Thông tư 199/2011/TT-BTC
Hướng dẫn thực hiện việc tổ chức bồi dưỡng và cấp Chứng chỉ bồi dưỡng Kế toán trưởng
Cơ quan ban hành: Bộ Tài chính
Ngày ban hành: 2011-12-30

BỘ TÀI CHÍNH ___________ Số: 199 /2011/TT-BTC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc __________________________ Hà Nội, ngày 30 tháng 12 năm 2011 THÔNG TƯ Hướng dẫn thực hiện việc tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ bồi dưỡng Kế tóan trưởng _________________________ C ăn cứ Luật Kế tóan số 03/2003/QH11 ngày 17/6/2003; Căn cứ Nghị định số 128/2004/NĐ-CP ngày 31/5/2004 của Chính phủ về việc Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Kế tóan trong lĩnh vực Nhà nước và Nghị định số 129/2004/NĐ-CP ngày 31/5/2004 của Chính phủ về việc Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Kế tóan trong họat động kinh doanh; Căn cứ Nghị định số 118/2008/NĐ-CP ngày 27/11/2008 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài chính; Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện việc tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng như sau: Điều 1. Mục đích, yêu cầu bồi dưỡng và cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng 1. Trang bị, cập nhật và hệ thống hóa những kiến thức cơ bản, chuyên sâu về quản lý kinh tế, tài chính, kế tóan, kiểm tóan cho những đối tượng thuộc diện bồi dưỡng kế tóan trưởng nhằm nâng cao năng lực quản lý kinh tế, tài chính, tổ chức công tác kế tóan, tổ chức bộ máy kế tóan và chỉ đạo thực hiện công việc kế tóan trong đơn vị. 2. Tiêu chuẩn hóa về chuyên môn, nghiệp vụ tài chính, kế tóan, kiểm tóan và trình độ tổ chức công tác kế tóan, tổ chức bộ máy kế tóan đối với đội ngũ kế tóan trưởng trong nền kinh tế quốc dân. Điều 2. Tiêu chuẩn học viên tham dự khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng 1. Người Việt Nam tham dự khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng phải có các tiêu chuẩn sau đây: a/ Có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trung thực, liêm khiết, có ý thức chấp hành pháp luật; b/ Có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về tài chính, kế tóan, kiểm tóan từ bậc trung cấp trở lên và có thời gian công tác thực tế về tài chính, kế tóan, kiểm tóan như sau: - Tối thiểu là 2 năm trở lên kể từ ngày ghi trên bằng tốt nghiệp đại học chuyên ngành tài chính, kế tóan, kiểm tóan; - Tối thiểu là 3 năm trở lên kể từ ngày ghi trên bằng tốt nghiệp trung cấp hoặc cao đẳng chuyên ngành tài chính, kế tóan, kiểm tóan; c/ Có Đơn xin học, trong đó có xác nhận thời gian công tác thực tế về tài chính, kế tóan, kiểm tóan của cơ quan đang công tác, kèm theo bản sao có chứng thực Bằng tốt nghiệp chuyên ngành tài chính, kế tóan, kiểm tóan. 2. Người nước ngòai có Chứng chỉ chuyên gia kế tóan, Chứng chỉ hành nghề kế tóan, Chứng chỉ kiểm tóan viên hoặc bằng tốt nghiệp đại học của các tổ chức nước ngòai (Được Bộ Tài chính Việt Nam thừa nhận) được tham dự khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng do đơn vị đủ điều kiện tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng cho người nước ngòai. Điều 3. Hình thức tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng Việc tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng có thể được tổ chức tập trung một kỳ liên tục hoặc nhiều kỳ cho một khóa học nhưng thời gian học thực tế của một khóa học tối đa không quá 6 tháng và phải đảm bảo đủ thời gian, học đủ nội dung chương trình theo quy định tại Thông tư này. Một lớp học của khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng tối đa không quá 100 học viên. Điều 4. Điều kiện tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng 1. Các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng (Học viện, Trường Đại học, Trường Cao đẳng, Trường bồi dưỡng) được tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng nếu có đủ các điều kiện sau: a/ Có chức năng đào tạo, bồi dưỡng chuyên ngành kế tóan, kiểm tóan; b/ Có tối thiểu là 50% số giảng viên cơ hữu (Trong tổng số giảng viên giảng các chuyên đề theo từng khóa học) trình độ từ đại học trở lên, có ít nhất 5 năm kinh nghiệm giảng dạy trong lĩnh vực kinh tế - tài chính - kế tóan - kiểm tóan; c/ Có đủ điều kiện về cơ sở vật chất, như: Phòng học, bàn ghế, bảng viết, giáo cụ, ... để thực hiện khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng. 2. Hội nghề nghiệp về kế tóan - kiểm tóan được kết hợp với các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng có đủ điều kiện quy định tại khỏan 1 Điều này để tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng. 3. Các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng có đủ điều kiện quy định tại khỏan 1 Điều này muốn tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng cho người nước ngòai phải được Bộ Tài chính xem xét, chấp thuận bằng văn bản. Điều 5. Quyền và trách nhiệm của cơ sở đào tạo, bồi dưỡng trong việc tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng 1. Cơ sở đào tạo, bồi dưỡng đủ điều kiện tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng có quyền: a/ Chủ động triển khai thực hiện các công việc liên quan đến việc tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng phù hợp với điều kiện của đơn vị mình. b/ Thu học phí của những học viên tham gia khóa học theo mức phù hợp với quy định của Nhà nước về học phí giáo dục. Việc thu, quản lý và sử dụng nguồn thu từ học phí phải thực hiện theo đúng quy định của pháp luật hiện hành. c/ Cấp Chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng theo quy định tại Điều 9 của Thông tư này. 2. Cơ sở đào tạo, bồi dưỡng đủ điều kiện tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng có trách nhiệm: a/ Đảm bảo việc chiêu sinh học viên đúng tiêu chuẩn theo quy định tại Điều 2 của Thông tư này. b/ Chấp hành các quy định về hình thức và các thủ tục mở khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng theo quy định tại Điều 3 và Điều 6 của Thông tư này. c/ Tổ chức, quản lý chặt chẽ khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng, đảm bảo thực hiện đúng, đủ nội dung, chương trình và thời gian học theo quy định tại Điều 10 Thông tư này. d/ Chấp hành nghiêm túc các quy định về thi, đánh giá, xếp lọai kết quả và cấp chứng chỉ theo quy định tại Điều 7, Điều 8, Điều 9 của Thông tư này. đ/ Chịu sự kiểm tra, giám sát của Bộ Tài chính trong việc thực hiện các quy định tại Điều 12 của Thông tư này. e/ Chấp hành nghiêm chỉnh các chế độ báo cáo theo quy định tại Thông tư này. f/ Chịu trách nhiệm về tính đúng đắn, hợp pháp của Chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng do đơn vị mình cấp. Điều 6. Thủ tục tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng 1. Các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng trước khi mở khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng (Từng khóa) phải gửi cho Bộ Tài chính bộ hồ sơ, gồm các tài liệu sau đây: a/ Quyết định mở khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng của Thủ trưởng cơ sở đào tạo, bồi dưỡng; b/ Danh sách học viên khóa học (Phụ lục số 01); c/ Danh sách giảng viên khóa học (Phụ lục số 02); d/ Danh sách Ban quản lý khóa học; đ/ Nội dung, chương trình và lịch học của khóa học. 2. Các tài liệu trong bộ hồ sơ quy định tại khỏan 1 Điều này và các tài liệu liên quan khác như: Hợp đồng giảng dạy; Bảng chấm công và chứng từ thanh tóan tiền công cho giảng viên tham gia giảng dạy; Bảng điểm danh từng học viên tham gia các buổi học và có chữ ký xác nhận của giảng viên; Bản photocoppy có công chứng các bằng cấp của học viên; Đơn xin học có xác nhận của đơn vị công tác; Các bài thi của học viên phải được lưu giữ tại đơn vị tổ chức khóa học tối thiểu 5 năm kể từ ngày kết thúc khóa học. Các Quyết định công nhận kết quả đạt yêu cầu khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng và Danh sách học viên đạt yêu cầu khóa học (Phụ lục 03) phải được lưu giữ tại đơn vị tổ chức khóa học tối thiểu 10 năm kể từ ngày kết thúc khóa học. Điều 7. Thi đánh giá kết quả học tập 1. Việc thi đánh giá kết quả học tập được thực hiện như sau: Kết thúc mỗi phần trong chương trình học phải tổ chức thi hết học phần trong thời gian tối thiểu là 180 phút. 2. Việc thi hết học phần được thực hiện dưới hình thức viết. Điểm thi hết học phần được chấm theo thang điểm 10 bậc. Bài thi dưới 5 điểm là không đạt yêu cầu. 3. Chỉ những học viên bảo đảm tối thiểu 80% thời gian học tại lớp quy định cho mỗi học phần mới được dự thi học phần đó. Chỉ những học viên đạt mỗi bài thi hết cả hai học phần từ 5 điểm trở lên mới đạt yêu cầu khóa học. 4. Kết thúc khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng, đơn vị tổ chức khóa học căn cứ vào kết quả điểm bình quân của 2 bài thi hết học phần (thi lần đầu) để đánh giá theo bốn lọai: - Lọai giỏi: Điểm bình quân hai bài thi hết học phần đạt từ 8 điểm trở lên (Trong đó không có điểm dưới 7); - Lọai khá: Điểm bình quân hai bài thi hết học phần đạt từ 7 điểm trở lên (Trong đó không có điểm dưới 6); - Lọai trung bình: Điểm bình quân hai bài thi hết học phần đạt từ 5 điểm trở lên (Trong đó không có điểm dưới 5); - Lọai không đạt yêu cầu: Có bài thi hết học phần dưới 5 điểm. Học viên có quyền dự thi lại một trong hai bài thi hết học phần không đạt yêu cầu nhưng chỉ được dự thi lại một lần. Việc tổ chức lại cho những học viên không đạt yêu cầu được thực hiện vào cuối khóa học. Điều 8. Chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng 1. Phôi “Chứng chỉ bồi dưỡng Kế tóan trưởng” (Phụ lục số 04) và Mã số đơn vị đào tạo, bồi dưỡng kế tóan trưởng do Bộ Tài chính cấp và quản lý thống nhất trong phạm vi cả nước. 2. Các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng khóa học kế tóan trưởng phải có trách nhiệm theo dõi, quản lý phôi chứng chỉ được cấp (Số đã nhận, số đã sử dụng, số bị hỏng và số chưa sử dụng) và định kỳ 6 tháng (1/1 và 1/7 hàng năm) gửi báo cáo về Bộ Tài chính để làm cơ sở tổng hợp chung tòan quốc. Điều 9. Cấp “Chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng” 1. Học viên có kết quả thi đạt lọai trung bình trở lên (Học viên đạt yêu cầu) được Thủ trưởng cơ sở đào tạo, bồi dưỡng ra quyết định tổ chức khóa học cấp “Chứng chỉ bồi dưỡng Kế tóan trưởng”. 2. Kết thúc mỗi khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng, đơn vị tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng gửi “Quyết định công nhận kết quả đạt yêu cầu khóa học” kèm theo “Danh sách học viên đạt yêu cầu khóa học” (Phụ lục số 03) về Bộ Tài chính, để xem xét, chấp thuận và cấp phôi Chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng. Thủ trưởng cơ sở đào tạo, bồi dưỡng (hoặc cấp phó được Thủ trưởng cơ sở đào tạo, bồi dưỡng ủy quyền) mới có quyền ký, cấp Chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng. 3. Chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng phải được cơ sở đào tạo, bồi dưỡng tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng đóng dấu nổi vào giáp lai ảnh của học viên. 4. Chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng có giá trị sử dụng trong thời hạn 5 năm kể từ ngày cấp để bổ nhiệm kế tóan trưởng lần đầu theo quy định tại khỏan 2 Điều 53 của Luật Kế tóan. Quá thời hạn 5 năm học viên có yêu cầu cấp lại chứng chỉ phải học lại khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng. 5. Những người có Chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng đã đủ điều kiện và được bổ nhiệm làm kế tóan trưởng 1 lần thì Chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng đó vẫn có giá trị để bổ nhiệm kế tóan trưởng từ lần thứ hai trở đi, trừ khi khỏang thời gian không làm kế tóan trưởng giữa 2 lần bổ nhiệm đã quá 5 năm. 6. Chứng chỉ bị mất, thất lạc học viên liên hệ với cơ sở đào tạo, bồi dưỡng (nơi cấp chứng chỉ) để làm thủ tục cấp lại. Điều 10. Nội dung, chương trình bồi dưỡng kế tóan trưởng 1. Nội dung, chương trình và thời gian tối thiểu một khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng cho cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, tổ chức có sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước và các đơn vị sự nghiệp, tổ chức không sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước, kể cả đơn vị thu, chi ngân sách và đơn vị lực lượng vũ trang (gọi chung là đơn vị kế tóan nhà nước), như sau: Thời gian tòan khóa: 4 tuần (kể cả thời gian thi) (4 tuần x 6 ngày x 8 giờ = 192 giờ. Một giờ được tính là 50 phút học và 10 phút nghỉ giải lao). I - PHẦN KIẾN THỨC CHUNG: + Chuyên đề 1: Pháp luật về kinh tế áp dụng cho các đơn vị thuộc lĩnh vực kế tóan nhà nước: 16 giờ + Chuyên đề 2: Tổ chức quản lý dự tóan, cấp phát, quyết tóan thu, chi ngân sách nhà nước (NSNN), đơn vị có sử dụng kinh phí NSNN và đơn vị không sử dụng kinh phí NSNN: 16 giờ + Chuyên đề 3: Mở và quản lý tài khỏan, kiểm sóat chi NSNN qua Kho bạc nhà nước: 08 giờ + Chuyên đề 4: Tài chính các đơn vị có sử dụng kinh phí NSNN và đơn vị không sử dụng kinh phí NSNN: 20 giờ + Ôn tập và thi Phần I: 08 giờ Cộng Phần I: 68 giờ II - PHẦN KIẾN THỨC NGHIỆP VỤ: + Chuyên đề 5: Pháp luật về kế tóan, tổ chức công tác kế tóan, vai trò, nhiệm vụ của kế tóan trưởng: 24 giờ + Chuyên đề 6: Kế tóan ngân sách nhà nước và họat động nghiệp vụ Kho bạc: 16 giờ + Chuyên đề 7: Kế tóan đơn vị có sử dụng kinh phí NSNN và đơn vị không sử dụng kinh phí NSNN: 24 giờ + Chuyên đề 8: Báo cáo tài chính, báo cáo quyết tóan đơn vị thu, chi ngân sách, đơn vị hành chính sự nghiệp: 24 giờ + Chuyên đề 9: Phân tích báo cáo tài chính đơn vị thu, chi ngân sách, đơn vị có sử dụng kinh phí NSNN và đơn vị không sử dụng kinh phí NSNN: 16 giờ + Chuyên đề 10: Kiểm tóan báo cáo tài chính, báo cáo quyết tóan đơn vị thu, chi NSNN và đơn vị hành chính sự nghiệp: 12 giờ + Ôn tập và thi Phần II: 08 giờ Cộng Phần II: 124 giờ Tổng cộng: 192 giờ 2. Nội dung, chương trình và thời gian tối thiểu một khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế, kể cả hợp tác xã (gọi chung là kế tóan doanh nghiệp), như sau: Thời gian tòan khóa: 6 tuần (kể cả thời gian thi) (6 tuần x 6 ngày x 8 giờ = 288 giờ. Một giờ được tính là 50 phút học và 10 phút nghỉ giải lao). I - PHẦN KIẾN THỨC CHUNG: + Chuyên đề 1: Pháp luật liên quan đến doanh nghiệp: 24 giờ + Chuyên đề 2: Quản lý tài chính doanh nghiệp: 20 giờ + Chuyên đề 3: Pháp luật về thuế: 24 giờ + Chuyên đề 4: Thẩm định dự án đầu tư: 12 giờ + Chuyên đề 5: Quan hệ tín dụng, thanh tóan và bảo lãnh giữa doanh nghiệp với Ngân hàng và Tổ chức tài chính: 16 giờ + Ôn tập và thi Phần I: 08 giờ Cộng Phần I: 104 giờ II - PHẦN KIẾN THỨC NGHIỆP VỤ: + Chuyên đề 6: Pháp luật về kế tóan: 16 giờ + Chuyên đề 7: Tổ chức công tác kế tóan và vai trò, nhiệm vụ kế tóan trưởng doanh nghiệp: 16 giờ + Chuyên đề 8: Kế tóan tài chính doanh nghiệp (kể cả kế tóan đặc thù): 40 giờ + Chuyên đề 9: Tổ chức kế tóan quản trị doanh nghiệp: 36 giờ + Chuyên đề 10: Báo cáo tài chính và phân tích tài chính doanh nghiệp: 40 giờ + Chuyên đề 11: Kiểm tóan và kiểm tóan báo cáo tài chính doanh nghiệp 28 giờ + Ôn tập và thi Phần II: 08 giờ Cộng Phần II: 184 giờ Tổng cộng: 288 giờ 3. Cơ sở đào tạo, bồi dưỡng tổ chức khóa học có thể điều chỉnh nội dung, chương trình từng khóa học cho phù hợp với đối tượng học viên nhưng phải đảm bảo nội dung cơ bản và thời gian khóa học theo quy định. Điều 11. Giáo trình bồi dưỡng kế tóan trưởng 1. Bộ Tài chính chủ trì tổ chức biên sọan giáo trình bồi dưỡng kế tóan trưởng sử dụng thống nhất trong cả nước. 2. Giáo trình bồi dưỡng kế tóan trưởng phải phù hợp với nội dung, chương trình bồi dưỡng kế tóan trưởng quy định tại Điều 10 của Thông tư này. Giảng viên phải cập nhật chính sách, chế độ mới và tình hình thực tế đến thời điểm tổ chức khóa học để giảng dạy cho học viên. Điều 12. Kiểm tra, giám sát việc tổ chức bồi dưỡng kế tóan trưởng 1. Bộ Tài chính thực hiện việc kiểm tra, giám sát trực tiếp hoặc gián tiếp (qua báo cáo hoặc thông tin đại chúng) việc tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ kế tóan trưởng của các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng. 2. Nội dung kiểm tra, giám sát bao gồm tòan bộ nội dung các quy định từ Điều 2 đến Điều 11 của Thông tư này. Điều 13. Xử lý vi phạm hành chính trong việc tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng và việc cấp Chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng 1. Cơ sở đào tạo, bồi dưỡng phải tuân thủ các quy định của Thông tư này trong việc tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng và trong việc cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế tóan trưởng cho những học viên đạt yêu cầu. Nếu vi phạm thì tùy theo mức độ nặng, nhẹ sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính, không được công nhận chứng chỉ đã cấp cho học viên hoặc bị đình chỉ quyền tổ chức khóa học bồi dưỡng kế tóan trưởng. 2. Thẩm quyền, thủ tục xử phạt và các hành vi, mức phạt được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 39/2011/NĐ-CP ngày 26/5/2011 và Nghị định 185/2004/NĐ-CP ngày 04/11/2004 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế tóan và Thông tư số 169/2011/TT-BTC ngày 24/11/2011 hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 39/2011/NĐ-CP ngày 26/5/2011 và Nghị định 185/2004/NĐ-CP ngày 04/11/2004. Điều 14. Tổ chức thực hiện 1. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1 tháng 4 năm 2012 và thay thế Quyết định số 98/2007/QĐ-BTC ngày 3/12/2007 của Bộ trưởng Bộ Tài chính về việc ban hành “Quy chế về tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ kế tóan trưởng”. 2. Các tổ chức, cá nhân có liên quan có trách nhiệm thực hiện Thông tư này./. KT. BỘ TRƯỞNG THỨ TRƯỞNG Trần Xuân Hà