Số: 03/2022/QĐ -TA
Y/c tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự
Số: 03/2022/QĐ -TA
Ngày: 14/04/2022
Tòa án xét xử: TAND TX. Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Y/c tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ KỲ ANH , TỈNH HÀ TĨNH

Số: 03/2022/QĐ -TA CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

 Thị xã Kỳ Anh, ngày 14 tháng 4 năm 2022



QUYẾT ĐỊNH GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ KỲ ANH,TỈNH HÀ TĨNH


Với thành phần tham gia phiên họp
- Thẩm phán chủ tọa phiên họp: Ông Đinh Văn Tư
- Thư ký ghi biên bản phiên họp: Bà Võ Thị Lệ Thủy
- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thị xã Kỳ Anh tham gia phiên họp: Bà Quách Thùy Linh - Kiểm sát viên Mở phiên họp vào hồi: 09 giờ 30 ngày 14 tháng 4 năm 2022.Tại trụ sở Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, đ ể giải quyết việc dân sự thụ lý số 02/2022/TLST- VDS, ngày 01/3/2022 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự và cử người giám hộ”. theo yêu cầu của:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự : Chị Hoàng Thị H , sinh năm:
1999.
Địa chỉ: Xóm X, xã X, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh; (Em gái của Hoàng VănH - Có mặt)
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Anh Hoàng VănH ; sinh ngày 06 tháng 5 năm 1996, địa chỉ: Xóm X, xã X, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh (Vắng mặt)
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ Theo đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự và cử người giám hộ của người yêu cầu là chị Hoàng Thị H, nội dung sự việc như sau:
Chị Hoàng Thị H và anh Hoàng VănH có mối quan hệ là anh em ruột. Bố mẹ của chị Hoàng Thị H và anh Hoàng VănH là ông Hoàng Văn H1 và bà Dương Thị T. Quá trình chung sống ông Hoàng Văn H1 và bà Dương ThịT chỉ sinh được 02 người con là chị Hoàng Thị H và anh Hoàng VănH . Anh Hoàng VănH sinh ra và lớn lên khỏe mạnh, phát triển thể chất và nhận thức bình thường. Tính tình hiền lành, vui vẻ. Học hết lớp 6/12 thôi học và sinh sống cùng

## Page 2

gia đình. Năm 2016, thì bị bệnh, thường xuyên có biểu hiện đêm ít ngủ, hành vi, tác phong dị kỳ, hay nói sảng một mình, thỉnh thoảng hay chạy nhảy không kiểm soát được, ăn uống thất thường, lười vệ sinh cá nhân, rối loạn tâm thần phân liệt thể không biệt định, phát tri ển không bình thường, chậm phát triển về trí tuệ, chậm phát triển về thể chất, thường xuyên ốm đau, bệnh tật. Gia đình đã đưa anh Hoàng VănH đi điều trị tại Bệnh viện Tâm thần thuộc sở y tế Hà Tĩnh và Bệnh viện tâm thần Trung ương 2 nhưng bệnh tình không tiến triển. Tại địa phương, anh Hoàng VănH thuộc diện người khuyết tật và được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.
Nay bố mẹ anh Hoàng VănH (ông Hoàng Văn H1 và bà Dương ThịT )
đều đã chết. Chị Hoàng Thị H là người trực tiếp chăm sóc cho anh Hoàng Văn
H. Để thuận tiện cho việc giao dịch dân sự liên quan đến anh Hoàng Văn H, chị Hoàng Thị H đã làm đơn yêu cầu giám định pháp y tâm thần đối với anh Hoàng VănH và yêu cầu tuyên bố anh Hoàng VănH mất năng lực hành vi dân sự, đồng thời cử người giám hộ cho anh Hoàng Văn H.
Sau khi có Kết luận giám định Pháp y tâm thần của Phân Viện Pháp y tâm thần Bắc Miên Trung kết luận: Anh Hoàng VănH có khó khăn trong nhận thức làm chủ hành vi. Nên ngày 07/4/ 2022 chị Hoàng Thị H đã làm đơn thay đổi một phần nội dung yêu cầu giải quyết việc dân sự, yêuc ầu Tòa án tuyên bố anh Hoàng VănH có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và cử người giám hộ cho anh Hoàng Văn H.
Ý kiến của Kiểm sát viên tham gia phiên họp: Từ khi thụ lý cho đến phiên họp giải quyết việc dân sự, Thẩm phán đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 ; người yêu cầu đã thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình theo Bộ luật tố tụng dân sự; Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự và bản Kết luận giám định pháp y tâm thần số 04/KLGĐ ngày 17 tháng 3 năm 2022 của Phân Viện pháp y tâm thần Trung ương Bắc Miền Trung , Viện kiểm sát nhân dân thị xã Kỳ Anh nghị Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh: Căn cứ Khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 149, Điều 366, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 37 1, Điều 372, Điều 378 của Bộ luật tố tụng dân sự; Căn cứ các Điều 23; 46; 47; 48; 49; 57; 58 Bộ luật dân sự.
Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án Chấp nhận yêu cầu của chị Hoàng Thị H về việc tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Tuyên bố anh Hoàng Văn H, sinh năm

## Page 3

1996. Nơi đăng ký hộ khẩu thường trú: Tổ dân phố Tân Thắng, xã Kỳ Ninh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, là: “Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”, kể từ ngày quyết định này có hiệu lực pháp luật và chỉ định chị Hoàng Thị H làm người giám hộ cho anh Hoàng Văn H; Về án phí: Chị Hoàng Thị H phải chịu án tiền lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh nhận định:
 [1]. Về thẩm quyền và quan hệ pháp luật: Chị Hoàng Thị Hyêu cầu Tòa án tuyên bố anh Hoàng VănH mất năng lực hành vi dân sự. Đây là yêu cầu về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định khoản 1 Điều 27 Bộ luật Tố tụng Dân sự; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có nơi cư trú cuối cùng tại Xóm Tân Thắng, xã Kỳ Ninh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh , nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh theo quy định tại điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm b khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2]. Về quan hệ nhân thân và quyền yêu cầu:
Căn cứ sổ hộ khẩu ông Hoàng Văn H1, sơ yếu lý lịch của Hoàng Thị H và Hoàng VănH được chính quyền địa phương xác nhận, có đủ cơ sở khẳng định anh Hoàng VănH và chị Hoàng Thị H là con ruột của ông Hoàng Văn H1 và bà Dương Thị T. Anh Hoàng VănH và chị Hoàng Thị H có mối quan hệ là anh em ruột; anh Hoàng VănH chưa có vợ và con; Hiện tại, bố mẹ anh Hoàng VănH (ông Hoàng Văn H1 và bà Dương Thị T) đã chết (theo trích lục khai tử số 339 ngày 24-12-2021 và số 52 ngày 22-2-2022 của Ủy ban nhân dân xã Kỳ Ninh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh) . Anh Hoàng VănH đang được chị Hoàng Thị H (em gái ruột) chăm sóc. Do đó, chị Hoàng Thị H có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Hoàng VănH có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
[2] Xét yêu cầu của chị Hoàng Thị H:
Căn cứ lời khai của người yêu cầu, các tài liệu chứng cứ do người yêu cầu cung cấp và căn cứ bi ên bản xác minh do Tòa án thu thập đã xác định: Anh Hoàng VănH là người khuyết tật, được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng. Anh Hoàng VănH sinh ra và lớn lên khỏe mạnh, phát triển thể chất và nhận thức bình thường. Tính tình hiền lành, vui vẻ. Học hết lớp 6/12 thôi học và sinh sống cùng gia đình. Năm 2016, thì bị bệnh, thường xuyên có biểu hiện đêm ít ngủ, hành vi, tác phong dị kỳ, hay nói sảng một mình, thỉnh thoảng hay chạy nhảy không kiểm soát được, ăn uống thất thường, lười vệ sinh cá nhân, rối loạn tâm

## Page 4

thần phân liệt thể không biệt định, phát triển không bình thường, chậm phát triển về trí tuệ, chậm phát triển về thể chất, thường xuyên ốm đau, bệnh tật. Trong sinh hoạt hàng ngày, ngoài các sinh hoạt đơn giản như vệ sinh cá nhân anh Hoàng VănH có thể tự làm nhưng còn lộn xộn và phải có sự đôn đốc, giám sát của gia đình. Gia đình đã đưa anh Hoàng VănH đi điều trị tại Bệnh viện Tâm thần thuộc sở y tế Hà Tĩnh và Bệnh viện tâm thần Trung ương 2 nhưng bệnh tình không tiến triển.
 Sau khi thụ lý việc dân sự, Tò a án nhân dân thị xã Kỳ Anh đã trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với anh Hoàng VănH . Tại bản Kết luận giám định pháp y tâm thần số 04/KLGĐ ngày 17 tháng 3 năm 2022 của Phân Viện pháp y tâm thần Trung ương Bắc Miền Trung đối với anh Hoàng Văn H, đã kết luận: Tại thời điểm giám định (hiện tại) anh Hoàng VănH bị bệnh:
+ Về mặt y học: Tâm thần phân liệt thể Paranoid, theo Phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 (ICD 10) có mã bệnh là F20.0 (Bệnh ở giai đoạn thuyên giảm).
+ Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Anh Hoàng VănH hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi (Có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi)
Căn cứ vào các chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự và kết luận giám định của Phân Viện pháp y tâm thần Trung ương Bắc Miền Trung . Xét quan điểm của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp đề nghị Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh là có cơ sở cần chấp nhận tuyên bố anh Hoàng VănH là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
[3] Về việc giám hộ của anh Hoàng Văn H: Do bố mẹ đẻ anh Hoàng Văn H (ông Hoàng Văn H1 và bà Dương Thị T) đều đã chết. Anh Hoàng VănH chỉ có chị Hoàng Thị H là em ruột. Xét thấy, chị Hoàng Thị H có đủ điều kiện làm người giám hộ theo quy định tại Điều 49 Bộ luật dân sự, hiện tại chị Hoàng Thị H cũng là người trực tiếp chăm sóc, giúp đỡ anh Hoàng VănH trong sinh hoạt hàng ngày do vậy chỉ định chị Hoàng Thị H là người giám hộ của anh Hoàng VănH là hợp lý, có cơ sở.
[4] Về quyền và nghĩa vụ của người giám hộ: Người giám hộ được Tòa án chỉ định cóc ác quyền và nghĩa vụ theo quy định tại Điều 57 và Điều 58 của Bộ luật dân sự.
 [5] Về án phí: Chị Hoàng Thị H phải nộp tiền lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật

## Page 5

Bởi các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a kho ản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149 và các Điều 366, 370, 371, 372, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;
Căn cứ khoản 1 Điều 23, khoản 2 Điều 46, Điều 47, 48, 49, Điều 54, 57, 58 của Bộ luật Dân sự;
Căn cứ khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,
1. Chấp nhận đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự của chị Hoàng Thị H:
Tuyên bố anh Anh Hoàng Văn H, sinh ngày 06 tháng 5 năm 1996, địa chỉ:
Xóm Tân Thắng, xã Kỳ Ninh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh là “Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”
Chỉ định chị Hoàng Thị H là người giám hộ cho anh Hoàng Văn H.
Người giám hộ có quyền:
- Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu thiết yếu của người được giám hộ (nếu có).
- Được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ (nếu có).
- Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
Người giám hộ có nghĩa vụ:
- Chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ;
- Đại diện cho người được giám hộ trong các giao dịch dân sự
- Quản lý tài sản của người được giám hộ (nếu có);
- Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
2. Lệ phí giải quyết việc dân sự phải nộp: Chị Hoàng Thị H phải chịu 300.000 đồng lệ phí dân sự sơ thẩm, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí 300.000 đồng nộp theo biên lai thu số: 0015533 ngày 01-3-2022 tại Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh

## Page 6

3. Quyền kháng cáo, kháng nghị : Người yêu cầu được quyền kháng cáo quyết định trong hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra Quyết định; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt được quyền kháng cáo trong hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được Quyết định hoặc Quyết định được niêm yết; Viện kiểm sát nhân dân thị xã Kỳ Anh có quyền kháng nghị Quyết định này trong hạn 10 ngày; Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh H à Tĩnh có quyền kháng nghị Quyết định này trong hạn 15 ngày kể từ ngày ra Quyết định.

Nơi nhận:
- TAND tỉnh Hà Tĩnh;
- VKSND thị xã Kỳ Anh;
- VKSND tỉnh Hà Tĩnh;
 - Chi cục THADS thị xã Kỳ Anh
 - Các đương sự
 - UBND xã Kỳ Ninh ( niêm yết)
 - Lưu Hồ sơ THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP





 Đinh Văn Tư