Thông tư 108/2001/TT-BTC
hướng dẫn kế toán hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu uỷ thác
Cơ quan ban hành: Bộ Tài chính
Ngày ban hành: 2001-12-30

BỘ TÀI CHÍNH ******** CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ******** Số: 108/2001/TT-BTC Hà Nội, ngày 31 tháng 12 năm 2001 THÔNG TƯ CỦA BỘ TÀI CHÍNH SỐ 108/2001/TT-BTC NGÀY 31 THÁNG 12 NĂM 2001 HƯỚNG DẪN KẾ TÓAN HỌAT ĐỘNG KINH DOANH XUẤT NHẬP KHẨU ỦY THÁC Căn cứ vào Luật thuế xuất khẩu, Luật thuế nhập khẩu, Luật thuế GTGT; Căn cứ Pháp lệnh Kế tóan và Thống kê ban hành kèm theo Lệnh số 06/LCT-HĐNN ngày 20/5/1988 của Chủ tịch Hội đồng Nhà nước; Căn cứ Chế độ kế tóan doanh nghiệp ban hành theo Quyết định số 1141/TC/QĐ/CĐKT ngày 01/11/1995 và các thông tư hướng dẫn sửa đổi, bổ sung của Bộ Tài chính, Bộ Tài chính hướng dẫn kế tóan họat động kinh doanh xuất nhập khẩu ủy thác như sau: I. QUY ĐỊNH CHUNG 1. Đối tượng áp dụng Thông tư này là các cơ sở sản xuất, kinh doanh xuất, nhập khẩu ủy thác thuộc mọi thành phần kinh tế. 2. Các cơ sở sản xuất, kinh doanh xuất, nhập khẩu ủy thác phải thực hiện chế độ hóa đơn chứng từ đối với hàng hóa ủy thác xuất nhập khẩu theo quy định hiện hành của Bộ Tài chính. 3. Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh bằng ngọai tệ trong quá trình họat động kinh doanh xuất, nhập khẩu ủy thác, được phản ánh vào sổ kế tóan và báo cáo tài chính bằng đồng Việt Nam theo tỷ giá quy định hiện hành. II. HƯỚNG DẪN KẾ TÓAN HỌAT ĐỘNG KINH DOANH NHẬP KHẨU ỦY THÁC A. KẾ TÓAN TẠI ĐƠN VỊ ỦY THÁC NHẬP KHẨU 1. Khi trả trước một khỏan tiền ủy thác mua hàng theo hợp đồng ủy thác nhập khẩu cho đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu mở LC,..., căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu) Có TK 111, 112. 2. Khi nhận hàng ủy thác nhập khẩu do đơn vị nhận ủy thác giao trả, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: 2.1. Phản ánh giá trị hàng nhập khẩu ủy thác, thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có, căn cứ vào hóa đơn xuất trả hàng của bên nhận ủy thác nhập khẩu và các chứng từ liên quan, ghi: 2.1.1. Trường hợp hàng hóa nhập khẩu dùng vào sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thuế thì thuế GTGT của hàng nhập khẩu sẽ được khấu trừ, ghi: a/ Nếu đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu nộp hộ các khỏan thuế vào NSNN, ghi: Nợ TK 151, 152, 156, 211 (Giá trị hàng nhập khẩu không bao gồm thuế GTGT hàng nhập khẩu) Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ Có TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu). b/ Nếu đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu làm thủ tục kê khai thuế nhưng đơn vị ủy thác tự nộp thuế vào NSNN thì giá trị hàng nhập khẩu được phản ánh như bút tóan tại điểm a. Khi nộp các khỏan thuế vào NSNN, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu) Có TK 111, 112. 2.1.2. Trường hợp hàng hóa nhập khẩu dùng vào họat động kinh doanh hàng hóa, dịch vụ không chịu thuế GTGT hoặc chịu thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp hoặc dùng vào họat động được trang trải bằng nguồn kinh phí khác thì thuế GTGT hàng nhập khẩu không được khấu trừ, ghi: a/ Nếu đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu nộp hộ các khỏan thuế vào NSNN, ghi: Nợ TK 152, 156, 211 (Giá trị hàng nhập khẩu bao gồm cả các khỏan thuế phải nộp) Có TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu). b/ Nếu đơn vị nhận ủy thác làm thủ tục kê khai thuế, nhưng đơn vị ủy thác tự nộp các khỏan thuế vào NSNN, thì giá trị hàng nhập khẩu được kế tóan như bút tóan tại điểm a. Khi nộp thuế vào NSNN, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu) Có TK 111, 112. 2.2. Phí ủy thác nhập khẩu phải trả đơn vị nhận ủy thác, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 151, 152, 156, 211 Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ Có TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu). 2.3. Số tiền phải trả đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu các khỏan chi hộ cho họat động nhận ủy thác nhập khẩu, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 151, 152, 156, 211 Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ (nếu có) Có TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu). 3. Khi trả tiền cho đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu về số tiền hàng còn lại, tiền thuế nhập khẩu, tiền thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu nhờ đơn vị nhận ủy thác nộp hộ vào NSNN), phí ủy thác nhập khẩu và các khỏan chi hộ, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu) Có TK 111, 112. 4. Trường hợp đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu chuyển trả hàng ủy thác nhập khẩu chưa nộp thuế GTGT, ghi: 4.1. Khi nhận hàng, căn cứ phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ của đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu, kế tóan phản ánh giá trị hàng nhập khẩu ủy thác theo giá đã có thuế GTGT hàng nhập khẩu, ghi: Nợ TK 152, 156, 211 (Giá trị hàng nhập khẩu bao gồm các khỏan thuế phải nộp) Có TK 331 - Phải trả cho người bán. (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu) 4.2. Khi nhận hóa đơn GTGT hàng ủy thác nhập khẩu của đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu, kế tóan phản ánh thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, ghi: 4.2.1. Trường hợp hàng hóa ủy thác nhập khẩu còn tồn kho, ghi: Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ Có TK 152, 156, 211. 4.2.2. Trường hợp hàng hóa ủy thác nhập khẩu đã xuất bán, ghi: Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ Có TK 632 - Giá vốn hàng bán. B. KẾ TÓAN TẠI ĐƠN VỊ NHẬN ỦY THÁC NHẬP KHẨU 1. Khi nhận của đơn vị ủy thác nhập khẩu một khỏan tiền mua hàng trả trước để mở LC,..., căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 111, 112 Có TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết cho từng đơn vị giao ủy thác nhập khẩu). 2. Khi chuyển tiền hoặc vay ngân hàng để ký qũy mở LC (nếu thanh tóan bằng thư tín dụng), căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 144 - Cầm cố, ký qũy, ký cược ngắn hạn Có TK 111, 112, 311. 3. Khi nhập khẩu vật tư, thiết bị, hàng hóa, ghi: 3.1. Số tiền hàng ủy thác nhập khẩu phải thanh tóan hộ với người bán cho bên giao ủy thác, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 151 - Hàng mua đang đi trên đường (Nếu hàng đang đi đường) Nợ TK 156 - Hàng hóa (Nếu hàng về nhập kho) Có TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết cho từng người bán). Trường hợp nhận hàng của nước ngòai không nhập kho chuyển giao thẳng cho đơn vị ủy thác nhập khẩu, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết đơn vị ủy thác nhập khẩu) Có TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết người bán nước ngòai). 3.2. Thuế nhập khẩu phải nộp hộ cho đơn vị ủy thác nhập khẩu, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 151 - Hàng mua đang đi trên đường Nợ TK 156 - Hàng hóa Có TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (Chi tiết thuế nhập khẩu). Trường hợp nhận hàng của nước ngòai không nhập kho chuyển giao thẳng cho đơn vị ủy thác nhập khẩu, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết đơn vị ủy thác nhập khẩu) Có TK 3333 - Thuế xuất, nhập khẩu (Chi tiết thuế nhập khẩu). 3.3. Thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu phải nộp hộ cho đơn vị ủy thác nhập khẩu, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 151 - Hàng mua đang đi trên đường Nợ TK 156 - Hàng hóa Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33312). Trường hợp nhận hàng của nước ngòai không qua nhập kho chuyển giao thẳng cho đơn vị ủy thác nhập khẩu, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết đơn vị ủy thác nhập khẩu) Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp (33312). 3.4. Thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp hộ cho đơn vị ủy thác nhập khẩu, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 151 - Hàng mua đang đi trên đường Nợ TK 156 - Hàng hóa Có TK 3332 - Thuế tiêu thụ đặc biệt. Trường hợp nhận hàng của nước ngòai không qua nhập kho chuyển giao thẳng cho đơn vị ủy thác nhập khẩu, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết đơn vị ủy thác nhập khẩu) Có TK 3332 - Thuế tiêu thụ đặc biệt. 3.5. Khi trả hàng cho đơn vị ủy thác nhập khẩu, căn cứ vào hóa đơn GTGT xuất trả hàng và các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết cho từng đơn vị ủy thác nhập khẩu) Có TK 156 - Hàng hóa (Giá trị hàng nhập khẩu đã bao gồm các khỏan thuế phải nộp) Có TK 151 - Hàng mua đang đi trên đường. 3.6. Trường hợp trả hàng cho đơn vị ủy thác nhập khẩu chưa nộp thuế GTGT, căn cứ phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ, ghi như bút tóan 3.5. Sau khi đã nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu cho hàng hóa nhập khẩu ủy thác, phải lập hóa đơn GTGT gửi cho đơn vị giao ủy thác. 4. Đối với phí ủy thác nhập khẩu và thuế GTGT tính trên phí ủy thác nhập khẩu, căn cứ vào hóa đơn GTGT và các chứng từ liên quan, kế tóan phản ánh doanh thu phí ủy thác nhập khẩu, ghi: Nợ TK 131, 111, 112 (Tổng giá thanh tóan) Có TK 511 - Doanh thu bán hàng (5113) Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp. 5. Đối với các khỏan chi hộ cho đơn vị ủy thác nhập khẩu liên quan đến họat động nhận ủy thác nhập khẩu (Phí ngân hàng, phí giám định hải quan, chi thuê kho, thuê bãi chi bốc xếp vận chuyển hàng...), căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết cho từng đơn vị ủy thác nhập khẩu) Có TK 111, 112. 6. Khi đơn vị ủy thác nhập khẩu chuyển trả nốt số tiền hàng nhâp khẩu, tiền thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu đơn vị ủy thác nhờ nộp hộ vào NSNN các khỏan thuế này), và các khỏan chi hộ cho họat động nhập khẩu ủy thác, phí ủy thác nhập khẩu, căn cứ vào các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 111, 112 Có TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết cho từng đơn vị ủy thác nhập khẩu). 7. Khi thanh tóan hộ tiền hàng nhập khẩu với người bán cho đơn vị ủy thác nhập khẩu, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết cho từng người bán) Có TK 112, 144. 8. Khi nộp hộ thuế nhập khẩu, thuế GTGT hàng nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt vào NSNN, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 3331, 3332, 3333 Có TK 111, 112. 9. Trường hợp đơn vị nhận ủy thác nhập khẩu làm thủ tục nộp thuế nhập khẩu, đơn vị ủy thác nhập khẩu tự nộp các khỏan thuế này vào NSNN, căn cứ các chứng từ liên quan, kế tóan phản ánh số tiền đơn vị ủy thác nhập khẩu đã nộp vào NSNN, ghi: Nợ TK 3331, 3332, 3333 Có TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết cho từng đơn vị ủy thác nhập khẩu). III. KẾ TÓAN HỌAT ĐỘNG ỦY THÁC XUẤT KHẨU A. KẾ TÓAN TẠI ĐƠN VỊ ỦY THÁC XUẤT KHẨU 1. Khi giao hàng cho đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 157 - Hàng gửi đi bán Có TK 156 - Hàng hóa Có TK 155 - Thành phẩm. 2. Khi đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu đã xuất khẩu hàng cho người mua, căn cứ chứng từ liên quan, ghi: 2.1. Giá vốn hàng xuất khẩu, ghi: Nợ TK 632 - Giá vốn hàng bán Có TK 157 - Hàng gửi đi bán. 2.2. Doanh thu hàng xuất khẩu ủy thác, ghi: Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu) Có TK 511 - Doanh thu bán hàng. 2.3. Thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp, bên nhận ủy thác xuất khẩu nộp hộ vào NSNN, ghi: - Số thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt của hàng xuất khẩu ủy thác phải nộp, ghi: Nợ TK 511 - Doanh thu bán hàng Có TK 3332, 3333. - Khi đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu đã nộp hộ thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt vào NSNN, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 3332, 3333 Có TK 338 - Phải trả, phải nộp khác. (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu) - Trả tiền nộp hộ các lọai thuế cho đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu, ghi: Nợ TK 338 - Phải trả, phải nộp khác(Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu) Có TK 111, 112. 2.4. Số tiền phải trả cho đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu về các khỏan đã chi hộ liên quan đến hàng ủy thác xuất khẩu, ghi: Nợ TK 641 - Chi phí bán hàng Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ Có TK 338 - Phải trả, phải nộp khác (3388) (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu). 3. Phí ủy thác xuất khẩu phải trả cho đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 641 - Chi phí bán hàng Nợ TK 133 - Thuế GTGT được khấu trừ Có TK 338 - Phải trả, phải nộp khác (3388). (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu) 4. Bù trừ khỏan tiền phải thu về hàng xuất khẩu với khỏan phải trả đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 338 - Phải trả, phải nộp khác (3388) (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu) Có TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu). 5. Khi nhận số tiền bán hàng ủy thác xuất khẩu còn lại sau khi đã trừ phí ủy thác xuất khẩu và các khỏan do đơn vị nhận ủy thác chi hộ, căn cứ chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 111, 112 Có TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết cho từng đơn vị nhận ủy thác xuất khẩu). B. KẾ TÓAN TẠI ĐƠN VỊ NHẬN ỦY THÁC XUẤT KHẨU 1. Khi nhận hàng của đơn vị ủy thác xuất khẩu, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 003 - Hàng hóa nhận bán hộ, nhận ký gửi. 2. Khi đã xuất khẩu hàng, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: 2.1. Số tiền hàng ủy thác xuất khẩu phải thu hộ cho bên giao ủy thác xuất khẩu, ghi: Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết cho từng người mua nước ngòai) Có TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết cho từng đơn vị giao ủy thác xuất khẩu). - Đồng thời ghi trị giá hàng đã xuất khẩu: Có TK 003 - Hàng hóa nhận bán hộ, nhận ký gửi. 2.2. Thuế xuất khẩu phải nộp hộ cho bên giao ủy thác xuất khẩu, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (Kế tóan chi tiết cho từng đơn vị giao ủy thác) Có TK 338 - Phải trả, phải nộp khác (3388 chi tiết phải nộp vào NSNN). 2.3. Thuế tiêu thụ đặc biệt phải nộp hộ cho bên giao ủy thác xuất khẩu, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (Kế tóan chi tiết cho từng đơn vị giao ủy thác xuất khẩu) Có TK 338 - Phải trả, phải nộp khác (3388 chi tiết phải nộp vào NSNN). 3. Đối với phí ủy thác xuất khẩu, và thuế GTGT tính trên phí ủy thác xuất khẩu, căn cứ các chứng từ liên quan, kế tóan phản ánh doanh thu phí ủy thác xuất khẩu, ghi: Nợ TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết cho từng đơn vị giao ủy thác xuất khẩu) Có TK 511 - Doanh thu bán hàng (5113) Có TK 3331 - Thuế GTGT phải nộp. 4. Đối với các khỏan chi hộ cho bên ủy thác xuất khẩu (Phí ngân hàng, phí giám định hải quan, chi vận chuyển bốc xếp hàng...), căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 138 - Phải thu khác (1388 chi tiết từng đơn vị ủy thác xuất khẩu) Có TK 111, 112. 5. Khi thu hộ tiền hàng cho bên ủy thác xuất khẩu, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 112 - Tiền gửi ngân hàng Có TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết cho từng người mua nước ngòai). 6. Khi nộp hộ thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt cho đơn vị ủy thác xuất khẩu, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 338 - Phải trả, phải nộp khác (3388 chi tiết phải nộp vào NSNN) Có TK 111, 112. 7. Khi đơn vị ủy thác xuất khẩu thanh tóan bù trừ phí ủy thác xuất khẩu, và các khỏan chi hộ, căn cứ các chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết cho từng đơn vị giao ủy thác xuất khẩu) Có TK 131 - Phải thu của khách hàng (Chi tiết cho từng đơn vị giao ủy thác xuất khẩu) Có TK 138 - Phải thu khác (Chi tiết cho từng đơn vị giao ủy thác xuất khẩu). 8. Khi chuyển trả cho đơn vị ủy thác xuất khẩu số tiền hàng còn lại sau khi đã trừ phí ủy thác xuất khẩu và các khỏan chi hộ, căn cứ chứng từ liên quan, ghi: Nợ TK 331 - Phải trả cho người bán (Chi tiết cho từng đơn vị giao ủy thác xuất khẩu) Có TK 111, 112. IV. ĐIỀU KHỎAN THI HÀNH Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2002. Các quy định trước đây trái với Thông tư này đều bãi bỏ, những phần hạch tóan khác không hướng dẫn trong Thông tư này thì thực hiện theo chế độ hiện hành. Trong quá trình thực hiện, nếu có vướng mắc, đề nghị các cơ quan, doanh nghiệp phản ánh về Bộ Tài chính để nghiên cứu giải quyết. Trần Văn Tá