Bản án số: 05/2020/KDTM-PT

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÀ RỊA – VŨNG TÀU CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc Bản án số: 05/2020/KDTM-PT Ngày 01-7-2020 V/v: “Tranh chấp Hợp đồng bảo hiểm”
NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÀ RỊA – VŨNG TÀU
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Minh Châu.
Các Thẩm phán: Bà Nguyễn Thị Quang.
Ông Trần Minh Bắc.
- Thư ký phiên tòa: Bà Phan Thị Thùy Quyên – Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu: Bà Trương Thị Lan Anh – Kiểm sát viên tham gia phiên tòa.
Ngày 01 tháng 7 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số 06/2020/TLPT-KDTM ngày 13 tháng 02 năm 2020 về việc “Tranh chấp Hợp đồng bảo hiểm ”.
Do Bản án dân sự sơ thẩm số 29/2019/KDTM-ST ngày 13 tháng 12 năm 2019 của Tòa án nhân dân thành phố Vũng Tàu bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 10/2020/QĐXXPT- KDTM ngày 11 tháng 5 năm 2020 và Quyết định hoãn phiên tòa số 07/2020/QĐST-KDTM ngày 09 tháng 6 năm 2020 giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Hộ kinh doanh Phạm Văn M; địa chỉ: Số A đường Đ, Phường A, thành phố T, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
Người đại diện theo pháp luật của nguyên đơn: Ông Phạm Văn M, sinh năm 1947; địa chỉ: Số A đường Đ, Phường A, thành phố T, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu (vắng mặt).
Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn: Ông Bùi Đức Q, sinh năm 1979, địa chỉ: Số D đường Đ, phường T, thành phố R, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
“Theo Giấy ủy quyền do UBND Phường 1, thành phố Vũng Tàu chứng thực số 161 quyển số 01-SCT/CK,ĐC ngày 25/02/2020” (Có mặt)
2. Bị đơn: Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P (P).

## Page 2

2 Trụ sở: Tầng A Tòa nhà M, Số B Phố S, quận Đ, Thành phố Hà Nội.
Người đại diện theo pháp luật: Ông Đào Nam H1, chức vụ: Tổng giám đốc (Vắng mặt)
Người đại diện theo ủy quyền:
- Ông Nguyễn Hoàng H2; trú tại: Số C, T Bán đảo Đ, phường L, quận M, Thành phố Hà Nội; địa chỉ liên hệ: Tầng A Tòa nhà M, Số B Phố S, quận Đ, Thành phố Hà Nội. (có mặt)
- Bà Phạm Thị Hồng H1; địa chỉ: Số A, T Bán đảo Đ, phường L, quận M, Thành phố Hà Nội (Vắng mặt).
“Được ủy quyền theo giấy ủy quyền số 245 GUQ-TGĐ ngày 02-5-2019”.
3. Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Bà Bùi Thị S, sinh năm 1955 (vắng mặt).
- Ông Phạm Văn N, sinh năm 1974 (vắng mặt).
- Bà Phạm Thị M1, sinh năm 1977 (vắng mặt).
- Bà Phạm Thị M2, sinh năm 1980 (vắng mặt).
- Bà Phạm Thị H2, sinh năm 1982 (vắng mặt).
- Ông Phạm Văn T, sinh năm 1983 (vắng mặt).
- Bà Nguyễn Thị Thúy N, sinh năm 1975 (vắng mặt).
- Bà Nguyễn Tường V, sinh năm 1984 (vắng mặt).
Cùng địa chỉ: Số A đường Đ, Phường A, thành phố T, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
1. Theo đơn khởi kiện và trong quá trình tham gia tố tụng tại Tòa án cấp sơ thẩm, nguyên đơn là Hộ kinh doanh Phạm Văn M do người đại diện theo ủy quyền trình bày:
Ngày 15/9/2017, Hộ kinh doanh Phạm Văn M ký Hợp đồng bảo hiểm khai thác tàu cá số BV 9775 TS với Công ty Bảo hiểm P Vũng Tàu thuộc Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P (viết tắt là P). P đã cấp cho ông M giấy chứng nhận bảo hiểm khai thác tàu cá số P-17/V/HHA/2600/0468 ngày 15-9-2017.
Theo Giấy chứng nhận bảo hiểm trên thì số tiền bảo hiểm được xác định như sau:
Người được bảo hiểm: Hộ kinh doanh Phạm Văn M;
Địa chỉ: 7/1 Trần Hưng Đạo, Phường 1, thành phố Vũng Tàu Tên tàu/Số đăng ký: BV 9775 TS Năm/Nơi đóng: 2005

## Page 3

3 Số lượng thuyền viên: 15 người Tổng mức trách nhiệm bảo hiểm tai nạn thuyền viên: 1.050.000.000 đồng;
Hiệu lực bảo hiểm: Từ 00h00 ngày 16-9-2017 đến 24h00 ngày 15-9-2018 Giá trị thực tế:
Thân tàu: 1.440.000.000 đồng Ngư lưới cụ: 0 đồng Rủi ro đặc biệt: 1.440.000.000 đồng Tai nạn thuyền viên: 70 triệu đồng/người/vụ Vào ngày 25-3-2018, tàu BV 9775 TS xuất bến tại cảng Bến Đá, thành phố Vũng Tàu, trên tàu có 11 người. Trong lúc tàu đang hoạt động thì vào lúc 03 giờ 00 ngày 28-3-2018, tàu bị sự cố ở khoang máy và cháy lớn tại tọa độ: Vĩ độ 08.47.700N, kinh độ 106.38.700E cách đảo Côn Sơn 3 hải lý. Do tàu cháy quá lớn nên 11 thuyền viên trên tàu phải nhảy xuống biển để thoát mạng và may mắn được các tàu gần đó cứu giúp nên toàn bộ các thuyền viên đều được an toàn.
Sau đó, ông M đã thuê tàu để tiến hành trục vớt xác tàu về bờ từ ngày 28 đến ngày 30-3-2018 nhưng không thành công.
Sự việc cháy tàu đã được chứng minh không có động cơ phá hoại để trục lợi. Chi cục Thủy sản tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã cấp cho ông M Giấy chứng nhận xóa đăng ký tàu cá số 04/18/ĐKTC ngày 24-4-2018.
Do tàu bị chìm không thể trục vớt được nên ông M đã nộp hồ sơ yêu cầu thanh toán 100% số tiền bảo hiểm cho thân tàu đồng thời cung cấp các giấy tờ cần thiết theo yêu cầu cuảP nhưng đến nay, P vẫn không thanh toán tiền bảo hiểm cho ông M với lý do ông M không cung cấp được bằng Thuyền trưởng, Máy trưởng. Ông M cho rằng trước khi xuất bến, chủ tàu, thuyền trưởng, máy trưởng phải xuất trình hồ sơ, giấy tờ, khai báo các thông tin cho trạm kiểm soát để kiểm tra, đối chiếu về hồ sơ tàu cá, sổ nhật ký, giấy chứng nhận đăng ký, đăng kiểm tàu cá, giấy phép khai thác, chứng nhận thuyền trưởng, máy trưởng, sổ danh bạ, ngư cụ, thuyền viên, các thiết bị bảo đảm an toàn hàng hải trên tàu, phao cứu sinh, thiết bị thông tin liên lạc và thiết bị giám sát hành trình (nếu có).
Trường hợp tàu cá và thuyền viên không đảm bảo các yêu cầu, điều kiện theo quy định thì không được đóng dấu xác nhận và không được rời bến. Sau khi trạm kiểm soát kiểm tra xong, thuyền trưởng và máy trưởng đã đem theo toàn bộ các lại giấy tờ này lên tàu cá. Vì vậy, Giấy chứng nhận Thuyền trưởng và Máy trưởng cùng các giấy tờ liên quan đã bị cháy và chìm theo con tàu. Hiện tại, ông M không thể liên lạc được với thuyền trưởng, máy trưởng và cũng không có hồ sơ lưu về Giấy chứng nhận thuyền trưởng, máy trưởng. Ông M đã nhiều lần làm bản trình bày gửiP kèm theo Đơn có xác nhận của Trạm kiểm soát Đồn Biên

## Page 4

4 phòng Bến Đá về việc trước khi xuất bến, tàu cá số BV 9775 TS đảm bảo đầy đủ điều kiện để xuất bến trong đó có điều kiện về con người.
Mặt khác, ông M không được giải thích ngay từ khi giao kết hợp đồng bảo hiểm về những loại giấy tờ cần chuẩn bị khi yêu cầu thanh toán bảo hiểm, những trường hợp nào không được thanh toán bảo hiểm. Ông M cũng không được giữ Hợp đồng bảo hiểm mà chỉ được cấp Giấy chứng nhận bảo hiểm khai thác tàu cá trong đó chỉ thể hiện số tiền bảo hiểm và mức trách nhiệm bảo hiểm. Do đó, ông M không chuẩn bị và không thể cung cấp choP Giấy chứng nhận thuyền trưởng, máy trưởng nhưP yêu cầu.
Nay ông M khởi kiện, yêu cầu Tòa án buộc Tổng công ty Cổ phần Bảo hiểm P phải chi trả cho ông M tổng số tiền bảo hiểm là 1.440.000.000 đồng.
2. Trong quá trình tham gia tố tụng, người đại diện theo ủy quyền của bị đơn là Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P trình bày:
Ngày 15-9-2017, theo yêu cầu của ông Phạm Văn M, Công ty Bảo hiểm P Vũng Tàu (V) thuộc Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P cấp cho chủ tàu là ông Phạm Văn M Giấy chứng nhận bảo hiểm khai thác hải sản số P- 17/V/HHA/2600/0468 (viết tắt là Giấy chứng nhận), theo đó, P nhận bảo hiểm về thân tàu cho tàu cá BV 9775 TS với tổng mức trách nhiệm bảo hiểm là 1.440.000.000 đồng. Điều kiện, điều khoản của Giấy chứng nhận áp dụng theo Quy tắc, điều khoản, biểu phí bảo hiểm thân tàu khai thác hải sản xa bờ, tàu dịch vụ hậu cần khai thác xa bờ được chấp thuận đăng ký theo Công văn số 18759/BTC-QLBH ngày 16-12-2015 của Bộ Tài chính (viết tắt là Quy tắc).
Ngày 28-3-2018, ông M thông báo cho V biết tàu cá bị cháy và chìm sau đó tại vùng biển Côn Sơn. Ngay khi nhận được thông báo, V đã hướng dẫn chủ tàu các thủ tục cũng như thu thập các giấy tờ liên quan; đồng thời có văn bản hướng dẫn chủ tàu phối hợp đơn vị giám định độc lập là Công ty Cổ phần Giám định B để hoàn thiện hồ sơ cho việc xem xét trách nhiệm bảo hiểm cuảP sau này.
Tháng 04 năm 2018, ông M gửi hồ sơ yêu cầuP thanh toán tiền bảo hiểm cho tổn thất tàu cá xảy ra ngày 28-3-2018. Tiếp nhận hồ sơ, V nhận thấy thành phần hồ sơ chưa đầy đủ theo quy định, cụ thể còn thiếu bằng cấp của thuyền trưởng, máy trưởng nên không thể xem xét trách nhiệm bảo hiểm. Ngay sau đó, V đã hướng dẫn ông M liên hệ với thuyền trưởng, máy trưởng cung cấp những tài liệu còn thiếu nêu trên.
Theo quy định tại Điều 8 Quy tắc thì người được bảo hiểm có trách nhiệm cung cấp hồ sơ bồi thường gồm các tài liệu trong đó có bằng hoặc chứng chỉ chuyên môn phù hợp của thuyền trưởng, máy trưởng. Việc cung cấp bằng hoặc chứng chỉ này là nghĩa vụ bắt buộc của chủ tàu. Đến thời điểm hiện tại, ông M

## Page 5

5 chưa cung cấp cho V cũng nhưP tài liệu nói trên dẫn đến quyền lợi của chủ tàu không được chấp thuận. Theo quy định tại điểm e khoản 1 Điều 15 của Quy tắc về các trường hợp loại trừ bảo hiểm thì trường hợp không cung cấp được bằng hoặc chứng chỉ phù hợp của thuyền trưởng, máy trưởng sẽ bị loại trừ trách nhiệm bảo hiểm.
Từ các căn cứ nêu trên, P đề nghị Tòa án không chấp toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.
3. Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 29/2019/DS-KDTM ngày 13 tháng 12 năm 2019 của Tòa án nhân dân thành phố Vũng Tàu đã tuyên như sau:
Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Hộ kinh doanh Phạm Văn M:
- Buộc Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P phải thanh toán cho Hộ kinh doanh Phạm Văn M số tiền bảo hiểm 1.440.000.000 đồng (Một tỷ bốn trăm bốn mươi triệu đồng) tiền bảo hiểm thân tàu đối với tàu cá mang số hiệu BV 9775 TS.
Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí sơ thẩm, quyền kháng cáo và thời hạn kháng cáo.
4. Ngày 25/12/2019, P nộp đơn kháng cáo đề ngày 19/12/2019 cho Tòa án nhân dân thành phố Vũng Tàu. Nội dung kháng cáo là đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 29/2019/KDTM-ST ngày 13 tháng 12 năm 2019 của Tòa án nhân dân thành phố Vũng Tàu theo hướng không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của hộ ông M.
Tại phiên tòa phúc thẩm, phía nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện.
Người đại diện theo ủy quyền cuảP vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo và có ý kiến như sau: Theo Giấy chứng nhận bảo hiểm khai thác hải sản số P- 17/V/HHA/2600/0468 ngày 15/9/2017 thì ông M mua bảo hiểm thân tàu cá có tổng giá trị 1.440.000.000 đồng nhưng tàu cá ông M được xác định giá trị là 3.500.000.000 đồng là ông M mua bảo hiểm dưới giá trị. Do vậy, theo quy định tại khoản 2 Điều 43 của Luật Kinh doanh bảo hiểm thì trong trường bảo hiểm tàu cá của ông M thuộc trách nhiệm cuảP (nếu có) thìP cũng chỉ bồi thường số tiền theo tỷ lệ giữa giá trị tàu cá được mua bảo hiểm chia cho giá trị thật của tàu cá và nhân với giá trị tàu cá được mua bảo hiểm. Cụ thể tiền bảo hiểm được tính là 1.440.000.000 đồng x (1.440.000.000 đồng : 3.500.000.000 đồng) = 592.457.143 đồng.
Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về vấn đề tranh chấp và không cung cấp thêm tài liệu, chứng cứ mới.
5. Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu:
Trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý cho đến khi đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm, những người tiến hành tố tụng và những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự.
Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P. Giữ nguyên Bản án kinh doanh thương mại sơ

## Page 6

6 thẩm số 29/2019/KDTM-ST ngày 13 tháng 12 năm 2019 của Tòa án nhân dân thành phố Vũng Tàu.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có tại hồ sơ đã được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa;
Về áp dụng pháp luật tố tụng:
[1]. Đơn kháng cáo của Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P nộp trong thời hạn luật định, phù hợp với quy định tại các điều 271, 272, 273 của Bộ luật tố tụng dân sự và Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P đã nộp tiền tạm ứng án phí theo quy định tại Điều 276 của Bộ luật tố tụng dân sự nên hợp lệ.
[2]. Về thẩm quyền giải quyết: Công ty Cổ phần Bảo hiểm P Vũng Tàu thuộc Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P có xác lập một giao dịch bảo hiểm thông qua Giấy chứng nhận bảo hiểm khai thác hải sản số P- 17/V/HHA/2600/0468 ngày 15-9-2017 cấp cho Hộ kinh doanh Phạm Văn M.
Do có sự kiện bảo hiểm xảy ra và hai bên phát sinh tranh chấp từ hoạt động của chi nhánh thuộc Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P tại thành phố Vũng Tàu.
Công ty bảo hiểm P Vũng Tàu là công ty thành viên của Tổng công ty bảo hiểm P, hạch toán kinh doanh phụ thuộc vào Tổng công ty bảo hiểm P. Vì vậy việc Hộ kinh doanh Phạm Văn M khởi kiện Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P (P)
yêu cầu thanh toán tiền bảo hiểm là đúng đối tượng khởi kiện. Việc hộ ông M tranh chấp Hợp đồng bảo hiểm với Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P được ký kết và thực hiện tại Bà Rịa - Vũng Tàu nên Tòa án nhân dân thành phố Vũng Tàu thụ lý giải quyết theo thủ tục sơ thẩm là đúng quy định tại khoản 1 Điều 30, điểm b khoản 1 Điều 35 và điểm b khoản 1 Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[3]. Ông M là người đại diện theo pháp luật của Hộ kinh doanh Phạm Văn M vắng mặt nhưng ông M đã ủy quyền cho ông Bùi Đức Q và ông Q có mặt.
Ông Đào Nam H1 là người đại diện theo pháp luật của Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P vắng mặt nhưng ông Nam đã ủy quyền cho một trong hai người là ông Nguyễn Hoàng H2, bà Phạm Thị Hồng H1 và ông H2 có mặt, bà H1 vắng mặt. Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm: Bà Bùi Thị S, ông Phạm Văn N, bà Phạm Thị M1, bà Phạm Thị M2, bà Phạm Thị H2, ông Phạm Văn T, bà Nguyễn Thị Thúy N, bà Nguyễn Tường V đều xác nhận việc điều hành kinh doanh, việc ký kết hợp đồng bảo hiểm tàu cá BV9775TS và việc yêu cầuP thanh toán tiền bảo hiểm đều giao cho ông Phạm Văn M là chủ hộ toàn quyền quyết định. Bà S, ông N, bà M1, bà M2, bà H2, ông Trung, bà N, bà V đều xác nhận là không có quyền lợi, nghĩa vụ gì liên quan trong vụ án và đều xin vắng mặt. Như vậy, phiên tòa phúc thẩm xét xử vắng mặt ông M, ông H2, bà H1, bà S, ông N, bà M1, bà M2, bà H2, ông T, bà Thúy Nga, bà V là đúng quy định tại Điều 228, Điều 296 của Bộ luật tố tụng dân sự.
Về nội dung:

## Page 7

7 [4]. Hộ kinh doanh Phạm Văn M vàP không thực hiện việc ký kết hợp đồng bảo hiểm nhưng ngày 15-9-2017, P đã cấp cho ông M 01 (một) Giấy chứng nhận bảo hiểm khai thác hải sản số P-17/V/HHA/2600/0468 (Giấy chứng nhận bảo hiểm) đối với tàu cá có số đăng ký BV 9775 TS. Hiệu lực bảo hiểm từ 00h00 ngày 16-9-2017 đến 24h00 ngày 15-9-2018. Giấy chứng nhận bảo hiểm này là chứng cứ khẳng định việc hộ ông M có ký kết hợp đồng bảo hiểm tàu cá có số đăng ký BV 9775 TS với P.
Vào ngày 25-3-2018, tàu BV 9775 TS xuất bến tại cảng Bến Đá thành phố Vũng Tàu, trên tàu có 11 thuyền viên gồm: Ông Bùi Anh N1 (Thuyền trưởng), ông Trần Văn D1 (Máy trưởng), ông Đỗ D2, ông Đỗ M1, ông Danh Quốc L1, ông Nguyễn Hoàng D3, ông Nguyễn Hoàng K, ông Trần Thành T1, ông Nguyễn Văn L2, ông Nguyễn Văn T2 và ông Lê Văn C.
Trong lúc tàu đang hoạt động thì vào lúc 03 giờ 00 ngày 28-3-2018, tàu cá BV 9775 TS bị sự cố ở khoang máy gây cháy lớn tại tọa độ: Vĩ độ 08047’N, kinh độ 106038’E và bị chìm, không thể trục vớt được.
Sau khi nhận được tin báo, P đã mời Công ty Cổ phần Giám định B (Nori)
tiến hành giám định. Căn cứ Báo cáo Giám định tàu cá BV 9775 TS số 18210238/HCM ngày 06-4-2019 của Công ty B thì phía ông M đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm của chủ tàu theo Điều 5 của Quy tắc. Nguyên nhân dẫn đến sự cố là do: “Trong lúc tàu đang hành trình tại vị trí có tọa độ 08047’N, 106038’E thì phát sinh cháy từ buồng máy (theo khai báo của các thuyền viên trên tàu cá BV 9775 TS), các thuyền viên trên tàu đã không phát hiện kịp thời để có các biện pháp chữa cháy hiệu quả dẫn đến các tổn thất như đã nêu trên”.
Theo Thông báo số 244/TB-PC44 ngày 18-6-2018 của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu xác định không có hành vi hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản của các thuyền viên và thuyền trưởng nên không có dấu hiệu của tội “Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản” được quy định tại Điều 178 Bộ luật hình sự. Như vậy, bằng cấp, chứng chỉ của thuyền trưởng, máy trưởng không liên quan đến việc cháy tàu cá BV 9775 TS.
Về nguyên nhân tai nạn chìm đắm tàu và tổng giá trị tổn thất do tai nạn đối với tàu cá BV 9775 TS thì nguyên đơn và bị đơn thống nhất là do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng trong khi tàu cá đang di chuyển trong vùng biển được phép hoạt động, trong thời hạn hợp đồng bảo hiểm đang có hiệu lực nên thuộc trách nhiệm bảo hiểm và không có tranh chấp. Theo Giấy chứng bảo hiểm thì mức bảo hiểm thân tàu là 1.440.000.000 đồng; tổng mức bảo hiểm thuyền viên là 1.050.000.000 đồng; tai nạn thuyền viên 70.000.000 đồng /người/vụ.
[5]. Ông M đã nộp hồ sơ để yêu cầuP thanh toán bảo hiểm đối với tàu cá BV 9775 TS. P không thanh toán bảo hiểm cho ông M vì cho rằng: Tại điểm e khoản 1 Điều 15 của Quy tắc quy định về các trường hợp loại trừ bảo hiểm trong

## Page 8

8 đó có trường hợp “Thuyền trưởng, máy trưởng không có bằng cấp theo quy định pháp luật”. Hồ sơ yêu cầu bồi thường của ông M thiếu bằng cấp, chứng chỉ hợp lệ của thuyền trưởng, máy trưởng.
Xét thấy, việc ông M không cung cấp được bằng, chứng chỉ của thuyền trưởng, máy trưởng theo yêu cầu cuảP là do sau khi trạm kiểm soát kiểm tra xong thì thuyền trưởng, máy trưởng đã đem theo các chứng chỉ, bằng cấp lên tàu. Khi tàu bị cháy thì toàn bộ các giấy tờ mang theo đã bị cháy theo. Hiện tại, ông M không thể liên lạc được với thuyền trưởng, máy trưởng. Theo yêu cầu của bị đơn về việc triệu tập thuyền trưởng Bùi Anh N1 và máy trưởng Trần Văn D1, Tòa án cấp sơ thẩm đã tiến hành ủy thác thu thập chứng cứ cho Tòa án nhân dân huyện Gò Công Đông tỉnh Tiền Giang và Tòa án nhân dân huyện Hoài Nhơn tỉnh Bình Định là nơi có địa chỉ cư trú của ông Bùi Anh N1 và ông Trần Văn D1 nhưng không có kết quả. P cho rằng việc ông M cung cấp thông tin về ông N1 và ông D1 là thuyền trưởng và máy trưởng là không chính xác nhưng P cũng không cung cấp được địa chỉ của ông N1 và ông D1. Tại Báo cáo Giám định tàu cá BV 9775 TS số 18210238/HCM ngày 06-4-2019 của Công ty B thì Công ty B xác định cùng tham gia giám định để xác định nguyên nhân, tình trạng và mức độ tổn thất liên quan đến sự cố cháy, chìm tàu cá BV 9775 TS có thuyền trưởng Bùi Anh N1, máy Trưởng là Trần Văn D1 như danh sách thuyền viên xuất bến mà Đồn Biên phòng Bến Đá cung cấp.
Tại Điều 3 và Điều 5 của Quy tắc quy định về Hồ sơ yêu cầu bảo hiểm và cấp Giấy chứng nhận bảo hiểm; Trách nhiệm của chủ tàu thì đều không có quy định chủ tàu phải nộp hay quản lý bằng cấp, chứng chỉ của thuyền trưởng và máy trưởng nên ông M không quản lý bằng cấp, chứng chỉ của Thuyền trưởng, Máy trưởng là có căn cứ.
Tại điểm a khoản 2 Điều 17 Luật Kinh doanh bảo hiểm quy định: Doanh nghiệp kinh doanh bảo hiểm phải có nghĩa vụ “giải thích cho bên mua bảo hiểm về các điều kiện, điều khoản bảo hiểm; quyền, nghĩa vụ của bên mua bảo hiểm;”. Điều 6 Quy tắc cũng quy định trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm là “Cung cấp đầy đủ thông tin, quy tắc, điều khoản cho chủ tàu (nếu có yêu cầu của chủ tàu); giải thích, hướng dẫn về quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm liên quan đến Quy tắc này …”. Tại thời điểm hai bên giao kết hợp đồng thì ngoài Giấy chứng nhận bảo hiểm, giữa ông M vàP không có bất cứ văn bản nào thể hiện việc giải thích, hướng dẫn về quyền lợi, nghĩa vụ và trách nhiệm liên quan đến Quy tắc. Trong Giấy chứng nhận bảo hiểm cũng không có đề cập đến những điều khoản, quy định nói trên. Ông M xác định không được giải thích rõ ngay từ khi giao kết hợp đồng về những loại giấy tờ cần chuẩn bị khi yêu cầu thanh toán bảo hiểm, những trường hợp không được thanh toán bảo hiểm … dẫn đến việc ông không chuẩn bị hồ sơ lưu về giấy chứng nhận thuyền trưởng, máy trưởng.

## Page 9

9 PhíaP cũng không có chứng cứ nào khác chứng minh đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ giải thích, cung cấp thông tin theo quy định.
Theo Công văn số 484/CV-ĐBĐ ngày 12-11-2019 của Đồn Biên phòng Bến Đá thì điều kiện để một tàu cá được xuất bến trong khu vực biên giới biển gồm: Người điều khiển phương tiện đường thủy hoạt động trong khu vực biên giới biển phải có bằng hoặc chứng chỉ thuyền trưởng do cơ quan có thẩm quyền cấp; máy trưởng phải có bằng hoặc có chứng chỉ chuyên môn hoặc chứng chỉ hành nghề …
Theo khoản 6 Điều 6 Nghị định 71/2015/NĐ-CP ngày 03-9-2015 của Chính phủ về Quản lý hoạt động của người, phương tiện trong khu vực biên giới biển nước Cộng hòa xã hội Chủ nghĩa Việt Nam quy định: Người, phương tiện hoạt động trong khu vực biên giới biển phải xuất trình giấy tờ và chịu sự kiểm tra, kiểm soát của Bộ đội Biên phòng và các cơ quan chức năng có thẩm quyền.
Căn cứ kết quả rà soát, kiểm tra, kiểm soát, đăng ký thì ngày 25-3-2018, phương tiện BV 9775 TS có xuất bến tại Trạm kiểm soát Biên phòng Bến Đá thành phố Vũng Tàu do ông Bùi Anh N1 làm thuyền trưởng và ông Trần Văn D1 làm máy trưởng. Phương tiện, kíp thuyền viên trên tàu đủ điều kiện xuất bến, thuyền trưởng, máy trưởng có xuất trình bằng, chứng chỉ chuyên môn theo quy định.
Tuy nhiên, Trạm kiểm soát Biên phòng Bến Đá chỉ kiểm tra trực tiếp thấy đủ điều kiện nên cho tàu xuất bến chứ không lưu giữ các giấy tờ liên quan.
Như vậy, tại thời điểm tàu cá BV 9775 TS xuất bến, Trạm kiểm soát Biên phòng Bến Đá xác định ông Bùi Anh N1 và ông Trần Văn D1 đã có xuất trình đầy đủ giấy tờ trong đó có bằng cấp, chứng chỉ theo quy định đối với tàu cá BV 9775 TS nên có đủ điều kiện để xuất bến. Như vậy, hồ sơ yêu cầu thanh toán tiền bảo hiểm của hộ ông M không cung cấp được bằng cấp của thuyền trưởng, máy trưởng theo quy định chứ không phải thuyền trưởng, máy trưởng đi trên tàu gặp nạn không có bằng cấp như quy định.
Tàu BV 9775 TS bị chìm và không trục vớt được. Ông M đã làm đơn từ bỏ tàu cá và được cấp Giấy chứng nhận xóa đăng ký tàu cá số 04/18/ĐKTC của Chi cục Thủy sản tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu ngày 24-4-2018. Tổng thiệt hại tài sản theo kê khai là 6.906.000.000 đồng, không có thiệt hại về người.
[6]. Tại Điều 43 của Luật Kinh doanh bảo hiểm quy định:
1. Hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị là hợp đồng trong đó số tiền bảo hiểm thấp hơn giá thị trường của tài sản được bảo hiểm tại thời điểm giao kết hợp đồng.
2. Trong trường hợp hợp đồng bảo hiểm tài sản dưới giá trị được giao kết, doanh nghiệp bảo hiểm chỉ chịu trách nhiệm bồi thường theo tỷ lệ giữa số tiền

## Page 10

10 bảo hiểm và giá thị trường của tài sản được bảo hiểm tại thời điểm giao kết hợp đồng.
Điều này được hiểu là việc đóng bảo hiểm tài sản tại thời điểm ký kết hợp đồng bảo hiểm mà thấp hơn giá trị thị trường của tài sản được bảo hiểm thì khi xảy ra rủi ro thuộc trường hợp bảo hiểm thì doanh nghiệp bảo hiểm chỉ chịu trách nhiệm bồi thường tương ứng với giá trị tài sản được đóng bảo hiểm chứ không bồi thường toàn bộ tài sản bảo hiểm. Giá trị thân tàu cá BV 9775 TS của hộ ông M trị giá theo giá thị trường là 3.500.000.000 đồng vào thời điểm giao kết hợp đồng bảo hiểm nhưng hộ ông M chỉ đóng bảo hiểm 1.440.000.000 đồng là dưới giá trị của hợp đồng. Thân tàu cá BV 9775 TS bị thiệt hại toàn bộ nên trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm chỉ bồi thường tương ứng với giá trị tài sản mà hộ ông M đóng bảo hiểm chứ không bồi thường toàn bộ là 3.500.000.000 đồng. Vì vậy, người đại diện theo ủy quyền cuảP cho rằng trách nhiệm của doanh nghiệp bảo hiểm cho ông M theo tỷ lệ 1.440.000.000 đồng x (1440.000.000 đồng : 3.500.000.000 đồng) = 592.457.143 đồng là không đúng tinh thần của điều luật nên không thể chấp nhận được.
[7]. Giấy chứng nhận bảo hiểm số P-17/V/HHA/2600/0468 có ghi: Mức khấu trừ 2% số tiền bồi thường/mỗi vụ tổn thất nhưng không thấp hơn 1.000.000 đồng. Mức khấu trừ này được áp dụng khi thân tàu bị thiệt hại một phần theo khoản 1 Điều 19 của Quy tắc. Theo khoản 2 Điều 19 của Quy tắc thì không áp dụng mức khấu trừ trong trường hợp tổn thất toàn bộ. Tàu các BV 9775 TS bị thiệt hại toàn bộ nên không áp dụng việc khấu trừ.
[8]. Từ những phân tích, nhận định trên và theo đề nghị của Kiểm sát viên tham gia phiên tòa, Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy tàu cá BV 9775 TS bị thiệt hại toàn bộ thân tàu và không thuộc trường hợp loại trừ bảo hiểm theo điểm e khoản 1 Điều 15 của Quy tắc bảo hiểm nên bản án sơ thẩm buộc P phải bồi thường cho hộ ông M số tiền là 1.440.000.000 đồng là có căn cứ. Vì vậy không chấp nhận toàn bộ nội dung kháng cáo của P. Giữ nguyên Quyết định của Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 29/2019/KDTM-ST ngày 13 tháng12 năm 2019 của Tòa án nhân dân thành phố Vũng Tàu.
[9]. Tại Tòa án cấp sơ thẩm, ông M có đơn bổ sung yêu cầu khởi kiện với nội dung đề nghị buộc P phải trả lãi do chậm thực hiện việc thanh toán tiền bảo hiểm. Tại phiên tòa sơ thẩm ông M rút yêu cầu này nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không đình chỉ yêu cầu này của ông M là có thiếu sót.
[10]. Án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm: Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P phải chịu 55.200.000 đồng (Năm mươi lăm triệu hai trăm ngàn đồng)
tiền án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm.
Ông M trên 60 tuổi và có đơn xin miễn nộp tiền tạm ứng án phí nhưng ông M khởi kiện với tư cách là người đại diện theo pháp luật cho hộ kinh doanh

## Page 11

11 Phạm Văn M chứ không phải tư cách cá nhân ông M. Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng điểm đ khoản 1 Điều 12 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội để miễn nộp toàn bộ tiền tạm ứng án phí hộ ông M là không đúng nên cần rút kinh nghiệm.
Án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm: Do yêu cầu kháng cáo cuảP không được chấp nhận toàn bộ nên P phải nộp án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Áp dụng các điều 30, 35, 40, 228, 296; khoản 1 Điều 308; khoản 1 Điều 148 của Bộ luật tố tụng dân sự; điểm c, khoản 2 Điều 17; điểm d khoản 1, Điều 18; Điều 43 của Luật kinh doanh bảo hiểm.
Không chấp nhận toàn bộ nội dung kháng cáo của Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P. Giữ nguyên Quyết định của Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 29/2019/KDTM-ST ngày 13 tháng 12 năm 2019 của Tòa án nhân dân thành phố Vũng Tàu.
Tuyên xử:
1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của Hộ kinh doanh Phạm Văn M:
- Buộc Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P phải thanh toán cho Hộ kinh doanh Phạm Văn M số tiền bảo hiểm là 1.440.000.000 đồng (Một tỷ bốn trăm bốn mươi triệu đồng) tiền bảo hiểm thân tàu đối với tàu cá mang số hiệu BV 9775 TS .
Kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015.
2. Về án phí:
Án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm: Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P phải chịu 55.200.000 đồng (Năm mươi lăm triệu hai trăm ngàn đồng) tiền án phí kinh doanh thương mại sơ thẩm.
Án phí kinh doanh thương mại phúc thẩm: Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P phải nộp 2.000.000 đồng (Hai triệu đồng) nhưng khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí phúc thẩm mà Tổng Công ty Cổ phần Bảo hiểm P đã nộp 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng) theo biên lai thu số 0003521 ngày 27 tháng 12 năm 2019 và 1.700.000 đồng (Một triệu bảy trăm ngàn đồng) theo Biên lai

## Page 12

12 thu số 0000026 ngày 17/02/2020 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Vũng Tàu.
Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự;
thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
Nơi nhận: TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM
- Các đương sự; Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa
- VKS nhân dân tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu;
- Chi cục THA thành phố Vũng Tàu;
- TAND thành phố Vũng Tàu; (Đã ký)
- Tổ HC-TP (VP);
- Lưu hồ sơ.
Nguyễn Minh Châu