Bản án số 33/2020/DS-PT
Tranh chấp hợp đồng dân sự - hụi giữa: Lê Thị Kim X và Bà Huỳnh Thị T
Số: 33/2020/DS-PT
Ngày: 05/05/2020
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Hậu Giang
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường
Thông tin vụ việc: Tranh chấp hợp đồng dân sự - hụi giữa: Lê Thị Kim X và Bà Huỳnh Thị T

## Page 1

|TÒA ÁN NHÂN DÂN | |CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM |
|TỈNH HẬU GIANG | |Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| | | |
|Bản án số 33/2020/DS-PT | | |
|Ngày 05/5/2020 | | |
|“V/v Tranh chấp hợp đồng dân sự - hụi” | | |

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH HẬU GIANG

 - Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
 Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Trịnh Thị Bích Hạnh Các Thẩm phán: Ông Dương Quốc Tuấn Ông Hồ Văn Luông
 - Thư ký phiên tòa: Bà Huỳnh Thị Mỹ Duyên – Thư ký Tòa án, Tòa án nhân dân tỉnh Hậu Giang.
 - Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Hậu Giang: Ông Trần Vũ Tính - Kiểm sát viên tham gia phiên tòa.
 Ngày 05 tháng 5 năm 2020, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Hậu Giang xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số: 14/2020/TLPT-DS ngày 14 tháng 02 năm 2020 về “Tranh chấp hợp đồng dân sự - hụi”.
 Do bản án dân sự sơ thẩm số 185/2019/DS-ST ngày 28 tháng 10 năm 2019 của Tòa án nhân dân thị xã L3, tỉnh Hậu Giang bị kháng cáo.
 Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 68/QĐPT-DS ngày 14 tháng 4 năm 2020, giữa các đương sự:
 - Nguyên đơn: Bà Lê Thị Kim X (Có mặt)
 Địa chỉ: Ấp L, xã L2, thị xã L3, tỉnh Hậu Giang.
 - Bị đơn: Bà Huỳnh ThịT (Có mặt)
 Địa chỉ: Ấp Long Hòa 2, xã L2, thị xã L3, tỉnh Hậu Giang.
 - Người kháng cáo: Bị đơn bà Huỳnh Thị T.


 NỘI DUNG VỤ ÁN Theo bản án sơ thẩm và các tài liệu có trong hồ sơ thì nội dung vụ án như sau:
 Vào năm 2015, 2016, 2017 bà có tham gia chơi hụi do bà Huỳnh ThịT làm chủ, cụ thể như sau:
 - Dây hụi ngày 10/8/2015 (âl) hụi 10.000.000 đồng/03 tháng, có 18 phần, bà tham gia 01 phần, trong sổ hụi ghi tên X, dây hụi này bà đóng được 12 lần số tiền 67.390.000 đồng nhưng theo thỏa thuận chơi hụi thì bà được hưởng là 120.000.000 đồng. Dây hụi này các hụi viên, bà và bàT đã thống nhất đình hụi nhưng không nhớ rõ ngày tháng năm nào.
 - Dây hụi ngày 15/02/2016 (âl) hụi 10.000.000 đồng/03 tháng, có 16 phần, bà tham gia 01 phần, trong sổ hụi ghi tên X, bà đóng được 10 lần số tiền 58.400.000 đồng nhưng theo thỏa thuận chơi hụi thì bà được hưởng là 100.000.000 đồng. Dây hụi này các hụi viên, bà và bàT đã thống nhất đình hụi nhưng không nhớ rõ ngày tháng năm nào.
 - Dây hụi ngày 20/3/2017 (âl) hụi 10.000.000 đồng/03 tháng, có 15 phần, bà tham gia 01 phần, trong sổ hụi ghi tên X, bà đóng được 05 lần số tiền 28.800.000 đồng nhưng theo thỏa thuận chơi hụi thì bà được hưởng là 50.000.000 đồng. Dây hụi này các hụi viên, bà và bàT đã thống nhất đình hụi nhưng không nhớ rõ ngày tháng năm nào.
 Tổng cộng theo thỏa thuận chơi hụi thì bà được hưởng số tiền là 270.000.000 đồng.
 Ngoài ra bà còn tham gia các dây hụi do bàT làm chủ, bà đã hốt cụ thể như sau.
 - Dây hụi ngày 02/8/2017 (âl) hụi 2.000.000 đồng/tháng, có 28 phần, bà tham gia 02 phần, trong sổ hụi ghi tên X, phần thứ nhất đóng đến lần thứ 4, hốt lần thứ 5 được 39.680.000 đồng đóng hụi chết được 01 lần, phần thứ 2 bà hốt lần thứ 7 được 39.930.000 đồng, đóng hụi chết được 02 lần. Tổng cộng dây hụi này bà còn nợ 40 lần hụi chết với số tiền 80.000.000 đồng. Dây hụi này hiện nay đã mãn.
 - Dây hụi ngày 10/11/2017 (al) hụi 5.000.000 đồng/tháng, có 22 phần, bà tham gia 01 phần, trong sổ hụi ghi tên X, đóng hụi sống được 5 lần đến lần thứ 6 thì hốt được số tiền 76.800.000 đồng còn nợ lại 16 lần hụi chết với số tiền 80.000.000 đồng. Dây hụi này hiện nay đã mãn.
 Do bà với bàT là bà con với nhau nên sổ sách chơi hụi bàT giữ và không có đưa cho bà.
 Tổng số tiền hụi bà đã đóng cho bàT là 154.590.000 đồng nhưng theo thỏa thuận chơi hụi thì số tiền bà được hưởng là 270.000.000 đồng, tổng số tiền bà còn nợ bàT hụi chết 160.000.000 đồng, sau khi cấn trừ thì bàT còn nợ bà 110.000.000 đồng. Nay bà yêu cầu bàT trả cho bà số tiền 110.000.000 đồng.
 Tại văn bản ngày 15/01/2019, quá trình thu thập chứng và tại phiên tòa bị đơn bà Huỳnh ThịT trình bày: Bà thừa nhận bà X có tham gia chơi hụi do bà làm chủ theo các dây hụi mà bà X trình bày là đúng, sổ sách chơi hụi ghi tên X cụ thể các dây hụi như sau:
 - Dây hụi ngày 10/8/2015 (âl) hụi 10.000.000 đồng/03 tháng, có 18 phần, bà X tham gia 01 phần, trong sổ hụi ghi tên X, dây hụi này bà X đóng được 12 lần số tiền 67.390.000 đồng. Dây hụi này bà và bà X đã thống nhất đình hụi.
 - Dây hụi ngày 15/02/2016 (âl) hụi 10.000.000 đồng/03 tháng, có 16 phần, bà X tham gia 01 phần, trong sổ hụi ghi tên X, bà X đóng được 10 lần số tiền 58.400.000 đồng. Dây hụi này bà và bà X đã thống nhất đình hụi.
 - Dây hụi ngày 20/3/2017 (âl) hụi 10.000.000 đồng/03 tháng, có 15 phần, bà X tham gia 01 phần, trong sổ hụi ghi tên X, bà X đóng được 05 lần số tiền là 28.800.000 đồng. Dây hụi này bà và bà X đã thống nhất đình hụi.
 Tổng cộng bà X đã đóng là 154.590.000 đồng.
 Ngoài ra bà X còn tham gia các dây hụi do bà làm chủ, đã hốt nhưng còn nợ lại hụi chết cụ thể như sau:
 - Dây hụi ngày 02/8/2017 (âl) hụi 2.000.000 đồng/tháng, có 28 phần, bà X tham gia 02 phần, trong sổ hụi ghi tên X. Phần thứ nhất bà X đóng được 04 lần đến lần thứ 5 thì hốt được số tiền 39.680.000 đồng, sau đó đóng hụi chết lần thứ 6. Đến lần thứ 7 thì hốt phần thứ 2 được 39.930.000 đồng, sau đó đóng hụi chết được 02 lần thì ngưng đóng. Dây hụi này bà X còn nợ hụi chết tổng cộng 40 lần số tiền 80.000.000 đồng. Dây hụi này hiện nay đã mãn.
 - Dây hụi ngày 10/11/2017 (âl) hụi 5.000.000 đồng/tháng, có 22 phần, bà X tham gia 01 phần, trong sổ hụi ghi tên X, bà X đóng được 05 lần đến lần thứ 6 thì hốt được 78.600.000 đồng, không có đóng hụi chết, còn nợ lại 16 lần hụi chết với số tiền 80.000.000 đồng. Dây hụi này hiện nay đã mãn.
 Tổng số tiền bà X đóng là 154.590.000 đồng, bà X còn nợ hụi chết là 160.000.000 đồng. Như vậy sau khi trừ cấn thì bà X còn nợ bà số tiền 5.410.000 đồng, do bà và bà X là bà con với nhau nên hai bên thỏa thuận không ai nợ ai. Do đó bà không đồng ý theo yêu cầu của bà X.
 Tại bản án sơ thẩm số 185/2019/DS-ST ngày 28 tháng 10 năm 2019 của Tòa án nhân dân thị xã L3, tỉnh Hậu Giang tuyên xử như sau:
 Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị Kim X.
 Buộc bị đơn bà Huỳnh ThịT có nghĩa vụ trả cho nguyên đơn bà Lê Thị Kim X số tiền hụi còn nợ là 46.831.314 đồng (Bốn mươi sáu triệu tám trăm ba mươi mốt ngàn ba trăm mười bốn đồng).
 Ngoài ra án sơ thẩm còn tuyên về lãi suất do chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền, án phí, các quyền, nghĩa vụ về việc thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.
 Ngày 12/11/2019, bị đơn bà Huỳnh ThịT kháng cáo bản án sơ thẩm, bà yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm bác yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Kim X.
 Tại phiên tòa, nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện.
 Bị đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, không đồng ý trả tiền lãi của 3 dây hụi sống 10.000.000 đồng/ 3 tháng, mở vào các ngày 10/8/2015 (âl), ngày 15/02/2016 (âl) và ngày 20/3/2017 (âl) là do bà X tự ý đình hụi, không đóng hụi tiếp cho bà T. Đối với số tiền hụi chết của bà X thì bàT thừa nhận là bà X còn nợ lại 160.000.000 đồng.
 Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hậu Giang phát biểu quan điểm từ giai đoạn thụ lý đến khi đưa vụ án ra xét xử Tòa án đã tiến hành đúng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Về nội dung vụ án, đề nghị áp dụng khoản 2 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự, sửa bản án dân sự sơ thẩm.


 NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
 Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
 [1] Nguyên đơn là Lê Thị Kim X khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc bà Huỳnh ThịT trả cho bà X 270.000.000 đồng tiền hụi đã đóng do bàT đình hụi. Tòa án cấp sơ thẩm xác định đây là quan hệ pháp luật “Tranh chấp hợp đồng dân sự - hụi” là đúng quy định của pháp luật. Căn cứ theo quy định tại Điều 26; Điều 35 và Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự thì Tòa án nhân dân thị xã L3, tỉnh Hậu Giang thụ lý, giải quyết là đúng thẩm quyền.
 [2] Sau khi xét xử sơ thẩm, bị đơn bà Huỳnh ThịT có đơn kháng cáo trong thời hạn luật định nên được xem là hợp lệ.
 [3] Xét yêu cầu kháng cáo của bà T, Hội đồng xét xử nhận thấy [3.1] Trong quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, cũng như tại phiên đối chất tại cấp phúc thẩm, các đương sự thống nhất được với nhau số tiền bà X đã đóng cho bàT ở các dây hụi 10.000.000 đồng/3 tháng, hụi mở vào các ngày 10/8/2015 (âl), ngày 15/02/2016 (âl) và ngày 20/3/2017 (âl) lần lượt là 67.190.000 đồng, 58.400.000 đồng, 28.800.000 đồng. Bà X không cung cấp được tài liệu, chứng cứ về số tiền kêu hụi ở các phần hụi đã đình hụi. Tuy nhiên, bàT cung cấp được Bảng kê hụi (bút lục 20) thể hiện số tiền hụi từng lần bà X đã đóng, đối chiếu bảng kê hụi này tương ứng với số tiền hụi bà X đã đóng mà các bên đương sự đã thống nhất. Đồng thời, bà X cũng không phản bác hay phản đối gì với bảng kê hụi này, nên Hội đồng xét xử căn cứ vào Bảng kê hụi này để tính lãi suất đối với số tiền hụi bà X đã đóng ở các phần hụi bị đình hụi. Tòa án cấp sơ thẩm tính lãi suất từ khi đình hụi cho đến khi mãn hụi là chưa đúng, vì thời gian đó chưa phát sinh quyền và nghĩa vụ của các bên đương sự.
 [3.2] Căn cứ vào Bảng kê hụi (bút lục 20) thì các lãi suất các chân hụi 10.000.000 đồng/3 tháng hụi mở vào các ngày 10/8/2015 (âl), ngày 15/02/2016 (âl) và ngày 20/3/2017(âl) được tính như sau:
 - Chân hụi 10.000.000 đồng/3 tháng, hụi mở vào ngày 10/8/2015 (âl): Các bên thống nhất bà X đóng được 12 lần, tức là lần cuối cùng đóng hụi ngày 10/3/2018 (do nhuận hai tháng 6 vào năm 2017) với tổng số tiền đã đóng là 67.190.000 đồng. Vậy tổng số lãi đối với số tiền đã đóng là: (6.200.000 x 1,67% x 33 tháng) + (5.900.000 đồng x 1,67% x 30 tháng) + (5.400.000 đồng x 1,67% x 27 tháng) + (5.700.000 đồng x 1,67% x 24 tháng) + (5.700.000 đồng x 1,67% x 21 tháng) + (5.640.000đồng x 1,67% x 18 tháng) + (5.800.000 đồng x 1,67% x 15 tháng) + (5.700.000 đồng x 1,67% x 12 tháng) + (5.800.000 đồng x 1,67% x 9 tháng) + (5.450.000 đồng x 1,67% x 6 tháng) + (4.500.000 đồng x 1,67% x 3 tháng) + (5.400.000 đồng x 1,67%) = 19.115.154 đồng.
 - Chân hụi 10.000.000 đồng/3 tháng, hụi mở vào ngày 15/02/2016 (âl): Các bên thống nhất bà X đóng được 10 lần, tức là lần cuối cùng đóng hụi ngày 15/4/2018 (do nhuận hai tháng 6 vào năm 2017) với tổng số tiền đã đóng là 57.500.000 đồng. Vậy tổng số lãi đối với số tiền đã đóng là: (5.900.000 đồng x 1,67% x 27 tháng) + (6.300.000 đồng x 1,67% x 24 tháng) + (6.050.000 đồng x 1,67% x 21 tháng) + (5.850.000 đông x 1,67% x 18 tháng) = (6.200.000 x 1,67% x 15 tháng) + (6.050.000 đồng x 1,67% x 12 tháng) + (5.750.000 đồng x 1,67% x 9 tháng) + (5.000.000 đồng x 1,67% x 21 tháng) + (5.650.000đồng x 1,67% x 3 tháng) + (4.750.000 đồng x 1,67%) = 13.558.730 đồng.
 - Chân hụi 10.000.000 đồng/3 tháng, hụi mở vào ngày 20/3/2017 (âl): Các bên thống nhất bà X đóng được 05 lần, tức là lần cuối cùng đóng hụi ngày 20/3/2018 (do nhuận hai tháng 6 vào năm 2017) với tổng số tiền đã đóng là 28.800.000 đồng. Vậy tổng số lãi đối với số tiền đã đóng là: (6.200.000 x 1,67% x 12 tháng) + (6.000.000 x 1,67% x 9 tháng) + (6.000.000 x 1,67% x 6 tháng) + (5.200.000 đồng x 1,67% x 3 tháng) + (5.400.000 đồng x 1,67%) = 3.096.180 đồng.
 Vậy bàT phải trả tổng số tiền bà X đã đóng và lãi suất bà X được hưởng là: (67.190.000 đồng + 19.115.154 đồng) + (57.500.000 đồng + 13.558.730 đồng) + (28.800.000 đồng + 3.096.180 đồng) = 189.260.064 đồng.
 [3.3] Tại phiên tòa sơ thẩm bà X đồng ý đóng hụi chết đến khi mãn đối với 02 phần của dây hụi 2.000.000 đồng/tháng, mở ngày 02/8/2017 (âl) và 01 phần của dây hụi 5.000.000 đồng/tháng, mở ngày 10/11/2017 (âl) với số tiền là 160.000.000 đồng. Do vậy, tổng cộng vốn lãi 03 dây hụi này bà X được hưởng là 189.260.064, trừ đi số tiền hụi chết bà X phải đóng là 160.000.000 đồng, bàT còn phải trả cho bà X số tiền là 29.260.064 đồng.
 [4] Từ những phân tích trên, xét kháng cáo của bà Huỳnh ThịT là có căn cứ chấp nhận một phần. Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự, chấp nhận một phần kháng cáo của bà Huỳnh Thị T, sửa bản án sơ thẩm.
 [5] Về án phí dân sự phúc thẩm: Không ai phải chịu. Bà Huỳnh ThịT được nhận lại 300.000 đồng tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp.
 Vì các lẽ trên;


 QUYẾT ĐỊNH:
 Căn cứ vào khoản 2 Điều 308 của Bộ luật tố tụng dân sự.
 Điều 357; Điều 468 của Bộ luật Dân sự 2015;
 Nghị định số 144/2006/NĐ-CP ngày 27/11/2006 của Chính phủ quy định về họ, hụi, biêu, phường;
 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
 Chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của bị đơn bà Huỳnh Thị T.
 Sửa bản án sơ thẩm số 185/2019/DS-ST ngày 28 tháng 10 năm 2019 của Tòa án nhân dân thị xã L3, tỉnh Hậu Giang.
 Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị Kim X.
 Buộc bị đơn bà Huỳnh ThịT có nghĩa vụ trả cho nguyên đơn bà Lê Thị Kim X số tiền hụi còn nợ là 29.260.064 đồng (Hai mươi chín triệu hai trăm sáu mươi nghìn không trăm sáu mươi bốn đồng).

 Kể từ ngày bà Lê Thị Kim X có đơn yêu cầu thi hành án cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015.


 Về án phí dân sự sơ thẩm: Bị đơn Huỳnh ThịT phải chịu là 1.463.000 đồng (Một triệu bốn trăm sáu mươi ba nghìn đồng).


 Nguyên đơn bà Lê Thị Kim X được nhận lại số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 3.075.000 đồng (Ba triệu không trăm bảy mươi lăm ngàn đồng) theo biên lai thu số 0019356 ngày 09/01/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã L3.

 Về án phí dân sự phúc thẩm: Không ai phải chịu. Bà Huỳnh ThịT được nhận lại 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000623 ngày 12/11/2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự thị xã L3, tỉnh Hậu Giang.
 Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7, Điều 7a, Điều 7b và Điều 9 của Luật Thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật thi hành án dân sự.
 Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án, ngày 05 tháng 5 năm 2020.


HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM
|CÁC THẨM PHÁN |THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA |
| | |
| | |
| | |
| | |
|Dương Quốc Tuấn – Hồ Văn Luông |Trịnh Thị Bích Hạnh |