Bản án số: 07/2021/DS-PT
Tranh chấp quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Văn Q và bà Nguyễn Thị C
Số: 07/2021/DS-PT
Ngày: 01/02/2021
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Hà Tĩnh
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: Tranh chấp quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Văn Q và bà Nguyễn Thị C

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH

Bản án số: 07/2021/DS-PT Ngày: 25-01-2021 V/v Tranh chấp đất đai

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập -Tự do - Hạnh phúc


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Trương Thị Lệ Thu Các Thẩm phán: Bà Nguyễn Thị Thương Huyền, bà Nguyễn Thị Bích Đào
- Thư ký phiên tòa: Bà Lê Nữ Ngọc Diệp – Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh tham gia phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Hải Yến, kiểm sát viên.
Ngày 25 tháng 01 năm 2021 tại hội trường Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh xét x ử phúc thẩm công khai v ụ án dân s ự thụ lý s ố: 20/2020/TLPT-DS ngày 12/11/2021 về việc “Tranh chấp đất đai” theo Quyết định đưa vụ án ra xét x ử số 24/2020/QĐXXPT- DS ngày 10/12/2020 và Thông báom ở lại phiên tòa s ố 01/2021/TB-TA ngày 12/01/2021, giữa các đương sự:
- Nguyên đơn: Ông Nguyễn Văn Q, sinh năm: 1948, trú tại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
Người đại diện theo ủy quyền: Bà Nguyễn Thị Mai P, sinh năm 1985; Trú tại: thôn T , xã H , thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh (theo văn bản ủy quy ền ngày 14/9/2020), có mặt.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị Q – Luật sư Văn phòng Luật sư An Phát thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Hà Tĩnh, có mặt
- Bị đơn:
1. Ông Lê Viết H, sinh năm 1957; Trút ại: số nhà 90, đường Nguyễn Huy Tự, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, có mặt.
2. Ông Lê Viết C, sinh năm 1963; Trút ại: tổ 9, phường Hòa Quý, qu ận Ngũ Hành Sơn, thành phố ĐàN ẵng, vắng mặt. Người đại diện theo ủy quyền:
Ông Lê Viết H, sinh năm 1957; Trú tại: số nhà 90, đường Nguyễn Huy Tự, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh (theo văn bản ủy quyền ngày 30/6/2020), có mặt.
3. Bà Lê Thị H, sinh năm 1965; Trú tại: phường Bắc Hà, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.

## Page 2

4. Bà Lê Thị H1, sinh năm 1968; Trút ại: xãC ẩm Trung, huy ện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
- Người đại diện theo ủy quyền của bà Lê Thị H, bà Lê Thị H1: Ông Lê Viết H, sinh năm 1957; Trút ại: số nhà 90, đường Nguyễn Huy Tự, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh (theo văn bản ủy quyền ngày 11/8/2020), có mặt.
5. Ông Lê Văn H2 , sinh năm 1974; Trút ại: xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
- Người đại diện theo ủy quyền: Ông Lê Viết H, sinh năm 1957; Trú tại: số nhà 90, đư ờng Nguy ễn HuyT ự, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh (theo văn bản ủy quyền ngày 12/8/2020), có mặt.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Bà Trần Thị L, Sinh năm: 1957; Trú tại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, có mặt.
2. Ông Lê Viết H, sinh năm 1957; Trút ại: số nhà 90, đường Nguyễn Huy Tự, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, có mặt.
3. Ông Lê Viết C, sinh năm 1963; Trút ại: tổ 9, phường Hòa Quý, qu ận Ngũ Hành Sơn, thành phố ĐàN ẵng, vắng mặt. Người đại diện theo ủy quyền:
Ông Lê Viết H, sinh năm 1957; Trú tại: số nhà 90, đường Nguyễn Huy Tự, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh (theo văn bản ủy quyền ngày 30/6/2020), có mặt.
4. Bà Lê Thị H, sinh năm 1965; Trú tại: phường Bắc Hà, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt
5. Bà Lê Thị H1, sinh năm 1968; Trút ại: xãC ẩm Trung, huy ện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt
- Người đại diện theo ủy quyền của bà Lê Thị H, bà Lê Thị H1: Ông Lê Viết H, sinh năm 1957; Trút ại: số nhà 90, đường Nguyễn Huy Tự, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh (theo văn bản ủy quyền ngày 11/8/2020), có mặt.
6. Ông Lê Văn H2 , sinh năm 1974; Trút ại: xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt
7. Ông Lê Văn Cứ, sinh năm 1961; Trút ại: thôn Trung Hòa, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, có mặt.
8. Ông Lê Văn N, sinh năm 1973; Trút ại: thôn Hòa Bình, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, có mặt.
9. Ông Lê Hợp Q, sinh năm 1984; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
10. Ông Lê Văn K, sinh năm 1957; Trú tại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, có mặt.
11. Ông Lê Văn Â, sinh năm 1986; Trú tại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.

## Page 3

12. Ông Lê Xuân T , sinh năm 1967; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
13. Ông Lê Văn Đ, sinh năm 1962; Trú tại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, có mặt.
14. Ông Lê Văn H, sinh năm 1989; Trú tại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
15. Ông Lê Đình G , sinh năm 1954; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
16. Bà Lê Thị N, sinh năm 1981; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
17. Bà Lê Thị L, sinh năm 1984; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
18. Ông Lê Văn A, sinh năm 1987; Trú tại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
19. Ông Lê Văn Q1 , sinh năm 1989; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, có mặt.
20. Ông Lê Văn T1 , sinh năm 1999; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
21. Ông Lê Đình K , sinh năm 1936; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
22. Ông Lê Văn C1 , sinh năm 1977; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
23. Ông Lê T, sinh năm 1928; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
24. Ông Lê Văn T, sinh năm 1941; Trú tại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
25. Ông Lê Văn T, sinh năm 1973; Trú tại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
26. Bà Lê Thị T,sinh năm 1966; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
27. Bà Lê Thị H3,sinh năm 1964; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
28. Bà Lê Thị C, sinh năm 1967; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
29. Ông Lê Huỳnh Đ, sinh năm 1996; Trút ại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh.
30. Ông Lê Văn V, sinh năm 1970; Trú tại: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.

## Page 4

- Người đại diện theo ủy quyền của ông Lê Văn H2, ông Lê Văn C, ông Lê Văn N, ông Lê Hợp Q, ông Lê Văn K , ông Lê Văn , ông Lê Xuân T , ông Lê Văn Đ, ông Lê Văn H, ông Lê Đình G, bà Lê Thị N, bà Lê Thị L, ông Lê Văn A, ông Lê Văn Q1, ông Lê Văn T1, ông Lê Văn C1, ông Lê T, ông Lê Văn T, ông Lê Văn T, bà Lê Thị T, bà Lê Thị H3, bà Lê Thị C, ông Lê Huỳnh Đ, ông Lê Văn V:
Ông Lê Viết H, sinh năm 1957; Trú tại: số nhà 90, đường Nguyễn Huy Tự, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh (theo văn bản ủy quyền ngày 12/8/2020), có mặt.
- Người làm chứng:
1. Bà Nguyễn Thị H, Sinh năm 1951; Địa chỉ: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, có mặt.
2. Bà Nguyễn Thị T, Sinh năm 1962; Địa chỉ: xóm Liên Đ ồng, xã Thạch Khê, huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh, có mặt.
3. Bà Nguyễn Thị H, Sinh năm 1961; Địa chỉ: thôn T, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, có mặt.
4. Ông Lê Trung L – Nguyên chủ tịch UBND xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, có mặt.
- Đại diện UBND xã H: Ông Nguyễn Chính Đàn – Chủ tịch UBND xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo đơn khởi kiện và quá trình gi ải quyết vụ án nguyên đơn ông Nguyễn Văn Q và người đại diện theo ủy quyền của ông Nguyễn Văn Q - bà Nguyễn Thị MaiP trình bày:
Cha mẹ ông Nguyễn Văn Q là ông Nguyễn Văn T và bà Nguyễn Thị B tạo dựng được thửa đất có diện tích kho ảng 1000m2 tại xóm Thúy H ội, xã H, thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh. Năm 1975, khi nhà nư ớc cóch ủ trương mở đường đi lại trong thôn xóm từ ngõ nhà ông Trần Hậu K đến ngõ nhà ông Trần Quyết, gia đình ông đã hiến một phần diện tích để mở đường. Do con đư ờng đi qua nên thửa đất bị chia đôi. Cuối năm 1975, ông đư ợc giao một phần diện tích (một nửa diện tích đất do con đường bị tách), còn diện tích đất còn lại được giao cho chú ruột là ông Nguyễn Văn N sử dụng. Diện tích gia đình ông sử dụng có v ị trí như sau: Phía Tây giáp đư ờng liên thôn, phía Đông giáp đất ông Lê Y , phía Bắc giáp đất ông Bùi Y và phía Nam giáp Hội quán thôn, trên bản đồ 299 thửa đất này là thửa số 693, tờ bản đồ số 2 diện tích 442m2, trên bản đồ 371 thửa đất này là thửa số 264 tờ bản đồ số 05, diện tích 396m2 mang tên Nguyễn Q do cán bộ chuyên môn ghi sai thực chất là Nguyễn Văn Q có xác nhận của UBND xã, đất thuộc quyền sử dụng của gia đình. Năm 2003 ông H ồ Nhật L nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất từ ông Lê Y, ông L cho bàC một phần diện tích đất để bàC mở lối đi ra hư ớng Tây. Sau đó bàC đổ đất làm lối đi trên phần diện tích này. Năm 2005 và 2009 gia đình bà Nguy ễn ThịC đổ đất lấn chiếm sang phần diện tích đất gia đình ông do đất chưa xây hàng rào. Năm 2012 bàC làm một ngôi nhà gỗ và xây dựng khoảng 120m2 diện tích đất lấn chiếm với vị trí cụ thể: phía Bắc giáp đất ông Y, phía Nam

## Page 5

giáp Hội quán thôn, phía Tây giáp đất còn lại của gia đình ông, phía Đông giáp diện tích đất ông L cho bàC làm đường. Quá trình bàC đổ đất và làm nhà lấn chiếm, gia đình ông đã phản ánh lên các cấp chính quyền địa phương. Ban cán sự thôn và UBND xã đã hòa giải nhiều lần. Ông yêu cầu gia đình bàC trả lại khoảng 120m2 đất lấn chiếm,đối với phần đất lấn chiếm chưa có công trình xây dựng thì yêu cầu trả lại đất, đối với phần đất lấn chiếm đã có công trình xây dựng yêu cầu tháo dỡ trả lại đất, trường hợp không tháo dỡ được yêu cầu trả bằng tiền tương ứng với phần đất bị lấn chiếm.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn bà Nguy ễn Thị Quyên trình bày: Có đầy đủ tài liệu, chứng cứ chứng minh thửa đất theo bản đồ 299 là thửa số 693, tờ bản đồ số 2 diện tích 442m2, trên bản đồ 371 là thửa số 264 tờ bản đ ồ số 05, di ện tích 396m 2 tại thôn T , xã H , thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh thuộc quy ền s ử dụng của ông Nguyễn Văn Q do cham ẹ để lại. Gia đình bà Nguyễn ThịC đã lấn chi ếm di ện tích kho ảng 120m 2 của gia đình ông Nguyễn Văn Q do đó yêuc ầu bị đơn trả lại khoảng 120m2 đất lấn chiếm, yêu cầu tháo dỡ các công trình xây dựng trên đất.
+ Tại bản tự khai và quá trình giải quyết vụ án ông Lê Viết H người thừa kế quyền và nghĩa v ụ tố tụngcủa b ị đơn bà Nguy ễn ThịC và là đại di ện theo ủy quyền của các đồng b ị đơn, ngư ờic ó quy ền lợi nghĩa v ụ liên quan thành viên dòng họ Lê Văn trình bày:
Thửa đất bàC (đã chết) ở và dựng nhà thờ là đất của dòng họ Lê V có từ 16 đời nay, đất chưa có gi ấy tờ gì. Chồng bàC là tộc trưởng, gia đình khó khăn nên được dòng họ cho về sống trên đất của tổ nghiệp họ Lê V. Chồng bàC là Liệt sỹ nên bà được Nhà nước xây cho ngôi nhà tình nghĩa trên thửa đất. Năm 2003 con C họ Lê V xây cổng ngõ, hàng rào nhưng gia đình ông Q không có ý kiến gì. Tháng 2/2010 các thành viên dòng h ọ Lê Văn xây nhà sinh ho ạt cộng đồng trên thửa đất hơn một năm mới hoàn thành nhưng ông Q bà L cũng không có ý ki ến gì. Thửa đất mà ông Q bà L khởi kiện không phải là đất của gia đình ông Q mà là đất trước đây ông Nguyễn Văn Ngụ sinh sống, năm 1975 ông Ngụ chuyển đi thửa đất bị bỏ hoang. Thửa đất chưa có gi ấy tờ gì, trên bản đồ cũng mang tên Nguy ễn Q chứ không phải Nguyễn Văn Q. BàC và dòng họ Lê Văn không lấn chiếm đất của gia đình ông Q nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.
Theo bản tự khai và quá trình giải quyết vụ án người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Trần Thị L trình bày: Về nguồn gốc đất và diễn biến tranh chấp với bà Nguyễn ThịC đúng như trình bàyc ủa ông Nguyễn Văn Q . Đất của gia đình bà, ông Q yêu cầu gia đình bàC trả lại phần đất lấn chiếm bà đồng ý.
Tại bản tự khai và tại phiên tòa Bà Nguy ễn Thị H, bà Nguyễn Thị H và bà Nguyễn ThịT trình bày: Các bà là em của ông Nguyễn Văn Q , thửa đất tranh chấp có ngu ồn gốc của bố mẹ cho anh trai là Nguyễn Văn Q và thuộc quyền sử dụng của ông Nguyễn Văn Q và bà Trần Thị L.
Tại biên bản lấy lời khai ngày 17/7/2015, ông Nguyễn Văn Nyêu cầu bàC trả lại đất lấn chiếm cho ông Q và không ai có tranh chấp gì liên quan đến quyền sử dụng đất trên với ông Nguyễn Văn Q và bà Trần Thị L.

## Page 6

Ông Lê Trung L – Nguyên chủ tịch UBND xã H trình bày: Năm 2011 khi ông làm Phó chủ tịch xã ký một số văn bản thay chủ tịch như báo cáo trả lời đơn thư của công dân số 05/BC-UBND, ngày 02/7/2015 với tư cách chủ tịch ký Công văn số 41/UBND cung cấp thông tin v ề thửa đất cho Tòa án, ông ký văn bản do cán bộ chuyên môn tham mưu so ạn. Đối với nguồn gốc thửa đất tranh chấp t ừ năm 2000 v ề trước thửa đất nay không có tranh chấp vì đất trắng không ai sản xuất, chưa có ngư ời sử dụng do đó không bi ết được đất của ai. Sau khi ông Ngụ về có nguyện vọng xin lại thửa đất này, qua ki ểm tra địa chính xã phát hi ện thửa đất trên bản đ ồ 371 mang tên Nguy ễn Q nên không có căn c ứ để cấp cho ông Ngụ. Theo hồ sơ 371 đất mang tên Nguyễn Q, tại thôn T xã H có hai người tên là Nguyễn Q nhưng chỉ có ông Nguyễn Văn Q tranh chấp, còn tên Nguyễn Q do thời đó có phong tục thế tên lấy tên con đặt cho cha và ông Q là con ông Thế mới xảy ra việc này. Ngoài tài liệu 299, 371 thì không có tài li ệu nào khác xác định nguồn gốc đất.
- Chủ tịch UBND xã Hông Nguyễn Chính Đ trình bày: Ông gi ữ chức vụ chủ tịch UBND xã H từ năm 2015, lúc đó h ồ sơ các bên đã khởi kiện ra Tòa án.
Nội dung liên quan của địa phương và các bu ổi hòa gi ải ông không đư ợc bàn giao, ông chỉ nắm được một số nội dung khi hai gia đình xảy ra cãi vã xô xát.
Theo hồ sơ lưu trữ gồm có h ồ sơ 299 lập năm 1984 đ ể xác định nguồn gốc đất trước năm 1984, bản đồ 371 và sổ mục kê đất đai lập từ năm 1993 đến 1994. Đối với thửa đất đang tranh chấp tại hồ sơ 299 là thửa số 693, tờ bản đồ số 2 diện tích 442m2 trong hồ sơ không mang tên ai. Trên bản đồ 371 thửa đất này là thửa số 264 tờ bản đồ số 05 có tên Nguyễn Q. Nếu theo hồ sơ đất đang lưu giữ đó sử dụng trước năm 1993 không thể hiện là quyền sử dụng của ai. Nguyễn Q trong bản đồ 371 và Nguyễn Văn Thế là không có cơ s ở pháp lý gì. Đối với thửa đất của bàC nằm kề bên, thửa đất này bản đồ 299 mang tên Nguy ễn ThịC nhưng bản đồ 371 là Bùi Hùng không phải là Lê Văn Hùng. Ngoài hồ sơ 299 và 371 và bản đồ đo vẽ năm 2014 thì ở địa phương không còn tài li ệu lưu gi ữ nào khác đối với hai thửa đất này. Việc hộ ông Nguyễn Văn Q nộp thuế là do cá nhân kê khai, kê khain ộp thuế là quyền của người sử dụng nếu đất của Ủy ban chưa giao thì đất đó người sử dụng nộp thu ế. Nộp thu ế không chứng minh đư ợc đất của mình, ngư ời nào s ử dụng năm nào thìn ộp thuế cho nhà nư ớc năm đó là đương nhiên chứ không có nghĩa được công nhận quyền sử dụng. Về nội dung tranh chấp đề nghị HĐXX giải quyết đúng quy định của pháp luật.
Tranh chấp trên đã đư ợc gi ải quy ết tại bản án DSST s ố 07/2020/DS-ST ngày 18-9-2020 của Tòa án nhân dân thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh. Căn cứ khoản 9 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a, c khoản 1 Điều 39; khoản 1 Điều 6, khoản 1 Điều 91; Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân s ự; Điều 2 Luật người cao tu ổi;
điểm đ kho ản 1 Đi ều 12; khoản 1, 4 Đi ều 26 Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, tuyên xử:
Bác toàn b ộyêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn Q về việc yêu cầu gia đình bàC trả lại khoảng 120m2 đất lấn chiếm của gia đình ông.
Ngoài ra, án còn tuyên án phí và quyền kháng cáo theo quy định.

## Page 7

Ngày 28/9/2020 nguyên đơn và ngư ời có quy ền lợi nghĩa v ụ liên quan bà Trần Thị L kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn giữ nguyên nội dung đơn khởi kiện và kháng cáo; các đương s ự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đ ề nghị Hội đồng xét x ử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự: Bác kháng cáoc ủa nguyên đơn, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm số 07/2020/DS-ST ngày 18-9-2020 của Tòa án nhân dân thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài li ệu có trong h ồ sơ vụ án đã đư ợc xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng:
[1.1]. Về thẩm quyền giải quyết vụ án: Ông Nguyễn Văn Q khởi kiện yêu cầu bà Nguyễn ThịC trả lại khoảng 120m2 đất lấn chiếm của gia đình ông, nên xác định tranh chấp đất đai theo quy định tại khoản 9 Điều 26 Bộ luật tố tụng dân sự.
Bị đơn có nơi cư trú và đối tượng tranh chấp là bất động sản tại thành phố H, căn cứ điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a, c khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng tụng dân sự vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh. Ngày 28/9/2020, nguyên đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan kháng cáo bản án DSST nên v ụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của TAND tỉnh Hà Tĩnh theo quy định tại Điều 38 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[1.2]. Về xác định tư cách tham giat ố tụng của đương sự: Trong quá trình giải quyết vụ án, ngày 25/3/2019 bà Nguyễn ThịC chết. Theo quy định tại khoản 1 Điều 74 Bộ luật Tố tụng Dân sự thì trường hợp đương sự là cá nhân đang tham gia tố tụng chết mà quyền, nghĩa vụ về tài sản của họ được thừa kế thì người thừa kế tham giat ố tụng. Vì v ậy, Tòa án cấp sơ thẩm xác định người thừa kế của bà Nguyễn ThịC là ông Lê Viết H, ông Lê Văn C , bà Lê Thị H, bà Lê Thị H1, ông Lê Viết Hậu tham gia tố tụng với tư cách là bị đơn là đúng quy định.
[1.3]. Tòa án cấp sơ thẩm căn c ứ điểm b kho ản 2 Đi ều 5 Nghị quyết s ố 01/2020/NQ-HĐTP ngày 05/3/2020 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao để không đưa những người chưa được cung cấp chính xách ọ tên địa chỉ của dòng họ Lê Văn vào tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, quyền, nghĩa v ụ của thành viên dòng h ọ chưa tham giat ố tụng sẽ được giải quyết bằng vụ án khác khi có yêu cầu là có căn cứ.
[1.4]. Do thửa đất không thay đổi hiện trạng, các bên đều đồng ý với kết quả xem xét thẩm định tại chỗ và định giá trước đây, không yêu cầu xem xét thẩm định và định giá lại tài sản. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm sử dụng kết quả xem xét thẩm định tại chỗ và định giá ngày 14/8/2015 đ ể làm căn c ứ giải quyết vụ án là phù hợp.
[2] Về nội dung:
[2.1]. Về nguồn gốc đất: Theo bản đồ 299 đo vẽ ngày 10/4/1987, thửa đất đang tranh chấp là thửa đất số 693, tờ bản đồ số 02, diện tích 442 m 2 không ghi

## Page 8

tên chủ sử dụng, không ghi loại đất; bản đồ 371 đo vẽ năm 1994 là thửa số 264, tờ bản đ ồ số 05, di ện tích 396,0m 2. Trong S ổ mục kê lập năm 1994 thì thửa đất được ghi là đất thổ cư “T” mang tên Nguyễn Q. Theo kết quả thẩm định tại chỗ và đo vẽ bằng máy k ỹ thuật số ngày 14/8/2015 thì thửa đất có di ện tích 183.6 m 2.
Theo Công văn số 41/UBND ngày 02/7/2015 của Ủy ban nhân dân xã H thửa đất này trước đây ông Nguyễn Văn Ngụ sử dụng đến năm 1975 thì gia đình ông Ngụ về ngoại sống, năm 1984 giao lại cho anh ru ột là Nguyễn Văn Thế. Công văn s ố 41/UBND ngày 02/7/2015 của UBND xã H về việc cung cấp thông tin nguồn gốc đất đai do ông Lê Trung Liện ký với nội dung: “Đất tranh chấp có nguồn gốc của gia đình ông Nguyễn Văn Ngụ được cấp năm 1964, năm 1975 vợ con ông Ngụ về bên ngoại sống được giao lại cho ông Nguyễn Văn Thế anh trai ông Ngụ, ông Thế trồng rau, đào ao thả cá. Theo UBND xã thửa đất số 264 tờ bản đồ số 05 bản đồ 371 đo vẽ năm 1994 ghi chữ “T” đất thổ cư, ghi tên trong sổ mục kê Nguyễn Q là nguồn gốc của gia đình ông Nguyễn Văn Q ”. Công văn s ố 05/BC-UBND ngày 23/02/2011 về việc báo cáo trả lời đơn của công dân của UBND xã H gửi UBND thành phố H có nội dung: “Theo hồ sơ địa chính mảnh vườn ông Ngụ xin cấp lại thửa đất số 264 tờ bản đồ số 05 bản đồ 371 xóm Nam Hội xã H trong sổ mục kê mang tên Nguy ễn Q (là anh trai ông Ng ụ). Vì v ậy, năm 2004, 2005 ông Ngụ về địa phương xin giải quyết nhưng căn cứ Luật đất đai năm 2003 và hồ sơ địa chính thì UBND xã không thể giải quyết được. Hiện nay thửa đất không có nhà ở, người có tên trong hồ sơ địa chính là ông Nguy ễn Q đã chết và thửa đất đó chưac ấp giấych ứng nhận quy ền s ử dụng đất cho ai” . Theo kết qu ả xác minh ngày 31/8/2020 tại UBND xã H và Báo cáo s ố 91/BC-UBND ngày 14/9/2020 của UBND xã H thửa đất tranh chấp nó i trên ngoài trích lục bản đ ồ 299, 371 thì không có tài li ệu chứng minh nguồn gốc đất, đất từ năm 1975 đến nay bỏ hoang, trên đất không có công trình xây dựng như nhà ở, tường rào hay cây lâu niên, không có ai quản lý, sử dựng, không có khuôn viên riêng. Hiện nay tại UBND xã H cũng như cơ quan qu ản lý nhà nư ớc đất đai thành phố H không có tài li ệu nào khác chứng minh thửa đất là của ai.
[2.2] Về xác định người có quyền sử dụng đất:
[2.2.1] Theo hồ sơ cấp giấy chứng tử, giấy chứng minh nhân dân (cha của ông Nguyễn Văn Q ) là ông Nguy ễn Văn Th ế, sinh năm 1921, gi ấy chứng nhận tham gia dân công hỏa tuyến là Nguyễn Văn Thế, sinh năm 1922. Như vậy, không có tài liệu nào thể hiện là đất cấp cho ông Ngụ, ông Ngụ giao lại cho ông Thế và không có tài liệu chứng cứ nào chứng minh chủ sử dụng đất là ông Nguy ễn Văn Thế hay của gia đình ông Nguyễn Văn Q, không có tài liệu chứng cứ chứng minh Nguyễn Q và Nguyễn Văn Q là một người. Do đó, nội dung công văn s ố 41 và công văn 05 nói trên của UBND xã H nêu ngu ồng ốc đất làc ủa gia đình ông Nguyễn Văn Q và ông Nguyễn Q là anh trai ông Nguyễn Văn Ngụ là không đúng với sự thật khách quan của tài liệu, chứng cứ nêu trên. Vì v ậy, Ông Nguyễn Văn Q cho rằng nguồn gốc đất của cha ông để lại và người có tên trong hồ sơ địa chính Nguyễn Q chính là ông nên là đất của gia đình ông là không có căn cứ.

## Page 9

[2.2.2] Thửa đất bàC (đã chết) ở và dựng nhà thờ theo bà Nguyễn ThịC và đại diện dòng h ọ Lê Văn khai là thửa đất tổ nghiệp của dòng h ọ Lê Văn đư ợc quyền quản lý sử dụng, bà Nguyễn ThịC chỉ là người được dòng họ cho về sinh sống trên thửa đất để hương khói chot ổ nghiệp. Thửa đất này trên bản đồ 299 thuộc thửa số 697, tờ bản đồ số 02, diện tích 1197 m2; trên bản đồ 371 thuộc thửa số 196, tờ bản đồ số 05, diện tích 1087 m2.Theo kết quả kết quả thẩm định tại chỗ và đo v ẽ bằng máy k ỹ thuật s ố ngày 14/8/2015 thì thửa đất có di ện tích 1414,9m2.Thửa đất này trên bản đồ 299 ghi tên Nguyễn Thị C, trên bản đồ 371 và Sổ mục kê ghi tên Bùi Hùng; trong S ổ 05 ghi tên Bùi Hùng. Theo Ủy ban nhân dân xã H thì việc ghi tên như vậy có thể do nhầm lẫn và nguồn gốc thửa đất là do cha ông của ông Lê Viết H để lại, nhà thờ dòng họ Lê Văn đã xây dựng trên thửa đất đã lâu mặc dù trên bản đồ không phản ánh việc có nhà thờ trên đất.
[2.2.3]. Công văn s ố 890/Tg-KTN ngày 06/6/2011 của Thủ tướng Chính phủ về việc vướng mắc liên quan đến đất đai khi thực hiện Chỉ thị 299/TTg gửi UBND tỉnh Hà Tĩnh đồng ý về nguyên tắc việc áp dụng điểm b khoản 1 Điều 50 và khoản 2 Điều 87 của Luật đất đai để công nhận diện tích đất ở cho hộ gia đình, cá nhân s ử dụng đất ở trước ngày 18/12/1980 đến nay, sử dụng ổn định, có ranh giới rõ ràng, không có tranh ch ấp, đã kê khai đăng ký ru ộng đất theoCh ỉ thị số 299/TTg ngày 10/11/1980 của Thủ tướng Chính ph ủ.Thửa đất đang tranh ch ấp, ông Q và bà L không có tài liệu chứng cứ chứng minh là đất thuộc quyền sử dụng của mình ho ặc do cha ông đ ể lại, không có nhà ở, công trình xây dựng trên đ ất, ông Q và bà L sử dụng không ổn định, không có ranh giới và đất đang tranh chấp, không đăng ký kê khai theoch ỉ thị nói trên nên không có căn c ứ được công nhận diện tích đất ở theo công văn số 890/Tg-KTN. Mặt khác sổ mục kê và Bản đồ 371 không phải là một trong các loại giấy tờ về quyền sử dụng đất quy định tại khoản 1 Điều 50 Luật đất đai năm 2003 và khoản 1 Điều 100 Luật đất đai năm 2013. Đất không đủ điều kiện để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho h ộ gia đình không có gi ấy tờ về quyền sử dụng đất theo quy định tại Điều 20, Điều 21 Nghị định số 43/2014/NĐ- CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai.
[2.3]. Xác định tính hợp pháp của tài liệu, chứng cứ, lời khai của đương sự:
[2.3.1] Ông Lê Trung Liện nguyên chủ tịch UBND xã H thừa nhận có việc ký văn bản do cán b ộ chuyên môn soạn thảo sẵn chuyển lên đồng thời cũng thừa nhận ngoài tài li ệu bản đồ 299 và 371 thì không có tài li ệu gì khác chứng minh nguồn gốc đất.. Do đó, Công văn s ố 41/UBND ngày 02/7/2015 và Công văn s ố 05/BC-UBND ngày 23/02/2011 v ề việc báo cáo trả lời đơn của công dân của UBND xã H gửi UBND thành phố H nêu nguồn gốc đất của gia đình ông Nguyễn Văn Ngụ giao lại cho anh trai là Nguy ễn Văn Th ế, đất của gia đình ông Nguyễn Văn Q và Nguyễn Q là anh trai của ông Ngụ đều không có căn cứ như nhận định của bản án sơ thẩm là phù hợp.
[2.3.2] Bà Nguyễn Thị Huệ, bà Nguyễn Thị Hường và bà Nguyễn Thị Thái là em của ông Nguyễn Văn Q đều cho rằng thửa đất tranh chấp có nguồn gốc của

## Page 10

thửa đất tranh chấp được bố mẹ cho anh trai là Nguyễn Văn Q và thuộc quyền sử dụng của ông Nguyễn Văn Q và bà Trần Thị L. Tại biên bản lấy lời khai ngày 17/7/2015 của Tòa án nhân dân thành phố Huế ông Nguyễn Văn Ngụ yêu cầu bà C trả lại đất lấn chi ếm cho ông Q và không ai có tranh chấp gì liên quan đến quyền s ử dụng đất trên với ông Nguyễn Văn Q và bà Trần Thị L. Nhưng ông Ngụ, bà Huệ, bà Hường và bà Thái cũng không xuất trình tài liệu chứng cứ chứng minh đó là đất do cha chú để lại cho ông Q. Do đó, lời khai của ông Ngụ, bà Huệ, bà Hường và bà L không có căn cứ.
[2.3.3]. Ông Nguyễn Văn Q, bà Trần Thị L cho rằng hàng năm ông bà đóng thuế sử dụng đất và giaon ộp biên lai thu thu ế nhà đất ngày 08/10/2014 truy thu thuế nhà đất từ năm 2004 đến 2011, biên lai thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp ngày 14/4/2014 thu các năm 2012, 2103, 2014, biên lai thu thu ế sử dụng đất phi nông nghiệp 2015, biên lai thu thu ế sử dụng đất phi nông nghi ệp từ năm 2017, 2018, 2019, 2020. Theo kết quả xác minh tại UBND xã H thì việc nộp thuế chỉ có tờ khai của người nộp thuế bà Trần Thị L, hồ sơ đất đai không có căn c ứ chứng minh quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Văn Q và bà Trần Thị L, việc nộp thuế chỉ bắt đầu từ ngày 08/10/2014 thời điểm thửa đất đã xảy ra tranh ch ấp. Mặc dù đất từ năm 1975 đến nay b ỏ hoang, trên đất không có công trình xây dựng như nhà ở, tường rào hay cây lâu niên, không có ai qu ản lý, sử dụng nên việc thu thuế nói trên là không đúng quy định của pháp luật. Tại phiên tòa chủ tịch UBND xã H có ý ki ến việc thu thu ế không phải là căn c ứ để chứng minh quy ền sử dụng đất của người nộp thuế, biên lai nộp thuế không phải là tài liệu chứng minh quyền sử dụng đất. Do đó, việc đóng thuế do ông Q khai không phải là căn cứ chứng minh thửa đất sử dụng ổn định và thuộc quyền sử dụng đất của mình. Vì vậy, việc nộp thuế nói trên không có giá trị chứng minh thời điểm bắt đầu sử dụng đất ổn định để làm căn c ứ xác định việc sử dụng đất ổn định theo quy định tại Điều 21Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đất đai.
[2.4]. Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa sơ thẩm ông Nguyễn Văn Q, người đại diện theo ủy quyền, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn và bà Trần Thị L cũng như những người làm chứng, người liên quan đến thửa đất cho rằng thuộc quyền sử dụng của ông Nguyễn Văn Q và bà Trần Thị L. Tại phiên tòa ngư ời đại diện theo ủy quyền của ông Nguyễn Văn Q là bà Nguyễn Thị Mai Phương và bà Trần Thị L đều thừa nhận hiện trạng đất không có công trình xây dựng hay cây lưu niên và không có hàng rào khuôn viên. Theo kết quả xem xét thẩm định tại chỗ ngày 14/8/2015 và bản vẽ chồng ghép bản đồ 371 với trích đo hi ện trạng đất thì di ện tích đất tranh chấp là 100m 2. Tuy nhiên, nguyên đơn không cung cấp được tài liệu chứng cứ và chứng minh được quyền sử dụng của mình đối với thửa đất tranh chấp theo bản đồ 299 thuộc thửa đất số 693, tờ bản đồ số 02; trên bản đồ 371 thuộc thửa số 264. Theo quy định tại khoản 1 Điều 6 và khoản 1 Điều 91 Bộ luật tố tụng dân sự đương sự có quyền và nghĩa vụ giaon ộp chứng c ứ vàch ứng minh cho yêuc ầuc ủa mình là có căn c ứ và hợp pháp. Kết quả xác minh thu thập tài liệu chứng cứ không có tài li ệu chứng minh quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Văn Q và Trần Thị L đối với thửa đất trên. Do

## Page 11

đó, yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn Q yêu cầu gia đình bàC trả lại khoảng 120m2 đất lấn chiếm của gia đình là không có căn c ứ như phán quyết của Tòa án sơ thẩm là có cơ s ở và đúng pháp luật. Vì vậy, cấp phúc thẩm bác toàn bộ kháng cáoc ủa ông Nguyễn Văn Q , bà Trần Thị L, giữ nguyên bản án sơ thẩm của TAND thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự: Bác toàn bộ nội dung kháng cáo của nguyên đơn ông Nguyễn Văn Q và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Trần Thị L, giữ nguyên bản án DSST số 07/2020/DS-ST ngày 18- 9-2020 của Tòa án nhân dân thành phố H, tỉnh Hà Tĩnh
- Căn cứ khoản 9 Đi ều 26; đi ểm a kho ản 1 Đi ều 35 và đi ểm a, c kho ản 1 Điều 39; khoản 1 Điều 6, khoản 1 Điều 91; Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự;
Căn cứ Điều 2 Luật người cao tuổi;
Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và s ử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn Q về việc yêu cầu gia đình bàC trả lại khoảng 120m2 đất lấn chiếm của gia đình ông.
- Về án phí: Ông Nguyễn Văn Q được miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm.
- Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.
Nơi nhận: TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM
- TAND cấp cao; Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa
 - VKSND tỉnh Hà Tĩnh;
 - TA, THADS thành phố H;
 - Các đương sự;
 - Lưu: HS - VP.

 Trương Thị Lệ Thu