Bản án số: 38/2020/DS - PT
Tranh chấp yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Số: 38
Ngày: 28/07/2020
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Quảng Nam
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: Nguyên đơn yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH QUẢNG NAM

Bản án số: 38/2020/DS - PT Ngày: 28 – 7 - 2020 V/v tranh chấp yêuc ầu hủy hợp đồng chuy ển như ợng quy ền s ử dụng đất.
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH QUẢNG NAM
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa:
Các Thẩm phán:
ông Nguyễn Văn Dũng ông Nguyễn Hữu Thịnh bà Nguyễn Thị Liên
- Thư ký phiên tòa : bà Đỗ Thị Ly Ly - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam.
- Đại diện Viện ki ểm sát nhân dân tỉnh Quảng Nam: bà Nguyễn Thị Hồng Liên - Kiểm sát viên tham gia phiên tòa.
Ngày 28 tháng 7 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số: 43/2020/TLPT - DS ngày 05 tháng 6 năm 2020 về “Tranh chấp y êu cầu hủy hợp đồng chuy ển nhượng quyền s ử dụng đất”.
Do Bản án dân s ự sơ thẩm số 103/2019/DS - ST ngày 16 tháng 12 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét x ử phúc thẩm số 55/2020/QĐXXPT - DS ngày 22 tháng 6 năm 2020 và Quyết định hoãn phiên tòa s ố 40/QĐ – PT ngày 10 tháng 7 năm 2020, giữa các đương sự:
- Nguyên đơn:
1. Ông Lương Đình T1 - Sinh năm 19xx;
Địa chỉ: thôn P, xã H, huyện N, tỉnh Q;
2. Ông Lương Văn B2 – Sinh năm 19xx;
Địa chỉ: thôn V, xã T, huyện N, tỉnh Q;
Người đại diện theo ủy quyền của ông Lương Văn B2: ông N – Sinh năm 19xx; địa chỉ: Khối phố X, thị trấn N, huyện N, tỉnh Q (văn bản ủy quyền lập ngày 23 tháng 7 năm 2020);
- Bị đơn: ông Đoàn Minh T2 - Sinh năm 19xx.
Địa chỉ: thôn V, xã T, huyện N, tỉnh Q.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Bà Lương Thị P;
Địa chỉ: Đội Y, thôn T, xã E, huyện K, tỉnh Đ;
2. Ông Lương Văn B1 – Sinh năm 19xx;
Địa chỉ: Số XX hẽm G, phường T, thành phố B, tỉnh Đ;
Ông B1 ủy quyền cho bà Lương Thị H (văn bản ủy quyền lập ngày 14 tháng 7 năm 2020);
3. Bà Lương Thị H – Sinh năm 19xx;

## Page 2

Địa chỉ: thôn T, xã T, huyện N, tỉnh Q;
4. Bà Lương Thị L – Sinh năm 19xx;
Địa chỉ: Khối Y, thị trấn N, huyện N, tỉnh Q;
5. Bà Lương Thị S1 – Sinh năm 19xx;
6. Bà Lương Thị S2 – Sinh năm 19xx;
Cùng địa chỉ: thôn P, xã T, huyện N, tỉnh Q;
- Người kháng cáo: nguyên đơn Lương Văn B2;
Các ông, bà: T 1, N, T2, H, L, S1, S2 có mặt; bàP có đơn xin gi ải quyết vắng mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Các nguyên đơn cho rằng diện tích đất hồ nuôi tôm thuộc thửa số 523 và một phần thửa số 526, tờ bản đồ số 26, tại thôn V, xã T, huyện N là tài sản của cha mẹ ruột là ông Lương VănH và bà Nguyễn ThịC khai hoang từ trước năm 1975; sau khi ông Lương VănH chết, tài sản trên thuộc quyền thừa kế của các anh chị em trong gia đình, trong đó có các nguyên đơn. Tuy nhiên, lợi dụng lúc các nguyên đơn đi biển dài ngày, ông Lương Văn B 1 cùng các chị em trong gia đình đã “bán” tài sản trên cho bị đơn là trái pháp luật. Do đó, các nguyên đơn khởi kiện, yêu cầu Tòa án hủy hợp đồng viết tay chuyển nhượng quyền sử dụng đất ghi là “giấy bán đất”, lập ngày 10 tháng 5 năm 2017 giữa bên chuyển nhượng là bà Nguyễn ThịC (do bà Lương Thị H ký thay) và ông Lương Văn B1, bên nhận chuyển nhượng là ông Đoàn Minh T 2, đối tượng chuyển nhượng là diện tích đất hồ nuôi tôm thuộc thửa số 523 và một phần thửa số 526, tờ bản đồ số 26, tại thôn V, xã T, huyện N, tỉnh Q và yêu cầu ông Đoàn Minh T2 chấm dứt việc cải tạo, cơi nới, xây dựng trên diện tích đất chuyển nhượng, bồi thường toàn bộ số cây trồng bị chặt trên đất và trả lại hiện trạng ban đầu.
Bị đơn Đoàn Minh T 2 xác nhận vàot háng 5 năm 2017 có nhận chuyển nhượng của bà Nguyễn ThịC và các con là Lương ThịP , Lương Thị H, Lương Thị L, Lương Văn B1, Lương Thị S1, Lương Thị S2 01 cái đìa (gọi là đìa ngoài cây tra), thửa số 523 và một phần thửa số 526, tờ bản đồ số 26, tại thôn V , xã T, huyện N, tỉnh Q với giá 350.000.000 đồng, ông T2 đã nhận đất, cải tạo đất thành hồ nuôi tôm và giao đủ tiền cho bên chuyển nhượng nên không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.
Các ông, bà Lương ThịP , Lương Thị H , Lương Thị L , Lương Văn B 1, Lương Thị S 1, Lương Thị S 2 xác nhận có việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất như lời của bị đơn và cho rằng nguồn gốc diện tích đất thu ộc cái đìa nuôi tôm là của ông bác để lại cho ông nội và ông B1 sử dụng từ năm 1975 đến năm 1982; năm 1982 ông B1 để lại cho mẹ là bà Nguyễn ThịC ; việc chuyển nhượng cái đìa nuôi tôm là sự thỏa thuận của các anh chị em trong gia đình đểc ó tiền chữa thuốc và lo đám tang cho mẹ - bà Nguyễn ThịC và cho một số người con của ông bác ruột. Việc chuyển nhượn đã xong, phù hợp với giá cả thị trường tại thời điểm chuyển nhượng, bên chuyển nhượng đã nhận đủ tiền và chi tiêu hết cho việc nuôi mẹ và làm đám tang cho mẹ nên những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.
Với nội dung vụ án như trên, tại Bản án dân sự sơ thẩm số 103/2019/DS - ST ngày 16/12/2019 của Tòa án nhân dân huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam đã áp dụng khoản 3 Điều 26, các điều 35, 39, 147, 149, 267 Bộ luật Tố tụng dân sự;

## Page 3

các điều 158, 160, 192, 193, 194, 206, 612, 614 của Bộ luật Dân sự năm 2015;
Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thư ờng vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án , xử: không chấp nhận yêuc ầu khởi kiện của ông Lương Đình T1 và ông Lương Văn B2 đối với ông Đoàn Minh T2 về việc “yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất”.
Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định án phí, nghĩa v ụ thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự.
Ngày 30 tháng 12 năm 2019, nguyên đơn Lương Văn B 2 có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.
Tại phiên tòa phúc th ẩm, đại di ện Vi ện ki ểm sát nhân dân tỉnh Qu ảng Nam phát biểu ý kiến:
- Về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án dân sự ở giai đoạn phúc thẩm: Thẩm phán được phân công trực tiếp giải quyết vụ án đã thực hiện đúng các quy định của pháp luật về việc thụ lý vụ án, về thời hạn giải quyết vụ án, về việc chuyển hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát nghiên cứu để tham gia xét xử. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp lu ật. Các đương s ự đã thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật.
- Về việc giải quyết vụ án: Mặc dù Tòa án cấp sơ thẩm có sai sót như:
không giải quyết yêuc ầu bồi thường thiệt hại theo đơn khởi kiện của nguyên đơn; vi phạm thời hạn giải quyết vụ án…Nhưng tại phiên tòa phúc th ẩm, phía nguyên đơn không cóch ứng c ứ chứng minh v ề tài sản có trên đất trước khi chuyển nhượng, những vi phạm của Tòa án cấp sơ thẩm không làm thay đổi bản chất của vụ án, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Căn cứ vào các tài li ệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý ki ến phát bi ểu của đại diện Viện kiểm sát, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:
[1] Tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn không rút đơn khởi kiện, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn không rút đơn kháng cáo và yêu cầu Hội đồng xét xử xem xét lại toàn bộ bản án sơ thẩm.
[2] Xét kháng cáo của nguyên đơn Lương Văn B2 thì thấy:
[2.1] Về thủ tục tố tụng:
[2.1.1]. Tại đơn khởi ki ện, trong quá trình gi ải quy ết v ụ án vàt ại các phiên tòa sơ th ẩm, phúc th ẩm, các nguyên đơn yêuc ầu hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa những người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan với b ị đơn Đoàn Minh T 2 lập ngày 10 tháng 5 năm 2017 và yêuc ầu b ị đơn chấm dứt việc cải tạo, cơin ới, xây dựng trên di ện tích đất chuyển nhượng, bồi thường toàn b ộ số cây trồng b ị chặt trên đ ất, trả lại hi ện trạng như ban đ ầu.
Nhưng Tòa án cấp sơ thẩm chỉ xác định quanh ệ pháp luật tranh chấp và gi ải quyết, xét x ử yêu cầu hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất; không xác định quanh ệ pháp luật tranh ch ấp, không thu thập chứng cứ, làm rõ, xem xét, nhận đ ịnh, xét x ử, kết lu ận đối với yêuc ầu “bồi thư ờng toàn b ộ số cây

## Page 4

trồng bị chặt trên đất, trả lại hiện trạng như ban đầu” của các nguyên đơn là bỏ sót yêu cầu khởi kiện, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự.
[2.1.2]. Bản án sơ thẩm nhận định: từ trước năm 2010, diện tích đất thuộc đối tượng của hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất là đất hoang chưa sử dụng, do Ủy ban nhân dân xã T, huyện N quản lý, nhưng quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm không đưa Ủy ban nhân dân xã T, huyện N vào tham gia tố tụng với tư cách là ngư ời có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan đ ể xem xét, gi ải quyết, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan đư ợc nhà nước giao quản lý đất đai tại địa phương là thiếu sót.
Hội đồng xét xử thấy các thiếu sót trên của Tòa án cấp sơ thẩm là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, không thể khắc phục được tại phiên tòa phúc thẩm.
[2.2] Về nội dung [2.2.1]. Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng các nguyên đơn không có quy ền lợi liên quan đến diện tích đất là “cái đìa ngoài cây tra” thuộc đối tượng của hợp đồng, nhưng chưa thu thập đầy đủ tài liệu chứng cứ về hồ sơ kê khai, đăng ký của bà Nguyễn ThịC vào năm 2010 (tại cơ quan có thẩm quyền), chưa xác minh đầy đủ về quá trình sử dụng diện tích đất thuộc thửa số 523 và một phần thửa số 526, tờ bản đồ số 26, tại thôn V, xã T, huyện N, tỉnh Q của gia đình ông Lương Văn H, bà Nguy ễn ThịC qua các thời kỳ; chưa xác minh, thu thập quan đi ểm của cơ quan có trách nhiệm quản lý nhà nước về đất đai (theo Điều 23 Luật Đất đai năm 2013) về xác định cá nhân, t ổ chức nào là ngư ời sử dụng đất hợp pháp tại thời đi ểm chuyển như ợng quy ền s ử dụng đất trong hợp đồng lập ngày 10 tháng 5 năm 2017 và việc sử dụng đất trên thực tế từ năm 1982 cũng như việc kê khai, đăng ký đất đai từ năm 2010 của bà Nguyễn ThịC có đủ điều kiện để được xác định là hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất theo khoản 1 Điều 101 Luật Đất đai năm 2013 hay không, có đư ợc hư ởng quyền của người s ử dụng đất theo quy định tại kho ản 5 Đi ều 95, Đi ều 166, Đi ều 167 Lu ật Đất đai năm 2013 hay không, để xem xét, kết luận quyền khởi kiện của các nguyên đơn trong v ụ án này là thiết sót.
[2.2.2]. Tòa án cấp sơ thẩm không áp dụng các quy định của Bộ luật Dân sự về giao dịch dân s ự, hợp đồng dân s ự để nhận định, xem xét, quy ết định về yêu cầu “hủy hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất” thuộc vụ án là sai sót nghiêm trọng về áp dụng pháp luật nội dung làm căn cứ giải quyết vụ án.
Hội đồng xét xử thấy Tòa án cấp sơ thẩm thu thập chứng cứ chưa đầy đủ, nhưng tại phiên tòa phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung được.
[3]. Từ các nhận định trên, Hội đồng xét x ử thấy có cơ s ở để chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn Lương Văn B2, xử hủy bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện Núi Thành giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
[4] Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của ông Lương Văn ) B2thay đổi yêuc ầu khởi kiện thành “yêu cầu tuyên b ố giao dịch dân s ự vô h iệu” và đ ề nghị Hội đồng xét x ử xác định các ông bà: Lương Văn B1, Lương Thị P, Lương Thị H, Lương Thị L, Lương Thị S1, Lương Thị S2 là bị đơn trong vụ án. Tuy nhiên, Hội đồng xét xử đã nhận định hủy Bản án sơ thẩm để xét xử lại theo thủ tục sơ thẩm nên không xem xét, kết luận về yêu cầu này.

## Page 5

 [5] Án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo được chấp nhận nên nguyên đơn Lương Văn B2 không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Khi giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm, Tòa án cấp sơ thẩm sẽ quyết định các nội dung liên quan đến án phí dân sự sơ thẩm và các chi phí tố tụng khác của vụ án này.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ vào khoản 3 Điều 308, Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và s ử dụng án phí và l ệ phí Tòa án, xử:
1. Chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn Lương Văn B2, hủy Bản án dân sự sơ thẩm số 103/2019/DS - ST ngày 1 6 tháng 12 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam; chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huy ện Núi Thành, tỉnh Qu ảng Nam gi ải quy ết lại v ụ án theo thủ tục sơ thẩm.
2. Người kháng cáo không chịu án phí dân s ự phúc thẩm. Hoàn lại cho ông Lương Văn 2 300.000 (ba trăm nghìn) đồng ti ền tạm ứng án phí dân s ự phúc thẩm theo biên lai thu ti ền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0004574 ngày 30 tháng 12 năm 2019 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Núi Thành.
Bản án phúc thẩm có hi ệu lực pháp lu ật k ể từ ngày tuyên án (ngày 28/7/2020).
Nơi nhận:
- TAND cấp cao tại Đà Nẵng;
- VKSND tỉnh Quảng Nam;
- TAND huyện Núi Thành;
- Chi cục THADS huyện Núi Thành;
- Các đương sự;
- Lưu hồ sơ vụ án.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA



Nguyễn Văn Dũng