Yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
Số: 42
Ngày: 30/11/2021
Tòa án xét xử: TAND TP. Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TP. BUÔN MA THUỘT TỈNH ĐẮK LẮK

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Số: 42/2021/QĐST-VDS Buôn Ma Thuột, ngày 30 tháng 11 năm 2021

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự TÒA ÁN NHÂN DÂN TP. BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Loan.
Thư ký phiên họp: Ông Bùi Văn Cảnh - Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk tham gia phiên họp: Y Lương Byă - Kiểm sát viên.
Ngày 30 tháng 11 năm 2021 , tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 42/2021/TLST-VDS, ngày 11 tháng 11 năm 2021 về việc: Yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 77/2021/QĐST-VDS, ngày 23 tháng 11 năm 2021 , gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu: Bà Nguyễn Thị V, sinh năm 1950 (Có mặt)
Địa chỉ: Số 49/16, đường Y, phường T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk.
- Người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan: Ông Trương Khánh D, sinh năm 1992 (Vắng mặt)
Địa chỉ: Số 49/16, đường Y, phường T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại Đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự và bản tự khai, bà Nguyễn Thị V trình bày:
Bà Nguyễn Thị V và ông Trương C (mất năm 2021) là bố mẹ đẻ của ông Trương Khánh D , sinh năm 1992; Từ khi ông D được sinh ra đến nay đã bị bệnh Down bẩm sinh, nên không thể tự sinh hoạt, ăn uống, thường có hành vi nổi nóng, ném đồ vật và được gi a đình đưa đi khám chữa bệnh và thường xuyên uống thuốc.
Hiện nay, ông Trương Khánh D được hưởng trợ cấp xã hội theo đối tượng tàn tật không có khả năng phục vụ. Do tình trạng của ông Trương Khánh D không có khả năng tự chăm sóc bản thân và thực hiện các giao dịch dân sự. Vì vậy, để đảm bảo quyền và lợi ích cho ông Trương Khánh D nên bà Nguyễn Thị V đề nghị Tòa án tuyên bố ông Trương Khánh D mất năng lực hành vi dân sự.
Tại phiên họp, Người yêu cầu bà Nguyễn Thị V vẫn giữ nguyên yêu cầu.

## Page 2

Ý kiến của Kiểm sát viên tại phiên họp: Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Thẩm phán ra Quyết định giải quyết việc dân sự:
Thẩm phán đã thực hiện đúng quy định tại khoản 2 Điều 366, Điều 377 của Bộ luật tố tụng dân sự; Tại phiên họp Thẩm phán, Thư ký đã tiến hành các thủ tục đúng theo quy định tại Điều 369 Bộ luật tố tụng dân sự.
Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng dân sự, người yêu cầu đã làm bản tự khai, tham gia phiên họp đã chấp hành đúng theo quy định của pháp luật.
Về nội dung: Căn cứ theo Đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị V; sau khi đánh giá chứng cứ, tài liệu do đương sự xuất trình, căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần số 192/KLGĐ, ngày 19/11/2021 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên đã kết luận:
Trương Khánh D . Giới tính: Nam. Sinh năm 1992. Nơi đăng ký hộ khẩu thường trú: Số 49/16, đường Y, phường T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk; Kết luận về y học:
Hiện tại đương sự bị bệnh: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72 -ICD10); Kết luận về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi; Hiện tại đương sự: Mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi. Vì vậy, việc bà Nguyễn Thị V đề nghị Tòa án tuyên bố ông Trương Khánh D mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ cần chấp nhận.
Đề nghị Tòa án áp dụng khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, đi ểm b khoản 2 Đi ều 39, Đi ều 149, Đi ều 370, Đi ều 379 B ộ luật tố tụng dân s ự; Điều 22 Bộ luật dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường v ụ Quốc hội: Chấp nhận Đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị V : Tuyên bố ông Trương Khánh D , sinh năm 1992, nơi cư trú: Số 49/16 Y, phường T, thành phố B là người mất năng lực hành vi dân sự. Người yêu cầu không phải chịu tiền lệ phí việc dân sự theo quy định của pháp luật.
Căn cứ vào các chứng cứ và tài liệu đã được kiểm tra tại phiên họp; Căn cứ vào lời trình bày của các đương sự tại phiên họp trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk nhận định:
[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết việc dân sự: Đây là việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”; ông Trương Khánh D là người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự cư trú tại phường T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk. Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự: Việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk.
[2] Xét yêu cầu của bà Nguyễn Thị V về việc yêu cầu tuyên bố ông Trương Khánh D mất năng lực hành vi dân sự: Ngày 29/10/2021, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk nhận được đơn yêu cầu của bà Nguyễn Thị V, về việc yêu cầu tuyên bố ông Trương Khánh D Mất năng lực hành vi dân sự. Để có

## Page 3

căn cứ giải quyết đơn của bà Vân theo quy định của pháp luật, ngày 17/11/2021, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 20/2021/QĐ -TCGĐ, trưng cầu Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên để thực hiện giám định: Ông Trương Khánh D có bị mất năng lực hành vi dân sự hay không? Tại bản Kết luận giám định pháp y tâm thần số 192/KLGĐ, ngày 19/11/2021 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên đã kết luận:
“Đương sự: Trương Khánh D. Giới tính: Nam. Sinh năm 1992.
Nơi đăng ký hộ khẩu thường trú: Số 49/16, đường Y, phư ờng T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk.
Kết luận về y học: Hiện tại đương sự bị bệnh: Chậm phát triển tâm thần nặng (F72-ICD10).
Kết luận về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi:
Hiện tại đương sự: Mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi.”
Tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự quy định:
“1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.”
Do đó, việc bà Nguyễn Thị V là mẹ của ông Trương Khánh D có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trương Khánh D mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ và phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự, nên được chấp nhận.
[3] Xét đề nghị của Viện kiểm sát là phù hợp quy định của pháp luật nên được chấp nhận.
 [4] Về lệ phí giải quyết việc dân sự và các chi phí tố tụng khác:
Về phí trưng cầu giám định: Bà Nguyễn Thị V đã nộp trực tiếp tại Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên nên Tòa án không đặt ra để xem xét.
Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị V thuộc trường hợp được miễn nộp tiền lệ phí Tòa án và có đơn xin miễn lệ phí nên được miễn.
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39;
khoản 1 Điều 149, các Điều 369, 370, 371, 372, 376, 378 Bộ luật tố tụng dân sự;
Căn cứ khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015; Căn cứ Điều 2 Luật Người cao tuổi; điểm đ khoản 1 Điề u 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà Nguyễn Thị V.
Tuyên bố: Ông Trương Khánh D, sinh năm 1992; Địa chỉ: Số 49/16, đường Y, phường T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk là người mất năng lực hành vi dân sự.

## Page 4

2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Thị V được miễn nộp tiền lệ phí tòa án giải quyết việc dân sự.
3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự vắng mặt có quyền kháng cáo tính từ ngàyn hận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra Quyết định.

 Nơi nhận:
- TAND tỉnh Đắk Lắk;
- VKSND tỉnh Đắk Lắk;
- VKS TP. Buôn Ma Thuột;
- THADS TP. Buôn Ma Thuột;
- UBND P. T, TP. B, tỉnh Đắk Lắk;
- Các đương sự;
- Lưu hồ sơ,VT.

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP



(Đã ký)

Nguyễn Thị Loan