Bản án số: 03/2020/DS - PT
Buộc thực hiện nghĩa vụ trả tiền do không thực hiện được công việc
Số: 03
Ngày: 11/02/2020
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Lào Cai
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp hợp đồng dịch vụ
Thông tin vụ việc: Bà Vũ Thị M khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bà Phan Hồng P phải hoàn trả lại số tiền do không thực hiện được nghĩa vụ

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH LÀO CAI

Bản án số: 03/2020/DS - PT Ngày 11 - 02 - 2020 V/v “Buộc thực hiện nghĩa vụ trả tiền do không thực hiện được công việc”
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH LÀO CAI
- Thành phần hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Hoàng Hữu Khoa Các Thẩm phán: Ông Đặng Phi Long Ông Trương Quyết Thắng
- Thư ký phiên tòa: Bà Dương Thu Ngân - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Lào Cai.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lào Cai tham gia phiên tòa: Bà Đoàn Quỳnh Anh - Kiểm sát viên.
Ngày 11 tháng 02 năm 2020 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Lào Cai xét xử phúc thẩm công khai v ụ án thụ lý số 35/2019/TLPT-DS ngày 05 tháng 12 năm 2019 về việc “Buộc thực hiện nghĩa v ụ trả tiền do không thực hiện được công việc” do bản án dân s ự số 26/2019/DS-ST ngày 18/10/2019 của Tòa án nhân dân thành phố L, tỉnh Lào Cai bị bị đơn bà Phan Hồng P kháng cáo.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 38/2019/QĐ-PT ngày 27/12/2019, Quyết định hoãn phiên tòa phúc thẩm số 02/2020/QĐ-PT ngày 13/01/2020 giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Bà Vũ ThịM Địa chỉ: Tổ 50, phường K, thành phố L, tỉnh Lào Cai.
Người đại diện theo ủy quyền của Nguyên đơn: Ông Lê Thanh Hải - Địa chỉ: Tổ 42, phường K, thành phố L, tỉnh Lào Cai. Có mặt.
2. Bị đơn: Bà Phan Hồng P Địa chỉ: Số 070, đường Điện Biên, phường D, thành phố L, tỉnh Lào Cai.
Có mặt.
3. Người kháng cáo: Bị đơn bà Phan Hồng P.

## Page 2

NỘI DUNG VỤ ÁN Tại đơn khởi kiện và quá trình t ố tụng tại Tòa án nguyên đơn và ngư ời đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn trình bày:
Năm 2015 bà Vũ ThịM cùng 16 h ộ gia đình khác có nhuc ầu chuyển đổi mục đích s ử dụng đất và tách thửa từ đất nông nghi ệp sang đất thổ cư nên đã nhờ bà Phan Hồng P làm thủ tục này. Trong kho ảng thời gian từ năm 2015 đến cuối năm 2017, bà Vũ ThịM có đư a cho bà PhanH ồng P tổng s ố tiền là:
940.000.000 đồng, gồm tiền của bàM và tiền bàM nhận của một số hộ gia đình khác, c ụ thể: Bà Hoàng Thị B đưa 480.000.000 đ ồng, bà Phạm Thị O đưa 200.000.000 đồng, còn lại là ti ền của bà Vũ Thị H, bà Mai Văn Đ; bà Vũ Thị H1; ông Bùi Công T ; bà Nguy ễn Thị T; bà Vũ Hi ền A… Mục đích bàM đưa tiền cho bàP là để bàP làm dịch vụ tách thửa và chuyển đổi mục đích sử dụng đất cho các hộ gia đình trên, bao g ồm: 12 thửa tách tại tổ 21 và 03 thửa tách tại tổ 27, phường Bắc Cường, thành phố L. Việc thỏa thuận giữa bàM và bàP có lập văn bản thỏa thuận. Quá trình thực hiện thỏa thuận, bàP không thực hiện được như đã cam k ết. Vì vậy bàM đã phải lấy tiền của bàM hoàn trả lại tiền cho cách ộ dân mà bàM đãnh ận đ ể đưa cho bàP . Riêng đối với s ố tiền 200.000.000 đồng của bà O và 480.000.000 đồng của bà B, bàP đã làm vi ệc riêng với bà O và bà B và bàP đã viết giấy nhận nợ với bà O và bà B. Vì vậy, đến nay bàP hiện đang cầm của bàM số tiền 260.000.000 đồng. BàM đã nhiều lần yêu cầu bàP hoàn trả lại số tiền trên cho bà M, nhưng bàP không trả. Vì vậy bàM yêu cầu bàP phải trả lại số tiền là 260.000.000 đồng.
Bị đơn bà Phan Hồng P trình bày:
Khoảng từ năm 2015 đến cuối năm 2017, bàP đã nhận số tiền 940.000.000 đồng từ bà M. Mục đích bàM đưa tiền cho bàP đúng như bàM đã trình bày.
Quá trình thực hiện thỏa thuận, bàP mới tách được 03 thửa đất của hộ bà Hoàng Thị B tại tổ 27, B. Còn các thửa khác theo thỏa thuận không thực hiện được là do lỗi của các hộ dân theo công văn của Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Lào Cai đề tháng 11 năm 2017.
Đối với số tiền của 200.000.000 đồng của bà O thì bàP đã nhận nợ lại. Do bàM không thực hiện được thỏa thuận với bà B, nên bà B đã đòi lại s ố tiền 480.000.000 đồng nhưng bàM không có tiền trả, nên bà B đã làm việc với Phúc để thực hiện một dịch vụ khác. Do vậy, hiện nay bàP còn đang cầm giữ số tiền của bàM là 260.000.000 đồng. Tuy nhiên, bàP không đồng ý trả lại cho bàM số tiền này, vì bàP đã làm thủ tục tách 03 thửa đất cho bà B và đã chi phí trong việc thuê đơn vị đo đạc thửa đất trên. BàP sẽ trả lại số tiền này cho bàM nếu bà M đồng ý thanh toán: Tiền chi phí xăng xe đi lại và chi phí tiền đo đạc diện tích đất, tính trung bình là: 5 tri ệu đồng /01 thửa x 12 thửa = 60 tri ệu đồng và ti ền công đã làm xong thủ tục tách đư ợc 03 thửa với số tiền là: 120 tri ệu đồng (40 triệu đồng/01 thửa tách).
Bản án sơ thẩm số 26/2019/DS-ST ngày 18/10/2019 của TAND thành phố L, tỉnh Lào Cai đã quyết định:

## Page 3

Căn c ứ vào Điều 274, Đi ều 276, Đi ều 281, kho ản 1 Đi ều 351, kho ản 1 Điều 358 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Khoản 1 Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm b khoản 2 Đi ều 227; Kho ản 3 Đi ều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Khoản 2 Đi ều 26 của Nghị Quyết 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.
Buộc Bà Phan Hồng P có nghĩa v ụ hoàn trả lại cho bà Vũ ThịM số tiền 260.000.000VND (Hai trăm sáu mươi triệu đồng).
Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi xuất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015.
Ngoài ra, bản án còn tuyên v ề quyền yêu cầu thi hành án, v ề án phí, quyền kháng cáo cho các đương sự.
Ngày 31/10/2019, b ị đơn bà PhanH ồng P kháng cáo toàn b ộ bản án sơ thẩm s ố 26/2019/DS-ST ngày 18/ 10/2019 của TAND thành phố L, đ ề nghị TAND tỉnh Lào Cai hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án sơ thẩm giải quyết lại vụ án.
Tại phiên tòa phúc th ẩm, nguyên đơn gi ữ nguyên nội dung đơn khởi kiện, bị đơn giữ nguyên nội dung kháng cáo.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lào Cai phát biểu ý kiến:
Về việc chấp hành pháp lu ật tố tụng: Kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Hội đồng xét x ử nghị án thì Hội đồng xét x ử, thư ký tòa án đã thực hiện đúng theo trình t ự, thủ tục tố tụng dân s ự, những người tham giat ố tụng đều chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng Dân sự.
Về quan điểm giải quyết vụ án: Bản án sơ thẩm xác định giao dịch dân sự về dịch vụ tách thửa và chuyển mục đích sử dụng đất vườn cho các hộ dân tổ 21 phường Bắc Cường sang đất thổ cư giữa bà Phan Hồng P và bà Vũ ThịM xác lập năm 2016 đúng pháp lu ật là sai. Đ ề nghị Hội đồng xét x ử sửa bản án sơ thẩm, tuyên bố giao dịch dân sự vô hiệu, buộc bà Phan Hồng P phải trả lại cho bà Vũ ThịM 260.000.000 đồng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa. Căn c ứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa trên cơ s ở xem xét, đánh giá đầy đủ, toàn diện các chứng cứ. Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về hình thức đơn kháng cáo: Đơn kháng cáo của bị đơn bà Phan Hồng P có đầy đủ nội dung theo quy định pháp luật, nộp trong hạn luật định là hợp lệ nên được chấp nhận.
[2] Xét tính hợp pháp về thỏa thuận thực hiện công việc giữa bà Vũ ThịM với bà Phan Hồng P.

## Page 4

Căn cứ văn bản thỏa thuận (BL 69) không ghi ngày thì hai bên thỏa thuận về dịch vụ tách thửa và chuy ển mục đích s ử dụng đất vườn cho cách ộ dân tổ 21 phường Bắc Cường sang đất thổ cư cụ thể như sau: “Bà Vũ ThịM giao cho bà Phan Hồng P 01 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) mang tên ông Ngô Gia T, chuyển đổi 1200m2 đất thành 10 xu ất, 01 GCNQSDĐ mang tênh ộ ông Hoàng Văn T (3 suất), 01 GCNQSDĐ mang tên Phạm Công T 1300m2. Trình tự hai bên s ẽ làm thủ tục chuyển nhượng QSDĐ cho Công ty TNHH sản xuất nấm H để Công ty làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng, sau khi đã chuyển mục đích sử dụng sang đất thổ cư xong Công ty có trách nhi ệm làm thủ tục tách ra thành từng thửa có diện tích 120m2/01 thửa và làm hợp đồng chuyển nhượng lại cho từng hộ dân... tiền phí dịch vụ là 50.000.000đ/120m2 đối với cách ộ ở Bắc Cường, riêng thửa đất của bàM 1300m2 là 130.000.000đ...bà M đã giao cho bàP 700.000.000đ. thời hạn thực hiện hợp đồng là 3 tháng (H ết tháng 9/2016). Hết thời hạn bàP không hoàn thành thì phải trả lại gấp đôi số tiền đã nhận”. Xét thấy thỏa thuận trên của các bên được xác lập vào năm 2016 là vi phạm điều cấm của pháp luật được quy định tại Điều 128 của Bộ luật Dân sự năm 2005 bởi lẽ:
- Bà Vũ ThịM và một số hộ dân (theo thỏa thuận trên) là ngư ời được nhà nước cấp GCNQSD đất vườn, bàM và các hộ muốn chuyển đổi đất vườn thành đất thổ cư nhưng không đ ủ điều kiện để được chuyển đổi đất vườn sang thành đất thổ cư theo quy định của pháp luật về đất đai. Nhưng bà Vũ ThịM vẫn đứng ra thuê bà Phan Hồng P thực hiện các thủ tục để được chuyển đổi đất vườn sang thành đất thổ cư là trái pháp luật.
- Về trình tự thực hiện việc chuyển đổi: Bà Phan Hồng P thỏa thuận với bà Vũ ThịM là phải làm hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất vườn của các hộ gia đình cho Công ty sản xuất Nấm H, sau khi công ty chuy ển đổi mục đích từ đất vườn thành đất thổ cư thì Công ty sẽ làm hợp đồng chuyển nhượng lại cho bàM , việc thỏa thuận giao kết các hợp đồng chuyển như ợng này đều giả tạo nhằm che giấu giao dịch thật là chuyển đổi mục đích sử dụng đất vườn của các hộ gia đình thành đất thổ cư tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
- BàP ký thỏa thuận với tư cách cá nhân nhưng lại thỏa thuận liên quan đến quyền và nghĩa vụ của Công ty sản xuất Nấm H là trái pháp luật.
- Công ty sản xuất Nấm H không cóch ức năng kinh doanh bất động sản nên việc thỏa thuận để công ty làm thủ tục chuyển mục đích s ử dụng sang đất thổ cư, sau đó tách thửa chuyển nhượng lại cho các hộ dân là trái pháp luật.
Từ những phân tích trên thấy rằng bản án sơ thẩm đã xác định thỏa thuận thực hiện công việc giữa bàM và bàP là phù hợp, không bị pháp luật cấm, dựa trên sự tự nguyện giữa hai bên có hi ệu lực pháp luật là không đúng, vì vậy cần sửa bản án sơ thẩm.
[3] Về hậu quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu được giải quyết như sau:
 Quá trình giải quyết vụ án bà Phan Hồng P đều thừa nhận bà Vũ ThịM có đưa cho bà Phan Hồng P tổng số tiền là: 940.000.000 đ ồng, gồm tiền của bàM 260.000.000đồng và ti ền bà Hoàng Thị B đưa 480.000.000 đ ồng, bà Phạm Thị

## Page 5

O đưa 200.000.000 đ ồng. Riêng đối với số tiền 200.000.000 đồng của bà O và 480.000.000 đồng của bà B, bàP đã làm việc riêng với bà O và bà B và bàP đã viết giấy nhận nợ với bà O và bà B. Vì vậy, đến nay bàP hiện đang cầm của bà M số tiền 260.000.000 đồng nên cần buộc bàP phải trả lại toàn b ộ số tiền đã nhận cho mà Mơ theo quy định tại khoản 1,2 Điều 137 của Bộ luật Dân sự 2005.
Về thiệt hại: Quá trình giải quyết vụ án bà Phan Hồng P cho rằng bà đã chi phí thuê thẩm định đất nhưng bàP không đưa ra được các chứng cứ chứng minh nên không có căn cứ để chấp nhận.
[4] Xét kháng cáo của bị đơn bà Phan Hồng P:
[4.1] Bà Phan Hồng P cho rằng vụ kiện là tranh chấp hợp đồng dịch vụ.
Như đã phân tích ở phần [2] thìn ội dung kháng cáo nàyc ủa bàP là có căn c ứ được chấp nhận.
[4.2] Bà Phan Hồng P cho rằng quá trình thực hiện dịch vụ bàP đã thực hiện được một phần công việc theo thỏa thuận, có việc do lý do khách quan, lỗi của người sử dụng đất nên bàP không thể hoàn thành công việc, cụ thể việc tách thửa đất thuộc quyền sử dụng của hộ ông Ngô GiaT không thực hiện được do các hộ mua đất của ông Thế đã làm nhà và các công trình trên đất nông nghiệp khi chưa làm thủ tục xin chuyển mục đích s ử dụng đất và có văn bản xử lý, vì vậy Sở Tài nguyên và môi trư ờng tỉnh Lào Cai không thực hiện việc tách thửa cho hộ ông Ngô GiaT để trừ đi một phần tiền mà bàM đã đưa cho bà P. Như trên đã phân tích do giao dịch dân sự giữa bàP và bàM vô hiệu nên không phát sinh hiệu lực pháp luật kể từ thời điểm các bên giao kết, việc các bên ký kết hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho Công ty sản xuất Nấm H là giả tạo nên việc thẩm định đất để chuyển quyền sử dụng đất là không có giá tr ị, mọi công việc mà bà Phan Hồng P đã làm theo thỏa thuận đều không hợp pháp nên không được chấp nhận.
 [4.3] Xét nội dung kháng cáo cho rằng khi gi ải quyết vụ án bàP đã yêu cầu Tòa án buộc bàM phải bồi thường thiệt hại về danh dự cho bà P. Xét thấy, tại bản tự khai (BL 43) bà Phan Hồng P chỉ đề nghị Tòa án xem xét nếu có đủ căn cứ thì phải được xử lý đích đáng theo quy định của pháp luật hình sự. Như vậy bàP không yêu cầu bàM phải bồi thường thiệt hại về danh dự nên bản án sơ thẩm không xem xét là đúng pháp luật.
[5] Về án phí: Do Tòa á n cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm nên ngư ời kháng cáo là bà Phan Hồng P không phải chịu án phí phúc thẩm theo quy định của pháp luật.
Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH Căn cứ khoản 2 Điều 308, khoản Điều 309, Điều 148 Bộ luật Tố tụng Dân sự, Nghị quyết 326/2 016/UBTVQH14 quy định v ề mức thu, mi ễn, gi ảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

## Page 6

Chấp nhận kháng cáoc ủa bà PhanH ồng P sửa bản án sơ thẩm s ố 26/2019/DS-ST ngày 18/ 10/2019 của Tòa án nhân dân thành phố L, tỉnh Lào Cai như sau:
Căn cứ vào Điều 128, khoản 1, 2 Đi ều 137 của Bộ luật Dân sự năm 2005;
Khoản 1 Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự;
1. Tuyên bố Văn bản thỏa thuận về dịch vụ tách thửa và chuyển mục đích sử dụng đất vườn cho cách ộ dân tổ 21 phường B sang đất thổ cư giữa bà Phan Hồng P và bà Vũ ThịM xác lập năm 2016 vô hiệu. Buộc bà Phan Hồng P phải trả lại cho bà Vũ ThịM 260.000.000đ (Hai trăm sáu mươi triệu).
Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi xuất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015.
2. Về án phí:
- Bà Phan Hồng P phải chịu 13.000.000đ (Mười ba triệu đồng) tiền án phí dân sự sơ thẩm và không phải chịu tiền án phí dân s ự phúc thẩm. Xác nhận bà Phan Hồng P đã nộp 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí phúc thẩm theo biên lai thut ạm ứng án phí s ố AB/2012/0006437 ngày 05/11/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố L, tỉnh Lào Cai được khấu trừ vào số tiền án phí dân sự sơ thẩm phải nộp. Bà Phan Hồng P còn phải nộp 12.700.000 đồng (Mười hai triệu bày trăm nghìn đồng) tiền án phí dân sự sơ thẩm.
- Bà Vũ ThịM không phải chịu tiền án phí dân s ự sơ thẩm, được hoàn trả lại 6.500.000 đồng (Sáu triệu năm trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí sơ thẩm đã nộp tại biên lai s ố 0006026 ngày 15/5/2019 của Chic ục Thi hành án thành phố L, tỉnh Lào Cai.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.
“Trường hợp bản án, quy ết định đư ợc thi hành theo quy định tại đi ều 2 Luật thi hành án dân s ự thì người được thi hành án dân s ự người phải thi hành án dân s ự có quy ền thỏa thu ận thi hành án, quy ền yêuc ầu thi hành án, t ự nguyện thi hành án ho ặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Lu ật thi hành án dân s ự; Thời hiệu thi hành án đư ợc thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự”.

Nơi nhận:
- TAND cấp cao tại Hà Nội;
- VKSND tỉnh Lào Cai (2);
- TAND Tp.Lào Cai;
- Chi cục THADS Tp.Lào Cai;
- Các đương sự;
- Lưu VT, HSVA.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA




Hoàng Hữu Khoa