Số: 01/2022/QĐ -TA
Y/c tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự
Số: 01/2022/QĐ -TA
Ngày: 14/04/2022
Tòa án xét xử: TAND TX. Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Y/c tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ KỲ ANH , TỈNH HÀ TĨNH

Số: 01/2022/QĐ -TA CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

 Thị xã Kỳ Anh, ngày 14 tháng 4 năm 2022



QUYẾT ĐỊNH GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ KỲ ANH,TỈNH HÀ TĨNH


Với thành phần tham gia phiên họp
- Thẩm phán chủ tọa phiên họp: Ông Đinh Văn Tư
- Thư ký ghi biên bản phiên họp: Bà Võ Thị Lệ Thủy
- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thị xã Kỳ Anh tham gia phiên họp: Bà Quách Thùy Linh - Kiểm sát viên Mở phiên họp vào hồi: 07 giờ 30 ngày 14 tháng 4 năm 2022. Tại trụ sở Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, đ ể giải quyết việc dân sự thụ lý số 01/2021/TLST- VDS, ngày 20/12/2021 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự và cử người giám hộ” theo yêu cầu của:
- Người yêu cầu: Ông Trần Văn Ch, sinh năm: 1946; địa chỉ: Thôn X, xã X, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. (Bố đẻ của anh Trần Đình M – Có mặt)
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Bà Phạm Thị H, sinh năm: 1948; địa chỉ: Thôn X, xã X, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. (Mẹ đẻ của anh Trần Đình M – Có mặt)
2. Anh Trần Đình M , sinh năm: 1980; địa chỉ: Thôn X, xã X, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. (Vắng mặt)
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ Theo đơn “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự và cử người giám hộ” của ông Trần Văn Ch, nội dung sự việc như sau:
Ông Trần Văn Ch và bà Phạm Thị H là vợ chồng. Vợ chồng ông sinh được 04 người con (Trần Thị Th, Trần Văn Kh , Trần Thị L , Trần Đình M). Tất cả những người con của ông Trần Văn Ch, bà Phạm Thị H khỏe mạnh tuy nhiên chỉ có anh Trần Đình M , khi sinh ra bị dị tật bẩm sinh trí não từ nhỏ, lớn lên không lao động và học tập được, sống phụ thuộc vào người thân và gia đình, luôn có biểu hiện: ăn kém, ngủ ít, cười khóc vô cớ, hoảng loạn, la hét, tính khí thất thường, đi lang thang không có mục đích, tư duy lãi nhải, hành vi tác phong

## Page 2

dị kỳ, chậm phát triển tâm thần nặng và thường xuyên đi điều trị tại Bệnh viện tâm thần – sở y tế Hà Tĩnh nhưng bệnh tình không tiến triển.
Để thuận tiện cho việc giao dịch dân sự liên quan đến anh Trần Đình M, ông Trần Văn Ch đã làm đơn yêu cầu giám định pháp y tâm thần đối với anh Trần Đình M và yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Trần Đình M mất năng lực hành vi dân sự, đồng thời cử người giám hộ cho anh Trần Đình M.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phạm Thị H đồng ý với yêu cầu của ông Trần Văn Ch về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Trần Đình M bị mất năng lực hành vi dân sự.
Ý kiến của Kiểm sát viên tham gia phiên họp: Từ khi thụ lý cho đến phiên họp giải quyết việc dân sự, Thẩm phán đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 ; người yêu cầu đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình theo Bộ luật tố tụng dân sự; Căn cứ các Khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 149, Điều 366, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 378 của Bộ luật tố tụng dân sự; Căn cứ các Điều 22; Điều 46; Điều 47; Điều 48; Điều 49; Điều 57; Điều 58 Bộ luật dân sự;
Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án : Chấp nhận yêu cầu của ông Trần Văn Ch về việc tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự. Tuyên bố anh Trần Đình M , sinh năm 1980. Nơi đăng ký hộ khẩu thường trú: Thôn X, xã X, thị xã Kỳ Anh, tỉnh HàT ĩnh, là: “Người mất năng lực hành vi dân sự”, kể từ ngày quyết định này có hiệu lực pháp luật.
Về giám hộ: Chỉ định ông Trần Văn Ch là người giám hộ cho anh Trần Đình M; Về lệ phí: Ông Trần Văn Ch là người cao tuổi nên đề nghị miễn án phí giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh nhận định:
 [1]. Về thẩm quyền và quan hệ pháp luật: Ông Trần Văn Chyêu cầu Tòa án tuyên bố anh Trần Đình M mất năng lực hành vi dân sự . Đây là yêu cầu về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định khoản 1 Điều 27 Bộ luật Tố tụng Dân sự; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có nơi cư trú cuối cùng tại Thôn X, xã X, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm b khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

## Page 3

[2]. Về quan hệ nhân thân và quyền yêu cầu:
Căn cứ sổ hộ khẩu của ông Trần Văn Ch và xác nhận của chính quyền địa phương có đủ cơ sở khẳng định ông Trần Văn Ch và anh Trần Đình M có mối quan hệ là cha con ruột. Hiện tại, anh Trần Đình M chưa có vợ và con. Anh Trần Đình M đang ở với bố mẹ (ông Trần Văn Ch và bà Phạm Thị H) tại xã X, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Do đó, ông Trần Văn Ch có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Trần Đình M bị mất năng lực hành vi dân sự.
[2] Xét yêu cầu của ông Trần Văn Ch:
Căn cứ lời khai của người yêu cầu, các tài liệu chứng cứ do người yêu cầu cung cấp và căn cứ biên bản xác minh do Tòa án thu thập đã xác định: Anh Trần Đình M là người khuyết tật, được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng. Anh Trần Đình M khi sinh ra bị dị tật bẩm sinh trí não từ nhỏ, lớn lên không lao động và học tập được, sống phụ thuộc vào người thân và gia đình, luôn có biểu hiện: ăn kém, ngủ ít, cười khóc vô cớ, hoảng loạn, la hét, tính khí thất thường, đi lang thang không có mục đích, tư duy lãi nhải, hành vi tác phong dị kỳ, chậm phát triển tâm thần nặng và thường xuyên đi điều trị tại Bệnh viện tâm thần – sở y tế Hà Tĩnh nhưng bệnh tình không tiến triển.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Phạm Thị H (mẹ ruột của anh Trần Đình M) đồng ý với yêu cầu của ông Trần Văn Ch về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Trần Đình M bị mất năng lực hành vi dân sự.
 Sau khi thụ lý việc dân sự, Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh đã trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với anh Trần Đình M . Tại bản Kết luận giám định pháp y tâm thần số 02/KLGĐ ngày 17 tháng 3 năm 2022 của Phân Viện pháp y tâm thần Trung ương Bắc Miền Trung đối với anh Trần Đình M, đã kết luận:
- Về mặt y học: Tại thời điểm giám định (hiện tại) anh Trần Đình M bị bệnh Chậm phát triển tâm thần nặng, theo Phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 (ICD 10) có mã bệnh F72.
- Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Hiện tại anh Trần Đình M mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Căn cứ vào các chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự và kết luận giám định của Phân Viện pháp y tâm thần Trung ương Bắc Miền Trung . Xét quan điểm của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp đề nghị Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh là có cơ sở cần chấp nhận tuyên bố anh Trần Đình M là người bị mất năng lực hành vi dân sự.
[3] Về việc giám hộ của anh Trần Đình M:

## Page 4

Xét thấy, ông Trần Văn Ch là bố đẻ của anh Trần Đình M . Anh Trần Đình M đang được ông Trần Văn Ch và vợ là bà Phạm Thị H trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng. Gia đình ông Trần Văn Ch (gồm vợ và các con) đều thỏa thuận để ông Trần Văn Ch làm người giám hộ cho anh Trần Đình M (Theo biên bản thỏa thuận lập ngày 04-12-2021 có xác nhận của chính quyền địa phương). Nên, ông Trần Văn Ch có đủ điều kiện làm người giám hộ theo quy định tại Điều 49 Bộ luật dân sự. Vì vậy, Tòa án chỉ định ông Trần Văn Ch là người giám hộ của anh Trần Đình M là hợp lý, có cơ sở.
[4] Về quyền và nghĩa vụ của người giám hộ: Người giám hộ được Tòa án chỉ định có các quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 57 và Điều 58 của Bộ luật dân sự.
 [5] Về lệ phí và quyền kháng cáo: Ông Trần Văn Chỉ là người cao tuổi và có đơn xin miễn tiền lệ phí nên thuộc trường hợp được miễn lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.
Người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa v ụ liên quan được quyền kháng cáo quyết định trong hạn luật định.
 Bởi các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, và các Điều 149, Điều 366, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;
Căn cứ Điều 22, Điều 46; điểm c khoản 1 Điều 47; Điều 48, 49, 54, 57, 58 của Bộ luật Dân sự;
Căn cứ khoản 1 Điều 35, điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,
1. Chấp nhận đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của ông Trần Văn Ch:
Tuyên bố anh Trần Đình M, sinh ngày 01-6-1980; địa chỉ: Thôn X, xã X, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh là người mất năng lực hành vi dân sự.
Chỉ định ông Trần Văn Ch là người giám hộ cho anh Trần Đình M.
Người giám hộ có quyền:
- Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu thiết yếu của người được giám hộ (nếu có).

## Page 5

- Được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ (nếu có).
- Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các qu yền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
Người giám hộ có nghĩa vụ:
- Chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ;
- Đại diện cho người được giám hộ trong các giao dịch dân sự
- Quản lý tài sản của người được giám hộ (nếu có);
- Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
2. Lệ phí: Ông Trần Văn Ch được miễn nộp tiền lệ phí dân sự sơ thẩm giải quyết việc dân sự.
3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu và người có quy ền lợi, nghĩa vụ liên quan có mặt tại phiên họp được quyền kháng cáo quyết định trong hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra Quyết định; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan mặt vắng mặt được quyền kháng cáo trong hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được Quyết định hoặc ngày Quyết định được niêm yết; Viện kiểm sát nhân dân thị xã Kỳ Anh có quyền kháng nghị Quyết định này trong hạn 10 ngày ; Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh có quyền kháng nghị Quyết định này trong hạn 15 ngày kể từ ngày ra Quyết định.
Nơi nhận:
- TAND tỉnh Hà Tĩnh;
- VKSND thị xã Kỳ Anh;
- VKSND tỉnh Hà Tĩnh;
 - Chi cục THADS thị xã Kỳ Anh
 - Các đương sự
 - UBND xã X ( niêm yết)
 - Lưu Hồ sơ THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP




 Đinh Văn Tư