Bản án số: 80/2020/KDTM- ST
ông Trịnh Q
Số: 80
Ngày: 26/11/2020
Tòa án xét xử: TAND Q. Đống Đa, TP. Hà Nội
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Kinh doanh thương mại
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp về mua bán cổ phiếu, trái phiếu...
Thông tin vụ việc: Tranh chấp hợp đồng mua bán cổ phần

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN ĐỐNG ĐA CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM THÀNH PHỐ HÀ NỘI Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Bản án số: 80/2020/KDTM- ST Ngày: 26.11.2020 V/v: Tranh chấp hợp đồng mua bán cổ phần

 NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN ĐỐNG ĐA

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Việt Nga Các Hội thẩm nhân dân: Ông Nguyễn Tiến Thanh Bà Nguyễn Quỳnh Thơ -Thư ký phiên tòa:
Bà Nguyễn Thị Hạnh-Thư ký Tòa án nhân dân Quận Đống Đa -Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận Đống Đa tham gia phiên tòa:
Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Kiểm sát viên Ngày 26 tháng 11 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân Quận Đống Đa, xét xử sơ thẩm công khai vụ án kinh doanh thương mại thụ lý số 97/2020/TLST - KDTM ngày 20 tháng 10 năm 2020 về “Tranh chấp hợp đồng mua bán cổ phần”.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm số: 261/2020/QĐXX-ST ngày 05 tháng 11 năm 2020 giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Ông Trịnh Q, sinh năm 1947 Hộ khẩu thường trú và nơi cư trú : Số nhà A , Khu B , Thị trấn D , Huyện Thái Thụy, Tỉnh Thái Bình -Vắng mặt, có đơn xin vắng mặt tại phiên tòa
2. Bị đơn: Công ty B Trụ sở: Số A Phố T, Phường Kim Liên, Quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội.
- Người đại diện theo pháp luật: Bà Trương ThịT - Tổng giám đốc.
- Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Mạnh T - Phó Phòng Kinh do anh Công ty B (văn bản ủy quyền ngày 29.10.2020) - Có mặt tại phiên tòa NỘI DUNG VỤ ÁN:
* Theo đơn khởi kiện ngày 08.10.2020 , lời khai trong quá trình giải quyết vụ án của nguyên đơn là ông Trịnh Q trình bày:
 Năm 2008 Công ty B Việt Nam (sau đây gọi tắt là Công ty B) thực hiện cổ phần hóa và chào bán đấu giá cổ phầ n, tôi đã mua 20.000 (Hai mươi nghìn) cổ phần

## Page 2

tương đương 206.000.000 đồng (Hai trăm linh sáu triệu đồng). Năm 2010 Công ty đã cấp cho tôi 01 Giấy chứng nhận nộp tiền mua cổ phần nói trên. Sau đó tôi đã nhiều lần liên hệ với Công ty để yêu cầu ghi nhận tư cách cổ đông thì được biết việc cổ phần hóa của Công ty không thành công. Nay, tôi yêu cầu Tòa án xác định Hợp đồng mua bán cổ phần giữa tôi và Công ty B là hợp đồng hợp pháp và đề nghị Tòa án chấm dứt hiệu lực hợp đồng này do bên bị đơn chậm thực hiện nghĩa vụ. Tôi đề nghị Tòa án buộc Công ty B phải hoàn trả số tiền 206.000.000 đồng (Hai trăm linh sáu triệu đồng) tôi đã bỏ ra để mua 20.000 cổ phần của Công ty B . Ngoài ra, tôi không yêu cầu Công ty thanh toán khoản tiền lãi của số tiền trên, không yêu cầu bồi thường thiệt hại và phạt vi phạm hợp đồng.
 * Bị đơn Công ty B do ông Nguyễn Mạnh T là đại diện trình bày:
Thực hiện chủ trương cổ phần hóa của Bộ tài chính và Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, Công ty được phép chuyển đổi mô hình hoạt động từ doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước thành Công ty cổ phần. Công ty đã tiến hành đấu giá cổ phần tại Trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội. Ông Trịnh Q đã mua 20.000 cổ phần của Công ty tại Trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội với tổng số tiền là 206.000.000 đồng (Hai trăm linh sáu triệu đồng). Tuy nhiên, do số cổ phần bán cho nhà đầu tư chiến lược và nhà đầu tư thông thường không Q tỷ lệ tối thiểu theo quy định nên Công ty không tiến hành được Đại hội đồng cổ đông , việc không cổ phần hóa thành công là do điều kiện khách quan. Công ty sẽ hoàn trả lại tiền mua cổ phần cho ông Trịnh Q theo quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền vì hiện nay Công ty vẫn đang chờ phê duyệt phương án xử lý pháp nhân, dừng cổ phần hóa của các cấp có thẩm quyền để hoàn trả vốn cho các nhà đầu tư đã mua cổ phần của Công ty.
Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chúng tôi đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.
Tại phiên tòa:
* Nguyên đơn ông Trịnh Q có đơn xin xét xử vắng mặt và giữ nguyên yêu cầu khởi kiện.
* Bị đơn giữ nguyên ý kiến như đã trình bày và đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.
* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận Đống Đa có quan điểm:
- Về thủ tục tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án từ khi thụ lý đến trước khi Hội đồng xét xử vào nghị án, Thẩm phán và Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự , những người tham gia tố tụng đ ã chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.
- Về nội dung : Về hợp đồng mua bán cổ phần , nguyên đơn đã hoàn tất nghĩa vụ thanh toán tiền mua cổ phần, phía bị đơn xác nhận hơn 10 năm kể từ ngày bán đấu giá cổ phần đến nay Công ty vẫn chưa hoàn thành cổ phần hóa. Do đó có căn cứ để

## Page 3

xác định bị đơn đã vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ của hợp đồng vì vậy đềng hị Hội đồng xét xử căn cứ Điểm b Khoản 1 và Khoản 2 Điều 423, Điều 424 Bộ luật Dân sự 2015 chấp nhận yê u cầu khởi kiện của nguyên đơn và buộc bị đơn phải hoàn trả số tiền 206.000.000 đồng (Hai trăm linh sáu triệu đồng) . Ghi nhận sự tự nguyện của nguyên đơn không yêu cầu tính lãi của số tiền đã mua cổ phần, không yêu cầu phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại . Về án phí: Bị đơn phải chịu án phí theo quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1]Về tố tụng:
1.1.Thẩm quyền giải quyết: Ông Trịnh Q khởi kiện về tranh chấp mua bán cổ phần đối với Công ty B có trụ sở tại số A Phố T, Phường Kim Liên, Quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận Đống Đa theo quy định tại Khoản 1 Điều 3 0, Điểm b Khoản 1 Điều 35, Điểm a Khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
1.2. Quan hệ pháp luật: Căn cứ yêu cầu khởi kiện và các tài li ệu có trong h ồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử xác định quan hệ pháp luật trong vụ án Kinh doanh thương mại này là “Tranh chấp hợp đồng mua bán c ổ phần” quy định tại Khoản 1, Điều 30 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
1.3. Thời hiệu khởi kiện và áp dụng pháp luật: Giao dịch dân sự giữa các bên được thực hiện từ năm 2008 đến nay, theo quy định tại Điểm b và d Khoản 1 Điều 688 Bộ luật Dân sự 2015 về việc áp dụng pháp luật đối với giao dịch dân sự được xác lập trước ngày Bộ luật Dân sự 2015 có hiệu lực đang được thực hiện mà có nội dung và hình thức phù hợp với quy định của Bộ luật này thì áp dụng quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Đây là tranh chấp Hợp đồng mua bán cổ phần do việc thành lập Công ty cổ phần không thực hiện được theo quy định của pháp luật, bên mua cổ phần yêu cầu bên bán cổ phần hoàn trả số tiền đã nhận nên theo quy định tại Điều 184 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 vụ án này không thuộc trường hợp phải áp dụng thời hiệu khởi kiện.
[2] Về nội dung:
 Ông Trịnh Q và Công ty đều xác nhận: Năm 2008-2009 khi Công ty tiến hành cổ phần hóa ông Q đã mua 20.000 cổ phần của Công ty tại Trung Tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội với tổng số tiền là 206.000.000 đồng (Hai trăm linh sáu triệu đồng). Công ty đã cấp cho ông Q 01 Giấy chứng nhận nộp tiền mua cổ phần năm 2010. Theo quy định tại Điều 401 Bộ luật Dân sự 2005 đây là Hợp đồng mua bán cổ phần hợp pháp và có hiệu lực thi hành đối với các bên tham gia.

## Page 4

 Xét thấy, đối với doanh nghiệp 100% vốn nhà nước chuyển đổi thành Công ty cổ phần kết hợp chào bán cổ phiếu ra công chúng thì thực hiện theo quy định của pháp luật về chuyển doanh nghiệp nhà nước thành Công ty cổ phần, cụ thể: Nghị định 109/2007/NĐ-CP ngày 26.6.2007 của Chính phủ (có hiệu lực từ ngày 01.8.2007- hết hiệu lực ngày 05.9.2011); Nghị định 59/2011/NĐ-CP ngày 18.7.2011 của Chính phủ (có hiệu lực từ ngày 05.9.2011); Nghị định126/2017/NĐ-CP ngày 16.11.2017 của Chính phủ (có hiệu lực từ ngày 01.01.2018). Đối chiếu với quy định tại các Nghị định hướng dẫn nêu trên thì kể từ ngày quyết định phê duyệt phương án cổ phần hóa, doanh nghiệp phải hoàn thành việc bán cổ phần trong thời hạn 3 tháng (Điều 41 -Nghị định 109 /2007/NĐ-CP và Điều 44 -Nghị định 59/2011/NĐ -CP) và thời hạn 4 tháng (Điều 38 -Nghị định 126/2017/NĐ -CP). Thực tế, tổng số cổ phần của Công ty bán ra chỉ đạt 12% vốn điều lệ và tỷ lệ bán ra chưa đạt mức tối thiểu 25%, đến thời điểm hiện tại đã hơn 10 năm Công ty vẫn chưa hoàn thành cổ phần hóa.
Xét thấy, theo quy định trường hợp chào bán công khai mà không bán hết thì Công ty phải báo cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa để điều chỉnh cơ cấu vốn điều lệ để chuyển 100% vốn Nhà Nước thành Công ty cổ phần sau đó tiến hành họp Đại hội cổ đông lần đầu ghi nhận tư cách cổ đông của những nhà đầu tư đã mua cổ phần của Công ty. Quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa, Công ty không cung cấp được tài liệu chứng cứ chứng minh đ ã thực hiện các biện pháp cần thiết để hoàn thành việc cổ phầnh óa và ghi nhận tư cách cổ đông cho ông Trịnh Q trong thời gian từ năm 2009 cho đến nay. Nay Công ty xác nhận việc cổ phần hóa không thành công nhưng luôn lấy lý do chờ ý kiến chỉ đạo của các Cơ quan chủ quản có thẩm quyền để trì hoãn yêu cầu giải quyết quyền lợi của các nhà đầu tư.
 Đối chiếu với các quy định pháp lu ật như đã nêu trên thấy rằng trách nhiệm thực hiện việc cổ phần hóa là của Công ty mà cụ thể là của Ban chỉ đạo cổ phần hóa Công ty chứ không phụ thuộc vào bất cứ chỉ đạo của Cơ quan chủ quản có thẩm quyền nào khác.
 Từ những phân tích nêu trên xác định đối với hợp đồng mua bán cổ phần giữa ông Trịnh Q và Công ty thì ông Q đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của bên mua là thanh toán tiền mua cổ phần . Trong khi đó bên bán là Công ty đã không thực hiện nghĩa vụ của mình khi không hoàn thành cổ phần hóa, dẫn đến vi ệc nhà đầu tư như ông Q trong mười năm qua không được sở hữu cổ phần của Công ty, không Q được mục đích của việc giao kết hợp đồng . Như vậy, Công ty đã vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ của hợp đồng và ông Q có quyền hủy bỏ hợp đồng theo quy định tại Điểm b Khoản 1 và Khoản 2 Điều 423, Điều 424 Bộ luật Dân sự 2015. Hậu quả của việc hủy bỏ hợp đồng là các bên phải hoàn trả cho nhau những gì đã nhận sau khi đã trừ chi phí hợp lý trong thực hiện hợp đồng và chi phí bảo quản, phát triển tài sản theo quy định tại Khoản 2 Điều 427 Bộ luật Dân sự. Do đó, có căn cứ để chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Trịnh Q về việc buộc Công ty B hoàn trả số tiền 206.000.000

## Page 5

đồng (Hai trăm linh sáu triệu đồng) . Ghi nhận sự tự nguyện của ông Q không yêu cầu tính lãi của số tiền đã mu a cổ phần, không yêu cầu phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại đối với Công ty.
* Về án phí:
- Ông Trịnh Q không phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm, được hoàn trả lại 5.150.000 đồng (Năm triệu một trăm năm mươi nghìn) tạm ứng án phí đã nộp tại biên lai số 0014950 ngày 15.10.2020 của Chi cục thi hành án dân sự Quận Đống Đa.
- Công ty B phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm theo quy định của pháp luật.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ Điều 385 , Điều 401 , Khoản 1 Điều 402, Điều 410 , Điểm b Khoản 1 , Khoản 2 Điều 423, Điều 424, Điều 427, Điều 688 Bộ luật Dân sự 2015;
- Khoản 1 Điều 30, Điểm b Khoản 1 Điều 35, Điểm a Khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 271, Điều 273, Điều 280 Bộ luật tố tụng dân sự;
- Nghị định 109/2007/NĐ -CPngày 26.6.2007 của Chính phủ; Nghị định 59/2011/NĐ-CP ngày 18.7.2011 của Chính phủ ; Nghị định 126/2017/NĐ -CP ngày 16.11.2017 của Chính phủ;
- Nghị quyết số 326/2016/ UBTVQH của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
Xử:
1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Trịnh Q đối với Công ty B.
2. Tuyên bố chấm dứt hiệu lực của Hợp đồng mua bán cổ phần giữa ông Trịnh Q và Công ty B . Buộc Công ty B phải hoàn trả cho ông Trịnh Q số tiền mua bán cổ phần là 206.000.000 đồng (Hai trăm linh sáu triệu đồng)
3. Ghi nhận sự tự nguyện của ông Trịnh Q không yêu cầu tính lãi của số tiền 206.000.000 đồng (Hai trăm linh sáu triệu đồng), không yêu cầu phạt vi phạm và bồi thường thiệt hại đối với Công ty B.
Kể từ ngày người đư ợc thi hành án có đơn yêu cầu, nếu người bị thi hành án chưa thi hành hoặc thi hành không đầy đủ thì người bị thi hành án còn phải chịu thêm khoản tiền lãi đối với số tiền chậm thi hành theo mức lãi suất được quy định tại Điều 357, Khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định tương ứng với thời gian và số tiền chưa thi hành án xong.
Trong trường hợp quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại các Điều 30 Luật thi

## Page 6

hành án dân sự.
4. Về án phí:
- Ông Trịnh Q không phải chịu án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm, được hoàn trả lại 5.150.000 đồng (Năm triệu một trăm năm mươi nghìn đồng) tạm ứng án phí đã nộp tại biên lai số 0014950 ngày 15.10 .2020 của Chi cục thi hành án dân sự Quận Đống Đa.
- Công ty B phải chịu 10.300.000 đồng (Mười triệu ba trăm nghìn đồng) án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm.
Án xử công khai sơ thẩm, đương sự có mặt có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án, đương sự vắng mặt tại phiên tòa hoặc không có mặt khi tuyên án mà có lý do chính đáng thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày nhận được bản án hoặc được tống đạt hợp lệ.
Nơi nhận:
- Tòa án NDTP Hà Nội;
- VKSND Quận Đống Đa;
- Chi cục THADS Quận Đống Đa;
- Các đương sự;
- Lưu HS, VP.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM THẨM PHÁN-CHỦ TỌA PHIÊN TÒA

Nguyễn Thị Việt Nga (Đã ký)