Bản án số: 18/2021/DS-PT
Kiện đòi tài sản là quyền sử dụng đất
Số: 18
Ngày: 11/07/2021
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Hải Dương
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp đất đai
Thông tin vụ việc: Bà Lê Thị L kiện đòi cụ Lê Thị N và ông Lê Văn N1 để đòi lại quyền sử dụng đất là di sản do bố mẹ bà để lại

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH HẢI DƢƠNG

Bản án số: 18/2021/DS-PT Ngày 11/5/2021 “V/v kiện đòi tài sản"CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

NHÂN DANH NƢỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH HẢI DƢƠNG

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán- Chủ tọa phiên tòa: Bà Đoàn Thị Hƣơng Nhu.
Các thẩm phán: Ông Trần Hữu Hiệu và bà Nguyễn Thị Hoài Thanh.
- Thư ký phiên tòa: Bà Vũ Thị Thanh Tâm - Thƣ ký Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dƣơng.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hải Dương tham gia phiên tòa: Bà Bùi Thị Hậu - Kiểm sát viên.
Ngày 11 tháng 5 năm 2021, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dƣơng xét xử phúc thẩm C khai vụ án thụ lý số 04/2021/TLPT-DS ngày 06 tháng 01 năm 2021 về việc kiện đòi tài sản;
Do bản án dân s ự sơ thẩm số 10/2020/DS-ST ngày 23/9/2020 của Tòa án nhân dân huyện T, tỉnh Hải Dƣơng bị kháng cáo;
Theo Quyết định đƣa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 08/2021/QĐPT-DS ngày 01 tháng 4 năm 2021, Thông báo về việc thay đổi thời gian mở phiên tòa số 03/TB-TA ngày 23/4/2021 giữa các đƣơng sự:
1. Nguyên đơn: Bà Lê Thị L, sinh năm 1961; địa chỉ: Thôn K, xã V, huyện T, tỉnh Hải Dƣơng.
- Người đại diện theo ủy quyền của bà L: Ông Nguyễn Ngọc B, sinh năm 1953; địa chỉ: Thôn T1, xã A, huyện A1, thành phố Hải Phòng;
2. Bị đơn: Cụ Lê Thị N, sinh năm 1935 và ông Lê Văn N1, sinh năm 1965;
đều có địa chỉ: Thôn N, xã T1, huyện T, tỉnh Hải Dƣơng.
- Người đại diện theo ủy quyền của cụ N: Ông Lê Văn N1, sinh năm 1965;
địa chỉ: Thôn N, xã T1, huyện T, tỉnh Hải Dƣơng.
3. Người có quyền lợi- nghĩa vụ liên quan:
- Bà Lê Thị T, sinh năm 1948; địa chỉ: Tổ 16, thị trấn V, huyện V, tỉnh Hà Giang.
- Ông Lê Văn N3, sinh năm 1954; địa chỉ: Thôn 10, xã Q, huyện T1, tỉnh Đắk Nông.

## Page 2

- Ông Lê Văn N4, sinh năm 1954 ; địa chỉ: Thôn S, xãC , huyện Ea, tỉnh Đắk Lắk.
- Anh Nguyễn Xuân K, sinh năm 1978; địa chỉ: Khu 18, phƣờng N2, thành phố Hải Dƣơng, tỉnh Hải Dƣơng.
- Chị Nguyễn Thị N5, sinh năm 1977; địa chỉ: Khu 4, phƣ ờng Nhị Châu, thành phố Hải Dƣơng, tỉnh Hải Dƣơng.
Người đại diện theo ủy quyền của bà T, ông N4, ông N3, chị N5, anh K: Bà Lê Thị L, sinh năm 1961; địa chỉ: Thôn K, xã V, huyện T, tỉnh Hải Dƣơng.
- Anh Lê Văn C, sinh năm 1992.
- Chị Lê Thanh H, sinh năm 1997.
- Bà Phùng Thị Nn, sinh năm 1964.
Đều có địa chỉ: Thôn N, xã T1, huyện T, tỉnh Hải Dƣơng.
Người đại diện theo ủy quyền của anh C, chị H, bà Nn: Ông Lê Văn N1, sinh năm 1965; địa chỉ: Thôn N, xã T1, huyện T, tỉnh Hải Dƣơng.
4. Người kháng cáo: Nguyên đơn bà Lê Thị L, ngƣời có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Lê Văn N4, anh Nguyễn Xuân K;
Tại phiên tòa có mặt bà L, ông N1, ông B, anh C.
NỘI DUNG VỤ ÁN Theo đơn khởi kiện, biên bản ghi L khai cùng các tài liệu khác có trong hồ sơ, nguyên đơn bà Lê Thị L (đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của ông Lê Văn N3, bà Lê Thị T, chị Nguyễn Thị N5) cùng người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn (ông Nguyễn Ngọc B) trình bày:
Bố mẹ của bà L là cụ Lê Văn Nhợt (chết ngày 06/4/1988), c ụ Phùng Thị Tầm (chết ngày 12/4/1978), hai cụ sinh đƣợc năm ngƣời con gồm bà L, bà T, ông N4, ông N3 và bà Tàm; ngoài những ngƣời con nói trên haic ụ không còn ngƣời con nào khác; bà Tàm chết năm 1988 có hai con là anh K và chị N5. Cụ Nhợt, cụ Tầm lúc còn sống đã xác lập đƣợc khối tài sản chung, trong đó có khoảng 705m2 đất tại thửa số 38 thôn N, xã T1, huyện T, tỉnh Hải Dƣơng, trên đất có một ngôi nhà gỗ và cây cối hoa màu. Sau khi các cụ chết, ông Lê Văn N4 (con trai trƣởng)
là ngƣời quản lý, sử dụng tài sản trên. Tháng 8/1988 ông N4 đã chuyển nhƣợng toàn bộ diện tích 705m2 đất cùng nhà cửa, cây cối hoa màu trên đất cho vợ chồng cụ Phùng Văn Thụ (chết ngày 29/8/2004 ) và cụ Lê ThịN với giá 25 thúng thóc tẻ, mỗi thúng kho ảng 20kg. Nay bà L và những ngƣời có quy ền lợi - nghĩa vụ liên quan v ề phía nguyên đơn (các đồng thừa kế của cụ Nhợt, cụ Tầm) yêu cầu đòi lại 705m2 đất mà ông N4 đã chuyển nhƣợng cho cụ Thụ, cụ N. Diện tích đất trên hiện tại do vợ chồng ông N1, bà Nn (là con của cụ Thụ, cụ N) đang quản lý, sử dụng (tổng diện tích s ử dụng là 785m 2) nên ông N1, bà Nn phải trả lại bà và

## Page 3

các đồng thừa kế của cụ Nhợt, cụ Tầm, bà chỉ yêu cầu trả đất, không yêu cầu trả các tài sản trên đất (nhà, câyc ối). Bà L không yêuc ầu giải quyết hậu quả của việc chuyển quyền sử dụng đất, tài sản trên đất. Ngoài ra bà L đề nghị tạm giao cho bà và các đồng thừa kế đƣợc sử dụng 80m 2 đất C do ông N1 quản lýn ằm trong tổng số 785m2 đất trên.
Tại bản tự khai, biên bản ghi L khai cùng các tài liệu khác có trong hồ sơ, bị đơn cụ Lê Thị N, ông Lê Văn N1 (đồng thời là ngư ời đại diện theo ủy quyền của bà Phùng Thị Nn, anh Lê Văn C, chị Lê Thanh H) trình bày: Tháng 8/1988 bố mẹ vợ ông N1 là cụ Thụ và cụN có nhận chuyển nhƣợng khoảng 705m2 đất có địa chỉ tại xóm Hồng Bắc, thôn N, xã T1 của ông N4 với giá là 25 thúng thóc tẻ và sử dụng đất cho đến năm 1992 thì xây dựng nhà kiên cố và các C trình khác (hiện tại gia đình ông vẫn s ử dụng). Năm 1994 c ụ Thụ, c ụ N tiếp tục chuyển quyền sử dụng toàn bộ tài sản trên cho vợ chồng ông N1. Nay bà L khởi kiện đòi lại quyền sử dụng đất nói trên quan đi ểm của cụ N, ông N1 và những ngƣời có quyền lợi nghĩa vụ liên quan về phía bị đơn đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, bởi lẽ trƣớc khi cụ Nhợt còn sống đã chia cho ông N4 phần đất này; từ khi nhận chuyển nhƣợng quyền sử dụng đất cho đến nay bên bị đơn đã xây nhà ở, C trình kiến trúc, trồng cây lâu năm không vi phạm quy định về quy hoạch kế hoạch sử dụng đất; quá trình sử dụng đất bà L và những ngƣời có quyền lợi nghĩa v ụ liên quan v ề phía nguyên đơn đều biết và không ai phản đối việc chuyển nhƣợng đất cũng không phản đối khi bên nhận chuyển nhƣợng quyền sử dụng đất xây nhà ở, C trình kiến trúc, trồng cây lâu năm trên đ ất; phía bị đơn đã sử dụng đất ổn định, liên tục, C khai và ngay tình đến nay trên 30 năm, đã thực hiện các nghĩa vụ về tài chính với nhà nƣớc và đăng ký kê khai có tên trong sổ đăng ký ruộng đất tại xã T1. Do không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nên ông N1 đề nghị Tòa án C nhận vợ chồng ông có quyền quản lý, sử dụng 705m2 đất và tạm giao 80m2 đất C cho vợ chồng ông quản lý, sử dụng nằm trong thửa đất số 38 tờ bản đồ số 24 xã T1. Về hậu quả của việc chuyển nhƣợng quyền sử dụng đất, tài sản trên đất ông N1, cụN không yêu cầu Tòa án giải quyết.
Người có quy ền lợi nghĩa v ụ liên quan ông Lê Văn N4 trình bày: Bố mẹ ông làc ụ Nhợt vàc ụ Tầm có khối tài sản để lại trong đó có kho ảng 705m2 đất nằm tại thửa đất số 38, tờ bản đồ số 24, trên đất có 01 ngôi nhà gỗ và một số cây lâu năm, địa chỉ tại xóm Hồng Bắc, thôn N, xã T1, huyện T, tỉnh Hải Dƣơng. Sau khi bố mẹ ông chết, ông là ngƣ ời quản lý, s ử dụng khối tài sản này. Năm 1988 ông đã chuyển quyền sử dụng đất, tài sản xây dựng và câyc ối hoa màu nói trên cho cụ Thụ, cụ N. Nay bà L khởi kiện yêu cầu cụ N, ông N1 phải trả lại đất, ông đồng ý. V ề hậu quả của việc chuyển quyền sử dụng đất và tài sản trên đất ông không yêuc ầu Tòa án gi ải quy ết, nếu b ị đơn có yêuc ầu thì ông đ ề nghị giải quyết theo pháp luật.

## Page 4

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan anh Nguyễn Văn K trình bày: Năm 1988 ông N4 đã chuyển quyền sử dụng đất, tài sản trên đất choc ụ Thụ, cụ N, hiện tại ông N1, bà Nn là ngƣ ời quản lý, s ử dụng ở xóm Hồng Bắc, thôn N, xã T1, huyện T, tỉnh Hải Dƣơng. Quá trình sử dụng đất của phía b ị đơn kể từ năm 1988 thì bà L, bà T, ông N4, ông N3 và bà Tàm đều biết và không ai phản đối việc chuyển quyền sử dụng đất, tài sản trên đất và cũng không ai phản đối khi bên nhận chuyển quyền sử dụng đất xây nhà ở, C trình kiến trúc, trồng cây lâu năm. Về hậu qu ả của vi ệc chuy ển quy ền s ử dụng đất và tài sản trên đất anh không yêu cầu Tòa án giải quyết, nếu phía bị đơn có yêu cầu thì anh đề nghị giải quyết theo pháp luật.
Người làm chứng là ông Tăng, ông Thăng, ông Duyên trình bày: Năm 1988 ông N4 có chuyển nhƣợng một phần diện tích đất và tài sản trên đất ở xóm Hồng Bắc, thôn N, xã T1 cho cụ Thụ, cụ N. Về diện tích đất chuyển nhƣợng cụ thể nhƣ thế nào các ông không biết. Từ năm 1988 cụ Thụ, N quản lý, sử dụng đến năm 1994 giao lại cho vợ chồng ông N1 quản lý, sử dụng đất ổn định, liên tục, C khai cho đến nay.
Người làm chứng là ông Toản, ông Thu, bà Nhạn, ông Phu, ông Oanh, ông Toạn, bà Nhoan trình bày: Năm 1988 bố mẹ các ông bà là cụ Thụ, cụN có nhận chuyển nhƣợng quyền sử dụng đất, tài sản trên đất tại xóm Hồng Bắc, thôn N, xã T1 từ ông N4. Khi chuy ển nhƣợng đất và tài sản trên đất giữa hai bên chỉ xác định tứ cận phần đất và không đo đạc diện tích đất. Đến năm 1994 hai cụ Thụ, N đã chuyển quyền cho vợ chồng ông N1 sử dụng. Các ông bà đều xác định không tranh chấp về quyền và nghĩa vụ đối với phần đất hiện tại vợ chồng ông N1 đang sử dụng vì bố mẹ các ông bà đã chuyển quyền sử dụng đất và tài sản trên đất cho vợ chồng ông N1. Các ông bà đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà L.
Người làm chứng là anh Mạnh trình bày: Năm 1988 hai cụ Thụ, N có nhận chuyển nhƣợng quyền sử dụng đất, tài sản trên đất ở xóm Hồng Bắc, thôn N, xã T1 từ ông N4. Việc sử dụng đất từ năm 1988 cho đến nay gần 40 năm phía nguyên đơn không tranh chấp và cũng không có ý kiến phản đối gì. Bị đơn đã đăng ký, kê khai đất và thực hiện các nghĩa vụ tài chính đối với nhà nƣớc. Anh Mạnh đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà L.
Kết quả xác minh tại địa phương thể hiện: Căn cứ hồ sơ địa chính 299 thì thửa đất ông N4 chuyển nhƣợng cho cụ N, cụ Thụ khoảng năm 1988, gồm thửa 66 và một phần của thửa đất 67, 72 thuộc tờ bản đồ số 8 mang tên cụ Nhợt, cụ Tầm.
Năm 1997, phần đất trên có tên ông N1; trong diện tích đất mà gia đình ông N1 đang quản lý, sử dụng là 785m2, có 705m2 có nguồn gốc của cụ Nhợt, cụ Tầm, 80m2 còn lại do hộ ông N1 lấn chiếm vào đất C; việc chuyển nhƣợng đất giữa ông N4 với cụ Thụ, cụ N, UBND xã T1 không nắm đƣợc và không lƣu văn bản giấy tờ gì.

## Page 5

Kết quả định giá thể hiện: Đất ở có giá 750.000 đồng/m2; đất trồng cây hàng năm có giá 80.000 đồng/m2; nhà ở và các C trình trên đất có tổng trị giá 361.697.000 đồng (không định giá một đoạn tƣờng bao giáp đƣờng bê tông, lối đi xuống ao, cây cối trên đất).
Tại bản án dân s ự sơ thẩm số 10/2020/DS-ST ngày 23/9/2020, Tòa án nhân dân huyện T đã căn c ứ: Điều 147, 227, 228, 271, 273 B ộ luật Tố tụng dân s ự;
khoản 1 Điều 255, 257 Bộ luật Dân sự năm 1995; khoản 1 Điều 247, 249 Bộ luật Dân s ự năm 2005, Đi ều 236, 239 B ộ luật Dân s ự năm 2015; Điều 3, 17, 22, khoản 2 Đi ều 49 Lu ật đất đai năm 1987; Đi ều 50 Lu ật đất đai năm 2003; Điều 100 Lu ật đất đai năm 2013 ; Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thƣờng vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử:
1. Không chấp nhận yêuc ầu khởi ki ện của nguyên đơn bà Lê Thị L và những ngƣời có quyền lợi nghĩa vụ liên quan về phía nguyên đơn yêuc ầu cụ Lê Thị N, ông Lê Văn N1, bà Lê Thị Nn phải trả lại 705m2 đất nằm tại thửa số 38, tờ bản đ ồ số 24 - địach ỉ tại xóm Hồng B ắc, thôn N, xã T1, huy ện T, tỉnh Hải Dƣơng.
2. C nhận ông Lê Văn N1, bà Phùng Thị Nn có quyền sử dụng 705m2 đất nằm trong thửa đất số 38 tờ bản đồ số 24 xóm Hồng Bắc, thôn N, xã T1, huyện T, tỉnh Hải Dƣơng và tiếp tục sở hữu các tài sản nằm trên đất.
Tạm giao cho ông N1, bà Nn đƣợc quản lý sử dụng 80m2 đất C do UBND xã T1, huyện T, tỉnh Hải Dƣơng quản lý. Ông N1, bà Nn có trách nhiệm làm thủ tụch ợp pháp hóa v ề đất theo quy định của pháp lu ật. Trƣ ờng hợp không hợp pháp hóa đƣợc thì phải tự tháo dỡ các C trình xây dựng trên đất C để trả lại khi cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền yêu cầu.
Đối với việc làm thủ tục để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản trên đất (nếu có) ông N1, bà Nn phải có trách nhiệm hoàn thành các nghĩa vụ về tài chính và tự mình làm thủ tục trƣớc cơ quan nhà nƣ ớc có thẩm quyền, theo quy định của pháp luật về đất đai.
Ngoài ra, bản án còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo của các đƣơng sự theo quy định của pháp luật.
Sau khi xét xử sơ thẩm, nguyên đơn bà Lê Thị L, ngƣời có quyền lợi - nghĩa vụ ông Lê Văn N4, anh Nguyễn Xuân K kháng cáo toàn bộ bản án;
Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm, các đƣơng sự (ông N4, ông N1, bà L) đều trình bày năm 1996, ông N4 còn bán cho ông N1 một tiểu ngõ đi ở phía Nam của thửa đất nhƣng không xác định đƣợc cụ thể diện tích là bao nhiêu với giá 250.000 đồng, cộng cả diện tích của tiểu ngõ này mới thành tổng diện tích đất mà ông N4 đã bán là 705m2.

## Page 6

Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn cùng ngƣời đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn đề xuất phƣơng án nếu bị đơn đồng ý trả ngay cho nguyên đơn và những ngƣời thừa kế của cụ N4, cụ Tầm 177m 2 đất (phần đất trống chƣa xây dựng C trình) thì nguyên đơn không yêu cầu bị đơn trả tiếp 528m2 đất nữa (phần đất này tính vào lỗi của ông N4 nhƣng nguyên đơn cùng những ngƣời thừa kế tự nguyện chịu cùng); nếu bị đơn không đồng ý trả 177m 2 đất thì ngu yên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và kháng cáo, đề nghị HĐXX buộc ông N1, bà Nn, cụ N phải trả lại toàn bộ 705m 2 đất. Bị đơn (ông N1) không đồng ý với phƣơng án hòa giải mà nguyên đơn đƣa ra và cũng không đồng ý trả lại 705m2 đất. Giả sử yêu cầu đòi đất của nguyên đơn có căn cứ, ông N1 yêu cầu nguyên đơn và những ngƣời thừa kế phải trả lại vợ chồng ông bà toàn bộ giá trị tài sản trên đất.
Đại diện VKS phát biểu quan điểm: Thẩm phán, HĐXX, Thƣ ký phiên tòa đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Về việc giải quyết vụ án:
Đề nghị HĐXX áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, không chấp nhận kháng cáo của bà L, ông N4, anh K, giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện T.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, đƣợc thẩm traC khai tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên, của đƣơng sự, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: Kháng cáo của nguyên đơn và những ngƣời có quyền lợi- nghĩa vụ liên quan là ông N4, anh K trong thời hạn luật định, bà L, ông N4 đƣợc miễn nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm, anh K đã nộp tạm ứng án phí phúc thẩm đầy đủ nên kháng cáo hợp lệ. Ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông N4, ông N3, bà T, anh K, chị N5 ủy quyền cho bà L tham gia tố tụng, cụ N, bà Nn, chị H, anh Củy quyền cho ông N1 tham gia tố tụng, bà L, ông N1 có mặt tại phiên tòa.
[2] Về nội dung kháng cáo: Bà L, ông N4, anh K kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, đề nghị Tòa án xác định 705m2 mà gia đình ông N1 đang sử dụng là di sản thừa kế của cụ Nhợt, cụ Tầm và buộc gia đình ông N1 phải trả lại các đồng thừa kế của cụ Nhợt, cụ Tầm toàn bộ diện tích đất trên. HĐXX thấy: Căn cứ vào sổ mục kê 299 của UBND xã T1, huyện T, biên bản xác minh tại địa phƣơng và L khai của các đƣơng sự cùng ngƣời làm chứng, có đủ cơ sở xác định nguồn gốc diện tích đất 705m2, tại số thửa 38, tờ bản đồ số 24 địa chỉ xóm Hồng Bắc, thôn N, xã T1, huyện T, tỉnh Hải Dƣơng mà nguyên đơn và bị đơn đang tranh chấp là của cụ Lê Văn Nhợt và cụ Phùng Thị Tầm; khi các cụ chết, các cụ còn có tài sản là 01 ngôi nhà g ỗ và một số cây lâu năm trên đất. Những ngƣời thừa kế của cụ Nhợt, cụ Tầm (bà L, ông N4, ông N3, bà T, anh K, chị N5) đều trình bày trƣ ớc khi chết, cụ N4, cụ Tầm không để lại di chúc và cũng không tặng cho tài sản của

## Page 7

mình cho ông N4; những ngƣời này cũng không có thỏa thuận phân chia di sản thừa kế, không đồng ý cho ông N4 chuyển nhƣợng quyền s ử dụng đất, tài sản trên đất của các c ụ; ông N4 chƣa đƣợc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng nhƣ không có tên trong h ồ sơ địa chính tại xã T1 đối với diện tích đất trên.
Bị đơn là ông N1, cụN cho rằng cụ Nhợt, cụ Tầm đã tặng cho ông Nhợt diện tích 705m2 đất cùng các tài sản trên đất nhƣng không có căn c ứ, tài li ệu nàoch ứng minh. Do đó, diện tích đất 705m2 trên và tài sản trên đất là di sản của cụ Nhợt, cụ Tầm, không thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông N4 nên ông N4 không có quyền định đoạt. Việc ông N4 tự ý chuyển nhƣợng quyền sử dụng đất cùng tài sản trên đất của cụ Nhợt, cụ Tầm cho cụ Thụ, cụN là vi phạm quy định tại các điều 1, 3, 5 Luật đất đai năm 1987; c ụ Thụ, cụN chiếm hữu, sử dụng tài sản từ giao dịch trái pháp lu ật nên không ngay tình. Do đó, hợp đồng chuyển nhƣợng quyền sử dụng đất giữa ông N4 và cụ Thụ, cụN vô hiệu.
[3] Sau khinh ận chuyển nhƣợng đất cùng tài sản trên đất của ông N4, cụ Thụ, cụN đã xây dựng nhà và một sốC trình trên đất; đến năm 1994, cụ Thụ, cụ N tiếp tục chuyển nhƣợng toàn b ộ tài sản của mình cho ông N1 và bà Nn. Do giao dịch chuyển nhƣợng quyền sử dụng đất và tài sản trên đất giữa ông N4 và cụ Thụ, cụN vô hiệu (nhƣ phân tích ở trên); cụ Thụ, cụN không đƣợc Nhà nƣớc giao đất, chƣa đƣợc đăng ký tài sản đã mua tại cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền, chƣa đƣ ợc cấp gi ấy chứng nhận quyền s ử dụng đất, nhƣng lại ti ếp tục chuyển nhƣợng nhà đất cho ông N1, bà Nn là vi phạm Điều 6, Điều 30 Luật đất đai năm 1993 nên việc chiếm hữu tài sản của ông N1, bà Nn không ngay tình và giao dịch này cũng vô hiệu. Nhƣ vậy, mặc dù cụ Thụ, cụN và ông N1, bà Nn chiếm hữu tài sản là diện tích đất 705m2 của cụ Nhợt, cụ Tầm không có căn c ứ pháp luật, liên tục, C khai trên 30 năm nhƣng không ngay tình nên không có căn c ứ xác lập quyền sở hữu theo quy định tại Điều 236 Bộ luật dân sự năm 2015 và cũng không có căn cứ đƣợc bảo vệ quyền lợi theo quy định tại Điều 133 Bộ luật dân sự năm 2015 (bảo vệ quyền lợi của ngƣời thứ ba ngay tình khi giao dịch dân sự vô hiệu).
[4] Do đó, bà L và những ngƣời thừa kế của cụ Nhợt, cụ Tầm yêu cầu cụ N, ông N1, bà Nn trả lại tài sản là di sản của cụ Nhợt, cụ Tầm là có căn c ứ. Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm xác định bị đơn đã chiếm hữu tài sản không có căn cứ pháp luật nhƣng ngay tình vàC nhận hợp đồng chuyển nhƣợng quyền sử dụng đất và tài sản trên đất giữa ông N4 với vợ chồng cụN vào tháng 8/1988, t ừ đó không chấp nhận yêuc ầu khởi kiện của nguyên đơn là không đúng. Vì yêuc ầu khởi kiện của bà L có căn cứ chấp nhận nên Tòa án cần phải giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu. Mặc dù tại cấp sơ thẩm, các đƣơng s ự đều không đề nghị Tòa án giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu nhƣng tại cấp phúc thẩm, bị đơn là ông N1 trình bày giả sử có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà L (ông phải trả lại đất) thì ông yêu cầu bà L và những ngƣời thừa kế phải trả lại ông giá

## Page 8

trị các tài sản trên đất mà ông đãt ạo dựng trong cùng vụ án này; sở dĩ tại cấp sơ thẩm ông không yêuc ầu giải quyết là vì ông không hi ểu pháp luật, ông tin rằng nhà đất là tài sản hợp pháp của ông và không đƣợc giải thích rõ hậu quả của hợp đồng vô hiệu nhƣ thế nào.
[5] Việc cấp sơ thẩm không gi ải quyết hậu quả của hợp đồng vô hi ệu đã ảnh hƣởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các đƣơng s ự; mặt khác do không gi ải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu nên cấp sơ thẩm không đƣa các con của cụ Thụ, cụN vào tham gia tố tụng với tƣ cách là ngƣời có quyền lợi, nghĩa v ụ liên quan đến vụ án là không đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho h ọ. Ngoài ra , tạic ấp phúc, nguyên đơn và b ị đơn đều trình bày vào năm 1996, ông N4 còn bán cho ông N1 một tiểu ngõ của cụ Nhợt, cụ Tầm nằm ở phía Nam thửa đất nhƣng không xác định đƣợc diện tích với giá 250.000 đồng (nằm trong tổng diện tích 705m2). Đây là tình ti ết mới của vụ án chƣa đƣ ợc xem xét giải quyết tại cấp sơ thẩm.
[6] Do xuất hiện tình tiết mới và cóm ột số sai sót của cấp sơ thẩm nhƣ phân tích ở trên mà HĐXX phúc thẩm không thể khắc phục đƣợc nên HĐXX chấp nhận một phần kháng cáo của bà L, ông N4, anh K, hủy bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án. Khi giải quyết, cấp sơ thẩm cần xem xét đến yếu tố lỗi của mỗi bên, trong đó có thực tế gia đình ông N1 đã xây dựng nhà kiên cố, các C trình trên đất và sử dụng từ năm 1994 đến nay, nguyên đơn vành ững ngƣời thừa kế của cụ Nhợt, cụ Tầm không có ý ki ến phản đối; ngoài chỗ ở này vợ chồng ông N1 không còn chỗ ở nào khác...để giải quyết vụ án đảm bảo quyền lợi cho các bên đƣơng s ự. Vì bản án sơ thẩm bị hủy nên HĐXX không xem xét nội dung kháng cáo khác của các đƣơng sự.
[7] Về án phí: Do bản án dân s ự sơ thẩm bị hủy nên những ngƣời kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Trả lại anh K tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp là 300.000 đồng. Nghĩa vụ chịu án phí sơ thẩm đƣợc xác định lại khi giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
Vì các lẽ trên:
QUYẾT ĐỊNH Căn cứ vào khoản 3 Điều 308, Điều 310, khoản 3 Điều 148 Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban th ƣờng vụ Quốc hội quy định về mức thu, mi ễn, giảm, thu, n ộp, quản lý và s ử dụng án phí và lệ phí Tòa án:
1. Chấp nhận một phần kháng cáo của bà Lê Thị L, ông Lê Văn N4 và anh Nguyễn Xuân K, hủy bản án dân s ự sơ thẩm số 10/2020/DS-ST ngày 23/9/2020 của Tòa án nhân dân huyện T, tỉnh Hải Dƣơng. Chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện T, tỉnh Hải Dƣơng giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

## Page 9

2. Về án phí: Bà L, ông N4, anh K không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.
Trả lại anh Nguyễn Xuân K 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp (do bà L nộp thay) theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số AA/2018/0001979 ngày 21/10/2020 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện T, tỉnh Hải Dƣơng.
Nghĩa vụ chịu án phí sơ thẩm đƣợc xác định lại khi Tòa án giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
Nơi nhận:
- Các đƣơng sự;
- VKSND tỉnh Hải Dƣơng;
- TAND huyện T;
- VKSND huyện T;
- Chi cục THADS huyện T;
- Lƣu hồ sơ vụ án.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa




Đoàn Thị Hƣơng Nhu