Bản án số: 509/2020/HS-PT
Lê Trọng Hoàng - Bị truy tố tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Số: 509/2020/HS-PT
Ngày: 30/09/2020
Tòa án xét xử: TAND TP. Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Phúc thẩm

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Bản án số: 509/2020/HS-PT Ngày: 30/9/2020



NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Với thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Trương Công Huấn.
Các Thẩm phán:
1.Ông Vũ Tất Trình 2.Ông Bùi Đức Nam Thư ký phiên tòa: Ông Lưu Quốc Khánh - thư ký Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn Thanh Thuận- Kiểm sát viên.
Trong ngày 30/9/2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xét x ử phúc thẩm công khai v ụ án hình s ự phúc thẩm thụ lý s ố 314/2020/HSPT ngày 09/7/2020 đối với b ị cáo Lê Trọng H, theo Quy ết định đưa v ụ án ra xét x ử số 4648/2020/QĐXXPT-HS ngày 01/9/2020, Quyết định hoãn phiên tòa 4888 /2020/HSST-QĐ ngày 15/9/2020,do có kháng cáoc ủa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đối với bản án sơ thẩm số 81/2020/HS- ST ngày 03/7/2020 của Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh.
Bị cáo bị kháng cáo:
Họ và tên: Lê Trọng H, sinh năm 1965 tại Thành phố Hồ Chí Minh; giới tính: nam; nơi đăng ký thư ờng trú: Số 190 đường BMT, P5, Q8, Thành phố Hồ Chí Minh; nghề nghiệp: (không); trình độ học vấn: 11/12; quốc tịch: Việt Nam;
dân tộc: Kinh; tôn giáo: (không); con ông Lê Văn S và Đoàn Thị L; hoàn cảnh gia đình: vợ tên Nguyễn Thị Kim Ho, có 02 con, con lớn sinh năm 1990, con nhỏ sinh năm 2002;
Tiền án, tiền sự: (không);
Nhân thân:

## Page 2

-Ngày 27/10/1987, bị Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xử phạt 4 năm tù về tội “Giả mạo giấy chứng nhận của cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội”
và “Tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có” (bản án số 402/HSST ngày 27/10/1987);
 -Ngày 28/4/1995, bị Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xử phạt 30 tháng tù về tội “Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có”
(theo bản án số 465/HSST ngày 28/4/1995);
 -Ngày 09/4/2004, bị Tòa án nhân dân Qu ận 8 x ử phạt 3 năm tù v ề tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” (theo bản án số 79/HSST ngày 9/4/2004).
-Ngày 21/02/2017, b ị Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh x ử phạt 16 năm tù về các tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, 10 năm tù về tội “Tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có” và 4 năm tù về tội “Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”; tổng hợp hình phạt, buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt chung là 30 năm tù, thời hạn tù tính t ừ ngày 07/02/2013 (theo bản án s ố 50/2017/HSST ngày 21/02/2017). Hiện bị cáo đang chấp hành án tại Trại giam Xuân Lộc.
Bị cáo có mặt tại phiên tòa.
Những người tham giat ố tụng khác có kháng cáo ho ặc có liên quan đến kháng cáo, kháng nghị:
1.Bà Lâm Thị Thu T, sinh năm 1981; nơi cư trú: A22/2 ấp 1A, xã BH huyện BC, Thành phố Hồ Chí Minh, là bị hại trong vụ án; vắng mặt.
2.Bà Lương Thị N, sinh năm 1959; nơi cư trú: S ố 329/13 đường TQN, Phường 7, Qu ận 8, Thành phố Hồ Chí Minh, là ngư ời có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan trong vụ án; có mặt.
Người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bà Lương Thị N: Luật sư Tô Hiếu Thảo, Văn phòng luật sư Lê Minh Nhật, thuộc đoàn luật sư Thành phố Hồ Chí Minh; có mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:
Thửa 298, tờ bản đồ số 1, xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh (theo tài liệu 299/TTg ngày 10/11/1980 của Thủ tướng Chính Ph ủ) có ngu ồng ốc của ông Nguyễn Ngọc Na (theo tài li ệu 02/CT-UB ngày 18/12/1992 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh thì thuộc thửa 341, loại đất trồng lúa, thuộc tờ bản đồ số 1, xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh. Ông Na đã được cơ quan có thẩm quyền công nhận quyền sử dụng hợp pháp đối với phần đất đã nêu

## Page 3

(theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số L517448 kèm theo Quyết định số 78/QĐ.UB ngày 20/8/1998 của UBND huy ện Bình C hánh, Thành phố Hồ Chí Minh)(bl.288). Đất nằm trong quy ho ạch Khu đô thị mới Nam Thành phố nhưng chưa có quyết định thu hồi đất.
Ngày 17/9/1999, ông Na chuyển nhượng lại cho ông Nguyễn Văn B thửa đất 341 đã đề cập; ngày 04/7/2000, ông B phân lô chuy ển như ợng lại cho bà Huỳnh LêM một phần có di ện tích 4mx16m ; ngày 28/8/2001, bàM chuy ển nhượng lại cho bà Phạm Thị T; ngày 26/5/2005, bàT tiếp tục chuyển nhượng lại cho bà Lương Thị N. Theo tài li ệu bản đồ năm 2006, thì phần đất màN nhận chuyển nhượng từ bàT thuộc thửa 94, t ờ bản đồ số 49, xã Bình Hưng , huyện Bình Chánh. Việc chuyển nhượng đất giữa ông Na, bà M, bàT và bàN như đã vừa nêu, các bên liên quan chỉ lập văn bản xác nhận với nhau, không cóch ứng nhận, chứng thực của Cơ quan có thẩm quyền (bl.60, 61, 81, 82, 83, 84).
 Ngày 09/9/2009, bàN ký hợp đồng thuê bị cáo Lê Trọng H xây dựng 01 căn nhàc ấp 4 tại phần đất đã nêu với tổng chi phí là 60.000.000đ. Trong quá trình xây d ựng, do không có gi ấy phép xây dựng nên bị lực lượng chức năng không cho thi công. Vì lý do này, bị cáo yêu cầu bàN cung cấp các giấy tờ có liên quan đến nguồn gốc đất để làm thủ tục xin giấy phép xây dựng. BàN đồng ý và giao cho bị cáo các giấy tờ liên quan đến việc nhận chuyển nhượng phần đất đã nêu.
 Đầu năm 2010, do cần tiền nên bị cáo nảy sinh ý định sử dụng căn nhà đã nêu để làm phương tiện lừa đảo chiếm đoạt tài sản của bà Lâm Thị Thu Trang.
Để thực hiện ý định này, bị cáo nói với bà Trang rằng: bị cáo có mua 01 lô đất của bàN với giá 200.000.000đ và mu ốn bán lại với giá 250.000.000đ. Để làm cho bà Trang tin là th ật, bị cáo làm giả 01 hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ghi ngày 26/01/2010 cón ội dung thể hiện là b à N chuyển như ợng quyền sử dụng đất cho bị cáo. Sau đó, bị cáo đưa cho bà Trang xem hợp đồng vừa nêu cùng với các giấy tờ mà trước đó bàN đã đưa cho bị cáo để làm thủ tục xin giấy phép xây d ựng; đồng thời, bị cáo dẫn bà Trang đi xem đ ất. Bà Trang đồng ý mua với giá 250.000.000 đ, đôi bên lập hợp đồng chuyển như ợng viết tay, bà Trang đặt cọc cho bị cáo 100.000.000đ. Sau đó, bà Trang thuê thợ đến làm nhà; đồng thời yêu cầu bị cáo trao đổi với bàN để lập hợp đồng chuyển nhượng đất trực tiếp từ bàN sang cho bà Trang và ghi ngày chuy ển nhượng là ngày 26/01/2010 (trùng với ngày mà bà Trang đặt cọc cho bị cáo). Bị cáo giả vờ đồng ý. Sau đó, bị cáo làm hợp đồng chuy ển như ợng (gi ấy tay), ghi ngày 26/01/2010, giả chữ ký của bàN (bên chuyển nhượng) và đưa hợp đồng cho bà Trang ký; bà Trang đưa tiếp cho bị cáo 150.000.000đ. Sau đó một thời gian, bị cáo lại giả vờ báo cho bàN biết là bị cáo đã làm nhà xong cho bàN và yêu cầu bàN thanh toán ti ền. BàN đồng ý và trả cho bị cáo 73.000.000đ (g ồm 60.000.000đ theo hợp đồng đã giao kết và 13.000.000đ là chi phí phát sinh theo

## Page 4

đề nghị của bị cáo). Để tiếp tục che giấu hành vi lừa đảo, ngày 18/8/2010, H giả vờ đặt vấn đề muốn mua lại căn nhà của bàN với giá 770.000.000đ. Tưởng là thật nên bàN đồng ý bán nhà cho bị cáo. Bị cáo đặt cọc cho bàN 10.000.000đ và thỏa thuận đến ngày 22/8/2010 thì bị cáo sẽ trả đủ cho bàN số tiền còn l ại.
Vài ngày sau đó, bị cáo đưa thêm cho bàN 60.000.000đ, rồi không liên lạc với bàN nữa. Cũng trong khoảng thời gian này, bà Trang làm thủ tục xin cung cấp điện sinh ho ạt và lấy s ố đồng h ồ điện, làm s ố nhà là A28/15IC (s ố mới là A28/14MI) Ấp 1, xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh.
Sau nhiều lần liên lạc với bị cáo không được, bàN đến căn nhà đã nêu thì biết được anh Vô đang ở trong căn nhà nên đã nộp đơn khởi kiện tranh chấp hợp đồng mua bán nhà tại Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh.
Cuối năm 2011, bàN khởi kiện bị cáo tranh chấp quyền sử dụng đất, Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh thụ lý vụ án dân sự số 484/2011/TLST-DS ngày 28/11/2011; bà Trang, ông Tung (ch ồng bà Trang đư ợc xác định là ngư ời liên quan)(b.290).
Quá trình giải quyết vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất giữa bàN và bị cáo H, xét thấy vụ việc có dấu hiệu tội phạm, ngày 19/02/2019, Tòa an nhân dân huyện Bình Chánh có văn bản đề nghị Cơ quan điều tra khởi tố hình sự đối với H (bl.24).
 Tại kết luận giám định số 1454/KLGĐ-TT ngày 13/9/2019 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an Thành phố Hồ Chí Minh kết luận:
 1.Chữ viết h ọ tên “Lương Thị N” dư ới mục “bên A bên bán” trênh ợp đồng chuyển nhượng ghi ngày 26/01/2010 giữa bàN và chị Trang, giữa H và chị Trang, so với chữ viết họ tên của bà Lương ThịN trên các tài liệu mẫu so sánh, không do cùng một người viết ra.
2.Không đủ cơ sở kết luận chữ ký đứng tên “Lương Thị N” trên hợp đồng chuyển như ợng ghi ngày 26/01/2010 gi ữa bàN vàch ị Trang, gi ữa H vàch ị Trang, so với chữ ký của Lương ThịN trên các tài liệu mẫu so sánh, có phải do cùng một người ký ra hay không.
3.Chữ viết họ tên “Lương Thị N” trên hợp đồng chuyển nhượng ghi ngày 26/01/2010 giữa bàN và chị Trang, giữa H và chị Trang, so với chữ viết nội dung trên các tài liệu mẫu so sánh, không phải do cùng một người viết ra.
4.Chữ viết họ tên “Lê Trọng H” vàch ữ ký đứng tên “Lê Trọng H” dưới mục “Đại diện bên A” trênh ợp đồng chuyển nhượng ghi ngày 26/01/2010 gi ữa H và chị Trang, so với chữ viết, chữ ký của Lê Trọng H trên các tài liệu mẫu so sánh, do cùng một người viết, ký ra .
 Ngày 26/11/2019, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huy ện Bình Chánh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Lê Trọng H về tội “Lừa đảo chiếm đoạt

## Page 5

tài sản” theo Điều 139 Bộ luật hình sự năm 1999, đã được sửa đổi, bổ sung năm 2009.
 Tiến hành cho bà N, bà Trang, bị cáo H chỉ điểm, cả ba đều xác định căn nhà mà H đã giả vờ nói là của mình và chuy ển nhượng lại choch ị Trang là tại địach ỉ số A28/15IC (s ố mới là A28/14MI) ấp 1 xã Bình Hưng, huy ện Bình Chánh.
Tại bản Cáo trạng số 66/CT-VKS ngày 02/4/2020 của Viện kiểm sát nhân dân huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh đã truy tố bị can Lê trọng H về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo điểm a khoản 3 Điều 139 Bộ luật hình sự năm 1999 được sửa đổi, bổ sung năm 2009.
Tại bản án hình s ự sơ thẩm số 81/2020/HS-ST ngày 03/7/2020 và Thông báo sửa chữa, bổ sung bản án s ố 20/2020/TB-TA ngày 10/7/2020 của Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh đã quyết định như sau:
Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 139, điểm p khoản 1 Điều 46 Bộ luật hình sự năm 1999, đư ợc sửa đổi b ổ sung năm 2009; căn c ứ vào Đi ều 30, Đi ều 106, khoản 2 Điều 136, Điều 331, Điều 333 của Bộ luật tố tụng hình sự;
“Xử phạt bị cáo Lê Trọng H 09 (chín) năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Sau khi bản án có hi ệu lực pháp luật sẽ tổng hợp hình phạt với bản án số 50/2017/HSST ngày 21/02/2017 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên b ị cáo 30 năm tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính t ừ ngày 07 tháng 02 năm 2013”.
Buộc bị cáo trả lại cho bà Lâm Thị Thu Trang số tiền 250.000.000đ.
“Tách yêu cầu dân sự của bà Lâm Thị Thu Trang và bà Lương ThịN để giải quyết bằng một vụ án khác”
Bị cáo phải chịu 200.000đ án phí hình sự sơ thẩm.
Ngoài ra, bản án còn tuyên v ề án phí, xử lý vật chứng, quyền kháng cáo của bị cáo.
Ngày 14/7/2020, bàN có đơn kháng cáo với nội dung: Cấp sơ thẩm bỏ lọt tội phạm, điều trac ủa cấp sơ thẩm là chưa đầy đủ. Do v ậy, đề nghị Tòa cấp phúc thẩm hủy án sơ thẩm để điều tra lại.
Tại phiên tòa phúc thẩm, BàN giữN nội dung kháng cáo và giải thích về nội dung kháng cáo như sau: Bị cáo đã chi ếm đoạt đất của bà, bà là ngư ời bị hại trong v ụ án. Tòa án cấp sơ thẩm xác định bà là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan là không đúng

## Page 6

Luật sư Tô Hi ếu Thảo phát biểu ý kiến bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bàN như sau: Ngày 09/9/2009, bà Lương ThịN có ký hợp đồng xây nhà với bị cáo H; không có việc chuyển giao quyền quản lý, sử dụng hay định đoạt nhà và đất của bà N. Do vậy, cần phải khởi tố bị cáo về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” của bà N; đồng thời, phải xác định bàN là người bị hại và làm rõ vai trò đồng phạm của bà Trang, ông Tung . Có dấu hiệu cho thấy bị cáo còn phạm tội “Làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức”. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bà N, hủy án sơ thẩm để điều tra lại.
Kiểm sát viên phát bi ểu quan đi ểm v ề việc gi ải quy ết v ụ án như sau:
Theo tài li ệu có trong h ồ sơ thì sau khi đã lừa bán đất cho bà Trang, b ị cáo lại lừa dối bà N, nói với bàN rằng bị cáo đã làm xong nhà cho bàN và yêu cầu bà N thanh toán 73.000.000đ. Vì tư ởng thật, bàN đã đưa cho b ị cáo 73.000.000đ.
Hành vi này là có dấu hi ệu lừa đảo chi ếm đo ạt của bàN 73.000.000đ. Tuy nhiên, Cơ quan đi ều tra chưa xem xét x ử lý là cót hiếu sót. Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh xử phạt bị cáo 9 năm tù nhưng lại không tổng hợp hình phạt với hình phạt mà bản án 50/2017/HSST ngày 21/02/2017 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên là không đúng quy định. Do vậy, đề nghị Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh hủy án sơ thẩm để điều tra lại.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện ý kiến của kiểm sát viên và bị cáo, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1].Căn cứ lời khai của bị cáo, người liên quan, tài liệu, chứng cứ thu thập được, xác định được như sau:
Ngày 26/5/2005, bà Lương ThịN nhận chuyển nhượng của bà Phạm Thị T quyền sử dụng 56m2 đất thuộc thửa 94, tờ bản đồ 49 tại xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh (theo tài liệu bản đồ 2006). Do bàT chưa có quyền sử dụng đất hợp pháp nên đôi bên chỉ ký văn bản chuyển nhượng với nhau mà không cóch ứng nhận, chứng thực của cơ quan có thẩm quyền. BàN đã trả đủ tiền cho bàT và nhận đất do bàT giao.
 Ngày 09/9/2009, bàN thuê bị cáo Lê Trọng H làm 01 căn nhàc ấp 4 trên phần đất đã nêu với tổng chi phí là 60.000.000đ (bao gồm tiền công và chi phí mua vật liệu xây dựng). Tuy nhiên, khi bị cáo bắt đầu làm nhà thì bị lực lượng chức năng ngăn chặn không cho làm vì bàN không có giấy phép xây dựng. Do vậy, bị cáo yêu cầu bàN cung cấp các giấy tờ có liên quan đến nguồn gốc đất để làm thủ tục xin giấy phép xây dựng. BàN đồng ý và giao cho bị cáo các giấy tờ liên quan đến việc nhận chuyển nhượng quyền sử dụng phần đất đã nêu.

## Page 7

 Đầu năm 2010, do cần tiền nên bị cáo nảy sinh ý định sử dụng phần đất đã nêu để làm phương tiện lừa đảo chiếm đoạt tài sản của bà Trang. Bị cáo nói dối bà Trang rằng lô đất đã nêuc ủa bị cáo mua của bàN với giá 200.000.000đ, bị cáo muốn bán lại với giá 250.000.000đ. Để làm cho bà Trang tin là thật, bị cáo làm giả 01 hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ghi ngày 26/01/2010 có nội dung thể hiện là bàN chuyển nhượng đất cho bị cáo. Sau đó, bị cáo đưa cho bà Trang xem hợp đồng giả vừa nêu cùng với các giấy tờ mà trước đó bàN đã đưa cho bị cáo; đồng thời, bị cáo dẫn bà Trang đi xem đ ất. Tin là thật nên b à Trang đồng ý mua và đưa cho b ị cáo tổng cộng 250.000.000đ. B ị cáo giao đất cho bà Trang. Sau khinh ận đất, trong khoảng thời gian đã nêu, bà Trang làm nhà, làm thủ tục xin cung cấp điện sinh hoạt và lấy số đồng hồ điện, làm số nhà là A28/15IC (số mới là A28/14MI) Ấp 1, xã Bình Hưng, huyện Bình Chánh.
 Sau đó, bị cáo còn nói dối với bàN rằng bị cáo đã làm nhà xong cho bàN và yêuc ầu bàN thanh toán tiền cho b ị cáo. BàN đồng ý và trả cho H 73.000.000đ (gồm 60.000.000đ theo theo hợp đồng đã giao kết và 13.000.000đ là chi phí phát sinh theo đ ề nghị của H). Để tiếp tục che giấu hành vi lừa đảo, ngày 18/8/2010, bị cáo giả vờ hỏi mua lại căn nhà đã đ ề cập của bàN với giá 770.000.000đ; bàN đồng ý. Theo thỏa thu ận, b ị cáo đặt cọc cho bàN 10.000.000đ và hứa đến ngày 22/8/2010 thì bị cáo sẽ trả đủ cho bàN số tiền còn lại. Vài ngày sau đó, bị cáo đưa thêm cho bàN 60.000.000đ, rồi cắt liên lạc với bà N.
 Sau nhiều lần liên lạc với H không được, bàN đến căn nhà đã nêu thì biết được anh Vô đang ở trong căn nhà nên đãn ộp đơn khởi kiện tranh chấp hợp đồng mua bán nhà tại Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh. Quá trình giải quyết, xét thấy vụ việc có dấu hiệu tội phạm, Tòa án nhân dân huy ện Bình Chánh có văn kiến nghị khởi tố đối với H. Sau đó, bị cáo bị khởi tố, truy tố và xét xử.
[2].Về kháng cáo của bà Lương Thị N.
Như đãnh ận định, bị cáo dùng 56m 2 đất mà bàN nhận chuyển nhượng của của người khác để làm phương tiện lừa đảo chiếm đoạt 250.000.000đ của bà Lâm Thị Thu Trang. Tại bản Cáo trạng số 66/CT-VKS ngày 02/4/2020, Vi ện trưởng Vi ện ki ểm sát nhân dân huy ện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh cũng chỉ truyt ố bị cáo v ề hành vi lừa đảo chi ếm đo ạt 250.000.000đ của bà Trang. Do v ậy, trong phạm vi truyt ố của Viện kiểm sát nhân dân huy ện Bình Chánh, Tòa án cấp sơ thẩm xác định bà Trang là b ị hại, còn bàN là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là đúng pháp luật.
BàN và luật sư Thảo lập luận cho rằng bị cáo đã lừa đảo chiếm đoạt đất của bàN nên bàN phải được xác định là b ị hại trong v ụ án. Lập luận này là không có căn c ứ, bởi lẽ: Về mặt chủ quan, bị cáo không có ý thức chiếm đoạt 56m2 đất đã đề cập, mà bị cáo chỉ sử dụng đất để làm phương tiện lừa đảo chiếm đoạt tài sản là tiền của bà Trang . Mặt khác, đất đai là bất động sản đặc biệt

## Page 8

thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nư ớc đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý.
Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho người sử dụng đất thông qua việc giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất, nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật. BàN chưa được công nhận quyền sử dụng đất đối với 56m2 đất đã đề cập; mặt khác, hành vi của bị cáo cũng không làm mất đi quyền của bàN đối với phần đất vừa nêu. Do vậy, không thể cho rằng bị cáo đã chiếm đoạt đất của bà N.
Tuy nhiên, qua xem xét toàn di ện v ụ án, Hội đồng xét x ử xét thấy Cơ quan tố tụng cấp sơ thẩm đã có những sai sót trong quá trình điều tra, xét xử như sau:
Bị cáo Lê Trọng H là ngư ời đang phải chấp hành bản án s ố 50/2017/HSST ngày 21/02/2017 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, với mức án 30 năm tù. Tuy nhiên, khi xét x ử, Tòa án cấp sơ thẩm lại không tổng hợp hình phạt của bản án vừa nêu để buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt chung là trái với quy định tại khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự năm 1999. Mặt khác, Tòa án cấp sơ thẩm xử phạt bị cáo 9 năm tù nhưng lại xác định thời hạn chấp hành hình phạt tù tính t ừ ngày 07/02/2013 là không đúng quy đ ịnh, mâu thuẫn, trùng lặp về thời hạn chấp hành hình phạt tù theo bản án 50/2017/HSST ngày 21/02/2017 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên.
Phần đất mà bị cáo sử dụng làm phương ti ện phạm tội có nguồn gốc của ông Na, ông Na chuyển nhượng lại cho ông B, ông B chuy ển nhượng lại cho bà M, bàM chuyển nhượng lại cho bà N; sau khi bị cáo lừa bán cho bà Trang thì bà Trang đã xây dựng nhà trái phép và chuy ển nhượng cho người khác. Các giao dịch đã nêu đều không đúng quy định của pháp lu ật. Do có sự tranh chấp về phần đất đã nêu nhưng chưa đủ điều kiện để giải quyết trong cùng v ụ án; mặt khác, bàN cũng đã khởi kiện bị cáo yêu cầu trả đất cho bà, v ụ án đã được Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh thụ lý. Do vậy, Tòa án cấp sơ thẩm không giải quyết phần dân sự có liên quan đến phần đất sử dụng làm phương tiện phạm tội là có căn cứ. Tuy nhiên, việc Tòa án cấp sơ thẩm tuyên “Tách yêu cầu dân sự của bà Lâm Thị Thu Trang và bà Lương ThịN để giải quyết bằng một vụ án khác”là không rõ ràng, bởi lẽ: Trong bản án của Tòa án cấp sơ thẩm không thể hiện yêuc ầu của bà Trang là gì ; không xác định rõ giải quyết bằng một vụ án khác theo trình tự tố tụng hình sự hay dân sự, hay là tiếp tục giải quyết vụ án dân sự do bàN đã khởi kiện mà Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh đã thụ lý.
Ông Nguyễn Ngọc Na làch ủ đất, là người được Tòa án cấp sơ thẩm xác định là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Tuy nhiên, trong quá trình điều tra, cơ quan đi ều tra không lấy lời khaic ủa ông Na, mà lại lấy lời khaic ủa bà Nguyễn Thị Ngọc Tuyền (con ông Na).
Bà Huỳnh LệM và ông Nguy ễn Văn B cũng được Tòa án cấp sơ thẩm xác định là người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan trong vụ án. Theo kết quả

## Page 9

xác minh thì ông B và bàM không còn cư trút ại địa phương, đi đâu không rõ (bl.90, 92). Tuy nhiên, khi thực hiện giao văn bản tố tụng cho những người này, Tòa án cấp sơ thẩm lại gửi văn bản qua đường bưu điện là không đúng theo quy định tại Điều 138 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015. Trong trư ờng hợp đã nêu, cần phải được niêm yết công khai văn bản tố tụng theo quy tại Điều 140 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015.
Theo tài li ệu có trong h ồ sơ thì: Sau khi đã lừa bà Trang, b ị cáo lại lừa dối bà N, nói với bàN rằng bị cáo đã làm xong nhà và yêuc ầu bàN thanh toán 73.000.000đ. Vì tưởng thật, bàN đã đưa cho b ị cáo 73.000.000đ. Hành vi này có dấu hiệu phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” nhưng cơ quan tố tụng cấp sơ thẩm không làm rõ.
Theo quy định tại đi ểm đ, kho ản 1 Đi ều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2 016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội (326/2016/UBTVQH14) thì bàN là người cao tuổi, thuộc đối tượng được miễn án phí. Tuy nhiên, việc miễn án phí phải thực hiện theo quy định tại Điều 14 và Điều 15 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14. Trong hồ sơ vụ án không thể hiện việc bàN có đề nghị miễn án phí, nhưng khi xét xử Tòa án cấp sơ thẩm lại không buộc bàN phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Việc này là không đúng quy định.
Như vậy, việc điều tra ở cấp sơ thẩm là chưa đầy đủ mà cấp phúc thẩm không thể bổ sung được; những sai sót của Tòa án cấp sơ thẩm là nghiêm trọng nhưng không thuộc trường hợp Hội đồng xét xử phúc thẩm sửa án sơ thẩm. Do vậy, căn cứ điểm b khoản 1 và điểm đ khoản 2 Điều 358 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, cần hủy bản án sơ thẩm, để điều tra, xét xử lại.
[3].Các nhận định đã nêu cũng là căn c ứ để chấp nhận hoặc không chấp nhận ý kiến của bà Lương Thị N, luật sư Tô Hi ếu Thảo và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.
[4].Theo quy định tại Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội , bà Lương ThịN không phải chịu án phí phúc thẩm.
 Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ Điều 358 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, 1.Hủy bản án hình sự sơ thẩm số 81/2020/HS-ST ngày 03/7/2020 của Tòa án nhân dânh uyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh ; chuyểnh ồ sơ cho Viện kiểm sát nhân dân huyện Bình Chánh để điều tra l ại, xét xử lại với thành phần Hội đồng xét xử mới.

## Page 10

 2.Tiếp tục tạm giam b ị cáo cho đến khi Viện ki ểm sát nhân dân huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý lại vụ án.
3.Bà Lương ThịN không phải chịu án phí phúc thẩm.
4.Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.

 Nơi nhận: TM.HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa







Trương Công Huấn
- TAND TC; (1)
- TAND cấp cao tại TP.HCM (1)
- VKSND TP. HCM; (3)
- VKSND huyện Bình Chánh; (1)
- PC53 - CATP; (1)
- Bị cáo; (1)
- Đương sự: (0)
- Chi Cục THA huyện Bình Chánh; (1)
- TAND huyện Bình Chánh; (2)
- Lưu: THS, hồ sơ, VT (22). (4)