Bản án số: 34/2019/HC-PT
P T S - UBND xã P X
V/v: Khiếu kiện quyết định, hành vi hành chính trong lĩnh vực đất đai.
Số: 34
Ngày: 04/07/2019
Tòa án xét xử: TAND TP. Hà Nội
Cấp xét xử: Phúc thẩm

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Bản án số: 34/2019/HC-PT.
Ngày: 04-7-2019.
V/v: Khiếu kiện quyết định, hành vi hành chính trong lĩnh vực đất đai.

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
 - Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Hoàng Chí Nguyện.
Các Thẩm phán:
Ông Nguyễn Anh Dũng và bà Lê Thúy Linh.
- Thư ký phiên tòa: Bà Trương Việt Hoa - Thư ký Tòa án.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hà Nội tham gia phiên tòa:
Ông Phạm Tuấn An - Kiểm sát viên.
Ngày 04-7-2019, tại Trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội;
Mở phiên tòa đ ể xét x ử công khai vụ án hành chính phúc thẩm thụ lý s ố 30/2019/HCPT ngày 27 -5-2019, do Bản án hành chính sơ thẩm số 01/2019/HCST ngày 25-3-2019 của Tòa án nhân dân huyện T T bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa vụ án hành chính phúc thẩm ra xét x ử số 55/QĐXX-HC ngày 18-6-2019 và Quy ết định hoãn phiên tòa s ố 52/QĐHPT-HC ngày 27 -6-2019, giữa các đương sự:
- Người khởi ki ện không kháng cáo: bà Phùng T S , sinh năm : 1964; Nơi ĐKNKTT: thôn Thạch Tân, xã Tân Hà, huy ện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng; Địa chỉ nơi cư trú: thôn 7, xãP X, huyện T T, thành phố Hà Nội. Có mặt.
Đại diện theo ủy quyền(theo Giấy ủy quyền số 17 lập ngày 13-9-2018 tại Văn phòng công chứng Ngô Văn Thao): ông Đ T L , sinh năm: 1962; địa chỉ: thôn Phúc Tân, xã Phúc Thọ, huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng. Có mặt.
- Người bị kiện có kháng cáo: Chủ tịch Ủy ban nhân dân xãP X, huyện T T:
Đại diện theo pháp luật: Bà Nguyễn Khánh Toàn - Chủ tịch UBND xã.

## Page 2

Đại diện theo ủy quyền (theo Văn bản ủy quyền số 03/UQ-UBND ngày 14-11- 2017): Ông N H Đ - Phó Chủ tịch UBND xãP X. Có mặt.
- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:
./ UBND xãP X, huyện T T:
Đại diện theo ủy quyền là ông N H Đ - Phó Chủ tịch UBND xã.
./ Ông Nguyễn Bá Huấn, sinh năm: 1964; Địa chỉ: thôn 7, xãP X, huyện T T, Thành phố Hà Nội. Có mặt.
Đại diện theo ủy quyền: Ông Đ T L, sinh năm: 1962; địa chỉ: thôn Phúc Tân, xã Phúc Thọ, huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng. Có mặt.
- Người bảo v ệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ngư ời khởi ki ện: Luật sư Đỗ Văn Minh và ông Nguyễn Đức Thành - Văn phòng luật sư Đỗ Minh thuộc đoàn luật sư thành phố Hà Nội. Đều có mặt.

NỘI DUNG VỤ ÁN Vợ chồng bà Phùng T S, ông Nguyễn Bá Huấn sử dụng thửa đất nông nghiệp tại khu đồng Ngoài Ngái thu ộc thôn 7, xãP X , huyện T T do bà Phùng Thị Lầm chuyển giao năm 2001 để cấy lúa. Sau khi bà Lầm giao lại đất thì bà Phùng T S và ông Nguyễn Bá Huấn đã đào đấu ½ thửa đất lên làm vườn; xây một gian nhà tạm làm chỗ ở và làm kho kho ảng 30m2, tường 110 xây gạch chỉ, nhàm ột mái lợp tôn; làm một lều nuôi vịt khoảng 100m2; trồng cây bạch đàn, keo tai tư ợng, xoài; ½ diện tích đất còn lại là ao. Toàn bộ việc làm trên gia đình bà Sự không xin phép UBND xãP X, vì cho rằng nguồn gốc đất của ông cha nhà bà để lại.
Ngày 26-12-2012, Ủy ban nhân dân ( UBND) xãP X lập biên bản làm việc đã yêu cầu gia đình bà phá d ỡ một phần chuồng vịt để khai thông dòng mương và gia đình bà đã tự phá dỡ khoảng 20m2.
Ngày 03-01-2013, UBND xãP X cho rằng gia đình bà có hành vi chi ếm đất công đã vi phạm hành chính về đất đai nên đã lập Biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, yêu cầu gia đình bà phá dỡ toàn bộ tài sản trên đất.
Ngày 08 -01-2013, Chủ tịch UBND xãP X ban hành Quy ết định số 04/QĐ- UBND về việc áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả trong trường hợp không ra quyết định xử phạt hành chính. Ngày 18-01-2013, Chủ tịch UBND xãP X tiếp tục ban hành Quyết định số 15/QĐ-UBND về việc áp dụng biện pháp cư ỡng chế bằng

## Page 3

các biện pháp khác để thi hành quyết định áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả trong trường hợp không ra quy ết định xử phạt hành chính, đồng thời tổ chức cưỡng chế phá dỡ toàn bộ tài sản nhà ở, chuồng nuôi vịt, cây cối và cho máy ủi san phẳng toàn bộ thửa đất gia đình bà đang sử dụng.
Sau khi ban hành các quy ết định số 04/QĐ-UBND ngày 08-01-2013 và quyết định số 15/QĐ-UBND gày 18-01-2013, thì UBND xãP X không giao cho gia đình bà. Vì vậy, gia đình bà đã có đơn khi ếu nại đối với việc ban hành các quyết định nêu trên của Chủ tịch UBND xãP X và việc UBND xãP X tổ chức cưỡng chế phá dỡ tài sản của gia đình bà là trái pháp lu ật và yêu cầu bồi thường thiệt hại cho gia đình bà.
Ngày 01-4-2013, UBND xãP X ban hành Thông báo s ố 34/TB-UBND về việc xem xét giải quyết đơn thưc ủa công dân, với nội dung không chấp nhận việc khiếu nại của gia đình bà.
Không đồng ý với việc trả lời khiếu nại trên, thì bà Phùng T S làm đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân huyện T T giải quyết, với các yêu cầu:
Thứ nhất: Tuyênh ủy Quyết định số 04/QĐ-UBND ngày 08 -01-2013; Quyết định số 15/QĐ-UBND ngày 18-01-2013 của Chủ tịch UBND xãP X và Quyết định số 119/QĐ-UBND ngày 19-8-2016 của Chủ tịch UBND xãP X về việc hủy bỏ Quyết định số 04/QĐ-UBND ngày 08 -01-2013 và Quy ết định số 15/QĐ-UBND ngày 18- 01-2013.
Thứ hai: Tuyên hành vi tổ chức cưỡng chế giải tỏa tài sản ngày 18 -01-2013 của UBND xãP X là trái pháp luật.
Thứ ba: Buộc UBND xãP X trả lại gia đình bà 3.600m 2 (10 sào) bắc bộ gồm đất ao chuôm và đất ruộng cạnh chuôm Ngoài Ngái.
Thứ 4: Bồi thường thiệt hại về tài sản số tiền là 302.300.000đ (Ba trăm linh hai triệu ba trăm nghìn đ ồng). Bao g ồm: Nhà ở, chuồng trại 57.000.000đ; B ờ bao xây bằng gạch lục 22.500.000đ; Cây lấy gỗ (Bạch đàn, keo): 300.000đ/cây x 42 cây = 12.000.000đ; Tiền tut ạo hàng năm là 120.000.000đ; Gỗ ván quan tài cũ 70 tấm = 3.500.000đ. Lưới che chuồng trại, 95kg lư ới để trong kho, bình ắc qui 6.700.000đ;
Giường, chăn, màn + 150 cọc tre là 3.000.000đ và Đất san lấp ao chuôm tạom ặt bằng là 490m 3, cụ thể: 250m3 đất đấu x 80.000đ/m 3 = 20.000.000đ; 240m 3 đất xe ở nơi khác x 240.000đ/m3 = 57.600.000đ.
Lý do khởi kiện:

## Page 4

Về diện tích đất ao chuôm Ngoài Ngái và đất ruộng cạnh chuôm mà UBND xã P X cưỡng chế thu hồi, bà Phùng T S căn cứ vào tờ bản đồ số 02 lập năm 1970 và sổ mục kê các thửa (Quyển số 4) của UBND xãP X lập, thì đất của gia đình bà thuộc thửa số 454, tờ bản đồ số 02, diện tích 660m2 loại đất ao và thửa số 455 tờ bản đồ số 02, diện tích 8.090m 2 loại đất CM mà theo bà hi ểu loại đất CM là đất chuyên m ạ.
Trong sổ mục kê và bản đồ không thể hiện chủ quản lý s ử dụng hợp pháp của hai thửa đất trên là ai, nhưng bà khẳng định tài sản của bà xây dựng như nhà kho, lều nuôi vịt, ao, vườn cây đều được làm trên hai thửa đất này và đã bị UBND xãP X giải tỏa vào ngày 18-01-2013.
Hiện tại bà chỉ căn cứ vào tờ bản đồ số 02 lập năm 1970 đ ể xác định hai thửa đất số 454 và 455 là đất của ông cha nhà bà để lại vì trước đây đất của ông cha nhà bà là đất ao chuôm và đất ruộng. Theo tờ bản đồ số 02 lập năm 1970 cũng thể hiện thửa đất số 454 là đất ao và thửa số 455 là đất ruộng. Ngoài tờ bản đồ số 02 lập năm 1970 ra thì gia đình bà không có giấy tờ gì khác để xác định diện tích đất chuôm Ngoài Ngái thuộc quyền sử dụng hợp pháp của gia đình bà.
Hai thửa đất số 454, số 455 là lo ại đất nông nghi ệp đồng chiêm trũng, vì hai thửa đất này nằm ở cánh đồng cấy lúa của xãP X, nhưng đây là đất ao chuôm đư ợc gia đình bà cải tạo để chăn nuôi, trồng cây.
Người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan là Ông Nguyễn Bá Hu ấn đồng ý với nội dung trình bày và yêu cầu của bà Phùng T S; không bổ sung yêu cầu gì.
Đại diện theo ủy quyền của người bị kiện có quan điểm:
Về nguồn gốc thửa đất chuôm Ngoài Ngái mà gia đình bà Phùng T S xây dựng tài sản trái phép và bị UBND xãP X giải tỏa ngày 18-01-2013: Căn c ứ vào Bản đồ canh tác số 04 và sổ mục kê năm 1987, thì thửa đất trên là thửa đất số 207, tờ bản đồ số 04, diện tích 408m2, loại đất tăng gia, cải tạo. Địa chỉ thửa đất là khu Ngoài Ngái, xãP X, do UBND xã qu ản lý và giao cho bà Phùng Thị Lầm sử dụng, hàng năm bà Lầm vẫn nộp thuế, sản theo qui định của địa phương.
Qua nhiều năm s ử dụng, tập thể và xã viên đãc ảit ạo thành ru ộng canh tác tương đối bằng ph ẳng. Đến kho ảng năm 2006, v ợ chồng ông Hu ấn bà S ự từ Lâm Đồng về đã tự ý thỏa thuận với bà Lầm để nhận thửa đất số 207 nêu trên. Sau đó, gia đình bà Phùng T S đã tự ý đào đấu khoảng ½ diện tích thửa đất ruộng số 207 để làm ao, phần đất đắp lên ½ di ện tích còn lại đ ể trồng cây và xây dựng một nhà kho

## Page 5

khoảng 20m2, một lều nuôi vịt khoảng 100m2, xây một đoạn bờ kè bằng gạch lục loại tường 220cm. Việc cải tạo chuyển đổi mục đích sử dụng đất trên của gia đình bà S ự không xin phép UBND xãP X.
Thực hiện Quyết định số 2538/QĐ-UBND ngày 13 -6-2012 về việc phê duy ệt đề án xây dựng nông thôn mới xãP X giai đo ạn 201 1-2015 và Quy ết định s ố 3768/QĐ-UBND ngày 27 -7-2012 về việc phê duy ệt quy ho ạch xây dựng nông thôn mới xãP X, của UBND huyện T T, thì thửa đất số 207 nói trên thuộc diện quy hoạch dồn điền đổi thửa. Ngày 26-12-2012, UBND xãP X đã có biên bản làm việc với bà Phùng T S với nội dung: UBND xã yêuc ầu gia đình bà Phùng T S phải tháo dỡ lều nuôi v ịt, nhà kho, chặt cây đ ể trả lại mặt bằng chot ập th ể, nhưng gia đình bà S ự không chấp hành.
Căn cứ Nghị định số 105/2009/NĐ-CP ngày 11-11-2009 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai; Căn cứ Biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai s ố 01/BB-VPHC do UBND xãP X lập ngày 03-01-2013 tại thửa đất số 207 đối với bà Phùng T S, thì Chủ tịch UBND xãP X đã ban hành Quyết định số 04/QĐ-UBND ngày 08-01-2013 về việc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả trong trường hợp không ra quyết định xử phạt hành chính đối với bà Phùng T S;
trong thời hạn 10 ngày k ể từ ngày nhận được quyết định thì gia đình bà S ự phải tự tháo dỡ các công trình vi phạm trên thửa đất số 207.
Ngày 09-01-2013, UBND xã ra thông báo s ố 02/TB-UBND về việc gi ảit ỏa công trình vi phạm xây d ựng, vi phạm Luật đất đai và trực ti ếp làm vi ệc với ông Phùng Khắc Doanh là em ru ột bà Sự. Do gia đình bà Phùng T S không tự giác tháo dỡ tài sản vi phạm nên Chủ tịch UBND xãP X tiếp tục ban hành Quy ết định s ố 15/QĐ-UBND ngày 18-01-2013 về việc áp dụng biện pháp cưỡng chế bằng các biện pháp khác đ ể thi hành quy ết định áp dụng các bi ện pháp khắc phục hậu quả trong trường hợp không ra quyết định xử phạt hành chính, đồng thời tổ chức cưỡng chế phá dỡ toàn bộ công trình vi phạm của gia đình bà Phùng T S.
Sau khi rà soát lại quy định của pháp lu ật, thì Chủ tịch UBND xãnh ận thấy việc ban hành các Quy ết định số 04/QĐ-UBND ngày 08 -01-2013 và Quyết định số 15/QĐ-UBND ngày 18-01-2013 là vượt quá thẩm quyền của Chủ tịch UBND cấp xã, nên Chủ tịch UBND xãP X đã ban hành quy ết định số 119/ QĐ-UBND ngày 19-8-

## Page 6

2016 hủy b ỏ Quyết định s ố 04/QĐ-UBND ngày 08 -01-2013 và Quy ết định s ố 15/QĐ-UBND ngày 18-01-2013.
Quan điểm của Chủ tịch UBND xã và UBND xãP X: Không chấp nhận yêu cầu của bà Phùng T S buộc UBND xãP X trả lại gia đình bà 3.600m2 (10 sào bắc bộ)
đất ao chuôm ở khu đồng Ngoài Ngái đã bị thu hồi, vì đây là đất công do UBND xãP X quản lý; UBND xãP X cũng không đồng ý bồi thường cho gia đình bà S ự số tiền 302.300.000đ , vì toàn bộ các công trình gia đình bà Phùng T S làm trên thửa đất 207 là hành vi chiếm đất công trái phép.
Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 01/2019/HC-ST ngày 25-3-2019 của Tòa án nhân dân huyện T T đã quyết định: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phùng T S về việc đ ề nghị hủy: Quyết định s ố 04/QĐ-UBND ngày 08 -01-2013 cuảCh ủ tịch UBNDxã P X về việc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả trong trường hợp không ra quyết định xử phạt hành chính; Quyết định số 15/QĐ-UBND ngày 18-01-2013 của Chủ tịch UBND xãP X về việc áp dụng biện pháp cư ỡng chế bằng các bi ện pháp khác để thi hành quy ết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả; Quyết định số 119/QĐ-UBND ngày 19 -8-2016 cuảCh ủ tịch UBND xãP X về việch ủy b ỏ các Quyết định số 04/QĐ-UBND ngày 08-01-2013 vàQuyết định số 15/QĐ-UBND ngày 18-01-2013; Hủy Thông báo s ố 34/TB-UBND ngày 01 -4-2013 về việc xem xét gi ải quyết khi ếun ạic ủa bà Phùng T S . Chấp nhận yêuc ầuc ủa bà Phùng T S về việc tuyên bố hành vi tổ chức cưỡng chế giải tỏa tài sản ngày 18-01-2013 của UBND xãP X là trái pháp luật; Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện buộc bồi thường thiệt hại về tài sản do việc tổ chức cưỡng chế, giải tỏa trái thẩm quyền: Buộc UBND xãP X phải bồi thường cho bà Phùng T S số tiền 200.000.000đ (Hai trăm triệu đồng). Xác định việc bà Phùng T Syêu cầu UBND xãP X trả lại diện tích 3.600 m 2 đất tại khu đồng Ngoài Ngái không thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
Ngoài ra án sơ thẩm còn gi ải quyết về phần án phí và quy ền kháng cáoc ủa cácđương sự theo quy định của pháp luật.
Không đồng ý với phần quy ết định của bản án sơ thẩm v ề phần bu ộc bồi thường trách nhi ệm dân s ự. Ngày 08 -4-2019, đại diện theo ủy quyền của người bị kiện nộp đơn kháng cáo đối với phần Bản án sơ thẩm buộc UBND xã Phùng Xã bồi thường thiệt hại cho bà Phùng T S.
Tại phiên tòa phúc thẩm:

## Page 7

 - Đại diện theo ủy quyền của người bị kiện có kháng cáo có quan điểm:
Giữ nguyên nội dung kháng cáo đối với phần bồi thường thiệt hại của Bản án sơ thẩm, với lý do: Việc gia đình bà Phùng T S sử dụng thửa đất nông nghiệp với diện tích 408 m2 tại thửa 207 thuộc đồng Ngoài Ngái là không có căn cứ xác lập quyền sử dụng đất hợp pháp. Thửa đất này là đất nông nghiệp do UBND xãP X quản lý giao cho hộ bà Phùng Thị Lầm thuê thầu sản xuất nông nghiệp. Năm 2006, bà Phùng Thị Lầm tự ý chuyển nhượng lại cho gia đình bà Phùng T S và chồng là ông Nguyễn Bá Huấn; gia đình bà Phùng T S sau khi nhận chuyển nhượng đã tự ý biến đổi hiện trạng thửa đất, cụ thể: Đào đất tạo thành ao trên ½ thửa đất; trồng cây keo, bạch đàn và xây dựng công trình trên đất gồm 20m2 nhà kho, 100m2 lều chăn nuôi vịt. Hành vi tự ý cải tạo làm biến đổi hiện trạng thửa đất và xây dựng công trình trên đất của gia đình bà Phùng T S là vi phạm quy định về sử dụng đất.
 Với thẩm quyền và trách nhiệm của Chủ tịch UBND cấp xã được quy định tại Luật đất đai 2003 và các văn bản quy phạm pháp luật khác, thì việc Chủ tịch UBND xãP X ban hành các Quyết định số 04/QĐ-UBND ngày 08-01-2013 về việc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả và Quyết định số 15/QĐ-UBND ngày 18 -01-2013 về việc cưỡng chế thi hành quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là cần thiết, để nhằm ngăn chặn hành vi vi phạm về đất đai.
 Do xác địnhviệc Chủ tịch UBND xãP X ban hành 02 Quyết định nêu trên là vượt quá thẩm quy ền nên ngày 19 -8-2016, Chủ tịch UBND xãP X đã ban hành Quyết định số 119/QĐ-UBND để hủy bỏ đối với 02 Quyết định này.
 Vì vậy, UBND xãP X không chấp nhận việc bồi thường thiệt hại theo yêu cầu của bà Phùng T S.
- Đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện và luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình đều có quan điểm: Do Quyết định số 04/QĐ-UBND ngày 08-01- 2013 và Quyết định số 15/QĐ-UBND ngày 18-01-2013 của Chủ tịch UBND xãP X đều được ban hành trái thẩm quyền. Căn cứ vào các Quyết định này thì UBND xãP X đã tổ chức cưỡng chế giải tỏa tài sản vào ngày 18-01-2013 và đã phá dỡ toàn bộ công trình của gia đình bà Phùng T S trên thửa đất, gây thiệt hại về tài sản của gia đình. Việc Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ quy định tại Luật trách nhiệm bồi thường nhà nước để buộc UBND xãP X phải bồi thường cho gia đình bà Phùng T S với số tiền 200.000.000đ là đúng pháp luật.

## Page 8

 Việc UBND xãP X ban hành Quyết định số 04/QĐ-UBND ngày 08-01-2013 và Quyết định số 15/QĐ-UBND ngày 18-01-2013 trái thẩm quyền và thực hiện hành vi tổ chức cưỡng chế trái pháp luật được chứng minh bằng việc Chủ tịch UBND xãP X đã phải ban hành Quy ết định s ố 119/QĐ-UBND ngày 19 -8-2016 đ ể hủy bỏ 02 Quyết định này.
Vỉ vậy, đề nghị Tòa án không chấp nhận kháng cáo của người bị kiện.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội có quan điểm:
+ Về tố tụng: Đại diện theo ủy quyền của người bị kiện làm đơn kháng cáo và nộp tạm ứng án phí trong thời hạn, nên kháng cáo của người bị kiện là hợp lệ.
Thẩm phán và Hội đồng xét xử phúc thẩm đã tuân thủ đúng quy định của Luật Tố tụng hành chính; quyền và nghĩa v ụ của các đương s ự được bảo đảm thực hiện trước và tại phiên tòa.
Căn cứ Điều 220 Luật Tố tụng hành chính, thì phạm vi xem xét phúc thẩm là phần bồi thường trách nhiệm dân sự theo Bản án sơ thẩm số 01/2019/HCST ngày 25- 3-2019 của TAND huyện T T (phần bản án có kháng cáo).
+ Về nội dung: Hộ gia đình bà Phùng T S không có căn cứ xác lập quyền sử dụng đất đối với thửa đất nông nghiệp số 207, diện tích 408m2 (bản đồ lập năm 1987). Việc gia đình bà Phùng T S tự ý cải tạo đất (đào ao, trồng cây lâu năm) và xây dựng công trình trên đất gồm 20m2 nhà kho và 100m2 lều lán chăn nuôi là hành vi vi phạm trong việc sử dụng đất. Việc Chủ tịch UBND xãP X ban hành các Quyết định hành chính để ngăn chặn vi phạm và tổ chức cưỡng chế để khôi phục tình trạng ban đầu là cần thiết và phù hợp quy định tại Điều 143 Luật Đất đai 2003.
Việc Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại của người khởi ki ện, theo đó bu ộc UBND xãP X bồi thư ờng cho bà Phùng T S với s ố tiền 200.000.000đ là không có căn cứ.
 Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 2 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính, xử: Chấp nhận kháng cáoc ủa người bị kiện; sửa phần bản án sơ thẩm có kháng cáo theo hướng: Bác yêu cầu đòi bồi thường thiệt hại của bà Phùng T S buộc UBND xãP X bồi thường số tiền 302.300.000đ.
Căn cứ các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra công khai tại phiên tòa; Căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa trên cơ sở xem xét toàn diện

## Page 9

chứng cứ, ý ki ến của các đương s ự, của đại diện Viện kiểm sát vành ững người tham gia tố tụng khác.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN [I]. Về tố tụng:
Đại diện theo ủy quyền của người bị kiện nộp đơn kháng cáo và ti ền tạm ứng án phí trong thời hạn nên kháng cáo là hợp lệ.
Đối tượng khởi kiện trong vụ án là các Quyết định hành chính và hành vi hành chính của Chủ tịch Ủy ban nhân dân ( UBND) xãP X, huyện T T ban hành và thực hiện trong hoạt động quản lý nhà nư ớc về đất đai, khiếu kiện thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.
Căn cứ Điều 29, điểm a kho ản 2 Đi ều 104 Lu ật Tố tụng hành chính 2010 và Bản án hành chính phúc thẩm s ố 19/HCPT ngày 17 -7-2017 cuảT òa án nhân dân thành phố Hà Nội, thìT òa án nhân dân huyện T T thụ lý lại vụ án và gi ải quyết là đúng thẩm quyền, đảm bảo về điều kiện và thời hiệu khởi kiện.
 Đại di ện theo ủy quyền của ngư ời b ị kiện chỉ kháng cáo đối với phần bồi thường thiệt hại trong bản án sơ th ẩm. Căn c ứ quy định tại Điều 220 Lu ật Tố tụng hành chính 2015, thì Tòa án cấp phúc thẩm chỉ xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm đối với phần bản án có kháng cáo.
[II]. Xét nội dung kháng cáo:
Người bị kiện kháng cáo phần bồi thường thiệt hại trong Bản án sơ thẩm, theo đó đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ th ẩm, theo đó x ử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phùng T S buộc UBND xãP X phải bồi thường thiệt hại với số tiền 302.300.000đ.
[1]. Về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất:Theo hồ sơ địa chính được lưu giữ tại UBND xãP X và UBND huyện T T, thì phần diện tích đất hộ gia đình bà Phùng T S sử dụng thuộc thửa số 207 có diện tích 408m 2 thuộc tờ bản đồ canh tác số 04 (lập năm 1987) là loại đất nông nghiệp thuộc xứ đồng Ngoài Ngái do UBND xãP X quản lý (Sổ mục kê ghi HTX). Thửa đất này đư ợc Hợp tác xã thôn Bùng giao khoán cho hộ bà Phùng Thị Lầm canh tác, hàng năm nộp sản lượng về hợp tác xã; bà Phùng Thị Lầm đã nộp đủ sản lượng thuê khoán đến năm 2006.

## Page 10

 Năm 2006, giữa bà Phùng Thị Lầm và hộ bà Phùng T S tự thỏa thuận, theo đó thửa đất này được chuyển giao cho hộ bà Phùng T S quản lý, canh tác.
 Thực hiện Quyết định số 2538/QĐ-UBND ngày 13-6-2012 và Quyết định số 3768/QĐ-UBND ngày 27-7-2012 của UBND huyện T T về việc phê duyệt quy hoạch xây dựng nông thôn mới xãP X, thì phần diện tích đất tại thửa đất nàyn ằm trong diện quy hoạch dồn điền, đổi thửa.
Do hộ bà Phùng T S có hành vi tự ý cải tạo thửa đất với hình thức là đào ao;
vượt nền để trồng cây lâu năm và xây dựng công trình gồm 20m2 nhà kho và 100m 2 lều lán chăn nuôitrên thửa đất này.Vì vậy, UBND xãP X đã lập biên bản vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai ngày 03-01-2013 đối với bà Phùng T S về hành vi tự ý cải tạo thửa đấtnông nghiệp số 207, diện tích 408m2.
Ngày 08-01-2013, Chủ tịch UBND xãP X đã ban hành Quyết định số 04/QĐ- UBND về việc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả.
Ngày 18 -01-2013, Chủ tịch UBND xãP X ban hành Quy ết định số 15/QĐ- UBND về việc áp dụng biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả và tiến hành tổ chức cưỡng chế.
Căn c ứ quy định tạiN ghị định s ố 105/2009/NĐ-CP ngày 11 -11-2009 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, thì Chủ tịch UBND xãP X nhận thấy việc ban hành Quy ết định số 04/QĐ-UBND ngày 08 -01-2013 và Quyết định số 15/QĐ-UBND ngày 18-01-2013 là vượt quá thẩm quyền, nên Chủ tịch UBND xãP X đã ban hành Quy ết định số 119/QĐ-UBND ngày 19-8-2016, theo đó hủy b ỏ Quyết định s ố 04/QĐ-UBND ngày 08-01-2013 và Quy ết định s ố 15/QĐ- UBND ngày 18-01-2013 của Chủ tịch UBND xãP X.
 [2]. Về căn cứ xác lập quyền sử dụng đất:Theo bà Phùng T S cũng như người đại diện và luật sư bảo v ệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà S ự, thì căn c ứ để bà Phùng T S cho rằng gia đình bà có quy ền sử dụng đất hợp pháp là bản đồ và sổ mục kê lập năm 1970,ngoài ra không có bất kỳ giấy tờ hoặc căn cứ nào khác.
Căn cứ hồ sơ địa chính tại địa phươngquản lý, thì: Bản đồ lập năm 1970 thể hiện thửa đất số 454 có di ện tích 660m 2 là đất ruộng không ghi tên ngư ời sử dụng;
thửa số 455 có diện tích 8.086m2 là đất ruộng ghi chủ sử dụng là HTX (đất CM); cả 02 thửa đất này đều là loại đất nông nghi ệp và không thể hiện ghi tên bất cứ ai là thành viên hộ gia đình bà Phùng T S.

## Page 11

Bản đồ và Sổ mục kê lập 1987 (tờ Bản đồ đất canh tác số 4)thể hiện:Diện tích thửa đất gia đình bà Phùng T S quản lý là thửa 207, di ện tích 408m 2 do Hợp tác xã giao khoán cho bà Phùng Thị Lầm canh tác và bà Lầm đã nộp đủ sản lư ợng thuê khoán cho đến năm 2006. Năm 2006, bà Phùng Thị Lầm tự chuyển giao thửa đất cho hộ bà Phùng T S quản lý, canh tác.
Căn cứ quy định tại Điều 50 Lu ật Đất đai 2003 và Đi ều 688 B ộ Luật dân s ự 2005, thì h ộ gia đình bà Phùng T S không có bất cứ căn cứ gì để xác lập quyền sử dụng đất hợp pháp đối với thửa đất nông nghiệp số 207, tờ Bản đồ canh tác số 4 xãP X có diện tích 408m2 thuộc xứ đồng Ngoài Ngái.Việc gia đình bà Phùng T S tự ý đào ao, trồng cây lâu năm và xây dựng công trình trên phần diện tích đất nông nghiệp này là trái pháp luật, đã vi phạm quy định về sử dụng đất đai (hành vi sử dụng đất không đúng mục đích).
 [3]. Về các Quyết định hành chính do Chủ tịch UBND xãP X ban hành trong quá trình xử lý vi phạm bị khiếu kiện:
 Thực hiện chính sách xây dựng nông thôn mới theo quyết định số 2538/QĐ- UBND ngày 13-6-2012 và Quyết định 3768/QĐ-UBND ngày 27-7-2012 của UBND huyện T T, thì phần diện tích đất nàyn ằm trong di ện tích dồn điền, đổi thửa. Việc Chủ tịch UBND xãP X ban hành Quyết định số 04/QĐ-UBND ngày 08-01-2013 về việc áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả do hết thời hiệu xử lý vi phạm hành chính và Quyết định số 15/QĐ-UBND ngày 18-01-2013 về việc cưỡng chế thi hành Quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là cần thiết. Tuy nhiên, căn c ứ quy định tại Nghị định số 105/2009/NĐ-CP ngày 11-11-2009 của Chính phủ thì: Với vi phạm của hộ gia đình bà Phùng T S thì thẩm quyền xử lý thuộc về Chủ tịch UBND huyện T T.Do vậy, Chủ tịch UBND xãP X đã ban hành Quy ết định số 119/QĐ-UBND ngày 19-8-2016 đ ể hủy b ỏ đối với Quy ết định số 04/QĐ-UBND ngày 08 -01-2013 và Quyết định số 15/QĐ-UBND ngày 18-01-2013 của Chủ tịch UBND xãP X.
Xét th ấy: Quy ết định số 04/QĐ-UBND ngày 08 -01-2013 và Quy ết định s ố 15/QĐ-UBND ngày 18-01-2013 của Chủ tịch UBND xãP X mặc dù được ban hành là vượt quá thẩm quyền của Chủ tịch UBND xã, nhưng đã b ị hủy bỏ bởi Quyết định số 119/QĐ-UBND ngày 19-8-2016 của Chủ tịch UBND xãP X.
Mặc dùt ại thời điểm xét x ử sơ thẩm thì đối tượng khởi kiện không còn , tuy nhiên do ngư ời khởi kiện không đồng ý với việc người bị kiện ban hành quyết định

## Page 12

mới để hủy bỏ đối với các quyết định hành chính đã ban hành trước đó, nên việc Tòa án cấp sơ thẩm vẫn xem xét giải quyết trong vụ án là phù hợp quy định của pháp luật và Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.
Việc Chủ tịch UBND xã ban hành Quyết định số 119/QĐ-UBND ngày 19 -8- 2016 là phù hợp pháp lu ật được quy định tại khoản 4 Đi ều 57 Luật Tố tụng hành chính. Tòa án cấp sơ thẩm quyết định hủy Quyết định số 119/QĐ-UBND ngày 19-8- 2016 của Chủ tịch UBND xãP X là không phù hợp.
Các Quyết định này đã đư ợc Tòa án cấp sơ thẩm xem xét và Quy ết định tại Bản án hành chính sơ thẩm s ố 01/2019/HCST ngày 25 -3-2019. Đại di ện theo u ỷ quyền của người bị kiện không kháng cáon ội dung này nên Tòa án cấp phúc thẩm không xem xét lại do không thuộc phạm vi xét xử phúc thẩm.
 [4]. Về hành vi tổ chức cưỡng chế ngày 18-01-2013:
 Thực hi ện Quy ết định s ố 15/QĐ-UBND ngày 18 -01-2013 cuảCh ủ tịch UBND xãP X về việc cưỡng chế thi hành Quyết định áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả và Thông báo số 02/TB-UBND ngày 09-01-2013 của UBND xãP X về việc giảit ỏa công trình vi phạm trật t ự xây d ựng, vi phạm Lu ật đất đai, thìCh ủ tịch UBND xãP X đã tổ chức cưỡng chế đối với vi phạm của hộ gia đình bà Phùng T S.
Mặc dù Quyết định số 15/QĐ-UBND ngày 18-01-2013 của Chủ tịch UBND xã P X được ban hành chưa đúng thẩm quyền. Tuy nhiên, căn c ứ quy định tại khoản 2 Điều 143 Luật Đất đai 2003; Điều 688 Bộ luật dân sự 2005; điểm a khoản 3 Điều 12 và khoản 4 Điều 28 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính, thì việc Chủ tịch UBND xã P X tổ chức cưỡng chế vi phạm trong lĩnh vực đất đai đối với hộ bà Phùng T S là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật (áp dụng đối với các vi phạm hành chính trong lĩnh vực sử dụng đất đai). Bởi, hộ bà Phùng T S không phải là chủ sử dụng hợp pháp đối thửa đất có diện tích 408m 2 tại thửa 207 tờ Bản đồ đất canh tác s ố 04 xãP X; hồ sơ địa chính các thời kỳ đều thể hiện thửa đất này là đất nông nghiệp thuộc quỹ đất 2 do UBND xã quản lý. Việc hộ gia đình bà Phùng T S tự ý đào ao, vượt nền để thả cá, trồng cây lâu năm và xây dựng công trình để chăn nuôi là tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất, đã vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai. Căn c ứ quy định tại Điều 36 và khoản 2 Điều 143 Luật Đất đai 2003, thì trách nhiệm ngăn chặn vi phạm là của Chủ tịch UBND xã. Vì vậy, việc chủ tịch UBND xãP X tổ chức cưỡng chế để ngăn chặn vi phạm của hộ bà Phùng T S là cần thiết và đúng thẩm quyền.

## Page 13

Xét thấy: Việc Tòa án cấp sơ thẩm xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện này của bà Phùng T S để tuyên bố hành vi tổ chức cưỡng chế giải tỏa tài sản ngày 18 -01-2013 của UBND xãP X là trái pháp luật và chấp nhận yêu cầu bồi thường thiệt hại của bà Phùng T S là không phù hợp.
 Tòa án cấp sơ thẩm cho rằng: Việc Chủ tịch UBND xã tổ chức cưỡng chế vi phạm của hộ bà Phùng T S là trái pháp luật do thực hiện theo Quyết định cưỡng chế trái pháp lu ật, nên buộc UBND xãP X phải bồi thường cho bà Phùng T S số tiền 200.000.000đ (Hai trăm tri ệu đ ồng) chia theot ỷ lệ lỗi 2/3 là không có căn c ứ và không phù hợp quy định của pháp lu ật. Bởi, hộ bà Phùng T S không có căn c ứ xác lập quyền sử dụng đất hợp pháp; việc hộ bà Sự tự ý dào ao, xây dựng công trình và trồng cây lâu năm trên đất nông nghiệp là hành vi s ử dụng đất không đúng mục đích đã vi phạm quy định về sử dụng đất đai.
Kháng cáo của người bị kiện là có căn cứ được chấp nhận.
 Đối với các nội dung quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị, thì Tòa án cấp phúc thẩm không xem xét và phần bản án này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
 [5]. Về án phí:
 Bản án sơ thẩm đã xử chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 348 Luật tố tụng hành chính và khoản 2 Điều 32 Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 -12-2016 của Ủy ban Thư ờng vụ Quốc hội thì người bị kiện phải chịu tiền án phí sơ th ẩm, tuy nhiên Tòa án cấp sơ thẩm không xem xét xử lý là không đúng.
 Căn cứ quy định tại khoản 2 Đi ều 349 Lu ật tố tụng hành chính và khoản 2 Điều 34 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, thì Tòa án cấp phúc thẩm sẽ xem xét xác định lại nghĩa vụ nộp án phí, theo đó buộc UBND xãP X phải nộp 200.000đ tiền án phí hành chính sơ thẩm.
 Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30- 12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, thì: Do yêuc ầu đòi bồi thường thiệt hại không được chấp nhận, lẽ ra bà Phùng T S phải nộp tiền án phí dân s ự trong vụ án hành chính. Tuy nhiên, do bà Phùng T S có thân nhân là ông Nguyễn Bá Đàn là liệt sĩ chống Mỹ (ông Nguyễn Bá Đàn là anh trai ông Nguyễn Bá Huấn hy sinh ngày 28-02-

## Page 14

1970 và là anh trai chồng của bà Phùng T S). Vì vậy, bà Phùng T S thuộc trường hợp được miễn nộp tiền án phí dân sự này.
 Về án phí phúc th ẩm: Do kháng cáoc ủa người bị kiện được chấp nhận nên người bị kiện không phải chịu tiền án phí hành chính phúc thẩm.
Từ những nhận định trên;
Căn c ứ khoản 2 Đi ều 241, kho ản 1 Đi ều 248, Đi ều 349 Lu ật T ố tụng hành chính 2015; khoản 2 Điều 32, khoản 2 Điều 34 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

QUYẾT ĐỊNH
1. Chấp nhận kháng cáo của Chủ tịch UBND xãP X, huyện T T, thành phố Hà Nội do ông N H Đ - Phó Chủ tịch UBND xã làm đại diện theo ủy quyền. Sửa một phần Quyết định của Bản án hành chính sơ thẩm số 01/2019/HC-ST ngày 25-3-2019 của Tòa án nhân dân huyện T T, cụ thể:
Áp dụng quy định tại Điều 36 và kho ản 2 Đi ều 143 Lu ật đất đai 2003; Điều 688 Bộ luật dân sự 2005; điểm a khoản 3 Điều 12 và kho ản 4 Điều 28 Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính.
Xử:
- Bác yêuc ầu khởi kiện của bà Phùng T S về việc tuyên bố hành vit ổ chức cưỡng chế giải tỏa tài sản ngày 18-01-2013 của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xãP X là trái pháp luật.
- Bác yêu cầu khởi kiện của bà Phùng T S về việc buộc Ủy ban nhân dân xãP X, huyện T T phải bồi thường thiệt hại do thực hiện hành vi hành chính trái pháp luật với số tiền 302.300.000đ (Ba trăm linh hai triệu, ba trăm ngàn đồng).
- Ủy ban nhân dân xãP X phải nộp 200.000đ (Hai trăm ngàn đồng) tiền án phí hành chính sơ thẩm.
Các nội dung khác của Bản án hành chính sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực thi hành kể từ thời điểm hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
2. Về án phí phúc thẩm:
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xãP X không phải chịu tiền án phí hành chính phúc thẩm. Số tiền 300.000đ (Ba trăm ngàn đồng) đã nộp tạm ứng án phí theo Biên lai thu tạm ứng án phí s ố 06653 ngày 17-4-2019 tại Chi cục Thi hành án dân s ự huyện T T

## Page 15

sẽ được đối trừ vào số tiền án phí hành chính sơ thẩm phải nộp khi thi hành án ; số tiền còn thừa được trả lại cho người bị kiện có kháng cáo.
Miễn tiền án phí dân sự cho bà Phùng T S.
3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận:
- VKSND TP Hà Nội;
- TAND huyện T T;
- VKSND huyện T T;
- CC THADS huyện T T;
- Các đương sự;
- Lưu hồ sơ VA; lưu VP.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA



 Hoàng Chí Nguyện

## Page 16

CÁC THẨM PHÁN THẨM PHÁN- CHỦ TỌA PHIÊN TÒA