Bản án số: 195/2021/DS-PT
Tranh chấp tài sản chung và thừa kế tài sản
Số: 195
Ngày: 16/12/2021
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Bình Dương
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp về thừa kế tài sản
Thông tin vụ việc: Tranh chấp tài sản chung và thừa kế tài sản Nguyễn Thị M - Vi Thị T

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG

Bản án số: 195/2021/DS-PT Ngày 16-12-2021 V/v tranh chấp tài sản chung và thừa kế tài sản

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa:
 Các Thẩm phán:

Bà Đinh Thị Mộng Tuyết Ông Nguyễn Trung Dũng Bà Ngô Thị Bích Diệp
- Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Hồng Xuân - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương.
 - Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương tham gia phiên tòa: Bà Trần Thị Phước – Kiểm sát viên.
Trong các ngày 09, 16 tháng 12 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương xét x ử phúc thẩm công khai vụ án dân s ự thụ lý số 179/2021/TLPT-DS ngày 06 tháng 7 năm 2021 về việc “Tranh chấp tài sản chung và thừa kế tài sản”.
Do Bản án dân sự sơ thẩm số 21/2021/DS-ST ngày 22 tháng 4 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa v ụ án ra xét x ử phúc thẩm số 226/2021/QĐ-PT ngày 15 tháng 11 năm 2021, giữa các đương sự:
- Nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị M, sinh năm 1958; địa chỉ: Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương, có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.
- Bị đơn: Bà Vi Thị T, sinh năm 1969; địa chỉ: Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương, có mặt.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Trần Tài A, sinh năm 1998; địa chỉ: Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương, có mặt.
- Người làm chứng:
1. Bà Nguyễn Thị N, sinh năm 1956; địa chỉ: Ấp A, xã Đ, huy ện D, tỉnh Bình Dương, có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.
2. Ông Trần Ngọc Tr, sinh năm 1965; địa chỉ: Ấp A, xã Đ, huy ện D, tỉnh Bình Dương, có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt.

## Page 2

- Người kháng cáo: Bị đơn bà Vi Thị T.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
- Tại đơn khởi kiện ngày 05/01/2018, quá trình t ố tụng và tại phiên tòa, nguyên đơn bà Nguyễn ThịM và người đại diện hợp pháp của nguyên đơn thống nhất trình bày:
BàM và ông Trần Tài V chung sống với nhaut ừ năm 1977. Quá trình chung sống, bàM và ông V có 02 con chung tên Trần Minh T1, sinh năm 1978 và Trần Thị Thanh H, sinh năm 1984. Năm 1987, hai con của bàM và ông V chết do bị nổ mìn.
Về tài sản chung thì trong quá trình chung sống vào năm 1995 , bàM và ông V có nhận chuyển nhượng của bà Nguyễn ThịN 01 phần đất có di ện tích 11.210m 2 tọa lạc tại Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương. Hiện đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 00335QSDĐ/QĐ-UB thuộc thửa 06, tờ bản đồ số 27 cấp cho hộ ông (bà) Trần Tài V vào ngày 02/4/2001.
Năm 1997, ông V có mối quan hệ bất chính với bà Vi ThịT và có con riêng là Trần Tài A, sinh năm 1998. Năm 2002, ông V chết do tai nạn giao thông. Do đó, bàM khởi kiện yêu cầu chia đôi phần đất có diện tích 11.210m 2 (diện tích đo đạc thực tế là 10.127,9m2 theo Mảnh trích lục địa chính có đo đạc chỉnh lý s ố 164-2018 ngày 08/6/2018 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Dầu Tiếng) cho bàM và ông V. Phần tài sản của ông V, bàM yêu cầu chia thừa kế cho bàM và ông Trần Tài
A. BàM yêu cầu chia tài sản bằng hiện vật. BàM không yêu cầu chia tài sản trên đất và đồng ý thanh toán giá trị tài sản trên đất cho bàT nếu bàM được chia quy ền sử dụng đất.
Đối với việc ông A yêu cầu công nhận phần đất có diện tích 11.210m2 (diện tích đo đạc thực tế là 10.127,9m2) thuộc thửa 06, tờ bản đồ số 27, tọa lạc tại Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương được Ủy ban nhân dân huy ện Dầu Ti ếng cấp ngày 02/4/2001 cho ông Trần Tài V là di sản thừa kế do ông V để lại mà ông A là người thừa kế duy nhất thì bàM không đồng ý, bởi vì bàM chung sống với ông V không có đăng ký kết hôn nhưng bàM và ông V chung sống từ trước năm 1986 nên hôn nhân giữa bàM và ông V là hợp pháp.
Đối với căn nhà di ện tích 32m 2 tại số A, tổ D, Phường Q, quận G, Thành phố Hồ Chí Minh thì năm 1997 ông V bán cho ông Hà Quốc H3 với giá 10 lư ợng vàng.
Ông V đã nhận trước 07 lư ợng vàng. Năm 2002 , ông V chết, số tiền 03 lư ợng vàng còn lại thì bàM nhận và đã đem trả nợ cho ông V hết 2,4 lư ợng, còn 0,6 lư ợng bà dùng vào vi ệc trị bệnh và chi phí mai táng cho ông V nên bàM cũng không đồng ý yêu cầu độc lập của ông A.
BàM thống nhất với Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 09/5/2018 và Biên bản định giá ngày 05/7/2018 của Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng. BàM không yêu cầu xem xét, thẩm định định giá lại tài sản.
- Tại bản tự khai ngày 04/4/2018, quá trình t ố tụng bị đơn bà Vi ThịT trình bày:
BàT và ông V chung sống với nhau từ năm 1997 nhưng không có đăng ký kết hôn. Trước khi v ề chung sống thì bàT được biết ông V và bàM đã không còn sống chung cách đó 10 năm. Quá trình chung sống thì bàT và ông V có 01 con chung tên Trần Tài A, sinh năm 1998. Quá trình chung s ống, năm 1998, bàT và ông V có nhận

## Page 3

3 sang nhượng phần đất có diện tích 11.210m2 của bà Nguyễn ThịN tọa lạc tại Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dư ơng và phần đất này đã đư ợc cấp cho hộ ông (bà) Trần Tài
V. Ngày 06/11/2002, ông V chết do tai nạn giao thông.
Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bàM thì bàT không đồng ý vì phần đất này là do bà và ông V nhận chuyển nhượng của bà N. BàM đã không sống chung với ông V từ rất lâu.
- Tại đơn khởi kiện độc lập ngày 15/10/2018, quá trình tố tụng và tại phiên tòa, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Tài A trình bày:
BàT và ông V chung sống với nhau từ năm 1997, nhưng không có đăng ký kết hôn. Trước khi v ề chung sống thì bàT được biết ông V và bàM đã không còn sống chung cách đó 10 năm. Quá trình chung sống thì bàT và ông V có 01 con chung là ông A.
Quá trình chung sống, năm 1998, bàT và ông V có nhận sang nhượng phần đất có diện tích 11.210m2 của bà Nguyễn ThịN tọa lạc tại Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương và phần đất này đã đư ợc cấp cho h ộ ông (bà) Trần Tài V . Ngày 06/11/2002, ông V chết do tain ạn giao thông. Ông A yêuc ầu công nhận phần đất có di ện tích 11.210m2 (đo đạc thực tế là 10.127,9m2) thuộc thửa 06, tờ bản đồ số 27 tọa lạc tại Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương được Ủy ban nhân dân huyện Dầu Tiếng cấp ngày 02/4/2001 cho hộ ông (bà) Trần Tài V cho ông A vì đây là di sản thừa kế do ông V để lại mà ông A là người thừa kế duy nhất.
Theo Đơn yêu cầu độc lập ngày 15/10/2018 , ông A có yêu cầu bà Nguyễn Thị M phải trả cho ông A 13 lượng vàng SJC là s ố tiền bán căn nhà ở Thành phố Hồ Chí Minh là di sản của ông V để lại. Nay ông A rút một phần yêu cầu khởi kiện, ông A chỉ yêu cầu bàM trả lại 03 lượng vàng SJC.
Ông A thống nhất với Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 09/5/2018 và Biên bản định giá ngày 05/7/2018 của Tòa án nhân dân huy ện Dầu Ti ếng. Ông A không yêu cầu xem xét thẩm định, định giá lại tài sản.
- Tại biên bản ghi lời khai ngày 09/02/2021, người làm chứng bà Nguyễn ThịN trình bày:
Vào năm 1998 bàN có chuyển nhượng 01 phần đất cho ông V về phần diện tích đất thì bàN không rõ vì bán m ảo. Thời điểm đó, bàN chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tại thời điểm bán đất bàT và ông V là người yêu của nhau, bà M và ông V đã ly hôn. Vi ệc ông Tr có bán đất cho ông V hay không thì bàN không biết.
- Tại biên bản lấy lời khai ngày 09/02/2021, ngư ời làm chứng ông Trần Ngọc Tr trình bày:
Ông Tr là anh em kết nghĩa của ông V, trước đây ông Tr có bán cho ông V 01 thửa đất diện tích khoảng 1.000m2 (hiện nay trong tổng phần đất tranh chấp, bàN bán cho ông V là khoảng 10.000m2 đất), kế phần đất của bà N, phần đất này trước đây ông Tr mua của mẹ bà N. Thời điểm ông Tr bán đất cho ông V là vào kho ảng năm 1997, lúc đó đất chưa có s ổ, ông V và bàT là người trực tiếp đứng ra mua đất của ông Tr, việc mua bán không làm gi ấy tờ gì, chỉ nói bằng miệng, ông V mua với giá là 1,5 chỉ vàng nhưng chưa trả tiền cho ông Tr, cho đến nay ông V và bàT còn thiếu tiền nhưng do ông V chết ông Tr cũng không yêu cầu gì.

## Page 4

4 Tại Bản án dân s ự sơ thẩm số 06/2020/DS-ST ngày 02 tháng 3 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương đã quyết định:
1. Chấp nhận yêuc ầu khởi kiện “Tranh chấp tài sản chung và thừa kế tài sản”
của bà Nguyễn ThịM đối với bà Vi Thị T.
2. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện độc lập “Tranh chấp thừa kế tài sản”
của ông Trần Tài A đối với bà Nguyễn Thị M.
- Giao cho bà Nguyễn ThịM được quyền quản lý, sử dụng phần đất có diện tích 4.937,5m2 (trong đó có 100m2 ONT) (ký hiệu A) có tứ cận:
Phía Đông giáp thửa 108;
Phía Tây giáp đường sỏi đỏ;
Phía Nam giáp phần đất giao cho ông A;
Phía Bắc giáp thửa 183.
(có sơ đồ bản vẽ kèm theo)
Và các tài sản trên đất gồm 148 câyc ao su trồng năm 2012 ; 208 cây cao su trồng năm 2004 (đ ộ lớn tương đương cao su trồng năm 2010); 03 cây tràm trồng năm 2005.
Bà Nguyễn ThịM có trách nhi ệm thanh toán cho bà Vi ThịT số tiền là 139.370.000 đồng (một trăm ba mươi chín triệu ba trăm bảy mươi nghìn đồng).
- Giao cho bà Vi ThịT được quy ền qu ản lý, s ử dụng phần đất có di ện tích 1.259,5m2 (trong đó có 100m2 ONT) (ký hiệu C) có tứ cận:
Phía Đông giáp thửa 180;
Phía Tây giáp đường sỏi đỏ;
Phía Nam giáp thửa 180;
Phía Bắc giáp phần đất giao cho ông A.
(có sơ đồ bản vẽ kèm theo)
Và tài sản trên đất gồm: 01 căn nhàc ấp 04 tường xây tô, mái lợp tôn nền xi măng xây năm 2005 có di ện tích 55,6m 2; 12 cây tràm trồng năm 2005 ; 01 cây lồng mức trồng năm 2010 ; 02 cây mít trồng năm 2012 ; 05 cây cao su trồng năm 2012; 50 cây cao su trồng năm 2004 (có độ lớn tương đương cao su trồng năm 2010).
- Giao cho ông Trần Tài A được quyền quản lý, s ử dụng phần đất có di ện tích 3.930,9m2 CLN (ký hiệu B) có tứ cận:
Phía Đông giáp thửa 180;
Phía Tây giáp đường sỏi đỏ;
Phía Nam giáp phần đất giao cho bà T;
Phía Bắc giáp phần đất giao cho bà M.
(có sơ đồ bản vẽ kèm theo)
Và tài sản trên đất gồm: 123 cây cao su trồng năm 2012 ; 161 cây cao su trồng năm 2004 (có độ lớn tương đương cao su trồng năm 2010).

## Page 5

5 Ông Trần Tài A có trách nhi ệm thanh toán cho bà Nguyễn ThịM số tiền là 83.503.500 đồng (tám mươi ba triệu năm trăm lẻ ba nghìn năm trăm đồng).
3. Đình chỉ một phần yêuc ầu độc lập của ông Trần Tài A về 10 lượng vàng SJC.
Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí, chi phí tố tụng, trách nhiệm thi hành án và quyền kháng cáo.
Sau khi có bản án sơ th ẩm, ngày 16/3/2020, b ị đơn bà Vi ThịT và ngư ời có quyền lợi, nghĩa v ụ liên quan ông Trần Tài A có đơn kháng cáo bản án sơ th ẩm, yêu cầu sửa bản án sơ thẩm theo hư ớng không chấp nhận yêuc ầu khởi kiện của nguyên đơn.
Tại Bản án dân s ự phúc thẩm số 168/2020/DS-PT ngày 16 tháng 7 năm 2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương đã quyết định:
1. Chấp nhận kháng nghị theo Quy ết định kháng nghị phúc thẩm s ố 07/2020/QĐKNPT-VKS-DS ngày 01/4/2020 của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương.
2. Chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn bà Vi Thị T.
3. Chấp nhận một phần kháng cáoc ủa người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan ông Trần Tài A.
4. Hủy Bản án dân s ự sơ thẩm số 06/2020/DS-ST ngày 02 tháng 3 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương.
Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huy ện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.
Tại Bản án dân s ự sơ thẩm số 21/2021/DS-ST ngày 22 tháng 4 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương đã quyết định:
1. Chấp nhận yêuc ầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn ThịM đối với bị đơn bà Vi ThịT về “Tranh chấp tài sản chung và thừa kế tài sản”.
2. Chấp nhận một phần yêuc ầu khởi kiện độc lập của ông Trần Tài A đối với nguyên đơn bà Nguyễn ThịM về “Tranh chấp thừa kế tài sản” đối với 03 lượng vàng SJC.
Đình chỉ một phần yêu cầu độc lập của ông Trần Tài A đối với nguyên đơn bà Nguyễn ThịM về “Tranh chấp thừa kế tài sản” đối với 10 lượng vàng SJC.
- Giao cho bà Nguyễn ThịM được quyền quản lý, sử dụng phần đất có diện tích 4.937,5m2 (trong đó có 100 m 2 ONT), thuộc một phần thửa đất số 06, tờ bản đồ số 27 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 00335QSDĐ/QĐ-UB do Ủy ban nhân dân huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương cấp ngày 02/4/2001 (ký hiệu là A) và tài sản trên đất gồm 148 cây cao su trồng năm 2012; 208 cây cao su trồng năm 2004 (đ ộ lớn tương đương cao su trồng năm 2010) ; 03 cây tràm trồng năm 2005. Phần đất tọa lạc tại Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương, phần đất có tứ cận:
Phía Đông giáp thửa 180;
Phía Tây giáp đường sỏi đỏ;
Phía Nam giáp thửa 180;

## Page 6

6 Phía Bắc giáp thửa 183.
(có sơ đồ bản vẽ kèm theo)
- Giao cho bà Vi ThịT được quy ền qu ản lý, s ử dụng phần đất có di ện tích 1.259,5m2 (trong đó có 100m 2 ONT) thuộc một phần thửa đất số 06, tờ bản đồ số 27, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 00335QSDĐ/QĐ-UB do Ủy ban nhân dân huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương cấp ngày 02/4/2001 (ký hiệu C) và tài sản trên đất gồm: 01 căn nhàc ấp 04 tường xây tô, mái lợp tôn nền xi măng xây năm 2005 có diện tích 55,6 m2; 12 cây tràm trồng năm 2005 ; 01 cây lồng mức trồng năm 2010 ; 02 cây mít trồng năm 2012; 05 cây cao su trồng năm 2012; 50 cây cao su trồng năm 2004 (có đ ộ lớn tương đương cao su trồng năm 2010). Phần đất tọa lạc tại Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương, phần đất có tứ cận:
Phía Đông giáp thửa 180;
Phía Tây giáp đường sỏi đỏ;
Phía Nam giáp thửa 180;
Phía Bắc giáp thửa 183.
(có sơ đồ bản vẽ kèm theo)
- Giao cho ông Trần Tài A được quyền quản lý, s ử dụng phần đất có diện tích 3.930,9m2 (CLN) thu ộc một phần thửa đất s ố 06, t ờ bản đ ồ số 27 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 00335QSDĐ/QĐ-UB do Ủy ban nhân dân huy ện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương cấp ngày 02/4/2001 (ký hi ệu B) và tài sản trên đất gồm:
123 cây ca o su trồng năm 2012 ; 161 cây cao su trồng năm 2004 (có đ ộ lớn tương đương cao su trồng năm 2010). Phần đất tọa lạc tại Ấp A, xã Đ, huy ện D, tỉnh Bình Dương, phần đất có tứ cận:
Phía Đông giáp thửa 180;
Phía Tây giáp đường sỏi đỏ;
Phía Nam giáp thửa 180;
Phía Bắc giáp thửa 183.
(có sơ đồ bản vẽ kèm theo)
- Ghi nhận sự tự nguyện của bà Nguyễn ThịM thanh toán cho bà Vi ThịT giá trị tài sản trên đất với số tiền là 139.370.000 đồng (một trăm ba mươi chín tri ệu ba trăm bảy mươi nghìn đồng).
- Buộc ông Trần Tài A có trách nhiệm thanh toán cho bà Nguyễn ThịM số tiền là 78.335.000 đồng (bảy mươi tám triệu ba trăm ba mươi lăm ngàn đồng).
Các đương s ự có quyền và nghĩa v ụ đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để thực hiện việc kê khai đăng ký quyền sử dụng đất cho đúng với diện tích đất được giao theo quy định pháp luật.
Ngoài ra bản án sơ thẩm còn tuyên v ề nghĩa v ụ chậm thanh toán, chi phít ố tụng, án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.
Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn bà Vi ThịT kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

## Page 7

7 Tại phiên tòa phúc th ẩm, nguyên đơn có đơn yêuc ầu giải quyết vắng mặt, bị đơn vẫn giữ yêu cầu kháng cáo, các đương s ự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.
Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương phát biểu quan điểm:
- Về tố tụng: Tòa án cấp phúc thẩm đã thụ lý và giải quyết vụ án đúng trình tự, thủ tục theo luật định. Tại phiên tòa, những người tham gia tố tụng đã thực hiện đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
- Về nội dung: Căn cứ vào chứng cứ có tại hồ sơ là giấy khai sinh của ông Trần Tài A; trích lục khai sinh của ông Lê Tấn T3 thể hiện bàM có con chung với ông Lê Tuấn N vào năm 1994; ông V có con chung với bàT vào năm 1998 thì có cơ s ở xác định bàM chỉ chung sống với ông V đến năm 1994, ông V chung sống với bàT từ năm 1997, đến năm 2000 thì bàM tách hộ khẩu. Như vậy, bàM và ông V đều có cuộc sống riêng nên quan hệ hôn nhân thực tế của bàM và ông V đã chấm dứt, tình huống này tương tự Án lệ số 41/2021/AL về chấm dứt hôn nhân thực tế được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua ngày 23/02/2021 và đư ợc công bố theo Quyết định số 42/QĐ-CA ngày 12/3/2021 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao. Do v ậy, việc Tòa án cấp sơ thẩm công nhận quanh ệ hôn nhân và xác định bàM thuộc hàng thừa kế của ông V là không phù hợp. Về tài sản tranh chấp, bàN cho rằng chỉ bán cho ông V, không bán cho bàM và bàT nhưng trong đơn đăng ký ông V đăng ký tên bà Vi Thị T, ngày 30/6/2000 bàM đã tách h ộ khẩu, đến ngày 0 2/4/2001 thì ông V được cấp gi ấy chứng nhận quy ền s ử dụng đất nhưng Tòa án cấp sơ thẩm nhận định thời điểm đăng ký bàM còn chung h ộ khẩu là không có căn c ứ. Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ vào lời thừa nhận của người đại diện hợp pháp của bàT cho rằng tài sản tranh chấp là tài sản riêng của ông V mà không làm rõ ý ki ến của bàT có trong hồ sơ, bàT xác định là tài sản chung của bàT và ông V phù hợp với chứng cứ là đơn đăng ký và giấy mua bán có chữ ký bà T, Tòa án cấp sơ thẩm xác định tài sản tranh chấp là tài sản chung của bàM và ông V là không phù h ợp. Do vậy, kháng cáoc ủa bị đơn là có căn cứ chấp nhận nên đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Đối với yêuc ầu độc lập của ông A, do đương s ự không kháng cáo nên phần yêu cầu này đã phát sinh hiệu lực pháp luật.
Sau khi nghiên cứu tài li ệuch ứng c ứ có trong h ồ sơ vụ án đư ợc thẩm trat ại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, lời trình bày của các đương sự, ý kiến của Kiểm sát viên, NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn bà Nguyễn ThịM và những người làm chứng bà Nguyễn ThịN và ông Trần Ngọc Tr có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt nên Hội đồng xét x ử phúc thẩm căn cứ Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân s ự xét xử vắng mặt nguyên đơn và những người làm chứng.
[2] Sau khi xét xử sơ thẩm, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Tài A nộp đơn kháng cáo bản án sơ th ẩm. Tuy nhiên, đơn kháng cáoc ủa ông A quá hạn luật định nênH ội đồng xét kháng cáo quá hạn không chấp nhận việc kháng cáo quá hạn của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Tài A đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 21/2021/DS-ST ngày 22/4/2021 về việc “Tranh chấp tài sản chung và thừa kế về tài sản” của Tòa án nhân dân huy ện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương tại Quyết định

## Page 8

8 không chấp nhận kháng cáo quá hạn số 11/2021/QĐ-PT ngày 28 tháng 10 năm 2021 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương. Do vậy, căn cứ Điều 293 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án cấp phúc thẩm xem xét giải quyết trong phạm vi nội dung kháng cáo của bị đơn.
[3] BàM khởi kiện yêuc ầu chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân gi ữa bà M và ông V; đồng thời yêu cầu chia di sản thừa kế của ông V là quyền sử dụng đất theo đo đạc thực tế 10.127,9m2 thuộc thửa đất số 06, tờ bản đồ số 27 , tại Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 00335QSDĐ/QĐ-UB do Ủy ban nhân huyện Dầu Tiếng cấp ngày 02/4/2001 cho cho hộ ông (bà) Trần Tài V.
Bị đơn và người có quyền lợi, nghĩa vụ lên quan ông A không đồng ý với yêu cầu của bà M. Xác định tài sản mà bàM tranh chấp không là tài sản chung của ông V và bàM mà là tài sản chung của ông V và bàT nhận chuyển nhượng năm 1998. Ông A là con duy nhất của ông V nên được hưởng toàn bộ tài sản của ông V. Ông A có đơn yêu cầu độc lập yêu cầu bàM phải trả cho ông A 03 lượng vàng SJC là di sản của ông V để lại.
[4] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với chia tài sản chung:
[4.1] Theo lời khaic ủa bàN , bàN xác định chỉ chuyển như ợng cho ông V , không chuyển như ợng cho bàM hay bà T, khi chuy ển như ợng cho ông V thì bàN chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bà S và ông S xác định chỉ mua bán với ông V. Theo Công văn s ố 571/UBND-NC ngày 16/5/2019 của Ủy ban nhân dân huyện Dầu Tiếng cung cấp thông tin thể hiện Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00335QSDĐ/QĐ-UB, thửa số 06, tờ bản đồ 27 tọa lạc tại xã Đ do Ủy ban nhân dân huyện Dầu Tiếng cấp ngày 02/4/2001 là cấp cho hộ ông Trần Tài V. Tại thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì hộ ông Trần Tài V có các thành viêng ồm: bà Nguyễn ThịM (chủ hộ) và ông Trần Tài V (quan hệ với chủ hộ: Chồng); nguồn gốc sử dụng đất do h ộ ông Trần Tài V khai phá năm 1986 . Tại thời đi ểm ông V đăng ký quyền sử dụng đất ngày 07/7/1999 (bút lục 182) thì bàM vẫn còn cùng h ộ khẩu với ông V. BàT cho rằng chung sống với ông V từ năm 1997 và cùng mua đất với ông V nhưng tại thời điểm ông V đăng ký đất là ghi khai phá năm 1986, bàT không ý kiến, trong tờ khai đăng ký tên vợ Vi ThịT nhưng thời điểm năm 1986 bàT chưa sống cùng ông V nên việc bàT cho rằng bà mua đất cùng ông V là mâu thuẫn với chính chứng cứ trong hồ sơ. Từ thời điểm ông V kê khai và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đến trước khi ông V mất vào năm 2002 là ông V chung sống với bà T, đến ngày 30/6/2000 bàM tách khẩu nhưng ông V không có bất kỳ điều chỉnh giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên sang ông V và bàT nên có căn cứ xác định quyền sử dụng đất trên là tài sản chung của hộ gia đình ông V gồm ông V và bàM nên việc bàT và ông A cho rằng quyền sử dụng đất trên là tài sản do bàT và ông V tạo lập là không có căn cứ chấp nhận.
[4.2] Ngoài ra, theo tài li ệu, chứng cứ có tại hồ sơ thể hiện: Ngày 25/12/1992, thì ông V cùng bàM có nhận mua căn nhàt ại quận Gò Vấp của ông Bùi Lư B và bà Lư Vũ Ph (bút lục 124), đến năm 1997 thì ông V chuyển nhượng cho ông Hà Quốc H3 với giá 10 lượng vàng, ông H3 đã đưa trước 07 lượng, còn nợ lại 03 lượng. BàM cho rằng ông V nhận khoản tiền trên về mua phần đất từ bà N. Số tiền còn lại là 03 lượng, sau khi ông V chết thì ngày 17/3/2003 bàM là người nhận số tiền (bút lục 123) mà không phải là bàT dù bàT là người sống sau cùng với ông V. Điều này khẳng định

## Page 9

9 cho quan hệ hôn nhân và quyền tài sản chung giữa bàM và ông V vẫn còn tồn tại nên việc bàT cho rằng từ năm 1987 ông V và bàM không còn sống chung và tài sản tranh chấp là tài sản chung của ông V, bàT là không có căn cứ.
[4.3] Ông V và bàM chung sống với nhau không đăng ký kết hôn nhưng ông V, bàM chung sống với nhaut ừ năm 1977 nên căn cứ Nghị quyết 35/2000/NQ -QH10 ngày 09/6/2000 của Quốc hội thì quan hệ hôn nhân của ông V và bàM được công nhận là vợ chồng (hôn nhân thực tế). Trong trường hợp này, ông V và bàM không chấm dứt hôn nhân thực tế theo như Án lệ số 41/2021/AL về chấm dứt hôn nhân thực tế được Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thông qua ngày 23/02/2021 và được công b ố theo Quy ết định s ố 42/QĐ-CA ngày 12/3/2021 của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao. Như v ậy, đến thời điểm cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đến khi ông V chết, bàM và ông V vẫn chưa ly hôn nên quanh ệ hôn nhân giữa bàM và ông V được pháp luật công nhận là vợ chồng. Ông V có chung sống với bà T, bàM có chung sống với ông Nam trong trong khi quanh ệ hôn nhân thực tế giữa ông V và bàM vẫn còn tồn tại là đã vi phạm Luật Hôn nhân và gia đình, quanh ệ hôn nhân giữa bàT và ông V không được công nhận là v ợ chồng. Do v ậy, Tòa án cấp sơ thẩm xác định quyền sử dụng đất theo đo đạc thực tế 10.127,9m2 thuộc thửa đất số 06, tờ bản đồ số 27 , tại Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 00335QSDĐ/QĐ-UB do Ủy ban nhân huyện Dầu Tiếng cấp ngày 02/4/2001 cho cho hộ ông (bà) Trần Tài V là tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân giữa bàM và ông V là phù hợp theo định tại Điều 14 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 1986 và khoản 1 Điều 27 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000.
[4.4] Do bàT với ông V chung sống trên phần đất có diện tích 10.127,9m2 thuộc thửa đất số 06, tờ bản đồ số 27, tại Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương . Tòa án cấp sơ thẩm trước khi phân chia tài sản chung đã trích công sức gìn giữ, quản lý, tôn tạo tài sản cho bàT với diện tích 1.259,5m 2 (trong đó có 1 00m2 ONT) tương đương 12% tổng tài sản. Đồng thời, đồng sở hữu tài sản chung là bà M; người thừa kế của ông V là bà M, ông A không ý kiến và không cáo cáo nên việc trích công sức cho bàT như trên là phù hợp.
[4.5] Như vậy, quyền sử dụng đất 10.127,9m2 thuộc thửa đất số 06, tờ bản đồ số 27, tại Ấp A, xã Đ, huyện D, tỉnh Bình Dương , sau khi tính công sức gìn giữ, quản lý, tôn tạo tài sản cho bàT thì diện tích còn lại 8.864,4m 2 (trong đó có 100m 2 ODT), Tòa án cấp sơ thẩm phân chia bàM được quản lý, sử dụng phần đất có diện tích 4.434,2m2 (1/2 giá trị tài sản chung), là phù hợp. Phần diện tích còn lại có diện tích 4.434,2m2 là của ông V, do ông V đã chết nên Tòa án cấp sơ thẩm xác định là di sản của ông V là phù hợp theo quy định tại Điều 612 của Bộ luật Dân sự.
[5] Xét yêu cầu khởi kiện của bàM về chia thừa kế tài sản:
[5.1] Về hàng thừa kế của ông V: Như tại đoạn [4.3] đã phân tích, bàM và ông V là vợ chồng, hôn nhânh ợp pháp. BàM và ông V có 02 con chung tên Trần Minh T1, sinh năm 1978 và Trần Thị Thanh H, sinh năm 1984 nhưng đãch ết năm 1987 nên chỉ còn bàM là hàng thừa kế thứ nhất. Đối với mối quan hệ hôn nhân của bàT và ông V không được pháp luật công nhận. Tuy nhiên, giữa bàT và ông V có một con chung là Trần Tài A , sinh năm 1998 . BàM và bàT thừa nhận ngoài ông A thì không còn người con nên ông A cũng là hàng thừa kế thứ nhất. Do ông V chết không đ ể lại di chúc nên Tòa án cấp sơ thẩm xác định hàng thừa kế của ông V gồm bà M, ông A và

## Page 10

10 phân chia thừa kế theo pháp lu ật đối với phần di sản 4.434,2m2 là phù hợp theo quy định tại Điều 650 và 651 của Bộ luật Dân sự.
[5.2] Như vậy, phân chia di sản thừa kế của ông V để lại là phần đất có diện tích 4.434,2m2 cho 02 ngư ời thuộc hàng thừa kế thứ nhất là bàM và ông A, mỗi người hưởng di sản là ½ quyền sử dụng đất có diện tích 2.217,1m2. Tòa án cấp sơ thẩm nhận định ông A là con trai duynh ất của ông V, đã sinh sống trên phần đất này từ khi sinh ra nên xem xét giao cho ông A phần đất sử dụng có diện tích 3.930.9m2 và buộc ông A có nghĩa v ụ thanh toán giá trị kỷ phần chênh lệch 1.713,8m 2 với số tiền 119.966.000 đồng cho bà M, bàM chỉ nhận thừa kế quyền sử dụng 503,3m2 là đã ảnh hưởng đến quyền lợi của bà M. Tuy nhiên, vi ệc phân chia này, ngư ời được nhận di sản là bà M, ông A không ai kháng cáo nên phần nàyp hát sinh hi ệu lực pháp lu ật. Do v ậy, Hội đồng xét xử không xem xét.
[5.3] Khi phân chia tài sản chung và thừa kế quyền sử dụng đất, trên đất có cây trồng tuy các đương s ự không tranh chấp nhưng để đảm bảo cho vi ệc giải quyết triệt để vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét gi ải quyết phần tài sản trên đất buộc bàM thanh toán cho bàT giá trị cây trồng có trên phần đất được phân chia với số tiền là 139.370.000 đồng là phù h ợp. Đối với tài sản trên đất mà ông A được chia thì bàT không yêu cầu ông A thanh toán giá trị nên Tòa án cấp sơ thẩm ghi nhận là phù hợp.
[6] Đối yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông A thì do ông A, bàM không kháng cáo nên phần yêu cầu này phát sinh hiệu lực pháp luật.
[7] Từ những phân tích trên, xét thấy bị đơn bàT kháng cáo nhưng không cung cấp được chứng cứ nào chứng minh cho yêuc ầu kháng cáo của mình là có căn cứ nên kháng cáo của bị đơn bàT không được chấp nhận.
[8] Quan điểm của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương tại phiên tòa là chưa phù hợp.
[9] Về án phí dân s ự phúc thẩm: Người kháng cáo phải chịu án phí theo quy định của pháp luật.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ khoản 1 Điều 148; kho ản 1 Điều 308; Đi ều 313 B ộ luật Tố tụng dân sự;
- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thư ờng vụ Quốc hội Khóa XIV quy định về mức thu, mi ễn, giảm, thu, n ộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Vi Thị T.
2. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 21/2021/DS-ST ngày 22 tháng 4 năm 2021 của Tòa án nhân dân huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương.
3. Về án phí dân s ự phúc thẩm: Bị đơn bà Vi ThịT phải chịu số tiền 300.000 đồng (ba trăm nghìn đ ồng) án phí dân s ự phúc thẩm, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đãn ộp theo Biên lai thut ạm ứng án phí, l ệ phí Tòa án s ố 0045956 ngày 12/5/2021 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật từ ngày tuyên án./.

## Page 11

Nơi nhận:
 - VKSND tỉnh Bình Dương;
- Chi cục THADS huyện Dầu Tiếng;
- TAND huyện Dầu Tiếng;
- Các đương sự;
- Lưu: HCTP, HSVA, Tòa Dân sự.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA



Đinh Thị Mộng Tuyết