Bản án số: 25/2020/ HNGĐ-PT
D-T
Số: 25/2020/ HNGĐ-PT
Ngày: 17/06/2020
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Thanh Hóa
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Hôn nhân và gia đình
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn
Thông tin vụ việc: D-T tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Bản án số: 25/2020/ HNGĐ-PT Ngày: 17/6/2020

V/v: “Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn”.


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Lê Quốc Thành.
Thẩm phán: Bà Lê Thu Hương.
 Bà Hoàng Lan Phương.
- Thư ký phiên tòa : Bà Đỗ Thị Thu Hà - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thanh Hóa tham dự phiên tòa:
Bà Lữ Thị Phương Quý - Kiểm sát viên.
Ngày 17 tháng 6 năm 2020 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa, xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số: 17/2020/TLPT-HNGĐ ngày 05/5/2020 về việc: “ Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn ”. Do bản án dân sự sơ thẩm số 10/2020/HNGĐ-ST ngày 17/3/2020 của Tòa án nhân dân huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa bị kháng cáo. Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 16/2020/QĐXX-PT ngày 03/6/2020, giữa các đương sự:
* Nguyên đơn: Anh Đào Văn D - Sinh năm 1987.
Địa chỉ: Thôn 4, xã N, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
* Bị đơn: Chị Hoàng ThịT - Sinh năm 1991.
Địa chỉ: Thôn 3, xã N, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa.
* Người kháng cáo: Bị đơn, chị Hoàng Thị T.
(Tại phiên tòa có mặt anh D và chị T).
NỘI DUNG VỤ ÁN:
* Tại đơn khởi kiện, bản tự khai và tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn anh Đào Văn D trình bày:
Anh và chị Hoàng ThịT trước kia là vợ chồng, đã được Tòa án giải quyết ly hôn tại Bản án số 17/2019/HNGĐ -ST ngày 06/5/2019 của Tòa án nhân dân huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa . Anh và chị T có 02 con chung là cháu Đào Trọng Đứ c, sinh ngày 01/01/2014 và cháu Đào Trọng Phú c, sinh ngày 19/11/2016. Quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm, anh đề nghị được trực tiếp nuôi cả 02 con, không yêu cầu chịT phải cấp dưỡng nuôi con chung. Tại bản án Tòa

## Page 2

2 án nhận định do cháu Phúc còn nhỏ, cần sự quan tâm của mẹn ên xử giao cháu Đức cho anh trực tiếp nuôi dưỡng và giao cháu Phúc cho chịT trực tiếp nuôi dưỡng, hai bên không phải cấp dưỡng nuôi con chung cùng nhau. Anh và chịT có quyền và nghĩa vụ thăm nom, chăm sóc con chung, không ai được cản trở.
Sau khi được quyền nuôi dưỡng cháu Đào Trọng Phúc, chịT không trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, để con ở nhà cho bố mẹ đẻ ở Nga Văn nuôi, trong khi bố mẹ chịT không có điều kiện về vật chất cũng như thời gian, cả ngày mang cháu ra lều vịt ở ngoài ruộng để ở, con của anh không được giao lưu, tiếp xúc với ai, nếu để tình trạng trên kéo dài cháu có thể bị tự kỷ, trong khi đó chịT không có thời gian quan tâm chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con, bố mẹ chịT còn tìm mọi cách để cản trở quyền và nghĩa vụ thăm nom, chăm sóc con chung của anh, không cho anh đón cháu Phúc về chơi với bố và gia đình bên nội.
Nay cháu Đào Trọng Phúc đã quá 36 tháng tuổi, trong khi chịT không có công việc ổn định, không có đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Hơn nữa cháu Đào Trọng Phúc còn nhỏ, đã thiếu sự quan tâm chăm sóc của mẹ thì cần phải có sự quan tâm, chăm sóc của bố sau đó mới đến ông bà nội ngoại, anh yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Nga Sơn giao cháu Đào Trọng Phúc cho anh trực tiếp nuôi dưỡng, không yêu cầu chịT phải cấp dưỡng nuôi con chung.
* Sau khi thụ lý vụ án : Tòa án đã tiến hành tống đạt các văn bản tố tụng cho chịT nhưng chịT không có mặt tại gia đình, bố mẹ chịT từ chối nhận các văn bản tố tụng, nên Tòa án tiến hành lập biên bản và niêm yết các văn bản tố tụng theo quy định pháp luật. Tòa án đã mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ nhưng vắng mặt chị T, nên chỉ tiến hành phiên họp đối với anh D và không tiến hành hòa giải được.
* Tại biên bản xác minh ngày 15 và 16/01/2020, thôn trưởng thôn 3 (xóm 4 cũ), xã Nga Văn và bà VũT hị Thảo (mẹ đẻ chị T) cho biết : ChịT và anh D trước đây là quan hệ vợ chồng nhưng nay đã ly hôn, anh D và chịT có hai con chung là Đào Trọng Đức và Đào Trọng Phúc. Tòa án đã giao cho anh D trực tiếp nuôi dưỡng cháu Đức và chịT trực tiếp nuôi dưỡng cháu Phúc. Nhưng hiện nay, vì công việc và cuộc sống chịT phải đi làm công ty xa nhà (ở Hà Nội) nên đã gửi con ở nhà cho bố mẹ đẻ chịT nuôi dưỡng, chăm sóc.
Trước khi xét xử sơ thẩm, ngày 22/02/2020, chị Hoàng ThịT nộp bản tự khai với nội dung: Chị và anh Đào Văn D trước đây là vợ chồng nhưng đã ly hôn tại Tòa án nhân dân huyện Nga Sơn vào tháng 5 năm 2019. Chị Và anh D có 02 con chung như anh D khai là đúng . Khi ly hôn, Tòa án giao cháu Đào Trọng Phúc cho chị trực tiếp nuôi dưỡng, hai bên không phải cấp dưỡng nuôi con. Chị đang làm việc tại Công ty TNHH Hoya Glas Disk Việt Nam tại Hà nội.
Lương tháng 6/2019 là 5.264.000đ; tháng 7/20 19 là 11.799.000đ. Bình quân hàng tháng thu nhập của chị trên 10.000.000đ. Vì phải đi làm ăn xa nên chị gửi con cho bố mẹ chị nuôi. Nay, anh D làm đơn yêu cầu trực tiếp nuôi cháu Đào Trọng Phúc, chị không đồng ý.

## Page 3

3 Tại bản án hôn nhân gia đình sơ thẩm số 10/2020/HNGĐ-ST ngày 17/3/2020 của Tòa án nhân dân huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa đã quyết định:
Áp dụng: Điều 81, Điều 82, Điều 83; khoản 1, 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; khoản 4 Đi ều 147 Bộ luật T ố tụng dân sự; điểm a khoản 1 Điều 24; điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử: Chấp nhận đơn khởi kiện của anh Đào Văn D. Giao cháu Đào Trọng Phúc, sinh ngày 19/11/2016 cho anh D trực tiếp nuôi dưỡng. ChịT không phải cấp dưỡng nuôi con chung.
Ngoài ra Bản án còn tuyên về quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con chung; về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.
Sau khi xử sơ thẩm, ngày 19 tháng 3 năm 2019, bị đơn chị Hoàng ThịT làm đơn kháng cáo toàn bộ bản án, đề nghị cấp phúc thẩm giải quyết theo hướng bác đơn khởi kiện của anh Đào Văn D.
Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn anh Đào Văn D không rút đơn khởi kiện; bị đơn chị Hoàng ThịT vẫn giữ nguyên nội dung kháng cáo.
Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thanh Hóa phát biểu ý kiến:
Về thủ tục tố tụng: Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán : Thông qua kiểm sát việc giải quyết vụ án từ khi thụ lý vụ án đến phiên tòa phúc thẩm đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự (BLTTDS) trong quá trình giải quyết vụ án. Việc tuân theo pháp luật của Hội đồng xét xử (HĐXX) đã chấp hành đúng các qu y định của BLTTDS về phiên tòa phúc thẩm. Việc chấp hành pháp luật của những người tham gia tố tụng: Từ khi thụ lý vụ án cũng như tại phiên tòa các đương sự đã thực hiện đúng các quy định tại Điều 70, Điều 71, Điều 72 và Điều 234 BLTTDS.
Về nội dung: Đại diện Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tỉnh Thanh Hóa đề nghị HĐXX căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS)
quyết định theo hướng: Chấp nhận kháng cáo của chị Hoàng Thị T, sửa bản án sơ thẩm số 10/2020/HNGĐ-ST ngày 17/3/2020 của Tòa án nhân dân huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa. ChịT không phải chịu án phí phúc thẩm dân sự.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1]. Xét về tính có căn cứ và hợp pháp của kháng cáo:
Sau khi xét xử sơ thẩm bị đơn đã nộp đơn kháng cáo và nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm theo đúng quy định tại Điều 272, Điều 273 và 276 BLTTDS.
Quá trình chuẩn bị xét xử phúc thẩm vàt ại phiên tòa hôm nay đương sự không

## Page 4

4 rút đơn kháng cáo, không rút đơn khởi kiện. Vì vậy, kháng cáo của bị đơn được xem xét để giải quyết vụ án theo thủ tục phúc thẩm.
[2] Xét nội dung kháng cáo của Bị đơn chị Hoàng Thị T:
Sau khi xét xử sơ thẩm, chịT kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, không nhất trí với quyết định của bản án về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con chung cháu Đào Trọng Phúc, sinh ngày 19/11/2016 để giao cho anh Đào Văn D nuôi dưỡng. HĐXX nhận thấy:
Theo quy định tại khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân gia đình thì việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau:
“a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con;
b) Người trực tiếp nuôic on không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.”
Quá trình giải quyết vụ án, anh Đào Văn D cho rằng chị Hoàng ThịT không có đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con bởi lẽ chịT không trực tiếp nuôi con mà gửi con cho ông bà nuôi. Tòa án sơ thẩm chỉ căn cứ vào lời khai của ông Mai Hữu Bắc (Trưởng thôn 3 xã Nga Văn)
và bà Vũ Thị Thảo là mẹ đẻ của chịT để nhận định chịT không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con là chưa đủ căn cứ.
Ngoài ra, từ thời điểm anh D và chịT ly hôn (Tại bản án số 17/2019/HNGĐ-ST ngày 06/5/2019 của Tòa án nhân dân huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa) đến khi anh D khởi kiện yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con vào tháng 12/2019 (06 tháng) là khoảng thời gian ngắn nên chưa thể khẳng định được việc chịT nuôi con có ảnh hưởng đến tâm sinh lý, lợi ích của con hay không. Tại cấp sơ thẩm và phúc thẩm cả anh D và chịT đều có nguyện vọng được nuôi dưỡng cháu Phúc, đây là nguyện vọng chính đáng của anh D và chị T.
Hiện tại, cả anh D và chịT đều là lao động tự do, đều có thu nhập. Từ ngày anh D và chịT ly hôn (Tháng 5 năm 2019 ), anh D làm nghề lái xe thuê (Lái xe chở khách từ huyện Nga Sơn đi Hà nội và ngược lại) sáng đi tối về , lương mỗi tháng hơn 10.000.000đ, Bản thân chịT sau khi ly hôn cũng làm việc tại Công ty TNHH Hoya Glas Disk Việt Nam. Lương bình quân hàng tháng thu nhập của chị là trên 10.000.000đ. Hiện tại chị đang làm việc tại huyện Nga Sơn.
Tại cấp phúc thẩm, chịT cung cấp cho Tòa án chứng cứ là Bảng xác nhận lương của Công ty TNHH xuất khẩu Việt Trang, Nga Sơn, Thanh Hóa , trong đó xác nhận chịT hiện đang có nghề nghiệp là công nhân với mức lương trung bình hàng tháng 6.896.000đ. ChịT trình bày chị làm việc cách nhà khoảng 4-5km, vẫn thường xuyên đi làm và về nhà hàng ngày. Cháu Đào Trọng Phúc chị đã cho đi học, hiện cháu đang học tại trường mầm non xã Nga Văn, huyện Nga Sơn (Có giấy xác nhận của giáo viên chủ nhiệm và nhà trường).

## Page 5

5 Hơn nữa sau khi anh D và chịT ly hôn, cháu Phúc ở cùng chị T, hiện tại cháu đang còn nhỏ, cần sự chăm sóc của người mẹ và cũng để ổn định tâm lý cho cháu, tránh xáo trộn trong cuộc sống.
Tại cấp phúc thẩm, anh D không cung cấp thêm được tài liệu chứng minh chịT không có khả năng nuôi dưỡng cháu Phúc nên kháng cáo của chịT là có căn cứ để chấp nhận.
Hội đồng xét xử phúc thẩm xét thấy chị Hoàng ThịT vẫn có đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu Đào Trọng Phúc.
[3] Từ những phân tích trên HĐXX xét thấy việc Tòa án sơ thẩm quyết định chấp nhận yêu cầu khởi kiện thay đổi người trực tiếp nuôi con là không có căn cứ. Vì vậy, để không làm ảnh hưởng đến quyền , lợi hợp pháp của đương sự cần sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn anh Đào Văn D. Do đó, kháng cáo của chị Hoàng ThịT là có căn cứ chấp nhận.
[4] Về án phí: Do kháng cáo được chấp nhận nên chị Hoàng ThịT không phải chịu tiền án phí dân sự phúc thẩm theo quy định pháp luật.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 148 Bộ luật Tố tụng Dân sự;
Căn cứ vào khoản 3 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35 và Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 qu y định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
Xử: Chấp nhận kháng cáo của bị đơn chị Hoàng ThịT . Sửa bản án sơ thẩm số 10/2020/HNGĐ-ST ngày 17/3/2020 của Tòa án nhân dân huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa như sau:
Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn anh Đào Văn D về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.
Về án phí:
Về án phí sơ thẩm : Anh Đào Văn D phải chịu số tiền là 300.000 đ (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí là 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) đã nộp theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số AA/2019/0010612 ngày 06/12/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Xác nhận anh Đào Văn D đã nộp đủ án phí dân sự sơ thẩm.
Về án phí phúc thẩm: Chị Hoàng ThịT không phải chịu tiền án phí dân sự phúc thẩm. Hoàn trả lại cho chịT số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số A A/2019/0010709 ngày 19/3/2020 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nga Sơn , tỉnh Thanh Hóa.

## Page 6

6 Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận:
- TAND cấp cao tại Hà Nội;
- VKSND cấp cao tại Hà Nội;
- VKSND tỉnh Thanh Hóa;
- TAND, VKSND huyện Nga Sơn;
- Chi cục THADS huyện Nga Sơn;
- Các đương sự;
- Lưu hồ sơ vụ án.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA






Lê Quốc Thành