! Ancak O, sizin bilmediğiniz şeyleri bildi de ondan önce yakın bir fetih verdi.