Bản án số 115/2022/DS-PT
Nguyên đơn: Bà Bùi Thị Đ- Bị đơn: Bà Nguyễn Thị X
Số: 113
Ngày: 03/03/2022
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại TP Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: Hủy Bản án dân sự sơ thẩm

## Page 1

 TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Bản án số 115/2022/DS-PT Ngày 03 - 3 - 2022 V/v Tranh chấp quyền s ử dụng đ ất, yêuc ầu hủy gi ấych ứng nhận quy ền sử dụng đất.
 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - hạnh phúc


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa:
Các Thẩm phán:
Bà Đinh Ngọc Thu Hương Ông Đỗ Đình Thanh Ông Đặng Văn Ý
- Thư ký phiên tòa: Ông Lê Văn Duẩn - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.
- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh: Bà Phạm Thị Út - Kiểm sát viên tham gia phiên tòa.
Ngày 03 tháng 3 năm 2022 tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh, xét xử phúc thẩm công khai , vụ án thụ lý số:
525/2020/TLPT-DS ngày 29 tháng 10 năm 2020 về “Tranh chấp quyền sử dụng đất, yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.
Do Bản án dân s ự sơ thẩm số 22/2020/DS-ST ngày 27 tháng 8 năm 2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Long An bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 4105/2020/QĐ-PT ngày 17 tháng 12 năm 2020; Quyết định hoãn phiên tòa số 82/2021/QĐ-PT ngày 25/01/2021; Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 768/2021/QĐ-PT ngày 26 tháng 4 năm 2021; Quyết định hoãn phiên tòa số 102/2021/QĐ-PT ngày 25/5/2021; Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 2517/2021/QĐ-PT ngày 22 tháng 11 năm 2021 ; Quyết định hoãn phiên tòa số 205/2021/QĐ-PT ngày 22/12/2021; Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 50/2022/QĐ-PT ngày 08 tháng 02 năm 2022 giữa các đương sự:
- Nguyên đơn: Bà Bùi Thị Đ, sinh năm 1958 (có mặt)

## Page 2

Trú tại: Số 464, ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An.
- Bị đơn: Bà Nguyễn Thị X, sinh năm 1955 (chết ngày 25/11/2020)
Trú tại: Số 247, ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An.
Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà X:
1. Bà Phan Thị T1, sinh năm 1984 (vắng mặt)
Địa chỉ: Số 247, ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An.
2. Bà Phan Thị Tuyết L, sinh năm 1987 (vắng mặt)
Địa chỉ: Khu phố N2, Phường 5, thành phố T, tỉnh Long An.
3. Ông Phan Trọng N3, sinh năm 1991 (vắng mặt)
Địa chỉ: Số 247, ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An.
- Người có quyền lợi , nghĩa vụ liên quan : Ủy ban nhân dân thành phố T, tỉnh Long An Người đại diện hợp pháp: Ông Nguyễn Quang T1, chức vụ: Chủ tịch Người đại diện theo ủy quyền: Ông Võ Hồng T2 , chức vụ: Phó Chủ tịch (Theo văn bản số 589/UBND-NCTCD ngày 21/02/2022) (xin vắng mặt).
- Người làm chứng:
1. Bà Nguyễn Thị C, sinh năm 1942 (xin vắng mặt)
2. Ông Nguyễn Văn H, sinh năm 1957 (xin vắng mặt)
3. Ông Phạm Văn T4, sinh năm 1965 (xin vắng mặt)
4. Bà Nguyễn Thị C1, sinh năm 1950 (xin vắng mặt)
5. Ông Lê Tấn C2, sinh năm 1946 (xin vắng mặt)
6. Ông Nguyễn Tấn L1, sinh năm 1984 (xin vắng mặt)
7. Ông Trần Văn T5, sinh năm 1966 (xin vắng mặt)
8. Bà Lê Thị Kim H1, sinh năm 1960 (xin vắng mặt)
Cùng địa chỉ: Ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An.
- Người kháng cáo: Bà Bùi Thị Đ là nguyên đơn.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo đơn khởi kiện các ngày 05/6/2018, 13/11/2018 và trong quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa nguyên đơn bà Bùi Thị Đ trình bày:

## Page 3

Năm 1991 bà có mua của bà Nguyễn Thị C3 một phần đất (khi mua không có đo đạc, không có ký giáp ranh nhưng có cắm cây cột sạn ở phía đầu ranh đất, còn phía cuối đất cặp mé sông là cây mù u), ranh giới đất khi bà mua là đường thẳng chạy dọc tới con rạch. Ngày 31/12/2013 bà được Ủy ban nhân dân thành phốT cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 488343 đối với thửa 563, tờ bản đồ số 01, diện tích 2569m 2 tọa lạc tại xã N1, thành phố T, tỉnh Long An. Bà sử dụng liên tục phần đất này đến năm 2002 thì bà bỏ đi xa, đến năm 2005, bà trở về thì phát hiện phần đất này bị bà Nguyễn Thị X lấn chiếm, ranh đất hiện trạng không phải là đường thẳng như trước. Bà Xđã tự ý dời cột mốc cắm ranh giữa thửa 563 và thửa 564 từ phần đất của bà X lấn sang phần đất của bà. Các cây trồng trên đất gồm 04 bụi tre, 05 cây dừa, 01 cây gỗ tạp, 01 cây mít do bà C3 trồng, còn cái ao là mương cạn khi bà mua đất là đã được đào sẵn.
Hiện tại trên phần đất này không có công trình kiến trúc nào khác.
Nay bà khởi kiện yêu cầu bà Nguyễn Thị X hoàn trả lại cho bà phần đất đã lấn chiếm có diện tích 289,6m2 theo Mảnh trích đo bản đồ địa chính số 3365- 2018 ngày 26/9/2018 của Trung tâm dịch vụ Tài nguyên và Môi trường thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Long An đo vẽ được Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai tại thành phốT duyệt ngày 26/9/2018 . Đồng thời yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AI 567074 do Ủy ban nhân dân thị xã Tân An (nay là thành phố T) cấp ngày 20/6/2007 cho bà Nguyễn Thị X tại vị trí đất tranh chấp thuộc thửa số 564, diện tích 289,6 m2, thuộc tờ bản đồ số 01 tọa lạc tại xã N1, thành phố T, tỉnh Long An.
Bị đơn bà Nguyễn Thị X trình bày:
Nguồn gốc thửa đất 564 là của ba mẹ bà để lại cho bà từ trước năm 1975 (khoảng năm 1960). Năm 2004 bà có yêu cầu Ủy ban nhân dân xã N1 tiến hành đo đạc, xác định lại ranh giới của thửa đất số 564, tại biên bản xác nhận ranh giới, mốc giới có các chủ sử dụng đất tiếp giáp là bà Bùi Thị Đ và ông Đoàn Văn C4 ký giáp ranh. Ngày 20/ 6/2007 bà được Ủy ban nhân dân thị xã Tân An (nay là thành phố T) cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Năm 2014, bà Bùi Thị Đ tự ý lấn đất và cắm cột sạn để làm hàng rào ngay trên phần đất thuộc thửa đất số 564 của bà. Các cây trồng trên phần đất tranh chấp gồm có 04 bụi tre, 05 cây dừa, 01 cây gỗ tạp, 01 cây mít, là do bà trồng từ năm 2008 đến nay, còn cái ao giáp ranh trên phần đất này là do bà đào, vì bà Đ không trực tiếp canh tác phần đất này. Bà được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trước bà Đ, khi bà được cấp giấy có tiến hành đo đạc, ký giáp ranh.
Bà không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà Đ. Bà yêu cầu Tòa án xác định diện tích đất 289,6m2 thuộc quyền sử dụng của bà và yêu cầu hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 488343 do Ủy ban nhân dân thành phốT cấp ngày 31/12/2013 cho bà Bùi Thị Đ tại vị trí đất tranh chấp.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ủy ban nhân dân thành phốT có văn bản trình bày ý kiến:

## Page 4

Thửa đất số 564 của bà X được cấp giấy do đăng ký lần đầu vào năm 2007, khi cấp có đo đạc thực tế, ký giáp ranh với các chủ đất liền kề (trong đó có chữ ký của bà Bùi Thị Đ và ông Đoàn Văn C4). Thửa đất số 563 của bà Đ được cấp vào năm 2013, việc cấp giấy cho bà Đ là cấp đăng ký lần đầu, việc xác định vị trí thửa đất, diện tích, loại đất dựa vào trích lục bản đồ địa chính nên không có biên bản ký ranh của các thửa đất liền kề, không cập nhật lại bản đồ địa chính của các thửa liền kề. Vị trí đất tranh chấp 289,6m2 là cấp trùng vị trí thửa 563 và
564. Qua xác minh của Ủy ban nhân dân xã N1 thì diện tích đất tranh chấp do bà Xtrực tiếp sử dụng từ năm 1975 đến nay.
Đề nghị Tòa án xét xử theo luật định. Đại diện Ủy ban nhân dân thành phốT xin được vắng mặt trong suốt quá trình Tòa án giải quyết vụ án tại Tòa án nhân dân các cấp.
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 22/2020/DS-ST ngày 27/8/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Long An đã tuyên xử:
1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Bùi Thị Đ.
2. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu phản tố của bà Nguyễn Thị X.
2.1. Bà Nguyễn Thị X được tiếp tục sử dụng diện tích đất 289,6m2, tờ bản đồ số 1, tại khuC đất tọa lạc tại xã N1, thành phố T, tỉnh Long An.
2.2. Bà Nguyễn Thị X được liên hệ với cơ quan chức năng có thẩm quyền để kê khai điều chỉnh lại diện tích đất đúng với diện tích đất bà X sử dụng theo bản án của Tòa án đúng theo quy định của pháp luật.
2.3. Hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số B0 488343 do Ủy ban nhân dân thành phốT cấp cho bà Bùi Thị Đ ngày 31/12/2013 tại vị trí đất tranh chấp khu C, thuộc thửa số 563, diện tích 289,6m 2, thuộc tờ bản đồ số 01, tọa lạc tại xã N1, thành phố T, tỉnh Long An.
2.4. Vị trí, tứ cận đất theoM ảnh trích đ o bản đồ địa chính số 3365-2018 ngày 26/9/2018 của Trung tâm dịch vụ Tài nguyên và Môi trường đo vẽ được Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai tại thành phốT duyệt ngày 26/9/2018.
Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về chi phí xem xét thẩm định, định giá, đo đạc, trách nhiệm thi hành án, án phí dân sự sơ thẩm và quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.
Ngày 07/9/2020, Tòa án nhân dân tỉnh Long An nhận đơn của bà Bùi Thị Đ là nguyên đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Bùi Thị Đ vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, người khởi kiện vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, các đương sự không tự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

## Page 5

Bà Bùi Thị Đ trình bày: Đất của bà mua có người làm chứng, bà X đo đạc lấn qua đất của bà. Bà đề nghị chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà.
Kiểm sát viên tham gia phiên tòa phát bi ểu ý ki ến của Viện kiểm sát v ề việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa và Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự; các đương s ự tham gia tố tụng chấp hành đúng quyền và nghĩa vụ theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
 Về nội dung: Bà Đ kháng cáo đúng quy định pháp lu ật. Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Bùi Thị Đ và chấp nhận toàn bộ yêu cầu phản tố của bà Nguyễn Thị X. Trong thời gian Tòa phúc thẩm thụ lý vụ án thì bà X chết, phát sinh s ự kiện pháp lý, quy ền thừa kế và kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà X. Kháng cáo của bà Đ liên quan đến nội dung bà X có yêu cầu phản tố. Tòa án cấp phúc thẩm đã tiến hành xác minh, triệu tập nhưng những người thừa kế của bà X không có mặt nên không có cơ sở xem xét nội dung kháng cáo của bà Đ liên quan đến yêu cầu phản tố của bà X. Theo kết quả xác minh thì nhà s ố 247 ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An gồm có ông Phan Trọng N3 sinh năm 1991, bà Nguyễn Thị C1 sinh năm 1989 là v ợ và hai con là Phan Nguyễn Thành N4 sinh năm 2015, Phan Nguyễn Thành D sinh năm 2017, chị Phan Thị T1 sinh năm 1984. Hiện Phan Trọng N3 đang sinh sống tại địa phương, Phan Thị T1 hiện không sinh sống tại địa phương, làm gì ở đâu địa phương không rõ. Do đó, để giải quyết vụ án triệt để, phải hủy án sơ thẩm để làm thủ tục kế thừa quyền và nghĩa v ụ tố tụng của bà X. Đề nghị Hội đồng xét xử hủy án sơ thẩm giao h ồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại nếu các đương sự còn có yêu cầu.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định đúng quanh ệ pháp luật tranh ch ấp, thụ lý và gi ải quyết vụ án đúng thẩm quyền theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2] Xét kháng cáo của bà Bùi Thị Đ nguyên đơn, Hội đồng xét xử nhận thấy:
Khi Tòa án cấp phúc thẩm thụ lý xét kháng cáo của bà Đ thì bà X chết ngày 25/11/2020.
Tòa án cấp phúc thẩm đã làm các thủ tục để xác minh, cụ thể:
- Theo kết quả xác minh của Công an xã N1, Thành phố T, tỉnh Long An thì bà Nguyễn Thị X, sinh năm 1955, ngụ tại số 247, ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An chết năm 2020. Bà Nguyễn Thị X có chồng là ông Phan Văn B sinh năm 1948 đã chết có hai con là Phan Thị T1, sinh năm 1984 và Phan Trọng N3 sinh năm 1991, hộ khẩu thường trú tại số 247, ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An. Có bốn nhân khẩu đăng ký thư ờng trú tại số 247, ấp N, xã N1, thành

## Page 6

phố T, tỉnh Long An là Phan Thị T1 (con); Phan Trọng N3 (con) và Phan Nguyễn Thành D và Phan Nguyễn Thành N4 là cháun ội, không có nhân khẩu đăng ký tạm trú tại 247 ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An.
- Theo kết quả xác minh của Ủy ban nhân dân xã N1, Thành phố T, tỉnh Long An thì căn cứ sổ khai sinh tại xã N1, thành phốT thì bà Xcó ba người con tại xã N1 gồm: Bà Phan Thị T1, sinh năm 1984, địa chỉ: số 247 ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An ; bà Phan Thị Tuyết L, sinh năm 1987, địa chỉ: khu phố N2, Phường 5, thành phố T, tỉnh Long An và ông Phan Trọng N3, sinh năm 1991, địa chỉ: số 247, ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An.
Bà Phan Thị T6 không có tên trong cơ sở dữ liệu hộ tịch của Ủy ban nhân dân xã nên Ủy ban nhân dân xã không rõ.
Bà Phan Thị T1 và ông Phan Trọng N3 hiện có hộ khẩu tại số 247 ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An. Hiện bà T1 không còn ở địa phương, đi đâu không rõ.
Những người có tên trong hộ khẩu của bà X hiện tại gồm có: Phan Thị T1 (con bà X); Phan Trọng N3 (con bà X); Phan Nguyễn Thành N4 là cháu nội của bà Xvà Phan Nguyễn Thành D là cháu nội của bà X.
- Tại phiên tòa, bà Đ xác định bà Phan Thị Tuyết L còn gọi là Phan Thị T6.
- Theo kết quả xác minh ngày 05/01/2022 của Công an xã N1, Thành phố T, tỉnh Long An thì số nhà 247 ấp N, xã N1, thành phố T, tỉnh Long An gồm có ông Phan Trọng N3 sinh năm 1991, bà Nguyễn Thị C1 sinh năm 1989 là v ợ và hai con là Phan Nguyễn Thành N4 sinh năm 2015, Phan Nguyễn Thành D sinh năm 2017, chị Phan Thị T1 sinh năm 1984. Hiện Phan Trọng N3 đang sinh sống tại địa phương, Phan Thị T1 hiện không sinh sống tại địa phương, làm gì ở đâu địa phương không rõ.
Quyền lợi của bà X phải được thừa kế. Người thừa kế của bà X phải kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà X. Việc bà X chết, đây là sự kiện pháp lý mới phát sinh trong giai đoạn phúc thẩm . Tòa án cấp phúc thẩm đã làm các xác minh nhưng không thể xác định rõ ràng người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà X và phía gia đình bà X cũng không có mặt. Nội dung kháng cáo của bà Đ có liên quan đến yêu cầu phản tố của bà X nên không đủ cơ sở giải quyết vụ án. Hội đồng xét xử thống nhất hủy án sơ thẩm , giao hồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại để làm thủ tục kế thừa quyền và nghĩa v ụ tố tụng của bà X như đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa đ ề nghị. Việc hủy án này Tòa án cấp sơ thẩm không có lỗi.
[3] Từ những phân tích và nhận định nêu trên, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáoc ủa bà Đ, hủy án sơ th ẩm, giao h ồ sơ cho Tòa án cấp sơ

## Page 7

thẩm giải quyết lại như đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị.
[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do hủy án nên bà Đ không phải chịu án phí.
 Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 3 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
Căn cứ Điều 26, Điều 34, Điều 37, Điều 38, Điều 39, Điều 147, Điều 227, Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
Căn cứ Điều 236 Bộ luật Dân sự năm 2015;
Căn cứ Điều 100 Luật Đất đai năm 2013;
Căn c ứ Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về việc quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Chấp nhận một phần kháng cáo của bà Bùi Thị Đ;
Hủy Bản án dân s ự sơ thẩm số 22/2020/DS-ST ngày 27/8/2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Long An, giao h ồ sơ cho Tòa án nhân dân tỉnh Long An gi ải quyết lại theo trình tự sơ thẩm.
Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Bùi Thị Đ không phải chịu án phí.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án.




Nơi nhận:
- Tòa án nhân dân tối cao;
- Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh;
- TAND tỉnh Long An;
- VKSND tỉnh Long An;
- Cục THADS tỉnh Long An;
- Đương sự;
- Lưu (Án - Trúc).
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA (Đã ký tên và đóng dấu)



Đinh Ngọc Thu Hương