Khó khăn trong nhận thực làm chủ hành vi
Số: 05
Ngày: 27/08/2020
Tòa án xét xử: TAND TP. Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Khó khăn trong nhận thực làm chủ hành vi

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ BẢO LỘC TỈNH LÂM ĐỒNG Số: 05/2020/QĐST-DS

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Bảo Lộc, ngày 27 tháng 8 năm 2020

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v: Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ BẢO LỘC, TỈNH LÂM ĐỒNG

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Huỳnh Nguyễn Thanh Trúc Thư ký phiên họp: Bà Đoàn Thị Thuận - Thư ký Tòa án nhân dân thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Thùy Linh - Kiểm sát viên.
Ngày 27 tháng 8 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số:
89/2020/TLST-DS ngày 28 tháng 7 năm 2020 về yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo Quyết định mở phiên họp số:
03/2020/QĐST-DS ngày 17 tháng 8 năm 2020, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Phạm Thị C, sinh năm 1974; nơi cư trú: đường N, phường L, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng.
Người đại diện hợp pháp của bà C: Ông Nguyễn Mạnh T, sinh năm 1975; nơi cư trú: Phường 2, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. Là đại diện theo ủy quyền của bà C (Văn bản ủy quyền ngày 03/7/2020). Có mặt.
2. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Chị Nguyễn Thị Thu H, sinh năm 1997; nơi cư trú: đường N, phường L, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. Có mặt.
- Chị Nguyễn Phạm Thùy Tr, sinh năm 2003; nơi cư trú: đường N, phường L, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng.
Người đại diện hợp pháp của chị Tr: Bà Phạm Thị C, sinh năm 1974; nơi cư trú: đường N, phường L, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. Là đại diện theo pháp luật của chị Tr. Có mặt.

## Page 2

- Ông Nguyễn Văn T, sinh năm 1942; nơi cư trú: đường L, thôn T, xã L, thành phố B, tỉnh Lâm Đồng. Vắng mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu, trong quá trình giải quyết việc dân sự cũng như tại phiên họp bà Phạm ThịC và người đại diện theo ủy quyền của bàC là ông Nguyễn Mạnh T trình bày: Ông Nguyễn Thanh H, sinh năm 1969 là con của bà Lê Thị H (đã chết ngày 27/9/2018), ông Nguyễn Văn T và là chồng của bà Phạm Thị C; ông H và bà C có 02 con chung tên Nguyễn Thị Thu H, sinh năm 1997 và Nguyễn Phạm Thùy Tr, sinh năm 2003, ngoài ra ông H không có con riêng nào khác. Từ năm 2016 ông H bắt đầu có dấu hiệu không bình thường như thường xuyên lo âu, cáu gắt, hay nói chuyện một mình, ít giao tiếp với người lạ kể cả người thân, nói chuyện không mạch lạc rõ ràng, sợ nơi đông người và luôn nghĩ có người theo dõi hãm hại bản thân; tình trạng này kéo dài cho tới nay. Mỗi lần bức xúc hoặc tức giận thì ông H rất khó kìm chế được cảm xúc của mình, thậm chí còn cầm dao đuổi đánh người thân trong gia đình.
Gia đình đã đưa ông H đi khám bệnh tại bệnh viện tâm thần trung ương 2 Biên Hòa – Đồng Nai và uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ từ năm 2018 nhưng đến nay tình trạng bệnh không thuyên giảm mà còn ngày càng nặng hơn . Hiện ông H sống chung với vợ là bàC và hai con gái là chị H, chị Tr. Tại đơn yêu cầu bàC yêu cầu Tòa án tuyên bố ông H mất năng lực hành vi dân sự, tuy nhiên ngày 14/8/2020 bàC thay đổi yêu cầu đề nghị Tòa án tuyên bố ông H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và đề nghị Tòa án chỉ định con gái của ông H và bàC là chị Nguyễn Thị Thu H làm người giám hộ cho ông H trong việc xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của ông H.
Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị Thu H , ông Nguyễn Văn T và đại diện hợp pháp của chị Nguyễn Phạm Thùy Tr là bà Phạm ThịC thống nhất với yêu cầu của bà C; đề nghị Tòa án tuyên bố ông H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và đồng ý thỏa thuận xác định chị H là người giám hộ cho ông H.
Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Bảo Lộc phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Thư ký phiên họp từ khi thụ lý việc dân sự cho đến trước thời điểm Thẩm phán ra quyết định giải quyết việc dân sự là đúng theo quy định của pháp luật. Đồng thời đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà C, tuyên bố ông H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định chị H là người giám hộ của ông H.

## Page 3

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng nhận định:
[1]. Về thủ tục tố tụng: Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Văn T có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt ông tại phiên họp và trước đó đã có lời khai trực tiếp với Tòa án nên căn cứ Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự để tiến hành phiên họp theo thủ tục chung.
[2]. Về quyền yêu cầu và thẩm quyền của Tòa án: Căn cứ Giấy chứng nhận kết hôn số 16 ngày 20/01/1997 của UBND xã Lộc Nga , thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng; xác định bà Phạm ThịC và ông Nguyễn Thanh H có quan hệ vợ chồng. Do đó, bàC có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố ông H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi theo quy định tại Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự . Ông H hiện cư trú tại phường Lộc Phát, thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng nên việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Bảo Lộc theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[3]. Về yêu cầu của đương sự: Theo đơn yêu cầu, bàC yêu cầu Tòa án tuyên bố ông H mất năng lực hành vi dân sự nhưng trong quá trình giải quyết và tại phiên họp bàC thay đổi yêu cầu , đề nghị Tòa án tuyên bố ông H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Xét việc bàC thay đổi yêu cầu là tự nguyện và không vượt quá yêu cầu ban đầu nên chấp nhận.
Ngày 28/7/2020 Tòa án nhân dân thành phố Bảo Lộc đã ban hành Quyết định số 04/2020/QĐ-TA trưng cầu giám định pháp y tâm thần tại chỗ về tình trạng sức khỏe, năng lực hành vi dân sự của ông H. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 104/KLGĐ ngày 03/8/2020 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên đã kết luận: “Nguyễn Thanh H về y học hiện tại bị bệnh rối loạn tâm thần do rượu (F10.5 – ICD10); về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi hiện tại bị hạn chế khả năng nhận thức và hạn chế khả năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, có khó khăn trong việc làm chủ các vụ việc dân sự)”. Do đó, yêu cầu của bàC là có cơ sở, phù hợp quy định của pháp luật. Căn cứ các Điều 23, 47, 48, khoản 4 Điều 54, khoản 2 Điều 58 Bộ luật Dân sự chấp nhận yêu cầu tuyên bố ông H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và chỉ định chị Nguyễn Thị Thu H (con gái ông H) là người giám hộ cho ông H theo quy định của pháp luật.
[4]. Về chi phí tố tụng: Quá trình chuẩn bị xét đơn yêu cầu, bàC có đơn yêu cầu trưng cầu giám định pháp y tâm thần tại chỗ đối với ông H, đồng thời đã nộp tạm ứng chi phí tố tụng và tự nguyện chịu chi phí này . BàC đã được quyết toán

## Page 4

theo quy định của pháp luật, không có ý kiến gì về chi phí trưng cầu giám định nên không xem xét.
[5]. Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp là có cơ sở và phù hợp quy định của pháp luật nên chấp nhận.
[6]. Về lệ phí: BàC phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định.
QUYẾT ĐỊNH Áp dụng các Điều 23, 47, 48, khoản 4 Điều 54, khoản 2 Điều 58 Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.
1. Tuyên bố ông Nguyễn Thanh H, sinh năm 1969 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
2. Chỉ định chị Nguyễn Thị Thu H , sinh năm 19 97 (Con gái ruột ông H) là người giám hộ của ông Nguyễn Thanh H.
Chị H đại diện cho ông H trong việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của ông H.
3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: BàC phải nộp 300.000 (Ba trăm ngàn)
đồng lệ phí giải quyết việc dân sự, được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí bàC đã nộp là 300.000 đồng theo biên lai số AA/2016/0018480 ngày 28 tháng 7 năm 2020 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng. BàC đã nộp đủ lệ phí việc dân sự sơ thẩm.
4. Đương sự có quyền làm đơn kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định, đương sự vắng mặt tại phiên họp thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc quyết định được niêm yết.
Nơi nhận: THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP
- TAND tỉnh Lâm Đồng (2); (Đã ký và đóng dấu)
- VKSND TP. Bảo Lộc (1); Huỳnh Nguyễn Thanh Trúc
- Chi cục THADS TP. Bảo Lộc (1);
- Đương sự (4);
- Lưu hồ sơ việc dân sự (3).