Bản án số: 243/2019/DS - PT
Tranh chấp quyền sử dụng đất và yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Số: 243/2019/DS - PT
Ngày: 19/11/2019
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại Đà Nẵng
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: Chấp nhận một phần đơn kháng cáo của bà Lâm Thị T sửa một phần quyết định của bản án dân sự sơ thẩm số 09/2019/DS-ST ngày 31 tháng 7 năm 2019, Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk:

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Bản án số: 243/2019/DS - PT Ngày: 19/11/2019 “V/v: Tranh chấp quyền s ử dụng đất và yêuc ầu hủy Gi ấych ứng nhận quyền sử dụng đất”

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Mai Xuân Thành Các thẩm phán Ông Trương Công Thi Bà Lê Thúy Cầu
- Thư ký phiên tòa: Bà Dương Thị Tuyết Trinh, Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp caot ại ĐàN ẵng tham gia phiên tòa: Ông Đoàn Ngọc Thanh, Kiểm sát viên.
 Ngày 19 tháng 11 năm 2019, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp caot ại Đà Nẵng xét x ử phúc thẩm công khai v ụ án dân s ự thụ lý số: 245/2019/TLPT-DS ngày 12 tháng 9 năm 2019 về việc: “Tranh chấp quyền sử dụng đất và yêuc ầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”.
Do bản án dân s ự sơ thẩm số 09/2019/DS-ST ngày 31 tháng 7 năm 2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk bị kháng cáo.
Giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Ông Trần Văn D (đã chết), Bà Trần Thị H - sinh năm 1935 (có mặt) - Địa chỉ: Số 651/40 N, khối 7, phường T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk.
1.1. Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Trần Văn D:
- Bà Trần Thị H - Địa chỉ: Số 651/40 N, khối 7, phư ờng T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk. (Vắng mặt).
- Bà Trần Thị Kim O - Địa chỉ: Liên gia 3, khối 9, phường T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk. ( Vắng mặt).
1.2. Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn: Ông Nguyễn Quý H – Địa chỉ: Liên gia 3, khối 9, phường T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk.( có mặt).

## Page 2

1.3. Người bảo vệ quyền và lợi ích của hợp pháp của nguyên đơn: Ông La Văn T - Luật sư, văn phòng lu ật sư L, Đoàn lu ật sưt ỉnh Đắk L ắk - Địa chỉ:
thành phố B, tỉnh Đắk Lắk. (có mặt).
2. Bị đơn: Bà Lâm Thị T.
Địa chỉ: Số 651/40 N, khối 7, phư ờng T, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk. (có mặt)
2.1. Người bảo vệ quyền và lợi ích của hợp pháp của bị đơn: Ông Phan Ngọc N - Luật sư, văn phòng luật sư T, Đoàn luật sư tỉnh Đắk Lắk.
Địa chỉ: thành phố B, tỉnh Đắk Lắk. (có đơn xin xét x ử vắng mặt – có bản luận cứ gửi kèm).
3. Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:
3.1. Ủy ban nhân dân thành phố B, tỉnh Đắk Lắk - Địa chỉ: Số 01 Lý Nam Đế, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk.
Người đại di ện theo pháp lu ật ông Trương Công T - Chức v ụ: Chủ tịch UBND thành phố B. (vắng mặt).
Người đại diện theo ủy quyền ông Huỳnh Nhật N - Chức vụ: Chuyên viên phòng Tài nguyên môi trường thành phố B (vắng mặt và đề nghị giải quyết vắng mặt).
3.2. Ủy ban nhân dân xã E, thành phố B - Địa chỉ: xã E, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk.
Người đại di ện theo pháp lu ật ông Nguy ễnH ữu V - Chức v ụ: Chủ tịch UBND xã E, thành phố B. (vắng mặt).
Người đại diện theo ủy quyền bà Trương Thị Huyền T - Chức vụ: Cán bộ địa chính, xây dựng xã E, thành phố B (vắng mặt).
NỘI DUNG VỤ ÁN:
* Tại đơn khởi kiện và các lời khai tại Tòa án, nguyên đơn, người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Trần Văn D, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn và người bảo vệ quyền và lợi ích của hợp pháp của nguyên đơn ông La Văn T trình bày:
 Trước năm 1975, ông Trần Văn D và bà Trần Thị H được chế độ cũ xác nhận sử dụng đất khai phá, chi ếm canh gồm đất cà phê 01 ha 02 sào 300 thư ớc vuông và 01 ha đất rẫy hoa màu. Ty điền địa Đắk Lắk cấp chứng chỉ hành chính số 1055 năm 1971 cho ông, bà đư ợc sử dụng 01 mẫu 15 sào 300 thư ớc vuông, đất thuộc Buôn E, xã E, thành phố B bây giờ.
Năm 1983 ông D, bà H có đơn xin trồng cà phê trên đất trực canh 01 ha và đã được Tập đoàn 3 và Ủy ban xã E xác nhận. Trong quá trình sử dụng đất ông, bà đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế nông nghiệp cho nhà nư ớc từ khi sử dụng cho đến nay. Toàn bộ diện tích là 22.593m2 đất nông nghiệp thuộc thửa đất

## Page 3

số 72 tờ bản đồ số 27, đứng tên chủ sử dụng là ông Trần Văn D. Đất xin trồng cà phê được Ủy ban thị xã B cấp tại quyết định số 502 ngày 30 tháng 9 năm 1983.
Ngày 23/7/2012 ông D , bà H làm thủ tục đ ể xin cấp Gi ấych ứng nhận quyền s ử dụng đất (vi ết tắt là GCNQSDĐ) đối với di ện tích 22.593m 2 và đã được cán bộ địa chính và Ủy ban xã E xác nhận. Trước đó, ngày 09/7/2012 Ủy ban nhân dân xã E đã tiến hành lấy ý ki ến khu dân cư và niêm y ết công khai danh sách đủ điều kiện cấp GCNQSDĐ lần đầu cho ông Trần Văn D. Tuy nhiên, ông D, bà H phát hiện có sai lệch một phần diện tích đất của ông, bà, c ụ thể:
Trong tổng diện tích đất 22.593m2 mà gia đình ông D, bà H đang làm thủ tục xin cấp GCNQSDĐ thì U ỷ ban nhân dân thành phố B đã cấp GCNQSDĐ cho ông Trần VănH và bà Lâm ThịT với diện tích 13.121m2 tại thửa đất số 72A tờ bản đồ số 27, cấp ngày 03/8/2012. Ngày 29/8/ 2012 ông D, bà H có đơn ki ến nghị gửi Ủy ban nhân dân xã E đề nghị giải quyết nhưng không thành. Trong quá trình gi ải quy ết ông D , bà H còn phát hi ện Biên bảnh ọp gia đình ngày 09/11/2011, thể hiện vi ệc ông, bà và các con của ông, bà đã đồng ý cho v ợ chồng ông H1, bàT diện tích đất trên, chữ ký trong Biên bản họp gia đình không phải chữ ký của ông, bà và các con ông, bà. Ngày 10/10/2013 đại diện nguyên đơn đã có đơn đ ề nghị Tòa án giám định chữ ký trong Biên bản họp gia đình.
Kết quả giám định cho thấy chữ ký trong Biên bản họp gia đình không phải của ông D, bà H. Đồng thời, ông bà cũng trình bày rõ lành ững người có tên trong danh sách của biên bản họp ngày 09/11/2011 đều không tham gia vào cu ộc họp gia đình nào vào ngày 09/11/2011, không ký gì vào biên bản họp và viết gì cả, nên tất cả chữ ký và chữ viết của những người được ghi trong danh sách họp gia đình này đều là giả mạo.
Diện tích đất 13.121m2 mà ông D, bà H đang khởi kiện có khoảng 2.600m2 đất hiện nay ông Võ Vi ết H đang quản lý, s ử dụng, Ông, Bà không tranh chấp phần diện tích này mà để cho ông H sử dụng.
Trên diện tích đất 10.521m2 mà bàT đang quản lý đã trồng cà phê, tiêut ừ năm 1983, số cà phê trên đất là do ông D, bà H trồng. Do sức khỏe yếu nên diện tích đất trên ông, bàt ạm giao cho v ợ chồng ông H1 , bàT chăm sóc và thu hoạch. Nay ông, bà có nhuc ầu làm GCNQSDĐ để chia con cháu trong gia đình sử dụng. Vì vậy, ông, bà yêu cầu Tòa án buộc bàT phải trả lại toàn bộ diện tích đất 10.521m2 tại thửa đất số 72A tờ bản đồ số 27 cho ông bà. Ông, bà sẽ có trách nhiệm bồi hoàn giá trị cây trồng trên di ện tích đất cho bàT theo quy định của pháp luật. Ông, bà cũng đ ề nghị Tòa án hủy hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền hủy GCNQSDĐ đã cấp cho ông H1, bà T.
* Người kế thừa quy ền, nghĩa v ụ tố tụng của ông Trần Văn D là bà Trần Thị H trình bày:
Bà là v ợ của ông Trần Văn D , là đồng nguyên đơn trong v ụ án, ông D đã chết ngày 22/9/2018, nguyên nhân do tuổi cao sức yếu, có trích lục khait ử số 422/TLKT-BS ngày 28/9/2018 do UBND phường T, thành phố B cấp.
Quá trình chung sống thì v ợ chồng chúng tôi có 05 ngư ời con chung lần lượt là: Trần Thị C, Trần Văn C, Trần VănH , Trần VănH và Trần Thị Kim O.

## Page 4

Ngoài ra, ông Trần Văn D và bà Trần Thị H không còn bố đẻ, mẹ đẻ, mẹ nuôi, bố nuôi và không có ngư ời vợ, cũng như không nhận con nuôi, con chung, con riêng nào khác nữa. Tuy nhiên, hiện nay thì các con bà là Trần Thị C, Trần Văn C , Trần VănH , Trần VănH đã chết và chỉ còn lại Trần Thị Kim O nên căn cứ quy định của pháp luật thì bà và chị Trần Thi Kim Oanh là người kế thừa quyền, nghĩa vụ tham gia tố tụng của ông Trần Văn D trong vụ án này.
* Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Trần Văn D, bà Trần Thị Kim O trình bày:
Tôi hoàn toàn đồng ý với ý kiến trình bày của mẹ tôi (bà H), tôi là con của ông Trần Văn D và bà Trần Thị H, là nguyên đơn trong vụ án, nay bố tôi đã chết ngày 22/9/2018. Nên tôi vàm ẹ tôi kế thừa quy ền, nghĩa v ụ tố tụng và gi ữ nguyên yêuc ầu khởi ki ện của nguyên đơn. Tôi khẳng định b ố mẹ tôi và tôi không h ề tham gia vào cu ộch ọp gia đình nào vào ngày 09/11/2011 và cũng không viết hay ký gì vào biên bản họp này. Sau khi biết được sự tồn tại của Biên bản họp gia đình giả mạo này thì tôi cũng đã kiến nghị đến UBND xã E. Do vậy, đề nghị Tòa án xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật để buộc bàT phải trả lại đất và tài sản trên đất cho b ố mẹ tôi, đồng thời hủy GCNQSDĐ mà UBND thành phố B đã cấp không đúng quy định pháp luật.
* Bị đơn là bà Lâm ThịT và người bảo vệ quyền và lợi ích của hợp pháp của bị đơn ông Phan Ngọc N trình bày:
Ông Trần VănH và bà Lâm ThịT sinh sống và canh tác trên di ện tích đất đang tranh chấp (thửa đất số 72A tờ bản đồ số 27 diện tích 13.121m2) từ khi kết hôn năm 1996 cho đến nay, trong quá trình s ử dụng đất được mọi người tại địa phương đều bi ết. Cu ối năm 2011 ông H1 , bàT làm thủ tục xin đư ợc cấp GCNQSDĐ theo trường hợp đất đã được sử dụng ổn định, lâu dài từ trước năm 1993 (ông H1 đã sinh sống và sản xuất trên di ện tích đất nàyt ừ năm 1985) và ngày 03/8/2012 ông H1 , bàT đã đư ợc Ủy ban nhân dân thành phố B cấp GCNQSDĐ số BG 665932.
Sau khi ông Trần VănH chết, vợ chồng ông D, bà H khởi kiện bàT lên Ủy ban nhân dân xã E và Tòa án. Theo bàT việc cấp GCNQSDĐ đư ợc thực hiện theo đúng trình tự thủ tục quy định của pháp luật. Hơn nữa vào ngày 02/6/2009 ông D, bà H đã có hợp đồng ủy quyền cho ông H1 được toàn quyền quản lý, sử dụng diện tích đ ất. Vì v ậy, bàT không chấp nhận trả lại đất theo yêuc ầu khởi kiện của ông D, bà H. Trong quá trình gi ải quyết vụ án bàT đã cung cấp thêm các tài li ệu chứng cứ như Giấy ủy quyền, Giấy nhượng đất cho con, Gi ấy xác nhận quyền sử dụng đất nông nghi ệp để chứng minh ông D, bà H đã tặng cho quyền sử dụng diện tích đất đang tranh chấp cho vợ chồng ông, bà. BàT đề nghị nếu ông D, bà H không thừa nhận chữ ký thì yêu cầu Tòa án cho tiến hành giám định.
Ngoài ra, tại buổi hòa giải ngày 14/5/2019, b ị đơn bà Lâm ThịT trình bày thêm ý kiến như sau: Đất của ông nội (ông Trần Văn D) thì các giấy tờ gốc của ông nội là giấy tờ có từ trước năm 1975 nên theo quy định của Nhà nước thì các giấy tờ đó là không có giá trị sử dụng.

## Page 5

* Tại bản tự khai ngày 14/10/2018, ngư ời đại diện theo u ỷ quyền của Ủy ban nhân dân thành phố B, tỉnh Đắk Lắk ông Huỳnh Nhật Nam trình bày:
Ủy ban nhân dân thành phố B nhận thấy trong hồ sơ xin cấp GCNQSDĐ của h ộ ông Trần VănH đối với thửa đất s ố 72A, t ờ bản đ ồ số 27, di ện tích 13.121m2 tại xã E không có giấy tờ gốc về nguồn gốc sử dụng đất của ông H1, bà T. Theo quy định của pháp luật đất đai, Ủy ban nhân dân thành phố căn cứ ý kiến khu dân cư và Ủy ban nhân dân xã E về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất của hộ ông H1 để cấp GCNQSDĐ cho ông H1, bà T.
Nay ông D, bà H có đơn khởi kiện bàT về việc tranh chấp quyền sử dụng lô đất nói trên. Do hồ sơ sử dụng đất của ông H1, bàT không có giấy tờ gốc nên Ủy ban nhân dân thành phố B đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk căn cứ vào hồ sơ, tài li ệu, chứng cứ thu thập được để giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật. Sau khi có bản án của Tòa án có hiệu lực pháp luật, Ủy ban nhân dân thành phố sẽ căn cứ vào bản án đ ể cấp lại GCNQSDĐ cho ngư ời có quyền sử dụng hợp pháp.
* Người đại diện theo u ỷ quyền của Ủy ban nhân dân xã E, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk bà Trương Thị Huyền T trình bày:
Ủy ban nhân dân xã E nhận được hồ sơ đăng ký cấp chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông Trần VănH năm 2011. Sau khi nhận được hồ sơ, Ủy ban nhân dân xã đã ti ến hành kiểm tra, xác minh và căn c ứ theo quy định của pháp luật và trên cơ sở lấy ý kiến của khu dân cư, những người sống lâu năm tại Buôn Ê Nao A, thì được biết đất hộ ông Trần VănH đang sử dụng có nguồn gốc là do ông Trần Văn D khai hoang đ ể sản xuất năm 1972, đến năm 1985 ông D cho con trai ruột là ông Trần VănH một phần diện tích và từ đó đến nay hộ ông H1 trực tiếp sản xuất cà phê và trồng tiêu. Qua đó Ủy ban nhân dân xã đã ti ến hành niêm yết công khai danh sách đăng kýc ấp GCNQSDĐ và phiếu ý kiến của khu dân cưt ại Ủy ban xã. Trong thời gian công khai danh sách đăng kýc ấp GCNQSDĐ Ủy ban xã không nhận được kiến nghị liên quan. Do đó, U ỷ ban nhân dân xã đã xác nhận vào đơn đăng kýc ấp Giấy chứng nhận vàch uyển lên Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất đề nghị cấp GCNQSDĐ.
Trong quá trình đăng ký , Ủy ban nhân dân xã còn yêuc ầu gia đình ông Trần VănH lập một Biên bản họp gia đình trong đó cóch ữ ký của ông D, bà H và anh chị em ruột trong gia đình v ề việc thống nhất đã cho đất từ năm 1985 để làm cơ sở chắc chắn, chính xác thêm nội dung hồ sơ. Đến ngày 09/11/2011 ông H1 đã nộp Biên bản họp gia đình cho cán b ộ UBND xã E trong đó có đầy đủ chữ ký của ông D, bà H, anh trai, chị gái, ông H1, bà T. Đây là cơ sở để xác định thêm việc tặng cho là có căn cứ.
Ngày 29/8/2012 U ỷ ban nhân dân xã E nhận được đơn ki ến nghị của ông Trần Văn D và bà Trần Thị H. Ủy ban nhân dân đã ti ến hành hòa gi ải nhưng không thành. Trong quá trình hòa gi ải ông Trần Văn D , bà Trần Thị H và các anh em trong gia đình cho rằng Biên bản họp gia đình ngày 09/11/2011 là gi ả.
Do đó, Ủy ban nhân dân xã E đề nghị Tòa án giám định các chữ ký trong Biên bản họp gia đình, nếu các chữ ký là giả đề nghị Tòa án căn cứ vào các quy định

## Page 6

của pháp lu ật hủy bỏ GCNQSDĐ đãc ấp cho h ộ ông Trần VănH và những cá nhân làm giả giấy tờ đó phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, Ủy ban nhân dân xã E không chấp nhận được hành vi làm gi ả giấy tờ khi cơ quan nhà nư ớc yêu cầu.
Tại bản án dân sự thẩm số 09/2019/DS-ST ngày 31 tháng 7 năm 2019, Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk quyết định:
- Căn cứ Điều 26, Điều 34, Điều 37, Điều 147, Điều 161 Điều 266 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015; khoản 4 Điều 32 Luật Tố tụng hành chính năm 2015;
- Căn o Điều 197, 199 Bộ luật Dân sự năm 201 5; Điều 105, Điều 136 Luật đất đai năm 2003; Điều 12; Điều 166 Luật Đất đai năm 2013; Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm án phí, lệ phí Tòa án.
Tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.
1. Buộc bà Lâm ThịT phải giao trả lại cho người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Trần Văn D là bà Trần Thị Kim O, bà Trần Thị H và đồng nguyên đơn bà Trần Thị H diện tích 10.521m2 đất nông nghi ệp và tài sản trên đất tại thửa số 72a tờ bản đồ số 27 địa chỉ Buôn E, xã E thành phố B, tỉnh Đăk Lắk có tứ cận như sau:
- Phía Đông giáp đất ông G có chiều dài 55m.
- Phía Tây giáp đường đi và các lô đất của cách ộ đồng bào Ngư ời Ê Đê (trước đây là lô cao su), ông Y có chiều dài 75m
- Phía Nam giáp đất ông H có chiều dài 95m.
- Phía Bắc giáp đất ông T và đường đi có chi ều dài các đoạn lần lượt là 52m, 74m, 34m.
2. Sau khi bà Lâm ThịT giao đất và tài sản trên diện tích đất 10.521 m2 thì đồng nguyên đơn bà Trần Thị H và người kế thừa quyền, nghĩa v ụ tố tụng của nguyên đơn ông Trần Văn D là bà Trần Thị Kim O, bà Trần Thị H và đồng nguyên đơn bà Trần Thị H có trách nhiệm thanh toán cho bà Lâm ThịT toàn bộ giá trị cây cối, hoa màu, tài sản nhà cửa và công trình trên đất với tổng số tiền là 661.944.269đ (Sáu trăm sáu mươim ốt triệu chín trăm bốn mươi bốn nghìn hai trăm sáu mươi chín đồng).
Sau khi bị đơn đã giao trả diện tích đất 10.521m2 cho nguyên đơn, mà nguyên đơn vẫn chưa thanh toán ti ền giá trị tài sản trên đất cho b ị đơn, thì nguyên đơn phải chịu lãi su ất theo quy định tại khoản 2 Đi ều 357 BLDS k ể từ ngày bị đơn giao trả đất cho nguyên đơn.
3. Hủy giá trị pháp lý của Gi ấych ứng nhận quyền s ử dụng đất số BG665932 do UBND thành phố B cấp cho v ợ chồng ông Trần VănH và bà

## Page 7

Lâm ThịT ngày 3/4/2012, đối với thửa 72A, t ờ bản đồ số 27, diện tích 13.121 m2.
Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn ông Trần Văn D là bà Trần Thị Kim O và bà Trần Thị H và nguyên đơn bà Trần Thị H có trách nhiệm liên hệ với cơ quan nhà nư ớc có thẩm quyền để làm thủ tục đăng ký xin cấp GCNQSDĐ theo quy định của pháp luật.
UBND thành phố B có trách nhi ệm kiểm tra, xem xét hi ện trạng sử dụng đất để cấp GCNQSDĐ cho nguyên đơn theo đúng trình tự thủ tục mà pháp luật quy định.
Ngoài ra bản án còn quy ết định về án phí, quyền kháng cáo và chi phít ố tụng khác.
Ngày 14/8/2019 chị Lâm ThịT kháng cáo toàn bộ bản án.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN Tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, chị Lâm ThịT vẫn giữ nguyên nội dung đơn kháng cáo, các đương sự không hòa giải với nhau về việc giải quyết vụ án.
Người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp cho Nguyên đơn đ ề nghị không chấp nhận đơn kháng cáoc ủa bị đơn. Người bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp cho B ị đơn đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận đơn kháng cáo sửa án sơ thẩm.
 Trong phần phát bi ểu quan đi ểm về việc giải quyết vụ án đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng cho rằng: Thẩm phán chủ tọa phiên tòa và Hội đồng xét x ử đã thực hi ện đúng các quy định của B ộ luật t ố tụng dân sự.Các đương s ự đã thực hiện đúng quy ền nghĩa v ụ của mình. V ề nội dung v ụ án; Đề nghị hội đồng xét xử không chấp nhận đơn kháng cáoc ủa chị Lâm Thị T.
 Căn cứ vào các tài li ệu chứng cứ có tại hồ sơ vụ án, lời trình bàyc ủa các đương sự và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, trên cơ s ở xem xét khách quan, toàn diện và đầy đủ chứng cứ hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định như sau:
[1] Thửa đất số 72A, tờ bản đồ số 27, diện tích 10.521m2, tọa lạc tại: Buôn E, xã E, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk có nguồn gốc tách từ thửa đất số 72, tờ bản đồ số 27, diện tích 22.593 m 2 của vợ chồng ông Trần Văn D , bà Trần Thị H.
Toàn bộ diện tích đất tại thửa 72 này do vợ chồng ông Trần Văn D, bà Trần Thị H sử dụng trồng cà phê trư ớc năm 1975, có Gi ấy xác nhận của chính quyền địa phương. Vợ chồng ông D, bà H thừa nhận đã giao cho v ợ chồng ông Trần Văn H, bà Lâm ThịT quản lý, s ử dụng thửa đất số 72A từ năm 1997 cho đến nay (BL 121; 122).
Đến cu ối năm 2011, vợ chồng ông H1 , bàT làm thủ tục xin cấp GCNQSDĐ đối với thửa đất nêu trên và đến ngày 03/8/2012, vợ chồng ông H1, bàT được UBND thành phố B, tỉnh Đắk Lắk cấp GCNQSDĐ số BG 665932.

## Page 8

Tháng 7 năm 2012 ông Trần Văn D làm thủ tục xin cấp GCNQSD đất (BL18 đến 28) đối với toàn bộ diện tích 22.593 m2 được Ủy ban nhân dân Thành phố Buôn Ma Thuật xác nhận,và đang làm các thủ tục thì ông D biết được ông H1 bàT đã được cấp GCNQSD đất với diện tích 13.121m2 Sau khi biết được ông H1, bàT được cấp GCNQSDĐ, thì ngày 29/8/2012, ông D, bà H đã làm đơn khi ếu nại đến cơ quan có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết về việc ông bà không đồng ý UBND thành phố B đã cấp GCNQSDĐ cho ông H1, bà T. Sau đó năm 2013 ông D bà H đã khởi kiện ra Tòa án đ ể đòi lại phần diện tích đất nói trên.
[2] Xét đơn kháng cáoc ủa chịT cho rằng diện tích đất tranh chấp làc ủa anh Hoàng chồng chị, đồng thời chịT cho rằng nguyên đơn không chứng minh được nguồn gốc đất là của nguyên đơn; Hội đồng xét xử xét thấy:
[2.1] Ông D bà H đã chứng minh được nguồn gốc diện tích đất tranh chấp là của Ông, Bà khai hoang và quá trình sử dụng có đóng thuế với nhà nước ( BL từ 20 đến 35) hồ sơ chứng cứ do ông D cung cấp phù hợp với lời thừa nhận của bàT tại biên bản giải quyết đơn kiến nghị của ông D được Ủy ban nhân dân xã EaTu lập ngày 11/9/2012 và ngày 18/10/2012, bàT thừa nhận “Nguồn gốc lô đất trước đây ông Trần Văn D, bà Trần Thị H cho con là ông Trần VănH (BL 07 – 09).
[2.2] Xét việc cấp GCNQSD đất số BG665932, thửa số 72A, tờ bản đồ số 27, di ện tích 13.121m 2 do UBND thành phố B cấp ngày 03/08/2012 cho ông Trần VănH và bà Lâm ThịT thấy rằng: Quá trình cấp giấy chứng nhận cơ quan có thẩm quyền đã không xác định đúng ngu ồn gốc đất màch ỉ căn cứ vào đơn xin cấp GCNQSDĐ của ông H1 và bàT và cho rằng thửa đất không rõ ngu ồn gốc nên đã lấy phiếu ý kiến khu dân cư và căn cứ vào Biên bản họp gia đình thể hiện việc tặng cho diện tích đất không hợp pháp (không có chữ ký thể hiện ý chí người tặng cho) đ ể làm thủ tục cấp GCNQSDĐ cho ông H1 và bàT là không đúng.
[2.3] Đối với việc UBND xã E niêm yết công khai các thủ tục liên quan đến việc cấp GCNQSDĐ của vợ chồng ông H1, bàT thì vợ chồng ông D, bà H đều khẳng định ông bà không h ề biết, chứ nếu biết thì ông bà đã ngăn c ản, việc ông D bà H khai không bi ết ông H1 bàT làm thủ tục cấp GCNQSD đất là có căn cứ bởi lẽ: Vào năm 2012 ông D vẫn làm hồ sơ xin được cấp GCNQD đất đối với toàn b ộ diện tích 22.593 m2, ngay sau khi bi ết ông H1 được cấp GCNQSD đất thì ông D khiếu nại đến UNND xã Eatu.
 Hơn nữa, nguồn gốc đất thì ông D, bà H đã khai hoang s ử dụng từ năm 1972 và hiện ông, bà vẫn lưu giữ toàn bộ hồ sơ giấy tờ gốc, cũng như nghĩa v ụ nộp thuế của ông D để chứng minh rõ về nguồn gốc của lô đất này, về phía ông H1 bàT hồ sơ xin cấp GCNQSD đất thì không có hồ sơ chứng minh nguồn gốc đất nhưc ủa ông D . Ngoài ra, tại biên bản xác minh tại UBND xã E ngày 08/10/2018 thể hiện rõ: “…Trong quá trình kê khai cán b ộ UBND xã E đã yêu cầu ông Trần VănH về tổ chức họp gia đình việc cho tặng đất từ năm 1985 của gia đình; sau đó đến ngày 09/11/2011 ông H1 đã nộp Biên bản họp gia đình cho

## Page 9

cán bộ UBND xã E trong đó có chữ ký đầy đủ chữ ký của ông D, bà H, anh trai, chị gái, ông H1, bàT đây là cơ sở để xác định thêm việc tặng cho là có căn cứ”.
Chính vì vậy, đại diện UBND xã E đã đề nghị Tòa án giám định nếu chữ ký tại Biên bản họp gia đình ngày 09/11/2011, làch ữ ký giả thì đề nghị Tòa án căn cứ vào quy định pháp luật để giải quyết.
[2.4] Đối với biên bản họp gia đình ngày 09/11/2011 mà ông Trần VănH đã cung cấp cho đại diện UBND xã E trong quá trình làm hồ sơ đăng kých ứng nhận quyền s ử dụng đất của hộ ông Trần VănH năm 2011 đ ể làm cơ s ở xác định rõ thêm việc gia đình ông D, bà H đã thống nhất việc tặng cho đất cho ông H1, bà T, thì thấy rằng:
Tại Kết luận giám định số 296/PC54 ngày 04/11/2013 của Phòng kỹ thuật hình sự - Công an tỉnh Đắk Lắk (BL 83) thể hiện: “5.1. Chữ ký mang tên Trần Văn D dưới mục “Chồng - BÊN CHO ĐẤT” trên tài liệu cần giám định ký hiệu A1 so với chữ ký đứng tên Trần Văn D trên các tài li ệu mẫu so sánh ký hi ệu M1, M2, M3, là khác dạng nên không tiến hành giám định...”. Tuy nhiên, trong phần tiếp theo của kết luận giám định đã xác định rõ: “tại mục 5.2 Chữ viết có nội dung “Trần Văn D” dưới mục “Chồng – BÊN CHO ĐẤT” trên tài li ệu cần giám định ký hiệu A1 so với chữ viết đứng tên Trần Văn D trên các tài liệu mẫu so sánh ký hiệu M1, M2, M3 là không phải do cùng một người viết ra.
5.3. Chữ ký, chữ viết mang tên Trần Thị H dướim ục “V ợ - BÊN CHO ĐẤT” trên tài li ệu giám định ký hiệu A1 so với chữ ký, chữ viết đứng tên Trần Thị H trên các tài liệu mẫu so sánh ký hi ệu M1, M2, M3 là không phải do cùng một người ký và viết ra”.
Như vậy, kết luận giám định đã khẳng định rõ trong biên bản họp gia đình về chữ viết cón ội dung Trần Văn D thì không phải do cùng một người viết ra còn chữ ký, chữ viết mang tên Trần Thị H không phải do cùng một người ký và viết ra.Điều này phù hợp với chứng cứ khác của vụ án bởi lẽ nếu ông D bà H đã cho ông H1 bàT đất rồi thì năm 2012 ông D sẽ không đi làm thủ tục xin cấp QSD đất của toàn bộ diện tích 22.593 m2 nữa.
 Do đó, có đầy đủ căn cứ để chứng minh biên bản họp gia đình là b ị giả mạo. Đồng thời qua biên bản về việc lấy lời khai của bà Trần Thị H, bà Trần Thị Kim O cũng đã thể hiện rõ là h ọ không biết, không tham gia vào cu ộc họp gia đình nào vàong ày 09/11/2011 và cũng không ký hay vi ết gì vào biên bản họp này. Do đó, việc bị đơn cung cấp biên bản họp gia đình trên nhằm làm căn c ứ cho UBND xã E xác nhận hồ sơ xin cấp GCNQSDĐ là không đúng sự thật.
Tại phiên tòa hôm nay chịT cho rằng vợ chồng chị có phát hoang vàt ạo lập một diện tích đất bờ lô, tuy nhiên chị không cóch ứng cứ về việc này,Tại biên bản lấy lời khai ngày 29/10/2018 ( bl270) sơ đ ồ bản vẽ đất tranh chấp ( bl 259, 23056,19)đều không thể hiện diện tích đất bờ lô như chịT khai.
Từ những phân tích đánh giá nêu trên xét thấy có đủ căn cứ để khẳng định diện tích đất tranh chấp nêu trên có ngu ồn gốc làc ủa ông D bà H, án sơ thẩm buộc chi Lâm ThịT là vợ của anh Trần VănH (đã chết) phải trả lại cho bà H và

## Page 10

người kế thừa quyền nghĩa vụ tố tụng của ông D là có căn cứ. Kháng cáo của chị T về nội dung nêu trên là không có căn cứ chấp nhận.
Xét thấy: Diện tích đất nêu trên làc ủa bà Hông D cho anh Hoàng chịT canh tác, trồng cây hoa màu trên đất từ năm 1996 cho đến nay đã hơn 20 năm do vậy anh Hoàng chịT có công sức đóng góp trong việc gìn giữ bảo quản đất, bản án sơ thẩm đã không xem xét đến nội dung này là thi ếu xót, cấp phúc thẩm xẽ xem đánh giá để tính công sức cho ông H1 bàT nhằm đảm bảo việc công bằng và có lý có tình . Công sức đóng góp của ông H1 bàT là 10 % giá trị đất là 1 tỷ đồng.Do vậy đơn kháng cáo của chịT được chấp nhận một phần.
Án phí: Người kháng cáo không phải chịu án phí phúc thẩm.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ vào khoản 2 Điều 308, Bộ luật Tố tụng dân sự:
Chấp nhận một phần đơn kháng cáo của bà Lâm ThịT sửa một phần quyết định của bản án dân s ự sơ thẩm số 09/2019/DS-ST ngày 31 tháng 7 năm 2019, Tòa án nhân dân tỉnh Đắk Lắk:
- Căn cứ Điều 26, Điều 34, Điều 37, Điều 147, Điều 161 Điều 266 của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015; khoản 4 Điều 32 Luật Tố tụng hành chính năm 2015;
- Căn o Điều 197, 199 Bộ luật Dân sự năm 2015; Điều 105, Điều 136 Luật đất đai năm 2003; Điều 12; Điều 166 Luật Đất đai năm 2013; Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm án phí, lệ phí Tòa án.
Tuyên xử: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.
1. Buộc bà Lâm ThịT phải giao trả lại cho người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của ông Trần Văn D là bà Trần Thị Kim O, bà Trần Thị H và đồng nguyên đơn bà Trần Thị H diện tích 10.521m2 đất nông nghi ệp và tài sản trên đất (Như biên bản xem xét thẩm định tại chỗ và định giá tài sản ngày 4/9/2018)
tại thửa số 72a tờ bản đồ số 27 địa chỉ Buôn E, xã E thành phố B, tỉnh Đăk Lắk có tứ cận như sau:
- Phía Đông giáp đất ông G có chiều dài 55m.
- Phía Tây giáp đư ờng đi và các lô đất của cách ộ đồng bào Ngư ời Ê Đê (trước đây là lô cao su), ông Y có chiều dài 75m
- Phía Nam giáp đất ông H có chiều dài 95m.
- Phía Bắc giáp đất ông T và đường đi có chi ều dài các đoạn lần lượt là 52m, 74m, 34m.

## Page 11

2. Sau khi bà Lâm ThịT giao đất và tài sản trên diện tích đất 10.521 m2 thì đồng nguyên đơn bà Trần Thị H và người kế thừa quyền, nghĩa v ụ tố tụng của nguyên đơn ông Trần Văn D là bà Trần Thị Kim O, bà Trần Thị H và đồng nguyên đơn bà Trần Thị H có trách nhiệm thanh toán cho bà Lâm ThịT toàn bộ giá trị câyc ối, hoa màu, tài sản nhàc ửa và công trình trên đất số tiền là 661.944.269đ (Sáu trăm sáu mươim ốt triệu chín trăm bốn mươi bốn nghìn hai trăm sáu mươi chín đ ồng),và tiền công sức bảo quản đất số tiền là 100.000.000 đồng.Tổng số tiền là 761.944.269 đồng.
Sau khi bị đơn đã giao trả diện tích đất 10.521m2 cho nguyên đơn, mà nguyên đơn vẫn chưa thanh toán ti ền giá trị tài sản trên đất cho b ị đơn, thì nguyên đơn phải chịu lãi su ất theo quy định tại khoản 2 Đi ều 357 BLDS k ể từ ngày bị đơn giao trả đất cho nguyên đơn.
3. Hủy giá trị pháp lý của Gi ấych ứng nhận quy ền s ử dụng đất số BG665932 do UBND thành phố B cấp cho v ợ chồng ông Trần VănH và bà Lâm ThịT ngày 3/4/2012, đối với thửa 72A, t ờ bản đồ số 27, diện tích 13.121 m2.
Người kế thừa quyền, nghĩa vụ tố tụng của nguyên đơn ông Trần Văn D là bà Trần Thị Kim O và bà Trần Thị H và nguyên đơn bà Trần Thị H có trách nhiệm liên hệ với cơ quan nhà nư ớc có thẩm quyền để làm thủ tục đăng ký xin cấp GCNQSDĐ theo quy định của pháp luật.
UBND thành phố B có trách nhi ệm kiểm tra, xem xét hi ện trạng sử dụng đất để cấp GCNQSDĐ cho nguyên đơn theo đúng trình tự thủ tục mà pháp luật quy định.
3. Về án phí: Bà Lâm ThịT không phải chịu án phí dân s ự phúc thẩm. Số tiền 300.000 đồng bàT đã nộp tạm ứng theo Biên lai thu ti ền số 0002534 ngày 19/8/2019 cuảC ục thi hành án dân sự tỉnh Đắc Lắc đư ợc bảo lưu đ ể chuyển sang tiền án phí sơ thẩm mà bàT phải nộp.
 Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo kháng nghị có hiệu lực pháp luật.
Bản án này là phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận: TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM
- TANDTC; THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA
- VKSNDCC tại Đà Nẵng;
- TAND tỉnh Đăk Lăk;
- VKSND tỉnh Đăk Lăk;
- Cục THA dân sự tỉnh Đăk Lăk;
- Các đương sự;
- Lưu: HSVA, lưu trữ. Mai Xuân Thành