Bản án số: 115/2020/DS-PT
Nguyên đơn Đinh Văn H khởi kiện bị đơn Nguyễn Văn T
Số: 115
Ngày: 23/07/2020
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Bình Phước
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp hợp đồng thuê khoán tài sản
Thông tin vụ việc: chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn. Sửa bản án DSST

## Page 1

TÒA ÁN NH DÂN TỈNH BÌNH PHƯỚC

Bản án số: 115/2020/DS-PT Ngày 23 - 7- 2020 V/v “Tranh chấp hợp đồng thuê khoán tài sản”
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc




NH DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NH DÂN TỈNH BÌNH PHƯỚC Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Bùi Thanh Thảo Các Thẩm phán: Ông Lê Quang Ninh Bà Đinh Thị Quý Chi Thư ký phiên tòa: Bà Bùi Thị Duyến – Thư ký Tòa án nH dân tỉnh Bình Phước.
 Đại diện Viện kiểm sát nH dân tỉnh Bình Phước: Bà Nguyễn Thị Nga - Kiểm sát viên tham gia phiên tòa.
Trong các ngày 16 và ngày 23 tháng 7 năm 2020, tại trụ sở Tòa án n H dân tỉnh Bình Phước xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự phúc thẩm thụ l ý số 113/2020/TLPT-DS ngày 02 tháng 6 năm 2020 về việc “Tranh chấp hợp đồng thuê khoán tài sản”. Do Bản án số: 29/2019/DS-ST ngày 16/4/2020 của Tòa án nhân dân huyện B , tỉnh Bình Phước bị kháng cáo. Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 131/2020/QĐXXPT-DS ngày 17 tháng 6 năm 2020, giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Ông Đinh Văn H, sinh năm 1971 “có mặt”
Địa chỉ: Thôn B, xã Đ, huyện B, tỉnh Bình Phước
2. Bị đơn: Ông Nguyễn Văn T, sinh năm 1967 “có mặt”
Địa chỉ: Thôn Đ, xã Đ, huyện B, tỉnh Bình Phước
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Bà Nguyễn Thị Th, sinh năm 1974 “có mặt”
Địa chỉ: Thôn B, xã Đ, huyện B, tỉnh Bình Phước
- Bà Vũ Thị N, sinh năm: 1977 “vắng mặt” (đã ủy quyền cho ông Nguyễn Văn T).
Địa chỉ: Thôn Đ, xã Đ, huyện B, tỉnh Bình Phước
- Ông Điểu Ph, sinh năm 1966 “có mặt”
- Bà Thị Gia R, sinh năm 1969 “có mặt”

## Page 2

Cùng địa chỉ: Thôn B, xã Đ, huyện B, tỉnh Bình Phước
- Ông Cao Văn Út A, sinh năm 1961 (đã chết)
Địa chỉ: Thôn 6, xã Đ, huyện B, tỉnh Bình Phước Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Cao Văn Út A:
Anh Cao Văn Tr, sinh năm 1981 “vắng mặt”
Địa chỉ: Đội 5, ấp S, xã T, huyện Đ, tỉnh Bình Phước Bà Phạm Thị M, sinh năm 1961 “vắng mặt”
Địa chỉ: Ấp S, xã T, huyện Đ, tỉnh Bình Phước
- Chị Cao Thị H, sinh năm 1979 “vắng mặt”
- Anh Cao Hồng Q, sinh năm 1988 “vắng mặt”
Cùng địa chỉ: Xã T, huyện Đ, tỉnh Bình Phước
- Ban quản lý rừng phòng hộ Đ.
Trụ sở: Thôn B, xã Đ, huyện B, tỉnh Bình Phước Người đại diện theo ủy quyền: Ông Phạm Văn H, sinh năm 1971- chức vụ: Phụ trách bộ phận nghiệp vụ Ban quản lý rừng phòng hộ Đ “vắng mặt”.
4. Người kháng cáo: Nguyên đơn ông Đinh Văn H.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Nguyên đơn ông Đinh VănH và người có quy ền lợi nghĩa v ụ liên quan bà Nguyễn Thị Th cùng ý kiến trình bày:
Vào ngày 09/10/2016 v ợ chồng ông bà có nhận thuê khoán di ện tích đất vườn điều ước lượng khoảng 2 ha tại thôn 10, xã Đ, huy ện B, tỉnh Bình Phư ớc của ông Nguyễn Văn T và bà Vũ ThịN với thời hạn thuê khoán t ừ mùa điều năm 2018 đến hết mùa điều năm 2020 (tức vào khoảng đầu tháng 1/2018 đến giữa tháng 4/2020) là 03 năm với giá 150.000.000 đồng (50.000.000 đ ồng/năm). Khi đó ông T có tự viết tay “giấy thầu vườn điều” đề ngày 09/10/2016, tôi H ký tên phần “người thầu vườn”, ông T, bàN ký tên phần “người cho th ầu” và có ngư ời làm chứng sự việc anh Ngô Văn M cùng ký tên vào giấy. Giấy không có công chứng, chứng thực của Ủy ban xã.
Tuy nhiên qua sử dụng đất thì ông bà đoán vườn điều chỉ khoảng 1,6 héc ta.
Nguồn gốc vườn điều làc ủa vợ chồng ông Điểu Ph, bà Thị Gia R là người ở cùng thôn và gần nhà với ông bà, ông Ph, bà Gia R cho ông Út A thầu vườn, sau đó ông Út A cho ông T thầu lại. Vợ chồng ông H đã giao đ ủ số tiền 150.000.000 đồng cho ông T, bàN và s ử dụng vư ờn đi ềut ừ tháng 4/2017. Quá trình thực hi ệnh ợp đồng, ông bà chỉ thu được mùa đi ều năm 2018 đư ợc khoảng 1,1 tấn điều còn mùa điều năm 2019 và 2020 thì ông bà không được thu ho ạch do vào tháng 4/2018 ông Điểu Ph, bà Gia R lấy lại vườn điều khi vợ chồng ông H đang sử dụng và chuy ển nhượng 1,2 ha đất cho chúng tôi theo “gi ấy bán vư ờn” đề ngày 01/5/2018, còn lại khoảng 04 sào đất thì ông Ph chia cho các con của ông sử dụng. Do vợ chồng ông Ph

## Page 3

tự nguyện bán vườn nên vợ chồng ông H đồng ý mua, hiện tại 1,2 ha vườn điều đang do vợ chồng ông bà quản lý, sử dụng từ ngày 01/5/2018.
Nay chúng ông H, bà Thyêu cầu Tòa án hủy hợp đồng thuê khoán đã lập ngày 09/10/2016 đã xác lập giữa ông bà và ông T, bà N, yêu cầu ông T, bàN trả lại số tiền 100.000.000 đồng tiền thuê khoán của các năm 2019, 2020 do không thu ho ạch được và tiền lãi của số tiền 100.000.000 đồng tính từ ngày 12/02/2017 âm lịch cho đến khi giải quyết xong vụ án.
Bị đơn ông Nguyễn Văn T trình bày:
Vào ngày 09/10/2016 tôi có cho ông H, bà Th thuê khoán di ện tích đất vườn điều khoảng 02 ha tại thôn 10, xã Đ, huy ện B, tỉnh Bình Phư ớc với thời hạn thuê khoán t ừ mùa đi ều năm 2018 đếnh ết mùa đi ều năm 2020 là 03 năm với giá 150.000.000 đồng. Đây là đất vườn điều của ông Điểu Ph, bà Thị Gia R cho ông Cao Văn Út A thuê khoán, sau đó ông Út A cho ông thuê khoán lại với thời hạn từ năm 2013 đến năm 2020. Do ông T không có đi ều kiện canh tác nên khi còn đang trong thời hạn thuê khoán với ông Út A thì ông T cho vợ chồng ông H thuê khoán lại. Khi đó ông T có tự viết tay “gi ấy thầu vườn điều” đề ngày 09/10/2016, tôi ký tên phần “người cho th ầu”, ông H ký tên phần “người thầu vườn” và có ngư ời làm chứng sự việc anh Ngô Văn M cùng ký tên vào gi ấy. Giấy không có công ch ứng, chứng thực của Ủy ban xã. Việc ông T nhận thuê khoán lại vườn từ ông Út và việc ông T cho ông H thuê khoán lại thì ông Điểu Ph, bà Thị Gia R đều biết sự việc, nhưng đồng ý và không có ngăn cản gì.
Ông H, bà Th đã giao cho ông T đủ số tiền 150.000.000 đồng và ông cũng giao vườn điều này cho họ từ năm 2017. Trong thời hạn ông cho ông H thuê khoán thì do ông T đã nhận đủ tiền nên ông thực hiện đúng thỏa thuận của hợp đồng. Tuy nhiên đến đầu năm 2019 thì ông T được biết ông Điểu Ph, bà Gia R đã chuyển nhượng diện tích đất này cho vợ chồng ông H, bà Th, tuy dưới hình thức là chuyển nhượng nhưng thực ra là đ ể ông H cấn trừ số tiền vợ chồng ông Điểu Ph vay của ông H và tiền lãi vay. Từ đó ông H khởi kiện yêu cầu hủy bỏ hợp đồng thuê khoán và bu ộc ông T bồi thường số tiền 100.000.000 đồng và tiền lãi thì ông T không đồng ý. Theo ông lỗi dẫn đến việc ông H không tiếp tục thuê khoán đư ợc cho đến hết hạn hợp đồng là do ông Ph bán vườn điều này lại cho ông H, chứ ông không có vi phạm gì, do đó ông không đồng ý trả cho ông H số tiền 100.000.000 đồng và tiền lãi.
Ngoài ra, vào ngày 19/12/2009, khi còn đang trong thời hạn ông Điểu Ph cho ông Út A thuê khoán nhưng ông Điểu Ph, bà Gia R có thỏa thuận chuyển nhượng toàn bộ diện tích đất 1,6 ha của gia đình ông bà cho ông theo nội dung của “giấy hợp đồng thay đổi cây tr ồng” đề ngày 19/12/2009 với số tiền 70.000.000 đ ồng, số tiền 70.000.000 đồng này thì ông T phải trả cho ông Út A 60.000.000 đồng để thầu lại số năm về sau của ông Út A, còn lại 10.000.000 đồng ông T giao cho ông Ph, bà Gia R

## Page 4

để ông được quyền thay đổi loại cây trồng trên đất, ông Ph, bà Gia R và ông Út A đã giao vư ờn đi ều này cho ông sử dụng t ừ ngày 19/12/2009. Đồng thời vào ngày 24/2/2012, ông Ph, bà Gia R tiếp tục thỏa thuận cho ông thuê khoán vườn điều 1,6 ha này trong 02 năm từ 2021 đến 2022 sau khi hết thời hạn thuê khoán của ông Út A với gía 15.000.000 đ ồng, theon ội dung của giấy viết tay đ ề ngày 24/2/2012 mà ông T cung cấp.
Do đó ông Tyêu cầu Tòa án tạm giao cho ông được quyền sử dụng đối với diện tích đất khoảng 1,6 ha nêu trên sau khi hết thời hạn ông H thuê khoán vào giữa tháng 4/2020 do ông T đã nhận chuyển nhượng đất từ ông Điểu Ph, bà Gia R theo nội dung của “giấy hợp đồng thay đổi cây trồng” đề ngày 19/12/2009.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Điểu Ph, bà Thị Gia R trình bày:
Vợ chồng chúng tôi đư ợc bố mẹ để lại cho diện tích đất khoảng 2,2 ha tọa lạc tại thôn 10, xã Đăk Ơ, huyện B , tỉnh Bình Phư ớc. Ngu ồng ốc đất do b ố mẹ khai hoang đất lâm phần từ khoảng trước năm 1990, đất thuộc quản lýc ủa Ban quản lý rừng phòng hộ Đ. Sau khi đư ợc cho đất, trên di ện tích đất này, chúng tôi trồng toàn bộ cây điều trên đất.
Năm 2007 chúng tôi thỏa thuận cho ông Cao Văn Út A thuê khoán lại vườn điều nàyc ủa chúng tôi với thời hạn 11 năm, t ừ năm 2007 đếnh ết năm 2018 theo “giấy hợp đồng thầu vư ờn đi ều” năm 2008 đ ề ngày 13/7/2007, với giá thầu là 100.000.000 đồng. Ông Út A đã giao đủ tiền cho chúng tôi và chúng tôi đã giao vườn cho ông A s ử dụng từ năm 2007. Khi đó cây đi ều 12 năm tuổi. Tuy nhiên sau khi nhận vườn và phát dọn, qua đo đạc ông Út A phát hiện đất chỉ khoảng 1,6 héc ta nên ông Út A báo lại chúng tôi v ề việc đất thiếu diện tích so với diện tích ghi trong gi ấy thầu thì chúng tôi có thỏa thuận bằng miệng với ông Út A là để bù vào việc đất thiếu thì chúng tôi cho ông A thầu thêm 02 năm nữa, từ năm 2018 đến năm 2020 mới phải trả lại vườn nhưng ông A không phải trả thêm tiền thầu, ông A đồng ý tiếp tục thầu.
Năm 2009 ông Út A thỏa thuận cho ông Nguyễn Văn T thuê khoán lại vườn điều này theo “gi ấy hợp đồng thầu vườn điều” ngày 02/7/2009 với giá 63.000.000 đồng. Khi ông Út A cho ông T thuê khoán lại vườn của chúng tôi thì khoảng vài năm sau chúng tôi có biết, tuy nhiên chúng tôi cũng đồng ý mà không ngăn cản gì.
Đồng thời vào ngày 24/2/2012 để cấn trừ số tiền nợ 3.000.000 đồng và tiền lãi 2.000.000 đồng chúng tôi đã vayc ủa ông T thì chúng tôi có thỏa thuận cho ông T thầu diện tích vườn điều này tiếp tục trong vòng 02 năm, t ừ năm 2021 đến 2022 sau khi hết hạn thầu của ông Út A.
Còn về phần ông T, tôi được biết vào năm 2016 ông T đã cho vợ chồng ông H, bà Th thầu lại vườn điều này của chúng tôi, với thời hạn thầu từ năm 2018 đến năm 2020, ông H và ông T có thông báo cho chúng tôi bi ết và chúng tôi đồng ý để ông H sử dụng đất.

## Page 5

Vào gi ữa tháng 4/2018 sau khi hết mùa đi ều năm 2018 thì chúng tôi lấy lại vườn điều này, do chúng tôi nghĩ trước đây chúng tôi có thỏa thuận miệng việc bù đất thiếu cho ông Út A bằng việc cho ông Út A thầu thêm t ừ năm 2018 đến năm 2020, tuy nhiên chỉ thỏa thuận bằng mi ệng nên không có hi ệu l ực. Đến ngày 01/5/2018 chúng tôi chuyển nhượng một phần diện tích vườn điều khoảng 1,2 héc ta cho ông H, bà Th để cấn trừ số tiền 60.000.000 đồng và tiền lãi mà chúng tôi đã vayc ủa ông H, bà Th từ trước đó. Tuy trong gi ấy sang nhượng đất ghi chúng tôi đãnh ận đủ số tiền 524.000.000 đ ồng, nhưng thực ra chúng tôi không có đư ợc nhận s ố tiền nàoc ả.
Chúng tôi đã giao vườn cho ông H, bà Th sử dụng từ ngày 01/5/2018. Việc chúng tôi lấy lại vườn và chuy ển nhượng cho ông H, bà Th thì chúng tôi không có thông báo cho ông T biết, vì chúng tôi nghĩ là đất đã hết hạn hợp đồng với ông Út A nên chúng tôi lấy lại. Nay chúng tôi đ ề nghị được lấy lại vườn từ ông H, bà Th để canh tác do gia đình không còn đất sản xuất.
Ngoài ra theo lời trình bàyc ủa ông T cho rằng chúng tôi đã chuy ển nhượng cho ông T toàn bộ diện tích đất 1,6 héc ta vào ngày 19/12/2009 là không đúng, vì diện tích đất này khi đó đang trong thời hạn tôi cho ông Út A th ầu, đến tháng 7/2009 ông Út A cho ông T thầu lại, do chúng tôi có biết việc này nên vào ngày 19/12/2009 khi ông T đang sử dụng đất thì gi ữa chúng tôi và ông T có lập giấy “giấy hợp đồng thay đổi cây trồng” để ông T được quyền thay đổi cây trồng trên diện tích đất 1,6 héc ta của chúng tôi mà ông T đang sử dụng thông qua hợp đồng thầu khoán từ ông Út A để chúng tôi lấy số tiền 10.000.000 đồng của ông T, ngoài ra chúng tôi không thỏa thuận nội dung về việc chuyển nhượng đất cho ông T, ông Điểu Ph có đại diện ký tên vào giấy nhưng do không rành chữ nên không biết nội dung của giấy viết những gì.
Do đó nay ông Tyêu cầu chúng tôi giao vư ờn cho ông T vì cho rằng chúng tôi bán vườn cho ông T vào ngày 19/12/2009 là không có th ật, chúng tôi không đồng ý giao vườn.
Người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan ông Cao Văn Út A trình bàyt ại biên bản lấy lời khai ngày 25/4/2019:
Vào ngày 13/7/2007, ông Điểu Ph thỏa thuận cho tôi thuê khoán lại vườn điều với thời hạn 11 năm, từ năm 2007 đến hết năm 2018 theo “gi ấy hợp đồng thầu vườn điều” năm 2008, với giá thầu là 100.000.000 đồng. Tôi đã giao đủ tiền cho ông Ph và nhận vườn sử dụng từ năm 2007. Khi đó là vư ờn điều 12 năm tuổi. Diện tích đất này ghi trên các gi ấy thuê khoán là 2,2 héc ta, tuy nhiên sau khinh ận vườn và phát d ọn, tôi đo tay thì phát hi ện đất chỉ khoảng 1,6 héc ta vàc ó người khác báo cho tôi bi ết là đất trên giấy tờ cấp cho ông Ph chỉ khoảng 1 héc ta, nên tôi có báo lại ông Ph về việc đất thiếu diện tích so với diện tích ghi trong gi ấy thầu thì ông Ph có thỏa thuận bằng miệng với tôi là để bù vào việc đất thiếu thì ông Ph cho tôi thầu thêm 02 năm nữa, từ năm 2018 đến năm 2020 mới phải trả lại vườn cho Điểu Ph, và tôi không phải trả

## Page 6

thêm tiền thầu, nên tôi đồng ý ti ếp tục thầu. Thời gian tôi thầu vườn thì tôi không trồng thêm cây mới gì cả.
Năm 2009 do tôi bị bệnh nặng không lao động được nên tôi đã cho ông Nguyễn Văn T thuê khoán lại vư ờn đi ều này theo “gi ấy hợp đồng thầu vư ờn đi ều” ngày 02/7/2009 với giá 63.000.000 đ ồng. Tuy trong gi ấy ghi là thầu 08 năm t ừ 2013 đến 2020 nhưng thực tế tôi đã giao vườn điều này cho ông T sử dụng từ năm 2009 sau khi tôi nhận đủ số tiền 63.000.000 đồng rồi.
Việc tôi cho ông T thầu lại vườn thì tôi không có báo cho ông Ph biết, vì tôi nghĩ là tôi cho ông T thầu lại trong thời hạn tôi thầu vườn của ông Ph nên không có tranh chấp hay ông Ph cũng sẽ không có ngăn cản gì cả. Tuy nhiên việc tôi cho ông T thầu lại vườn thì khoảng 5,6 năm sau ông Ph có biết sự việc nhưng ông Ph cũng đồng ý, không có đến tranh chấp hay nói gì tôi cả.
Đồng thời theo gi ấy vi ết tay đ ề ngày 24/2/2012 thì tôi đư ợc bi ết ngày 24/2/2012 ông Ph do cần tiền nên có thỏa thuận cho ông T thầu diện tích vườn điều nay tiếp tục trong vòng 02 năm, từ năm 2021 đến 2022.
Còn về phần ông T, tôi được biết vào năm 2016 ông T đã cho vợ chồng ông H, bà Th thầu lại vườn điều nàyc ủa ông Điểu Ph, với thời hạn thầu từ năm 2017 đến năm 2020. Do đó hi ện nay di ện tích vư ờn điều này đang do v ợ chồng ông H thuê khoán, sử dụng. Trong quá trình ông H thuê khoán, ông H đã mua lại vườn điều này của ông Ph bằng cách cấn trừ tiền nợ mà ông Ph nợ ông H 60.000.000 đồng.
Những người thừa kế quyền, nghĩa v ụ tố tụng của ông Cao Văn Út A là anh Cao Văn Tr, bà Phạm Thị M, chị Cao Thị H, anh Cao Hồng Q có cùng ý ki ến trình bày:
Việc ông Út A xác lập hợp đồng thuê khoán vườn điều với ông Nguyễn Văn T thì chúng tôi không bi ết, nên không có ý ki ến gì và không có yêuc ầu gì trong v ụ án này.
Ông Phạm VănH - người đại diện theo ủy quyền của Ban quản lý rừng phòng hộ Đ trình bày tại các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án:
Diện tích đất đang có tranh chấp giữa các đương s ự ông H, ông T trong vụ án là đất lâm phần thuộc khoảng 5 tiểu khu 42 do Ban quản lý rừng phòng hộ Đ quản lý, đất tọa lạc tại thôn 10, xã Đăk Ơ, huyện B, tỉnh Bình Phước.
Việc tranh chấp hợp đồng thuê khoán giữa ông H và ông T đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định pháp luật.
Người làm chứng ông Lưu Xuân Q trình bày:

## Page 7

Vào năm 2009 tại nhà ông Nguyễn Văn T, khi tôi đi ngang qua nhà thì ông T có gọi tôi vàonh ờ tôi làm chứng sự việc ông T nhận thuê khoán lại đất vườn từ ông Cao Văn Út. Khi đóch ỉ có ông T và ông Út ở đó. Khi đó tôi nghe ông Út và ông T nói là di ện tích đất vườn điều này là đất của ông Điểu Ph, ông Ph cho ông Út thuê khoán lại, và năm 2009 ông Út cho ông T thuê khoán l ại. Khi đó ông T có đưa 01 giấy “giấy hợp đồng thay đổi cây trồng” đề ngày 19/12/2009, đã có chữ ký “bên bán”
Điểu Ph và chữ ký “bên mua” Nguyễn Văn T. Tôi đọc nội dung giấy thể hiện là việc thỏa thuận thay đổi cây trồng trên đất, nhưng cuối giấy lại ghi là “bên bán” và “bên mua” và lẽ ra là ông Út cho thuê khoán lại thì ông Út và ông T ký mà lại cho ông Ph ký, thì tôi có thắc mắc hỏi ông T và ông Út, thì ông Út chỉ nói là vườn của Phú nhưng cho ông Út thầu lại, nay ông Út cho ông T thầu lại. Do cũng là chỗ thân quen với ông T nên nể nang và do tôi thấy giấy đã có sẵn chữ ký của chủ vườn là ông Ph rồi nên tôi cũng ký tên bên dưới với tư cách là người làm chứng.
Người làm chứng ông Lê Cao Đ trình bày:
Vào năm 2009 tôi có mư ợn đất của người khác trồng cây mì, di ện tích đất tôi mượn trồng mì gần bên diện tích đất ông T mua lại của người khác. Tôi có sang trò chuyện thì đư ợc ông T cho bi ết là đất này ông T mua lạic ủa ngư ời khác, nhưng không nói là mua lại đất của ai. Trên diện tích đất này tôi thấy khi đó có trồng cây cà phê và cây đi ều. Thời gian tôi canh tác tại đó khoảng 01 năm, có kho ảng 03 lần tôi sang chơi thì thấy ông T có chăm sóc, tưới cây, canh tác bình thường trên đất.
Đến năm 2019 ông T có đến nhờ tôi xác nhận việc ông T mua lại diện tích đất nêu trên thì tôi đồng ý xác nhận vào gi ấy “hợp đồng thay đổi cây tr ồng” đ ề ngày 19/12/2009, nội dung tôi xác nhận là tôi bi ết việc ông T nói mua lại đất của người khác, chứ việc ông T mua lại đất của ai, thỏa thuận cụ thể như thế nào thì tôi không chứng kiến.
Người làm chứng ông Ngô Văn M trình bày:
Vào ngày 09/10/2016 do là hàng xóm gần nhà của ông H và tôi cũng quen biết ông T nên ông H, ông T có nhờ tôi chứng kiến việc ông T cho ông H thầu lại diện tích đất của ông Điểu Ph. Do là người quen của ông H, ông T và quen biết ông Điểu Ph và tôi cũng biết về diện tích đất các bên thuê khoán nên tôi đồng ý làm chứng. Khi đó ông T đang thầu diện tích đất khoảng 1,6 hac ủa ông Điểu Ph, còn trong thời hạn thầu nhưng vào ngày 9/10/2016 ông T thỏa thu ận cho ông H thầu lại với giá 150.000.000 đồng, mỗi năm là 50.000.000 đồng, thời hạn thầu từ năm 2017 đến năm 2020. Diện tích đất tại thôn 10, xã Đăk Ơ, là đất của ông Điểu Ph sử dụng, tuy nhiên là đất lâm phần. Khi đó ông T có viết giấy tay “giấy thầu vườn điều” và ông T, ông H cùng ký tên vào gi ấy, tôi ký tên với tư cách ngư ời làm ch ứng. Số tiền 150.000.000 đồng thì ông H đã giao đầy đủ cho ông T và ông H sử dụng đất, thu ho ạch từ mùa điều năm 2018.

## Page 8

 Ngoài ra quá trình các bên sử dụng đất ra sao thì tôi không chứng kiến.
Người làm chứng ông Điểu Ban trình bày:
Tôi có ký làm chứng tại 02 giấy viết tay sau: “Giấy hợp đồng thầu vườn điều”
năm 2008 đề ngày 13/7/2007, nội dung ông Điểu Ph, bà Gia R cho ông Út A, bà Xim thuê khoán vư ờn đi ều và gi ấy vi ết tay đ ề ngày 24/2/2012, tuy nhiên nội dung tôi chứng kiến thì đến nay tôi không nhớ gì cả.
Người làm chứng bà Vi Thị Th, ông Bùi TiếnH cùng trình bày:
Chúng tôi có s ử dụng đất giáp ranh với diện tích đất hiện đang có tranh ch ấp, khi ông T nhờ các chủ đất giáp ranh ký xác nhận việc ông T đang sử dụng đất thì chúng tôi có ký tên vào gi ấy “hợp đồng thay đổi cây trồng” đề ngày 19/12/2009, tuy nhiên việc ông T sử dụng đất qua thông các hợp đồng nào, với ai thì chúng tôi không biết do không trực tiếp chứng kiến.
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 29/DS -ST ngày 16/4/20020 của Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Bình Phước tuyên xử:
1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Đinh Văn H.
- Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Đinh VănH về yêu cầu hủy hợp đồng thuê khoán tài sản xác lập giữa ông Nguyễn Văn T , bà Vũ ThịN và ông Đinh VănH , bà Nguyễn Thị Th vào ngày 09/10/2016 theo “gi ấy thầu vườn điều”
- Không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn ông H về việc yêu cầu bị đơn ông Nguyễn Văn T phải hoàn trả lại cho ông H số tiền 100.000.000 đồng và ti ền lãic ủa số tiền nàyt ừ ngày 12/02/2017 âm lịch đến khi gi ải quyết xong v ụ án, với mức lãi 1,67%.
2. Không chấp nhận yêu cầu độc lập của bị đơn ông Nguyễn Văn T đối với ông Điểu Ph, bà Thị Gia R về yêu cầu tạm giao cho ông T quyền sử dụng đối với diện tích đất 1,6 héc ta tọa lạc tại thôn 10, xã Đ, huyện B, tỉnh Bình Phước sau khi ông H kết thúc thời hạn thuê khoán mùa điều năm 2020.
Sau khi xét x ử sơ thẩm, ngày 28/4/2020 nguyên đơn ông Đinh VănH có đơn kháng cáo yêuc ầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Đinh Văn H.
Tại phiên tòa nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo và yêuc ầu khởi kiện.
Bị đơn ông Nguyễn Văn T không đồng ý trước yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn ông Đinh Văn H.
Ý kiến của Kiểm sát viên - Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước tại phiên tòa:

## Page 9

- Về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và Thư ký phiên tòa, kể từ khi thụ lý vụ án và tại phiên tòa, Thẩm phán và Hội đồng xét xử tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.
 - Về hướng giải quyết vụ án: Đề nghị HĐXX căn cứ vào khoản 3 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, hủy bản án dân s ự sơ thẩm số 29/DS-ST ngày 16/4/20020 của Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Bình Phước để giải quyết lại theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

 Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về thủ tục tố tụng:
Tại phiên tòa phúc thẩm, những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan vắng mặt. Căn cứ khoản 1 Điều 232; Đi ều 228 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 Hội đồng xét xử quyết định xét xử vắng mặt các đương sự nêu trên.
[2] Về nội dung kháng cáo:
Xét kháng cáo của nguyên đơn yêu cầu cấp phúc thẩm xem xét sửa bản án dân sự sơ thẩm số 29/2020/DS-ST ngày 16 tháng 4 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Bình Phước theo hướng sửa án sơ thẩm, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, Hội đồng xét xử xét thấy:
Tại đơn khởi kiện đề ngày 11/3/2019, nguyên đơn ông Đinh VănH cho rằng:
Vào ngày 09/10/2016 v ợ chồng ông H, bà Th xác lập hợp đồng thuê khoán đối với diện tích đất khoảng 1,6ha tọa lạc tại thôn 10, xã Đ, huy ện B, tỉnh Bình Phư ớc đối với bị đơn ông Nguyễn Văn T, thời hạn thuê khoán t ừ mùa điều năm 2018 đến hết mùa điều năm 2020, tức từ mùa điều năm 2018 đến hết mùa điều 2020 là kết thúc - là 03 năm với giá 150.000.000 đ ồng, tức 50.000.000 đồng/năm. Giữa các bên có lập giấy vi ết tay “G iấy thầu vư ờn đi ều”, các bên cùng ký tên vào gi ấy và cóch ữ ký người làm chứng sự việc ông Ngô Văn M . Quá trình thuê khoán thì ông H chỉ thu hoạch đư ợc mùa đi ều năm 2018, còn mùa v ụ năm 2019 và 2020 thì ông H chưa được thu ho ạch, do vào ngày 01/5/2018 chủ đất là ông Điểu Ph , bà Gia R lấy lại vườn và thỏa thuận chuyển nhượng diện tích đất này cho vợ chồng ông H. Như vậy, hợp đồng thuê khoán gi ữa ông H và ông T bị chấm đứt khi hết mùa điều năm 2018, còn mùa vụ điều năm 2019 và năm 2020 thì ông H không được thu hoạch theo hợp đồng thuê khoán. Nên ông Hyêu cầu tòa án tuyênh ủy hợp đồng thuê khoán xác lập giữa ông H và ông T, buộc ông T phải trả cho ông H số tiền thuê khoán của 02 năm là 100.000.000 đồng và yêuc ầu tính tiền lãi của số tiền này từ ngày 12/02/2017 âm lịch, do ông T có lỗi khi xác lập hợp đồng thuê khoán không đ ủ thời hạn.
Hội đồng xét xử xét thấy: Nguồn gốc, chủ sở hữu của đối tượng thuê khoán là số cây điều do ông Điểu Ph, bà Thị Gia R trồng trên di ện tích kho ảng 1,6 h a là đất

## Page 10

lâm phần thuộc quản lý của Ban quản lý rừng phòng hộ Đ. Thời điểm vợ chồng ông Ph cho ông Cao Văn Út A thuê khoán và cho đến nay, Ban quản lý rừng phòng hộ Đ chưa có văn bản thu hồi đất cũng như chưa có văn bản chỉ đạo nào đối với đất, do đó ông Điểu Ph, bà Thị Gia R có quyền đối với tài sản trên đất là vườn cây điều này, cụ thể là được quyền cho ông Út A thuê khoán vườn điều.
Tại phiên tòa phúc th ẩm, ông Điểu Ph , bà Thị Gia R trình bày có cho ông Nguyễn Văn Út A thuê khoán t ừ năm 2007 đến năm 2018 theo “Giấy hợp đồng thầu vườn điều năm 2008”. Tuy nhiên, ông Cao văn Út A hi ện đã chết nhưng có lời khai ngày 25/4/2019, cụ thể ông Út A trình bày “…Diện tích đất ghi trên các gi ấy thuê khoán là 2,2 ha, tuy nhiên sau khi nhận vườn và phát dọn, tôi đo tay thì phát hiện đất chỉ khoảng 1,6 ha và có người khác báo cho tôi bi ết là đất trên giấy tờ cấp cho ông Ph chỉ khoảng 01ha, nên tôi có báo lại ông Ph về việc đất thiếu diện tích so với diện tích ghi trong giấy thầu thì ông Ph có thỏa thuận bằng miệng với tôi là để bù vào việc đất thiếu thì ông Ph cho tôi thầu thêm 02 năm n ữa, từ năm 2018 đến năm 2020 mới phải trả lại vườn cho Điểu Ph, và tôi không phải trả thêm tiền thầu, nên tôi đồng ý tiếp tục thầu”. Các biên bản ghi lời khai của Điểu Ph và bà Thị Gia R ở cấp sơ thẩm cũng thể hiện về thời hạn cho thuê khoán vư ờn điều đến năm 2020. Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc thẩm ông Điểu Ph, bà Gia R không thừa nhận có khai nội dung này vì ông bà không biết viết, biết đọc Tiếng Việt mà chỉ lăn tay. Xét thấy, ông Ph, bà Gia R là người dân tộc thiểu số, không biết đọc, viết tiếng Việt, trình độ nhận thức pháp luật còn hạn chế, nhưng khi lấy lời khai cấp sơ thẩm không có người chứng kiến là không đảm bảo khách quan. Do nội dung của hợp đồng về thời hạn thuê có mâu thu ẫn, nếu ông Út A còn sống thìc ần phải đối chất để làm rõ, nhưng do ông Út A đã chết nên không thể đối chất được. Vì v ậy, cần căn c ứ vào tài li ệu “Giấy hợp đồng thầu vườn điều năm 2008” để xác định thời hạn hợp đồng thuê khoán giữa ông Điểu Ph, bà Thị Gia R với ông Út A; Cụ thể thời hạn thuê từ mùa điều năm 2007 đến hết mùa điều năm 2018 là chấm dứt.
Theo điều 483 BLDS 2005 và đi ều 475 BLDS 2015 quy định về “ Cho thuê lại” “ Bên thuê có quyền cho thuê lại tài sản của mình đã thuê, nếu được bên cho thuê đồng ý”. Vào ngày 02/7/2009 ông Út A xác lập hợp đồng thuê khoán với ông Nguyễn Văn T để cho ông T thuê khoán lại vườn điều 1,6 ha của ông Điểu Ph, bà Gia Rên.
Thời hạn thuê khoán t ừ năm 2013 đến năm 2020. Khi giao kết hợp đồng ông Út A không hỏi ý ki ến của ông Điểu Ph và bà Gia Rên , tuy nhiên ông Điểu Ph và bà Thị Gia R có biết việc ông Út A cho ông T thuê lại nhưng không phản đối vì nghĩ rằng thời hạn thuêch ỉ đến hết mùa đi ều năm 2018 làch ấm dứt nên ông bà lấy lại và chuyển nhượng cho ông H, bà Th. Xét thấy, nội dung mà ông Út A cam kết cho ông T thuê lại đến năm 2020 là vượt quá nội dung cam kết ban đầu giữa ông Út A với ông Điểu Ph (chỉ đến 2018 chấm dứt) là vi phạm quy định của pháp luật và đạo đức xã hội nên bị vô hiệu một phần theo quy định tại Điều 123 và Điều 130 BLDS 2015. Cụ

## Page 11

thể, phần vô hi ệu là phần cam kết nội dung thời hạn cho thuê lại từ mùa điều năm 2019 đến năm 2020.
Từ phân tích trên dẫn đến hợp đồng thuê khoán đối với diện tích đất khoảng 1,6 ha tọa lạc tại thôn 10, xã Đ, huyện B, tỉnh Bình Phư ớc giữa bị đơn ông Nguyễn Văn T với vợ chồng ông Đinh VănH , bà Nguyễn Thị Th xác lập vào ngày 09/10/2016 với thời hạn thuê khoán t ừ mùa điều năm 2018 đến hết mùa đi ều năm 2020 cũng bị vô hiệu một phần theo quy định tại Điều 123 và Điều 130 BLDS năm 2015, phần vô hiệu là phần cam kết nội dung thời hạn cho thuê lại từ mùa điều năm 2019 đến năm 2020.
Hậu quả pháp lý của phần hợp đồng bị vô hiệu được giải quyết theo khoản 2 Điều 131 của Bộ luật dân sự năm 2015. Cụ thể, ông T phải trả lại cho ông H số tiền 100.000.000 đồng, tương ứng với số tiền thuê khoán của hai mùa điều năm 2019, 2020. Về yêu cầu tính lãi, không được xem xét. Do đó, cần chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện. Vì vậy, cần sửa một phần bản án dân sự s ơ thẩm số 29/2020/DS-ST ngày 16 tháng 04 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Bình Phước.
[3] Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là 700.000 đồng do yêu cầu khởi kiện của ông H được chấp nhận nên ông H không phải chịu nên bị đơn ông Nguyễn Văn T phải hoàn trả lại cho ông H số tiền 700.000 đồng (Bảy trăm nghìn đồng) là có căn cứ đúng theo quy định của pháp luật.
[4] Về án phí dân sự sơ thẩm:
- Đối với yêuc ầu khởi kiện về hủy hợp đồng thuê khoán của nguyên đơn ông Đinh VănH được chấp nhận nên ông T phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đ ồng) và án phí dân s ự phúc thẩm có giá ngạch là 100.000.000 đồng x 5% = 5.000.000 đồng (Năm triệu đồng).
- Ông T phải chịu án phí đối với yêu cầu độc lập không được chấp nhận theo quy định của pháp luật là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng).
 [5] Án phí dân s ự phúc thẩm: Do kháng cáo được chấp nhận nên nguyên đơn không phải chịu.
 [6] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát n H dân tỉnh Bình Phước tham gia phiên tòa về đường lối giải quyết vụ án là phù hợp với quan điểm của Hội đồng xét xử. Tuy nhiên xét thấy không cần thiết để hủy án mà chỉ cần sửa bản án là đủ.
 Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:

 Căn cứ vào khoản 2 Điều 308, Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
Chấp nhận yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn ông Đinh Văn H.
Sửa Bản án dân s ự sơ thẩm số 29/2020/DS-ST ngày 16 tháng 4 năm 2020 của Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Bình Phước.

## Page 12

Căn cứ vào các Điều 480, 482, 491, 483, 501, 503 của Bộ luật dân sự năm 2005;
Điều, 117, 122, 123, 130, 131, 474, 475, 483, 485, 492, 688 của Bộ luật dân sự năm 2015; Khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, Điều 227, Điều 266, Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân s ự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Đinh Văn H.
- Hủy một phần hợp đồng thuê khoán tài sản xác lập giữa ông Nguyễn Văn T, bà Vũ ThịN và ông Đinh VănH , bà Nguyễn Thị Th vào ngày 09/10/2016 theo “G iấy thầu vườn điều”. Cụ thể, phần vô hiệu là phần cam kết nội dung thời hạn cho thuê lại từ mùa điều năm 2019 đến năm 2020.
- Buộc ông Nguyễn Văn T phải trả cho ông Đinh VănH số tiền 100.000.000 đồng.
Không chấp nhận yêu cầu tính lãi đối với số tiền 100.000.000 đồng của nguyên đơn ông Đinh Văn H.
Kể từ ngày người được thi hành án có đơn yêuc ầu thi hành án, nếu người phải thi hành án không thực hiện nghĩa vụ trả tiền của mình thì hàng tháng còn phải trả số tiền lãi theo lãi su ất cơ bản do Ngân hàng Nhà nư ớc công bố tại thời điểm chậm thanh toán, tương ứng với số tiền và thời gian chưa thi hành án.
2. Không chấp nhận yêu cầu độc lập của bị đơn ông Nguyễn Văn T đối với ông Điểu Ph, bà Thị Gia R về yêu cầu tạm giao cho ông T quyền sử dụng đối với diện tích đất 1,6 ha tọa lạc tại thôn 10, xã Đ, huyện B, tỉnh Bình Phước sau khi ông H kết thúc thời hạn thuê khoán mùa điều năm 2020.
3. Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là 700.000 đồng nguyên đơn ông H không phải chịu. Buộc bị đơn ông Nguyễn Văn T phải hoàn trả lại cho ông H số tiền 700.000 đồng (Bảy trăm nghìn đồng).
4. Về án phí dân sự sơ thẩm:
- Ông Nguyễn Văn T phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giáng ạch là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đ ồng) và án phí dân s ự sơ thẩm có giáng ạch là 5.000.000 đồng (Năm triệu đồng).
Hoàn trả lại cho nguyên đơn ông Đinh VănH số tiền 3.516.000 đồng (Ba tri ệu năm trăm mười sáu nghìn đ ồng) tiền tạm ứng án phí mà ông H đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí, l ệ phí Tòa án s ố 0019694, quyển số 000374 ngày 19/3/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện B, tỉnh Bình Phước.
- Ông Nguyễn Văn T phải chịu án phí đối với yêu cầu độc lập không được chấp nhận là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) . Được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí mà ông T đã nộp là 10.000.000 đồng theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa

## Page 13

án số 0019022 ngày 17/10/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện B , tỉnh Bình Phước.
Hoàn trả lại cho ông Nguyễn Văn T số tiền 9.700.000 đồng (Chín triệu bảy trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí mà ông T đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0019022 ngày 17/10/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện B , tỉnh Bình Phước.
5.Án phí dân s ự phúc th ẩm: Nguyên đơn ông Đinh VănH không phảich ịu.
Hoàn trả cho ông H số tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) mà ông H đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0019202, ngày 04 tháng 5 năm 2020 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện B , tỉnh Bình Phước.
Trong trường hợp bản án được thi hành theo Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án, ngư ời phải thi hành án dân s ự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, t ự nguyện thi hành án ho ặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Đi ều 6, 7 và 9 Lu ật Thi hành án dân s ự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.

Nơi nhận:
- VKSND tỉnh Bình Phước;
- TAND huyện B;
- Chi cục THADS huyện B;
- Những người tham gia tố tụng;
- Lưu HS, TDS, HCTP.
 TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA


(Đã ký)



Bùi Thanh Thảo