Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
Số: 199
Ngày: 29/10/2020
Tòa án xét xử: TAND huyện Đông Anh, TP. Hà Nội
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Ông Nguyễn Đức N và bà Đỗ Thị N1 yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Thị H mất năng lực hành vi dân sự.

## Page 1

1 TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐÔNG ANH THÀNH PHỐ HÀ NỘI ----------- Số: 199/2020/QĐST-VDS CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc ------------------------ Đông Anh, ngày 29 tháng 10 năm 2020


QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ (V/v:Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự)
TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐÔNG ANH – THÀNH PHỐ HÀ NỘI Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
- Thẩm phán- Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Văn Khánh.
- Thư ký phiên họp: Bà Nguyễn Thị Hường.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh tham gia phiênh ọp: Bà Nguyễn Thị Thúy Nga– Kiểm sát viên.
Ngày 29/10/2020, tại Trụ sở Tòa án nhân dân huyện Đông Anh mở phiên họp sơ thẩm công khai gi ải quy ết việc dân s ự thụ lý s ố: 165/2020/TLST-VDS ngày 20/8/2020 về việc: Yêu cầu tuyên b ố một người mất năng lực hành vi dân s ự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 19/2020/QĐST-VDS ngày 28/10/2020 gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:
- Ông Nguyễn Đức N, sinh năm 1957.
Địa chỉ: Thôn PX, xã UN, huyện ĐA, thành phố Hà Nội.
- Bà Đỗ Thị N1 (Đỗ Thị Q), sinh năm 1964.
Địa chỉ: Thôn PX, xã UN, huyện ĐA, thành phố Hà Nội.
 2.Người bị yêu cầu: Chị Nguyễn Thị H (em gái ông N), sinh năm 1973, địa chỉ: Thôn PX, xã UN, huyện ĐA, thành phố Hà Nội.
Có mặt ông N bà N1
 3. Những vấn đề cụ thể người yêu cầu việc dân sự yêu cầu Tòa án giải quyết bao gồm: Tuyên bố chị Nguyễn Thị H mất năng lực hành vi dân sự.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và các lời khai tại Tòa án, người yêu cầu ông Nguyễn Đức N và bà Đỗ Thị Q trình bày như sau:

## Page 2

2 Về quan hệ: Bố mẹ ông Nguyễn Văn N2 và bà Nguyễn ThịC đều đã chết, ông bà có 05 người con gồm: Nguyễn Đức N, Nguyễn Thị L, Nguyễn Thị K, Nguyễn Thị H, Nguyễn Đức T.
Chị H khi còn nhỏ ở với bố mẹ tại PX, UN, ĐA, Hà Nội đến 10 tuổi thì bị bại não. Sau khi bố mẹ mất vợ chồng ông là người nuôi dưỡng chị H. Năm 2012 do điều kiện hoàn cảnh gia đình khó khăn vợ chồng ông gửi H vào Trung tâm bảo trợ xã hội 2 xã An Viên, huyện Ứng Hòa, Hà Nội đến nay.
Nay ông đề nghị Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với em gái ông là Nguyễn Thị H. Mục đích để làm đại diện, giám hộ cho chị Nguyễn Thị H trong các giao dịch, quan hệ pháp luật dân sự, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của chị H.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Đông Anh nhận định:
[1] Về thẩm quyền giải quyết vụ việc: Người yêu cầu là ông Nguyễn Đức N và bà Đỗ Thị Q yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự. Đây là yêu cầu về dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo Khoản 1 Điều 27 Bộ luật tố tụng dân sự. Người bị yêu cầu là chị Nguyễn Thị H có nơi cư trú tại thôn PX, xã UN, huyện ĐA, thành phố Hà Nội. Do đó, thẩm quyền giải quyết vụ việc thuộc về Tòa án nhân dân huyện Đông Anh theo quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 35; Điểm a Khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.
[2] Về quan hệ: Bố mẹ ông Nguyễn Đức N là ông Nguyễn Văn N2 và bà Nguyễn ThịC đều đã chết, ông bà có 05 người con Nguyễn Đức N, Nguyễn Thị L, Nguyễn Thị K, Nguyễn Thị H, Nguyễn Đức T. Chị Nguyễn Thị H là em gái ông Nguyễn Đức N, em chồng bà Đỗ Thị Q.
[3] Xét yêu cầu của ông N, bà Q:
Chị Hoàn có tiền sử nhi khoa bình thường, khi còn nhỏ ở với bố mẹ đến10 tuổi bị bại não, học 2/10 thì nghỉ học. Năm 2012 do điều kiện hoàn cảnh gia đình khó khăn vợ chồng ông đã gửi chị H vào Trung tâm bảo trợ xã hội 2 xã An Viên, huyện Ứng Hòa, Hà Nội. Đến nay mọi sinh hoạt của chị H đều phụ thuộc hoàn toàn vào người khác phục vụ.
Nay ông đề nghị Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với em gái ông là Nguy ễn Thị H. Mục đích để có người đại diện cho chị H khi mất cũng như đến quyền và lợi ích hợp pháp của chị H.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh tham gia phiên họp phát biểu quan điểm về thẩm quyền giải quyết vụ việc của Tòa án nhân dân huyện Đông Anh là

## Page 3

3 đúng thẩm quyền; Thẩm phán, Thư ký tuân theo đúng quy định tố tụng dân sự, không có vi phạm. Sau khi đánh giá các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ việc, đề nghị Tòa án chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố chị Nguyễn Thị H mất năng lực hành vi dân sự của ông Nguyễn Đức N và bà Đỗ Thị Q.
Theo ý kiến của ông N, bà Q và những người hàng xóm của chị H, cung cấp được chính quyền địa phương xác nhận, thể hiện: Từ nhỏ, chị H chung sống cùng bố mẹ, phát triển bình thường. Năm 10 tuổi bị bại não không tự phục vụ được bản thân, hoàn toàn không có khả năng nhận thức, điều khiển hành vi hay tham gia vào các hoạt động xã hội. Ngày 08/7/2020 chị H bị co giật được đưa vào chữa trị tại bệnh viện đa khoa Xanh Pôn, hiện giờ đang bị liệt, nằm liệt giường và không thể hoạt động. Chị H không có chồng, không có con. Nay chị H đang được gia đình gửi vào Trung tâm bảo trợ xã hội 2 xã An Viên, huyện Ứng Hòa, thành phố Hà Nội chăm sóc.
Sau khi Tòa án thụ lý việc dân sự Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, ông N bà Q có yêu cầu giám định pháp y tâm thần đối với chị H. Sau đó Tòa án đã ra Quyết định trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với chị H. Tại Văn bản ghinh ận quá trình giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu s ố 126/2020/VBGNQTGĐ và Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 126/2020/KLGĐ cùng ngày 07/10/2020 của Viện pháp y tâm thần Trung Ương kết luận: Tại thời điểm giám định, đối tượng Nguyễn Thị H bị bệnh Chậm phát triển tâm thần trầm trọng. Theo phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F73. Đối tượng mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Do vậy, yêu cầu tuyên bố chị Nguyễn Thị H mất năng lực hành vi dân sự của ông N, bà Q là có căn c ứ, phù hợp với Khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự nên được chấp nhận.
4] Về việc giám hộ cho chị Nguyễn Thị H: Theo quy định tại Điều 53 Bộ luật dân sự thì trường hợp của chị Nguyễn Thị H có người giám hộ đương nhiên. Việc đăng ký giám hộ thực hiện tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về hộ tịch. Do đó, Tòa án không xem xét giải quyết theo quy định tại Khoản 3 Điều 46 Bộ luật dân sự và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự.
[5] Về quản lý tài sản của chị Hoàn: Đương sự không yêu cầu Tòa án gi ải quyết. Do đó, Tòa án không đặt ra xem xét, giải quyết.
[6] Về lệ phí việc dân sự sơ thẩm: Người yêu cầu là ông Nguyễn Đức N, bà Đỗ Thị Q phải chịu lệ phí theo quy định của pháp luật.
[7] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh tham gia phiên họp là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật nên được chấp nhận.
Vì các lẽ trên;

## Page 4

4 QUYẾT ĐỊNH Căn cứ: Khoản 1 Điều 27; Điểm a Khoản 2 Điều 35; Điểm a Khoản 2 Điều 39;
Điều 149; Điều 367; Điều 372; Điều 376; Điều 377 và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự;
Điều 22; Khoản 3 Điều 46; Điều 53; Điều 57; Điều 58 Bộ luật dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận Đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Nguyễn Đức N, bà Đỗ Thị Q (Đỗ Thị N1).
Tuyên bố chị Nguyễn Thị H, sinh năm 1973; Hộ khẩu thường trú và nơi ở: Thôn PX, xã UN, huyện ĐA, Thành phố Hà Nội mất năng lực hành vi dân sự.
2. Việc đăng ký giám hộ được thực hiện tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về hộ tịch. Người giám hộ được đại diện cho chị H trong việc thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của chị H.
3. Lệ phí việc dân sự sơ thẩm là 300.000 (ba trăm nghìn) đồng, ông Nguyễn Đức N và bà Đỗ Thị Q phải chịu, nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp là 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng tại Biên lai thut ạm ứng án phí, l ệ phí Tòa án số AA/2018/0017517 ngày 20/8/2020 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đông Anh.
Xác nhận ông N, bà Q đã nộp đủ lệ phí.
 4. Ông Nguyễn Đức N, bà Đỗ Thị Q có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết. Quyết định này có thể bị kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm theo quy định của pháp luật.

THẨM PHÁN- CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Nơi nhận:
- Người yêu cầu;
- VKSND huyện Đông Anh;
- Lưu hồ sơ vụ việc.


 Nguyễn Văn Khánh