Yêu cầu tuyên bố mất năng lực
Số: 01
Ngày: 13/07/2021
Tòa án xét xử: TAND huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Yêu cầu tuyên bố mất năng lực

## Page 1

-1-

 TÒA ÁN NHÂN DÂN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM HUYỆN CHƯ SÊ Độc lập – Tự do – Hạnh phúc TỈNH GIA LAI Số: 01/2021/QĐST-DS Chư Sê, ngày 13 tháng 7 năm 2021

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN CHƯ SÊ, TỈNH GIA LAI Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Vương Đức Phượng Thư ký phiên họp: Bà Lê Thanh Hường – Thư ký Tòa án nhân dân huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai.
 Đại diện viện kiểm sát nhân dân huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai tham gia phiên họp: Bà Đậu Thị Thanh Xuân - Kiểm sát viên.
Ngày 13 tháng 7 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số :
80/2021/TLST-DS ngày 09 tháng 6 năm 2021 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số : 01/2021/QĐST-DS ngày 01 tháng 7 năm 20 21, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
 - Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Dương Hoài Đ , sinh năm 19xx; Địa chỉ: Thôn xx, xã I, huyện C, tỉnh Gia Lai. Có mặt.
 - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc dân sự:
+ Bà Nguyễn Thị P, sinh năm 19xx; Địa chỉ: Thôn xx, xã I, huyện C, tỉnh Gia Lai. Vắng mặt.
+ Ông Dương HoàiT , sinh năm 19xx; Địa chỉ: Thôn Đ, xã N, Thị xã A , tỉnh Bình Định. Vắng mặt.
+ Ông Dương HoàiP , sinh năm 19 xx; Địa chỉ: Thôn xx, xã I , huyện C , tỉnh Gia Lai. Vắng mặt.
+ Bà Dương Thị Hoài Q, sinh năm 19xx; Địa chỉ: Thôn xx, xã I, huyện C, tỉnh Gia Lai. Vắng mặt.
+ Bà Dương Thị Hoài V, sinh năm 19xx; Địa chỉ: Thôn xx, xã I, huyện C, tỉnh Gia Lai. Vắng mặt.
+ Bà Dương Thị Hoài H, sinh năm 19xx; Địa chỉ: Thôn xx, xã I, huyện C, tỉnh Gia Lai. Vắng mặt.
+ Bà Dương Thị Hoài H , sinh năm 19xx; Địa chỉ: Làng S, xã I, huyện C, tỉnh Gia Lai. Vắng mặt.
+ Bà Dương Thị Hoài H, sinh năm 19xx; Địa chỉ: Thôn xx, xã I, huyện C, tỉnh Gia Lai. Vắng mặt.

## Page 2

-2-

Bà Nguyễn Thị P, ông Dương Hoài T, ông Dương HoàiP , bà Dương Thị Hoài Q, bà Dương Thị Hoài V, bà Dương Thị Hoài H, bà Dương Thị Hoài H, bà Dương Thị Hoài H đều có giấy ủy quyền ngày 23/4/2021 cho ông Dương Hoài Đ tham gia tố tụng.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
 Tại đơn yêu cầu đề ngày 04/6/2021, bản tự khai và lời khai tại phiên họp ông Dương Hoài Đ trình bày:
 Ông và bà Trần Thị H được hai bên gia đình tổ chức cưới và tự nguyện về chung sống với nhau từ năm 1952. Tôi và bà H có 04 người con là Dương HoàiT , sinh năm 19 xx; Dương HoàiP , sinh năm 19 xx; Dương Thị Hoài Q , Dương Thị Hoài V , sinh năm 19 xx và bà Dương Thị Hoài H , sinh năm 19 xx.
Đến năm 19xx thì bà H mất. Năm 19xx ông cưới bà Nguyễn ThịP , giữa ông và bà được sự đồng ý của hai bên gia đình, không bị ép buộc, tự nguyện đi đến hôn nhân, nhưng không đi đăng ký kết hôn. Trong thời gian ông và bàP chung sống có 03 người con là Dương Thị Hoài H, sinh năm 19xx; Dương Thị Hoài H, sinh năm 19xx và Dương Thị Hoài D, sinh năm 19xx.
Tuy nhiên đối với Dương Thị Hoài D sau khi sinh ra bị tật, nằm im một chỗ, không hoạt động tay chân gì được, không nói chuyện, không có khả năng suy nghĩ hay nhận thức gì, mọi vấn đề sinh hoạt của cháu Diễm đều phụ thuộc gia đình. Gia đình đã đưa đi khám chữa bệnh ở rất nhiều Bệnh viện trong và ngoài tỉnh, từ tây y đến đông y nhưng vẫn không có chiều hướng tích cực.
Mọi sinh hoạt của Dương Thị Hoài D đều do bà Nguyễn ThịP cùng các anh chị em trong nhà làm thay, D không có khả năng tham gia các giao dịch dân sự. Hiện nay, ông cần thực hiện những thủ tục pháp lý liên quan đến D.
Đồng thời bà Nguyễn ThịP và các con là Dương Hoài T, Dương Hoài P, Dương Thị Hoài Q, Dương Thị Hoài V, Dương Thị Hoài H, Dương Thị Hoài H, Dương Thị Hoài H đều có giấy ủy quyền ngày 23/4/2021 cho ông tham gia tố tụng.
Do vậy, ông yêu cầu Tòa án tuyên bố Dương Thị Hoài D, sinh năm 1991 (là con gái ông) mất năng lực hành vi dân sự.
Tại bản tự khai của bà Nguyễn ThịP trình bày:
Chị Dương Thị Hoài D là con đẻ của bà và ông Dương Hoài Đ . Chị Dương Thị Hoài D sau khi sinh ra đã bị tật, không có khả năng nhận thức, không đi lại hay hoạt động tay chân gì được. Gia đình đã đưa đi chữa trị bệnh nhiều nơi nhưng không có kết quả. Mọi sinh hoạt của chị D phần lớn là do bà chăm sóc, đảm nhiệm. Hiện nay tình trạng bệnh của chị D ngày càng xấu đi. Bà đồng ý với yêu cầu của ông Dương Hoài Đ (là chồng bà) và đề nghị Tòa án tuyên bố chị Dương Thị Hoài D mất năng lực hành vi dân sự. Bà có giấy ủy quyền ngày 23/4/2021 cho ông Đ tham gia tố tụng.
Tại các bản tự khai của ông Dương HoàiT , ông Dương HoàiP , bà Dương Thị Hoài Q, bà Dương Thị Hoài V, bà Dương Thị Hoài H, bà Dương Thị Hoài H, bà Dương Thị Hoài H trình bày:

## Page 3

-3-

Chị Dương Thị Hoài D là con đẻ của bà Nguyễn ThịP và ông Dương Hoài Đ. Chị Dương Thị Hoài D sau khi sinh ra đã bị tật, không có khả năng nhận thức, không đi lại hay hoạt động tay chân gì được. Gia đình đã đưa đi chữa trị bệnh nhiều nhưng không có kết quả. Các anh chị đều đồng ý với yêu cầu của ông Đức và đề nghị Tòa án tuyên bố chị Dương Thị Hoài D mất năng lực hành vi dân sự. Đồng thời đã có giấy ủy quyền ngày 23/4/2021 cho ông Đ tham gia tố tụng.
- Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Chư Sê: Căn cứ vào khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự , các Điều 376, 377 và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự đề nghị Tòa án nhân dân huyện Chư Sê chấp nhận đơn yêu cầu, tuyên bố chị Dương Thị Hoài D là người mất năng lực hành vi dân sự; Ông Dương Hoài Đ phải chịu 300.000 đồng lệ phí giải quyết việc dân sự.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại di ện Viện kiểm sát tại phiên họp,Tòa án nhân dân huyện Chư Sê nhận định:
[1] Về thẩm quyền giải quyết việc dân sự: Chị Dương Thị Hoài D là người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự cư trú tại thôn xx, xã I, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Chư Sê theo quy định tại khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.
[2] Xét yêu cầu của ông Dương Hoài Đ yêu cầu tuyên bố chị Dương Thị Hoài D mất năng lực hành vi dân sự:
Ngày 22 tháng 6 năm 2021 , Tòa án nhân dân huyện Chư Sê đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 01 /2021/QĐ-TCGĐ trưng cầu Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên để giám định sức khỏe, bệnh tật, năng lực hành vi dân sự của chị Dương Thị Hoài D . Tại Kết luận số 133/KLGĐTC ngày 23/6/2021 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên trả lời kết quả giám định pháp y tâm thần đối với chị Dương Thị Hoài D , sinh năm 19 xx. Ñòa chæ: Thôn xx, xã I, huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai, như sau:
+ Về y học: chậm phát triển tâm thần trầm trọng/bại não (F73/G80.3-IDC10)
+ Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần” . Do đó việc ông Dương Hoài Đ là người đại diện theo pháp luật của chị Dương Thị Hoài D có đơn yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố chị Dương Thị Hoài D mất năng lực hành vi dân sự, phù hợp với ý kiến của những người có quyền lợi, nghĩa vụ li ên quan đến việc dân sự là có căn cứ, cần chấp nhận.

## Page 4

-4-

[3] Về chi phí cho việc giám định pháp y tâm thần: Ông Dương Hoài Đ tự nguyện chịu nên miễn xét.
[4] Về lệ phí việc dân sự sơ thẩm : Ông Dương Hoài Đ phải chịu toàn bộ lệ phí giải quyết việc dân sự.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
 - Căn cứ khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 39; Điều 370, Điều 372; Điều 376, Điều 377 và Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự;
- Căn cứ khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự;
- Căn cứ vào khoản 1 Điều 37 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
 1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Dương Hoài Đức.
 Tuyên bố: Chị Dương Thị Hoài D, sinh năm 19xx. Ñòa chæ: Thôn xx, xã I, huyện C, tỉnh Gia mất năng lực hành vi dân sự.
 2. Về lệ phí: ông Dương Hoài Đ phải chịu 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự nhưng được khấu trừ 300.000 đồng tiền tạm ứng lệ phí là 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) mà ông Dương Hoài Đ đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng phí, lệ phí Tòa án số 0011328 ngày 07 tháng 6 năm 2021 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai.
3. Quyền kháng cáo, kháng nghị:
Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
Nơi nhận: THẨM PHÁN
- VKSND huyện Chư Sê; (đã ký và đóng dấu)
- Người yêu cầu giải quyết VDS;
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ;
- Chi cục THADS huyện Chư Sê;
- Lưu: Hồ sơ việc dân sự.

 Vương Đức Phượng