Quyết định mở phiên họp giải quyết việc dân sự số: 12/2021/QĐST-VDS
Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Số: 99/2021/QĐST-VDS
Ngày: 28/04/2021
Tòa án xét xử: TAND huyện Đông Anh, TP. Hà Nội
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Ông Nguyễn Văn Ch, bà Lê Thị S là bố mẹ đẻ chị Nguyễn Thị Hải Y yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Y bị hạn chế khả năng nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ cho chị Y

## Page 1

1 TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐÔNG ANH THÀNH PHỐ HÀ NỘI Số: 99/2021/QĐST-VDS.
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

 Đông Anh, ngày 28 tháng 04 năm 2021

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨ M GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ Về việc: Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN ĐÔNG ANH - THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
- Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Ngọc Lân.
- Thư ký phiên họp : Bà Nguyễn Hải Yến - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội tham gia phiên họp: Bà Hoàng Thị Hồng Chiêm - Kiểm sát viên.
Ngày 28 tháng 04 năm 2021, tại Trụ sở Tòa án nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội, mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 21/2021/TLST-VDS ngày 14 tháng 01 năm 2021, về việc : “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức , làm chủ hành vi ”; Theo Quyết định mở phiên họp giải quyết việc dân sự số: 12/2021/QĐST-VDS ngày 08 tháng 04 năm 2021, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự : Ông Nguyễn Văn Ch , sinh năm 1949 và bà Lê Thị S , sinh năm 1957; Đi ̣a chỉ: Thôn T, xã N, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội.
2. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Chị Nguyễn Thị Hải Y, sinh ngày 16 tháng 04 năm 1992 ( Là con ông Chi bà Sơn ); Đi ̣a chỉ: Thôn T , xã N, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội.
Bà S có mặt tại phiên họp.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ghi ngày 11 tháng 01 năm 2021 và quá trình giải quyết tại Tòa án, người yêu cầu giải quyết việc dân sự là ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S trình bày:
Ông bà xây dựng gia đình vớ i nhau năm 1977 và có 04 ngườ i con chung, đều là con gái . Ba ngườ i con gái đầu đều khỏe ma ̣nh , bình thường và đã l ập gia đình ở riêng . Chỉ có người con thứ tư của ông bà là chị Nguyễn Thị Hải Y , sinh ngày 16 tháng 04 năm 1992 là không được bình thường.
Từ khi sinh ra chi ̣ Nguyễn Thị Hải Y đã bi ̣ mắc chứ ng bê ̣nh thiểu năng trí tuê ̣, khó khăn trong nhâ ̣n thứ c , làm chủ hành vi . Trong sinh hoa ̣t hàng ngày , chị Y

## Page 2

2 chỉ tự ăn và vệ sinh cá nhân , đa ̣i tiểu tiê ̣n, ngoài ra không biết làm gì , ông bà vẫn phải hỗ trợ, chăm sóc chị trong viê ̣c tắm giă ̣t , nấu ăn. Trong giao tiếp, chị Y cũng chỉ nói với bố me ̣ và anh chi ̣ em trong gia đình được vài câu đơn giản.
Năm 2002, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã quyết định cho chi ̣ Yê được hưở ng chính sách trợ cấp đối vớ i con đẻ của ngườ i tham gia kháng chiến bị nhiễm chất đô ̣c hóa ho ̣c, mỗi tháng 2.526.300 đồng, kể từ tháng 01 năm 2000 đến nay.
Để có cơ sở giải quyết những giao dịch dân sự liên quan đến tài sản chung của gia đình, ông bà làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố một người có khó khăn trong nhâ ̣n thứ c, làm chủ hành vi đối với chị Nguyễn Thị Hải Y và xác định ông bà làm người giám hộ cho chị Y theo quy định của pháp luật.
Tại phiên họp, bà Lê Thị S vẫn giữ nguyên quan điểm, yêu cầu của vợ chồng bà như đã nêu trên.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội phát biểu ý kiến:
- Thẩm phán, Thư ký Tòa án đã thực hiện đúng và đầy đủ các quy định của pháp luật tố tụng dân sự.
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự chấp hành nghiêm túc các Thông báo, Quyết định tố tụng của Tòa án. Ông Nguyễn Văn C h không có mă ̣t ta ̣i phiên họp nhưng đã có đơn xin vắng mặt.
Về đường lối giải quyết: Căn cứ Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 36/KLGĐ ngày 24 tháng 03 năm 2021 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương thì yêu cầu của ông Nguyễn Văn Ch, bà Lê Thị S là cóc ơ sở và phù hợp với quy định của pháp luật.
Căn cứ vào các Điều 23, 57 và 58 của Bộ luật Dân sự năm 2015 , đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S và chỉ định ông Ch, bà S làm người giám hộ cho chị Nguyễn Thị Hải Y.
- Về lệ phí: Ông Ch và bà S thuô ̣c đối tượng ngườ i cao tuổi nên được miễn nô ̣p toàn bô ̣ tiền lê ̣ phí giải quyết việc dân sự.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự đã được thẩm tra tại phiên họp, ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội nhận định:
[1]. Chị Nguyễn Thị Hải Y là con đẻ của vợ chồng ông Nguyễn Văn Ch, sinh năm 1949 và bà Lê Thị S, sinh năm 19 57; Trú tại đi ̣a chỉ: Thôn T, xã N, huyê ̣n Đông Anh, thành phố Hà Nội.
Ngay từ khi sinh ra, chị Y đã mắc chứ ng bê ̣nh thiểu năng trí tuê ̣. Trong sinh hoạt hàng ngày , bố me ̣ vẫn phải hỗ trợ , giúp đỡ và chăm sóc các việc cá nhân ;
Trong giao tiếp, chỉ nói được với bố mẹ và chị em trong gia đình vài câu đơn giản.
Khi chị Y được 08 tuổi, gia đình cho chi ̣ vào ho ̣c tâ ̣p tại Trường Nguyễn Viết Xuân đến năm 18 tuổi theo chính sách của Nhà nướ c nhưng không có kết quả vì chị nhâ ̣n thứ c kém.
Theo Quyết đi ̣nh số 4106/QĐ-UB ngày 11 tháng 06 năm 2002 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội, chị Nguyễn Thi ̣ Hải Y được hưở ng trợ cấp hàng tháng

## Page 3

3 theo tiêu chuẩn con của ngườ i tham gia kháng chiến bi ̣ nhiễm chất độc hóa học kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2000 ; Chị được cấp T hẻ Bảo hiểm y tế miễn phí hàng năm.
Nay gia đình cần giải quyết những giao dịch dân sự liên quan đến tài sản chung, đòi hỏi phải có xác nhâ ̣n của cơ quan Nhà nướ c có thẩm quyền về viê ̣c chi ̣ Nguyễn Thi ̣ Hải Y có khó khăn trong nhâ ̣n thứ c, làm chủ hành vi và chỉ định người giám hộ cho chị mới đủ hồ sơ , thủ tục theo quy định pháp luật , vợ chồng ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S có đơn yêu cầu Tòa án giải quyết.
[2]. Xét đơn yêu cầu của ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S về tuyên bố chị Nguyễn Thi ̣ Hải Y có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi:
Trên cơ sở đơn yêu cầu của bà Lê Thị S, ngày 20 tháng 01 năm 2021, Tòa án đã ban hành Quyết định trưng cầu giám địn h số: 02/2021/QĐ-TA gửi tới Viện Pháp y tâm thần Trung ương, để tiến hành giám định sứ c khỏe tâm thần đối với chị Nguyễn Thị Hải Y.
Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số : 36/KLGĐ ngày 24 tháng 03 năm 2021 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương đã kết luận : Tại thời điểm giám định , đối tượng Nguyễn Thi ̣ Hải Y bị châ ̣m phát triển tâm thần vừ a .
Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992, bệnh có mã số F 71. Đối tượng hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi (ngườ i có khó khăn trong nhận thứ c, làm chủ hành vi).
Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về ngườ i có khó khăn trong nhâ ̣n thứ c , làm chủ hành vi như sau:
“Điều 23. Ngườ i có khó khăn trong nhận thứ c, làm chủ hành vi:
1. Ngườ i thà nh niên do tình trạng thể chất hoặc tinh thần mà không đủ khả năng nhận thứ c, làm chủ hành vi nhưng chưa đến mức mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc cơ quan, tổ chức hữu quan, trên cơ sở kết luận giá m đi ̣nh phá p y tâm thần , Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là ngườ i có khó khăn trong nhận thức , làm chủ hành vi và chỉ đi ̣nh ngườ i giá m hộ, xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ”.
Căn cứ vào Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu của Viện Pháp y tâm thần Trung ương nêu trên cùng với các tài liệu, chứ ng cứ nô ̣p theo đơn yêu cầu của ông Nguyễn Văn Ch, bà Lê Thị S có trong hồ sơ giải quyết viê ̣c dân sự, đối chiếu với quy định nêu trên của Bộ luật Dân sự năm 2015, Tòa án chấp nhâ ̣n đơn yêu cầu của ông Ch, bà S và ra Quyết định tuyên bố một người có khó khăn trong nhâ ̣n thứ c, làm chủ hành vi đối với chi ̣ Nguyễn Thị Hải Y.
[3]. Xét yêu cầ u về chỉ định người giám hộ của ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thi ̣ S cho chị Nguyễn Thị Hải Y:
Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về chỉ đi ̣nh ngườ i giám hô ̣ , xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ như sau:
“Điều 57 . Nghĩa v ụ của người giám hộ đối với người được giám hộ mất năng lực hà nh vi dân sự, ngườ i có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi:
1. Ngườ i giá m hộ của ngườ i được giá m hộ mất năng lực hà nh vi dân sự có các nghĩa vụ sau đây:
a) Chăm só c, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ;

## Page 4

b) Đại diê ̣n cho ngườ i được giá m hộ trong cá c giao di ̣ch dân sự;
c) Quản lý tài sản của người được giám hộ;
d) Bảo vệ quyền, lợi ích hợp phá p của ngườ i được giá m hộ.
2. Ngườ i giá m hộ của ngườ i có ngườ i có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi có nghĩa vụ theo quyết định của Tòa án trong số các nghĩa vụ quy định tại khoản 1 Điều nà y”.
“Điều 58. Quyền của ngườ i giá m hộ:
1. Ngườ i giá m hộ của ngườ i chưa thà nh niên , ngườ i mất năng lực hà nh vi dân sự có cá c quyền sau đây:
a) Sử dụng tà i sản của ngườ i được giá m hộ để chăm só c , chi dù ng cho những nhu cầu thiết yếu của ngườ i được giá m hộ;
b) Được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giá m hộ;
c) Đại diê ̣n cho ngườ i được giá m hộ trong viê ̣c xá c lập , thực hiê ̣n cá c giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định củ a phá p luật nhằ m bảo vê ̣ quyền, lợi ích hợp phá p của ngườ i được giá m hộ.
2. Ngườ i giá m hộ của ngườ i có ngườ i có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi có quyền theo quyết định của Tòa án trong số các quyền quy đi ̣n h tại khoản 1 Điều nà y”.
Chị Nguyễn Thị Hải Y đã thành niên nhưng không có chồng, con, nay Tòa án chỉ định ông Nguyễn Văn Ch, bà Lê Thị S là bố me ̣ đẻ làm ngườ i giám hô ̣ cho chị Y. Ông Ch và bà S thực hiê ̣n các qu yền và nghĩa vu ̣ của ngườ i giám hô ̣ theo đúng quy đi ̣nh ta ̣i các Điều 57 và 58 của Bộ luật Dân sự năm 2015.
[4]. Về lệ phí viê ̣c dân sự sơ thẩm : 300.000 đồng, ngườ i yêu cầu giải quyết viê ̣c dân sự là ông Ch, bà S phải nộp vào ngân sách Nhà nướ c.
Tuy nhiên, theo quy đi ̣nh ta ̣i điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 31 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án thì ông Ch, bà S đều thuô ̣c đối tượng ngườ i cao tuổi nên được miễn nô ̣p toàn bộ tiền lê ̣ phí viê ̣c dân sự.
[5]. Về quyền kháng cáo , kháng nghị: Ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S có quyền kháng cáo; Viê ̣n kiểm sát cùng cấp và Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghi ̣ quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định của pháp luật.
Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Đông Anh về viê ̣c giải quyết sơ thẩm viê ̣c dân sự phù hợp với nhận định của Tòa án nên được chấp nhâ ̣n.
Vì các lẽ trên:
QUYẾT ĐỊNH Căn cứ:
- Điều 23, Điều 57 và Điều 58 của Bộ luật Dân sự năm 2015;
- Khoản 1 Điều 27, Điều 366, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 377 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

## Page 5

- Điểm đ khoản 1 Điều 12 và Điều 37 của Nghị quyết số 326/2016/NQ - UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận Đơn yêu cầu giải quy ết việc dân sự của ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S.
2. Tuyên bố: Chị Nguyễn Thi ̣ Hải Y , sinh ngày 16 tháng 04 năm 1992 (Là con ông Chi, bà Sơn); Trú tại đi ̣a chỉ: Thôn T, xã N, huyện Đông Anh, thà nh phố Hà Nội là ngườ i có khó khăn trong nhâ ̣n thứ c, làm chủ hành vi.
3. Chỉ định ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S làm ngườ i giám hô ̣ cho chị Nguyễn Thi ̣ Hải Y.
Ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S có các quyền và nghĩa vụ của người giám hộ sau đây:
- Chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ;
- Quản lý tài sản của người được giám hộ;
- Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của ngườ i được giám hô ̣.
- Sử du ̣ng tài sản của ngườ i được giám hô ̣ để chăm sóc , chi dùng cho những nhu cầu thiết yếu của ngườ i được giám hô ̣;
- Được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ;
- Đa ̣i diê ̣n cho ngườ i được giám hô ̣ trong viê ̣c xác lâ ̣p , thực hiê ̣n các giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của ngườ i được giám hô ̣.
4. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết viê ̣c dân sự : Ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S được miễn nô ̣p toàn bô ̣ tiền lê ̣ phí giải quyết viê ̣c dân sự.
5. Về quyền kháng cáo, kháng nghị:
- Ông Nguyễn Văn Ch và bà Lê Thị S có quyền kháng cáo Quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
- Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị Quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
 THẨM PHÁN Nơi nhận:
- Người yêu cầu;
- Viện kiểm sát Đông Anh;
- Thi hành án dân sự;
- Lưu hồ sơ vụ án;

 Nguyễn Ngọc Lân