Bản án số 159/2021/DS-PT
Tranh chấp về thừa kế tài sản và hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Số: Bản án số 159/2021/DS-PT
Ngày: 07/12/2021
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại Hà Nội
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: Tranh chấp về thừa kế tài sản và hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

 Bản án số 159/2021/DS-PT Ngày 07/12/2021 V/v Tranh chấp về thừa kế tài sản và hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI Với thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán- Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Vũ Đông;
Các Thẩm phán: Ông Ngô Tự Học;
 Ông Đặng Đình Lực.
Thư ký ghi biên bản phiên tòa: Bà Đặng Thị Cẩm Ly, Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên tòa :
Ông Đỗ Văn Hữu, Kiểm sát viên.
Ngày 07 tháng 12 năm 2021 tại trụ sở, Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử công khai vụ án dân sự thụ lý số 227/2020/TLPT-DS ngày 12 tháng 8 năm 2020, do có kháng cáoc ủa nguyên đơn, bị đơn và kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2020/DS-ST ngày 29 tháng 6 năm 2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 10187/2021/QĐ-PT ngày 16 tháng 11 năm 2021 của Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội. Vụ án có các đương sự sau:
* Nguyên đơn: Bà Đỗ Thị ; địa chỉ bản K S huyện C tỉnh Sơn La;
có mặt.
 gư i đại iện h ủ ền ủ ng ên đ n Bà Dương Thị H; địa chỉ Công ty TNHH luật Tài Trung - Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội; có mặt.
* Bị đơn: Ông Đỗ Văn L; địa chỉ bản K S huyện C tỉnh Sơn La; có mặt.
 gư i đại iện h ủ ền ủ bị đ n: Chị Đỗ Thị Hải Y; địa chỉ: Bản K S huyện C tỉnh Sơn La (là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trong vụ án); có mặt.
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

## Page 2

1. y an nh n nhuyện C tỉnh Sơn La; địa chỉ: Tiểu khu 3, thị trấn C, huyện C, tỉnh Sơn La; gư i đại diện theo pháp luật: Ông Lù Văn C, chức vụ:
Chủ tịch; có đơn đề nghị xét xử vắng mặt.
2. Bà Đỗ Thị C; có mặt.
3. Bà Đỗ Thị Ch; vắng mặt.
BàCh ủy uyền cho chị Đỗ Thị Hải Y; có mặt.
4. Bà Bùi Thị T; vắng mặt.
5. Chị Đàn Thị ; vắng mặt.
Cùng địa chỉ: bản K S huyện C tỉnh Sơn La.
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập:
1. Bà Đỗ Thị ; có mặt.
2. Bà Đỗ Thị T; có mặt.
3 Anh Đỗ Văn L; vắng mặt.
Cùng địa chỉ Bản K S huyện C tỉnh Sơn La Ngư i đại diện theo ủy quyền của bà N, bàT và anh L: Bà Đỗ Thị K (là nguyên đơn tr ng vụ án); có mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Th đ n khi kiện bản khi ng nh giải ế ụ n ng ên đ n b Đỗ Thị K nh b Bà làc n đẻ của cụ Đỗ Văn P và cụ Vũ Thị X. Trong thời kỳ hôn nhân, bố mẹ à sinh được 07 người con gồm bà và 06 anh em gồm: Bà Đỗ Thị L, sinh năm 1956 (đ chết năm 1993 có một người con nuôi là anh Đỗ Văn L sinh năm 1990); ông Đỗ Văn L, sinh năm 1960; bà Đỗ Thị C, sinh năm 1962; bà Đỗ Thị T, sinh năm 1965; bà Đỗ Thị N, sinh năm 1968 và bà Đỗ Thị Ch, sinh năm 1975.
Khi còn sống, bố mẹ bà tạo lập được khối tài sản là quyền sử dụng đất được thể hiện trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (viết tắt là GCNQSDĐ)
đứng tên ông Đỗ Văn P, vào số cấp Giấy chứng nhận số 00863/QSDĐ y ban nhân dân (viết tắt là UBND) huyện C cấp ngày 03/8/2004 tr ng đó có 400m2 đất thổ cư còn lại là đất a đất c y ăn ủa đất nông nghiệp.
Đầu năm 1999 ố mẹ bà cho bà 300m 2 đất thổ cư và 450m2 đất lâm nghiệp. Việc tặng ch đất này thì bà đ được UBND huyện C cấp GC QSDĐ sốP 890895 ngày 29/12/1999, đứng tên Đỗ Thị K; phần đất còn lại bố mẹ bà cũng được cấp GC QSDĐ sốP 890895 mang tên Đỗ Văn P.
Tháng 10/2002, ông Đỗ Văn L chuyển về ở chung với bố mẹ bà. Ngày 10/11/2002, mẹ bà chết không để lại di chúc. Ngày 21/6/2005 (t ức ngày 15/5/2005 âm lịch), bố bà chết cũng không để lại i chúc Sau đó ông L đ tự lập bản di chúc giả (bảng ghi chúc) đề ngày 02/4/2005 để chuyển toàn bộ đất trong GC QSDĐ của bố bà sang cho ông L. Ngày 08/12/2011, ông L được cấp

## Page 3

GC QSDĐ số BE 703187 mang tên Đỗ Văn L. Theo giấy tờ này thì diện tích đất ông L được cấp chồng lấn lên toàn b ộ diện tích đất àđ được cấp giấy chứng nhận từ năm 1999 Việc ông L giả mạo di chúc của bố à để tự ý chuyển toàn bộ tài sản của bố mẹ bà thành tài sản riêng mà không họp chia tài sản hoặc không công bố di chúc, chiếm đạt cả diện tích đất bố mẹ àđ ch à từ năm 1999 đ m phạm quyền được hưởng di sản thừa kế của bà.
D đó à khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết:
- Tuyên hủy bản di chúc (bảng ghi chúc) đề ngày 02/4/2005 vì lý do giả mạo;
- Chia di sản thừa kế của bố mẹ à the uy định của pháp luật;
- Tuyên hủy GC QSDĐ số BE 703187 mang tên ông Đỗ Văn L do UBND huyện C, tỉnh Sơn La cấp ngày 08/12/2011 được cấp từ bản di chúc giả.
* Bị đ nông Đỗ Văn L trình bày:
Ông là con trai duy nhất của cụ Đỗ Văn P và cụ Vũ Thị X và là anh trai ruột của nguyên đơn Bà Đỗ Thị K.
 ăm 1981 ông lập gia đình và sống cùng bố mẹ đến năm 1982 thì ra ở riêng ăm 1983 ông tự mua nhà và nương rẫy của ông bà Vân Bùi (hi ện trú tại: Tổ 2, tiểu khu 2, thị trấn H, huyện S, tỉnh Sơn La) để ra ở riêng. Ngày 06/10/2002 bố mẹ ông đ già yếu nên yêu cầu gia đình ông chuyển về ở chung với bố mẹ để tiện chăm sóc phụng ưỡng. Đến ngày 10/11/2002, mẹ ông chết.
Trong thời gian còn sống, bố ông có dặn dò vợ chồng ông về việc chăm sóc cho anh Đỗ Văn L và có nói với à Đỗ Thị Ch, bà Đỗ ThịC về việc đến ngày giỗ bà Xuyến (ngày 15/5) sẽ nói với cả gia đình về việc cho anh L mấy mét đất vườn Đồng thời bảo ông thảo ra một bản di chúc theo ý của bố ông có nội dung giao toàn bộ nhà đất ở đất vườn lại cho ông để đến ngày 15/5 có đông đủ anh em, con cháu sẽ thông ua và ký i chúc nhưng ố ông chưa kịp thông qua và ký i chúc thì đ ua đời lúc 09 giờ ngày 15/5/2005.
Đến năm 2011 khi thực hiện các thủ tục để sang tên GC QSDĐ từ tên bố ông (cụ P) sang tên ông, do ông Lê Đức T là cán bộ địa chính xã S nói là phải có di chúc thì mới sang tên được Lúc đó ông nghĩ đất bố mẹ ông đ ch ông và 6 - 7 năm nay không có vấn đề gì xảy ra nên ông lấy bản di chúc do bố ông bảo ông thảo ra lúc còn sống viết tên bố ông vào rồi đưach ông T ch đủ thủ tục Đến cuối năm 2011 thì ông được cấp GC QSDĐ Đến tháng 8/2013, ông T phát hiện ra ìa đỏ đất thổ cư của bố ông và em gái ông là Bà Đỗ Thị K bị nhầm lẫn vị trí từ năm 1999, việc này sau đó đ được các cơ uan có thẩm quyền giải quyết xong.
Tài sản bố ông để lại trước khi chết là một mảnh đất thổ cư đất vườn, ao cá, 04 mảnh đất nương và 01 ngôi nhà y gôi nhà này ông và ố ông xây lên từ năm 2003 tr ng đó số tiền của bố ông cho là 20.000.000 đồng Đối với số

## Page 4

tài sản nêu trên, khi còn sống bố ông có dặn dò là d gia đình ông về ở với bố mẹ nên bố mẹ ông cho bà K thêm 02 mảnh đất nương còn lại nhà đất thổ cư đất vườn, ao cá và 02 mảnh đất nương còn lại cho vợ chồng ông nhưng vợ chồng ông phải có trách nhiệm lo cho anh Đỗ Văn L Đối với 22.000.000 đồng bố ông cho vợ chồng Luyên Dụng (là cháu họ) vay thì lấy về rồi chia cho các em mỗi người 2.000.000 đồng, số còn lại để lo hậu sự cho bố mẹ. Sau khi bố ông chết ông đ thực hiện đúng lời căn ặn.
Đối với anh Đỗ Văn L Ông đ y ựng gia đình cắt đất, làm nhà, cho vốn sản xuất, lo việc ở riêng và còn cho thêm 02 mảnh đất nương ố ông để lại cho ông.
Đối với Bà Đỗ Thị K đ được bố mẹ ông cắt ch hơn 30m đất mặt đường, làm nhà vàch đất nương để sản xuất từ trước năm 1999 hi ông chuyển về ở cùng thì bố mẹ ông còn cho bà K thêm 02 mảnh đất nương Đối với bà Đỗ ThịC lấy chồng năm 1982 à Đỗ ThịN lấy chồng năm 1986 và à Đỗ ThịCh lấy chồng năm 1981 đều được bố ông in đất và đ được nhà nước cấp đất thổ cư và đất vườn Riêng ông chưa được nhà nước cấp đất thổ cư và đất vườn vì đ được bố mẹch đất nên ông không xin cấp diện tích đất khác nữa.
Sau khi bố ông chết ngày 26/9/2013 anh em c n cháu tr ng gia đình ông đ tổ chức họp gia đình và thống nhất công nhận ông được thừa hưởng tài sản của bố mẹ ông để lại. Hơn nữa, bản di chúc ngày 02/4/2005 và G C QSDĐ số BE 703187 mang tên ông được UBND huyện C cấp theo Quyết định số 2071/QĐ- UB D ngày 08/12/2011 đ ị tuyên hủy bởi Bản án số 04/2015/DS-ST ngày 28/01/2015 của Tòa án nhân dân huy ện C và Bản án số 10/2015/DS-PT ngày 31/3/2015 của Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La D đó ông ch rằng các yêu cầu khởi kiện của bà K là không có căn cứ và đề nghị Tòa án không chấp nhận.
* Ý kiến của những ngư i có quyền lợi nghĩ ụ liên quan:
- Bà Đỗ Thị T, bà Đỗ Thị N, anh Đỗ Văn L và chị Đàn Thị My (là vợ của anh L) nhất trí với nội dung trình bày của nguyên đơn Sau khi Tòa án nh n dân tỉnh Sơn La thụ lý vụ án, ngày 06/8/2019, bà T, bàN và anh L có yêu cầu độc lập yêu cầu Tòa án phân chia di sản của cụ Đỗ Văn P và cụ Vũ Thị X là quyền sử dụng đất và cây cối h a màu trên đất có GC QSDĐ mang tên Đỗ Văn P và sổ GC QSDĐ số 00863 UBND huyện C cấp ngày 03/8/2004 gồm 400m2 đất thổ cư còn lại là đất a đất c y ăn ủa đất nông nghiệp the uy định của pháp luật về thừa kế
- Bà Bùi ThịT (là vợ của bị đơn) à Đỗ Thị Ch, bà Đỗ ThịC tham gia tố tụng cùng bị đơn nhất trí với nội dung trình bàyc ủa bị đơn; bàCh và bàC không yêu cầu phân chia di sản và đề nghị Tòa án giải quyết vụ án theo nguyện vọng của bố mẹ lúc còn sống và nội dung biên bản họp thống nhất giữa các anh

## Page 5

em c n cháu tr ng gia đình và ngày 26/9/2013
- UBND huyện C, tỉnh Sơn La có ý kiến tại Văn ản số 1305/UBND- TNMT ngày 30/8/2019:
 ăm 1999 thực hiện Chỉ thị số 10/1998/CT-TTg ngày 20/02/1998 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh và hoàn thành việc gia đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp Gia đình cụ Đỗ Văn P (vợ là Vũ Thị X) và Bà Đỗ Thị K được nhà nước cấp GC QSDĐ với chiều dài mặt đường 32m (cụ P 20m, bà K 12m), vị trí giáp nhau ăm 2002 cụ X mất năm 2003 cụP và con trai là ông Đỗ Văn L xây dựng nhà ở trên vị trí nền nhà cũ gia đình sử dụng từ năm 1979 ăm 2005 cụP mất năm 2011 ông L đ làm thủ tục thừa kế quyền sử dụng đất từ bố Đỗ Văn P và được UBND huyện C cấp GC QSDĐ số sêri BE 703187 và BE 703188 theo Quyết định số 2071/QĐ-UBND ngày 08/12/2011.
Tháng 8/2013, Bà Đỗ Thị K có kiểm tra lại diện tích vị trí thửa đất thổ cư gia đình được cấp giáp với đất ông L nhận thừa kế từ cụ Đỗ Văn P và phát hiện vị trí thửa đất của gia đình mình đang sử dụng không trùng khớp với GC QSDĐ. Vị trí thửa đất bà K được cấp trên GC QSDĐ ngoài thực địa thuộc vị trí thửa đất cụP và ông L đ y ựng nhà từ năm 2003 nên àKđ có đơn đề nghị UBND huyện C xem xét, giải quyết.
Sau khi nghiên cứu nội dung vụ việc, UBND huyện C đ gia cơ uan chuyên môn xem xét, giải quyết the uy định. Sau khi thẩm tra, xác minh tại thực địa đối chiếu với hồ sơ địa chính và GC QSDĐ, UBND huyện C đ giải quyết the hướng tôn trọng hiện trạng sử dụng đất và chỉnh lý GC QSDĐ theo thực tế sử dụng. Tuy nhiên, bà K không nhất trí với kết quả giải quyết và tiếp tục gửi đơn đến Tòa án nhân dân huyện C để xem xét, giải quyết.
Ngày 18/11/2014, UBND huyện C đ thành lập tổ công tác phối hợp với UBND xã S, Ban quản lý bản K tuyên truyền tra đổi đối thoại, thuyết phục hai ên đương sự hòa giải tranh chấp đất đai nhưng à K không nhất trí với kết quả ph n tích đối thoại của Tổ công tác và tiếp tục đề nghị Tòa án nhân dân gi ải quyết ch gia đình the GC QSDĐ cấp năm 1999 Căn cứ khoản 1 Điều 203 Luật Đất đai năm 2013 về thẩm quyền giải quyết đối với tranh chấp đất đai mà đương sự có giấy chứng nhận, UBND huyện C đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La em ét giải quyết vụ án the uy định của pháp luật.
Quá trình giải quyết vụ án Tòa án đ tiến hành các biện pháp xác minh, thu thập chứng cứ the uy định tại Điều 97 Bộ luật tố tụng dân sự Đồng thời tiến hành phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải nhưng các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án D đó Tòa án uyết định đưa vụ án ra xét xử the uy định của pháp luật.
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2020/DS-ST ngày 29 tháng 6 năm 2020

## Page 6

của Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La đ căn cứ khản 5 Điều 26, khoản 4 Điều 34, khoản 2 Điều 37 các Điều 147, 157, 158, 165 và 166 B ộ luật tố tụng dân sự;
khoản 4 Điều 32 Luật tố tụng hành chính; Điều 37 Luật Hôn nh n và Gia đình năm 1986; khản 1 Điều 636 Bộ luật dân sự năm 1995; các Điều 652, 676, 677, 678 và 685 Bộ luật dân sự năm 2005; Điều 623, khoản 1 Điều 688 Bộ luật dân sự năm 2015; khản 4 Điều 49 Luật Đất đai năm 2003; khản 1 Điều 48 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của y an thường vụ Quốc hội uy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; khoản 5 Điều 11, khoản 7 Điều 27 Pháp lệnh án phí, lệ phí Tòa án năm 2009 Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Bà Đỗ Thị K về việc: Tuyên bố bản di chúc (bảng ghi chúc) đề ngày 02/4/2005 do ông Đỗ Văn L lập là không hợp pháp; tuyên hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BE 703187 mang tên ông Đỗ Văn L, vào số cấp giấy chứng nhận sốCH 00961, do UBND huyện C, tỉnh Sơn La cấp theo Quyết định số 2071/QĐ-UBND ngày 08/12/2011.
2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Bà Đỗ Thị K và chấp nhận yêu cầu độc lập của bà Đỗ ThịN và bà Đỗ ThịT về việc phân chia di sản là quyền sử dụng đất của cụ Đỗ Văn P và cụ Vũ Thị X đối với thửa đất có di ện tích 4.261,9m2, gồm 208,6m2 đất ở, 501,2m2 đất ao và 3.552,1m 2 đất trồng cây lâu năm trị giá 191 049 410đ (mộ ăm hín mư i mốt triệ không ăm bốn mư i chín nghìn, bốn ăm mư i đồng) , cụ thể như sau 2.1. Chia cho Bà Đỗ Thị K thửa đất c ó chiều dài mặt đường Cò Nòi - Chiềng On là 7,5m, diện tích 949m 2 (phần diện tích S8 tr ng sơ đồ kèm theo), gồm 410m 2 đất nuôi trồng thủy sản và 539m 2 đất trồng c y l u năm trị giá 36 706 000đ (b mư i s iệu bả ăm lẻ s ngh n đồng). Tài sản trên đất gồm 11 cây mận và 20 cây cà phê trị giá 3 582 000đ (ba triệ năm ăm m mư i h i ngh n đồng).
2.2. Chia cho bà Đỗ ThịN thửa đất có chiều dài mặt đường Cò Nòi - Chiềng On là 9,2m, diện tích 351,5m2 (phần diện tích S7 tr ng sơ đồ kèm theo)
loại đất trồng c y l u năm trị giá 11 424 000đ (mư i một triệu bốn ăm h i mư i bốn ngh n đồng). Tài sản trên đất gồm 24 cây mận và 53 cây cà phê trị giá 7 963 000đ (bảy triệ hín ăm s mư i b ngh n đồng).
2.3. Chia cho bà Đỗ ThịT thửa đất có chiều dài mặt đường Cò Nòi - Chiềng On là 9,2m, diện tích 493,1m2 (phần diện tích S6 tr ng sơ đồ kèm theo)
loại đất trồng c y l u năm trị giá 16 026 000đ (mư i sáu triệ không ăm h i mư i s ngh n đồng). Tài sản trên đất gồm 32 cây mận, 42 cây cà phê, 08 cây xoài, 01 cây ơ và 01 c ynh n trị giá 5 472 000đ (năm iệu bốn ăm bả mư i h i ngh n đồng).
2.4. Chấp nhận sự thỏa thuận của ông Đỗ Văn L với à Đỗ Thị Ch, bà Đỗ

## Page 7

ThịC về việc bà Ch, bàC không nhận và cho ông L phần di sản mà bà Ch, bàC được hưởng.
Chia cho ông Đỗ Văn L 04 thửa đất, mỗi thửa có chiều dài mặt đường Cò Nòi - Chiềng On là 9,2m, tổng cộng 36,8m, diện tích 2.468,3m2 (phần diện tích S5 S4 S3 và S2 tr ng sơ đồ kèm theo), gồm: 208,6m2 đất ở, 91,2m2 đất nuôi trồng thủy sản và 2.168,5m 2 đất trồng cây lâu năm trị giá 126 895 000đ (một ăm h i mư i s iệ m ăm hín mư i lăn ngh n đồng).
- Công trình, vật kiến trúc trên đất:
+ Công trình số 01: Nhà 02 tầng 01 tum (nhà ở), khung bê tông cốt thép, mái đổ ê tông tường xây gạch 220mm, nền lát gạch ceramic, diện tích sử dụng 138m2. Phần bán mái khung s ắt, lợp tôn không tường, nền lát gạch đất nung, diện tích 66,4m2.
+ Công trình số 02: Nhà xây 01 tầng (nhà bếp) tường xây gạch 110mm, mái lợp ngói, hiên tây, nền láng vữa i măng iện tích sử dụng 37,3m2. Phần bán mái phía sau bếp khung cột bê tông, mái lợp Fi rô i măng nền lát gạch đất nung, một phần láng vữa i măng iện tích sử dụng 35,9m2.
+ Công trình số 03: Nhà khung cột gỗ (nhà kho) mái lợp Fi rô i măng nền gỗ, diện tích sử dụng 13,0m2. Phần bán mái khung cột gỗ, mái lợp Fi brô xi măng nền láng vữa i măng iện tích sử dụng 22,7m2.
+ Công trình số 4: 42,8m2 chuồng lợn xây gạch block, mái lợp Fi brô xi măng nền láng vữa i măng + Công trình s ố 05: Nhà vệ sinh tường xây gạch 110mm, nền lát gạch men, diện tích sử dụng 5,3m 2. Phần bán mái khung s ắt, mái lợp tôn, nền láng vữa i măng không tường, diện tích sử dụng 11,2m2.
+ Công trình số 06: Chuồng gà (phía sau nhà) xây gạch chỉ, nền láng vữa i măng mái lợp Fi rô i măng iện tích sử dụng 12,9m2.
+ Công trình số 07: Sân bê tông, diện tích sử dụng 81,8m2.
- Cây cối h a màu trên đất gồm: 04 cây thanh L, 74 câym ận, 44 cây xoài, 01 cây vải thiều 06 c y ưởi, 02 cây mít, 02 cây ổi, 01 cây roi, 04 cây cam 01 c y ơ 01 c ynh n 42 c y cà phê 02 c y đà 2.5. Bà Đỗ Thị K có trách nhiệm thanh toán cho bà Đỗ ThịN 9 413 000đ (chín triệu, bốn ăm mư i b ngh n đồng) tiền chênh lệch giá trị di sản; thanh toán cho ông Đỗ Văn L 3 582 000đ (ba triệ năm ăm m mư i h i ngh n đồng) tiền giá trị cây cối h a màu trên đất.
2.6. Ông Đỗ Văn L có trách nhi ệm thanh toán cho bà Đỗ ThịN 6 456 000đ (sáu triệu, bốn ăm năm mư i s ngh n đồng) tiền chênh lệch giá trị di sản nhưng được đối trừ 7.963.000đ (bảy triệ hín ăm s mư i b ngh n đồng) tiền giá trị cây cối h a màu trên đất mà bàN phải thanh toán cho ông L, bàN còn phải thanh toán cho ông L 1 507 000đ (một triệ năm ăm linh bả ngh n đồng).

## Page 8

2.7. Ông Đỗ Văn L có trách nhi ệm thanh toán cho bà Đỗ ThịT 11 267 000đ (mư i một triệ hi ăm s mư i bả ngh n đồng) tiền chênh lệch giá trị di sản nhưng được đối trừ 5 472 000đ (năm iệu, bốn ăm bả mư i h i ngh n đồng) tiền giá trị cây cối h a màu trên đất mà bàT phải thanh toán cho ông L, ông L còn phải thanh toán cho bàT 5 795 000đ (năm iệu, bả ăm hín mư i lăm ngh n đồng).
2.8. Buộc ông Đỗ Văn L phải tháo dỡ 6,6m2 chuồng lợn xây gạch block, mái lợp Fi rô i măng trên thửa đất chia cho bà Đỗ ThịT để trả nguyên trạng đất cho bà T.
3. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Bà Đỗ Thị K và không chấp nhận yêu cầu độc lập của bà Đỗ Thị N, bà Đỗ ThịT về việc: Yêu cầu phân chia đối với 20 000 000đ (h i mư i iệ đồng) mà cụP đóng góp để xây dựng nhà ở cho ông Đỗ Văn L; 27 000 000đ (h i mư i bảy triệ đồng) tiền bán cây thông của ông L và yêu cầu ph n chia đất và tài sản trên thửa đất nương có iện tích 8.531,9m2.
4. Không chấp nhận yêu cầu độc lập của anh Đỗ Văn L về việc yêu cầu phân chia di sản của cụ Đỗ Văn P và cụ Vũ Thị X.
Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về chi phí tố tụng; án phí và thông báo quyền kháng cá the uy định của pháp luật.
Ngày 07/7/2020 bị đơn ông Đỗ Văn L có đơn kháng cá yêu cầu hủy một phần bản án sơ thẩm; đề nghị công nhận và thực hiện chia di sản theo bản thỏa thuận của gia đình lập ngày 26/9/2013; đề nghị chia cả hai thửa đất do bà K đang uản lý (thửa số 9 tờ số7; thửa số 01 tờ số 01), chia cả hai thửa đất do anh L đang uản lý (thửa 14 tờ 07, thửa số 07 tờ số 9); buộc bà K trả lại cho ông mảnh đất phía sau nhà Mạnh Hoa do ông mua và sau đó ố mẹ bảo cho bà K nên ông đ ch nay đòi lại; yêu cầu Tòa án buộc bà K phải chịu án phí sơ thẩm.
Ngày 08/7/2020 nguyên đơn Bà Đỗ Thị K kháng cáo với nội dung: yêu cầu đưa thêm diện tích 8 531 9m2 đất rừng ông L đang uản lý vào là di sản thừa kế để chia; yêu cầu chia số tiền 20 triệu đồng và 27 triệu đồng ông L bán cây trên 8.531,9m2 đất rừng; đề nghị ác định anh L là thừa kế thế vị của bà L;
yêu cầu ác tư cách được hưởng thừa kế của ông L vì ông L có hành vi làm giả di chúc để chiếm đạt tài sản của cụP nên không còn tư cách; diện tích 280m2 đất ở Tòa án cấp sơ thẩm đ chia cho L nhưng chưa được đinh giá đất ở để tính giá trị đền bù cho các thừa kế khác là không đúng; phần của ông L bị bác sẽ chia đều cho các thừa kế the uy định.
Ngày 13/7/202 0 Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La có kháng nghị số 07/QĐ PT-VKS-DS với nội dung yêu cầu gộp toàn bộ các thửa đất theo giấy chứng nhận ngày 03/8/2004 đứng tên ông Phi vào thành di sản để

## Page 9

chia; Tòa án cấp sơ thẩm mới chỉ ác định 03 thửa số 02; 03; 04 là thiệt hại quyền lợi của các đương sự; đề nghị hủy một phần bản án sơ thẩm.
 Tại phiên tòa phúc thẩm:
 - Nguyên đơn và người được ủy quyền trình bày nội dung giữ nguyên yêu cầu kháng cáo về các vấn đề Đề nghị Hội đồng xét xử đưa thêm diện tích 8.531,9m2 đất nương; số tiền 20.000.000 đồng mà cụP đ đóng góp để xây dựng nhà ở cho ông Đỗ Văn L; số tiền 27.000.000 đồng mà ông L bán cây thông trên 8.531,9m2 đất nương; yêu cầu công nhận anh Đỗ Văn L là thừa kế thế vị của bà Đỗ Thị L và phải được hưởng một kỷ phần; đề nghị bác quyền được hưởng di sản của ông Đỗ Văn L và chia đều cho những thừa kế còn lại. Do vậy đề nghị hủy bản án sơ thẩm đề giải quyết lại.
Quá trình hỏi và tranh luận bà K và người đại diện theo ủy quyền xin rút kháng cáo về các vẫn đề sau: Diện tích 8.531,9m2 đất nương; số tiền 20.000.000 đồng mà cụP đ đóng góp để xây dựng nhà ở cho ông Đỗ Văn L; số tiền 27.000.000 đồng mà ông L bán cây thông trên 8.531,9m2 đất nương; phần kháng cáo còn lại đề nghị tiếp tục giải quyết.
- Bị đơn và người được ủy quyền giữ nguyên nội dung kháng cáo yêu cầu công nhận bản thỏa thuận lập ngày 26/9/2013 đó không chấp nhận yêu cầu chia thừa kế khối tài sản của cụP để lại vì cụP đ ch ; các thừa kế đ ký và bản thỏa thuận này và đ được chính quyền xác nhận nên là bản thỏa thuận hợp pháp; đề nghị buộc các đồng thừa kế đều phải chịu án phí sơ thẩm vì bà N, bàT đều không phải hộ nghèo hoặc cận nghèo. D đó đề nghị hủy một phần bản án sơ thẩm. Đối với anh Đỗ Văn L, ông L ác định cụP đ cưu mang đón về chăm sóc nuôi ưỡng mục đích sau này có thể giúp đỡ chăm sóc bà L, khi anh L lớn gia đình ông đ có trách nhiệm chăm l tạ điều kiện cho ra ở riêng nhưng anh L không phải con nuôi của bà L hay con nuôi của cụ P, cụ X nên anh L không có quyền yêu cầu chia di sản của cụ P, cụ X đề nghị giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm về nội dung này.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội kết luận:
Về tố tụng: Tại phiên tòa an đầu nguyên đơn kháng cáo giữ nguyên nội ung kháng cá nhưng sau đó đ rút một phần kháng cáo, phần kháng cáo này nằm trong nội dung kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La D đó Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội rút Kháng nghị số 07/QĐ PT-VKS- DS ngày 13/7/2010 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La; đề nghị Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử đối với phần nội dung kháng cáo, kháng nghị đ rút.
 Về nội dung: Bị đơn kháng cá yêu cầu công nhận Biên bản thỏa thuận ngày 26/9/2013 của gia đình ông L tuy có chữ ký của các đồng thừa kế và có xác nhận của chính quyền nhưng chưa được thực hiện vì ngay sau đó àKđ phản

## Page 10

đối dẫn đến có tranh chấp. Vì vậy bản thỏa thuận này chưa phát sinh hiệu lực pháp luật nên Tòa án cấp sơ thẩm không công nhận là đúng uy định.
Về nội dung kháng cáo của nguyên đơn về việc ác tư cách hưởng di sản của ông L vì đ vi phạm điều kiện được hưởng di sản là không có căn cứ vì:
Việc ông L ký tên cụP vào bản di chúc của cụP đ được ông L thừa nhận ngay khi có tranh chấp và bản di chúc này là có thật tuy cụP chưa ký việc ông L ký thay cụP chỉ là để hợp thức hóa việc việc xin cấp giấy chứng nhận the hướng dẫn của cán bộ địa chính như đ được ác định. Khi chia di sản the uy định, Tòa án cấp sơ thẩm đ chiach ông L 02 kỷ phần là phù hợp với tư cách và công sức của ông L trong việc chăm sóc phụng ưỡng vợ chồng cụP cũng như các công việc của gia đình sau này Về nội dung cần ác định anh Đỗ Văn L là người thừa kế thế vị của bà Đỗ Thị L không có căn cứ để chấp nhận vì: Tuy năm 2013 có đơn in ác nhận của chính quyền nhưng là sau khi bà L và cụ P, cụ X đều đ chết nên không có căn cứ để ác định anh L làc n nuôi the uy định.
Do vậy không có căn cứ chấp nhận nội dung kháng cáo của bà K và của cả ông L Đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên các quyết định của bản án sơ thẩm.
NHẬN ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG XÉT XỬ Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, trên cơ sở em ét đầy đủ, toàn diện các chứng cứ, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, ý kiến của các đương sự, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy:
1. Về tố tụng:
Kháng cáo của Bà Đỗ Thị K, kháng cáo của ông Đỗ Văn L và Kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La tr nghạn luật định nên được chấp nhận để xét. Tại phiên tòa phúc thẩm, quá trình hỏi và tranh luận thì Bà Đỗ Thị K và người được ủy quyền đ rút kháng cá đối với nội dung yêu cầu đưa thêm iện tích 8.531,9m2 đất nương; số tiền 20.000.000 đồng mà cụP đ đóng góp để xây dựng nhà ở cùng ông Đỗ Văn L; số tiền 27.000.000 đồng mà ông L bán cây thông trên 8.531,9m 2 đất nương. Việc rút kháng cáo phù hợp với uy định và nằm trong nội dung Kháng nghị số 07/QĐ PT-VKS-DS ngày 13/7/2020 của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La mà đại diện Viện kiểm sát cấp cao tại Hà Nội đ rút tại phiên tòa nên Hội đồng xét xử đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với các nội dung này.
Đại diện UBND huyện C, tỉnh Sơn La có đơn đề nghị xét xử vắng mặt nên Hội đồng xét xử xét xử vắng mặt người đại diện UBND huyện C theo quy định.
Tại phiên tòa không có đương sự nào nộp bổ sung tài liệu gì mới.
2. Về nội dung:
[2.1] Xét kháng cáo của Bà Đỗ Thị K:

## Page 11

Về kháng cáo yêu cầu ác định anh Đỗ Văn L là con nuôi của bà L nên là người thừa kế thế vị cần được hưởng di sản của vợ chồng cụ Đỗ Văn P, cụ Vũ Thị X, thấy: Thực tế anh Đỗ Văn L tuy được gia đình cụP nuôi từ nhỏ nhưng không đăng ký thủ tục c n nuôi the uy định Tuy năm 2013 có đơn in ác nhận của chính quyền về việc này nhưng là thời điểm sau khi bà L và cụ P, cụ X đều đ chết nên không có căn cứ để ác định anh L làc n nuôi the uy định của pháp luật. Thực tế về tình cảm ông L cũng ác nhận tại phiên tòa về trách nhiệm đ thực hiện về tài sản đối với anh L theo ý nguyện của cụ P. D đó, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận tư cách thừa kế thế vị của anh L là đúng uy định. Sau khi nhận bản án sơ thẩm thì anh L cũng không kháng cá D vậy kháng cáo của bà K về nội dung này không có tư cách và không được chấp nhận.
[2.2] Về nội dung yêu cầu ác tư cách được hưởng di sản của ông Đỗ Văn L: Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án có cơ sở ác định:
Cụ Đỗ Văn P và cụ Vũ Thị X có 07 người con gồm: Bà Đỗ Thị L (đ chết năm 1993) ông Đỗ Văn L, bà Đỗ Thị C, bà Đỗ Thị T, bà Đỗ Thị N, Bà Đỗ Thị K và à Đỗ Thị Ch. Ngày 10/11/2002, cụ X chết; ngày 21/6/2005, cụP chết và đều không để lại di chúc.
Thực tế gia đình ông Đỗ Văn L đ có chỗ ở riêng, nhưng từ năm 2002 cụ X và cụP già yếu nên yêu cầu vợ chồng ông L về ở cùng để chăm sóc cụ P, cụ X ch đến khi hai cụ chết, điều này đều được các đương sự trong vụ án thừa nhận.
Sau khi cụP chết năm 2005 đến năm 2011 ông L sử dụng bản di chúc (bảng ghi chúc) đề ngày 02/4/2005 chuyển toàn bộ đất trong GC QSDĐ mang tên Đỗ Văn P, vào sổ cấp giấy chứng nhận số 00863/QSDĐ the Quyết định số 447/QĐ-UB ngày 03/8/2004 của UBND huyện C, tỉnh Sơn La sang tên ông L và đ được UBND huyện C cấp 02 GC QSDĐ gồm:
- Giấy chứng nhận số BE 703187 mang tên Đỗ Văn L, vào sổ cấp giấy chứng nhận s ốCH 00961, theo Quy ết định s ố 2071/QĐ-UBND ngày 08/12/2011.
- Giấy chứng nhận số BE 703188 mang tên Đỗ Văn L, vào sổ cấp giấy chứng nhận s ốCH 00962, theo Quy ết định s ố 2071/QĐ-UBND ngày 08/12/2011.
Bà Đỗ Thị K cho rằng bố mẹ bà chết không để lại di chúc. Việc ông Đỗ Văn L tự lập bản di chúc (bảng ghi chúc) đề ngày 02/4/2005 để phân chia di sản là quyền sử dụng đất của bố mẹ bà làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà và những người có liên uan D đó àđ khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên hủy bản di chúc và GCNQSDĐ được cấp từ bản di chúc do hành vi làm giả mạo di chúc nên Tòa án ác tư cách được hưởng di sản của ông L, Hội đồng xét xử thấy:
Ngay tại văn ản ghi ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn các

## Page 12

bản tự khai trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, ông Đỗ Văn L đều xác nhận bản di chúc (bảng ghi chúc) đề ngày 02/4/2005 là do ông tự lập và ghi tên của cụP vào từ năm 2011 mục đích để hoàn thiện các thủ tục xin cấp đổi GC QSDĐ từ tên của cụP sang tên ông L the hướng dẫn của cán bộ địa chính.
 gài ra ngày 29/9/2013 trước khi xảy ra tranh chấp thì cả 06 người con của cụP và cụ X gồm: Ông L, bà K, bà N, bà T, bàC và bàCh đ họp mặt, thỏa thuận và lập biên bản họp gia đình về việc phân chia di sản của cụP và cụ X, biên bản có đầy đủ chữ ký của những người tham gia và có xác nhận của UBND xã S.
Tuy nhiên, biên bản thỏa thuận ngày 26/9/2013 của gia đình ông L tuy có chữ ký của các đồng thừa kế và có xác nhận của chính quyền nhưng chưa được thực hiện vì ngay sau đó àKđ phản đối dẫn đến có tranh chấp. Vì vậy bản thỏa thuận này chưa phát sinh hiệu lực pháp luật nên Tòa án cấp sơ thẩm không công nhận là đúng uy định. Từ căn cứ trên ác định ông Phi không có hành vi gian dối để chiếm đạt toàn bộ di sản thừa kế như ý kiến của bà K D đó tại bản án sơ thẩm đ chia i sản của cụ P, cụ X the uy định của pháp luật là có căn cứ đúng uy định. Vì vậy không có căn cứ chấp nhận nội dung kháng cáo này của bà K và nội dung kháng cáo yêu cầu công nhận bản thỏa thuận ngày 26/9/2013 để không đồng ý chia di sản của ông L.
[2.3] Khi phân chia di sản này, Tòa án ấp sơ thẩm đ ác định và phân chia di sản của cụ Đỗ Văn P và cụ Vũ Thị X là quyền sử dụng đất và cây cối, h a màu trên đất có GC QSDĐ mang tên Đỗ Văn P và sổ cấp GC QSDĐ số 00863 do UBND huyện C cấp ngày 03/8/2004 có diện tích tổng cộng 4.261,9m2 tr ng đó chỉ có 400m2 đất thổ cư còn lại là đất a đất c y ăn ủa đất nông nghiệp the uy định của pháp luật về thừa kế là đúng.
Khi chia di sản, Tòa án cấp sơ thẩm đ đánh giá thửa đất là di sản của cụ P và cụ X có địa hình phức tạp, gồm hỗn hợp nhiều loại đất nên việc phân chia di sản thành các thửa đất có diện tích và giá trị bằng nhau là không thể thực hiện được nên đ uyết định phân chia di sản the hướng phù hợp với thực tế sử dụng đất và đảm bả các đồng thừa kế đều được sử dụng đất có chiều dài mặt đường và các công trình đang được sử dụng để ổn định cuộc sống cho các đương sự Tr ng đó phần chia cho Bà Đỗ Thị K diện tích 949m 2 đất tiếp giáp liền thửa với phần đất mà cụ P, cụ X đ ch à K từ năm 1999 là phù hợp và đ có lợi cho bà K.
Về giá đất ở đất vườn ao Tòa án cấp sơ thẩm ph n chia đ được tình toán theo kỷ phần cụ thểch các đồng thừa kế và có lợich các đương sự là anh em ruột tr ng gia đình Vì vậy đối với nội dung kháng cáo của cả hai bên về giá trị đất ở giao cho ông L đ được định giá tính vào kỷ phần và việc tính án phí cho các đương sự có hoàn cảnh khó khăn là có lợi cho họ nên không xem xét.
D kháng cá nhưng không có chứng cừ gì mới; bản án sơ thẩm đ uyết định phần chia di sản thừa kế đảm bảo giá trị sử dụng và ổn định cuộc sống của

## Page 13

các ên đương sự nên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của cả Bà Đỗ Thị K và của ông Đỗ Văn L.
Do kháng cá không được chấp nhận nên ông L, bà K phải chịu án phí dân sự phúc thẩm; bà K là hộ nghè nhưng được hưởng di sản nên phải chịu án phí dân sự phúc thẩm là 300 000 đồng.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
1. Căn cứ khản 1, khoản 3 Điều 289, khoản 3 Điều 298, khoản 1 Điều 312 Bộ luật tố tụng dân sự.
Đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với Kháng nghị số 07/QĐ PT-VKS-DS ngày 13/7/2010 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La;
Đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với nội ung kháng cá đối với diện tích 8.531,9m2 đất nương; số tiền 20.000.000 đồng mà cụ Đỗ Văn P đ đóng góp để xây dựng nhà ở cho ông Đỗ Văn L; số tiền 27.000.000 đồng mà ông Đỗ Văn L bán cây thông trên 8.531,9m2 đất nương.
2. Căn cứ khản 1 Điều 308, Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của y ban Thường vụ Quốc hội uy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; khoản 5 Điều 11, khoản 7 Điều 27 Pháp lệnh án phí, lệ phí Tòa án năm 2009; Xử:
Không chấp nhận nội dung kháng cáo còn lại của ông Đỗ Văn L và Bà Đỗ Thị K; giữ nguyên các quyết định của Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2020/DS-ST ngày 29 tháng 6 năm 2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La 3 Về án phí Ông Đỗ Văn L phải nộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự phúc thẩm được đối trừ vào số tiền tạm ứng án phí đ nộp tại Biên lai số AA/2019/0000115 ngày 17/7/2020 của Cục thi hành án dân s ự tỉnh Sơn La.
Bà Đỗ Thị K phải nộp 300 000đ (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự phúc thẩm.
4. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ khi hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
Nơi nhận:
- VKSNDCC tại Hà Nội;
- TAND tỉnh S n L ;
- VKSND tỉnh S n L ;
- Cục THADS tỉnh S n L ;
- C đưng s ( h địa chỉ);
- Lư HCTP HSVA.
T.M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa (Đã ký)
Nguyễn Vũ Đông

## Page 14

## Page 15

15