Bản án số: 283/2019/DS-PT
TRƯƠNG THỊ Đ - HUỲNH THỊ L
Số: 283
Ngày: 29/11/2019
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Bình Dương
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: Hủy bản án dân sự sơ thẩm; giao hồ sơ cho TAND thị xã T giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG

Bản án số: 283/2019/DS-PT Ngày 29-11-2019 V/v tranh chấp quyền sử dụng đất

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Trần Thị Thanh Trúc Các Thẩm phán: Ông Nguyễn Trung Dũng Bà Lê Thị Kim Anh
- Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Dung – Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương.
- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương tham gia phiên tòa: Ông Phan Văn Lợi - Kiểm sát viên.
Trong các ngày 25 và 29 tháng 1 1 năm 2019 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương xét x ử phúc thẩm công khai v ụ án thụ lý số 284/2019/TLPT- DS ngày 04 tháng 10 năm 2019 về việc “tranh chấp quyền sử dụng đất”.
Do Bản án dân s ự sơ thẩm số 27/2019/DS-ST ngày 26 tháng 6 năm 2019 của Tòa án nhân dân thị xã T, tỉnh Bình Dương bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 281/2019/QĐ-PT ngày 18 tháng 10 năm 2019 giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Bà Trương Thị Đ, sinh năm 1943; địa chỉ: Số 123, tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
Người đại di ệnh ợp pháp của nguyên đơn : Ông Nguyễn Thành P , sinh năm 1967; địach ỉ: S ố 123, tổ 2, khu phố K, phư ờng T, thị xãT , tỉnh Bình Dương, là người đại diện theo ủy quyền (theo Giấy ủy quyền ngày 19/10/2017).
2. Bị đơn: Bà Huỳnh Thị L, sinh năm 1959; địa chỉ: Số 127, tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương (chết ngày 10/11/2018).
Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà L:
2.1. Ông Lý Huỳnh T, sinh năm 1983; địa chỉ: Tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;

## Page 2

2.2. Ông Lý Thanh T1, sinh năm 1989; địa chỉ: Tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương (ông Lý Thanh T1 là người mất năng lực hành vi dân s ự theo Quy ết định số 24/2019/QĐST-VDS ngày 10 /10/2019 của Tòa án nhân dân thị xã T, tỉnh Bình Dương);
Người giám hộ của ông Lý Thanh T1: Ông Lý Huỳnh T, sinh năm 1983;
địa chỉ: Tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương.
2.3. Ông Lý Thanh N, sinh năm 1987; địa chỉ: Tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
Người đại diện hợp pháp của ông Lý Thanh N: Bà Ngô Thị Mỹ P1, sinh năm 1992, địa chỉ: Tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương, là người đại diện theo ủy quyền (theo Giấy ủy quyền ngày 22/11/2019);
2.4. Ông Lý Hoàng N1, sinh năm 1985; địa chỉ: Tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
2.5. Ông Lý Ngàn T2, sinh năm 1998; địa chỉ: Tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương.
Người đại diện hợp pháp của ông Lý Ngàn T2: Bà Nguyễn Thị Ngọc Đ, sinh năm 1958; địa chỉ: Số 91, tổ 1, khu phố K1, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương, là người đại diện theo ủy quyền (theo Giấy ủy quyền ngày 12/11/2018).
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
3.1. Bà Nguyễn Thị B, sinh năm 1953; địa chỉ: Số 376A, tổ 8, ấp L, xã P, huyện L, tỉnh Đồng Nai;
3.2. Bà Nguyễn Thị C, sinh năm 1947; địa chỉ: Số 20B, ấp B, xã H, thành phố B, tỉnh Đồng Nai (chết ngày 11/10/2018).
Người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bà C:
- Ông Nguyễn Tấn T3 , sinh năm 1983, địach ỉ: Số 20/B khu phố B, phường H, thành phố B, tỉnh Đồng Nai;
- Bà Nguyễn Ngọc T4 , sinh năm 1966, địach ỉ: Số 48/6C khu phố Đ, phường T, thị xã D, tỉnh Bình Dương;
3.3. Bà Nguyễn Thị L1, sinh năm 1937; địa chỉ: Ấp 3, xã H, huyện X, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu;
3.4. Ông Lý Văn L2, sinh năm 1972 và bà Trần Diệu H, sinh năm 1978;
cùng địa chỉ: Số 128 tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
3.5. Ông Lý Văn T5 , sinh năm 1969; địa chỉ: Số 139, tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
3.6. Ông Trịnh Văn T6 , sinh năm 1974 và bà Trần Thị H1, sinh năm 1975; địa chỉ: Khu phố L1, phường K, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
Người đại diện hợp pháp của ông Trịnh Văn T6 : Bà Nguyễn Thị Ngọc Đ1, sinh năm 1958; địa chỉ: Số 91, tổ 1, khu phố K1, phường T, thị xã T, tỉnh

## Page 3

Bình Dương, là ngư ời đại di ện theo ủy quy ền (theo Giấy ủy quy ền ngày 25/10/2016);
3.7. Bà Nguyễn Thị Ngọc Đ1, sinh năm 1958; địa chỉ: Số 91, tổ 1, khu phố K1, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
3.8. Ông Lý Huỳnh T, sinh năm 1983; địa chỉ: Số 91, tổ 1, khu phố K1, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
3.9. Ông Lý Ngàn T2, sinh năm 1998; địa chỉ: Tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
Người đại diện hợp pháp của ông Lý Ngàn T2: Bà Nguyễn Thị Ngọc Đ1, sinh năm 1958, địa chỉ: Số 91, tổ 1, khu phố K1, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương, là người đại diện theo ủy quyền (theo Giấy ủy quyền ngày 22/11/2018);
3.10. Ông Lý Thanh T1 , sinh năm 1989; địach ỉ: Tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương (ông Lý Thanh T1 là người mất năng lực hành vi dân s ự theo Quyết định số 24/2019/QĐST-VDS ngày 10 /10/2019 của Tòa án nhân dân thị xã T, tỉnh Bình Dương);
Người giám hộ của ông Lý Thanh T1: Ông Lý Huỳnh T, sinh năm 1983;
địa chỉ: Tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương.
3.11. Ông Lý Thanh N, sinh năm 1987; địa chỉ: Tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
3.12. Ông Lý Hoàng N1 , sinh năm 1985; địach ỉ: T ổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
3.13. Ủy ban nhân dân thị xã T, tỉnh Bình Dương; địa chỉ: Tổ 1, khu phố 2, phường U, thị xã T, tỉnh Bình Dương.
Người đại diện hợp pháp: Ông Đoàn Hồng T7 – chức vụ: Chủ tịch.
3.14. Bà Nguyễn Thị Hương L3, sinh năm 1980;
3.15. Ông Trương Quang V, sinh năm 1978;
Cùng địa chỉ: Tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
3.16. Bà Trần Thị T8, sinh năm 1970; địa chỉ: Tổ 2, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
3.17. Ông Cao Sơn L4, sinh năm 1976; địa chỉ: Khu phố Bình Thuận 2, phường Thuận Giao, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương.
Người đại diện hợp pháp của ông Cao Sơn L4: Bà Nguyễn Thị Ngọc Đ1, sinh năm 1958; địa chỉ: Số 91, tổ 1, khu phố K1, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương, là người đại diện theo ủy quyền (theo Giấy ủy quyền ngày 25/10/2018);
3.18. Bà Lý Thị P2; địa chỉ: Khu phố K1, phường K, thị xã T, tỉnh Bình Dương;
3.19. Bà Trương Thị N2, sinh năm 1970; địach ỉ: S ố 123, khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương;

## Page 4

3.20. Ông Nguyễn Hữu Đ1 và bà Hoàng Thị P3, địa chỉ: Đường 19, khu phố 3, phường L, quận T, Thành phố Hồ Chí Minh.
4. Người kháng cáo: Nguyên đơn bà Trương Thị Đ; người có quy ền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Trương Thị N2.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
- Nguyên đơn bà Trương Thị Đ và người đại diện hợp pháp của nguyên đơn trình bày:
Bà Trương Thị Đ là chủ sử dụng phần đất diện tích 1.150m 2 thuộc thửa 459, tờ bản đồ 05 tọa lạc tại khu phố K, phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương, phần đất này bà Đ đã được Ủy ban nhân dân ( UBND) huyện (nay là thị xã) T cấp Gi ấych ứng nhận quy ền s ử dụng đất (GCNQSDĐ) s ố vào s ổ 01784QSDĐ/TU ngày 06/01/2003, đất có ngu ồn gốc do bà Đ nhận thừa kế từ cha mẹ bà Đ. Phía trong phần đất của bà Đ là đất của ông Lý Văn Đ2 (cha chồng bà Huỳnh Thị L), do tình làng nghĩa xóm, t ừ khi cha của bà Đ còn sống có cho ông Đ2 đi nhờ qua thửa đất 459 để ra đường lớn. Sau khi ông Đ2 chết, ông Lý Công G (chồng của bà L) tiếp tục đinh ờ qua đất của bà Đ, ngoài gia đình ông Đ2 thì không có ai đi qua phần đất của bà Đ. Quá trình đi trên đất, ông G xin mở rộng đường đi để thuận tiện vận chuyển nên con đư ờng mới lớn như hi ện nay (ngang khoảng 05m, dài khoảng 45,6m).
Khoảng năm 2006, ông Lý Công G khởi kiện tranh chấp lối đi với ông Nguyễn Văn T9 , sau đó không bi ết như thế nào lại cho rằng lối đi tranh chấp nằm trong đất của bà Đ nên bà L làm đơn kiến nghị UBND huyện (nay là thị xã)
T thu hồi GCNQSDĐ số vào sổ 01784QSDĐ/TU ngày 06/01/2003 cấp cho bà Đ với lý doc ấp nhầm phần đất là lối đi chung vào GCNQSDĐ của bà Đ. Ngày 24/4/2009, UBND huyện (nay là thị xã) T đã ban hành Quyết định số 1757/QĐ- UBND về việc thu hồi GCNQSDĐ số vào sổ 01784QSDĐ/TU ngày 06/01/2003 cấp cho bà Đ với lý doc ấp sai trình t ự, thủ tục. Không đồng ý với quyết định trên, bà Đ khởi kiện hành chính raT òa án nhân dân (TAND) huyện (nay là thị xã) Tyêu cầu hủy quyết định trên. Bản án hành chính sơ thẩm số 02/2012/HC- ST ngày 08/5/2012 đã tuyên x ử không chấp nhận yêuc ầu khởi kiện của bà Đ.
Không đồng ý với bản án sơ th ẩm, bà Đ kháng cáo. Bản án hành chính phúc thẩm số 14/2012/HCPT ngày 22/8/2012 của TAND tỉnh Bình Dương đãch ấp nhận kháng cáoc ủa bà Đ, hủy Quyết định số 1757/QĐ-UBND ngày 24/4/2009 của UBND huyện (nay là thị xã) T.
Sau khi có bản án hành chính phúc th ẩm, bà Đ quản lý, sử dụng đất đúng hiện trạng được cấp. Khoảng 04 tháng sau, bà Đ được UBND huyện (nay là thị xã) T mời lên giao Quyết định số 13512/QĐ-UBND về việc thu hồi GCNQSDĐ số vào sổ 01784QSDĐ/TU ngày 06/01/2003 cấp cho bà Đ với lý do cấp sai trình tự, thủ tục. Bà Đ không đồng ý và khởi kiện hành chính, TAND thị xãT đã xét xử bằng Bản án hành chính sơ thẩm số 08/2013/HC-ST ngày 02/8/2013 không chấp chận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Bà Đ kháng cáo, TAND tỉnh Bình Dương đã xét xử phúc thẩm bằng Bản án hành chính phúc thẩm số 17/2013/HC-

## Page 5

PT ngày 21/11/2013 không chấp nhận kháng cáoc ủa bà Đ, giữ nguyên quyết định của bản án sơ thẩm.
Trong tất cả 04 bản án hành chính nêu trên thì không có bất kỳ bản án nào đề cập đến việc tranh chấp lối đi mà hi ện tại bà Đ đang khởi kiện. Bà Đ là chủ sử dụng đất hợp pháp, quản lý sử dụng đất đúng hiện trạng thực tế, việc bà L sử dụng đất mà bà Đ đã được cấp GCNQSDĐ đã ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của bà Đ. Vì vậy, bà Đ khởi kiện yêu cầu bị đơn bà L phải trả lại diện tích đất lấn chiếm làm lối đi chung có di ện tích theo đo đạc thực tế tại bản vẽ ngày 28/3/2019 của Văn phòng Đăng ký đất đait ỉnh Bình Dương là 195,4m2 thuộc thửa 459, tờ bản đồ số 05 mà bà Đ đã được cấp GCNQSDĐ.
Tại phiên tòa, nguyên đơn xác đ ịnh, trước đây vì mu ốn hòa gi ải với b ị đơn, đồng thời nguyên đơn chỉ muốn sử dụng đúng di ện tích đất của mình cho nên mới yêuc ầu đo đạc lại vàch ừa lối đi cho b ị đơn nên theo bản v ẽ ngày 14/5/2018, đại di ện nguyên đơn xác định di ện tích đất tranh chấp là 131,1m 2 nhưng sau đó các bên không thương lượng được cho nên đây không phải là diện tích đất tranh chấp. Hiện tại nguyên đơn xác định toàn bộ diện tích 195,4m2 theo bản v ẽ ngày 28/3/2019 của Văn phòng Đăng ký đất đait ỉnh Bình Dương là thuộc thửa đất 459 mà nguyên đơn đang sử dụng cho nên yêu cầu bị đơn phải trả lại toàn bộ diện tích đất trên.
- Người đại diện hợp pháp của bị đơn và người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bị đơn trình bày:
Bị đơn không đồng ý với toàn b ộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn vì toàn bộ diện tích đất tranh chấp theo hiện trạng là lối đi chung cho nhiều hộ dân phía trong ra đường ĐH 417, ngu ồn gốc con đư ờng này đư ợc hình thành trư ớc năm 1975, đây là lối đi chung đư ợc toàn b ộ những người dân địa phương xác nhận, đồng thời cũng được UBND thị trấn (nay là phư ờng) T, huyện (nay là thị xã) T, tỉnh Bình Dương xác nhận trong văn bản ngày 15/12/2008 xác định nguồn gốc đường đi này có từ trước năm 1975, do sai sót nên đãc ấp nhầm diện tích lối đi này trên GCNQSDĐ của bà Trương Thị Đ, bà L có đơn khiếu nại cho nên UBND huyện (nay là thị xã) T đã ban hành Quyết định thu hồi GCNQSDĐ cấp cho bà Đ như nội dung đại diện nguyên đơn đã trình bày.
Nguyên đơn trình bày đất này làc ủa ông T9 - cha của bà Đ cho gia đình bà L đi nhờ là không đúng mà lối đi này hình thành với diện tích như hiện nay từ trước năm 1975. Ngoài ra, quá trình gi ải quyết khiếu nại của bà L về việc cấp GCNQSDĐ cho bà Đ, UBND huyện (nay là thị xã) T đã có những xác minh làm rõ và xác định có lối đi chung. Theo b ị đơn được biết thì khu vực T không có bản đồ địa chính năm 1991, em của bà Trương Thị Đ là ông Trương Văn R đăng ký thửa 125, tờ bản đồ địa chính năm 1998, bà Đ tách thửa 459 từ thửa 125 cho nên phần đất làm lối đi chung đư ợc tách theo thửa 459, khi tách thửa thì hoàn toàn không có thương lượng hay hỏi ý kiến người đi trên đất, việc tách thửa này chỉ dựa vào thửa đất trên bản đồ địa chính.
Tại phiên tòa, người đại diện hợp pháp của người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của bị đơn không đồng ý với yêuc ầu khởi kiện của nguyên đơn vì

## Page 6

toàn bộ diện tích đất tranh chấp 195,4m2 hiện tại là lối đi chung của gia đình bị đơn và các hộ dân gồm: Ông Lý Văn T5, ông Lý Văn L2, bà Nguyễn Thị Hương L3, bà Trần Thị T8, bà Nguyễn Thị C, bà Nguyễn Thị B, bà Nguyễn Thị L1, ông Cao Sơn L4, bà Nguyễn Thị Ngọc Đ1 và bà Lý Thị P2.
- Bà Nguyễn Thị Ngọc Đ1 là người đại diện hợp pháp của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm ông Trịnh Văn T6, ông Cao Sơn L4 trình bày:
Thống nhất với lời trình bày của bị đơn, không bổ sung gì thêm.
- Người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quang ồm ông Lý Huỳnh T, ông Lý Thanh T1, ông Lý Thanh N , ông Lý Hoàng N1 và ông Lý Ngàn T2 (bà Nguyễn Thị Ngọc Đ1 là người đại diện theo ủy quyền của ông T2) trình bày:
Thống nhất với lời trình bày của bị đơn và người đại diện hợp pháp của bị đơn.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị B, bà Nguyễn Thị L1, ông Lý Văn L2, ông Lý Văn T5, ông Trịnh Văn T6, bà Nguyễn Thị Ngọc Đ1 trình bày:
Thống nhất lời trình bày của bị đơn.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Trương Thị N2 trình bày:
 Thống nhất với lời trình bày của nguyên đơn và người đại diện hợp pháp của nguyên đơn.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đại diện Ủy ban nhân dân thị xã T, tỉnh Bình Dương trình bày:
Ngày 21/12/2012, UBND huyện (nay là thị xã) T ban hành Quyết định số 13512/QĐ-UBND về việc thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 01784QSDĐ/TU ngày 06/01/2003 cấp cho bà Trương Thị Đ, do bà Đ không đồng ý giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên ngày 17/5/2013, Phòng Tài nguyên và Môi trư ờng huyện (nay là thị xã) T ban hành Thông báo s ố 45/TB- PTN&MT về việc không thu hồi được bản gốc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nên đến nay chưa thu hồi được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bà Đ. Như vậy, diện tích đất thửa 459, tờ bản đồ số 05 tại phường Thiện tại chưac ấp GCNQSDĐ cho cá nhân, t ổ chức nào. Phần di ện tích đất 186,5m 2 thuộc một phần thửa đất số 459, tờ bản đồ số 05 theo kết quả thẩm định của Tòa án nhân dân thị xãT là lối đi chung thực tế của nhiều hộ dân.
Tại Bản án sơ thẩm số 27/2019/DS-ST ngày 26/6/2019 của Tòa án nhân dân thị xã T, tỉnh Bình Dương đã tuyên xử:
1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Trương Thị Đ đối với b ị đơn bà Huỳnh Thị L về việc tranh chấp quy ền s ử dụng đ ất. Gi ữ nguyên hiện trạng lối đi chung di ện tích 195,4m2 là một phần của thửa 459, t ờ bản đồ số 05 tại phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương.

## Page 7

2. Về chi phít ố tụng: Nguyên đơn bà Trương Thị Đ phải nộp 9.000.000 đồng (chín triệu đồng), được khấu trừ vào số tiền tạm ứng đã nộp.
3. Về án phí: Nguyên đơn bà Trương Thị Đ được miễn nộp án phí dân s ự sơ thẩm. Hoàn trả cho bà Trương Thị Đ số tiền 1.140.000 đồng (một triệu một trăm bốn mươi nghìn đ ồng) tạm ứng án phí đãn ộp tại Biên lai thut ạm ứng án phí, lệ phí Tòa án s ố AA/2014/0012463 ngày 12/7/2016 của Chic ục Thi hành án dân sự thị xã T.
Ngoài ra, bản án còn tuyên về quyền kháng cáo của các đương sự.
Sau khi có bản án sơ thẩm, ngày 05/7/2019, nguyên đơn bà Trương Thị Đ và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Trương Thị N2 kháng cáo yêu cầu sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.
Tại phiên tòa phúc thẩm,
- Nguyên đơn vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, thay đổi yêu cầu kháng cáo, yêu cầu hủy bản án sơ thẩm vì cho r ằng: Bản án sơ thẩm đã không đ ề cập đến ý ki ến của người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan như các con bà Nguyễn Thị C, bà Nguyễn Thị Hương L2, bà Trần Thị T8, ông Trương Quang V; không đưa bà H1 là con của bà Trương Thị Đ tham gia tố tụng vì bà H1 có tài sản trên đất tranh chấp là 03 cây trụ điện, tường xây); không đưa UBND phường T tham gia tố tụng; không điều tra thu thập chứng cứ theo yêu cầu của nguyên đơn; diện tích đất qua ba lần đo đạc khác nhau nhưng không làm rõ; công văn của UBND thị xãT xác định lối đi tranh chấp nằm trong đất của nguyên đơn là 18 6,3m2 là mâu thuẫn với các kết quả đo đạc; không trưng cầu giám định đối với người liên quan ông Lý Thanh T1 vì ông T1 là người mất năng lực hành vi dân sự; Tòa án cấp sơ thẩm không đánh giá toàn di ện chứng c ứ, b ị đơn không cóch ứng c ứ chứng minh phần đất đang tranh chấp là lối đi chung, không biết lối đi dài, rộng bao nhiêu; không xác minh làm rõt ại UBND phường T để xác định con đường có thực tế nằn trên đất của ai; h ộ bà L và cách ộ phía trong không phải bị vây bọc xung quanh không có lối đi nào khác mà trước đây khi chia đất, ông Lý Văn Đ2 được chia phía trong, bà N3 là chị ông Đ2 được chia ngoàim ặt tiền đường, ông Đ2 có lối đi qua đất bà N3 để đi ra đường số 30 như hiện nay.
- Người có quy ền l ợi, nghĩa v ụ liên quan bà Trương Thị N2 vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Thống nhất ý kiến trình bày của người đại diện theo ủy quyền của bị đơn.
- Những người kế thừa quyền và nghĩa v ụ tố tụng của bị đơn, người đại diện theo ủy quyền không đồng ý với yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn, kháng cáo của bà Trương Thị N2 và cho rằng con đường đã hình thành từ lâu đời, diện tích thực tế của con đường từ trước đến nay thể hiện ở cạnh giáp đường ĐT 417 có chiều rộng là 05m, cạnh phía Bắc là 04m; qua đo đạc thực tế theo bản vẽ ngày 28/3/2019, diện tích ở cạnh giáp đường ĐT 417 là 5,72m và cạnh phía Bắc là 5,42m + 2,96m, s ở dĩ rộng hơn là do ở cạnh phía B ắc, bà L tự bỏ đất ra mở rộng lối đi, còn cạnh giáp đường ĐT 417 là đất ông T9 bỏ lại sau khi cắm mốc,

## Page 8

giảm diện tích thửa. Quá trình s ử dụng đất, gia đình bà Đ đã xác lập ranh đất bằng hàng rào cây dâm bụt và tường xây, phân định rõ ranh đất của bà Đ với lối đi. Về diện tích đất của bà Đ nếu cộng phần tranh chấp + diện tích đang thực tế sử dụng + phần đất đã giải tỏa thu hồi để làm đường ĐT 417 thì sẽ không thiếu, mà tăng nhiều so với diện tích đất được cấp. Tòa án cấp sơ thẩm đã điều tra, thu thập chứng cứ đầy đủ. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Đ, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông L2, bà H, bà Đ, ông T và bà Đ1 thống nhất ý kiến của bị đơn.
Các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.
Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương phát biểu ý ki ến như sau:
Về tố tụng: Những người tham giat ố tụng và người tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự tại Tòa án cấp phúc thẩm.
Về nội dung: Căn c ứ bản v ẽ ngày 28/3/2019 và các biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ, thể hiện rõ tứ cận của thửa đất, ranh đất thực tế giữa các thửa đất và lối đi tranh chấp được xác định bằng hàng rào lư ới B40 do gia đình nguyên đơn xây d ựng. UBND phường T và UBND thị xãT đều xác định lối đi đang tranh chấp là lối đi thực tế. Bị đơn và những người liên quan đều xác định là lối đi thực tế và là lối đi duy nhất vào đất. Do đó, nhận thấy yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là không có căn c ứ chấp nhận. Đề nghị Hội đồng xét x ử giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa; ý kiến của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương, NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Phần đất tranh chấp diện tích theo đo đạc thực tế là 195,4m2 tọa lạc tại phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương.
[2] Nguyên đơn xác định toàn b ộ diện tích đất tranh chấp là lối đi mà b ị đơn và những người có quyền, nghĩa vụ liên quan đang sử dụng, thuộc một phần thửa 459, tờ bản đồ số 05, có tổng diện tích 1.150m2 đã được UBND huyện (nay là thị xã) T cấp GCNQSDĐ số vào sổ 01784QSDĐ/TU ngày 06/01/2003 cho bà Trương Thị Đ. Phần lối đi tranh chấp do trư ớc đây cha của bà Đ còn sống cho ông Lý Văn Đ2 (là cha chồng bà L) xin đi nhờ qua thửa đất 459 để ra đường lớn, lúc đầu diện tích lối đi ngang 0,5m; dài khoảng 70m. Sau khi ông Đ2 chết, ông Lý Công G (chồng của bà L) tiếp tục đinh ờ qua đất của bà Đ và xin m ở rộng đường đi để thuận tiện vận chuyển nên con đường mới lớn như hiện nay.
[3] Bị đơn vành ững người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan phía b ị đơn xác định lối đi tranh chấp có di ện tích 195,4m2 là lối đi chung cót ừ lâu (trước năm 1975), không phải đất thuộc quyền sử dụng đất của bà Đ, lối đi có từ trước với chiều rộng cạnh giáp đường ĐT 417 là 05m và cạnh phía Bắc là 04m; hiện

## Page 9

nay lối đi có rộng hơn ở cạnh giáp đư ờng ĐT 417 là 5,72m do có một phần thuộc thửa đất 188 của ông Nguyễn Văn T9 , sau khi ông T9 tách thửa đã điều chỉnh mốc giới, giảm thửa bỏ ra và cạnh phía Bắc là 5,24m + 2,96m do bà L bỏ ra để mở rộng đường đi.
[4] Xét th ấy, quá trình đi ều tra thu thập chứng c ứ, TAND thị xãT đã nhiều lần trưng cầu đo đạc phần đất tranh chấp theo yêu cầu của nguyên đơn, cụ thể: Theo kết quả đo đạc ngày 05/12/2016 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai thị xãT thì nguyên đơn xác định diện tích đất tranh chấp là 152m2, bị đơn xác định diện tích đất tranh chấp là 186,5m2; kết quả đo đạc ngày 14/5/2018 của Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Bình Dương thì nguyên đơn và bị đơn đều xác định di ện tích đất tranh chấp là 131, 9m2; theo kết qu ả đo đạc ngày 28/3/2019 của Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Bình Dương thì nguyên đơn và bị đơn đều xác định diện tích đất tranh chấp là 195,4m2. Từ đó thấy được, qua ba lần đo đ ạc, cả nguyên đơn và b ị đơn đều không xác định chính xác đư ợc vị trí đất do các bên quản lý, sử dụng và mốc giới phần lối đi tranh chấp, dẫn đến kết quả đo đạc không thống nhất. Tại phiên tòa, nguyên đơn và bị đơn xác định diện tích đất tranh chấp theo kết quả đo đạc ngày 28/3/2019 là 195,4m2 làm căn c ứ giải quyết vụ án. Tuy nhiên, tại phiên tòa phúc th ẩm, phía b ị đơn và ngư ời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan về phía bị đơn cho rằng lối đi có từ trước với chiều rộng cạnh giáp đường ĐT 417 là 05m và cạnh phía Bắc là 04m; hiện nay lối đi rộng hơn ở cạnh giáp đư ờng ĐT 417 là 5,72m do cóm ột phần thuộc thửa đất 188 của ông Nguyễn Văn T9, sau khi ông T9 điều chỉnh giảm thửa đã bỏ ra và cạnh phía Bắc là 5,24m + 2,96m do bà L bỏ ra để mở rộng đường đi; đồng thời, theo kết quả đo đạc ngày 14/5/2018 (có đối chiếu GCNQSDĐ) thì cóm ột phần diện tích tranh chấp là 9,7m 2 thuộc thửa 160 đã đư ợc UBND huy ện T cấp GCNQSDĐ số vào sổ 01509 QSDĐ/TU ngày 24/9/2002 cho hộ ông Lý Công G.
Xét thấy, kết quả đo đạc ngày 28/3/2019 chưa được đối chiếu với GCNQSDĐ của các thửa đất tiếp giáp tứ cận với phần lối đi tranh chấp, để từ đó mới có thể xác định chính xác đư ợc vị trí đất tranh chấp thuộc thửa đất nào, có hoàn toàn thuộc thửa 459 hay cóm ột phần thửa 160 hay thửa 188. Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ vấn đề này mà xác định toàn b ộ diện tích đất 195,4m2 thuộc thửa 459 là chưa đủ căn cứ.
[5] Căn cứ lời khai của các đương sự, nhận thấy tranh chấp lối đi này giữa các bên đã kéo dài nhiều năm. Năm 2006, ông Lý Công G, ông Lý Văn T5, ông Lý Văn L2 , bà H ồ Thị H4 tranh chấp lối đi với ông Nguyễn Văn T9 và bà Huỳnh Thị G1, thể hiện tại các biên bản làm việc về việc hòa giải tranh chấp lối đi ngày 27/9/2006, ngày 05/12/2006 (bút lục số 139-140, 141-142). Nội dung các biên bản này, ông G vành ững ngư ời liên quan cho rằng lối đi có chi ều ngang 04m, dài 60m nằm trong phần diện tích đất của vợ chồng ông T9, bà G1 và vợ chồng ông T9 tự ý rào lại lối đi chung nên yêuc ầu ông T9, bà G1 trả lại nguyên hiện trạng lối đi chung. Ông T9 và bà G1 xác định con đường có từ lâu đời, chiều ngang xe bò đi đư ợc khoảng 02m, dài khoảng 60m, vì ông G mở trại gà, xe tải ra vào nên ông T9 vẫn để cho đi. Ông T9 chỉ đồng ý chừa lối đi ngang 02m, không đồng ý lối đi 04m. Tại tờ tường trình về việc xác định nguồn gốc và

## Page 10

ranh giới đất ngày 11/02/2009 của bà Trương Thị Đ (bút lục số 470-471) thì ông Trương Văn R, ông Nguyễn Văn T9, bà Đỗ Thị D, ông Nguyễn Văn T11, ... đều xác định có con đư ờng đi chân và xe bò đ i. Mặt khác, trên cơ s ở hình thể bản trích lục địa chính kèm theo GCNQSDĐ số vào s ổ 01784QSDĐ/TU ngày 06/01/2003 cấp cho bà Trương Thị Đ thì ở cạnh phía Tây thửa đất giáp liền ranh với thửa đất s ố 188 của ông Nguyễn Văn T9 và theo GCNQSDĐ số vào s ổ 01412 QSDĐ/TU ngày 24/9/2002 cấp cho h ộ ông Nguyễn Văn T9 thể hiện ở cạnh phía Đông của thửa 188 giáp thửa 459, đều không th ể hiện có đư ờng đi.
Như vậy, chưa có cơ sở vững chắc xác định lối đi nằm trên thửa đất 188 của ông T9 hay thửa 459 của bà Đ, có hay không việc đi nhờ qua đất của hộ ông T9 hay đi nhờ qua đất của bà Đ. Tòa án cấp sơ thẩm không đưa ông Nguyễn Văn T9 tham giat ố tụng với tư cách người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan đ ể làm rõ vấn đề trên là thiếu sót.
[6] Ngoài ra, theo biên bản xác minh ngày 13/9/2016 tại UBND phường T xác định phần lối đi đang tranh chấp không thể hiện trên bản đồ địa chính nên có phải là lối đi chung hay không đ ề nghị Tòa án liênh ệ với cơ quan có thẩm quyền để xác định. Tại Công văn s ố 2806/UBND-NC của UBND thị xãT xác định diện tích đất tranh chấp là lối đi chung thực tế của nhiều hộ dân. Như vậy, lối đi đang tranh chấp có phải là lối đi chung do Nhà nư ớc quản lý hay không , nếu là lối đi chung thì do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền nào quản lý. Vấn đề này chưa được Tòa án cấp sơ thẩm làm rõ.
Đồng thời, Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ đư ợc trước kia chach ồng bà L là ông Lý Văn Đ2 quản lý, sử dụng đất từ thời gian nào và đi trên con đường nào để vào đất và chưa khảo sát thực tế tứ cận đất của bị đơn vành ững người liên quan có lối đi nào khác ngoài lối đi đang tranh chấp không.
[7] Từ những nhận định trên xét thấy, Tòa án cấp sơ thẩm chưa làm rõ các vấn đề nêu trên mà xác định là toàn bộ diện tích lối đi chung đang tranh chấp 195,4m2 thuộc một phần thửa 459, tờ bản đồ số 05 tại phường T, thị xã T, tỉnh Bình Dương và tuyên giữ nguyên hiện trạng lối đi là chưa có căn cứ vững chắc.
Do Tòa án cấp sơ thẩm thu thập chứng cứ chưa đầy đủ, cấp phúc thẩm không thể khắc phục nên cần hủy án sơ thẩm, giao hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại vụ án theo thủ tục chung.
[8] Quan đi ểm của đại diện Vi ện Ki ểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương tham gia phiên tòa là chưa phù hợp.
[9] Án phí dân sự phúc thẩm: Bà Trương Thị Đ, bà Trương Thị N2 không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm do hủy bản án sơ thẩm.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ:
- Khoản 3 Điều 148; khoản 3 Điều 308; Điều 310; Điều 313 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

## Page 11

- Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Khóa XIV quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêuc ầu kháng cáoc ủa nguyên đơn bà Trương Thị Đ và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Trương Thị N2.
2. Hủy Bản án dân s ự sơ thẩm số 27/2019/DS-ST ngày 26 tháng 6 năm 2019 của Tòa án nhân dân thị xã T, tỉnh Bình Dương.
Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân thị xã T, tỉnh Bình Dương đ ể giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.
3. V ề án phí dân s ự phúc th ẩm: Bà Trương Thị Đ, bà Trương Thị N2 không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.
Trả cho bà Trương Thị Đ tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đãn ộp là 300.000 (ba trăm nghìn đồng) theo Biên lai thu tiền số 0036984 ngày 09 tháng 7 năm 2019 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã T, tỉnh Bình Dương.
Trả cho bà Trương Thị N2 tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đãn ộp là 300.000 (ba trăm nghìn đồng) theo Biên lai thu tiền số 0036983 ngày 09 tháng 7 năm 2019 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã T, tỉnh Bình Dương.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.
Nơi nhận:
- VKSND tỉnh Bình Dương;
- Chi cục THADS thị xã T;
- TAND thị xã T;
- Các đương sự (để thi hành);
- Lưu: Hồ sơ, HCTP, Tòa Dân sự.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA


(đã ký)

Trần Thị Thanh Trúc