Bản án số: 189/2021/DS-PT
Ông Trần Văn C tranh chấp Yêu cầu chia thừa kế theo pháp luật; Yêu cầu xác lập quyền sở hữu đối với tài sản và chia tài sản chung theo hộ với bàTrần Thị L
Số: 189/2021/DS-PT
Ngày: 21/05/2021
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Tiền Giang
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp về thừa kế tài sản
Thông tin vụ việc: Ông Trần Văn C tranh chấp Yêu cầu chia thừa kế theo pháp luật; Yêu cầu xác lập quyền sở hữu đối với tài sản và chia tài sản chung theo hộ với bàTrần Thị L

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH TIỀN GIANG Bản án số: 189/2021/DS-PT Ngày: 21 - 5 - 2021 V/v tranh chấp: “ Yêu cầu chia thừa kế theo pháp luật;
Yêu cầu xác lập quyền sở hữu đối với tài sản và chia tài sản chung theo hộ”

 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc



NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH TIỀN GIANG
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Ánh Phương.
Các Thẩm phán: Ông Mai Hoàng Khải.
Bà Nguyễn Thanh Nhàn.
- Thư ký phiên tòa: Ông Lê Văn Giang Th T a án
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tiền Giang : Bà Nguyễn Thị Cẩm Thúy Kiểm sát viên tham gia phiên t a Ngày 21 tháng 5 năm 2021 tại trụ sởT a án nhân dân tỉnh Tiền Giang xét xử phúc thẩm công hai vụ án dân sự thụ l số 392/2020/TLPT-DS ngày 16/10/2020 về việc tranh chấp: “Yêu cầu chia thừa kế theo pháp luật; Yêu cầu xác lập quyền sở hữu đối với tài sản và chia tài sản chung theo hộ”
Do bản án dân sự sơ thẩm số 143/2020/DSST ngày 10/9/2020 cuảT a án nhân dân huyện C tỉnh Tiền Giang bị háng cáo.
Theo Quyết định đ a vụ án ra xét xử số 492/2020/QĐ-PT ngày 19/10/2020 giữa các đơng sự:
1. Nguyên đơn: Ông Trần Văn C sinh năm 1965 (có mặt).
Địa chỉ: Ấp H , xã H1 huyện C tỉnh Tiền Giang
2. Bị đơn: Bà Trần Thị L sinh năm 1964 (có mặt).
Địa chỉ: Ấp H , xã H1 huyện C tỉnh Tiền Giang Người đại diện hợp pháp của bị đơn: Ông Phạm Trung Đ sinh năm 1957 là đại diện theo ủy quyền (theo văn bản ủy quyền ngày 09/12/2020 - có mặt)
Địa chỉ: Số A Nguyễn Huệ phờng B thành phố V tỉnh Vĩnh Long

## Page 2

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn : Luật s Hà Văn V - Đoàn luật s tỉnh Vĩnh Long (có mặt)
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
3.1. Bà Võ Thị D sinh năm 1969 (có mặt)
3.2. Anh Trần Thanh T sinh năm 1998 (vắng mặt)
3 3 Chị Trần Thị MỹN sinh năm 1992 (vắng mặt)
3 4 Chị Trần Thị MỹT sinh năm 1994 (vắng mặt)
3.5. Ông Phan Văn T sinh năm 1964 (có mặt)
3.6. Anh Phan Văn B sinh năm 1985 (vắng mặt)
3 7 Chị Phan ThịM sinh năm 1997 (vắng mặt)
3 8 Chị Phan Thị BéN sinh năm 1989 (vắng mặt)
Đại diện hợp pháp của anh Phan Văn B, chị Phan ThịM : Bà Trần Thị L , sinh năm 1964 là đại diện theo ủy quyền (văn bản ủy quyền ngày 09/01/2019 - có mặt)
Đại diện hợp pháp của chị Phan Thị BéN : Bà Trần Thị L sinh năm 1964 làng ời đại diện theo pháp luật (có mặt)
Cùng địa chỉ: ấp H , xã H1 huyện C tỉnh Tiền Giang 3.9. Bà Trần ThịT sinh năm 1966 (có mặt)
Địa chỉ: Ấp H , xã H1 huyện C tỉnh Tiền Giang
4. Người kháng cáo: Bị đơn bà Trần Thị L .
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo án sơ thẩm:
* Nguyên đơn ông Trần Văn C trình bày:
Cha của ông là cụ Trần Văn T sinh năm 1940 (chết năm 1964) mẹ là cụ Trần Thị H sinh năm 1940 (chết năm 2012) CụT và cụ H có tất cả 03 ngời con gồm: Trần Thị L sinh năm 1964; Trần Văn C, sinh năm 1965 và Trần ThịT , sinh năm 1966 CụT , cụ H qua đời để lại di sản gồm: Thửa đất số 22 diện tích 2.612m2 tờ bản đồ C6 loại đất CLN; Thửa đất số 901 diện tích 2 930m2 tờ bản đồ C4 loại đất CLN; Thửa đất số 903 diện tích 2 095m2 tờ bản đồ C4 loại đất LUA 03 thửa đất tại ấp H , xã H1 huyện C tỉnh Tiền Giang do cụ Trần Thị H đại diện hộ đứng tên quyền sử dụng đất theo Giấy chứng nhận số 1513/QSDĐ đợc Ủy ban nhân dân huyện C cấp ngày 20/10/1998 CụT và cụ H chết hông

## Page 3

để lại di chúc hông để lại nghĩa vụ về tài sản.
Đối với căn nhàt ờng cấp 4 trên thửa đất số 22 hiện ông đang quản l sử dụng là do vợ chồng ông bỏ tiền ra cất lại vào năm 2010 vì lúc này mẹ ông đã già yếu Vợ chồng ông sống chung hộ với mẹ ông và nuôi mẹ ông cho đến hi bà chết Trên các phần đất trên vợ chồng ông có trồng nhãn vào năm 1994 vào năm 2002 mẹ ông là cụ H có cho bà L ở nhờ để cất nhàt ờng cấp 4 trên thửa đất số 901 diện tích 2.930m2 trên phần đất này có 24 gốc nhãn mà vợ chồng ông trồng năm 1994 cho đến nay hoa lợi từ cây nhãn vẫn do vợ chồng ông thu hoạch cho đến năm 2013 mới cho bà L thu hoạch Đầu năm 2018 bà L đã chặt bỏ toàn bộ gốc nhãn trị giá chung hoảng 240 000 000 đồng Năm 2013 ông chia cho bà Trần ThịT 1.000m2 để trồng cây ăn trái cũng nằm trong thửa đất số 901 diện tích 2 930m2 nh ng cha làm thủ tục sang tên cn phần đất c n lại của thửa đất này cùng với thửa đất số 903 thửa đất số 22 và căn nhàt ờng cấp 4 hiện do ông canh tác quản l sử dụng để thờ cúng ông bà. Ông có iến:
- Về di sản của cha ông là ½ tổng diện tích đất là 3 818 5m2 (7.637m2 : 2 = 3.818,5m2) đã hết thời hiệu chia thừa ế vì đã qua 30 năm nên thuộc quyền sử dụng hợp pháp của vợ chồng ông
- Phần đất c n lại cấp cho hộ gia đình tổng cộng nếu tính cả mẹ ông vợ chồng ông và các con ông là 05 ngời Nh vậy di sản của mẹ ông là 763 7m2 (3.818,5m2 : 5 = 763,7m 2) Nếu chia thừa ế cho 03 ngời gồm ông bà L và bàT thì mỗi ngời đợc 245 5m2.
Ông xác định chỉ đồng chia cho bà L 1.000m2 đất hiện bà L đang quản l sử dụng Phần bàT cũng 1 000m2 nên không chia thêm.
Về căn nhà trên đất hông phải nhà của cha mẹ ông để lại mà do vợ chồng ông bỏ tiền ra cất và ở chung với mẹ nên ông hông đồng chia Đối với số nhãn là do ông và vợ ông bà D mua của ông Sáu V tất cả là 26 gốc nhãn trồng nh ng bà L tự đốn cây gây thiệt thi quyền lợi ông nh ng do hi bà L chặt phá cây hông có ai lập biên bản sự việc nên hông xác định chính xác số cây bị thiệt hại vậy nên ông đã rút yêu cầu đối với phần cây trồng này Đồng thời ông có yêu cầu gồm:
- Yêu cầu công nhận phần diện tích 3 818 5m2 trong tổng số 7 637m2 thuộc quyền sử dụng hợp pháp của hộ gia đình ông vì đã hết thời hiệu thừa ế

## Page 4

- Yêu cầu sở hữu căn nhà cấp 4 trên thửa đất số 22 diện tích 2 612m2 tờ bản đồ C6 loại đất CLN là thuộc quyền sở hữu của vợ chồng ông
- Ông xác định yêu cầu chia theo hộ đối với số di sản cha mẹ ông để lại Trờng hợp chia thừa ế diện tích bà L nhận nhỏ hơn 1000 m2 thì ông yêu cầuT a án ghi nhận sự tự nguyện của ông chia cho bà L 1000m2 trờng hợp trong quá trình cắt chia đo đạc nếu diện tích đất cắt chia cho bà L có thể chênh lệch lớn hơn 1000m2 thì ông yêu cầu bà L phải thói chia lại cho ông giá trị phần đất chênh lệch lớn hơn 1000m2 theo giá của hội đồng định giá; Trờng hợp trong quá trình cắt chia đo đạc nếu diện tích đất cắt chia cho bàT có thể chênh lệch lớn hơn 1000m2 thì ông hông yêu cầu bàT phải thối chia lại giá trị phần đất chênh lệch lớn hơn 1000m2 cho ông.
Đối với cây trồng trên đất là do ông trồng một số thì tự mọc và xin cây về chiết ra trồng Cây trồng trên đất là do ông cải tạo giữ gìn cho đến nay do đó ông hông đồng thối chia giá trị cây trồng Đối với số cây trồng mà bà L trồng sau này nếu ông đợc chia có các cây trồng đó thì yêu cầu bà L đốn bỏ và ông hông thói trả lại giá trị cây trồng do bà L tự đốn nhãn trồng lại nên ông hông đồng thói lại giá trị cây trồng đó Đối với các iến và yêu cầu phản tố của bà Trần Thị L ông hông đồng Đối với yêu cầu độc lập của bàT thì ông đồng chia cho bàT 1.000m2.
* Bị đơn bà Trần Thị L đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Phan Văn B, chị Phan ThịM và cũng là đại diện theo pháp luật của chị Phan Thị BéN trình bày:
Cha bà là cụ Trần Văn T sinh năm 1940; Mẹ bà là cụ Trần Thị H sinh năm 1940 cha mẹ bà sinh đợc 01 con chung là bà Trần Thị L .
Cha mẹ bà đợc ông bà để lại tài sản gồm: Thửa đất số 22 tờ bản đồ C6 diện tích 2 612m2 loại đất CLN (trong thửa đất số 22 có một căn nhà cấp 4); Thửa đất số 901 tờ bản đồ C4 diện tích 2 930m2 loại đất CLN và thửa đất số 903 tờ bản đồ C4 diện tích 2 095m2 loại đất: lúa Cả 03 thửa đất cùng tọa lạc tại ấp H , xã H1 huyện C tỉnh Tiền Giang do Ủy ban nhân dân huyện C cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ cấp GCN: 1513/QSDĐ ngày 20/10/1998 cho Trần Thị H đại diện hộ đứng tên Cha bà chết năm 1964 (là liệt sĩ hông để lại di chúc); Mẹ bà chết năm 2012 ( hông để lại di chúc) Sau hi cha bà chết mẹ bà có quan hệ vớing ời đàn ông

## Page 5

 hác sinh đợc 02 con là Trần Văn C sinh năm 1965; Trần ThịT sinh năm 1966 cùng địa chỉ tại ấp H , xã H1 huyện C tỉnh Tiền Giang Khi mẹ bàc n sống đã chỉ định cho bà sử dụng 1 000m2 nằm trong thửa đất số 901 và bà nhận diện tích này sử dụng từ năm 2013 cho đến naynh ng cha tách quyền sử dụng đất Diện tích c n lại cùng tài sản gắn liền là căn nhà và vật dụng sinh hoạt trong nhà do Trần Văn C quản l sử dụng.
Nay bà làm đơn yêu cầu phản tố yêu cầuT a án nhân dân huyện C tỉnh Tiền Giang giải quyết:
 - Xác định ½ quyền sử dụng đất thuộc 03 thửa đất tổng diện tích 7 637m2 (7.637m2/2=3.818,5m2) là di sản thừa ế của cha bà do cha bà chết hông để lại di chúc cha bà chỉ có 01 con chung là bà và do thời hiệu chia thừa ế đã hết nên bà yêu cầu đơng nhiên đợch ởng phần thừa ế này
- ½ diện tích c n lại là 3 818 5m2 và căn nhà do mẹ bà tạo lập sau hi cha bà chết là di sản do mẹ bà chết để lại quyền thừa ế đợc chia đều cho bà và 02 con riêng của mẹ bà gồm ông Trần Văn C, bà Trần ThịT .
- Phần bà đợc chia yêu cầu nhận bằng hiện vật là quyền sử dụng đất thuộc 02 thửa 901 và 903 mà hông phải hoàn trả giá trị cây trồng (do số cây trồng trên đất do mẹ bà trồng) Riêng đối với căn nhà bà yêu cầu đợc nhận 1/3 bằng giá trị Đồng thời bà L có trình bày thêm: Từ sau hi tạm ngừng phiên t a thì ông C có xây dựng thêm trên thửa đất 903 căn nhà vách tờng cột bê tông nền xi măng lợp tole Đồng thời lắp đờng ống và ống thun éon ớc sau đó có làm cỏ Bà xác định do đất trống nên bà có trồng trên thửa 901 cây mít (trồng vào tháng 4 năm 2020) và vài bụi sả nhỏ (đúng theo biên bản xem xét thẩm định ngày 01/7/2020).
Trờng hợp T a án chia cho bà trong thửa 903 thì đối với căn nhà ông C xây cất (theo biên bản xem xét thẩm định ngày 01/7/2020) phải tự đập bỏ tháo dỡ di dời bà hông hỗ trợ chi phí Trờng hợp chia đất cho ông C và bàT ở thửa 901 thì bà tự nhổ bỏ những cây mít và vài bụi sả nhỏ đã trồng (theo biên bản xem xét thẩm định ngày 01/7/2020).
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập bà Trần ThịT trình bày:
Về quan hệ gia đình cha mẹ các anh chị em và di sản để lại của CụT và cụ H nh nguyên đơn ông Trần Văn C trình bày là đúng CụT và cụ H chết hông để lại di chúc hông để lại nghĩa vụ về tài sản (nợ).

## Page 6

Từ năm 1984 trở về trớc bà L ở bên nội sau hi ông bà nội qua đời thì ở với chú thím cho đến hi lớn lên Bà L về ở với mẹ mới đợc 03 tháng thì đã theo chồng nh ng mẹ bà hông chấp nhận Mẹ bà rầy la nhiều lần bà L c n chửi mắng mẹ thậm chíc n đánh mẹ Từ đó cho thấy bà L là một ngời con bất hiếu đối với cha mẹ nên bà L hông có quyền yêu cầu chia thừa ế Đến năm 2002 chú và cậu bà năn nỉ mẹ cho bà L về cất nhà ở trên phần đất hiện nay Không ai cấp cho bà L 1.000m2 đất mà bà L tự ê hai Năm 2012 mẹ bà là cụ H mất cha đợc 49 ngày thì bà L nhờ chính quyền địa phơng cho bà L nhận thừa ế 1 000m2 và anh bà là ông C có nhờ chính quyền cho luôn bà 1 000m2 để canh tác nh ng bà làm đợc 02 năm thì bà L đánh bà hông cho bà làm nữa cho đến nay Bà L qua phần đất của bà đốn cây để canh tác cho riêng mình.
Năm 1998 Nhàn ớc cấp cho hộ Trần Thị H tổng diện tích đất là 7 637m2 để canh tác Cụ H mất hông để lại di chúc Sau đó bà L xin thừa ế 1 000m2 đất và đã rào lới B40 canh tác đợc 02 năm thì lại hởi iện xin thừa ế di sản nên bà không đồng Theo luật thừa ế thì phần di sản của cha bà hông c nhiệu lực thừa ế nếu ai thờ cúng sẽ nhận 50% của cha c n lại 50% của mẹ thì chia đều cho 03 ngời con C n chia theo hộ của bà Trần Thị H thì ai có trong hộ hẩu mới đợc thừa ế tài sản trên. Xét ra bà Trần Thị L hông có quyền xin chia thừa ế Ngôi nhà tuy là của cha mẹ tạo ranh hồi x a c n là nhà vách tre lợp lá bà L hông có đóng góp công sức và tài sản gì hai vợ chồng anh bà (ông C , bà D )
và các con đi làm mới bổ sung thêm vào ngôi nhành ngày hôm nay nên bà L hông có quyền đ i chia căn nhà này anh bà đang ở để thờ cúng cha mẹ bà nên bà hông đồng theo yêu cầu đ i chia nhà của bà Lệ Bà yêu cầu chia di sản của cha mẹ bà để lại chia theo hộ trờng hợp chia theo hộ phần bà có diện tích đất lớn hơn 1 000m2 thì bà vẫn yêu cầu nhận 1 000m2 đất trờng hợp chia theo hộ mà phần bà có diện tích đất nhỏ hơn 1 000m2 thì bà đồng nhận phần đất có diện tích thực tế nhỏ hơn 1 000m2.
(Tr ờng hợp chia thừa ế diện tích bà L nhận nhỏ hơn 1000 m2 thì yêu cầu T a án ghi nhận sự tự nguyện của ông C chia cho bà L 1000 m2).
Đồng thời bà có yêu cầu độc lập cụ thểnh sau:
- Bà yêu cầu đợc nhận thừa ế 1 000m2 trên phần đất của cha mẹ trong thửa đất số 901 có diện tích 2 930m2, hiện nay do ông C đang canh tác nh ng bà L đã lấn chiếm bà ớc lợng giá trị của 1 000m2 đất là 50 000 000 đồng
- Bà xin tách bộ hiT a án giải quyết xong vụ án

## Page 7

Bà xác định bà L hông có trồng bất ỳ cây nào sau hi đốn nhãn thì bà L có trồng thêm một số mít trên thửa 901 Trờng hợp cây trồng trên đất đợc chia nếu cây trồng nào do ông C , bà L trồng thì tự di dời cây trồng chứ bà hông thối lại giá trị cây trồng và hông hỗ trợ chi phí di dời
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Võ Thị D trình bày: Bà thống nhất với lời trình bày yêu cầu của chồng bà là ông Trần Văn C.
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Phan Văn T trình bày: Ông thống nhất với lời trình bày của bà Trần Thị L .
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan anh Trần Thanh T , chị Trần Thị MỹN , chị Trần Thị MỹT có đơn xin vắng mặt nhưng tại tờ tự khai các anh chị có trình bày:
Anh chị thống nhất với iến của cha mẹ anh chị là ông C và bà D ngoài ra anh chị hông có iến gì thêm
* Bản án dân sự sơ thẩm số 143/2020/DSST ngày 10/9/2020 cuảT a án nhân dân huyện C tỉnh Tiền Giang đã quyết định:
Căn cứ vào hoản 5 Điều 26 điểm a hoản 1 Điều 35 điểm c hoản 1 Điều 39 Điều 56; Điều 165 Điều 228 hoản 2 Điều 244 điểm c hoản 2 Điều 266 Điều 271 và hoản 1 Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;
Căn cứ Điều 212 Điều 219 Điều 221 hoản 1 Điều 611 Điều 612 Điều 613 Điều 649 điểm a hoản 1 Điều 650 Điều 651 của Bộ luật Dân sự;
Căn cứ hoản 29 Điều 3; Điều 167 và Điều 179 của Luật Đất đai năm 2013;
Căn cứ Điều 36 của Pháp lệnh thừa ế năm 1990 của Hội đồng thẩm phán T a án nhân dân Tối cao và Giải đáp 01/GĐ-TANDTC ngày 05 tháng 01 năm 2018 cuảT a án nhân dân Tối cao;
Căn cứ vào điểm a hoản 7 Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thờng vụ Quốc hội Tuyên xử:
1 Chấp nhận một phần yêu cầu hởi iện của ông Trần Văn Cyêu cầu sở hữu căn nhà cấp 4 trên thửa đất số 22 diện tích 2 612m2 tờ bản đồ C6 loại đất CLN là thuộc quyền sở hữu của vợ chồng ông Trần Văn C.

## Page 8

2 Ghi nhận sự tự nguyện của ông Trần Văn C chia cho bà Trần Thị L 1000m2 và căn nhàt ờng cấp 4 cùng toàn bộ cây trồng có hiệu trong sơ đồ là T- 1 vàT -2 trong thửa đất số 901 diện tích đo đạc thực tế là 1 049 9m 2, có vị trí cụ thểnh sau:
Hớng Đông giáp với đất của ông Nguyễn Văn T 58,81m;
Hớng Tây giáp với phần đất c n lại giao cho bà Trần ThịT quản l 33,69m;
Hớng Nam giáp đờng bê tông 15 32m;
Hớng Bắc giáp đất ông Trần Văn S 44,98m.
Bà Trần Thị L phải có nghĩa vụ hoàn lại giá trị quyền sử dụng đất cho ông C số tiền là 10 978 000 đồng Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án cuảng ời đợc thi hành án (đối với các hoản tiền phải trả chong ời đợc thi hành án) cho đến hi thi hành án xong tất cả các hoản tiền hàng tháng bên phải thi hành án c n phải chịu hoản tiền lãi của số tiền c n phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại hoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự 3 Chấp nhận yêu cầu độc lập của bà Trần ThịT : Chia cho bà Trần ThịT 1000m2 đất cùng toàn bộ cây trồng có hiệu trong sơ đồ là T-3 và T-4 trong thửa đất số 901 và thửa đất số 903 diện tích đo đạc thực tế là 1000m2 trong đó thửa số 901 là T-3 = 638,0m2 và thửa số 903 là T-4 = 362,0m2 có vị trí cụ thểnh sau:
Hớng Đông giáp với đất chia cho bà Trần Thị L 33,69m;
Hớng Tây giáp với phần đất giao ông Trần Văn C quản l ở thửa 901 là 9,69m thửa 903 là 36 72m;
Hớng Nam giáp đờng bê tông;
Hớng Bắc giáp đất ông Trần Văn S 25,04m.
4. Chia cho ông Trần Văn C 2.699,9m2 có hiệu trong sơ đồ là T-5 và T-6 trong thửa 901 và thửa số 903 (trong đó thửa số 901 là T-6 = 967,0m 2 và thửa số 903 làT -5 = 1732,9m 2) và toàn bộ thửa đất số 22 diện tích 2 612m2 có diện tích thực tế là 2 254 3m2 và căn nhàt ờng cấp 4 do ông Trần Văn C quản l

## Page 9

(Có sơ đồ đo đạc vị trí phần đất chia cho bà Trần Thị L , bà Trần ThịT và ông Trần Văn C kèm theo).
Các bên đơng sự đợc quyền liên hệ với cơ quan có thẩm quyền để đợc thực hiện việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản hác gắn liền với đất theo quy định của pháp luật 5 Đình chỉ xét xử 01 phần yêu cầu hởi iện của ông Trần Văn Cyêu cầu bà L bồi thờng 24 gốc nhãn trị giá 240 000 000 đồng (24 cây x 10 000 000 đồng/cây) yêu cầu trả một lần ngay hi bản án có hiệu lực pháp luật Không chấp nhận yêu cầu công nhận phần diện tích 3 818 5m2 trong tổng số 7.637m2 thuộc quyền sử dụng hợp pháp của hộ gia đình ông vì đã hết thời hiệu thừa ế 6 Đình chỉ xét xử yêu cầu của bà Trần Thị L yêu cầu xác định căn nhà và 03 thửa đất là tài sản của cụ Trần Thị H chết để lại hông để lại di chúc; yêu cầu chia thừa ế đối với căn nhà và 03 thửa đất Không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn bà L xác định ½ quyền sử dụng đất diện tích 3 818 5m2 trong tổng số 7 637m2 bà đợch ởng vì ông C , bà L cho rằng đã hết thời hiệu chia thừa ế;
Không chấp nhận yêu cầu xác định ½ diện tích c n lại là 3 818 5m2 và căn nhà do mẹ bà tạo lập sau hi cha bà chết là di sản do mẹ bà chết để lại quyền thừa ế đợc chia đều cho bà và 02 con riêng của mẹ bà gồm ông Trần Văn C, bà Trần ThịT .
Ngoài ra bản án c n tuyên về án phí quyền háng cáo của các đơng sự theo quy định của pháp luật Ngày 10/9/2020 bị đơn Trần Thị L háng cáo bản án sơ thẩm yêu cầuT a án nhân dân tỉnh Tiền Giang xét xử phúc thẩm theo hớng chấp nhận đơn háng cáo sửa án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu phản tố của bà Tại phiên t a phúc thẩm nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu hởi iện bị đơn rút một phần yêu cầu phản tố hông yêu cầu chia nhà ở Ngời háng cáo giữ nguyên yêu cầu háng cáo Các đơng sự hông thỏa thuận đợc với nhau về việc giải quyết vụ án

## Page 10

Ngời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn phát biểu: Các bên đều thống nhất tài sản của CụT , cụ H gồm 03 thửa đất gồm: 22 901 903 Sau năm 1975, cụ H đã đi đăng ê hainh ng trong hồ sơ hông xác định đợc các thành viên trong hộ Ủy ban nhân dân xã xác định hộ cụ H gồm 05 ng ời: cụ Hai ông C , bà D và hai con Thời hiệu thừa ế của CụT đợc xác định từ ngày 10/9/1990 nên theo Điều 623 Bộ luật Dân sự T a án cấp sơ thẩm xác định thời hiệu chia di sản của CụT c n là có cơ sở Nh vậy cụ H đã ê hai luôn phần di sản của CụT . Bà L háng cáo cho rằng thời hiệu chia di sản thừa ế của CụT đã hết là hông đúng Tuy nhiên bà yêu cầu hởng di sản của CụT là có căn cứ vì hàng thừa ế của CụT chỉ có cụ H và bà Lệ Do đó bà Lệ, cụ H đợc chia di sản của CụT Nguyên đơn cho rằng hàng thừa ế của CụT c n có haing ời con là ông C và bàT Tuy nhiên các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án có nhiều mâu thuẫn về năm sinh và thời điểm CụT mất Mặc dù có lời hai cuảng ời làm chứng là ông Tám ông Thao là chú và cậu nguyên đơn xác định ông C , bàT là con của CụT , cụ H nh ng đó hông phải là căn cứ pháp l xác định ông C , bàT là con của CụT Đề nghị tạm ngừng phiên t a để tiến hành giám định AND nhằm xác định rõ ông C , bàT có phải là con của CụT hay hông Yêu cầu của bà L vợt quá phần di sản của CụT để lại Đối với phần đất c n lại đợc xác định cấp cho hộ thì cần xác định hộ gồm ba thành viên là cụ Hai vợ chồng ông C Đối với haing ời con của ông C c n nhỏ hông có năng lực hành vi nên hông có quyền sử dụng đất Đối với yêu cầu chia nhà ở là hông có căn cứ nên bị đơn rút yêu cầu này Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn Đại diện Viện iểm sát nhân dân tỉnh Tiền Giang phát biểu quan điểm:
Về tố tụng: Thẩm phán Hội đồng xét xử và những ngời tham gia tố tụng tuân thủ đúng quy định Bộ luật Tố tụng dân sự Về nội dung: căn cứ vào sơ đồ ngày 10/5/2019 thể hiện ranh giới thửa đất số 22 có tranh chấp với ông Ngô Thanh V nh ng T a án cấp sơ thẩm hông đ a ông Vũ tham gia tố tụng là trái với quy định tại Khoản 4 Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự Đồng thời bản án tuyên hông rõ ràng; bản án quyết định chia cho ông C 1699,9m2 và toàn bộ thửa đất số 22 nh ng hông nêu rõ chia cho hộ là bao nhiêu và chia thừa ế là bao nhiêu Biên bản nghị án hông nghị án nội dung chia tài sản chung là vi phạm quy định tại Điều 264 Bộ luật Tố tụng dân sự Do đó bản án ban hành hông đúng quy định tại Điều 266 Bộ luật Tố tụng dân sự Tại phiên

## Page 11

ta bị đơn có yêu cầu tạm ngừng phiên t a để tiến hành tr ng cầu giám định AND Xét thấy việc giám định là cần thiết nên cần đợc thực hiện theo quy định Tuy nhiên bản án sơ thẩm có vi phạm thủ tục tố tụng nên đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng Khoản 3 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự hủy bản án sơ thẩm số 143/2020/DSST ngày 10/9/2020 cuảT a án nhân dân huyện C tỉnh Tiền Giang NH N Đ NH CỦA TÒA ÁN Căn cứ vào các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã đợc thẩm tra tại phiên t a Căn cứ vào ết quả tranh luận tại phiên t a trên cơ sở xem xét đầy đủ toàn diện tài liệu chứng cứ iến của các đơng sự Kiểm sát viên Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Xét đơn háng cáo và biên lai thu tạm ứng án phí phúc thẩm do bà Trần Thị L nộp c n trong thời hạn và hợp lệ đúng với quy định tại Điều 271 272 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên đợc xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm [2] Về quan hệ pháp luật phát sinh tranh chấp yêu cầu giải quyết T a án sơ thẩm xác định tranh chấp “Yêu cầu chia thừa ế theo pháp luật; Yêu cầu xác lập quyền sở hữu đối với tài sản và chia tài sản chung theo hộ” là phù hợp với yêu cầu hởi iện của nguyên đơn yêu cầu phản tố của bị đơn yêu cầu độc lập cuảng ời có quyền lợi nghĩa vụ liên quan Các tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của T a án theo quy định tại Khoản 3 Khoản 5 Điều 26 Điều 34 Bộ luật Tố tụng dân sự [3] Đối với các đơng sự gồm: Trần Thanh T , Trần Thị MỹN , Trần Thị MỹT , Phan Văn B, Phan ThịM có đơn xin vắng mặt nên căn cứ Khoản 2 Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự T a án tiến hành xét xử vắng mặt các đơng sự này [4] Xét háng cáo của bà Trần Thị L :
Về thời hiệu chia di sản thừa ế của CụT cụ Hai: Cụ Trần Văn T chết vào ngày 13/5/1964 nên theo hớng dẫn tại Nghị quyết 02/2004: “Đối với trường hợp thừa kế mở trước ngày 10-9-1990 thì thời hiệu khởi kiện chia di sản thừa kế là bất động sản được thực hiện theo quy định tại Điều 36 của Pháp lệnh Thừa kế năm 1990 và hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/HĐTP ngày 19 -10-1990 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Pháp lệnh Thừa kế, cụ thể là: thời hiệu khởi kiện được tính từ ngày 10 -9-1990” Căn cứ Nghị quyết 02/2016/NQ-HĐTP ngày 30/6/2016 T a án áp dụng quy định của Bộ luật Dân sự 2015 về thời hiệu chia di sản thừa ế Theo quy định tại Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì thời hiệu đểng ời thừa ế yêu cầu chia di sản là 30 năm

## Page 12

đối với bất động sản ể từ thời điểm mở thừa ế Do đó thời hiệu chia thừa ế của CụT là 30 năm đợc tính từ ngày 19-10-1990. Cụ H mất ngày 05/6/2012. Nh vậy T a án cấp sơ thẩm xác định thời hiệu hởi iện yêu cầu chia di sản thừa ế của CụT và cụ H vẫn còn là chính xác.
Tuy nhiên T a án cấp sơ thẩm có những sai sót trong việc đánh giá chứng cứ nh sau:
 Về di sản thừa ế: Quá trình giải quyết vụ án các bên đều thống nhất tài sản của cụ Hai T gồm: Thửa đất số 22 tờ bản đồ C6 diện tích 2 612m2 loại đất CLN (trong thửa đất số 22 có một căn nhà cấp 4); Thửa đất số 901 tờ bản đồ C4 diện tích 2.930m2 loại đất CLN và thửa đất số 903 tờ bản đồ C4 diện tích 2 095m2, loại đất lúa Cả 03 thửa đất cùng tọa lạc tại ấp H , xã H1 huyện C , tỉnh Tiền Giang do Ủy ban nhân dân huyện C cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ cấp GCN: 1513/QSDĐ ngày 20/10/1998 cho Trần Thị H đại diện hộ đứng tên.
Ông C cho rằng ba thửa đất trên là tài sản của cha mẹ ông nh ng do thời hiệu chia di sản của cha đã hết nên ½ hối tài sản này là tài sản chung của hộ vì Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho hộ Trần Thị H trong đó có các thành viên là: Trần Thị H (chủ hộ) Trần Văn C, Trần ThịT , Trần Thị MỹN , Trần Thanh T là hông có căn cứ Theo Công văn số 293/UBND-NC ngày 21/02/2019 của Ủy ban nhân dân huyện C có nội dung Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 1513/QSDĐ ngày 20/10/1998 do bà Trần Thị H đại diện hộ gia đình đứng tên quyền sử dụng đất là cấp theo hồ sơ xét duyệt của Ủy ban nhân dân xã H1 (bút lục 630). Căn cứ vào hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 20/10/1998, hông thể hiện các thành viên trong hộ thống nhất ba thửa đất trên là tài sản chung của hộ hay đợc tặng cho chung nh quy định tại Điều 118 Bộ luật Dân sự 1995 (văn bản pháp luật có hiệu lực pháp luật tại thời điểm cấp quyền sử dụng đất).
Đồng thời các đơng sự cũng thống nhất ba thửa đất trên có nguồn gốc của ông bà nội để lại cho cha mẹ hông phải tặng cho chung các thành viên trong hộ Do đó T a án cấp sơ thẩm cần xem xét đánh giá chứng cứ đúng quy định của pháp luật để xác định ba thửa đất trên là tài sản chung của hộ gia đình cụ Trần Thị H hay là tài sản của vợ chồng cụ Hai Bên cạnh đó quyền sử dụng ba thửa đất tranh chấp đợc cấp Giấy chứng nhận ngày 20/10/1998 nh ng T a án cấp sơ thẩm căn cứ Luật đất đai năm 2013 và Bộ luật Dân sự 2015 để xác định thửa đất cấp cho hộ hay cá nhân làch a chính xác mà phải căn cứ vào văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận

## Page 13

T a án cấp sơ thẩm xác định thời hiệu chia thừa ế của CụT c n nh ng cho rằng quyền sử dụng đất trên cấp sau hi CụT chết nên hông c n di sản của CụT là có căn cứ một phần Bởi lẽ trong ba thửa đất trên có thửa đất 903 diện tích 2.095m2, loại đất lúa Vào thời điểm ngày 19-10-1990 Luật Đất đai năm 1987 đang có hiệu lực pháp luật hông quy định đất đai là di sản thừa ế (Điều 3 Điều 49 Luật Đất đai 1987) nên thửa đất 903 hông đợc xem là di sản của CụT để lại Đồng thời Điều 6 Quy định về việc giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp ban hành èm theo Nghị định số 64-CP ngày 27-9-1993 của Chính phủ thì “Đối tợng giao đất nông nghiệp để sử dụng ổn định lâu dài là nhân hẩu nông nghiệp thờng trú tại địa ph ơng…” Vào thời điểm cụ H đợc cấp quyền sử dụng đất ngày 20/10/1998, Cụ T đã mất nên hông phải là đốit ợng đợc giao đất Do đó CụT không có quyền sử dụng đối với thửa đất này Tuy vậy đối với hai thửa đất c n lại gồm:
thửa đất số 22 tờ bản đồ C6 diện tích 2 612m2 loại đất CLN (trong thửa đất số 22 có một căn nhà cấp 4); Thửa đất số 901 tờ bản đồ C4 diện tích 2 930m2 loại đất CLN cần đợc xác định là di sản của CụT và cụ H vì gắn liền với tài sản trên đất của hai cụ là cây lâu năm và nhà trên đất Các bên đều thống nhất nguồn gốc của các thửa đất này đợc ông bà nội cho cha mẹ nên hối tài sản trên đã hình thành khi CụT c n sống Căn cứ Điều 15 Luật Hôn nhân và gia đình năm 1959 thì hai thửa đất số 22 và 901 cần đợc xác định là tài sản của vợ chồng CụT .
Ngoài ra T a án cấp sơ thẩm đã có vi phạm về thủ tục tố tụng vi đ a thiếu ngời tham gia tố tụng Theo sơ đồ èm theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 10/5/2019 thể hiện về hớng Bắc thửa đất số 22 giáp với đất thuộc quyền sử dụng của ông Ngô Thanh V vị trí T-9 trên sơ đồ thể hiện diện tích 27 4m2 có sự chồng lấn ranh Quyết định cuảT a án cấp sơ thẩm giao toàn bộ thửa đất này cho ông Trần Văn C. Tuy nhiên , T a án cấp sơ thẩm hông đ a ông Vũ tham gia tố tụng để làm rõ phần đất này thuộc quyền sử dụng của ông Vũ hay là đất thuộc thửa đất số 22 Việc giao cho ông C quyền sử dụng toàn bộ thửa đất này trong đó có phần đất diện tích 27 4m2 làch a đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của các đơng sự Về xác định hàng thừa ế: Bà Trần Thị L hông thừa nhận ông Trần Văn C và bà Trần ThịT là con của cụ Trần Văn T Quá trình giải quyết vụ án tạiT a án cấp phúc thẩm bà L có đơn yêu yêu cầu tr ng cầu giám định ADN nh ng sau đó lại rút yêu cầu Tại phiên t a phúc thẩm ngày 21/5/2021 đại diện hợp pháp của bà Lyêu cầu tạm ngừng phiên t a để tiến hành giám định ADN Xét yêu cầu này của đại diện hợp pháp của bị đơn là có cơ sở Tuy nhiên việc tạm ngừng phiên t a để

## Page 14

tr ng cầu giám định ADN cũng hông thể hắc phục đợc vi phạm về thủ tục tố tụng Do đó yêu cầu tr ng cầu giám định ADN sẽ đợc xem xét tạiT a án cấp sơ thẩm hi hồ sơ vụ án đợc giao về xét xử lại theo trình tự sơ thẩm Ngoài xác định ông C , bà L có phải làng ời thừa ế thuộc hàng thừa ế thứ nhất của CụT hay hông T a án cấp sơ thẩm cần làm rõ vào thời điểm CụT mất cha mẹ cục n sống hay hông Nếuc n sống họ cũng là một trong những ngời thuộc hàng thừa ế thứ nhất của CụT nên cần đ a họ tham gia tố tụng Vào thời điểm giải quyết vụ án cha mẹ CụT hông c n thì cần đ a những ngời thừa ế của họ tham gia tố tụng vớit cách làng ời có quyền lợi nghĩa vụ liên quan T a án cấp sơ thẩm cần l u hi vận dụng pháp luật trong phần quyết định Văn bản quy phạm pháp luật trong phần này phải là văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực pháp luật tại thời điểm xét xử Đối với văn bản quy phạm pháp luật hông c nhiệu lực pháp luật đợc sử dụng để đánh giá tính hợp pháp của sự iện pháp l xảy ra ở thời điểm văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực Các văn bản Giải đáp cuảT a án nhân dân tối cao hông phải là văn bản quy phạm pháp luật là văn bảnh ớng dẫn nghiệp vụ nội bộ của ngành T a án Do đó T a án phần quyết định của bản án sơ thẩm ghi: Căn cứ Điều 36 của Pháp lệnh thừa ế năm 1990 của Hội đồng thẩm phán T a án nhân dân Tối cao và Giải đáp 01/GĐ-TANDTC ngày 05 tháng 01 năm 2018 cuảT a án nhân dân Tối cao là hông đúng với quy định tại Điều 156 Luật Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật và điểm c Khoản 1 Điều 266 Bộ luật Tố tụng dân sự Từ phân tích trên Hội đồng xét xử nhận thấy cần hủy án sơ thẩm giao hồ sơ vụ án về choT a án nhân dân huyện C tỉnh Tiền Giang xét xử Do đó Hội đồng xét xửch a xem xét việc rút yêu cầu chia căn nhà trên thửa đất số 22 và yêu cầu kháng cáo của bà Lệ Đề nghị cuảng ời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn hông phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên hông đợc chấp nhận Quan điểm của đại diện Viện iểm sát nhân dân tỉnh Tiền Giang phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên đợc chấp nhận Về án phí: Do hủy án sơ thẩm nên bà L hông phải chịu án phí dân sự phúc thẩm Án phí sơ thẩm sẽ đợc xem xét hi vụ án đợc giải quyết Vì các lẽ trên;

## Page 15

QUYẾT Đ NH Căn cứ Điều 148 Khoản 3 Điều 308 Điều 310 Điều 313 Bộ luật Tố tụng dân sự;
Căn cứ vào hoản 7 Điều 27 Nghị Quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thờng Vụ Quốc Hội quy định về mức thu miễn giảm thu nộp quản l và sử dụng án phí và lệ phíT a án Xử:
1/ Hủy bản án dân sự sơ thẩm số 108/2020/DSST ngày 14/8/2020 cuảT a án nhân dân huyện C tỉnh Tiền Giang Giao hồ sơ vụ án về choT a án nhân dân huyện C tỉnh Tiền Giang xét xử lại theo trình tự sơ thẩm 2/ Án phí:
Bà Trần Thị L hông phải chịu án phí phúc thẩm nên đợc hoàn lại số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp là 300 000 đồng theo biên lai thu số 0003956 ngày 10 tháng 9 năm 2020 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện C tỉnh Tiền Giang.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật ể từ ngày tuyên án Nơi nhận:
- TAND cấp cao tại TP Hồ Chí Minh;
- VKSND tỉnh Tiền Giang;
- TAND huyện C ;
- CC THADS huyện C ;
- Các đơng sự;
- Ph ng KTNV THA (TAT);
L u hồ sơ án văn

 TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Nguyễn Thị Ánh Phương