Bản án số: 01/2021/DS-PT
Nguyên đơn Hoàng Thị My khởi kiện bị đơn Nguyễn Thị Thanh T về tranh chấp quyền sử dụng đất
Số: 01
Ngày: 25/01/2021
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Bắc Kạn
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: Bà Hoàng Thị My khỏi kiện yêu cầu bà Nguyễn Thị Thanh T trả lại đất đã lấn chiếm. HĐXX phúc thẩm bác kháng cáo của nguyên đơn bà Hoàng Thị My. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số: 01/2020/DS-ST ngày 21 tháng 9 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Bắc Kạn

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BẮC KẠN

Bản án số: 01/2021/DS-PT Ngày: 25/01/2021 V/v: Tranh chấp quyền sử dụng đất CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BẮC KẠN

Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Ngọc Hoa Các Thẩm phán: 1. Bà Hoàng Thị Thu Hường
2. Ông Hoàng Hữu Truyền Thư ký phiên tòa : Bà Vi Thị Diệu – Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Kạn.
 Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bắc Kạn tham gia phiên tòa: Bà Lê Thị Dịu - Kiểm sát viên.
Ngày 22, 25 tháng 01 năm 2021 tại Trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Kạn, Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Kạn xét xử phúc thẩm công khai v ụ án dân sự thụ lý số: 12/2020/TLPT-DS ngày 29 tháng 10 năm 2020 về việc:“Tranh chấp quyền sử dụng đất”.
Do Bản án dân sự sơ thẩm số: 01/2020/DS-ST ngày 21 tháng 9 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Bắc Kạn bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa v ụ án ra xét x ử số: 15/2020/QĐ-PT ngày 29 tháng 12 năm 2020, giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Bà Hoàng Thị M; Sinh năm 1953; Địa chỉ: thôn Nà C, xã D, huyện B, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt
2. Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn: Ông Hà Văn T - Trợ giúp viên pháp lýc ủa Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nư ớc tỉnh Bắc Kạn. Có mặt
3. Bị đơn: Bà Nguyễn Thị Thanh T (Tức Nguyễn Thị T); Sinh năm 1969;
Địa chỉ: thôn K, xã D, huyện B, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt
4. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
4.1. Ông Triệu Văn N; Sinh năm 1969. Có mặt

## Page 2

4.2. Ông Triệu Văn N; Sinh năm 1961. Có mặt 4.3. Ông Lý Phú N; Sinh năm 1970. Có mặt Đều trú tại: thôn K, xã D, huyện B, tỉnh Bắc Kạn
5. Người làm chứng:
5.1. Ông Mạc Văn N; Sinh năm 1940; Địa chỉ: tổ 11, phường N, thành phố B, tỉnh Bắc Kạn. Vắng mặt 5.2. Ông Mạc Văn K; Sinh năm 1970; Địa chỉ: Thôn N, xã D, thành phố B, tỉnh Bắc Kạn. Có mặt 5.3. Bà Bàn Thị X; Sinh năm 1960. Vắng mặt 5.4. Bà Đinh Thị T; Sinh năm 1957. Có mặt 5.5. Bà Nông Thị G; Sinh năm 1958. Vắng mặt 5.6 Ông Bàn Văn C; Sinh năm 1941. Vắng mặt 5.7. Ông Triệu Văn B; Sinh năm 1934 . Có mặt 5.8. Ông Đặng Khánh C; Sinh năm 1954. Vắng mặt 5.9. Ông Vũ Tất H; Sinh năm 1965 . Vắng mặt 5.10. Ông Bùi Văn T. Vắng mặt 5.11. Bà Nguyễn Thị B; Sinh năm 1958. Vắng mặt Cùng địa chỉ: Thôn K, xã D, huyện B, tỉnh Bắc Kạn Người kháng cáo: Nguyên đơn bà Hoàng ThịM NỘI DUNG VỤ ÁN Theo đơn khởi kiện và trong quá trình gi ải quyết vụ án nguyên đơn bà Hoàng ThịM trình bày:
Ngày 04/4/1998 bà Hoàng ThịM có mua 01 mảnh đất vư ờn có di ện tích là 76,8m 2 của ông Mạc Văn Q (Địa ch ỉ: Thôn N, xã D , thành phố B, tỉnh Bắc Kạn - đã chết) với số tiền 400.000đ (Bốn trăm nghìn đ ồng), hai bên có làm gi ấy tờ mua bán và gi ấy giaonh ận tiền, khu đất có địa chỉ tại thôn K, xã D , huy ện B, tỉnh Bắc K ạn. Trên khu đất có 01 bụi tre gai và 01 mương nước bắc qua khu ru ộng của bàM (cũng muac ủa ông Q ). Sau khi mua đất gia đình bà đã phá b ỏ bụi tre đ ể trồng gừng, phần đất dưới mương nư ớc khai phá thành ru ộng. Năm 2011, bà Nguy ễn Thị Thanh T (tên gọi khác Nguy ễn Thị T) người thôn K, xã D, huy ện B, tỉnh Bắc Kạn đến phá b ờ đất giáp ranh giữa ruộng của bàT và ruộng của bàM với lý do khu đất ruộng đó bà đã đổi 05 lít rư ợu với ông Tri ệu Văn T (đã ch ết) là ngư ời cùng thôn để lấy số ruộng đó. Gia đình bà vẫn canh tác trên đất này. Đến năm 2017 do có tranh chấp nên đất bỏ hoang.

## Page 3

Nay bàM yêuc ầu bàT phải trả lại khu đất nông nghi ệp có di ện tích 76,8m2 thuộc thửa số 75, tờ bản đồ số 97 Bản đồ địa chính năm 2011, thửa đất có các cạnh tiếp giáp như sau: Phía Bắc giáp thửa số 66, tờ bản đồ 97 của hộ ông Triệu Văn N và Nguyễn Thị Thanh T; Phía Nam và Đông giáp đư ờng dân sinh;
Phía Tây giáp suối K.
Tài liệu, chứng cứ mà nguyên đơn giaon ộp cho Tòa án đ ể chứng minh yêu cầu khởi kiện gồm: các biên bản hòa giải của thôn K và của UBND xã D; 03 biên bản xác minh của UBND xã D ; 01 sơ đ ồ trích đo thửa đất; giấy xác nhận của bà Nguyễn Thị B, bà Đinh Thị T, bà Bàn Thị X, ông Mạc Văn N, ông Mạc Văn K. BàM không nộp các tài li ệu, chứng cứ liên quan đến quyền sở hữu của ông Quốc đối với khu đất và các giấy tờ mua bán đất giữa bà và ông Quốc.
Tại phiên tòa, nguyên đơn thay đổi lời khai trình bày: Sau khi mua đất của ông Q, bà đổi đất này cho ông Lý Phú N. Ông N phá bỏ bụi tre và cải tạo khu đất dưới bụi tre thành ruộng. Năm 2011, ông N trả lại đất cho gia đình bà thì bàT nhận đất của bà T. BàM vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và giao nộp 01 giấy giao nhận tiền lập ngày 04/4/1998 (bản phô tô); 01 bản đồ giải thửa (bản phô tô); 01 đơn xin giải quyết đất đai của ông Hà Văn M (con trai bà M).
Trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, bị đơn bà Nguyễn Thị Thanh T (Nguyễn Thị T) trình bày:
Về nguồn gốc khu đất đang xảy ra tranh chấp trước khi gi ải thể Hợp tác xã (năm 1989) là vũng trâu đ ằm, sau này ông Bàn Tri ềuT (Địa chỉ: thôn K, xã D, huyện B, tỉnh Bắc Kạn - đã chết) có cải tạo lại để trồng rau và nuôi cá. Năm 1999 do gia đình bà có khu ruộng liền kề với khu đất, với mục đích mở rộng đất canh tác bàT đã đổi với ông T 05 lít rư ợu để lấy khu đất mà ông T đang sử dụng, khi đó khu đất rộng khoảng 30m2. Việc trao đổi đều được các con cháu ông T biết, giữa bà và ông T không làm giấy tờ gì. Khoảng năm 2000, bà có cho ông Triệu Văn N mượn thửa đất số 66 liền kề với khu đất ruộng của bà đổi với ông T để làm ruộng mạ, trong quá trình s ử dụng ông N có khai phá thêm phần đất giáp đường dân sinh và ông N đã phá b ờ ngăn cách hai thửa ruộng. Ông N không yêu cầu bà phải trả công cải tạo ruộng. Năm 2005, bà có cho ông Lý Phú N mượn khu đất bà đã đổi với ông T để làm ruộng mạ, trong quá trình s ử dụng ông N đã khai phá thêm phần đất giáp ranh gần với bụi tre mà bàM cho rằng đã mua với ông Q và thửa đất có hiện trạng như bây giờ, hiện nay là thửa 75, tờ bản đồ 97, mang tên ông Lý Phú N. Năm 2011 ông N trả lại ruộng cho bà và ông N không yêuc ầu bà phải trả công khai phá đối với diện tích ông N đã khai phá thêm. Sau đó bà đã cho ông N mượn thửa 75 để canh tác sử dụng đến bây giờ.

## Page 4

Năm 2013 bàM đến tranh chấp phần đất ruộng bà đã đổi với ông T và phần ông N, ông N khai phá thêm với lý do là khu đất đó bàM đã mua với ông Q. Trong quá trình làm thủ tục kê khai xin cấp quyền s ử dụng đất có s ự nhầm lẫn nên trong sổ mục kê ghi tên ngư ời sử dụng là L ý Phú N, sau khi phát hi ện sự việc ông N đã có ý kiến với chính quyền xã sửa lại tên người sử dụng thửa đất là hộ ông Triệu Văn N (chồng bà T) và bà Nguy ễn Thị Thanh T. Gia đình bà đã làm thủ tục xin cấp quyền s ử dụng đối với thửa đất số 75 tờ bản đồ 97 nhưng do đang có tranh chấp với bàM nên chưa được cấp quyền sử dụng.
Nay bàM yêu cầu bà phải trả lại thửa đất số 75 tờ bản đồ 97 có diện tích 76,8m2 bà không nhất trí và di ện tích đất trên do bà trao đổi và anh em nhà bà khai phá thêm. BàT đồng ý với các tài liệu, chứng cứ nội dung các biên bản hòa giải, biên bản xác minh do bàM cung cấp cho Tòa án, bà không nhất trí với nội dung các giấy xác nhận do bàM cung cấp và không giaon ộp tài liệu, chứng cứ gì cho Tòa án.
Tại biên bản lấy lời khai ngày 04/8/2020 của ông Triệu Văn N là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trình bày: Ông N là chồng bà Nguyễn Thị Thanh T. Lời tình bày của ông N thống nhất với lời trình bày của bà T. Nay bàM yêu cầu gia đình ông phải trả lại toàn bộ diện tích đất thuộc thửa 75, tờ bản đồ 97 ông không nhất trí.
Tại biên bản lấy lời khai ngày 10/6/2020 và ngày 18/8/2020 của ông Triệu Văn N là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trình bày: Năm 2000 ông có mượn khu đất ruộng thuộc thửa 66 tờ bản đồ 97 của bàT và ông Nguyên, liền kề với diện tích đang xảy ra tranh chấp giữa bàT và bà M. Trong quá trình sử dụng ông N có khai phá các phần đất hoang xung quanh nên diện tích của thửa 66 đã tăng lên so với diện tích ghi trong GCNQSDĐ. Năm 2011 ông N trả lại cho bàT diện tích đất mà ông N mượn để làm ruộng mạ là thửa 75, tờ bản đồ số 97 thì gia đình ông có mượn của bàT để cấy lúa cho đến nay. Quá trình sử dụng ông đã phá bỏ bờ ngăn cách giữa hai thửa ruộng để thuận tiện cho việc canh tác, hiện nay ông đang cấy lúa trên một phần diện tích của thửa 75, tờ bản đồ số 97, quá trình giải quyết vụ án ông không yêu cầu định giá và tính giá trị tài sản trên đất là số lúa mà ông đang cấy trên diện tích đất tranh chấp.
Trong quá trình gi ải quyết vụ án, ông Lý PhúN là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan trình bày:
Năm 2005 ông N có mượn bàT khu đất ruộng giáp thửa 66 tờ bản đồ 97 để làm ruộng mạ. Khi mượn chưa có hiện trạng như bây giờ. Khu đất bàT cho ông mượn là vũng trâu đằm, ông đã khai phá thêm phần đất hoang tiếp giáp với bụi tre. Sau khi

## Page 5

khai phá xong do lá tre rơi nhiều xuống ruộng nên ông đã đốt và chặt phá bụi tre, bàM không có ý kiến gì. Sau khi phá thì bàM nhận đất bụi tre là của bà. Thửa 75 gồm đất vũng trâu đằm và đất ông khai phá thêm. Thửa 75 không có phần đất mương nước chảy ra ruộng bàM và đất bụi tre. Năm 2010 ông không làm nữa đã trả lại đất cho bà
T. Năm 2012 đo đạc địa chính ghi tên ông vào thửa 75, nhưng ông khẳng định không liên quan đến thửa đất số 75 đang tranh chấp.
Bản án số 01/2020/DS-ST ngày 21/9/2020 của Tòa án nhân dân huy ện B căn cứ: Điều 26, Điều 35, Điều 39, Điều 91, Điều 92, Điều 227, Điều 228, Điều 229 của Bộ luật Tố tụng dân s ự; Điều 203 của Luật Đất đai năm 2013. Tuyên xử. Không chấp nhận toàn b ộ yêu cầu khởi kiện của bà Hoàng ThịM về việc buộc bà Nguyễn Thị Thanh T (Nguyễn Thị T) trả lại diện tích đất đã lấn chiếm là 76,8m2 tại thửa đất số 75, tờ bản đồ số 97 tại thôn K, xã D, huyện B, tỉnh Bắc Kạn.
Ngoài ra án còn tuyên án phí, chi phít ố tụng khác và quy ền kháng cáo của các đương sự theo quy định.
Ngày 01/10/2020 bà Hoàng ThịM kháng cáo toàn b ộ Bản án sơ thẩm số 01/2020/DS-ST ngày 21/9/2020 của Tòa án nhân dân huyện B.
Tại phiên tòa phúc thẩm:
Nguyên đơn có ý kiến: Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét thẩm định lại, xác định diện tích đất thuộc thửa 75 là 76,8m2 và chấp nhận kháng cáo của Nguyên đơn, buộc Bị đơn trả lại toàn bộ diện tích đất nằm trong thửa 75 cho Nguyên đơn.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nguyên đơn: Đề nghị chấp nhận kháng cáo của Nguyên đơn. Trường hợp kháng cáo không được chấp nhận thì đề nghị miễn án phí phúc thẩm cho nguyên đơn, lý do nguyên đơn là ngư ời có công với cách mạng.
Bị đơn có ý ki ến: Không đồng ý với toàn b ộ yêu cầu khởi kiện và kháng cáo của Nguyên đơn.
Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa phát biểu quan điểm:
Về thủ tục tố tụng: Việc chấp hành pháp lu ật của những người tiến hành tố tụng từ khi thụ lý vụ án đến trước khi nghị án và của những người tham gia tố tụng tuân theo đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự.
Về nội dung kháng cáo: Căn cứ các tài liệu có trong h ồ sơ vụ án, căn cứ diễn biến tại phiên tòa phúc thẩm thấy kháng cáo của Nguyên đơn không có căn cứ. Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân

## Page 6

sự không chấp nhận toàn b ộ kháng cáoc ủa nguyên đơn Hoàng Thị M, gi ữ nguyên bản án sơ thẩm.
XÉT THẤY:
Sau khi nghiên cứu các tài li ệu có trong h ồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử xét thấy:
[1] Về thẩm quyền: Tòa án nhân dân huyện B thụ lý, giải quyết vụ án theo thủ tục sơ thẩm là đúng thẩm quyền.
[2] Về tư cách người tham gia tố tụng: Thửa đất số 75, tờ bản đồ số 97, Bản đồ địa chính năm 2012, có diện tích 64,8m2 đang tranh chấp giữa bà Hoàng ThịM và bà Nguyễn Thị T, trong sổ mục kê thể hiện người sử dụng đất là ông Lý Phú N; Địa chỉ thôn K, xã D, huyện B, tỉnh Bắc Kạn. Việc giải quyết tranh chấp giữa bàM và bàT có ảnh hưởng đến quyền lợi, nghĩa vụ của ông N, do vậy cần đưa ông N vào tham gia tố tụng với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo khoản 4 Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự. Cấp Sơ thẩm không đưa ông N vào tham gia tố tụng là thiếu sót. Tuy nhiên, ông Lý PhúN đồng ý tham gia tố tụng tại giai đoạn phúc thẩm và không yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất cho ông N, do vậy, quyền lợi của ông N được đảm bảo, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm cũng cần rút kinh nghiệm.
[3] Xét yêu cầu kháng cáo của bà Hoàng ThịM về việc buộc bị đơn phải trả lại 76,8m2 thuộc thửa đất số 75, tờ bản đồ số 97 tại thôn K, xã D, huyện B, tỉnh Bắc Kạn:
[4] Về vị trị, hiện trạng đất tranh chấp: Theo Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 21/7/2020 của Tòa án nhân dân huy ện B thể hiện: Tổng diện tích đất bà Hoàng ThịM xác định đang tranh chấp với bà Nguyễn Thị Thanh T tại thực địa là 69,3m 2. Trong đó, phần nằm trong thửa đất s ố 75 là 60,3m2, một phần nằm trong thửa đất số 66 là 8,1m 2(Theo sơ đồ kèm theo Biên bản ngày 21/7/2020 và Biên bản xác minh ngày 21/01/2021, kèm sơ đồ). Thửa đất số 75 chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ai.
[5] Tòa án cấp sơ thẩm nhận định: Theo bản đồ địa chính năm 2012, diện tích thửa 75 là 64,8m2. Diện tích thửa 66 của gia đình bàT (đã được cấp GCNQSDĐ năm 2000 với diện tích 62,0m2) là 76,8m2. Qua lời khai của bà T, ông N, ông N và những người làm chứng thì sau khi được cấp GCNQSDĐ đến trước thời điểm đo đạc lập bản đồ địa chính, bàT đã cho ông N mượn thửa 66 để làm mạ. Ông N đã phá bờ ngăn giữa hai thửa và khai phá thêm phần giáp đường dân sinh. Chênh lệnh diện tích giữa GCNQSDĐ với bản đồ địa chính của thửa 66 là do ranh giới thửa đất đã bị thay đổi. Do đó, căn cứ khoản 4 Điều 7 của Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT, ranh

## Page 7

giới và diện tích thửa 66 được xác định theo ranh giới và diện tích trên GCNQSDĐ.
Diện tích phần đất đang có tranh chấp nằm hoàn toàn vào di ện tích của thửa 75.
Nhận định này của Tòa án cấp sơ thẩm là không đủ căn cứ. Bởi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bàT ngày 02/10/2000, dựa trên bản đồ giải thửa khoanh vẽ là thửa số 42, diện tích 62m2. Tại Bản đồ giải thửa chưa có thửa đất số 75. Bản đồ giải thửa khoanh vẽ không có tọa độ, do vậy, không đủ căn cứ xác định diện tích mở rộng thửa 66 Bản đồ địa chính năm 2012 so với thửa 42 Bản đồ giải thửa thì phần nào là phần mở rộng thêm. Cũng không có căn cứ xác định 62m2 được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nằm chính xác ở vị trí nào của thửa 66, tờ bản đồ 97, Bản đồ địa chính năm 2012 và kết quả xem xét thẩm định tại chỗ thể hiện một phần đất tranh chấp nằm trong thửa đất số 66 là 8,1m2. Do vậy, cần phải căn cứ vào Bản đồ địa chính năm 2012 để xem xét, giải quyết vụ án.
[6] Tại phiên tòa phúc thẩm bà Hoàng ThịM yêu cầu Tòa án ti ến hành xem xét thẩm định lại để xác định 62m2 bà Nguyễn ThịT được cấp giấy chứng nhận quyền quyền sử đất để bàT sử dụng và thuộc thửa 66, còn toàn b ộ diện tích còn lại đều thuộc thửa 75 đang có tranh ch ấp. Theo bàM xác định thửa 75 là của bà M, có diện tích là 76,8m 2 (Lấy diện tích thửa 75 cộng với diện tích thửa 76, rồi trừ đi 62m2 bàT được cấp giấy chứng nhận). BàM khẳng định chỉ tranh chấp đòi bàT trả thửa đất số 75, nhưng phải là 76,8m2. Xét thấy, yêu cầu của bàM là không có cơ s ở, do vậy, Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu xem xét thẩm định lại.
* Về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất:
[7] Tại phiên tòa phúc thẩm bà Hoàng ThịM cho rằng thửa đất số 75 là của bàM đổi với ông Lý Phú N, tuy nhiên, bà không cung cấp được tài li ệu chứng c ứ để chứng minh. Ông Lý PhúN trình bày thửa 75 cóm ột phần ông mượn của bàT và một phần ông cải tạo mở rộng thêm, trước khi cải tạo là đất hoang, khi cải tạo không ai có ý ki ến gì, đến 2011 ông trả lại cho bà T, thửa đất số 75 không phải của ông nên không yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất cho ông. Do vậy, xét thấy lời trình bày của bàM về việc đổi thửa đất với ông Lý Phú N là không có căn cứ chấp nhận.
[8] Tại phiên tòa phúc thẩm bà Hoàng ThịM cung cấp Gi ấy giao ti ền ruộng, đất có tre K (Bản gốc viết tay). Tuy nhiên, nội dung không thể hiện diện tích, vị trí, tứ cận đất mua của ông Q . Do vậy, không có căn c ứ xác định diện tích tranh chấp có nguồn gốc bàM mua của ông Q.

## Page 8

[9] Ông Mạc Văn K (Con trai ông Q ), tại phiên tòa phúc thẩm trình bày nguồn gốc đất tranh chấp là của ông Q, tuy nhiên ông không cung cấp được giấy tờ thể hiện quyền s ử dụng đất làc ủa ông Q và ông thừa nhận năm 1996 đến 1997 khi ông làm ruộng ở gần đó thì vẫn thấy bãi trâu đằm của chung, bố ông chưa cải tạo gì, trên khoảng đất trống cũng không ai trồng cây gì, bản thân ông cũng không trồng cây gì trên đất.
[10] Lời khai của những người làm chứng ông Mạc Văn N, bà Đinh ThịT tại giai đoạn sơ thẩm và giai đoạn phúc thẩm có mâu thuẫn, không đảm bảo tính khách quan, do vậy, không được xem là chứng cứ.
[11] Tòa án cấp sơ thẩm đã xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ của vụ án. Qua đó có căn cứ xác định diện tích đất tranh chấp có nguồn gốc một phần thửa số 75 trước đây là vũng trâu đằm khoảng 30m2, sau đó được ông T cải tạo để trồng rau, thả cá. Phần diện tích còn lại của thửa 75 được ông Lý PhúN cải tạo khai phá thêm. Cụ thể: Đầu những năm 2000, bàT cho ông N mượn thửa đất 66 giáp thửa 75 để canh tác. Ông N đã phá bờ giữa thửa đất. Năm 2005, bàT cho ông N mượn thửa đất 75 làm ruộng mạ. Ông N đã khai phá thêm phần giáp đất có bụi tre. Đến năm 2011, ông N trả lại đất cho bà T. Đến năm 2011 - 2012, đo đạc lập bản đồ địa chính thì diện tích thửa 75 là 64,8m. Sau đó, bàT tiếp tục cho ông N mượn thửa 75 canh tác cho đến nay. Gia đình ông Mạc Văn Q có đất ruộng ông cha ở bên kia suối nhập vào hợp tác xã. Sau khi hợp tác xã giải thể, gia đình ông Q lấy lại đất và canh tác vài vụ. Sau đó ông Q bán lại ruộng đất ông cha cho bàM năm 1998. Phần đất đang tranh chấp không có căn cứ xác định nằm trong diện tích ông Quốc bán cho bà M. Ông Q và các con ông Q chưa khi nào canh tác hay trồng cây gì trên phần đất tranh chấp. BàM cũng không được khai phá, cải tạo phần đất tranh chấp.
[12] Từ các căn cứ nêu trên, xét thấy án sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Hoàng ThịM về việc buộc bị đơn Nguyễn ThịT phải trả lại diện tích đất 76,8m2 tại thửa đất số 75, tờ bản đồ số 97 tại thôn K, xã D, huyện B, tỉnh Bắc Kạn là có căn c ứ. Tại phiên tòa phúc th ẩm, nguyên đơn và người bảo v ệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nguyên đơn đ ề nghị chấp nhận kháng cáo của Nguyên đơn , buộc Bị đơn trả đất tranh chấp nhưng không cung cấp được T liệu chứng cứ chứng minh, do vậy không có căn c ứ chấp nhận. Đại diện Viện kiểm sát đề nghị không chấp nhận kháng cáo, giữ nguyên án sơ thẩm là có căn c ứ. Hội đồng xét x ử bác toàn b ộ kháng cáoc ủa Nguyên đơn, gi ữ nguyên bản án sơ thẩm.
[13] Về án phí: Yêu cầu khởi kiện, kháng cáo của nguyên đơn Hoàng ThịM không được chấp nhận. Nhưng, bàM là người có công với cách mạng thuộc trường hợp được miễn án phí theo quy định và bàM có đơn xin miễn nộp tiền án phí dân sự

## Page 9

phúc thẩm, không xin miễn nộp tiền án phí sơ thẩm. Do vậy, bàM phải chịu tiền án phí dân sự sơ thẩm, bàM được miễn tiền án phí dân sự phúc thẩm.
[14] Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ: Căn cứ Điều 157, 158 Bộ luật Tố tụng dân s ự: Bà Hoàng ThịM phải chịu toàn b ộ tiền chi phí xem xét thẩm định là 3.000.000đ (Ba triệu đồng). BàM đã nộp tạm ứng số tiền 4.000.000đ (Bốn triệu đồng). Do vậy, được hoàn trả lại 1.000.000đ (Một triệu đồng).
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
1. Căn cứ: khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 Tuyên xử: Bác toàn b ộ yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn bà Hoàng Thị M, giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số: 01/2020/DS-ST ngày 21 tháng 9 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Bắc Kạn.
2. Căn cứ: Điều 26, Điều 35, Điều 39, Điều 91, Điều 92, Điều 227, Điều 228, Điều 229 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 203 của Luật Đất đai năm 2013.
Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Hoàng ThịM về việc buộc bà Nguyễn Thị Thanh T (Nguyễn Thị T) trả lại diện tích đất đã lấn chiếm là 76,8m2 tại thửa đất số 75, tờ bản đồ số 97 tại thôn K, xã D, huyện B, tỉnh Bắc Kạn.
3. Về án phí: Căn cứ khoản 1 Đi ều 147, kho ản 1 Đi ều 148 B ộ luật Tố tụng dân sự; điểm đ khoản 1 Điều 12, khoản 1 Điều 26, khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa 14.
- Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Nguyễn Thị Thanh T (Nguyễn Thị T) không phải chịu án phí. Bà Hoàng ThịM phải chịu 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm. Xác nhận bàM đã nộp đủ số tiền án phí theo biên lại thu số 08733 ngày 28/02/2020 của Chi cục Thi hành án huyện B, tỉnh Bắc Kạn.
- Án phí dân sự phúc thẩm: bà Hoàng ThịM được miễn tiền án phí dân sự phúc thẩm.
4. Về chi phí xem xét thẩm định tại chỗ: Căn cứ Điều 157, 158 Bộ luật Tố tụng dân sự: Bà Hoàng ThịM phải chịu toàn bộ tiền chi phí xem xét thẩm định là 3.000.000đ (Ba triệu đồng). BàM đã nộp tạm ứng số tiền 4.000.000đ (Bốn triệu đồng). Do vậy, bàM được hoàn trả lại 1.000.000đ (Một triệu đồng).

## Page 10

“Trường hợp bản án, quy ết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Lu ật thi hành án dân s ự thì người được thi hành án dân s ự, người phải thi hành án dân s ự có quyền thỏa thuận thi hành án, quy ền yêuc ầu thi hành án, t ự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các đi ều 6,7, và 9 Lu ật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự”
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
Nơi nhận:
- VKSND tỉnh Bắc Kạn 02;
- TAND huyện B 01;
- Các đương sự 06;
- THADS tỉnh Bắc Kạn 01;
- Lưu hồ sơ vụ án 01;
- Tổ HCTP 03.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA




Nguyễn Ngọc Hoa

## Page 11

Trên cơ sở lời khai của ông Triệu Văn Nguyên, ông Triệu Văn N, ông Lý Phú N, bà Bàn Thị Xuân, bà Nguyễn Thị Bản, bà Đinh Thị Thành, bà Nông Thị Giang, ông Bàn Văn Chu, ông Tri ệu Văn Bường, ông Đặng Khánh Cường, ông Vũ Tất Hoàn có đ ủ căn cứ khẳng định một phần thửa số 75 trước đây là vũng

## Page 12

trâu đằm khoảng 30m2, sau đó được ông T cải tạo để trồng rau, thả cá. Phần diện tích còn lại của thửa 75 được ông Lý PhúN cải tạo khai phá thêm. C ụ thể: Đầu những năm 2000, bàT cho ông N mượn thửa đất 66 giáp thửa 75 đ ể canh tác.
Ông N đã phá b ờ giữa thửa đất. Năm 2005, bàT cho ông N mượn thửa đất 75 làm ruộng mạ. Ông N đã khai phá thêm phần giáp đất có bụi tre. Đến năm 2010, ông N trả lại đất cho bà T. Đến năm 2011 - 2012, đo đạc lập bản đồ địa chính thì diện tích thửa 75 là 64,8m. Sau đó, bàT tiếp tục cho ông N mượn thửa 75 canh tác cho đến nay. Những người làm chứng trên đều khẳng định gia đình ông Mạc Văn Quốc có đất ruộng ông cha ở bên kia suối nhập vào hợp tác xã. Sau khi hợp tác xã gi ải th ể, gia đình ông Qu ốc lấy lại đất và canh tác vài v ụ. Sau đó ông Quốc bán lại ruộng đất ông cha cho bàM năm 1998. Trên bản đồ giải thửa lập năm 1965, chỉnh lý năm 1996 tại khu vực đất có tranh chấp thể hiện thửa số 42 - 62 (là vị trí của thửa 66 theo bản đồ địa chính 2012), không thể hiện vị trí thửa đất đang tranh chấp. Như vậy, vị trí thửa 75 trước khi có bản đồ địa chính chỉ là khu đất hoang, không có ai qu ản lý. Những người làm chứng bà Xuân, bà B ản, bà Thành, bà Giang đều khẳng định không thấy ông Qu ốc canh tác, s ử dụng phân diện tích đang có tranh chấp hiện nay. Bà Giang, ông Bường, ông Chu, ông Cường, ông Hoàn cũng khẳng định bụi tre và mương nước không do ai quản lý.
Bà Bàn Thị Xuân khaich ỉ được chứng ki ến ông Qu ốc bán đất ruộng bên kia suối cho bàM và phủ nhận việc bàM đã thuê bà khai phá phần đất trên. Đối với những người làm chứng Mạc Văn Nhạc, Mạc Văn Kính lúc đầu khai ông Qu ốc không canh tác, s ử dụng phần đất đang có tranh chấp nhưng sau đó lại thay đổi lời khai ông Qu ốc được bán đất này cho bà M. Xét thấy lời khai của ông Kính, ông Nhạc có mâu thu ẫn và không phù hợp với lời khaic ủa những người làm chứng khác. BàM cũng không cung cấp bản gốc giấy tờ mua bán giữa bàM với ông Quốc. Tại phiên tòa, bàM cung cấp bản phô tô “Giấy giao nhận tiền ruộng, đất có tre Khuổi Cờ" và “Bản đồ giải thửa". Căn cứ Điều 95 của Bộ luật Tố tụng dân sự về xác định chứng cứ của thì các tài li ệu không phải là chứng cứ chứng minh. Tại phiên tòa, bàM khai sau khi nhận chuyển nhượng đất, bà đã đổi ruộng cho ông Lý Phú N, ông N đã chặt phá khóm tre vàc ải tạo thành ru ộng. BàM cung cấp “Đơn xin gi ải quy ết đất đai” của anh Hà Văn Mẫn - con trai bàM trong đó có ghi ý ki ến của ông Bàn Văn Toàn xác nhận ông Toàn là ngư ời khai phá đất dưới gốc tre cho bàM thành ruộng để ông Ngieo mạ. Tuy nhiên, lời khai lập ngày 18/8/2020, ông N trình bày: “Năm 2005, ông mượn của bàT một khu đất ruộng giáp thửa 66 tờ bản đồ 97 để làm ruộng mạ. Khu đất mượn là một vũng trâu đằm. Ông đã khai phá thêm phần đất hoang giáp bụi tre. Do lá tre rụng xuống ảnh hưởng đến mạ nên ông đốt và chặt bụi tre. Sau đó bàM nhận bụi tre

## Page 13

là của gia đình bà M”. Tại biên bản làm việc ngày 18/8/2020, ông Vũ Tất Hoàn - Trưởng thôn K cung cấp: "Bụi tre và mương nước không do ai qu ản lý. Sau khi mua ruộng, bàM đã thuê người chặt ngọt tre ngả sang ruộng nhà bà. Ông N là người có ruộng mạ là thửa 75 đã phá và đốt bụi tre. Khi ông N phá và đốt bụi tre thì bàM không có ý ki ến gì. Sau khi bụi tre b ị phá, bàM có trồng mấy khóm gừng trên đất bụi tre.

Thửa số 75 gồm một phần là vũng trâu đắm, một phần do ông N khai phá không liên quan đến phần đất có bụi tre và phần đất bắc máng nước sang ruộng bà M”.
Tuy nhiên, tại biên bản xác minh lập ngày 11/10/2019 của Ủy ban nhân dân xã D do chính bàM cung cấp cho Tòa án, ông Bàn Văn Toàn trình là do bàM nhận chuyển nhượng của ông Quốc và sau đó khai phá bụi tre thành ru ộng như hiện nay là không có căn cứ để chấp nhận.
* Về quá trình s ử dụng đất của bà M: Theo lời khai bàM sau khinh ận chuyển nhượng đất từ ông Quốc, gia đình bà canh tác, trồng trọt cho đến năm 2017 do có tranh chấp nên b ỏ hoang. Tuy nhiên lời khaic ủa những người làm chứng Đinh Thị Thành, ông Bàn Văn Chu đều khẳng định không thấy bàM canh tác, sử dụng thửa đất 75 này. H ồ sơ hòa giải tranh chấp đất đai do UBND xã D đã thể hiện bàM và bàT đã tranh chấp thửa đất nàyt ừ năm 2013. Như vậy, không có căn cứ để khẳng định bàM đã sử dụng thửa đất số 75 ổn định, lâu dài.