Tranh chấp hôn nhân và gia đình
Số: 103/2017/HNGĐ-PT
Ngày: 01/09/2017
Tòa án xét xử: TAND TP. Hà Nội
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Hôn nhân và gia đình
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn
Thông tin vụ việc: Hôn nhân và gia đình

## Page 1

 Toµ ¸n nh©n d©n Thµnh phè hµ néi ---------- Sè: 103/2017/HNGĐ - PT Ngµy: 01/9/2017 V/v: “Tranh chấp hôn nhân và gia đình”
Céng hoµ x· héi chñ nghÜa viÖt nam §éc lËp - Tù do- H¹nh phóc ----------------




nh©n danh nƯíc céng hßa x· héi chñ nghÜa viÖt nam Tßa ¸n nh©n d©n thµnh phè Hµ Néi -Thµnh phÇn Héi ®ång xÐt xö phóc thÈm gåm cã:
ThÈm ph¸n - Chñ täa phiªn tßa: Bà Trần Thị Thu Nam C¸c ThÈm ph¸n: Bà Hoàng Thị Thu Lan Bà Nguyễn Thị Thanh Hà
- Thư ký phiªn tßa : Bà Quản Thị Ngọc Anh - Thư ký Tßa ¸n nh©n d©n thµnh phè Hµ Néi.
 - §¹i diÖn ViÖn KiÓm s¸t nh©n d©n thµnh phè Hµ Néi : Bà Hoàng Vĩnh Thảo - KiÓm s¸t viªn tham gia phiên tòa.
Ngµy 01 th¸ng 9 n¨m 2017 t¹i trô së Tßa ¸n nh©n d©n thµnh phè Hµ Néi, xÐt xö phóc thÈm c«ng khai vô ¸n thô lý sè 91/2017/TLPT - HNGĐ ngày 01 tháng 8 năm 2017, vÒ viÖc “Tranh chấp thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn”.
Do b¶n ¸n d©n sù s¬ thÈm sè 27/2017/HNGĐ-ST, ngày 14/6/2017 của Tòa án nhân dân quận Hà Đông bÞ kh¸ng c¸o.
Theo QuyÕt ®Þnh ®ưa vô ¸n ra xÐt xö sè 2 39/2017/Q§XX-PT ngày 15 tháng 8 năm 2017, gi÷a c¸c ®ư¬ng sù:
1. Nguyên đơn:
Chị Vũ Thị A, sinh năm 1983 Đăng ký Hộ khẩu thường trú: Tập thể nhà máy X, phường La Khê, quậnH à Đông, thành phố Hà Nội. Có mặt.
2. Bị đơn:
Anh Nguyễn Văn B, sinh năm 1979 Đăng ký Hộ khẩu thường trú: Tập thể nhà máy X, phường La Khê, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.

## Page 2

Nơi ở hiện nay: số nhà Y, đường Thanh Lãm, phường Phú Lãm, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội. Có mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN Chị Vũ Thị A và anh Nguyễn Văn B đã ly hôn theo quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 187/2016/QĐST-HNGĐ ngày 23 tháng 6 năm 2016. Chị A và anh B có 02 con chung là cháu Nguyễn Hoàng C , sinh ngày 08/12/2008 và cháu Nguyễn Hoàng D, sinh ngày 02/7/2011 . Theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn trên thì cháu Nguyễn Hoàng C cho chị A trực tiếp nuôi dưỡng, giao cháu Nguyễn Hoàng D cho anh B trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục.
Theo đơn khởi kiện nộp cho Tòa án ngày 13/01/2017 và các lời khai tại Tòa án, nguyên đơn chị Vũ Thị A trình bày:
Chị xin thay đổi người trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng cháu Nguyễn Hoàng D với các lý do: Cháu D còn quá nhỏ (sinh 22/7/2011) trong khi bố cháu là Bộ đội không đảm bảo thời gian chăm sóc con, hiện cháu D ở cùng bố nên hàng ngày đi học xa rất vất vả , nhà thì ở phường Phú Lãm nhưng cháu lại đi học tại Trường mầm non La Khê, thuộc phường La Khê, mỗi ngày phải di chuyển từ 3 đến 4km, việc đưa, đón con đi học xa nên rất bất tiện. Hơn nữa, mỗi tháng anh B phải trực ngoài giờ 1 đêm , khi đi trực anh B phải mang cả con đến cơ quan ngủ qua đêm.
Việc thăm nom con chung không được anh B tạo điều kiện và phụ thuộc anh B, anh B còn lập sổ thăm con để hai bên ký nhận từng lần thăm, anh B chỉ cho thăm con tại nhà không được đưa ra ngoài chơi, vì thế muốn gặp con chị phải tranh thủ đến trường thăm cháu… những hành động trên ảnh hưởng quyền lợi của mẹ con chị. Hiện nay chị đã ổn định chỗ ở, bố mẹ cho nhà riêng ở cùng khuôn viên sân vườn với nhà của ông bà. Nguyện vọng nếu được trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng cháu D thì các cháu đi học cùng trường gần nhà rất tiện lợi chăm sóc đưa đón, hai anh em được sống cùng nhau sẽ rất tốt cho việc học tập, gắn kết tình cảm anh em;
bên cạnh đó có ông bà trực tiếp hỗ trợ chỉ bảo là điều kiện thuận lợi cho việc chăm sóc nuôi dưỡng dạy dỗ các con trưởng thành. Về điều kiện công tác, hiện chị làm việc tại Viện Dân tộc học (Viện hàn lâm KHXNVN) nên có nhiều thời gian chăm sóc các con nhiều hơn anh B; mức lương và thu nhập thực tế hàng tháng được chi trả tổng cộng khoảng 18 triệu đồng, bảo đảm cuộc sống cho ba mẹ con. Nay chị đề

## Page 3

nghị Tòa án giải quyết cho chị được trực tiếp nuôi cả cháu D, nếu chị được trực tiếp chăm sóc nuôi dưỡng cả hai con chung thì chị cũng không yêuc ầu anh B cấp dưỡng nuôi con.
 Bị đơn, anh Nguyễn Văn B trình bày: Anh thừa nhận sau khi ly hôn, anh chị mỗi người trực tiếp chăm sóc một con chung đúng như chị A trình bày; quá trình đó có một thời gian anh đưa cháu về nhà ông bà nội. Hiện cháu đang đi học ở trường mầm non La Khê thuộc phường La khê. Do hoàn cảnh chỉ có hai bố con nên hàng ngày anh đưa con đi học , tối đón con về, khắc phục hoàn cảnh, anh cũng được cơ quan tạo điều kiện cho anh đi muộn về sớm. Về công việc, dù công tác trong Quân đội nhưng làm công việc theo giờ hành chính 8 tiếng/ngày; quy chế của đơn vị bắt buộc mỗi tháng 1 buổi trực, khi đi trực ngoài giờ thì có mang con đến cơ quan trực cùng, gần đây đơn vị đã miễn trực cho anh B. Việc học của cháu thì mỗi sáng anh đưa con từ nhà ở phường Phú Lãm đến Trường mầm non La Khê thuộc phường La Khê, thỉnh thoảng có cuộc họp bất thường phải đón con muộn song vẫn tự sắp xếp được hoặc gửi con cho hàng xóm trông giúp nếu phải đi vắng trong 1 -2 ngày. Hiện nay mức lương của anh là 8 (t ám) triệu đồng , ngoài lương ra anh B không có thu nhập thêm. Tuy nhiên anh không đồng ý để chị A nuôi 02 con, lý do hiện nay anh chăm sóc cháu D vẫn phát triển bình thường, anh đề nghị giữ nguyên việc nuôi con như hiện nay.
 Tại bản án số 27/2017/HNGĐ-ST, ngày 14/6/2017 của Tòa án nhân dân quận Hà Đông đã xử:
 Chấp nhận yêu cầu của chị Vũ Thị A về việc thay đổi nuôi con chung với anh Nguyễn Văn B.
Giao cháu Nguyễn Hoàng D, sinh ngày 22/7/2011 cho chị Vũ Thị A trực tiếp nuôi dưỡng chăm sóc kể từ tháng 7/2017. Chấp nhận sự tự nguyện của chị A không yêu cầu anh B cấp dưỡng nuôi con chung với chị A.
Anh B có quyền thăm nom chăm sóc con chung không ai được ngăn cản.
Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của các bên đương sự.
 Không đồng ý với quyết định của bản án sơ thẩm , ngày 15 tháng 6 năm 2017, anh Nguyễn Văn B có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, đề nghị Tòa

## Page 4

án cấp phúc thẩm xét xử cho anh được tiếp tục trực tiếp nuôi cháu Nguyễn Hoàng D.
 Tại phiên tòa phúc thẩm, nguyên đơn chị Vũ Thị A vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, Bị đơn anh Nguyễn Văn B vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.
Anh B cho rằng t ừ thời điểm ly hôn cho đến nay với trách nhiệm của một người cha anh luôn dành tình yêu thương cho con ; trước đây có những lần đi trực anh phải cho con đến cơ quan trực cùng nhưng nay đơn vị công tác đã tạo điều kiện cho anh được đi muộn về sớm, không phải trực để dành thời gian chăm sóc con, anh B cũng cho con học gần nhà và tạo điều kiện cho chị A thăm nom con chung . Bản thân anh có thu nhập ổn định , chị A thực chất thu nhập rất thấp, chỉ bằng một nửa của anh. Bản thân chị A sức khỏe không tốt nên không thể có điều kiện nuôi dưỡng cả hai con. Anh đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm giao cháu D cho anh được tiếp tục nuôi dưỡng.
Chị Vũ Thị A vẫn giữ nguyên quan điểm được nuôi cả hai con chung và không yêu cầu anh B đóng góp nuôi con , theo chị A thời gian anh B nuôi dưỡng cháu D, anh B không chăm sóc con được chu đáo. Do điề u kiện công việc nên anh B thường đưa con đi học sớm khi trường chưa nhận các cháu để cháu chơim ột mình ở trường không an toàn. Trong thời gian cháu được nghỉ hè anh B phải gửi con cho người ngoài trông hộ. Có thời gian anh B gửi con về quê cho ông bà nội 70 – 80 tuổi trông nom . Điều này đã ảnh hưởng đến cuộc sống và sinh hoạt của con. Bên cạnh đó anh B còn thường xuyên ngăn cản không cho chị thăm nom con, hạn chế thời gian thăm con của chị, trong khi công việc của chị hiện nay ổn định, chị A có thể bốt rí thời gian để đưa, đón và chăm sóc con hợp lý, bên cạnh đó chị còn có sự hỗ trợ của bố mẹ đẻ của chị ở cùng địa chỉ. Chị A đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm.
 Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án dân sự ở giai đoạn phúc thẩm.
Về tố tụng: Hội đồng xét xử và các đương sự tuân thủ đầy đủ các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Các đương sự đã được đảm bảo quyền, nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.

## Page 5

Về Nội dung: Sau khi phân tích, đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Vũ Thị A về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.
Căn cứ khoản 1 điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
Về tố tụng: Bị đơn, anh Nguyễn Văn B có đơn kháng cáo trong thời hạn luật định, đã nộp dự phí kháng cáo nên xác định là hợp lệ.
Về nội dung: Chị Vũ Thị A và anh Nguyễn Văn B đã ly hôn theo quyết định công nhận thuận tình ly hôn số 187/2016/QĐST -HNGĐ ngày 23 tháng 6 năm 2016. Chị A và anh B có 02 con chung là cháu Nguyễn Hoàng C , sinh ngày 08/12/2008 và cháu Nguyễn Hoàng D, sinh ngày 02/7/2011. Theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn nêu trên thì cháu Nguyễn Hoàng C được giao cho chị A trực tiếp nuôi dưỡng, cháu Nguyễn Hoàng D được giao cho anh B trực nuôi dưỡng.
Theo anh B trình bày, quá trình nuôi dưỡng cháu Danh đã dành hết tình yêu thương cho con, tạo điều kiện tốt nhất để cho con được phát triển. Tuy nhiên, việc giao con cho ai nuôi dưỡng phải đảm bảo để cho các cháu được phát triển cả về mặt thể chất và tinh thần. Qua xem xét các tài liệu có trong hồ sơ do hai bên cung cấp , “Sổ thăm con” do anh B xuất trình có chữ ký của chị A trong những lần chị A đến thăm cháu D, cùng với lời khai của anh B, chị A tại phiên tòa thể hiện, trong quá trình anh B trực tiếp nuôi dưỡng cháu D, anh B chưa tạo điều kiện cho chị A thăm nom con chung, lời khai của chị A về việc anh B gây khó khăn và hạn chế việc thăm nom con chung của chị A là có cơ sở , điều này làm ảnh hưởng đến quyền thăm nom con chung của chị A cũng như quyền lợi của cháu D. Bên cạnh đó điều kiện hiện nay của anh B chỉ có hai bố con , trong thời gian cháu D được nghỉ hè, anh B phải nhờ cô giáo dạy cũ hoặc nhờ người khác trông hộ. Trong khi điều kiện của chị A hiện nay làm việc theo giờ hành chính, bên cạnh đó chị A còn có sự hỗ trợ, giúp đỡ từ bố, mẹ đẻ của mình, bản thân chị A cũng chứngC được thu nhập ổn định nên Hội đồng xét xử thấy việc giao cháu D cho chị A trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng điều kiện sẽ tốt hơn, hai con chung của chị A và anh B được ở

## Page 6

cùng nhau cũng giúp cho các cháu được gần gũi, tình cảm gắn bó và phát triển cả về thể chất và tinh thần, đảm bảo thời gian, giờ giấc, sinh hoạt của các cháu được ổn định.
Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận việc thay đổi người trực tiếp nuôi con, giao cháu D cho chị A trực tiếp nuôi dưỡng là phù hợp với điều kiện thực tế và đúng quy định của pháp luật. Do vậy, kháng cáo của anh B không được Tòa án cấp phúc thẩm chấp nhận.
Về cấp dưỡng nuôi con chung, do chị A không yêu cầu anh B phải đóng góp nên tạm hoãn việc đóng góp nuôi con chung đối với anh B cho đến khi có sự thay đổi khác.
Phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử và các quy định của pháp luật nên chấp nhận.
Về án phí: Do giữ nguyên bản án sơ thẩm nên anh B phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH Căn cứ khoản 3 Điều 28, Điều 147, Điều 148, khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự;
Căn cứ Điều 81, Điều 82, Điều 83, Điều 84 của Luật hôn nhân và gia đình.
Căn cứ Pháp lệnh án phí, lệ phí Tòa án của Ủy ban thường vụ Quốc Hội số 10/2009/PL-UBTV QH12 ngày 27/2/200 9; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Giữ nguyên bản án sơ thẩm số 27/2017/HNGĐ-ST, ngày 14/6/2017 về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn của Tòa án nhân dân quận Hà Đông, thµnh phè Hµ Néi.
Tuyên xử:
1. Chấp nhận yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn của chị Vũ Thị A.

## Page 7

Giao cháu Nguyễn Hoàng D , sinh ngày 02/7/2011 choc hị Vũ Thị A trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc kể từ tháng 7/2017 cho đến khi cháu D trưởng thành (18 tuổi) hoặc có sự thay đổi khác.
 Ghi nhận sự tự nguyện của chị A không yêu cầu anh B cấp dưỡng nuôi con chung cho đến khi có sự thay đổi khác.
Anh B có quyền, nghĩa vụ thăm nom con chung mà không ai được cản trở.
2. Về án phí: Chị Vũ Thị A phải chịu 3 00.000đ án phí dân sự sơ thẩm về việc xin thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn, được trừ vào số tiền 300.000đ đã nộp tạm ứng án phít heo biên lai số 0003114 ngày 13/01/2017 tại Chi cục Thi hành án dân sự quận Hà Đông.
Anh Nguyễn Văn B phải chịu 300.000đ án phí dân sự phúc thẩm, được trừ vào số tiền 300.000đ tạm ứng án phí phúc thẩm anh B đã nộp theo Biên lai thu số 0003468 ngày 15 tháng 6 năm 2017 tại Chi cục Thi hành án dân sự quận Hà Đông.
Án xử công khai phúc thẩm, có hiệu lực pháp luật thi hành./.
 TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa






 Trần Thị Thu Nam













Nơi nhận:
- VKSND thành phố Hà Nội;.
- Tòa án nhân dân quận Hà Đông;
- Chi cục THADS quận Hà Đông;
- Các đương sự;
- Lưu HS, VP.

## Page 8

THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG XÉT XỬ



THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA