Bản án số: 51/2020/DS-PT
Phan Xuân T - Trần Đức L
Số: 51/2020/DS-PT
Ngày: 16/11/2020
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Gia Lai
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp hợp đồng vay tài sản
Thông tin vụ việc: Phan Xuân T - Trần Đức L

## Page 1

1 TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH GIA LAI

Bản án số: 51/2020/DS-PT Ngày 16-11-2020 “V/v tranh chấp hợp đồng vay tài sản”.
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH GIA LAI

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Phan Tiến Dũng Các Thẩm phán: Ông Lê Đình Nam Bà Đinh Thị Như Phượng
- Thư ký phiên tòa: Ông Nguyễn Thành Long - Thư ký Tòa án của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Gia Lai tham gia phiên tòa :
Bà Nguyễn Thị Thanh Bình- Kiểm sát viên.

Trong các ngày 9, ngày 12 tháng 10 và các ngày 10, ngày 11 và ngày 16 tháng 11 năm 2020, tại Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai, xét x ử phúc thẩm công khai vụ án dân s ự thụ lý số 21/2020/TLPT-DS ngày 12 tháng 2 năm 2020 về tranh chấp hợp đồng vay tài sản;
Do Bản án dân s ự sơ thẩm số 19/2019/DS-ST ngày 31 tháng 12 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện CP, tỉnh Gia Lai bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa v ụ án ra xét x ử phúc thẩm số 25/2020/QĐ-PT ngày 11 tháng 8 năm 2020, giữa các đương sự:
Nguyên đơn: Ông Phan Xuân T và bà Nguyễn Thị T; cùng cư trú tại tổ dân phố 3, thị trấn CP, huyện CP, tỉnh Gia Lai.
Ông Phan Xuân T và bà Nguyễn ThịT có mặt.
Ông Phan Xuân T và bà Nguyễn ThịT ủy quyền cho bà Hứa Thị Trung Ngh (cư trút ại 106 Lê Thánh T , thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai ) tham giat ố tụng (văn bản ủy quyền ngày 21-2-2020).
Bà Hứa Thị Trung Ngh có mặt.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn: Bà Lê Thị Ngọc Tr, Luật sưc ủa Văn phòng Lu ật sư Nguy ễn Huy Thi ệp vàc ộng sự chi nhánh Gia Lai, thuộc Đoàn Luật sư Thành phố Hà Nội.
Bà Lê Thị Ngọc Tr có mặt.
Bị đơn: Ông Trần Đức L và bà Phạm Thị Nh; cùng cư trút ại tổ dân phố 3, thị trấn CP, huyện CP, tỉnh Gia Lai.
Ông Trần Đức L và bà Phạm ThịNh có mặt.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn: Bà Võ Thị T, Luật sư của Văn phòng Luật sư Võ Luật, thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Bình Định.

## Page 2

2 Bà Võ ThịT có mặt.
Người kháng cáo: Bị đơn là ông Trần Đức L và bà Phạm Thị Nh.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo Bản án sơ thẩm số 19/2019/DS-ST ngày 31-12-2019 của Tòa án nhân dân huyện CP thì nội dung vụ án được tóm tắt như sau:
Nguyên đơn, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trình bày:
Do quen bi ết và là hàng xóm của nhau, nên năm 2017 và năm 2018, nguyên đơn cho vợ chồng bà Phạm Thị Nh, ông Trần Đức L vay tiền nhiều lần, tổng cộng là 1.970.000.000 đồng để bị đơn làm ăn và mua nhà, nhưng từ đó đến nay, bị đơn không trả nợ gốc và nợ lãi cho nguyên đơn, mặc dù nguyên đơn đòi rất nhiều lần. BàNh trực tiếp vay và ký các khoản nợ sau:
- Ngày 25-1-2017, bàNh ký vay 350.000.000 đồng.
- Ngày 14-8-2017, bàNh ký vay 200.000.000 đồng.
- Ngày 19-8-2017, bàNh ký vay 120.000.000 đồng.
- Ngày 15-11-2017, bàNh ký vay 500.000.000 đồng.
- Ngày 23-3-2018, bàNh ký vay 300.000.000 đồng.
- Ngày 19-4-2018, bàNh ký vay 500.000.000 đồng.
Mỗi lần vay, bàNh đều nói vay để mua nhà, mua đất và mua bán nông sản.
Tại bản tự khai, biên bản lấy lời khai, biên bản hòa giải và trong các đoạn ghi âm, bàNh đều thừa nhận bà còn n ợ nguyên đơn 1.970.000.000 đồng như trong giấy nhận nợ và từ ngày vay đến nay chưa trả lãi. Trong đoạn ghi âm,ông L cũng thừa nhận và xác nhận số nợ này, nhưng lại phủ nhận trách nhiệm trả nợ của mình.
Nguyên đơn yêuc ầu Tòa án bu ộc v ợ chồng bà Nh, ông L phải trả 1.970.000.000 đồng nợ gốc cùng với tiền lãic ủa các kho ản vay theo kho ản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự tính từ ngày vay đến ngày xét xử sơ thẩm (ngày 31- 12-2019) và tiền lãi trên nợ lãi chưa trả theo điểm b, khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11 -1-2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao như sau:
- Số nợ 350.000.000 đồng vay ngày 25 -1-2017; thời gian trả lãi là 1.065 ngày; tiền lãi là: 350.000.000 đồng x 10%/năm = 103.541.666 đồng.
Tiền lãi trên nợ lãi là: 103.541.666 đồng x 10%/năm = 30.631.000 đồng.
- Số nợ 200.000.000 đồng vay ngày 14 -8-2017; thời gian trả lãi là 866 ngày; tiền lãi là: 200.000.000 x 10%/năm = 48.111.000 đồng.
Tiền lãi trên nợ lãi là: 48.111.000 đồng x 10%/năm = 11.573.395 đồng.
-Số nợ 120.000.000 đồng vay ngày 19/8/2017;th ời gian trả lãi là 861ngày;
tiền lãi là: 120.000.000 đồng x 10%/năm = 28.700.000 đồng.
Tiền lãi trên nợ lãi là: 28.700.000 đồng x 10%/năm = 6.864.083 đồng.
-Số nợ 500.000.000 đồng vay ngày 15 -11-2017; thời gian trả lãi là 775 ngày; tiền lãilà: 500.000.000 đồng x 10%/năm = 107.638.888 đồng.
Tiền lãi trên nợ lãi là: 107.638.888 đồng x 10%/năm = 23.172.260 đồng.

## Page 3

- Số nợ 300.000.000 đồng vay ngày 23 -3-2018; thời gian trả lãi là 642 ngày; tiền lãi là: 300.000.000 đồng x 10%/năm = 53.500.000 đồng.
Tiền lãi trên nợ lãi là: 53.500.000 đồng x 10%/năm = 9.273.333 đồng.
- Số nợ 500.000.000 đồng vay ngày 19 -4-2018; thời gian trả lãi là 616 ngày; tiền lãi là: 500.000.000 đồng x 10%/năm = 85.555.555 đồng.
Tiền lãi trên nợ lãi là: 85.555.555 đồng x 10%/năm = 14.639.506 đồng.
Tiền lãi mà b ị đơn phải trả tính từ thời điểm vay đến thời điểm xét x ử sơ thẩm là 427.047.109 đồng và ti ền lãi trên n ợ lãi là 96.153.577 đ ồng, tổng cộng là 523.200.686 đồng.
Nguyên đơn yêuc ầu Tòa án bu ộc bị đơn phải trả 1.970.000.000 đồng nợ gốc và 523.200.686 đồng nợ lãi, tổng cộng là 2.493.200.686 đồng.
Nguyên đơn yêuc ầu giữ nguyên Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 03/2019/QĐ-BPKCTT ngày 25-3-2019 và Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời s ố 04/2019/QĐ-BPKCTT ngày 3 -5-2019 của Tòa án nhân dân huyện CP để đảm bảo thi hành án.
Bị đơn là bà Phạm ThịNh trình bàyt ại bản t ự khai, các lần công khai chứng cứ, hòa giải:
Bà công nhận có vay của ông T và bàT 1.970.000.000 đồng. Tuy nhiên, số tiền này, bà cho Linh Phố và Chính Trang vay. Ông T và bàT đòi bà, nhưng do Linh Phố và Chính Trang hi ện chưa trả tiền cho bà, nên bà chưa có ti ền trả cho ông T, bà T.
Nay, nguyên đơn ki ện đòi, bành ất trí, nhưng nguyên đơn phải cho bà thời gian đ ể bà đòin ợ Linh Phố và Chính Trang đư ợc thì bà mới trả được cho nguyên đơn.
Khi nguyên đơn cho vay, lãic ủa 350.000.000 đồng là 3%/ tháng và lãic ủa số tiền còn lại là 3.000 đồng/1 triệu đồng/1 ngày.
Ngày 17-11-2019, bà có đơn yêuc ầu giám định tài li ệu là “ Giấy nhận nợ vay 2018”.
Khi bà vay ti ền của nguyên đơn, ông L không biết, nên ông L không liên quan trong việc vay nợ của bà.
Bị đơn là ông Trần Đức L trình bày tại bản khai:
Việc vay mượn giữa vợ ông là bàNh với nguyên đơn thế nào, ông không biết. Khi nghe nói thì ông có hỏi và biết việc vợ ông vay tiền để cho Linh Phố và Chính Trang vay lại. Ông có gặp Linh Phố và Chính Trang để nói trả tiền để trả cho nguyên đơn, nhưng họ vẫn chưa trả.
Nay, nguyên đơn kiện vợ chồng ông trả tiền, ông không đồng ý, vì v ợ ông vay tiền, ông không biết. Ông đề nghị Tòa án xem xét không đưa ông vào tham gia tố tụng với tư cách là bị đơn vì ông không liên quan.
Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn là bà Trần Thị Hưng Y rời phiên tòa bỏ ra về, nên không có lời trình bày.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Phạm ThịNh là Luật sư Tiết rời phiên tòa bỏ ra về, nên không có lời trình bày.
Trong phần tranh luận:
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn phát biểu ý kiến:

## Page 4

- Nguyên đơn khởi kiện là có căn c ứ vì “Giấy nhận nợ vay 2018”, bản tự khai của bàNh (bút lục 24); biên bản lấy lời khaic ủa bàNh (bút lục 25); bản giải trình của bàNh (bút lục 69); các biên bản công khai chứng cứ (bút lục 32 và 33, từ 279 đến 282); các biên bản hòa giải (bút lục 34 và 35, t ừ 51 đến 53). Vì vậy, buộc bị đơn phải trả cho nguyên đơn 1.970.000.000 đồng nợ gốc.
- Về lãi suất:
Hai bên có thỏa thuận về lãi, nhưng không thống nhất được lãi suất. BàNh cho rằng bà vay với lãi su ất là 3.000 đ ồng/1 triệu đồng/ngày, có kho ản là 3%/ tháng. Tuy nhiên, nguyên đơn chỉ cho vay với mức lãi là 1.500 đ ồng/1 tri ệu/ ngày, còn lãi tháng là 2%/tháng.
Do không thống nhất được mức lãi, nên nguyên đơn khởi kiện yêu cầu tính lãi theo kho ản 2 Đi ều 468 của B ộ luật dân s ự 2015, c ụ thể số nợ lãi là 427.047.109 đồng. Việc bị đơn không trả lãi (chậm trả lãi) thì đề nghị Tòa án áp dụng điểm b khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11-1-2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao , bu ộc b ị đơn phải trả cho nguyên đơn số tiền lãi của lãi là 96.153.577 đồng.
- Ông Trần Đức L là đồng bị đơn vì:
Ngày 23-3-2018, bàNh vay tiền về để ông L, bàNh đặt cọc mua nhà ở số 4 Trần Phú, thị trấn CP cũng cùng ngày 23-3-2018.
Các file ghi âm, ông L, bàNh đều thừa nhận ngoài ra còn vay thêm Ngân hàng để mua nhà chứ không phải toàn tiền của nguyên đơn cho vay để mua nhà.
Ông L cùng bàNh nhận tài sản từ Linh Phố là bàn ghế, tủ… để cấn trừ nợ khoản tiền 1.220.000.000 đ ồng. Ông L nhận rẫy của chị Trang để cấn trừ nợ. Từ đó chứng minh bàNh không vay ti ền để sử dụng riêng, mà bàNh vay tiền về để mua nhà, làm ăn buôn bán và cho vay lại kiếm tiền chênh lệch để phục vụ cho cuộc sống hằng ngày của gia đình. T ừ đó yêu cầu Tòa án bu ộc ông L có nghĩa vụ liên đới với bàNh để trả nợ cho nguyên đơn.
- Việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Tòa án là có căn c ứ và đúng pháp lu ật, vì vậy yêuc ầu Tòa án ti ếp tục duy trì bi ện pháp khẩn cấp tạm thời để đảm bảo nghĩa vụ thi hành án của bị đơn đối với nguyên đơn.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn phát biểu ý kiến:
- Yêu cầu Hội đồng xét xử trưng cầu giấy nhận nợ vay 2018 theo quy định tại Điều 102, 103 của Bộ luật tố tụng dân sự, vì đây là chứng cứ giả. Do đó, việc khởi kiện của nguyên đơn là không có căn cứ nên không chấp nhận.
Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn thống nhất quan điểm như người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn và đề nghị Hội đồng xét xử xem xét tư cách bị đơn của ông Trần Đức L là không đúng theo quy định của pháp luật, vì ông L không vay ti ền cũng không liên quan, không bi ết việc bàNh vay tiền của nguyên đơn.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện CP phát biểu ý kiến:
- Về tuân theo pháp lu ật tố tụng dân s ự: Thẩm phán đã tuân thủ các quy định của pháp luật từ khi thụ lý đến khi mở phiên tòa. Hội đồng xét xử đã tuân thủ đúng pháp luật về tố tụng dân sự trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn sơ thẩm; nguyên đơn chấp hành đầy đủ quy định pháp lu ật, bị đơn không thực hiện đúng và đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình; người bảo vệ quyền và lợi ích

## Page 5

5 hợp pháp của bị đơn, người đại diện theo ủy quyền của bị đơn không chấp hành pháp luật và không tôn trọng Hội đồng xét xử tại phiên tòa ngày 10-12-2019.
- Về xác định tư cách tham gia tố tụng đối với ông Trần Đức L: Ngày 23-3- 2018, bàNh vay tiền về để ông L, bàNh đặt cọc mua nhà ở số 4 Trần Phú, thị trấn CP cũng cùng ngày 23-3-2018. Các file ghi âm ông L, bàNh đều thừa nhận ngoài ra còn vay thêm Ngân hàng đ ể mua nhà, chứ không phải toàn ti ền của nguyên đơn cho vay để mua nhà. Ông L cùng bàNh nhận tài sản từ Linh Phố là bàn ghế, tủ… để cấn trừ nợ khoản tiền 1.220.000.000 đồng. Ông L nhận rẫy của chị Trang để cấn trừ nợ. Do vậy, bàNh không vay tiền để sử dụng riêng, mà bà Nh vay tiền về để mua nhà, làm ăn buôn bán và cho vay lại kiếm tiền chênh lệch để phục vụ cho cuộc sống hằng ngàyc ủa gia đình. Đ ề nghị Hội đồng xét x ử buộc ông L có nghĩa v ụ liên đới với bàNh để trả nợ cho nguyên đơn là đúng pháp luật.
- Về nội dung vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, bu ộc bà Phạm ThịNh và ông Trần Đức L phải có nghĩa vụ liên đới trả cho ông Phan Xuân T và bà Nguyễn ThịT số tiền gốc là 1.970.000.000 đồng cùng với lãi su ất của các kho ản vay tính theo lãi su ất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự 2015, mức lãi suất là 10%/ năm k ể từ thời điểm vay đến ngày tuyên án và phần lãic ủa số tiền lãi là 10%/ năm theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 5 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11- 1-2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.
- Về biện pháp khẩn cấp tạm thời: Việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Tòa án là có căn c ứ, phù hợp với quy định của pháp lu ật. Vì v ậy, cần duy trì các biện pháp khẩn cấp tạm thời để bảo đảm nghĩa vụ thi hành án của bị đơn đối với nguyên đơn.
Tại Bản án sơ thẩm số 19/2019/DS-ST ngày 31 tháng 12 năm 2019, Tòa án nhân dân huyện CP, tỉnh Gia Lai đã quyết định:
Áp dụng Điều 463, Điều 466; khoản 2 Điều 468; Điều 469 của Bộ luật dân sự 2015; Điều 25; Điều 27; Điều 30; Điều 37 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; kho ản 2 Đi ều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30 -12-2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và s ử dụng án phí, l ệ phí Tòa án; đi ểm b kho ản 2 Đi ều 5 Nghị quyết s ố 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao;
Tuyên xử:
- Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Phan Xuân T và bà Nguyễn Thị T.
- Buộc bị đơn là bà Phạm ThịNh và ông Trần Đức L phải liên đới trả cho ông Phan Xuân T , bà Nguy ễn Thi Thu s ố tiền gốc là 1.970.000.000 đồng cùng với số tiền lãi là 523.200.686 đồng, tổng cộng là 2.493.200.686 đồng.
- Về chi phí tố tụng:
Buộc ông Trần Đức L và bà Phạm ThịNh phải liên đới trả cho ông Phan Xuân T và bà Nguyễn ThịT 28.500.000 đồng tiền chi phí giám định tư pháp.
- Về biện pháp khẩn cấp tạm thời:

## Page 6

6 Do buộc bị đơn là ông Trần Đức L và bà Phạm ThịNh phải trả nợ cho ông T, bàT nên cần duy trì các bi ện pháp khẩn cấp tạm thời s ố 03/2019/QĐ- BPKCTT ngày 25 -3-2019 và s ố 04/2019/QĐ-BPKCTT ngày 3 -5-2019 của Tòa án nhân dân huyện CP.
Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quy ết định về nghĩa vụ chịu tiền lãi do chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền, quyết định về án phí dân sự sơ thẩm; thông báo quyền yêuc ầu, tự nguyện hoặc bị cưỡng chế thi hành án và thời hiệu thi hành án; tuyên quyền kháng cáo của các đương sự.
Ngày 9-1-2020, bị đơn là bà Phạm ThịNh có đơn kháng cáo với nội dung:
Lợi dụng bà đau ốm, sức khỏe không đảm bảo, không nhớ cụ thể số tiền nợ là bao nhiêu, nên ông T, bàT giả mạo chứng cứ để khởi kiện số tiền 1.970 tri ệu đồng; “ Giấynh ận n ợ vay 2018 ” không phảich ữ viết, chữ kýc ủa bà. Do tin tưởng nên khi Tòa án nhân dân huyện CP thông báo nội dung yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bu ộc bà thanh toán 1.970 tri ệu đồng, bà nghĩ đó là s ự thật và chấp nhận số tiền nợ nêu trên, nhưng khi đư ợc xem bản gốc “Giấy nhận nợ vay 2018” của nguyên đơn nộp cho Tòa á n nhân dân huyện CP thì bà phát hi ện không phải chữ ký của bà vì su ốt thời gian vay gi ữa bà với nguyên đơn đư ợc nguyên đơn vi ết vào quy ển sổ chứ không phải viết vàot ờ giấy mà nguyên đơn nộp cho Tòa án. Tại phiên tòa sơ th ẩm, vợ chồng nguyên đơn và ngư ời bảo vệ quyền lợi của nguyên đơn đều thừa nhận giao dịch của hai bên, gi ữa bà với vợ chồng nguyên đơn có ghi vào s ổ, hiện vợ chồng nguyên đơn đang cất giữ sổ nợ này. Mọi giao dịch vay tiền chỉ có một mình bà ký vay, nhưng Hội đồng xét xử không xem xét, chỉ chăm chăm vào “ Giấynh ận n ợ vay 2018 ” gi ả mạoc ủa nguyên đơn để tuyên bản án sơ thẩm một cách vô căn cứ. Bà đã gửi đơn đề nghị trưng cầu giám định “ Giấynh ận n ợ vay 2018 ”, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không trưng c ầu; tại phiên tòa sơ th ẩm, bà vẫn ti ếp tục yêu cầu xem xét cho trưng cầu giám định gi ấynh ận n ợ vay trên, nhưng Hội đồng xét x ử và Vi ện kiểm sát b ỏ qua quyền lợi của bà bằng cách im l ặng, tuyên án. Các quy ết định phong tỏa của Tòa án nhân dân huyện CP đều sai phạm, giá trị phong tỏa tải sản là diện tích đất 85,5 m 2 thuộc thửa số 183a tờ bản đồ số 43 và 671,5 m 2 thuộc thửa số 250 tờ bản đồ số 43 đều tại thị trấn CP có giá trị lớn hơn nhi ều so với yêu cầu của nguyên đơn. Bà đ ề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm đình chỉ giải quyết vụ án.
Ngày 9-1-2020, bị đơn là ông Trần Đức L có đơn kháng cáo với nội dung:
Tòa án cấp sơ thẩm xác định ông là đồng bị đơn với bà Phạm ThịNh là không đúng vì trong đơn của nguyên đơn cũng như các lời khai có trong h ồ sơ vàt ại phiên tòa sơ thẩm đều khẳng định “khi va y vành ận tiền ký vào s ổ vay chỉ có mình bà Nh”. Nội dung quy ết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của Thẩm phán Thực sai trái, vi phạm pháp lu ật, cụ thể “hai đơn yêuc ầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời của nguyên đơn đều sai về nội dung và hình tức, có dấu hiệu mờ ám chỉnh sửa yêuc ầu trong đơn yêuc ầu áp bi ện pháp khẩn cấp tạm thờic ủa nguyên đơn ngày 3 -5-2019 đ ể phù hợp với quy ết định s ố 04/2019/QĐ-BPKCTT ngày 3-5-2019”. Tòa án cấp sơ thẩm tuyên buộc ông phải liên đới trả cho ông T, bàT số tiền gốc là 1.970.000.000 đồng và 523.200.686

## Page 7

7 đồng tiền lãi là oan ức và trái pháp lu ật; đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm đình chỉ giải quyết vụ án.
Ngày 1-3-2020, bị đơn là bà Phạm ThịNh có đơn kháng cáo b ổ sung với nội dung: Đ ề nghị Tòa án cấp phúc thẩm trưng cầu giám định “Giấy nhận nợ vay 2018”, việc vay ti ền với nguyên đơn đều ghi chép vào s ổ chứ không phải “Giấy nhận nợ vay 2018” như nguyên đơn nộp cho Tòa án, nhưng Tòa án không làm rõ nguyên nhân vì sao lại có 3 t ờ “Giấy nhận nợ vay 2018” như hi ện nay;
xác định bà Phạm Thị Mỹ Linh và bà Phan Thị Thanh Hiền là người làm chứng là tùy tiện, định giá tài sản là giá trị đất và tài sản trên đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BĐ 255970 và Đ 562854; đ ề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm đình chỉ giải quyết vụ án.
Ngày 1-3-2020, bị đơn là ông Trần Đức L có đơn kháng cáo b ổ sung với nội dung: Đ ề nghị Tòa án cấp phúc thẩm trưng cầu giám định “Giấy nhận nợ vay 2018”, việc vay ti ền với nguyên đơn đều ghi chép vào s ổ chứ không phải “Giấy nhận nợ vay 2018” như nguyên đơn nộp cho Tòa án, nhưng Tòa án không làm rõ nguyên nhân vì sao lại có 3 t ờ “Giấy nhận nợ vay 2018” như hi ện nay;
xác định bà Phạm Thị Mỹ Linh và bà Phan Thị Thanh Hiền là người làm chứng là tùy tiện, định giá tài sản là giá trị đất và tài sản trên đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BĐ 255970 và Đ 562854; đ ề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm đình chỉ giải quyết vụ án.
Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 9 tháng 10 năm 2020:
- Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện.
- Các bị đơn giữ kháng cáo.
- Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn là Luật sư Võ ThịT yêu cầu thay đổi Thẩm phán Chủ tọa phiên tòa là ông Phan Ti ến Dũng và Thẩm phán thành viên của Hội đồng xét x ử phúc thẩm là bà Đinh Thị Như Phượng, với các lý do:
Thẩm phán Phan Tiến Dũng không thu thập chứng cứ quan trọng của vụ án là cuốn sổ giao dịch mà nguyên đơn đang giữ, mặc dù bị đơn nhiều lần yêu cầu;
về kết luận giám định của Phòng giám định kỹ thuật hình sự Bộ Quốc phòng cho rằng mẫu M5 thu thập tại Tòa án trư ớc sự có mặt của Thẩm phán Phan Ti ến Dũng của các bị đơn, người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp của bị đơn, nhưng lại là không khách quan và chúng tôi đã đ ề nghị Tòa án trưng cầu giám định lại hoặc trưng cầu giám định b ổ sung nhưng không đư ợc Thẩm phán Phan Ti ến Dũng chấp nhận. File ghi âm là do nguyên đơn thu thập của bị đơn, quá trình thu thập các mẫu so sánh là không đúng pháp lu ật, nhưng cũng không đư ợc Thẩm phán Phan Tiến Dũng xem xét.
Thẩm phán Đinh Thị Như Phượng chỉ mới được thay đổi, nên không thể nghị án vì Thẩm phán này không biết được nội dung của vụ án, mà đây là vụ án phức tạp.
- Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.
- Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét đề nghị thay đổi Thẩm phán Phan Tiến Dũng và Thẩm phán Đinh Thị Như Phượng của Luật sư Tiết theo quy định.
- Khi đang trình bày nội dung kháng cáo, thì bàNh bị ngất và tự rời khỏi

## Page 8

8 phòng xử án, nên Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm tạm ngừng phiên tòa do tình trạng sức khỏe của bà Nh.
- Hội đồng xét xử phúc thẩm quyết định phiên tòa phúc thẩm tiếp tục tiến hành vào lúc 8 giờ ngày 12-10-2020.
Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 12 tháng 10 năm 2020:
Tại phiên tòa phúc thẩm mở vào lúc 8 giờ ngày 12 -10-2020, bàNh vắng mặt; Luật sư Tiết cung cấp cho Tòa án bản photocopy của Giấy chuyển tuyến khám bệnh bảo hiểm y tế (đến buổi chiều ngày 12-10-2020, mới giao nộp cho Tòa án bản sao có chứng thực của Giấy này) và trình bày rằng bàNh đã chuyển tuyến bệnh viện đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Gia Lai từ lúc 7 giờ 6 phút ngày 12-10-2020, Luật sư Tiết đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm hoãn phiên tòa.
Tại Biên bản xác minh lập hồi 13 giờ 30 phút ngày 12-10-2020 của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai thể hiện bàNh có đến Bệnh viên đa khoa tỉnh Gia Lai và lấy số khám bệnh vào lúc 10 giờ 3 phút, nhưng đến 14 giờ 55 phút mới đến Phòng khám bệnh s ố 5 của Bệnh viên đa khoa tỉnh Gia Lai khám bệnh và kết quả khám bệnh phải nhập viện theo dõi.
Kiểm sát viên phát biểu rằng do kết quả xác minh của Tòa án thể hiện bà Nh có đến Bệnh viên Đa khoa tỉnh Gia Lai và lấy số khám bệnh vào lúc 10 giờ 03 phút, nhưng đến 14 giờ 55 phút mới đến Phòng khám bệnh số 5 của Bệnh viên Đa khoa tỉnh Gia Lai khám bệnh và kết quả khám bệnh phải nhập viện theo dõi, nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm tạm ngừng phiên tòa.
Hội đồng xét xử phúc thẩm quyết định tạm ngừng phiên tòa theo quy định tại Điều 259 của Bộ luật tố tụng dân sự.
Tại Thông báo về thời gian tiếp tục phiên tòa số 270/TB -TA, Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai đã thông báo cho các đương sự biết phiên tòa phúc thẩm được mở lại vào hồi 13 giờ 30 phút ngày 10-11-2020.
Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 10 tháng 11 năm 2020:
Tòa án đã triệu tập hợp lệ, nhưng bàNh vắng mặt tại phiên tòa. Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 10-11-2020, Luật sư Tiết trình bày rằng bàNh sau khi nhập viện để điều trị tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Gia Lai thì ngày 15 tháng 10 năm 2020, bàNh đã xuất viện, Luật sư Tiết cung cấp cho Tòa án bản photocopy của Giấy chuyển tuyến khám bệnh bảo hiểm y tế và trình bày rằng bàNh đã chuyển tuyến bệnh viện đến Bệnh viện đa khoa tỉnh Gia Lai từ lúc 9 giờ 39 phút ngày 9- 11-2020, Luật sư Tiết đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm hoãn phiên tòa.
Luật sư Tiết còn giao nộp cho Tòa án 2 tấm ảnh màu và trình bày rằng 2 tấm ảnh này được lấy từ Facebook, chụp lại hình ảnh Kiểm sát viên Lê Văn Sơn dự sinh nhật tại nhà riêng của nguyên đơn, chứng tỏ ông Sơn có quan hệ thân thiết với nguyên đơn nên việc Kiểm sát viên này tiến hành tố tụng tại giai đoạn sơ thẩm là không đúng, đáng lẽ ông Sơn phải từ chối tiến hành tố tụng.
Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn l à bà Hứa Thị Trung Ngh cung cấp cho Tòa án tài liệu và trình bày rằng bàNh cố tình vắng mặt vì từ sau ngày 15 -10-2020 đến ngày 9 -11-2020, bàNh vẫn sinh hoạt bình thường, sức khỏe ổn định, vấn đề sức khỏe mà Luật sư Tiết nêu chỉ là nhằm kéo dài việc xét xử để trốn tránh nghĩa vụ trả nợ, thực tế phiên tòa xét xử sơ thẩm và phúc thẩm vụ án này đã kéo dài quá lâu , nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm phải xét

## Page 9

9 xử, chứ không được hoãn phiên tòa.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn là bà Lê Thị Ngọc Tr trình bày rằng con ruột của bàNh làm việc tại Trung tâm y tế huyện CP, nên các ý kiến cho rằng bàNh nhập vào Trung tâm y tế huyện CP rồi chuyển tuyến bệnh viện là không chính đáng và không khách quan, nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu hoãn phiên tòa của Luật sư Tiết và tiếp tục xét xử phúc thẩm.
Kiểm sát viên phát biểu rằng bàNh là người kháng cáo, nên có nghĩa vụ có mặt tại phiên tòa để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, nhưng bàNh liên tục vắng mặt khi được Tòa án triệu tập để tham gia phiên tòa phúc thẩm với cùng một lý do và các thời điểm mà bàNh chuyển tuyến bệnh viện đều gần hoặc ngay trong ngày đã được Tòa án triệu tập, cho thấy đây là sự sắp đặt của bàNh nhằm tạo lý do vắng mặt tại phiên tòa cố tình kéo dài thời gian giải quyết vụ án, trong khi bàNh hoàn toàn có thể ủy quyền cho người khác tham gia tố tụng tại phiên tòa phúc thẩm như đã ủy quyền tại giai đoạn sơ thẩm ; hơn nữa, tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay đã có mặt của người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bàNh và của ông L (chồng bà Nh), nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm tiếp tục xét xử phúc thẩm ; đối với việc Luật sư Tiết giao nộp 2 tấm ảnh và cho rằng Kiểm sát viên Lê Văn Sơn của Viện kiểm sát nhân dân huyện CP có quan hẹ thân thiết với nguyên đơn và phải từ chối tiến hành tố tụng , là không có căn cứ , tại phiên tòa sơ thẩm, phía bị đơn và Luật sư Tiết không đề nghị thay đổi kiểm sát viên Lê Văn Sơn, nên không chấp nhận lời trình bày này của Luật sư Tiết.
Tại phiên tòa phúc thẩm ngày 11 tháng 11 năm 2020:
- Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện.
- Ông L và Luật sư Tiết đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm trưng cầu giám định đối với chữ ký và chữ viết ghi họ tên “ Phạm Thị Nh” trong các tài liệu mà Tòa án cấp sơ thẩm đóng dấu bút lục số “28, 29 và 30” (tức là các trang tài liệu có tiêu đề “Giấy nhận nợ vay 2018” do nguyên đơn giao nộp ) có phải là do bà Nh ký khống và ghi tên khống hay không, đề nghị Tòa án triệu tập Giám định viên của Phòng Kỹ thuật hình sự - Bộ Quốc phòng, triệu tập người làm chứng là chị Phạm Thị Mỹ Linh và chị Phan Thị Thanh Hiền đến phiên tòa phúc thẩm; đề nghị Hội đồng xét xử hủy bản án sơ thẩm , hủy các biện pháp khẩn cấp tạm thời mà Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm đã áp dụng.
- Kiểm sát viên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của người kháng cáo và giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Về tố tụng:
[1.1] Ngày 8-5-2019, ông L và bàNh lập văn bản ủy quyền cho bà Trần Thị Hưng Y tham gia tố tụng trong vụ án tại Tòa án các cấp kể từ khi văn bản ủy quyền được công chứng cho đến khi vụ án được giải quyết xong hoặc chấm dứt theo qui định của pháp luật.
Tại bản án sơ thẩm, Tòa án cấp sơ thẩm xác định bà Yên là ngư ời đại diện theo ủy quyền của bị đơn, là đúng pháp luật.

## Page 10

10 Điểm d kho ản 3 Điều 140 của Bộ luật dân s ự quy định, đại diện theo ủy quyền chấm dứt trong trường hợp người được đại diện hoặc người đại diện đơn phương chấm dứt thực hiện việc ủy quyền.
Ngày 28-9-2020, ông L và bàNh giao nộp cho Tòa án cấp phúc thẩm “đơn hủy giấy ủy quyền” đề ngày 28-8-2020; văn bản này cón ội dung b ị đơn chấm dứt việc ủy quyền giữa vợ chồng bị đơn với bà Yên kể từ ngày 28-8-2020.
Do đó, Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai không đưa bà Yên vào tham giat ố tụng với tư cách người đại diện theo ủy quyền của bị đơn.
[1.2] Yêu cầu thay đổi Thẩm phán tại phiên tòa phúc thẩm của Luật sư Tiết là không phù hợp với quy định tại Điều 52 và Điều 53 của Bộ luật tố tụng dân sự, nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận.
Tại phiên tòa phúc th ẩm, Luật sư Tiết còn trình bày rằng Thẩm phán Phan Tiến Dũng không vô tư, khách quan, vì vào ngày 1-10-2020, Thẩm phán Phan Tiến Dũng ra quy ết định áp dụng bi ện pháp khẩn cấp tạm thời không đúng, nguyên đơn nộp đơn yêuc ầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời ngày 30 -9- 2020, nhưng Thẩm phán Phan Ti ến Dũng lại đi xác minh tại Phòng Cảnh sát giao thông - Công an tỉnh Gia Lai về tài sản bị áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời vào ngày 29-9-2020 là xác minh trước khi người yêu cầu có đơn yêu cầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời. Xe ô tô là của ông L, nhưng không có chứng cứ gì và chưa ai xác định ông L có nghĩa v ụ trả nợ hay không, mà đã ra quy ết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời.
Hội đồng xét x ử phúc thẩm thấy rằng, ý ki ến của Luật sư Tiết là không đúng; bởi lẽ:
Biên bản xác minh tại Phòng Cảnh sát giao thông - Công an tỉnh Gia Lai do Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai lập ghi ngày 29-9-2020, là có sự sơ xuất và nhầm lẫn trong việc ghi thời điểm lập biên bản, vì lẽ ra phải ghi là ngày 30-9-2020 thì mới đúng, do thực tế nguyên đơn nộp đơn yêuc ầu áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời là vào ngày 30 -9-2020. Thẩm phán của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai đã tiến hành việc xác minh tại Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Gia Lai vào lúc 13 giờ 30 phút của ngày 30-9-2020 và thực tế “Phiếu trả lời thông tin về phương tiện giao thông đường bộ” do Phòng Cảnh sát giao thông - Công an tỉnh Gia Lai cung cấp cho Tòa án là ghi ngày 30-9-2020. Như vậy, việc Biên bản xác minh ghi ngày 29-9-2020 là không phù hợp với ngày ghi trên tài liệu mà Phòng Cảnh sát giao thông - Công an tỉnh Gia Lai đã cung cấp và không phù hợp với chính nội dung của Biên bản xác minh vì tại Biên bản xác minh đã ghi “Phòng Cảnh sát giao thông - Công an tỉnh Gia Lai cung cấp cho Tòa án “Phiếu trả lời thông tin v ề phương tiện giao thông đư ờng bộ” đề ngày 30-9-2020 để Tòa án xem xét, giải quyết”.
Ngày 30-9-2020, nguyên đơn nộp đơn yêu cầu Tòa án phong tỏa đối với xe ô tô biển số 81A 10263 của chủ xe là ông Trần Đức L và trình bày ông L đang tẩu tán tài s ản. Do ông L là bị đơn của vụ án và Tòa án thấy việc áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời này làc ần thiết để bảo đảm cho vi ệc giải quyết vụ án hoặc việc thi hành án, nên đã ra Quy ết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 160/2020/QĐ-BPKCTT ngày 1-10-2020. Việc ra quyết định này của Tòa

## Page 11

11 án là phù hợp với quy định tại Điều 111, 112, 113, 126, 133, 136 của Bộ luật tố tụng dân sự, nên ý kiến trình bày của Luật sư Tiết, là không có cơ sở.
[1.3] Tại phiên tòa ngày 12-10-2020 và tại phiên tòa ngày 10 -11-2020, tuy đã được Tòa án tri ệu tập hợp lệ, nhưng bàNh vắng mặt với cùng lý do là phải chuyển tuyến bệnh viện. Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng bàNh là người kháng cáo, nên bà có quy ền và nghĩa v ụ có mặt tại phiên tòa đ ể bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình. Việc bàNh liên tục vắng mặt với cùng một lý do nhập vi ện tại Trung tâm y tế huyện CP rồi chuyển tuy ến bệnh vi ện là không chính đáng và đư ợc coi làt ự bà từ bỏ quyền, nghĩa v ụ tố tụng của mình; mặt khác, tại phiên tòa phúc thẩm ngày 10-11-2020, tuy bàNh vắng mặt, nhưng có mặt của người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bàNh là Luật sư Ti ết và có mặt của chồng bàNh là ông L, nên Hội đồng xét xử phúc thẩm tiếp tục tiến hành phiên tòa.
Do tại phiên tòa mở vào ngày 9 tháng 10 năm 2020, bàNh có mặt tại phiên tòa phúc thẩm và ngày 12 -10-2020, Hội đồng xét xử phúc thẩm quyết định tạm ngừng phiên tòa, chứ không hoãn phiên tòa phúc thẩm, như vậy coi như bàNh đã có mặt tại phiên tòa phúc thẩm. Do đó, tuy bàNh vắng mặt tại phiên tòa ngày 10-11-2020 và ngày 11 -11-2020, nhưng Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai đã thông báo cho các đương sự biết phiên tòa phúc thẩm được mở lại vào hồi 13 giờ 30 phút ngày 10 -11-2020, nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo của bàNh mà vẫn tiến hành phiên tòa phúc thẩm và xem xét kháng cáo của bàNh theo quy định của pháp luật.
[1.4] Về việc giao nộp 2 tấm ảnh và ý kiến của Luật sư Tiết cho rằng Kiểm sát viên Lê Văn Sơn của Viện kiểm sát nhân dân huyện CP có quan hệ thân thiết với nguyên đơn và Kiểm sát viên này phải từ chối tiến hành tố tụng là không có căn cứ; vì:
- Luật sư Tiết không giao nộp chứng cứ để chứng minh nguồn gốc, hoàn cảnh, tình huống và xuất xứ của 2 bức ảnh mà bà giao nộp.
- Giả thiết ông Lê Văn Sơn là người có trong 2 tấm ảnh thì cũng không có căn cứ để xác định ông Sơn có quan hệ thân thiết với nguyên đơn và cũng không có căn cứ cho rằng ông Sơn có thể không vô tư khi làm nhiệm vụ.
- Tại phiên tòa sơ thẩm, Luật sư Tiết và phía bị đơn không yêu cầu thay đổi kiểm sát viên Lê Văn Sơn.
- Ngoài việc giao nộp 2 tấm ảnh và cho rằng 2 tấm ảnh này được lấy từ Facebook rồi in ra để nộp cho Tòa án tại phiên tòa phúc thẩm , thì Luật sư Tiết không cung cấp được chứng cứ để chứng minh Kiểm sát viên Lê Văn Sơn của Viện kiểm sát nhân dân huyện CP có quan hệ thân thiết với nguyên đơn và thuộc trường hợp phải từ chối tiến hành tố tụng hoặc bị thay đổi theo quy định tại Điều 60 của Bộ luật tố tụng dân sự.
[1.5] Đối với yêu cầu của Luật sư Tiết về đề nghị Tòa án triệu tập Giám định viên của Phòng Giám định kỹ thuật hình sự - Bộ Quốc phòng tham gia phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng:
Tại “Đơn đề nghị về việc trưng cầu giám định chữ viết, chữ ký trong Giấy nhận nợ vay 2018 ” đề ngày 22 -4-2020, bàNh yêu cầu Tòa án ra quyết định trưng cầu Phòng Giám định kỹ thuật hình sự - Bộ Quốc phòng giám định đối với

## Page 12

12 chữ ký và chữ viết tên Phạm ThịNh trong “Giấy nhận nợ vay 2018 ”. Cũng tại “Đơn đề nghị về việc trưng cầu giám định chữ viết, chữ ký trong Giấy nhận nợ vay 2018” đề ngày 22-4-2020, ông L có yêu cầu như yêu cầu của bà Nh.
Tòa án cấp phúc thẩm đã ra quyết định trưng cầu giám định theo đúng yêu cầu của các b ị đơn và gửi kèm các mẫu so sánh mà bàNh cung cấp gồm: Chữ ký vàch ữ viết “Phạm Thị Nh” tại bản gốc của văn bản có tiêu đ ề “HỢP ĐỒNG CHO VAY số: 678/2018 - HĐCV/NHCT500-PHẠM THỊ NH” đề ngày 27-4-2018 giữa bên cho vay là “Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Gia Lai- PGD Chư Prông” với bên vay là “ Phạm Thị Nh” (tổ chức giám định ký hiệu là M1) ; chữ ký vàch ữ viết “Phạm Thị Nh” tại bản gốc của văn bản có tiêu đ ề “GIẤY NHẬN NỢ số 01, số CIF: 1600459972” đề ngày 27-4-2018 (tổ chức giám định ký hiệu là M2); chữ ký và chữ viết “Phạm Thị Nh” tại bản gốc của văn bản có tiêu đ ề “Hợp đồng chuy ển như ợng quy ền s ử dụng đ ất” gi ữa bên chuy ển nhượng là Vũ Thị Mai với bên nhận chuyển nhượng là “Trần Đức L, Phạm Thị Nh”, được Văn phòng công chứng Bùi Lê Duy công chứng số 2151/quyển số 02TP/CC-SCC/HĐGD ngày 27-11-2017 (tổ chức giám định ký hi ệu là M3 ); chữ ký vàch ữ viết “Phạm Thị Nh” tại bản gốc của văn bản có tiêu đ ề “Hợp đồng chuyển như ợng quy ền s ử dụng đ ất” gi ữa bên chuy ển như ợng là “ Phạm Xuân Thu, Phan Thị Thanh Hiền” với bên nhận chuyển nhượng là “Trần Đức L, Phạm Thị Nh”, được Văn phòng công chứng Chư Prông, tỉnh Gia Lai công chứng số 850/quyển số 01TP/CC-SCC/HĐGD ngày 12-4-2018 (tổ chức giám định ký hiệu là M4).
Tòa án cấp phúc thẩm còn gửi cho tổ chức giám định nêu trên mẫu chữ ký và chữ viết “Phạm Thị Nh” tại Biên bản lấy lời khaic ủa đương s ự do Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai lập ngày 29-4-2020 (Tổ chức giám định ký hiệu là M5).
Tại “Bản kết luận giám định” số 125/GĐKTHS-P11 ngày 1-7-2020, Phòng Giám định kỹ thuật hình sự - Bộ quốc phòng đã xác định “Tài liệu mẫu so sánh ký hiệu M5 đư ợc ký, vi ết không t ự nhiên, không ổn định, được lấy ở thời điểm hiện tại, không đảm bảo tính khách quan, nên không đủ điều kiện để sử dụng làm mẫu so sánh trong giám định truy nguyên đồng nhất” và kết luận “Chữ ký, chữ viết ghi tên “ Phạm Thị Nh” cần giám định trên các tài li ệu ký hiệu A1, A2 và A3 với chữ ký, chữ viết mẫu so sánh ghi của bà Phạm ThịNh trên các tài liệu ký hiệu từ M1 đến M4 là do cùng một người ký, viết ra”.
 Như vậy, tổ chức giám định mà các bị đơn yêu cầu Tòa án trưng cầu giám định đã thực hiện giám định trên các mẫu so sánh do chính các bị đơn cung cấp.
Riêng chữ ký vàch ữ viết “Phạm Thị Nh” trong mẫu M5 là do bàNh ký và viết ra ngày 29 -4-2020, là không cùng thời điểm với các chữ ký và chữ viết của “Phạm ThịNh ” trong 3 tài liệu cần giám định , nên tổ chức giám định xác định “mẫu so sánh ký hiệu M5 được ký, viết không tự nhiên, không ổn định, được lấy ở thời điểm hiện tại, không đảm bảo tính khách quan, nên không đủ điều kiện để sử dụng làm mẫu so sánh trong giám định truy nguyên đồng nhất ” là đúng pháp luật và Tòa án cấp phúc thẩm không triệu tập Giám định viên đến tham gia phiên tòa phúc thẩm là phù hợp. Do vậy yêu cầu này các bị đơn và Luật sư Tiết là không có căn cứ.
[1.7] Đối với yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm trưng cầu giám định về việc có

## Page 13

13 hay không việc bàNh ký khống và viết khống chữ “Phạm ThịNh ” trong 3 tài liệu mà Tòa án cấp sơ thẩm đóng dấu bút lục số “28, 29 và 30” (tức là các trang tài liệu có tiêu đề “Giấy nhận nợ vay 2018” do nguyên đơn giao nộp), Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng:
BàNh và Luật sư Tiết không xuất trình tài liệu, chứng cứ chứng minh sự việc bàNh ký và viết tên “Phạm Thị Nh” trước khi có các nội dung khác trong 3 tài liệu mà Tòa án cấp sơ thẩm đóng dấu bút lục số “ 28, 29 và 30 ” (tức là các trang tài liệu có tiêu đề “Giấy nhận nợ vay 2018” do nguyên đơn giao nộp), nên yêu cầu này là không có căn cứ.
[1.8] Đối với yêu cầu triệu tập người làm chứng là chị Phạm Thị Mỹ Linh và chị Phan Thị Thanh Hiền đến phiên tòa phúc thẩm của ông L và Luật sư Tiết, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng:
Tòa án đã tống đạt hợp lệ các giấy triệu tập để chị Phạm Thị Mỹ Linh và chị Phan Thị Thanh Hiền đến phiên tòa phúc thẩm, nhưng những người này vắng mặt không có lý do. Mặt khác, Tòa án cấp sơ thẩm đã lấy lời khai của chị Phạm Thị Mỹ Linh (bút lục 250) và chị Phan Thị Thanh Hiền (bút lục 329). Do vậy, Hội đồng xét xử phúc thẩm quyết định xét xử vắng mặt 2 người làm chứng này là phù hợp với quy định của pháp luật.
[1.9] Đối với kháng cáo của các bị đơn liên quan đến yêu cầu Tòa án hủy bỏ các bi ện pháp khẩn cấp tạm thời đã được Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng tạ i Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 03/2019/QĐ-BPKCTT ngày 25-3-2019 và Quyết định áp dung biện pháp khẩn cấp tạm thời số 04/2019/QĐ- BPKCTT ngày 3-5-2019, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng:
Điều 139 của Bộ luật tố tụng dân sự quy định , quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời có hiệu lục thi hành ngay.
Điều 293 của Bộ luật tố tụng dân s ự quy định, Tòa án cấp phúc thẩm chỉ xem xét lại phần bản án sơ th ẩm, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm có kháng cáo, kháng nghị hoặc có liên quan đến việc xem xét nội dung kháng cáo, kháng nghị.
Như vậy, kháng cáo của các bị đơn liên quan đến việc Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nói trên không thuộc phạm vi xét xử phúc thẩm, nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không giải quyết.
[2] Về nội dung:
[2.1] Đối với kháng cáo của bà Phạm Thị Nh:
Nguyên đơn khởi kiện và trình bày r ằng, họ cho vợ chồng ông L, bàNh vay 1.970.000.000 đồng.
Tại “Bản tự khai” do bàNh viết đề ngày 20-2-2019 (bút lục 24), “Biên bản lấy lời khai” do Tòa án cấp sơ thẩm lập ngày 20-2-2019 (bút lục 25), “Đơn giải trình” đề ngày 1-4-2019 (bút lục số 69) “Biên bản về việc kiểm tra vi ệc giao nộp, tiếp cận, công khaich ứng cứ” và “ Biên bản hòa gi ải” do Tòa án cấp sơ thẩm lập ngày 28-2-2019 (bút lục từ số 32 đến 35), bàNh đều thừa nhận bà có vay ông T và bàT 1.970.000.000 đồng.
Khoản 2 Đi ều 92 của Bộ luật tố tụng dân s ự quy định, một bên đương s ự thừa nhận những tình tiết, sự kiện mà bên kia đưa ra thì bên đương s ự đó không

## Page 14

14 phải chứng minh; do đó, bàNh vay của nguyên đơn 1.970.000.000 đồng là s ự kiện có thật.
Tại giai đoạn sơ thẩm, bàNh đã nhiều lần trình bày: Bà có vay của ông T, bàT 1.970.000.000 đồng để bà cho “Linh Phố và Chính Trang” vay lại, nguyên đơn đòi bà, nhưng do “Linh Phố và Chính Trang ” chưa trả tiền cho bà, nên bà chưa có tiền trả cho nguyên đơn, nguyên đơn đòi, bà nhất trí, nhưng nguyên đơn phải cho bà thời gian để bà đòi nợ “Linh Phố và Chính Trang” được thì bà mới trả cho nguyên đơn (thể hiện tại Bản tự khai, Biên bản lấy lời khai, Biên bản về việc kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận công khai chứng cứ, Biên bản hòa giải, bút lục 24 và 25, từ 32 đến 35). Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng, đây chỉ là lời trình bày của bị đơn và b ị đơn không xuất trình được chứng cứ để chứng minh có sự thỏa thuận giữa các đương sự với những người có tên “Linh Phố và Chính Trang” về chuyển giao nghĩa vụ trả nợ.
Như vậy, việc Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ vào các tình ti ết, sự kiện và quy định nêu trên để xác định bàNh vay của nguyên đơn 1.970.000.000 đồng và có nghĩa vụ phải trả số tiền này cho nguyên đơn, là đúng pháp luật.
Tại đơn kháng cáo, bàNh trình bày “do tin tưởng nên khi Tòa án nhân dân huyện CP thông báo nội dung yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn buộc bà thanh toán 1.970 tri ệu đồng, bà nghĩ đó là s ự thật vàch ấp nhận số tiền nợ nêu trên, nhưng khi được xem bản gốc “Giấy nhận nợ vay 2018” của nguyên đơn nộp cho Tòa án nhân dân huyện CP thì bà phát hiện không phải chữ ký của bà vì su ốt thời gian vay gi ữa bà với nguyên đơn đư ợc nguyên đơn vi ết vào quy ển sổ chứ không phải viết vàot ờ giấy mà nguyên đơn nộp cho Tòa án ”, Hội đồng xét x ử phúc thẩm thấy rằng:
Tại giai đo ạn phúc th ẩm, bàNh yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm trưng cầu Phòng Giám định kỹ thuật hình s ự - Bộ Quốc phòng giám định chữ ký vàch ữ viết ghi h ọ tên “Phạm Thị Nh” trong các tài li ệu mà Tòa án cấp sơ thẩm đóng dấu bút lục số “28, 29 và 30” (tức là các trang tài liệu có tiêu đề “Giấy nhận nợ vay 2018” do nguyên đơn giaon ộp) có tại hồ sơ vụ án, có phải do bàNh ký và viết ra hay không. Tại “Bản kết luận giám định” số 125/GĐKTHS-P11 ngày 1- 7-2020, Phòng Giám định kỹ thuật hình s ự - Bộ quốc phòng kết luận “Chữ ký, chữ viết ghi tên “ Phạm Thị Nh” cần giám định trên các tài li ệu ký hiệu A1, A2 và A3 với chữ ký, chữ viết mẫu so sánh ghi của bà Phạm ThịNh trên các tài liệu ký hi ệut ừ M1 đến M4 là do cùng một người ký, vi ết ra”. Như v ậy, bàNh là người ký và viết tên “Phạm Thị Nh” tại “Giấy nhận nợ vay 2018”.
Bà Nh, Luật sư Tiết cho rằng do bàNh bị bệnh tim phải đặt 3 stent, nên sức khỏe không bình thường, trí tuệ không minh mẫn và do tin tưởng Tòa án nên bà Nh đã ký và viết tên “Phạm Thị Nh” trong “Biên bản lấy lời khai” do Tòa án cấp sơ thẩm lập ngày 20-2-2019 (bút lục 25), “Đơn giải trình” đề ngày 1-4-2019 (bút lục số 69), “Biên bản về việc kiểm tra vi ệc giaon ộp, tiếp cận, công khai chứng cứ” và “ Biên bản hòa gi ải” do Tòa án cấp sơ thẩm lập ngày 28 -2-2019 (bút lục từ số 32 đến 35). Xét, lời trình bày nàyc ủa bàNh và Luật sư Ti ết là không có cơ sở; bởi, bàNh là người có năng lực hành vi dân sự và bàNh không chứng minh được tại thời điểm bà ký và viết tên trong các văn bản trên, thì bà là người không nhận thức và làm chủ được hành vi của mình.

## Page 15

15 BàNh và Luật sư Ti ết còn trình bày r ằng, ngày 20 -2-2019, bàNh đang điều trị tại bệnh viên, nên không thể viết và ký tên vào “Bản tự khai” đề ngày 20-2-2019 ( bút lục 24 ), ký tên vào “Biên bản lấy lời khai ” do Tòa án cấp sơ thẩm lập ngày 20-2-2019 (bút lục 25). Tuy trình bày như vậy, nhưng phía bị đơn chỉ cung cấp cho Tòa án bản photocopy của “giấy hẹn khám lại” đề ngày 22-2- 2019 cón ội dung đọc được là vào ngày 19 -2-2019, bàNh vào khám bệnh tại Bệnh viện Trung ương Hu ế, đến ngày 22 -2-2019, bàNh ra viện. Do “giấy hẹn khám lại” đề ngày 22-2-2019 mà phía bị đơn giao nộp chỉ là bản photocopy, nên theo khoản 1 Điều 95 của Bộ luật tố tụng dân sự, thì Hội đồng xét xử phúc thẩm không xác định tài liệu này là chứng cứ. Mặt khác, ngoài “Bản tự khai” (bút lục
24) và “Biên bản lấy lời khai” (bút lục 25) thì tại các chứng cứ khác là“Đơn giải trình” đề ngày 1-4-2019 (bút lục số 69), “Biên bản về việc kiểm tra vi ệc giao nộp, tiếp cận, công khaich ứng cứ” và “ Biên bản hòa gi ải” do Tòa án cấp sơ thẩm lập ngày 28-2-2019 (bút lục từ số 32 đến 35), bàNh vẫn thừa nhận bà vay ông T, bàT 1.970.000.000 đồng. Vì vậy, lời trình bày trên của bà Nh, Luật sư Tiết là không có cơ sở.
Về tài liệu do Luật sư Ti ết giao nộp tại phiên tòa phúc thẩm và trình bày rằng, bị đơn đã trả cho ông T 350.000.000 đồng, nhưng nguyên đơn vẫn khởi kiện để đòi 350.000.000 đồng là không đúng ; Hội đồng xét x ử phúc thẩm thấy rằng: Các chữ số, chữ viết tại tài liệu này không rõ nghĩa v à không cóch ữ nào có nghĩa liên quan đến lời tình bàyc ủa Luật sư Ti ết, phía nguyên đơn lại trình bày mình không biết và không hiểu nội dung các chữ số, chữ viết đó, nên không có căn cứ để chấp nhận lời khai của Luật sư Tiết.
Các nhận định trên cho thấy, kháng cáo của bàNh không có căn cứ.
[2.2] Đối với kháng cáo của ông Trần Đức L:
Tại “Đơn khởi kiện” đề ngày 21-1-2019 (bút lục 02), nguyên đơn khởi kiện đối với bàNh và ông L.
Tại khoản 3 Điều 68 của Bộ luật tố tụng dân sự quy định, bị đơn là người bị nguyên đơn khởi kiện.
Như vậy, bị đơn của vụ án là bàNh và ông L.
Các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ vụ án thể hiện:
Ông L và bàNh là vợ chồng.
Tuy chỉ có một mình bàNh trực tiếp vay ti ền của nguyên đơn, nhưng bà Nh vay tiền là đ ể “đáp ứng nhu cầu thiết yếu” của gia đình bà; ông L biết việc vay tiền và chấp nhận việc làm ăn của bà Nh, ông L cũng đã đi đòi nợ, thương lượng và giải quyết nợ thay bà Nh; ông L đã cùng bàNh sang nhà của nguyên đơn để thương lượng về việc trả nợ bằng cách gán tài sản chung là căn nhà của mình để trừ nợ cho nguyên đơn (thể hiện tại “Bản dịch nội dung ghi âm mẫu cần giám định kèm theo Kết luận giám định số 249/C09 -P6 ngày 30 -10-2019 của Viện khoan học hình sự - Bộ Công an”, bút lục từ số 254 đến 275).
Điều 27 của Luật hôn nhân và gia đình quy định, vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện quy định tại khoản 1 Điều 30 của Luật này; vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới về các nghĩa vụ quy định tại Điều 37 của Luật này.

## Page 16

16 Khoản 1 Điều 30 của Luật hôn nhân và gia đình quy định, vợ, chồng có quyền, nghĩa v ụ thực hi ện giao dịch nhằm đáp ứng nhuc ầu thi ết yếuc ủa gia đình.
Khoản 2 Điều 37 của Luật hôn nhân và gia đình quy định, vợ, chồng có nghĩa vụ chung về tài sản do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình.
Khoản 20 Điều 3 của Luật hôn nhân và gia đình quy định, nhu cầu thiết yếu là nhu cầu sinh hoạt thông thường về ăn, mặc, ở, học tập, khám bệnh, chữa bệnh và nhu cầu sinh hoạt thông thường khác không thể thiếu cho cuộc sống của mỗi người, mỗi gia đình.
Đối chiếu các tình ti ết, sự kiện với quy định tại các đi ều luật đã vi ện dẫn trên, thấy rằng, nguyên đơn khởi kiện đối với bị đơn là bà Nh, ông L và Tòa án cấp sơ thẩm xử buộc bà Nh, ông L phải liên đới trả 1.970.000.000 đồng nợ gốc và 523.200.686 đồng nợ lãi cho nguyên đơn, là đúng pháp lu ật. Do đó, tại đơn kháng cáo, ông L trình bày “Tòa án cấp sơ thẩm xác định ông là bị đơn và tuyên buộc ông phải liên đới trả cho ông T, bàT số tiền gốc là 1.970.000.000 đồng và 523.200.686 đồng tiền lãi là oan ức và trái pháp luật”, là không có cơ sở.
Các nhận định trên cho thấy, kháng cáo của ông L không có căn cứ.
[2.3] Pháp lu ật về tố tụng dân s ự không quy định việc Tòa án định giá tài sản đối với tài sản do Tòa án áp dụng biện pháp cấp tạm thời, mà chỉ quy định Tòa án định giá đối với tài sản đang tranh chấp Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại các thửa đất theo Gi ấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BĐ 155970 do Ủy ban nhân dân huyện CP cấp ngày 2-6-2011 và theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số Đ 562854 do Ủy ban nhân dân huyện CP cấp ngày 23-3-2004 không phải là tài sản tranh chấp trong vụ án này, mà là tài sản do Tòa án sơ thẩm phong tỏa tại Quyết định áp dung biện pháp khẩn cấp tạm thời số 03/2019/QĐ-BPKCTT ngày 25-3-2019 và Quyết định áp dung biện pháp khẩn cấp tạm thời số 04/2019/QĐ-BPKCTT ngày 3-5-2019. Do đó, Tòa án cấp phúc thẩm không định giá đối với các thửa đất và tài sản trên đất mà bà Nh, ông Lyêu cầu tại đơn kháng cáo bổ sung.
[2.4] Đoạn 1, khoản 1 Điều 91 của Bộ luật tố tụng dân sự quy định, đương sự có yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình phải thu thập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu đó là có căn cứ và hợp pháp.
Như vậy, việc giaon ộp chứng cứ là nghĩa v ụ của nguyên đơn và Tòa án giải quyết vụ án dân sự theo những chứng cứ đã thu thập được có trong hồ sơ vụ án. Nguyên đơn khởi kiện và đã giao nộp cho Tòa án chứng cứ là “Giấy nhận nợ vay 2018” để chứng minh cho yêuc ầu khởi kiện của mình là có căn c ứ và hợp pháp. Trường hợp này bị đơn phản đối yêuc ầuc ủa nguyên đơn thì phải thu thập, cung c ấp, giaon ộp cho Tòa án tài li ệu, chứng cứ để chứng minh cho s ự phản đối đó. Trong vụ án này, bị đơn phản đối yêuc ầu khởi kiện của nguyên đơn, nhưng không thu th ập, cung cấp, giao nộp cho Tòa án chứng cứ để chứng minh cho s ự phản đốic ủa mình. Mặt khác, bàNh cũng đã thừanh ận bà vay nguyên đơn 1.970.000.000 đồng như nguyên đơn khởi kiện, bàNh không xuất trình được chứng cứ chứng minh là đã trả 1.970.000.000 đồng cho nguyên đơn.

## Page 17

17 Theo quy định tại khoản 2 Đi ều 192 của Bộ luật tố tụng dân s ự thì đây là tình tiết, sự kiện không phải chứng minh, nên vi ệc bị đơn và Lu ật sư Ti ết yêuc ầu Tòa án bu ộc nguyên đơn giaon ộp cuốn sổ giao dịch, là không phù hợp và yêu cầu kháng cáo bổ sung về vấn đề này của bà Nh, ông L là không có cơ sở.
[3] Do bà Nh, ông L kháng cáo toàn b ộ bản án sơ th ẩm, nên Hội đồng xét xử phúc thẩm xem xét toàn bộ bản án sơ thẩm, trong đó có cả khoản lãi mà Tòa án cấp sơ thẩm buộc bị đơn phải trả cho nguyên đơn.
Các tài liệu, chúng cứ có tại hồ sơ đều thể hiện nguyên đơn yêu cầu Tòa án buộc bị đơn phải trả lãi của 1.970.000.000 đồng theo quy định của pháp luật tính từ thời điểm bị đơn vay đến ngày xét x ử sơ thẩm. Theo quy định tại khoản 5 Điều 466 của Bộ luật dân sự thì bị đơn phải trả cho nguyên đơn các khoản tiền lãi gồm lãi trên nợ gốc trong hạn, lãi trên nợ lãi và lãi trên nợ gốc quá hạn.
Lẽ ra, tiền lãi mà bị đơn phải trả cho nguyên đơn được tính như sau:
Do các bên có thỏa thuận về việc bên vay phải trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi su ất và có tranh chấp về lãi suất, nên trường hợp này, Tòa án cấp sơ thẩm xác định các bên xác lập hợp đồng vay có lãi và lãi su ất trong hạn bằng 10%/năm là đúng. Tuy nhiên, các bên không thỏa thuận thời hạn mà bên vay trả nợ, nên phải xác định đây là hợp đồng vay không kỳ hạn và có lãi.
Tại điểm a và b khoản 2 Đi ều 5 Nghị quyết s ố 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11-1-2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn:
“2. Hợp đồng vay có lãi mà khi đến hạn bên vay không trả hoặc trả không đầy đủ thì lãi, lãi suất được xác định như sau:
a) Lãi trên nợ gốc trong hạn chưa trả theo lãi suất thỏa thuận nhưng không vượt quá mức lãi suất quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015 tương ứng với thời hạn vay chưa trả lãi trên nợ gốc tại thời điểm xác lập hợp đồng. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015 tại thời điểm trả nợ.
Tiền lãi trên nợ gốc trong hạn chưa trả = (nợ gốc chưa trả) x (lãi suất theo thỏa thuận hoặc 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015 tại thời điểm trả nợ) x (thời gian vay chưa trả lãi trên nợ gốc).
b) Trường hợp chậm trả lãi trên nợ gốc trong hạn thì còn phải trả lãi trên nợ lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015 tại thời điểm trả nợ tương ứng với thời gian chậm trả tiền lãi trên nợ gốc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Tiền lãi trên nợ lãi chưa trả = (nợ lãi chưa trả) x (lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015 tại thời điểm trả nợ) x (thời gian chậm trả tiền lãi trên nợ gốc).
c) Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả bằng 150% mức lãi suất vay do các bên thỏa thuận trong hợp đồng tương ứng với thời gian chậm trả, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Mức lãi suất trên nợ gốc quá hạn do các bên thỏa thuận không được vượt quá 150% mức lãi suất quy định tại khoản 1 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015.

## Page 18

18 Tiền lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả = (nợ gốc quá hạn chư a trả) x (lãi suất do các bên thỏa thuận hoặc 150% lãi suất vay do các bên thỏa thuận) x (thời gian chậm trả nợ gốc)”.
Như vậy, Tòa án phải xác định “ thời gian chậm trả nợ gốc ” theo hướng dẫn tại khoản 3 Đi ều 6 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11 -1-2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao:
“3. “Thời gian chậm trả” hướng dẫn tại các điều 3, 4 và 5 Nghị quyết này được xác định như sau:
a) Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn thì thời gian chậm trả nợ gốc bắt đầu kể từ ngày tiếp theo liền kề của ngày hết “thời gian hợp lý” đến thời điểm xét xử sơ thẩm. “Thời gian hợp lý” quy định tại Điều 474 của Bộ luật dân sự năm 1995, Điều 477 của Bộ luật dân sự năm 2005, Điều 469 của Bộ luật dân sự năm 2015 do Tòa án căn cứ vào từng trường hợp cụ thể để xem xé t, quyết định nhưng không quá 3 tháng kể từ ngày thông báo;
b) Đối với hợp đồng vay có kỳ hạn thì thời gian chậm trả nợ gốc bắt đầu kể từ ngày tiếp theo liền kề của ngày hết kỳ hạn vay đến thời điểm xét xử sơ thẩm, trừ trường hợp có thỏa thuận khác;
c) Thời gian chậm trả tiền lãi trên nợ gốc chưa trả bắt đầu kể từ ngày tiếp theo liền kề của ngày phải trả lãi trên nợ gốc đến thời điểm xét xử sơ thẩm, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác”.
Như đã nhận định trên, các bên không thỏa thuận thời hạn mà bên vay trả nợ. Ngày 12-1-2019, nguyên đơn ghi âm cuộc nói chuyện về việc đòi nợ đối với bị đơn. Vì vậy, xác định ngày nguyên đơn “thông báo trước cho bên vay một thời gian hợp lý” là ngày 12-1-2019 và “thời gian hợp lý” là 3 tháng kể từ ngày 12-1-2019, nên ngày hết“thời gian hợp lý” là ngày 12-4-2019.
Thời gian chậm trả tiền lãi trên nợ gốc trong hạnđược xác định từ ngày tiếp theo liền kề của ngày vay của từng khoản vay đến hết ngày 12 -4-2019; lãi suất phải trả là 10%/năm.
Kể từ sau ngày 12 -4-2019 đến ngày xét xử sơ thẩm, bị đơn phải trả cho nguyên đơn tiền lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả đối với tất cả các khoản vay; lãi suất là 15%/năm (tức là bằng 150% lãi suất trong hạn).
Cụ thể:
[3.1] Lãi của 350.000.000 đồng:
- Lãi trên nợ gốc trong hạn chưa trả ( từ ngày 25 -1-2017 đến ngày 12 -4- 2019 là 806 ngày ); tiền lãi là: 350.000.000 đồng x 10%/365 ngày x 806 ngày = 77.287.671 đồng (1).
- Lãi trên nợ lãi chưa trả ( từ ngày 25 -1-2017 đến ngày 12 -4-2019 là 806 ngày); tiền lãi là: 77.286.937 đồng x 10%/365 ngày x 806 ngày = 17.066.811 đồng (2).
- Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả (từ ngày 12-4-2019 đến ngày 31-12-2019 là 262 ngày ); tiền lãi là: 350.000.000 đồng x 15%/365 ngày x 262 ngày = 37.684.931 đồng (3).
Số lãi phải trả là: (1) + (2) + (3) =132.039.413 đồng (I).
[3.2] Lãi của 200.000.000 đồng:

## Page 19

- Lãi trên nợ gốc trong hạn chưa trả ( từ ngày 14 -8-2017 đến ngày 12 -4- 2019 là 606 ngày ); tiền lãi là: 200.000.000 đồng x 10%/365 ngày x 606 ngày =33.205.479 đồng (1).
- Lãi trên nợ lãi chưa trả ( từ ngày 14 -8-2017 đến ngày 12 -4-2019 là 606 ngày); tiền lãi là: 33.205.479 đồng x 10%/365 ngày x 606 ngày = 5.513.019đồng (2).
- Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả (từ ngày 12-4-2019 đến ngày 31-12-2019 là 258 ngày ); tiền lãi là: 200.000.000 đồng x 15%/365 ngày x 262 ngày = 21.534.246 đồng (3).
Số lãi phải trả là: (1) + (2) + (3) = 60.252.744 đồng (II).
[3.3] Lãi của 120.000.000 đồng:
- Lãi trên nợ gốc trong hạn chưa trả ( từ ngày 19 -8-2017 đến ngày 12 -4- 2019 là 601 ngày ); tiền lãi là: 120.000.000 đồng x 10%/365 ngày x 601 ngày =19.758.904 đồng (1).
- Lãi trên nợ lãi chưa trả ( từ ngày 19 -8-2017 đến ngày 12 -4-2019 là 601 ngày); tiền lãi là: 19.758.904 đồng x 10%/365 ngày x 601 ngày = 3.253.452 đồng (2).
- Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả (từ ngày 12-4-2019 đến ngày 31-12-2019 là 262 ngày ); tiền lãi là: 120.000.000 đồng x 15%/365 ngày x 262 ngày = 12.920.547 đồng (3).
Số lãi phải trả là: (1) + (2) + (3) = 35.932.547 đồng (III).
[3.4] Lãi của 500.000.000 đồng:
- Lãi trên nợ gốc trong hạn chưa trả ( từ ngày 15 -11-2018 đến ngày 12 -4- 2019 là 513 ngày ); tiền lã i là: 500.000.000 đồng x 10%/365 ngày x 513 ngày =70.273.972 đồng (1).
- Lãi trên nợ lãi chưa trả ( từ ngày 15 -11-2018 đến ngày 12 -4-2019 là 513 ngày); tiền lãi là: 70.273.972 đồng x 10%/365 ngày x 513 ngày = 9.876.862 đồng (2).
- Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả (từ ngày 12-4-2019 đến ngày 31-12-2019 là 262 ngày ); tiền lãi là: 500.000.000 đồng x 15%/365 ngày x 262 ngày = 53.835.616 đồng (3).
Số lãi phải trả là: (1) + (2) + (3) = 133.986.451 đồng (IV).
[3.5] Lãi của 300.000.000 đồng:
- Lãi trên nợ gốc trong hạn chưa trả ( từ ngày 23 -3-2018 đến ngày 12 -4- 2019 là 385 ngày ); tiền lãi là: 300.000.000 đồng x 10%/365 ngày x 385 ngày =31.643.835 đồng (1).
- Lãi trên nợ lãi chưa trả ( từ ngày 23 -3-2018 đến ngày 12 -4-2019 là 385 ngày); tiền lãi là: 31.643.835 đồng x 10%/365 ngày x 385 ngày = 3.337.774 đồng (2).
- Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả (từ ngày 12-4-2019 đến ngày 31-12-2019 là 262 ngày ); tiền lãi là: 300.000.000 đồng x 15%/365 ngày x 262 ngày = 32.301.369 đồng (3).
Số lãi phải trả là: (1) + (2) + (3) = 67.282.979 đồng (V).
[3.6] Lãi của 500.000.000 đồng:

## Page 20

- Lãi trên nợ gốc trong hạn chưa trả ( từ ngày 19 -4-2018 đến ngày 12 -4- 2019 là 357 ngày ); tiền lãi là: 500.000.000 đồng x 10%/365 ngày x 357 ngày =49.091.095 đồng (1).
- Lãi trên nợ lãi chưa trả ( từ ngày 19 -4-2018 đến ngà y 12-4-2019 là 357 ngày); tiền lãi là: 49.091.095 đồng x 10%/365 ngày x 357 ngày = 4.810.058 đồng (2).
- Lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả (từ ngày 12-4-2019 đến ngày 31-12-2019 là 262 ngày ); tiền lãi là: 500.000.000 đồng x 15%/365 ngày x 262 ngày = 53.835.616 đồng (3).
Số lãi phải trả là: (1) + (2) + (3) = 107.686.770 đồng (VI).
[3.7] Tổng số lãi mà bị đơn phải trả cho nguyên đơn là: (I) + (II) + (III) + (IV) + (V) + (VI) = 537.181.261 đồng.
Tòa án cấp sơ thẩm buộc bị đơn phải trả cho nguyên đơn 523.200.686 đồng tiền lãi là không đúng và cũng đã có lợi cho bị đơn 13.980.575 đồng. Tuy nhiên, nguyên đơn không kháng cáo, nênH ội đồng xét xử phúc thẩm không có căn c ứ để giải quyết, mà giữ nguyên phần quyết định này của bản án sơ thẩm.
[4] Các tình ti ết vành ận định trên cho th ấy, Tòa án cấp sơ thẩm xét x ử buộc ông L, bàNh phải liên đới trả cho ông T, bàT 1.970.000.000 đồng nợ gốc và 523.200.686 đồng nợ lãi là phù hợp quy định của pháp luật, nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của các bị đơn và giữ nguyên bản án sơ thẩm.
[5] Tại giai đoạn phúc thẩm, ông L, bàNh yêu cầu Tòa án trưng cầu giám định. Do kết quả giám định chứng minh yêuc ầu của ông L, bàNh là không có căn cứ, nên họ phải chịu chi phí giám định là 4.220.000 đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 161 của Bộ luật tố tụng dân sự; ông L, bàNh đã nộp đủ khoản tiền này.
[6] Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai ra Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 160/2020/QĐ-BPKCTT ngày 1 -10-2020 và đã gửi cho các đương sự, nhưng các đương sự không khiếu nại. Do đó, tại phiên tòa phúc thẩm ông L và Luật sư Tiết yêu cầu Tòa án hủy bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời này là không phù hợp. Nay, Hội đồng xét xử phúc thẩm duy trì bi ện pháp khẩn cấp tạm thời nêu trên cho đến khi có quy ết định khác của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai theo quy định tại Điều 138 của Bộ luật tố tụng dân sự.
Đối với yêu cầu của bà Nh, ông L và Luật sư Tiết về đề nghị Tòa án hủy bỏ biện pháp khẩn cấp tạm thời đã được Tòa án nhân dân huyện CP áp dụng tại Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 03/2019/QĐ-BPKCTT ngày 25-3-2019 và Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 04/2019/QĐ- BPKCTT ngày 3-5-2019, Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng:
Các đương sự không khiếu nại đối với Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời s ố 03/2019/QĐ-BPKCTT ngày 25 -3-2019 của Tòa án nhân dân huyện CP trong thời hạn quy định tại Điều 140 của Bộ luật tố tụng dân sự; khiếu nại đối với Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 04/2019/QĐ- BPKCTT ngày 3-5-2019 của Tòa án nhân dân huyện CP đã được Chánh án Tòa án nhân dân huyện CP giải quyết.

## Page 21

21 Do đó, theo quy định tại Điều 140 và khoản 1 Điều 141 của Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét x ử phúc thẩm không có thẩm quyền hủy bỏ 2 biện pháp khẩn cấp tạm thời này.
[7] Do Hội đồng xét x ử phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm bị kháng cáo, nên ông L, bàNh phải chịu án phí phúc thẩm.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự;
1. Không chấp nhận kháng cáoc ủa bị đơn là ông Trần Đức L và bà Phạm Thị Nh; giữ nguyên Bản án dân s ự sơ thẩm 19/2019/DS-ST ngày 31 tháng 12 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện CP, tỉnh Gia Lai.
Áp dụng Điều 463, Điều 466, khoản 2 Đi ều 468, Đi ều 469 của Bộ luật dân sự 2015; Điều 25, Điều 27, Điều 30, Điều 37 của Luật hôn nhân và gia đình năm 2014; kho ản 2 Đi ều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30 -12-2016 của U ỷ ban thư ờng v ụ Quốch ội quy định v ề mức thu, mi ễn, giảm, thu, n ộp, quản lý và s ử dụng án phí, l ệ phí Tòa án; Nghị quyết s ố 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11-1-2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao;
Tuyên xử:
- Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Phan Xuân T và bà Nguyễn Thị T.
- Buộc bà Phạm ThịNh và ông Trần Đức L phải liên đới trả cho ông Phan Xuân T và bà Nguyễn Thi Thu 1.970.000.000 đồng nợ gốc và 523.200.686 đồng tiền lãi (tổng cộng là 2.493.200.686 đồng).
- Buộc ông Trần Đức L và bà Phạm ThịNh phải liên đới trả cho ông Phan Xuân T và bà Nguyễn ThịT 28.500.000 đồng tiền chi phí giám định.
Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản tiền nêu trên, bà Phạm ThịNh và ông Trần Đức L còn phải chịu khoản tiền lãic ủa số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi su ất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015 tương ứng với thời gian chậm trả tại thời điểm thanh toán.
- Duy trì biện pháp khẩn cấp tạm thời đã được Tòa án nhân dân huyện CP, tỉnh Gia Lai áp dụng tại Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 03/2019/QĐ-BPKCTT ngày 25 -3-2019 và Quy ết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 04/2019/QĐ-BPKCTT ngày 3-5-2019.
2. Về chi phí giám định tại giai đoạn phúc thẩm:
Bà Phạm ThịNh và ông Trần Đức L phảich ịu 4.220.000 đồng chi phí giám định tại giai đo ạn phúc thẩm ( bà Phạm ThịNh và ông Trần Đức L đã nộp đủ số tiền này ).
3. Về biện pháp khẩn cấp tạm thời:
Duy trì biện pháp khẩn cấp tạm thời đã được Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai áp dụng tại Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 160/2020/QĐ- BPKCTT ngày 1-10-2020 cho đến khi có quy ết định khác của Tòa án nhân dân tỉnh Gia Lai theo quy định tại Điều 138 của Bộ luật tố tụng dân sự.
4. Về án phí dân sự phúc thẩm:

## Page 22

22 Căn cứ khoản 1 Đi ều 148 của Bộ luật tố tụng dân s ự; Điều 29 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12- 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và s ử dụng án phí và l ệ phí Tòa án;
Bà Phạm ThịNh và ông Trần Đức L phả ich ị u án phí dân s ự phúc thẩm l à 300.000 đồ ng, nhưng đ ư ợc trừ và o s ố ti ề n t ạ mứng án phí dân s ự phúc thẩm đ ã n ộ p l à 300.000 đồng theo Biên lai s ố 0006692 ngà y 15 -1-2020 c ủ a Chic ụ c thi h ành án dân s ự huyện CP , t ỉnh Gia Lai; bà Phạm ThịNh và ông Trần Đức L đ ã n ộ p đủ án phí dân s ự phúc thẩ m.
5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận: TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM
- VKSND tỉnh Gia Lai; THẨM PHÁN- CHỦ TỌA PHIÊN TÒA
- TAND huyện CP;
- Chi cục THA dân sự huyện CP;
- Các đương sự;
- Lưu hồ sơ vụ án, Tòa dân sự, VT (12).
 Phan Tiến Dũng

## Page 23

## Page 24

## Page 25

Nơi nhận:TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM
- VKSND tỉnh Gia Lai; THẨM PHÁN- CHỦ TỌA PHIÊN TÒA
- TAND huyện CP;
- Chi cục THA dân sự huyện CP;
- Các đương sự;
- Lưu hồ sơ vụ án, Tòa dân sự, VT (12).


Phan Tiến Dũng