Số: 07/2022/QĐST-DS
Quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
Số: Số 07/2022/QĐST-DS
Ngày: 29/03/2022
Tòa án xét xử: TAND huyện Cư Kuin, tỉnh Đắk Lắk
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Bà H N Ayun yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Y D Btô mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN CƯ KUIN TỈNH ĐẮK LẮK

Số: 07/2022/QĐST-DS

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


Cư Kuin, ngày 29 tháng 3 năm 2022

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SƯ V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự.
TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN CƯ KUIN, TỈNH ĐẮK LẮK Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
 - Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Lê Quốc Định.
 - Thư ký phiên họp: Bà Đỗ Thị Hạnh – Thư ký Tòa án nhân dân huyện Cư Kuin.
 - Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Cư Kuin tham gia phiên họp: Bà Hà Thanh Hằng - Kiểm sát viên.
Ngày 29 tháng 3 năm 2022, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Cư Kuin mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số : 06/2022/TLST-VDS ngày 23 tháng 02 năm 2022 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số:
05/2022/QĐST-VDS ngày 23 tháng 3 năm 2022, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà H N Ayŭn, sinh năm 19 60. Địa chỉ: Buôn K, xã E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk. (Có mặt).
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
+ Ông Y D Btô, sinh năm 1962. Địa chỉ: Buôn K, xã E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk.
(Vắng mặt).
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và các lời khai trong quá trình giải quyết cũng như tại phiên họp, người yêu cầu giải quyết việc dân sự là bà H N Ayŭn trình bày:
Bà H N Ayŭn và ông Y D Btô là vợ chồng từ năm 1979. Từ khi lấy nhau về ông Y D Btô khỏe mạnh, lao động và sinh hoạt bình thường. Đến năm 2019 thì ông Y D Btô bị bệnh tâm phần phân liệt nói năng, la ó lung tung và không phân biệt được người lạ quen, gia đình đưa đi chữa trị nhưng bệnh không thuyên giảm.
Đến tháng 12 năm 2021 thì bị tai biến mạch máu não, méo mồn, liệt nữa người, không nói năng được mọi sinh hoạt cá nhân đều không tự làm được mà phải có người thân thực hiện.

## Page 2

2 Gia đình bà H N Ayŭn có chung quyền sử dụng đất mang đi thế chấp để vay vốn ngân hàng nhưng vì ông Y D Btô bị bệnh nên không thực hiện các giao dịch với ngân hàng. Vì vậy, H N Ayŭn yêu cầu Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự đối với ông Y D Btô, sinh năm 1962. Đồng thời công nhận bà H N Ayŭn là vợ của ông Y D Btô làm người giám hộ đương nhiên cho ông Y D Btô để thực hiện các giao dịch dân sự theo quy định của pháp luật.
Sau khi thụ lý việc dân sự, theo yêu cầu của bà H N Ayŭn, Tòa án nhân dân huyện Cư Kuin đã ra Quyết định trưng cầu giám định số: 05/2022/QĐ-TA, ngày 07/3/2022, trưng cầu Trung tâm giám định pháp y tâm thần khu vực Tây nguyên thực hi ện giám định tình trạng sức khỏe tâm thần, khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của ông Y D Btô . Tại kết luận giám định pháp y tâm thần số 41/KLGĐ ngày 16/3/2022 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây nguyên kết luận: Về y học : Ông Y D Btô bị bệnh tâm thần phân liệt /Tai biến mạch máu não (F20/G81 - ICD 10); Về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Mất khả năng nhận thức và mất khả năng điểu khiển hành vi.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Cư Kuin tham gia phiên họp phát biểu ý kiến về việc tuân thủ pháp luật tố tụng dân sự của Thẩm phán, Thư ký và của người yêu cầu đều đã thực hiện đúng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Áp dụng Điều 22 Bộ luật dân sự, khoản 1 Điều 376 và Điều 377 Bộ luật Tố tụng dân sự chấp nhận đơn yêu cầu của bà H N Ayŭn, đề nghị Tòa án nhân dân huyện Cư Kuin ra Quyết định tuyên bố ông Y D Btô mất năng lực hành vi dân sự theo đúng quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Cư Kuin nhận định:
[1] Bà H N Ayŭn yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với ông Y D Btô, đây là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án. Do ông Y D Btô có nơi cư trú tại Buôn K, xã E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Cư Kuin. Vì vậy, Tòa án nhân dân huyện Cư Kuin căn cứ vào khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 và Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 để thụ lý và giải quyết là phù hợp với quy định của pháp luật.
[2] Ông Y D Btô bị mắc bệnh tâm thần phân liệt từ năm 2019 đến năm 2021 thì bị bệnh tai biến mạch máu não, không nhận thức và điều khiển được hành vi của mình, mọi sinh hoạt cá nhân hàng ngày đều phải có người thân trợ giúp, đã được gia đình đưa đi chữa trị nhưng bệnh tật vẫn không thuyên giảm. Tại kết luận giám định pháp y tâm thần số: 41/KLGĐ ngày 16 /3/2022 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây nguyên kết luận: Về y học: Ông Y D Btô bị bệnh tâm thần phân liệt/Tai biến mạch máu não (F20/G81 - ICD 10); Về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Mất khả năng nhận thức và mất khả năng điểu khiển hành vi. Do đó, căn cứ vào khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015, Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà H N Ayŭn về việc tuyên bố ông Y D Btô mất năng lực hành vi dân sự.

## Page 3

3 [3] Xét yêu cầu của bà H N Ayŭn đề nghị Tòa án cử bà H N Ayŭn là người giám hộ cho ông Y D Btô. Thấy rằng, ông Y D Btô đang được bà H N Ayŭn nuôi dưỡng và chăm sóc , bản thân bà H N Ayŭn là người có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, có tư cách đạo đức tốt, chưa từng vi phạm pháp luật đáp ứng các điều kiện quy định tại Điều 49 nên căn cứ vào khoản 1 Điều 53 Bộ luật dân sự năm 2015 chấp nhận cử bà H N Ayŭn là người giám hộ đương nhiên của ông Y D Btô. Đồng thời, xác định các giao dịch dân sự của ông Y D Btô đều do bà H N Ayŭn xác lập, thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015; thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại các Điều 57, 58, 59 Bộ luật dân sự năm 2015.
[4] Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Cư Kuin tham gia phiên họp là phù hợp với quy định của pháp luật nên có cơ sở chấp nhận.
[5] Về chí phí giám định: Bà H N Ayŭn phải chịu tiền chí giám định nộp tại Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên và đã chi phí xong.
[6] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà H N Ayŭn phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự. Tuy nhiên, do bà H N Ayŭn là người cao tuổi nên được miễn toàn bộ lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Vì các lẽ trên:
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39;
các Điều 149, 361, 376, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22, 49, 53, 57, 58, 59 Bộ luật dân sự ; điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà H N Ayŭn. Tuyên bố ông Y D Btô mất năng lực hành vi dân sự.
2. Người giám hộ đương nhiên của ông Y D Btô là bà H N Ayŭn.
3. Quyền và nghĩa vụ của người giám hộ:
- Quyền của người giám hộ:
Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu thiết yếu của người được giám hộ;
Được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ;
Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.

## Page 4

4 Người giám hộ của người mất năng lực hành vi dân sự có trách nhiệm quản lý tài sản của người được giám hộ như tài sản của chính mình; được thực hiện giao dịch dân sự liên quan đến tài sản của người được giám hộ vì lợi ích của người được giám hộ.
Việc bán, trao đổi, cho thuê, cho mượn, cho vay, cầm cố, thế chấp, đặt cọc và giao dịch dân sự khác đối với tài sản có giá trị lớn của người được giám hộ phải được sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ.
Người giám hộ không được đem tài sản của người được giám hộ tặng cho người khác. Các giao dịch dân sự giữa người giám hộ với người được giám hộ có liên quan đến tà i sản của người được giám hộ đều vô hiệu, trừ trường hợp giao dịch được thực hiện vì lợi ích của người được giám hộ và có sự đồng ý của người giám sát việc giám hộ.
- Nghĩa vụ của người giám hộ:
Chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ;
Đại diện cho người được giám hộ trong các giao dịch dân sự;
Quản lý tài sản của người được giám hộ;
Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
4. Về chí phí giám định: Bà H N Ayŭn phải chịu tiền chí giám định nộp tại Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên và đã chi phí xong.
5. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: H N Ayŭn được miễn lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.
Người yêu cầu có mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết.
Nơi nhận:
- VKSND huyện Cư Kuin;
- Chi Cục THADS huyện C;
- Người yêu cầu;
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;
- UBND xã E;
- Lưu: VT, hồ sơ.
TM. HỘI ĐỒNG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ THẨM PHÁN-CHỦ TỌA PHIÊN HỌP



Lê Quốc Định