Bản án số: 367/2020/DS-PT
Nguyễn Việt T - Nguyễn Thị Kim C
Số: 367/2020/DS-PT
Ngày: 27/08/2020
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại TP Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: Chấp nhận một phần kháng cáo, kháng nghị; Sửa một phần Bản án sơ thẩm

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

 Bản án số: 367/2020/DS-PT Ngày 27 tháng 8 năm 2020 “V/v tranh chấp hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, thừa kế quyền sử dụng đất, bồi thường thiệt hại tài sản”
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Phạm Văn Công Các thẩm phán: Ông Đặng Văn Ý Ông Đỗ Đình Thanh
- Thư ký phiên tòa: Nguyễn Thị Hồng Nhung - Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.
- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn Văn Đức - Kiểm sát viên cao cấp.

 Ngày 27 tháng 8 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số 504/2018/TLPT-DS ngày 27 tháng 12 năm 2018 về “Tranh chấp hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất, thừa kế quyền sử dụng đất, bồi thường thiệt hại tài sản”.
Do Bản án dân s ự sơ thẩm s ố 14/2018/DS-ST ngày 19/11/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Đ bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 1939/2020/QĐ-PT ngày 22 tháng 7 năm 2020 giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Ông Nguyễn Việt T, sinh năm 1962 – Có mặt;
Địa chỉ: Ấp 2, xã Mỹ Hòa, huyện T, tỉnh Đ.
 2. Bị đơn: Bà Nguyễn Thị Kim C, sinh năm 1957 – Có mặt;
Địa chỉ: Ấp 3, xã Mỹ Hòa, huyện T, tỉnh Đ.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn: Luật sư Lê Minh Nhựt và Luật sư Nguyễn Tuyết Ngọc – Công ty Luật Trách nhiệm hữu hạn Tâm Quang thuộc Đoàn luật sư Thành phố Hồ Chí Minh (hai luật sư đều có mặt).
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
 3.1. Bà Nguyễn Thị Thu D1, sinh năm 1958 – Vắng mặt;
 3.2. Chị Nguyễn Thị Mai T1, sinh năm 1987 – Vắng mặt;
 3.3. Chị Nguyễn Thị Mai T2, sinh năm 1989 – Vắng mặt;
 3.4. Chị Nguyễn Ngọc T3, sinh năm 1993 – Vắng mặt;
 Cùng địa chỉ: Ấp 2, xã Mỹ Hòa, huyện T, tỉnh Đồng T.
Người đại diện hợp pháp của bà Nguy ễn Thị Thu D 1 và các chị Nguyễn Thị MaiT 1, Nguyễn Thị MaiT 2 và Nguyễn Ngọc T 3: Ông Nguyễn Việt T (Văn bản ủy quyền ngày 08/5/2019) – Có mặt.

## Page 2

3.5. Bà Nguyễn Thị G, sinh năm 1947 – Vắng mặt;
Địa chỉ: Ấp 5, xã Đốc Binh Kiều, huyện T, tỉnh Đồng T;
3.6. Bà Nguyễn Thị Đ, sinh năm 1949 – Vắng mặt;
3.7. Ông Nguyễn Ngọc S, sinh năm 1954 – Vắng mặt;
 Cùng địa chỉ: Ấp 5, xã Mỹ Hòa, huyện T, tỉnh Đ.
3.8. Văn phòng công chứng Đ – Có văn bản xin vắng mặt;
Địa chỉ: Số 32 Nguyễn Trãi, Khóm Mỹ Thuận, thị trấn Mỹ Thọ, huyện C, tỉnh Đ.
3.9. Ủy ban nhân dân huyện T, tỉnh Đ – Có văn bản xin vắng mặt;
Địa chỉ: Khóm 3, thị trấn Mỹ An, huyện T, tỉnh Đ.
4. Người kháng cáo, kháng nghị:
4.1. Nguyên đơn ông Nguyễn Việt T.
4.2. Bị đơn bà Nguyễn Thị Kim C.
4.3. Viện Trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đ.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
 Nguyên đơn ông Nguyễn Việt T trình bày:
 Nguồn gốc đất của cha mẹ ông là cụ Nguyễn NgọcH (chết ngày 09/11/2014), cụ Nguyễn Thị D (chết ngày 11/01/2015) để lại. Năm 1994, cụ H và cụ D sống cùng với gia đình ô ng. Cụ H được Ủy ban nhân dân huy ện T cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số C827202 diện tích 48.159 m 2. Khi cụ H và cụ D già yếu thì ông trực tiếp canh tác đất này.
 Khoảng tháng 11 năm 2011, bà Nguy ễn Thị Kim Cyêu cầu và đư ợc các anh chị em cho bàC rước cụ H và cụ D về ở cùng bàC để thuận tiện cho vi ệc phụng dưỡng và khám chữa bệnh cho haic ụ. Tuy nhiên, lợi dụng lúc haic ụ tuổi già, tinh thần kém minh mẫn nên bàC đã tư v ấn, xúi gi ục cụ H và cụ D lập Hợp đồng tặng cho bàC quyền s ử dụng đất, được Phòng Công chứng Đ chứng thực số 442/SCC ngày 18/4/2013. Sau đó bàC làm thủ tục sang tên di ện tích 35.773 m 2 từ cụ H qua cho bà C. Hiện đất này ông đang quản lý sử dụng 35.773 m2 (đo thực tế 36.850 m2).
 Ngoài phần đất tranh chấp kể trên thì cụ H và cụ D đã chia đất cho các con. Cụ thể ông Nguy ễn Ngọc S được 25 công đ ất; ông Nguy ễn Vi ệt T 25 công đ ất; bà Nguyễn Thị G 30 công đất; bà Nguyễn Thị Đ 20 công đất và bà Nguyễn Thị Kim C 20 công đất. Tất cả đã nhận đất xong.
Ông Nguyễn Việt Tyêu cầu Tòa án tuyên bố văn bản công chứng số 442/SCC, Quyển số 01/VPCC/HĐ-GD/2013 ngày 18/4/2013 là vô hi ệu; Yêuc ầu hủy 04 Gi ấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân huy ện T đã cấp cho bà Nguy ễn Thị Kim C đứng tên ngày 14/5/2013 gồm các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 208759, BO 208760, BO 208761 và BO 208762; Khôi phục lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất sốC 827202 do Ủy ban nhân dân huyện T đã cấp cho cụ Nguyễn NgọcH ngày 20/01/1994. Giữ nguyên hiện trạng tất cả các phần đất 48.159 m 2 cho hộ gia đình ông Nguyễn Việt T tiếp tục sử dụng.
Ông T không đồng ý yêuc ầu phản tố của bàC vì cả hai tờ Di chúc (một làm tại nhà, một làm tại Phòng công ch ứng) đều không hợp pháp; cụ D không biết chữ nhưng Di chúc không có ngư ời làm ch ứng, c ụ D đã trên 80 tu ổi nhưng không có giám định sức khỏe, cùng một tài sản cha mẹ lại cho hai lần (Di chúc ngày 01/3/2013 và Hợp đồng tặng cho ngày 18/4/2013); Ủy ban nhân dân huy ện T cấp Giấy chứng

## Page 3

nhận quyền sử dụng đất dựa trên Hợp đồng tặng cho chứ không phải Di chúc; Hi ện cả hai phần đất tranh chấp đều do ông quản lý sử dụng nên yêu cầu giữ nguyên hiện trạng cho ông sử dụng vì đất cấp năm 1994 cho hộ gia đình.
Đối với yêu cầu phản tố của bàC là yêu cầu chia thừa kế theo Di chúc, phần tài sản của ai thì người đó hưởng; Do đất cấp cho hộ gia đình nên có phần chung của các thành viên, còn phần của cụ H, cụ D mới là di sản.
Ông T không đồng ý bồi thư ờng thi ệt hại tài sản 240.000.000 đồng vì ông không có mướn đất và ông cũng không đồng ý với yêu cầu của bàC đòi đồng đứng tên quyền sử dụng đất với ông.
 Bị đơn bà Nguy ễn Thị Kim C trình bày: Nguồn gốc đất của cham ẹ bà là cụ Nguyễn NgọcH (chết năm 2014), c ụ Nguyễn Thị D (chết năm 2014, sauc ụ H chết 02 tháng) đ ể lại. Haic ụ có 05 ngư ời cong ồm: Nguy ễn Thị Đ, Nguy ễn Thị G, Nguyễn Ngọc S, Nguyễn Thị Kim C và Nguyễn Việt T. Hiện nay trong giấy thì cụ H đứng tên phần đất Thổ, còn đất ruộng do bàC đứng tên năm 2013 nhưng ông T đang quản lý sử dụng cả hai phần đất.
 Ngoài phần đất tranh chấp kể trên thì cụ H và cụ D đã chia đất cho các con. Cụ thể ông Nguy ễn Ngọc S được 25 công đ ất; ông Nguy ễn Vi ệt T 25 công đ ất; bà Nguyễn Thị G 30 công đất; bà Nguyễn Thị Đ 20 công đất và bà Nguyễn Thị Kim C 20 công đất. Tất cả đã nhận đất xong.
 BàC không đồng ý yêuc ầu khởi kiện của ông T . Khi lập di chúc tại nhà thì các anh chị em không đồng ý nên c ụ H mới đến Văn phòng công chứng Đ lập lại di chúc những phần màc ụ H muốnh ợp pháp. Khi lập di chúc thì Văn phòng công chứng có cử người đến nhà lấy lời khai thể hiện cụ D đồng ý việc cho đất nên cụ D mới lăn tay.
 BàC có đơn phản tố yêu cầu chia thừa kế theo di chúc cho bàC được hưởng diện tích 36.850 m2 gồm các thửa 1142, 1143, 1144, 1145, 1146, 1147 và 1524 cùng tờ bản đồ số 04 tọa lạc xã Mỹ Hòa, huyện T, tỉnh Đ; Yêu cầu được đồng đứng tên với ông T, ông S quyền sử dụng đất diện tích 5.636 m2 thuộc thửa 1156; đồng sở hữu căn nhà và vật kiến trúc cha mẹ để lại trên thửa đất này và lối đi chung theo di chúc ngày 01/3/2013, chiều ngang 3 mét t ừ bờ sông đến phần đất ruộng; Bà nuôic ụ H, cụ D năm 2013 – 2014 và đã đứng tên Gi ấych ứng nhận quy ền s ử dụng đất nhưng bà không được canh tác nên bà yêuc ầu ông T phải bồi thường hoa lợi trên đất với số tiền 420.000.000 đồng;
 Người có quy ền lợi nghĩa v ụ liên quan bà Nguy ễn Thị Đ trình bày: Bà thống nhất lời khai của ông T. Đối với hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất thì anh em bà không đồng ý; Di chúc lập tại nhà mà bàC cung cấp là không có. Yêuc ầu hủy hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ H với bà C; hủy 04 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà C.
Người có quy ền lợi nghĩa v ụ liên quan ông Nguy ễn Ngọc S trình bày: Ông thống nhất lời khai của ông T. Đối với hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất thì anh em ông không đồng ý; ông không đồng ý với di chúc do bàC cung cấp. Đề nghị Tòa án xem xét tính hợp pháp của di chúc, yêu cầu hủy 04 Gi ấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bàC và phục hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cụ H.

## Page 4

 Người có quy ền lợi nghĩa v ụ liên quan bà Nguy ễn Thị G trình bày: Bà thống nhất lời khai của bàC và không đồng ý với ý kiến của ông T. Bà yêu cầu thực hiện theo Di chúc ngày 01/3/2013 lập tại Văn phòng công chứng Đ.
 Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Ủy ban nhân dân huy ện T có văn bản ghi ý kiến: Tùy Tòa án quyết định.
 Người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan Văn phòng công chứng Đ không có văn bản ý kiến.
 Tại Bản án dân s ự sơ thẩm s ố 14/2018/DSST ngày 19/11/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Đ đã quyết định:
 Căn cứ vào các đi ều 612, 613, 624, 628, 722, 723 B ộ luật dân s ự năm 2015;
Điều 147 B ộ luật t ố tụng dân s ự năm 2015; Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
 1. Chấp nhận yêuc ầu khởi kiện của ông Nguyễn Việt T, yêu cầu độc lập của ông Nguyễn Ngọc S và yêu cầu độc lập của bà Nguyễn Ngọc Đ.
 Tuyên bố văn bản công chứng số 442/SCC, Quyền số 01/VPCC/HĐ-GD/2013 do công chứng viên Huỳnh Việt Trung ký ngày 18/4/2013 vô hiệu.
 Hủy 04 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 208759; số BO 208760; số BO 208761 và s ố BO 208762 cùng ngày 14/5/2013 của Ủy ban nhân dân huy ện T, do bà Nguyễn Thị Kim C đứng tên.
3. Đình chỉ xét xử 01 phần đối với yêu cầu phản tố của bà Nguyễn Thị Kim C về việc yêu cầu ông Nguyễn Việt T bồi thường 420.000.000 đồng.
4. Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bà Nguyễn Thị Kim C về việc yêu cầu chia thừa kế theo di chúc ngày 01/3/2013.
- Tuyên bố di chúc ngày 01/3/2013 có công chứng viên chứng thực số 03/SCC ngày 07/3/2013 vô hiệu phân nửa, có hiệu lực phân nửa.
- Bà Nguy ễn Thị Kim C được hư ởng phân nửa tài sản theo di chúc ngày 01/3/2013 với di ện tích đất 18.425 m 2, trong đó gồm có: 17.001,3 m2 thuộc thửa 1147, diện tích 727,8 m2 (ô số 1) thuộc một phần thửa số 1145 và diện tích 696 m2 (ô số 2) thuộc một phần thửa 1146, tờ bản đồ số 04, loại đất lúa tọa lạc tại xã Mỹ Hòa, huyện T, tỉnh Đ. Số đo và vị trí được xác định như sau:
+ Cạnh giáp kênh thủy lợi là 90,91 mét;
+ Cạnh giáp với đất ông Nguyễn Minh Hoàng là 151,15 mét;
+ Cạnh giáp với đất bà Nguyễn Thị Loan là 168,9 mét;
+ Cạnh giáp với một phần thửa 1145, 1146 là 110,43 mét.
(Kèm theo Biên bản xem xét thẩm định tạich ỗ ngày 14/4/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Đ và Bản đồ trích đo, sơ đ ồ mốc ngày 14/4/2017 của Trung tâm k ỹ thuật tài nguyên và môi trường tỉnh Đ).
Bà Nguyễn Thị Kim C được quyền đi đăng ký, làm thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
5. Không chấp nhận một phần yêuc ầu phản tố của bà Nguy ễn Thị Kim C về việc yêuc ầu đư ợc cùng ông Nguy ễn Vi ệt T , ông Nguy ễn Ngọc S đồng đứng tên quyền sử dụng đất diện tích 5.636 m 2, loại đất Thổ, thuộc thửa 1156, tờ bản đồ số 4 trên đất có 01 căn nhà do cham ẹ để lại và lối đi chung theo di chúc ngày 01/3/2013 (kèm theo Biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 07/6/2018 của Tòa án nhân dân

## Page 5

tỉnh Đ và Bản đồ trích đo, sơ đ ồ mốc ngày 12/10/2018 của Trung tâm k ỹ thuật tài nguyên và môi trường tỉnh Đ).
Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí dân s ự sơ thẩm; về chi phí thẩm định tại chỗ; về nghĩa vụ thi hành án và quy ền kháng cáo theo quy định của pháp luật.
Ngày 30/11/2018, nguyên đơn ông Nguy ễn Việt T có đơn kháng cáo yêuc ầu Tòa án cấp phúc thẩm xem xét Di chúc ngày 01/3/2013 cuảc ụ H, c ụ D có công chứng số 03/SCC ngày 07/3/2013 là không hợp pháp. Lý do Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số C.827202 do Ủy ban nhân dân huy ện T cấp cho cụ Nguyễn NgọcH ngày 20/01/1994 làc ấp cho h ộ gia đình theo văn bản s ố 363/UBND-NC ngày 03/12/2013 của Ủy ban nhân dân huy ện T nên theo quy định tại khoản 2 Đi ều 76 Luật đất đai năm 1993 và kho ản 2 Điều 22 Nghị định số 17/1999 của Chính phủ thì hộ gia đình đư ợc Nhà nư ớc giao đất nông nghi ệp trồng cây hàng năm, nuôi trồng thủy sản nếu trong h ộ có thành viên chết thì thành viên đó không đư ợc để thừa kế quyền sử dụng đất mà các thành viên khác trong h ộ gia đình được tiếp tục sử dụng phần diện tích của thành viên chết.
Ngày 02/12/2018, bị đơn bà Nguyễn Thị Kim C có đơn kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm chia thừa kế theo Di chúc ngày 01/3/2013 và cho bà; được đứng tên đồng sở hữu thửa 1156 và nhà, vật kiến trúc trên đ ất; được sử dụng lối đi. Lý do Di chúc ngày 01/3/2013 là hợp pháp.
Tại Quyết định số 01/QĐKNPT-VKS-DS ngày 04/12/2018 Viện Trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đ kháng nghị phúc thẩm đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa Bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu phản tố của bà Nguyễn Thị Kim C.
 Tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay:
 Ông Nguyễn Việt T giữ nguyên kháng cáo, vì bàC không kháng cáo phần hợp đồng tặng cho nên ông không tranh luận về hợp đồng tặng cho; Cụ D không biết chữ nhưng Di chúc không có ngư ời làm chứng là không hợp pháp; Luật sư nói xác nhận của Ủy ban nhân dân không có giá trị là không đúng, vì Ủy ban nhân dân là cơ quan có thẩm quyền xác nhận những công việc của họ; Theo quy định của luật đất đai năm 1993 thì thành viênh ộ gia đình chết thì các thành viên còn lại tiếp tục được sử dụng đất chứ thành viên chết không được để thừa kế, nên di chúc của cha mẹ ông là không hợp pháp.
 Bà Nguyễn Thị Kim C giữ nguyên kháng cáo.
Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bàC đề nghị xem xét Bản án sơ thẩm có các mâu thu ẫn: Ở trang 8 mục [3] cho rằng nguồn gốc đất tranh chấp là của cụ H, cụ D nhưng lại cho rằng cụ H lập hợp đồng tặng cho không có ý kiến các thành viên hộ gia đình nên bị vô hiệu là mâu thuẫn; Công văn số 363 của Ủy ban nhân dân huyện không xác định rõ đất là cấp cho hộ gia đình và h ộ gia đình gồm những ai có quyền sử dụng đất nên xác nhận này không có giá trị làm chứng cứ; Ở trang 8, 9 mục [5.1] xác định 7 thửa đất là của hai cụ nhưng lại xác định vô hiệu ½ di chúc đối với phần của cụ D là mâu thuẫn; Xác định di chúc có hiệu lực nhưng lại bác yêu cầu của bàC đồng đứng tên thửa đất s ố 1156 cũng là mâu thu ẫn. Các đương s ự đều thừa nhận nguồn gốc đất là của cụ H, Đơn xin đăng ký quy ền sử dụng đất năm 1993 (bút lục 23) thể hiện cụ H khai rõ các thửa đất này làc uảc ụ, Thông tưc ủa Tổng cục ruộng đất hướng dẫn rõ cách ghi Gi ấy chứng nhận quyền sử dụng đất của cá nhân

## Page 6

hoặc hộ gia đình, trong trường hợp này Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chỉ ghi tên cá nhân cụ H chứ không ghi hộ gia đình cụ H. Như vậy, có căn cứ xác định đất là của cá nhân cụ H nên việc ông T cho rằng đất của hộ gia đình mà cụ H định đoạt khi không có ý ki ến của các thành viên khác trong hộ gia đình đ ể từ đó ông Tyêu cầu hủy di chúc là không đúng pháp lu ật. Như trên đã phân tích, đất làc ủa cụ H, cụ D nên hai cụ có quyền định đoạt, hình thức hợp đồng tặng cho có công chứng phù hợp quy định của pháp luật, di chúc thể hiện đúng ý chíc ủa hai cụ nên Ủy ban nhân dân căn cứ vào các văn bản này để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bàC là đúng quy định của pháp lu ật. Di chúc có hi ệu lực nên bàC yêu cầu đồng đứng tên thửa 1156 là có căn cứ. Đề nghị bác kháng cáo, bác khởi kiện của ông T; bác yêu cầu độc lập của ông S, bà Đ; chấp nhận kháng cáo của bàC và chấp nhận kháng nghị của Viện Trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đ.
Đại diện Viện kiểm sát có ý ki ến Hội đồng xét x ử phúc thẩm và ngư ời tham gia tố tụng thực hiện đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự; các đơn kháng cáo và quyết định kháng nghị đều hợp lệ. Về nội dung đ ề nghị hủy bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa; Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Đơn kháng cáo của nguyên đơn Nguyễn Việt T, đơn kháng cáo của bị đơn Nguyễn Thị Kim C và kháng nghị của Viện Trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đ đảm bảo hình thức, thời hạn, đủ điều kiện để xem xét theo thủ tục phúc thẩm.
Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng một số người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vẫn vắng mặt không rõ lý d o. Theo quy định tại Điều 296 B ộ luật tố tụng dân sự thì Hội đồng xét xử phúc thẩm vẫn tiến hành xét xử vụ án.
[2] Các bên đương sự đều thống nhất cụ Nguyễn NgọcH và cụ Nguyễn Thị D có 05 ngư ời cong ồm: Nguyễn Việt T, Nguyễn Thị Kim C, Nguyễn Thị Đ, Nguyễn Thị G và Nguyễn Ngọc S.
Sinh thời, haic ụ đã cho đất các con: Ông T 25 công, bàC 20 công, bà Đ 20 công, bà G 30 công và ông S 25 công. Các con đều đã nhận đất canh tác, phần còn lại cụ Nguyễn NgọcH đứng tên Gi ấych ứng nhận quy ền s ử dụng đất cấp ngày 20/01/1994 có 09 thửa đất gồm: Thửa số 1148, diện tích 6.750 m2; thửa số 1156, diện tích 5.636 m2 (trên thửa 1156 có căn nhà) và 07 thửa đất (số 1142, 1143, 1144, 1145, 1146, 1147 và 1524) với tổng diện tích 35.773 m 2. Đất tọa lạc tại xã Mỹ Hòa, huyện T, tỉnh Đ.
[3] Văn bản số 378/UBND-NC ngày 21/02/2020 của Ủy ban nhân dân huy ện T xác định tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 00451QSDĐ/A6 ngày 20/01/1994 thì hộ cụ Nguyễn NgọcH gồm có: C ụ Nguyễn Ngọc H, sinh năm 1926 (chủ hộ), Nguyễn Thị D, sinh năm 1926 (v ợ), Nguyễn Thị Thu D 1, sinh năm 1959 (con), Nguy ễn Thị MaiT 1, sinh năm 1987 (cháu), Nguy ễn Thị MaiT 2, sinh năm 1989 (cháu). Tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ cụ H thì chị T1 và chị T2 đều dưới 8 tuổi, chưa đủ điều kiện để được giao đất sản xuất nông nghiệp; thửa 156 là đất thổ cư, thửa 1148 là đất trồng cây lâu năm đều có nguồn gốc của vợ chồng cụ H. Tại Điều 118 Bộ luật dân sự năm 1995 quy định:“Quyền sử dụng đất hợp pháp của hộ gia đình cũng là tài sản chung của hộ” nên 07 thửa đất nông

## Page 7

nghiệp trồng cây hàng năm còn lại được coi là tài sản chung của hộ gia đình c ụ H gồm có 03 người là cụ H, cụ D và bà D1 theo phần bằng nhau.
Như vậy, trong 07 thửa đất số 1524, 1142, 1143, 1144, 1145, 1146 và 1147 có diện tích chung đo đạc thực tế 36.850 m2 (diện tích theo gi ấy chứng nhận quyền sử dụng đất là 35.773 m 2) thì bà D 1 có 1/3 diện tích = 12.283,3 m 2, phần diện tích còn lại là của cụ H với cụ D.
Căn cứ vào Sơ đồ mốc do Trung tâm k ỹ thuật Tài nguyên và Môi trư ờng tỉnh Đ lập ngày 06/7/2017 (bút lục 196) thì thửa đất số 1524 có diện tích 3.603,8 m2, thửa 1142 diện tích 807,4 m2, thửa 1143 diện tích 4.400,7 m2, thửa 1144 diện tích 3.490,3 m2. Tổng diện tích 4 thửa (1524, 1142, 1143 và 1144) là 12.302,2 m 2 có vị trí liền nhau và liền ranh với thửa đất số 1148 hiện do ông T đang quản lý sử dụng, nên công nhận cho v ợ chồng bà D 1 ông T 4 thửa đất này, phần chênh lệch 18,9 m 2 (12.302,2 m2 – 12.283,3 m2) thì vợ chồng bà D1 ông T phải hoàn lại cho bàC bằng giá trị theo biên bản định giá ngày 23/8/2017 là 50.000 đồng/m2 với số tiền là 945.000 đồng.
[4] Pháp lu ật đất đai có hi ệu lực vàot hời đi ểm c ụ H được cấp Giấych ứng nhận quyền sử dụng đất là Luật đất đai năm 1993, nhưng vào thời điểm cụ H và cụ D lập di chúc, lập hợp đồng tặng cho lại là Luật đất đai năm 2013, nên theo quy định tại Điều 167 của Luật đất đai năm 2013 thì hai cụ đều có quy ền lập di chúc ho ặc tặng cho quyền sử dụng đất. Vì vậy, không có căn c ứ để chấp nhận kháng cáoc ủa ông Nguyễn Việt Tyêu cầu căn c ứ khoản 2 Đi ều 76 Lu ật đất đai năm 1993 và kho ản 2 Điều 22 Nghị định số 17/1999/NĐ-CP của Chính phủ công nhận cho các thành viên khác trong hộ gia đình được tiếp tục sử dụng phần diện tích của cụ H, cụ D đã chết và không chấp nhận kháng cáo cho rằng cụ H và cụ D không được tặng cho hoặc để thừa kế quyền sử dụng đất.
[5] Ngày 01/3/2013, cụ Nguyễn NgọcH và cụ Nguyễn Thị D lập bản Di chúc viết tay và bản Di chúc đánh vi tính đư ợc Văn phòng công chứng Đ công chứng số 03/SCC, quyển số 01 VPCC/HĐ-GD/2013 với cùng nội dung giao cho bà Nguyễn Thị Kim C 07 thửa đất (số 1142, 1143, 1144, 1145, 1146, 1147 và 1524) với tổng diện tích 35.773 m 2; giao cho ông Nguy ễn Việt T thửa đất số 1148, diện tích 6.750 m2; còn thửa đất số 1156 (có nhà trên đất), diện tích 5.636 m2 làm từ đường thờ cúng ông bà tổ tiên, giao cho Nguyễn Việt T, Nguyễn Thị Kim C và Nguyễn Ngọc S đứng tên đồng quyền sử dụng.
Xét thấy Bản Di chúc đánh vi tính được Văn phòng công chứng Đ công chứng số 03/SCC, quyển số 01 VPCC/HĐ-GD/2013 do cụ H trực tiếp ký tên, nội dung phù hợp với nội dung bản di chúc vi ết tay do chính tayc ụ H viết ra, cụ D cũng lăn tay vào di chúc, Tòa án nhân dân huy ện T làm việc với cụ D (ngày 05/3/2014) cho thấy cụ D vẫn minh mẫn và thể hiện ý chíc ủa cụ như nội dung của bản di chúc . Do đó, bản Di chúc này phù hợp với quy định của pháp luật tại thời điểm lập di chúc (khoản 1 Điều 658 Bộ luật dân sự năm 2005). Tuy nhiên, tài sản của hai cụ chỉ là thửa đất số 1148, thửa số 1156 (có nhà trên đ ất) và 2/3 di ện tích 7 thửa đất nông nghi ệp trồng cây hàng năm tương ứng với các thửa 1145, 1146, 1147 nên theo quy định tại khoản 3 Điều 667 Bộ luật dân sự năm 2005 thì Di chúc có hiệu lực đối với các thửa đất này;
còn lại 1/3 diện tích 7 thửa đất nêu trên, tương ứng các thửa đất số 1142, 1143, 1144, và 1524 là của vợ chồng bà D 1 nên di chúc không có hiệu lực đối với các thửa đất

## Page 8

1142, 1143, 1144, và 1524 . Do đó, một phần di chúc là hợp pháp vàm ột phần di chúc không hợp pháp.
[6] Ngày 18/4/2013, c ụ Nguyễn NgọcH và cụ Nguyễn Thị D lập Hợp đồng tặng cho bà Nguyễn Thị Kim C 07 thửa đất (số 1142, 1143, 1144, 1145, 1146, 1147 và 1524) với tổng diện tích 35.773 m2 được Văn phòng công chứng Đ công chứng số 442/SCC, quy ển s ố 01 VPCC/HĐ -GD/2013. Cụ H trực ti ếp ký tên vào Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và cụ D cũng có lời khai xác nhận là cụ cũng đồng ý tặng cho nên c ụ mới lăn tay vào Hợp đồng (Biên bản ghi lời khaic ủa Tòa án nhân dân huyện T ngày 05/3/2014 – Bút lục số 172), nhưng như đã nêu ở mục [3], cụ H và cụ D chỉ có 2/3 tổng diện tích của 7 thửa đất nên Hợp đồng tặng cho chỉ hợp pháp đối với 3 thửa đất số 1145, 1146, 1147 và không hợp pháp đối với 4 thửa gồm 1524, 1142, 1143 và 1144. Do đó, hợp đồng tặng cho quy ền sử dụng đất có hi ệu lực một phần và cóm ột phần bị coi là vô hi ệu. Việc vô hi ệu không gây thi ệt hại nên không đặt ra để giải quyết hậu quả của hợp đồng vô hiệu.
Ủy ban nhân dân huyện T căn cứ vào Hợp đồng của cụ H, cụ D tặng cho bàC quyền sử dụng đất để cấp cho bàC các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các thửa 1145, 1146 và 1147 là có căn c ứ, các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với các thửa 1142, 1143, 1144 và 1524 là không đúng.
[7] Cụ Nguyễn NgọcH chết ngày 09/11/2014, cụ Nguyễn Thị D chết ngày 11/01/2015. Vào thời điểm mở thừa kế thì di sản của haic ụ chỉ còn thửa 1148 và thửa 1156 (các thửa 1145, 1146 và 1147 đãt ặng cho bàC và bàC đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất; các thửa 1142, 1143, 1144 và 1524 là của vợ chồng ông T bà D1).
Các đương sự không tranh chấp đối với thửa đất số thửa đất số 1148, diện tích 6.750 m2 (hiện do ông T quản lý sử dụng) nên không có cơ sở để giải quyết; Đối với thửa đất số 1156 (có nhà trên đ ất), diện tích 5.636 m 2 được thực hiện theo Di chúc làm từ đường thờ cúng ông bàt ổ tiên, giao cho Nguy ễn Việt T, Nguyễn Thị Kim C và Nguyễn Ngọc S đứng tên đồng quyền sử dụng, nên sửa Bản án sơ thẩm phần này.
[8] Từ các căn cứ trên, chấp nhận một phần kháng nghị của Viện Trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đ, chấp nhận kháng cáo của bà Nguy ễn Thị Kim C và chấp nhận một phần kháng cáo của ông Nguyễn Việt T; Sửa Bản án sơ thẩm như đã nhận định trên.
[9] Về chi phí thẩm định tại chỗ tổng cộng 19.109.582 đồng phân bổ như sau:
Ông Nguyễn Việt T phải chịu tương ứng trên phần bị bác yêu cầu bằng 2/3 chi phí là 12.739.721 đồng và được khấu trừ tạm ứng đã nộp 7.525.158 đồng nên ông T phải nộp thêm 5.214.563 đồng để hoàn trả cho bà C.
Bà Nguy ễn Thị Kim C phảich ịu 1/3 chi phí bằng 6.369.861 đồng và đư ợc khấu trừ tạm ứng đãn ộp 11.584.424 đ ồng. BàC được nhận lại 5.214.563 đồng (do ông T nộp trả).
[10] Các ông bàN guyễn Việt T, Nguyễn Thị Kim C, Nguyễn Ngọc S và bà Nguyễn Thị Đ đều là ngư ời cao tu ổi nên đư ợc miễn phí toàn bộ án phí dân s ự sơ thẩm và án phí dân sự phúc thẩm.
[11] Quyết định của Bản án sơ thẩm về đình chỉ giải quyết đối với phản tố của bà Nguy ễn Thị Kim C yêuc ầu ông Nguy ễn Vi ệt T bồi thư ờng 420.000.000 đồng

## Page 9

không có kháng cáo, kháng nghị đã có hi ệu lực pháp lu ật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
1. Áp dụng khoản 2 Điều 308 và Đi ều 309 Bộ luật tố tụng dân s ự năm 2015;
Các đi ều 27 và 29 Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và s ử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
2. Chấp nhận một phần kháng nghị của Viện Trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Đ; chấp nhận kháng cáoc ủa bà Nguy ễn Thị Kim C vàch ấp nhận một phần kháng cáoc ủa ông Nguy ễn Việt T; Sửa Bản án dân s ự sơ thẩm số 14/2018/DSST ngày 19/11/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Đ như sau:
Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Việt T; chấp nhận một phần yêu cầu độc lập của ông Nguyễn Ngọc S, bà Nguyễn Thị Đ và chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bà Nguyễn Thị Kim C.
2.1. Tuyên b ố Di chúc lập ngày 01/3/2013 cuảc ụ Nguyễn NgọcH vàc ụ Nguyễn Thị D là hợp pháp đối với các thửa đất 1145, 1146, 1147, 1148 và 1156 (có nhà trên đất) và không hợp pháp đối với các thửa đất số 1142, 1143, 1144 và 1524.
2.2. Hợp đồng tặng cho quy ền s ử dụng đất ngày 18/4/2013 cuảc ụ Nguyễn Ngọc H, Nguyễn Thị D với bà Nguy ễn Thị Kim C được Văn phòng công chứng Đ công chứng số 442/SCC, quyển số 01 VPCC/HĐ-GD/2013 có hiệu lực đối với các thửa đất 1145, 1146, 1147, 1148 và 1156 (có nhà trên đất) và bị coi là vô hiệu đối với các thửa đất số 1142, 1143, 1144 và 1524.
2.3. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Việt T, yêu cầu độc lập của ông Nguyễn Ngọc S, bà Nguyễn Thị Đ.
Hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 208762 (th ửa 1144) vàm ột phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 208759 đối với thửa 1142, 1143 và 1524, đều do Ủy ban nhân dân huy ện T, tỉnh Đ cấp cho bà Nguyễn Thị Kim C cùng ngày 14/5/2013.
2.4. Không chấp nhận khởi kiện của ông Nguyễn Việt T, yêu cầu độc lập của ông Nguyễn Ngọc S, bà Nguy ễn Thị Đ về việc hủy các Gi ấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 208760 (thửa 1147), BO 208761 ( thửa 1146), một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 208759 đối với thửa 1145, đều do Ủy ban nhân dân huyện Tháp M, tỉnh Đ cấp cho bà Nguyễn Thị Kim C cùng ngày 14/5/2013.
2.5. Công nhận ông Nguyễn Việt T và bà Nguyễn Thị Thu D1 được quyền sử dụng các thửa đất số 1142, diện tích 807 m 2 (đo đạc thực tế 807,4 m 2); thửa 1143, diện tích 4.400 m2 (đo đạc thực tế 4.400,7 m2); thửa 1144, diện tích 3.485 m2 (đo đạc thực tế 3.490,3 m2) và thửa 1524, diện tích 3.600 m2 (đo đạc thực tế 3.603,8 m2) đều tọa lạc tại xãM ỹ Hòa, huyện T, tỉnh Đ. Di ện tích, kích thư ớc, hình th ể, giáp gi ới được xác định theo Sơ đ ồ mốc của Trung tâm K ỹ thuật Tài nguyên và Môi trư ờng tỉnh Đ lập ngày 06/7/2017 (bút lục 196).
Ông Nguyễn Việt T và bà Nguy ễn Thị Thu D1 có quyền và nghĩa v ụ kê khai đăng ký quyền sử dụng đất được công nhận cho mình theo quy định của pháp luật về đất đai.

## Page 10

Ông Nguyễn Việt T và bà Nguyễn Thị Thu D1 phải thanh toán cho bà Nguy ễn Thị Kim C giá trị 18,9 m2 với số tiền 945.000 đồng (Chín trăm bốn mươi lăm ngàn đồng).
2.6. Công nhận bà Nguy ễn Thị Kim C được quyền s ử dụng các thửa đất s ố 1145, diện tích 5.125 m 2 (đo đạc thực tế 5.128,6 m2); thửa 1146, diện tích 2.415 m 2 (đo đạc thực t ế 2.417,9 m 2) và thửa 1147, di ện tích 15.941 m 2 (đo đạc thực t ế 17.001,3 m2) tọa lạc tại xãM ỹ Hòa, huyện T, tỉnh Đ do Ủy ban nhân dân huy ện T cấp cho bà Nguy ễn Thị Kim C theo các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 208760, BO 208761 và một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BO 208759 (đối với thửa 1145) cùng ngày 14/5/2013. Diện tích, kích thư ớc, hình th ể, giáp gi ới được xác định theo Sơ đ ồ mốc của Trung tâm K ỹ thuật Tài nguyên và Môi trư ờng tỉnh Đ lập ngày 06/7/2017 (bút lục 196).
2.7. Công nhận bà Nguy ễn Thị Kim C , ông Nguy ễn Việt T và ông Nguy ễn Ngọc S đồng quyền sử dụng thửa đất số 1156, diện tích 5.636 m 2 (đo đạc thực tế 5.312,3 m2 + 222,2 m2), trên đất có căn nhà do cụ H, cụ D để lại và lối đi chung.
Kích thước, hình th ể, giáp gi ới, diện tích đư ợc xác định theo Bản đồ trích đo số TĐ93-2018 của Trung tâm K ỹ thuật Tài nguyên v à Môi trư ờng tỉnh Đồng Tháp lập ngày 12/10/2018 (bút lục 253).
Bà Nguyễn Thị Kim C, ông Nguyễn Việt T và ông Nguyễn Ngọc S có quy ền và nghĩa vụ kê khai đăng ký quyền sử dụng thửa đất số 1156 theo quy định của pháp luật về đất đai.
2.8. Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và định giá tài sản:
2.8.1. Ông Nguyễn Việt T phải chịu 12.739.721 đồng và đư ợc khấu trừ tạm ứng đãn ộp 7.525.158 đồng nên ông T phảin ộp thêm 5.214.563 đ ồng, làm tròn 5.214.500 đồng (Năm triệu hai trăm mười bốn ngàn năm trăm đồng) để hoàn trả cho bà C.
2.8.2. Bà Nguyễn Thị Kim C phải chịu 1/3 chi phí bằng 6.369.861 đồng và được khấu trừ tạm ứng đãn ộp 11.584.424 đ ồng. BàC được nhận số tiền do ông T nộp trả 5.214.563 đồng, làm tròn 5.214.500 đồng (Năm triệu hai trăm mười bốn ngàn năm trăm đồng).
2.9. Án phí:
Các ông bà Nguyễn Việt T, Nguyễn Thị Kim C, Nguyễn Ngọc S và bà Nguyễn Thị Đ đều là người cao tuổi nên được miễn phí toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm và án phí dân sự phúc thẩm nên được hoàn trả tạm ứng án phí như sau:
- Hoàn trả cho ông Nguyễn Việt T 200.000 đồng (Hai trăm ngàn đ ồng) theo biên lai thu số 039208 ngày 20/4/2016 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện T, tỉnh Đ và 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đ ồng) theo biên lai thu s ố 0000456 ngày 05/12/2018 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đ.
- Hoàn trả cho bà Nguyễn Thị Kim C 43.830.000 đồng (bốn mươi ba triệu tám trăm ba mươi ngàn đồng) theo biên lai thu số 17413 ngày 25/12/2017 và số 0000454 ngày 05/12/2018 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đ.
- Hoàn trả cho bà Nguyễn Thị Đ 600.000 đồng (Sáu trăm ngàn đồng) theo biên lai thu số 0000293 ngày 11/5/2018 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đ.
- Hoàn trả cho ông Nguyễn Ngọc S 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đ ồng) theo biên lai thu số 0000292 ngày 11/5/2018 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Đ.

## Page 11

3. Quyết định của Bản án sơ thẩm về đình chỉ giải quyết đối với phản tố của bà Nguyễn Thị Kim Cyêu cầu ông Nguyễn Việt T bồi thường 420.000.000 đồng không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
4. Kể từ ngày bản án có hi ệu lực pháp luật và người được thi hành án có đơn yêu cầu thi hành án cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãic ủa số tiền còn phải thi hành án theom ức lãi su ất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân s ự năm 2015, trừ trường hợp pháp lu ật có quy định khác.
Trường hợp bản án, quy ết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Lu ật Thi hành án dân s ự được sửa đổi, bổ sung năm 2014 thì ngư ời được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án; quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án ho ặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Lu ật Thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014; thời hiệu thi hành án đư ợc thực hiện theo quy định tại điều 30 Lu ật thi hành án dân s ự được sửa đổi, bổ sung năm 2014.
5. Bản án này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.

Nơi nhận:
- Tòa án nhân dân tối cao;
- VKSND cấp cao tại TP.HCM ;
- Tòa án nhân dân tỉnh Đ;
- VKSND tỉnh Đồng T;
- Cục THADS tỉnh Đ;
- Các đương sự;
- Lưu TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA





Phạm Văn Công

## Page 12

## Page 13

13