Bản án số: 83/2020/DS-PT
Võ Thị Diệu H - Nguyễn Thị T
Số: 83/2020/DS-PT
Ngày: 28/05/2020
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Bình Phước
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường
Thông tin vụ việc: Bà T là thành viên tham gia 1 phần hụi đầu thảo tương ứng 10.000.000đ do bà H làm chủ hụi; hụi có 6 thành viên, thời gian hụi 12 tháng. Sau khi bà T lĩnh hụi thì không tiếp tục góp hụi, nên bà H chủ hụi phải góp thay cho bà T tiền hụi trong 10 kỳ với số tiền 100.000.000đ. Vì vậy, bà H khởi kiện yêu cầu bà T hoàn trả số tiền góp hụi thay 100.000.000đ và tiền lãi

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH PHƯỚC

Bản án số: 83/2020/DS-PT Ngày: 28-5-2020 V/v “Tranh chấp hụi”
 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA N NH N D N TỈNH BÌNH PHƯỚC
 - Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
 Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Vũ Hoàng Linh Các Thẩm phán: Bà Đinh Thị Quý Chi Ông Lê Quang Ninh
- Thư ký phiên tòa : Bà Bùi Thị Duyến - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước tham gia phiên tòa:
Bà Đỗ Thị Lụa - Kiểm sát viên.
Ngày 28 tháng 5 năm 2020 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ ý số: 66/2020/TLPT-DS ngày 05 tháng 3 năm 2020 về việc “Tranh chấp hụi”, do Bản án dân sự sơ thẩm số 29/2019/DS-ST ngày 25 tháng 11 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Đ tỉnh Bình Phước bị kháng cáo.
Theo Quyết ịnh ưa vụ án ra xét xử số: 106/2020/QĐXXPT-DS ngày 13 tháng 5 năm 2020, giữa:
+ Nguyên đơn: Bà Võ Thị Diệu H sinh năm 1963; Trú tại: Tổ 5, ấp 5, xã N huyện C tỉnh Bình Phước. (Có mặt)
+ Bị đơn: Bà Nguyễn ThịT sinh năm 1969; Nơi cư trú cuối cùng: Số 667 ường ĐT 741 khu phố L, thị trấn T, huyện Đ tỉnh Bình Phước. (Đã có Quyết ịnh tuyên bố vắng mặt tại nơi cư trú)
+ Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Dương Trọng C sinh năm 1959; Trú tại: Tổ 5 ấp 5, xãN huyện C tỉnh Bình Phước. (Ông Dương Trọng C ủy quyền cho bà Võ Thị Diệu H tham gia tố tụng theo văn bản ủy quyền ngày 18/01/2019). (Vắng mặt)
+ Người làm chứng:
- Bà Huỳnh ThịP sinh năm 1974; Trú tại: Khu phố B, thị trấn T, huyện Đ tỉnh Bình Phước. (Đề nghị giải quyết vắng mặt)
- Bà Nguyễn Phước T2 sinh năm 1976; Trú tại: Số nhà 11, tổ 3, ấp 2, xã L, huyện Đ tỉnh Bình Phước. (Đề nghị giải quyết vắng mặt)
- Bà Lê Thị Ngọc T3 sinh năm 1974; Trú tại: Hẽm 539, tổ 11, khu phố A, thị trấn T, huyện Đ tỉnh Bình Phước. (Đề nghị giải quyết vắng mặt)

## Page 2

- Ông Đoàn A sinh năm 1976; Trú tại: Khu phố A, thị trấn T, huyện Đ, tỉnh Bình Phước. (Đề nghị giải quyết vắng mặt)
Người kháng cáo: Nguyên ơn bà Võ Thị Diệu H.
NỘI DUNG VỤ N:
Nguyên đơn bà Võ Thị Diệu H trình bày: Do có mối quan hệ quen biết nên bà Võ Thị Diệu H có cho bà Nguyễn ThịT tham gia 01 phần hụi trong số 12 phần hụi do bà H à chủ hụi; mỗi phần hụi chơi với số tiền 10.000.000 ồng; dây hụi gồm 06 người tham gia gồm bà Võ Thị Diệu H (chủ hụi) bà Nguyễn ThịT bà Huỳnh ThịP bà Nguyễn Phước T2 bà Lê Thị Ngọc T3 và ông Đoàn A mỗi người 02 phần hụi. Mọi người bắt ầu chơi hụi từ ngày 20/11/2016 (âm ịch)
 ến ngày 22/01/2017 thì bàT lĩnh tiền hụi. Sau khi ĩnh tiền hụi thì thời gian bà T tiếp tục phải óng tiền hụi à 10 tháng. Tuy nhiên, bàT không thực hiện việc óng tiền hụi cho bà H. Để ảm bảo dây hụi tiếp tục bà H phải nộp tiền hụi thay cho bàT trong thời gian 10 tháng còn ại với số tiền 100.000.000 ồng.
Nay bà H khởi kiện yêu cầu bàT phải trả ại cho bà H số tiền 100.000.000 ồng tiền hụi mà bà H ã nộp thay cho bàT và ãi suất từ ngày 25/12/2016 ến ngày 25/02/2017 tạm tính à 10.800.000 ồng.
Bị đơn bà Nguyễn ThịT : Quá trình giải quyết vụ án do bàT vắng mặt khỏi ịa phương không rõ thông tin ịa chỉ nên nguyên ơn bà H ã yêu cầu Tòa án thực hiện việc Thông báo người tìm kiếm người vắng mặt tại nơi cư trú ối với bàT theo Quyết ịnh số 04/2019/QĐST-VDS ngày 14/5/2019 ể àm cơ sở giải quyết vụ án. Đến nay bàT vẫn vắng mặt tại nơi cư trú.
Người làm chứng gồm: Bà Huỳnh Thị P, bà Nguyễn Phước T 2, bà Lê Thị Ngọc T 3 và ông Đoàn A trình bày: Những người àm chứng xác nhận có tham gia chơi hụi trong dây hụi mở ngày 20/11/2016 (âm ịch) do bà H àm chủ hụi những người àm chứng ều ã ãnh tiền hụi ầy ủ. Đồng thời những người àm chứng xác nhận bàT có tham gia chơi 01 phần hụi trong dây hụi do bà H àm chủ nhưng không biết bàT ãnh tiền hụi ược bao nhiêu tiền và có tiếp tục nộp tiền hụi hay thiếu nợ tiền hụi của bà H hay không.
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 29/2019/DS -ST ngày 25 tháng 11 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Đ , tỉnh Bình Phước quyết định: Không chấp nhận đơn khởi kiện của bà Võ Thị Diệu Hyêuc ầu bà Nguy ễn ThịT phải có nghĩa v ụ hoàn trả cho bà H số tiền 100.000.000 đồng mà bà H đã đứng ra đóng thay s ố tiềnh ụi còn thi ếuc ủa bà Nguy ễn ThịT và lãi su ất t ừ ngày 25/12/2016 đến ngày 25/12/2017 là 10.800.000 đồng. Tổng cộng là 110.800.000 đồng.
Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.
Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 08/12/2019, nguyên ơn bà Võ Thị Diệu H kháng cáo Bản án sơ thẩm, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa Bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà H.

## Page 3

Tại phiên tòa phúc thẩm: Nguyên ơn bà Võ Thị Diệu H ( ồng thời là người kháng cáo) giữ nguyên yêu cầu kháng cáo và yêu cầu khởi kiện.
Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát:
- Về tố tụng: Kể từ thời iểm thụ lý giải quyết vụ án tại cấp phúc thẩm ến nay, Thẩm phán Thư ký Tòa án Hội ồng xét xử và các ương sự ã chấp hành úng quy ịnh của Bộ luật Tố tụng dân sự (BLTTDS).
- Về nội dung: Đề nghị Hội ồng xét xử xem xét chấp nhận kháng cáo của nguyên ơn bà Võ Thị Diệu H, sửa Bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên ơn.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Trên cơ s ở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ và kết quả tranh tụng tại phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Đơn kháng cáo của nguyên ơn bà Võ Thị Diệu H làm trong thời hạn luật ịnh, thực hiện úng quyền và có hình thức, nội dung phù hợp với quy ịnh tại các iều 271, 272 và 273 của BLTTDS, nên ược chấp nhận.
[2] Xét kháng cáo của bà H nhận thấy: Vào ngày 20/11/2016 (âm ịch) bà Võ Thị Diệu H mở dây hụi 12 phần mỗi phần hụi à 10.000.000 ồng, có 6 người tham gia gồm: bà H (chủ hụi), bà Nguyễn Thị T, bà Lê Thị Ngọc T3, bà Nguyễn Phước T2, bà Huỳnh ThịP và ông Đoàn A (tên thường gọi là T4); thời gian chơi hụi là 12 tháng. Trong ó bà H tham gia 01 phần hụi ấp thảo và 02 phần hụi khác, bàT tham gia 01 phần hụi, còn lại bà T3, bà T2, bàP và ông A mỗi người tham gia 02 phần hụi. Nội dung này phù hợp với Sổ hụi do bà H là chủ hụi ghi chép (BL87) cũng như phù hợp với sự xác nhận của những người làm chứng là những thành viên chơi hụi (BL22-27; 30-31; Biên bản lấy lời khai ngày 13/5/2020). Như vậy có căn cứ xác ịnh dây hụi này là có thật như nội dung bà H trình bày ồng thời xác ịnh bàT à thành viên chơi hụi và có tham gia 01 phần hụi.
Theo lời trình bày của bà H và những người làm chứng có cơ sở xác ịnh loại hình của dây hụi này là hụi ầu thảo (là loại hình hụi có lãi) do bà H làm chủ hụi ấp thảo (nghĩa à bà H ĩnh hụi trong kỳ mở hụi ầu tiên và không phải trả lãi cho các thành viên ). Khi ến kỳ mở hụi (trừ kỳ mở hụi ầu tiên), thành viên nào bỏ ãi cao hơn sẽ ược ĩnh hụi. Trong quá trình chơi hụi, bàT à người ĩnh hụi vào kỳ mở hụi ngày 25/12/2016 (âm l ịch). Theo bà H xác nhận bàT ĩnh hụi với số tiền 74.500.000 ồng ược chứng minh bởi giấy nhận tiền hụi (BL04). Mặc dù con s ố ghi chép trong gi ấy nhận tiền hụi này thể hiện là “74.500.0” à chưa rõ ràng nhưng theo người làm chứng xác nhận ây à số tiền 74.500.000 ồng như bà H trình bày, phù hợp với số tiền ĩnh hụi mành ững người chơi ược ĩnh trong mỗi kỳ mở hụi (tùy theo số tiền ãi mà người tham gia bỏ cao hay thấp trong từng kỳ mở hụi) (Biên bản lấy lời khai bà T3, bà T2 ngày 13/5/2020). Đồng thời, tại Kết luận giám ịnh số 21/2020/GĐ-TL ngày 28/4/2020 của Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Bình Phước cũng xác ịnh chữ ký và chữ viết “Nguyễn Thị T” trong giấy nhận tiền hụi ngày 25/12/2016

## Page 4

(âm lịch) là do bàT ký và viết ra. Như vậy có căn cứ xác ịnh bàT ã ược ĩnh hụi vào kỳ mở hụi ngày 25/12/2016 (âm lịch) với số tiền 74.500.000 ồng.
[3] Sau khi bàT ĩnh hụi vào kỳ mở hụi ngày 25/12/2016 (âm lịch), bàT do àm ăn thua ỗ nên không tiếp tục góp hụi ở các kỳ tiếp theo (từ ngày 20/02/2017 (âm lịch) ến 20/10/2017 (âm lịch). Mặc dù Sổ hụi không ược bàT ký xác nhận nhưng nội dung này ược bà H và các thành viên chơi hụi xác nhận, phù hợp với thực tế là Sổ hụi chỉ do bà H là chủ hụi ghi chép mà không có chữ ký xác nhận nào khác của những thành viên còn lại tham gia chơi hụi. Do ó bàT ã vi phạm nghĩa vụ của thành viên chơi hụi theo quy ịnh tại Điều 17 và Điều 20 của Nghị ịnh số 144/2006/NĐ-CP ngày 27/11/2006 của Chính phủ về họ, hụi biêu phường (sau ây viết tắt là Nghị ịnh số 144).
Do bàT vi phạm nghĩa vụ của thành viên chơi hụi khi không tiếp tục góp phần hụi sau khi ĩnh hụi, nên bà H với vai trò là chủ hụi phải góp thay phần hụi của bàT trong thời gian 10 kỳ hụi tiếp theo ể cho những thành viên còn lại ĩnh hụi. Việc bà H góp thay phần hụi cho bàT ược các thành viên chơi hụi xác nhận là có thật, phù hợp với nghĩa vụ của chủ hụi ầu thảo theo quy ịnh tại các Điều 15 và Điều 22 của Nghị ịnh số 144.
Cho ến nay, do bàT vẫn chưa hoàn trả cho bà H số tiền góp hụi, nên bà H khởi kiện yêu cầu bàT phải hoàn trả cho bà H số tiền hụi ã nộp thay của 10 kỳ hụi và tiền lãi là phù hợp với quy ịnh tại Điều 23 và Điều 30 của Nghị ịnh số 144. Tuy nhiên, tại kỳ mở hụi lần ầu tiên (kỳ hụi ấp thảo) bàT ã góp 01 phần hụi 10.000.000 ồng. Ở kỳ mở hụi tiếp theo vào ngày 25/12/2106 (âm lịch), bàT ã phải bỏ ãi tương ứng số tiền 35.500.000 ồng ể ược ĩnh hụi với số tiền 74.500.000 ồng [110.000.000 ồng (tương ứng với 11 k ỳ hụi) - 35.500.000 ồng (tiền lãi) = 74.500.000 ồng]. Vì vậy, số tiền góp hụi ở 10 kỳ hụi tiếp theo bàT chỉ phải nộp 74.500.000 ồng - 10.000.000 ồng = 64.500.000 ồng. Do bàT không góp số tiền hụi này, mà do bà H là chủ hụi phải góp thay cho bà T, nên cần thiết phải buộc bàT có nghĩa vụ thanh toán lại cho bà H số tiền này và tiền ãi theo quy ịnh của pháp luật. Số tiền ãi ược tính cụ thể như sau:
Lãi suất cơ bản tại thời iểm góp hụi (tức năm 2017) à 9%/năm.
Tiền ãi: 64.500.000 x 10 tháng x (9%/năm/12 tháng) = 4.837.500 ồng.
Tổng cộng: 64.500.000 ồng + 4.837.500 ồng = 69.337.500 ồng (Sáu mươi chín triệu ba trăm ba mươi bảy ngàn năm trăm ồng).
[4] Tòa án cấp sơ thẩm xác ịnh dây hụi nêu trên là có thật nhưng không trưng cầu giám ịnh chữ ký, chữ viết của bàT trong gi ấy ĩnh hụi ngày 25/12/2016 (âm lịch); không thu thập chứng cứ làm rõ loại hình, cách thức góp phần hụi, quyền nghĩa vụ của chủ hụi và thành viên chơi hụi, số tiền ĩnh hụi của từng thành viên và nghĩa vụ góp phần hụi trong các k ỳ mở hụi tiếp theo, v.v.. ể xem xét ánh giá chứng cứ ầy ủ, toàn diện, khách quan. Trong khi ó cấp sơ thẩm lại cho rằng Sổ hụi không ược bàT và những thành viên chơi hụi ký xác nh ận; số tiền bàT ĩnh hụi do bà H ghi trong gi ấy ĩnh hụi ngày 25/12/2016 (âm lịch) không cụ thể số tiền là bao nhiêu; bà H không chứng minh ược ã góp thay bàT phần hụi trong 10 k ỳ hụi với số tiền 100.000.000 ồng

## Page 5

cũng như không thông báo cho các thành viên chơi hụi biết việc góp thay phần hụi; giấy khui hụi 10T giữa bà H là chủ hụi và những thành viên chơi hụi còn lại ược ĩnh hụi là có mâu thuẫn về thời gian, từ ó Tòa án cấp sơ thẩm quyết ịnh không chấp nhận các yêu cầu khởi kiện của nguyên ơn bà H là có thiếu sót. Do ó cần chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên ơn bà H, sửa Bản án sơ thẩm như nhận ịnh tại mục [3] nêu trên.
[5] Án phí dân sự sơ thẩm: Do Bản án sơ thẩm bị sửa theo hướng chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên ơn bà H nên án phí dân sự sơ thẩm ược tính ại như sau:
- Bị ơn bàT phải chịu án phí dân sự sơ thẩm ối với phần yêu cầu khởi kiện của nguyên ơn ược chấp nhận à: 69.337.500 ồng x 5% = 3.466.875 ồng (Ba triệu bốn trăm sáu mươi sáu ngàn tám trăm bảy mươi ăm ồng);
- Nguyên ơn bà H phải chịu án phí dân sự sơ thẩm ối với phần yêu cầu khởi kiện không ược chấp nhận à: 41.462.500 ồng x 5% = 2.073.125 ồng (Hai triệu không trăm bảy mươi ba ngàn một trăm hai mươi ăm ồng).
[6] Án phí dân sự phúc thẩm và chi phí tố tụng tại cấp phúc thẩm:
- Án phí dân sự phúc thẩm: Do kháng cáo của nguyên ơn bà H ược chấp nhận một phần, nên bà H không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm;
- Chi phí tố tụng tại cấp phúc thẩm: BàT phải thanh toán ại cho bà H chi phí trưng cầu giám ịnh chữ ký chữ viết à 6.600.000 ồng (Sáu triệu sáu trăm ngàn ồng).
[7] Quan iểm của ại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa phúc thẩm à có căn cứ một phần phù hợp với nhận ịnh của Hội ồng xét xử.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 2 Điều 308 Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của nguyên ơn bà Võ Thị Diệu
H. Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 29/2019/DS-ST ngày 25 tháng 11 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Đ, tỉnh Bình Phước.
Áp dụng các iều 476 và 479 của Bộ uật Dân sự năm 2005; các iều 4 7 8 10 15 19 20 23 và 30 của Nghị ịnh số 144/2006/NĐ-CP ngày 27/11/2006 của Chính phủ về họ hụi biêu phường; Nghị Quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy ịnh về mức thu miễn giảm thu, nộp quản ý và sử dụng án phí và ệ phí Tòa án.
Quyết ịnh:
1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Võ Thị Diệu H.
Buộc bà Nguyễn ThịT có nghĩa vụ hoàn trả cho bà Võ Thị Diệu H số tiền mà bà H ã góp hụi thay cho bàT từ ngày 20/02/2017 (âm ịch) ến ngày 20/10/2017 (âm ịch) và tiền ãi tổng cộng à 69.337.500 ồng (Sáu mươi chín triệu ba trăm ba mươi bảy ngàn năm trăm ồng).

## Page 6

Kể từ ngày bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật và có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án , hàng tháng bên có nghĩa vụ phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 tương ứng với số tiền và thời gian chậm thi hành án.
2. Án phí dân sự sơ thẩm:
- Bị ơn bà Nguyễn ThịT phải chịu án phí dân sự sơ thẩm với số tiền à 3.466.875 ồng (Ba triệu bốn trăm sáu mươi sáu ngàn tám trăm bảy mươi ăm ồng);
- Nguyên ơn bà Võ Thị Diệu H phải chịu án phí dân sự sơ thẩm à 2.073.125 ồng (Hai triệu không trăm bảy mươi ba ngàn một trăm hai mươi ăm ồng) ược khấu trừ vào số tiền 2.700.000 ồng (Hai triệu bảy trăm ngàn ồng)
tạm ứng án phí dân sự sơ thẩm ã nộp theo biên ai thu tiền số 0010665 quyển số 0214 ngày 05/01/2019 Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đ tỉnh Bình Phước hoàn trả ại cho bà Võ Thị Diệu H số tiền còn dư à 626.875 ồng (Sáu trăm hai mươi sáu ngàn tám trăm bảy mươi ăm ồng).
3. Án phí dân sự phúc thẩm và chi phí tố tụng tại cấp phúc thẩm:
- Án phí dân sự phúc thẩm: Nguyên ơn bà Võ Thị Diệu H không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm. Chi cục Thi hành án dân sự huyện Đ tỉnh Bình Phước hoàn trả ại cho bà H số tiền 300.000 ồng (Ba trăm ngàn ồng) tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm ã nộp theo biên ai thu tiền số 0011315 quyển số 0227 ngày 18/12/2019.
- Chi phí tố tụng tại cấp phúc thẩm: Bà Nguyễn ThịT có nghĩa vụ thanh toán ại cho bà Võ Thị Diệu H chi phí trưng cầu giám ịnh chữ ký chữ viết với số tiền à 6.600.000 ồng (Sáu triệu sáu trăm ngàn ồng).
Trong trường hợp bản án đư ợc thi hành theo Đi ều 2 Lu ật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành á n; quyền yêuc ầu thi hành án, t ự nguyện thi hành án ho ặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hi ệu thi hành án đư ợc thực hi ện theo qu y định tại Đi ều 30 Lu ật Thi hành án dân sự.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.
Nơi nhận:
- VKSND tỉnh Bình Phước;
- TAND huyện Đ;
- Chi cục THADS huyện Đ;
- Các ương sự;
- Lưu: HSVA Tổ HCTP Tòa DS.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PH N - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA (Đã ký và óng dấu)

Vũ Hoàng Linh