Bản án số: 53/2019/HNGĐ-PT
Ly hôn và yêu cầu bồi thường công sức lao động
Số: 53
Ngày: 11/11/2019
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Bến Tre
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Hôn nhân và gia đình
Quan hệ pháp luật: Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Thông tin vụ việc: Ly hôn và yêu cầu bồi thường công sức lao động

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BẾN TRE Bản án số: 53/2019/HNGĐ-PT Ngày 11 - 11 - 2019 V/v ly hôn và yêu cầu bồi thường công sức lao động

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BẾN TRE


 - Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Thế Hồng Các Thẩm phán: Ông Phạm Văn Tỉnh Ông Bùi Thế Xương

- Thư ký phiên tòa : Bà Đỗ Thị Quỳnh Mai – Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bến Tre.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bến Tre tham gia phiên tòa: Bà Trần Thị Thúy Kiều – Kiểm sát viên Ngày 11 tháng 11 năm 2019 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bến Tre, xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số: 46/2019/TLPT-HNGĐ, ngày 26 tháng 9 năm 2019 về việc ly hôn và yêu cầu bồi thường công sức lao động.
 Do Bản án sơ thẩm số 78/2019/HNGĐ-ST, ngày 16 tháng 7 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre bị kháng cáo.
 Theo Quyết định đư a vụ án ra xét xử phúc thẩm số : 74/2019/QĐPT- HNGĐ ngày 01 tháng 10 năm 2019 giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Bà Phạm Thị Kim T, sinh năm: 1975 Địa chỉ: Ấp XA, thị trấn G, huyện G, tỉnh Bến Tre.
2. đơn: Ông Lê Văn N, sinh năm: 1975 Địa chỉ: Số XYZ/B, ấp X, thị trấn G, huyện G, tỉnh Bến Tre.
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Lê Văn T, sinh năm 1935.
Địa chỉ: Số XYZ/B, ấp X, thị trấn G, huyện G, tỉnh Bến Tre.
- Người kháng cáo: Nguyên đơn bà Phạm Thị Kim T.
(Bà T có mặt, ông N và ông T vắng mặt)
NỘI DUNG VỤ ÁN:
 Theo bản án sơ thẩm, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:
Theo đơn khi ki n, nt khaic ng các v n n, t i li uch ng c cung cấp cho Tòa án, nguyên đơn Phạm Th Kim T v đại din theo ủy quyền của nguyên đơn Đinh Th éM trình bày:

## Page 2

Bà và ông Lê Văn N quen biết và tự nguyện đăng ký kết hôn tại Ủy ban nhân dân thị trấn G, huyệnG , tỉnh Bến Tre , đã được cấp giấy chứng nhận kết hôn vào ngày 26/12/1996. Sau khi kết hôn vợ chồng chung sống cùng gia đình chồng tại thị trấnG . Thời gian đầu, cuộc sống vợ chồng sống hạnh phúc nhưng khoảng đầu năm 2018 thì phát sinh mâu thuẫn trầm trọng. Nguyên nhân mâu thuẫn là do con bà đi làm ở Nhật gửi tiền về cho bà giữ, bà không đưa lại cho ông N nên ông Nhay đi nhậu về đánh bà, cha chồng ( ông T) đóng cửa đuổi bà ra khỏi nhà . Cuộc sống vợ chồng không hạnh phúc, ông bà đã ly thân hơn 06 tháng nay. Hiện tại bàT khẳng định không còn tình cảm với ông N nên bà xin được ly hôn với ông N.
- Về con chung: Quá trình chung sống ông bà có 02 con chung tên Lê Thị Thu H1, sinh ngày 07/01/1995 và Lê Ngọc H2, sinh ngày 10/01/2001. Hai con đã trưởng thành nên không yêu cầu Tòa án giải quyết.
- Về tài sản chung: Không có. Bà yêu cầu ông T bồi thường công sức lao động cho bà mỗi ngày là 50.000 đồng, từ ngày 01/1/2006 đến ngày 20/4/2018 là 12 năm 02 tháng 20 ngày với số tiền là 4.400 ngày x 50.000 đồng = 220.000.000 đồng. Còn thời gian trước và sau đó bà không yêu cầu. Cụ thể đó là công sức của bà phụ làm công việc của gia đình như tưới cây, làm cỏ, thu huê lợi, tưới phân trên phần đất hơn 12.000 m2 của ông T. Cơ sở để bàT yêu cầu số tiền này là vì bàT và ông N sống chung với ông T nhưng chưa được chia tài sản. BàT bỏ công sức phụ ông T chăm sóc vườn cây. Tiền công của lao động phổ thông khoảng 200.000 đồng/ngày sau khi trừ chi phí ăn uống khoảng 150.000 đồng/ngày thì bàT chỉ yêu cầu ông T trả cho bà 50.000 đồng/ngày.
- Về nợ chung: Không có.
Theo nt khaic ng các v n n, t i li uch ng c cung cấp cho Tòa án, đơn Lê V n N trình bày:
Ông N thống nhất với lời trình bày của bàT về thời gian kết hôn, điều kiện kết hôn, cũng như nơi đăng ký kết hôn. Mâu thuẫn như lời trình bày của bà T là không đúng vì bàT chỉ nội trợ trong gia đình nhưng bàT không ở nhà để phụ giúp gia đình, lo cơm nước cho cha chồng mà đi chơi suốt, đi từ sáng đến khoảng 22 giờ đêm mới về, ông c ó hỏi bàT là đi đâu nhưng bàT không nói ngày hôm sau cũng đi chơi tiếp tục như vậy mà không sửa đổi nên ông có đánh bà T. Ông bà đã ly thân trước khi bàT nộp đơn khoảng hai tháng. Ông N cũng khẳng định không còn tình cảm với bàT nên ông cũng đồng ý ly hôn.
- Về con chung: Có 02 con chung tên Lê Thị Thu H1, sinh ngày 07/01/1995 và Lê Ngọc H2, sinh ngày 10/01/2001. Hai con đã trưởng thành nên không yêu cầu Tòa án giải quyết.
- Về tài sản chung và nợ chung: Không có. Đối với yêu cầuc ông sức lao động của bàT đối với ông T thì ông cũng không đồng ý vì bàT chỉ lo việc nội trợ, cơm nước trong nhà, đến khi có con thì lo cho hai con, chứ bàT không có tham gia làm vườn, kể cả việc làm cỏ, chăm sóc cây bàT cũng không làm. Kinh tế gia đình chủ yếu từ huê lợi thu trên phần đất của ông T. Ông T có cho bàT thu hoạch và giữ tiền một phần bán dừa và chanh để bàT chi tiêu trong gia đình.
Theo nt khaic ng các v n n, t i li uch ng c cung cấp cho Tòa án, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê V n T trình bày: Ông đứng

## Page 3

tên giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa đất số XY, tờ bản đồ số KB, tọa lạc tại ấp Y, thị trấn G, tỉnh Bến Tre . BàT về làm dâu nhà ông năm 1996, bàT chỉ nội trợ trong gia đình và chăm sóc hai con thôi chứ không có đóng góp công sức gì vào vườn của ông cả, đất đều do ông quản lý, canh tác và thuê những người khác bồi đất, ngay cả ông N cũng không có phụ giúp công sức gì hết nên ông không đồng ý với yêu cầu của bà T.
Sau khi hòa gi i không th nh, Tòa án nhân dân huyn Giồng Trôm, tỉnh ến Tre đưa vụ án ra xét xử và quyết đ nh:
Căn cứ các Điều 28, 35, 39, 147, 227, 228 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 51, 55, 56, 61 Luật hôn nhân gia đình; khoản 5 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
Tuyên xử: Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị Kim T, cụ thể:
 1. Về hôn nhân: Bà Phạm Thị Kim T được ly hôn với ông Lê Văn N.
2. Về con chung: Ông bà có hai con chung tên Lê Thị Thu H1, sinh ngày 07/01/1995 và Lê Ngọc H2, sinh ngày 10/01/2001 đã thành niên nên không yêu cầu giải quyết.
 3. Về tài sản chung, nợ chung: Bà Phạm Thị Kim T và ông Lê Văn N thống nhất không có nên không yêu cầu giải quyết.
 4. Không chấp nhận yêu cầu của bà Phạm Thị Kim T về việc yêu cầu ông Lê Văn T bồi thường công sức lao động với số tiền 220.000.000 (hai trăm hai mươi triệu) đồng.
Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.
Ngày 26 tháng 7 năm 2019, nguyên đơn bà Phạm Thị Kim T kháng cáo.
Theo đơn kháng cáo của bà Lê Thị Thu Thảo và tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện theo ủy quyền của bàT là bà Đinh Thị Bé Mười vẫn giữ nguyên nội dung kháng cáo một phần bản án sơ thẩm , bàT yêu cầu ông Lê Văn T trả công sức lao động của bà mỗi ngày là 50.000 đồng, từ ngày 01/01/2016 đến ngày 20/4/2018 là 12 năm 02 tháng 20 ngày với số tiền là 4.400 ngày x 50.000 đồng = 220.000.000 đồng.
Tại phiên tòa phúc thẩm, bị đơn ông Lê Văn N và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Văn T không đồng ý nội dung kháng cáo của bà T, yêu cầu cấp phúc thẩm giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bến Tre phát biểu: Về tố tụng:
Những người tiến hành tố tụng đã tuân theo đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự; những người tham gia tố tụng đã thực hiện quyền và nghĩa vụ tố tụng của họ theo quy định của pháp l uật. Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, không chấp nhận kháng cáo của bà Phạm Thị Kim T, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, lời trình bày của các đương sự và căn cứ vào kết quả tranh tụng

## Page 4

tại phiên tòa. Xét kháng cáo của nguyên đơn bà Phạm Thị Kim T và đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bến Tre, Hội đồng xét xử nhận định:
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
 [1] Về quan hệ hôn nhân: Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêuc ầu xin ly hôn của bà Phạm Thị Kim T, bà Phạm Thị Kim T được ly hôn với ông Lê Văn
N. Cả nguyên đơn và bị đơn không có kháng cáo, Viện kiểm sát không có kháng nghị về quan hệ hôn nhân nên đã phát sinh hiệu lực.
 [2] Về con chung: Bà Phạm Thị Kim T và ông Lê Văn N đều trình bày thống nhất có hai con chung tên Lê Thị Thu H1, sinh ngày 07/01/1995 và Lê Ngọc H2, sinh ngày 10/01/2001 đã thành niên nên không yêuc ầu Tòa án gi ải quyết. Về tài sản chung, nợ chung: Bà Phạm Thị Kim T và ông Lê Văn N đều trình bày thống nhất là không có, không yêu cầu Tòa án giải quyết. Tòa sơ thẩm tuyên án, cả nguyên đơn và bị đơn không có kháng cáo, Viện kiểm sát không có kháng nghị về con chung, tài sản chung và nợ chung nên đã phát sinh hiệu lực.
 [3] Về phần bà Phạm Thị Kim Tyêu cầu ông Lê Văn T bồi thường công sức lao động của bàt ừ ngày 01/01/2006 đến ngày 20/4/2018, mỗi ngày là 50.000 đồng, cụ thể bàT yêu cầu ông T phải trả cho bà 4.400 ngày x 50 .000 đồng/ngày = 220.000.000 đ ồng: Sau khi Tòa sơ thẩm xét x ử không chấp nhận yêu cầu này, bàT có kháng cáo. BàT cho rằng ông T (cha chồng của bà) có nhiều đ ất, đã chia cho các anh chị em khác của ông N (chồng của bà) nhưng chưa chia cho vợ chồng bà. BàT phụ canh tác trên đất với ông N và ông T như làm cỏ, tưới nước, tưới phân, thu huệ lợi. BàT cho rằng nguyên nhân bà chỉ yêu cầu tiền công t ừ 01/01/2006 đến ngày 20/4/2018 là vì trư ớc năm 2006, hai con bà còn nh ỏ, bàch ỉ chăm lo cho hai con nên không có phụ làm vườn, từ ngày 01/01/2006 con bà đã lớn nên bà trực tiếp phụ làm vườn, tăng thunh ập cho gia đình và góp phần đ ể ông T có ti ền cất nhà. BàT tính công lao động của bà khoảng 200.000 đ ồng/ngày, sau khi trừ đi chi phí ăn u ống kho ảng 150.000 đồng/ngày thì bà đ ề nghị ông T trả cho bà 50.000 đ ồng/ngày x 4.400 ngày = 220.000.000 đồng. Đối với yêuc ầu của bà T, ông T không đồng ý vì ông cho rằng bàT về làm dâu nhà ông t ừ năm 1996 chỉ có công vi ệc nội trợ trong gia đình và chăm sóc hai con thôi chứ không có đóng góp công sức gì vào vườn của ông cả, phần đất của ông đều do ông trực tiếp quản lý, canh tác và thuê ngư ời khác bồi đất, ngay cả ông N (con trai ông) cũng không có đóng góp công sức gì nên ông không đồng ý yêu cầu của bà T. Xét thấy, việc bàT kết hôn và về sinh sống với gia đình ông N là hoàn toàn t ự nguyện. Từ khi bàT và ông N cưới nhau thì giữa bàT và ông N không có thỏa thuận sẽ trả công cho bàT mỗi ngày 50.000 đồng. Mặt khác, bàT khẳng định bà và ông N không có tài sản gì. Ông N không có nghề nghiệp gì, thậm chí ông N cũng không phụ làm vườn với ông T.
Còn bàT thìt ừ ngày 01/01/2006 đến ngày 20/4/2018 bà cũng không đi làm thêm bên ngoài. Kinh tế gia đình chủ yêu do ông T lo, nhờ thu hoạch huê lợi từ phần đất thuộc thửa số 78, tờ bản đồ số 35 do ông Lê Văn T đứng tên trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Hơn nữa, bàT cũng thừa nhận ông T còn cho bà tự thu huê lợi trên phần đất khoảng 2.000 m2 của ông T để có tiền chi tiêu riêng.
Do đó, nếu bàT có bỏ công sức ra phụ làm vườn nhưng ngu ồn thut ừ huê lợi

## Page 5

này cũng đã phục vụ sinh hoạt của bà, ông N và việc ăn u ống, học tập của hai con bà. BàT không chứng minh đư ợc việc bà đã có công sức làm tăng giá trị của phần đất do ông T đứng tên. Như v ậy, bàT kháng cáo nhưng không đưa ra được chứng cứ mới có giá trị chứng minh cho cho yêuc ầu của mình nên không được Hội đồng xét xử chấp nhận, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
 [4] Do kháng cáo không được chấp nhận nên bà Phạm Thị Kim T phải chịu án phí phúc thẩm.
 Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:

 Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
 Không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn bà Phạm Thị Kim T. Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 78/2019/HNGĐ-ST, ngày 16 tháng 7 năm 2019 của Tòa án nhân dân huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.
Áp dụng Điều 51, 55, 56, 61 Luật hôn nhân gia đình; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
Tuyên xử: Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Phạm Thị Kim T, cụ thể:
 1. Về hôn nhân: Bà Phạm Thị Kim T được ly hôn với ông Lê Văn N.
2. Về con chung: Bà Phạm Thị Kim T và ông Lê Văn N có hai con chung tên Lê Thị Thu H1, sinh ngày 07/01/1995 và Lê Ngọc H2, sinh ngày 10/01/2001 đã thành niên nên không yêu cầu giải quyết.
 3. Về tài sản chung, nợ chung: Bà Phạm Thị Kim T và ông Lê Văn N thống nhất không có nên không yêu cầu giải quyết.
 4. Không chấp nhận yêu cầu của bà Phạm Thị Kim T về việc yêu cầu ông Lê Văn T bồi thường công sức lao động với số tiền 220.000.000 (H ai trăm hai mươi triệu đồng).
 5. Về án phí sơ thẩm: Bà Phạm Thị Kim T phải chịu án phí hôn nhân gia đình là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) và án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch là 11.000.000 đồng (Mười một triệu đồng) nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 5.500.000 đồng (Năm triệu, năm trăm nghìn đồng)
theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số 0000067 ngày 20 tháng 12 năm 2018 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Bà Phạm Thị Kim T phải nộp tiếp số tiền án phí là 5.800.000 đồng (Năm triệu, tám trăm nghìn đồng).
 6. Về án phí phúc thẩm: Bà Phạm Thị Kim T phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) nhưng được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu số 0005613 ngày 26 tháng 7 năm 2019 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre.
Trường hợp nán được thi h nh theo quy đ nh tại Điều 2 Luật thi h nh án dân s thì người được thi h nhán dân s , người phi thi h nhán dân s có quyền thỏa thuận thi h nh án, quyền yêu cầu thi h nh án, t nguyn thi h nhán

## Page 6

hoặc cưỡng chế thi h nhán theo quy đ nh tại các điều 6, 7, 7a, 7 v 9 của Luật thi h nhán dân s ; thời hi u thi h nhán được th chin theo quy đ nh tại Điều 30 Luật thi h nhán dân s .
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận:
- TAND huyện Giồng Trôm;
- VKSND tỉnh Bến Tre;
- Chi cục THADS huyện Giồng Trôm;
- Các đương sự;
- Phòng KTNV&THA TAND tỉnh Bến Tre;
- Lưu hồ sơ vụ án.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA


(đã ký)


Nguyễn Thế Hồng