Quyết định giám đốc thẩm Số: 07/2019/DS - GĐT
Tranh chấp hợp đồng vay tài sản
Số: 07/2019/DS - GĐT
Ngày: 22/01/2019
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại Đà Nẵng
Cấp xét xử: Giám đốc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp hợp đồng vay tài sản
Thông tin vụ việc: 1. Hủy toàn bộ Bản án dân sự phúc thẩm số 28/2015/DS-PT ngày 29/3/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa và hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số 21/2017/DS-ST ngày 27/9/2017 của Tòa án nhân dân huyện C , tỉnh Khánh Hòa; 2. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa để giải quyết sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

 Quyết định giám đốc thẩm Số: 07/2019/DS - GĐT Ngày 22/01/2019 Về “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản”


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM


ỦY BAN THẨM PHÁN TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG


- Thành phần Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao gồm có:
 Chủ tọa phiên tòa: Ông Đặng Kim Nhân – Thẩm phán.
 Các Thẩm phán: Ông Trương Minh Tuấn và ông Nguyễn Thanh Long.
- Thư ký phiên tòa: Ông Phạm Văn Phong – Thư ký Tòa án.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại ĐàN ẵng tham gia phiên tòa: Ông Thái Văn Đoàn - Kiểm sát viên.
Ngày 22 tháng 01 năm 2019, tại trụ sở Tò a án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng mở phiên tòa giám đốc thẩm xét xử vụ án dân sự “Tranh chấp hợp đồng vay tài sản” giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Bà Đặng ThịN ; trút ại: tổ dân phố Ng, thị trấn B, huyện C, tỉnh Khánh Hòa.
 2. Bị đơn:
2.1. Bà Dương Thị Ánh T ;
2.2. Ông Nguyễn Văn Th ;
Cùng trú tại: thôn V, xã B, huyện C , tỉnh Khánh Hòa.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

 Theo đơn khởi kiện đề ngày 28/3/2017 và quá trình tố tụng, nguyên đơn là bà Đặng ThịN trình bày: Bà với vợ chồng bà Dương Thị Ánh T , ông Nguyễn Văn Th có giao dịch mua bán Mì từ năm 2007. Quá trình giao dịch mua bán Mì thì Bà cho vợ chồng bàT vay và ứng tiền nhiều lần; việc cho vay, trả tiền hoặc ứng tiền, giao hàng diễn ra liên tục, gối đầu nên Bà không nhớ cụ thể, nhưng theo nội dung các Giấy chốt nợ thì:
Ngày 27/12/2011 bàT ứng của Bà 400.000.000 đồng, đổi lại bàT phải giao Mì cho Bà với giá 3.800 đồng/kg quy thành 105.263 kg; từ ngày 11/8/2011 đến ngày 09/01/2012 bàT ứng của Bà nhiều lần tổng cộng 2.087.940.000 đồng, đổi lại bàT phải giao Mì cho Bà với giá 3.700 đồng/kg quy thành 564.300 kg; từ ngày 12/02/2012 đến ngày 14/5/2012 bàT đã giao cho Bà 70.260 kg Mì nên tính đến tháng 10/2012 vợ chồng bàT , ông Th xác nhận còn thiếu Bà 598.900kg Mì.
Do bàT không giao Mì nên ngày 11/11/2 012 hai bên thỏa thuận quy s ố lượng

## Page 2

Mì còn thi ếu thành ti ền là 2.994.500.000 đồng (giá Mì tại thời điểm quy đổi là 5.000 đồng/kg).
Ngày 19/9/2011, bàT ứng của Bà 108.934.000 đồng, đổi lại bàT phải giao Mì cho Bà với giá 6.400 đồng/kg quy thành 50.000 kg Mì; nhưng bàT mới giao cho Bà 32.479 kg Mì, còn thiếu 17.021 kg Mì.
Từ ngày 03/2/2012 đến ngày 18/02/2012 bàT vay thêm của Bà 200.000.000 đồng. Ngày 23/8/2013 bàT lấy Mì của Bà gửi tại kho của bàT nên nợ Bà thêm 24.617.000 đồng và ngày 26/02/2014 bàT lấy của Bà thêm 7.770 kg Mì quy thành 34.965.000 đồng (giá 4.500 đồng/kg). Ngoài ra, bàT nợ bà Hoàng ThịCh 124.000.000 đồng, số tiền này bàCh chuyển quyền lấy nợ bàT sang cho Bà.
Từ ngày 28/5/2013 đến ngày 16/6/2013, bàT trả Bà 147.000.000 đồng nên ngày 29/8/2014 nên sau khi tính toán hai bên thống nhất chốt nợ ghi “dời sổ qua số tiền 3.155.037.000 đồng lúc nào làm cóT phải trả chịN ”. Nay, Bà khởi kiện yêuc ầu vợ chồng bàT , ông Th trả 3.155.037.000 đồng, sau đó, bàN rút yêu cầu đối với số tiền 124.000.000 đồng (là tiền bàT nợ bà Chi, bàCh chuyển quyền lấy nợ sang cho bàN ) mà chỉ yêu cầu Tòa án bu ộc vợ chồng bàT trả 3.031.000.000 đ ồng; khi nào v ợ chồng bàT trả đủ nợ thì Bà sẽ trả lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của vợ chồng bàT mà vợ chồng bàT đã thế chấp cho Bà.
Bị đơn là bà Dương Thị Ánh T trình bày: Từ năm 2007, doc ần vốn để buôn bán nông sản nên có vay tiền bàN nhiều lần với lãi su ất 6/%/tháng; Bà không nhớ chính xác s ố lần vay, s ố tiền vay cũng như s ố lần trả, s ố tiền tr ả, nhưng theo Bà thì tính đến năm 2011 Bà đã trả lãi cho bàN vượt số tiền vay gốc.
Số tiền 2.087.940.000 đồng là tiền nợ gốc và lãi tính từ ngày 11/8/2011 đến ngày 13/12/2011 quy thành 564.300 kg Mì. Ngày 27/12/2011, Bà ứng vay của bàN 400.000.000 đồng quy thành 105.260 kg Mì (giá Mì 3.800 đồng/kg); sau đó Bà đã giao bàN 70.260 kg Mì, còn thiếu 35.000 kg. Đối với khoản nợ 17.021 kg Mì thì xuất phát từ việc ngày 19/9/2011 Bà vay bàN 218.000.000 đồng; bàN cộng 92.000.000 đồng là tiền lãi phải trả đối với khoản vay 1.000.000.000 đồng ngày 15/8/2011 và khoản vay 500.000.000 đồng ngày 19/9/2011 thành 310.000.000 đồng nên bàN quy thành 50.000 kg Mì; Bà đã giao cho bàN 32.979 kg Mì nên còn nợ 17.021 kg Mì. Nay bàN khởi kiện thì Bà không đồng ý trả số nợ theo yêu cầu của bàN mà đề nghị Tòa án xem xét vi ệc bàN tính lãi caoc ộng vào gốc, đề nghị Tòa án xem xét vi ệc bàN tính giá Mì tăng từ 3.700 đồng/kg lên 5.000 đồng/kg, đồng thời đề nghị Tòa án buộc bàN giao trả Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của vợ chồng Bà cho Bà.
Bị đơn là ông Nguyễn Văn Th đã xuất cảnh định cưt ại Hoa K ỳ từ ngày 28/7/2014 nênh ồ sơ vụ án không có ý ki ến trình bày trong hồ sơ, nhưng ngày 27/02/2018, Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hoành ận được Đơn trình bày đề ngày 09/02/2018 của ông Th , nội dung đơn ông Th cho rằng Ông không biết việc giao dịch vay tiền, mua bán hàng hóa giữa bàT với bàN nên không có nghĩa vụ liên đới cùng vợ trả nợ bàN , đồng thời cho rằng việc Tòa án gi ải quyết vụ án vắng mặt Ông là vi phạm thủ tục tố tụng.

## Page 3

- Tại Bản án dân s ự sơ thẩm số 21/2017/DS-ST ngày 27/9/2017, Tòa án nhân dân huyện C , tỉnh Khánh Hòa quyết định:
Căn cứ khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, điểm e khoản Điều 192, điểm b kho ản 2 Đi ều 227, kho ản 2 Đi ều 244 B ộ luật tố tụng dân s ự; các Đi ều 134, 342, 343, 471, 474 B ộ luật dân s ự năm 2005; Đi ều 26 Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Xử:
Chấp nhận yêuc ầu của nguyên đơn, bu ộc bà Dương Thị Ánh T và ông Nguyễn Văn Th thực hiện nghĩa vụ trả 3.031.000.000 đồng cho bà Đặng ThịN .
Buộc bà Đặng ThịN phải trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ cấp GCN 01444 DSDĐ/CH -CR ngày 27/7/1999 của Ủy ban nhân dân huy ện Cam Ranh cho bà Dương Thị Ánh T và ông Nguyễn Văn Th .
Đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu của bà Đặng ThịN yêu cầu Dương Thị Ánh T và ông Nguyễn Văn Th trả 124.000.000 đồng tiền cấn trừ nợ từ bà Hoàng ThịCh .
Giữ nguyên Quy ết định áp dụng bi ện pháp khẩn cấp tạm thời s ố 01/2017/QĐ-BPKCTT ngày 12/6/2017 của Tòa án nhân dân huyện C .
Tòa án cấp sơ thẩm còn quy ết định về án phí và thông báo quy ền kháng cáo của các đương sự.
- Ngày 05/10/2017, bà Dương Thị Ánh T kháng cáo.
- Tại Bản án dân sự phúc thẩm số 28/2018/DS-PT ngày 29/3/2018, Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa quyết định:
Căn cứ vào khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 134, Điều 342, Đi ều 343, Đi ều 471 và Đi ều 474 B ộ luật dân s ự năm 2005; Đi ều 13, Điều 26 và Đi ều 28 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. Xử:
Chấp nhận yêuc ầu khởi kiện của nguyên đơn; bu ộc vợ chồng bà Dương Thị Ánh T và ông Nguyễn Văn Th phải liên đới thực hi ện nghĩa v ụ trả 3.031.000.000 đồng cho bà Đặng ThịN . Buộc bà Đặng ThịN phải trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ cấp GCN 01444 DSDĐ/CH -CR ngày 27/7/1999 của Ủy ban nhân dân huy ện Cam Ranh cho bà Dương Thị Ánh T và ông Nguyễn Văn Th .
Đình chỉ xét xử đối với phần yêu cầu của bà Đặng ThịN yêu cầu Dương Thị Ánh T và ông Nguyễn Văn Th trả 124.000.000 đồng tiền cấn trừ nợ từ bà Hoàng ThịCh .
Về biện pháp khẩn cấp tạm thời: thực hiện theo Quy ết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời s ố 01/2018/QĐ-BPKCTT ngày 29/3/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa cấm xuất cảnh đối với bà Dương Thị Ánh T .
Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết đị .
- Ngày 26/4/2018, bà Dương Thị Ánh T có đơn đề nghị xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm đổi với Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên.
- Tại Quyết định s ố 115/QĐKNGĐT-VKS-DS ngày 12/10/2018, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp caot ại ĐàN ẵng kháng nghị Bản án dân s ự phúc thẩm nêu trên; đề nghị Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng xét xử giám đốc thẩm hủy Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên và hủy Bản án

## Page 4

dân sự sơ thẩm số 21/2017/DS-ST ngày 27/9/2017 của Tòa án nhân dân huyện C , tỉnh Khánh Hòa; giao hồ sơ cho Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa giải quyết sơ thẩm lại, với nhận định:
1. Về tố tụng:
Ngày 28/3/2017, bà Đặng ThịN khởi kiện yêu cầu vợ chồng bà Dương Thị Ánh T , ông Nguyễn Văn Th phải trả hết số nợ 3.155.000.000 đồng. Kèm đơn khởi ki ện là Gi ấynh ận n ợ ngày 29/8/2014 nội dung: “D ời s ổ qua s ố tiền 3.155.037.000 đồng ba tỷ một trăm năm mươi lăm triệu không trăm ba mươi bày ngàn lúc nào làm cóT phải trả cho chịN ”. Xét th ấy, bàN và bàT đã thỏa thuận điều kiện “lúc nào làm ăn cóT phải trả cho chịN , giao cho chịN một sổ đỏ đìa”, không thỏa thuận về thời hạn cụ thể trả nợ. Do đó, vi ệc Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý, giải quyết vụ án khi chưa xem xét đến giao dịch có điều kiện và thời hạn trả nợ là vi phạm quy định tại khoản 1 Điều 125; khoản 1 Điều 477 Bộ luật dân sự năm 2005 (Điều 120 và Đi ều 469 Bộ luật dân s ự năm 2015) và vi phạm điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 3 Nghị quyết số 04/2017/NQ-HĐTP ngày 05/5/2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao.
Trong giai đo ạn sơ th ẩm, bị đơn ông Nguyễn Văn Th không cóm ặt theo giấy triệu tập của Tòa án, không có lời trình bày. Trong giai đo ạn phúc th ẩm, ngày 27/02/2018 Tòa án nhận được Đơn trình bày đ ề ngày 09/02/2018 của ông Nguyễn Văn Th , có xác nhận của cơ quan Lãnh s ự về việc ông Th không biết Tòa án xét x ử vụ án này, ông Th không đồng ý bản án sơ thẩm và cung cấp hộ chiếu kèm theo. Còn bàT cho rằng, đây là nợ riêng của bà nên không thông báo cho ông Th (chồng bà) biết. Ngày 15/3/2018, trong thời gian phiên tòa phúc thẩm tạm nghỉ, bàT cung cấp cho Tòa án địa chỉ đầy đủ của ông Th . Tuy nhiên, Tòa án cấp phúc thẩm không tạm ngừng phiên tòa theo quy định tại Điều 259 và Điều 304 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 để triệu tập ông Th theo địa chỉ được cung cấp nêu trên, mà vẫn tiến hành xét x ử và tuyên bu ộc ông Th liên đới cùng bàT trả cho bà Đặng ThịN số tiền 3.031.000.000 đồng là vi phạm khoản 3 Điều 177 Bộ luật tố tụng dân sự 2015.
2. Về nội dung:
Quá trình gi ải quyết vụ án, ban đầu bàN thừa nhận có kho ản lãi với số tiền 92.000.000 đồng trong số nợ 310.000.000 đồng rồi quy ra 50 tấn bắp (Đơn trình bày ngày 25/9/2017). Nhưng sau đó, bàN lại khait ổng s ố tiền n ợ 3.031.000.000 đồng hoàn toàn là ti ền gốc (Đơn trình bày ngày 29/12/2017). Tại phiên tòa sơ th ẩm, ông Bùi Phi V , đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn khai, trong số tiền 3.155.046.000 đồng (sau đó rút một phần còn 3.031.000.000 đồng)
không biết tiền lãi bao nhiêu, nhưng sang ngày thứ 2 của phiên tòa sơ thẩm, ông Vũ lại khai trong số tiền khởi kiện trên không có tiền lãi là mâu thuẫn về việc tính tiền lãi.
Bị đơn bà Dương Thị Ánh T khai, số tiền 3.031.000.000 đồng bàN kiện đòi không phải toàn b ộ tiền gốc mà bao gồm cả lãi suất 6%/tháng cộng dồn lại quy ra mì giá cao 5.000 đ ồng/kg và giá bắp 6.400 đ ồng/kg rồi quy ngư ợc lại thành tiền. Thực chất, bàT chỉ còn nợ bàN khoảng 1,5 tỷ đồng và đề nghị trả dần mỗi năm 100.000.000 đồng.

## Page 5

Các tài liệu chứng cứ tại hồ sơ vụ án thể hiện:
Chứng cứ do phía bị đơn cung cấp bản photocopy (bút lục số 123) đã được đối chiếu bản chính tại phiên tòa phúc th ẩm, có chữ ký của bàN , mặt trước thể hiện có khoản tiền “+ lãi 72.940.000đ”, mặt sau có nội dung...
Tổng cộng tiền lãi + 92.000.000đ ChịN đưa thêm 218.000.000đ 310.000.000 Để mua 50T bắp;
Trả 32.979kg Còn nợ 17.021kg x 64 (6.400 đồng/1kg bắp) = 108.934.000 đồng.
Đối chiếu với Đơn trình bày ngày 25/9/2017 nêu trên, bàN đã thừa nhận có khoản tiền lãi 92.000.000 đ ồng. còn bàT trình bày, đây là kho ản vay 1 t ỷ đồng và 500 tri ệu đồng với lãi suất 6%/tháng. Tòa án chưa làm rõch ữ ký trong bản photocopy nêu trên có phải bàN hay không và nội dung của chứng cứ này.
Chứng cứ do nguyên đơn cung cấp bản photocopy và bản gốc (bút lục số 04, 222) về các khoản vay, trong đó có ghi:
1) 3/2/2012 Thành mượn 200.000.000đ (hai trăm triệu đồng) 235 ngày = 94 triệu
2) 18/2/2012 chịT Vinh 50.000.000đ (năm mươi triệu đồng) 240 = 24 118 triệu BàT trình bày, đây là ti ền lãi tính theo ngàyc ủa các kho ản vay gốc 200.000.000 đồng và 50.000.000 đồng nêu trên. Các chứng c ứ đã đư ợc gạch chéo, nhưng thể hiện quá trình vay và cách tính lãi, Tòa án cấp sơ th ẩm, cấp phúc thẩm cũng chưa làm rõ.
Ngoài ra, bàT còn khai v ề nhiều khoản tiền lãi khác. Như v ậy, lời khai của nguyên đơn, bị đơn có nhiều mâu thuẫn về tiền nợ gốc, tiền lãi, bàT yêu cầu đối chất với bàN và yêu cầu bàN xuất trình sổ gốc theo dõi việc vay mượn, trả nợ giữa bàT và bàN từ năm 2007, nhưng Toàc ấp sơ th ẩm, cấp phúc thẩm không cho các đương s ự đối chất là vi phạm Điều 100 B ộ luật tố tụng dân s ự năm 2015.
Trong giai đo ạn phúc th ẩm, bàT cung cấp Gi ấy xác nhận ngày 26/10/2017 của bà Nguyễn Thị L (là công nhân của Công ty Ánh T do bàT làm giám đốc). Bà L xác nhận, bà là ngư ời đi lấy tiền và trả tiền cho bàN với lãi suất 6%/tháng nhi ều lần, nhiều năm, nhưng không đư ợc Tòa án cấp phúc thẩm xem xét.
Trong giai đoạn giám đốc thẩm, bàT còn cung cấp Giấy xác nhận của chị Nguyễn ThịT là những người làm việc cho Công ty Ánh T xác nhận, bàT nhờ chị đi lấy tiền và trả tiền vay, tiền lãi cho bàN , bàN tính tiền lãi 6%/tháng, vì khi nhận tiền vay thì bàN đã trừ luôn tiền lãi trước khi đưa s ố tiền còn lại, trả tiền đều ký vào sổ bàN .
Như v ậy, Tòa án cấp sơ th ẩm, Tòa án cấp phúc thẩm vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, thu thập chứng cứ chưa đầy đủ nhưng đã buộc bị đơn phải trả cho nguyên đơn số tiền 3.031.000.000 đồng, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp của đương sự.

## Page 6

 - Tại phiên tòa giám đốc thẩm, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đề nghị Hội đồng xét xử giám đốc thẩm chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng.



 NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Về tố tụng:
[1]. Ngày 28/3/2017, bà Đặng ThịN xuất trình Giấy đề ngày 29/8/2014 ghi:“Dời sổ qua số tiền 3.155.037.000 đồng ba tỷ một trăm năm mươi lăm tri ệu không trăm ba mươi bày ngàn lúc nào làm cóT phải trả cho chịN , giao cho chị N một sổ đỏ đìa”, phía dưới là chữ ký đề tên Dương Thị Ánh T (bút lục 03, bàT thừanh ận chữ ký vàch ữ viết của mình) , đ ể khởi ki ện yêuc ầu v ợ chồng ông Nguyễn Văn Th , bà Dương Thị Ánh T trả 3.155.000.000 đồng. Xét, nội dung Giấy biên nhận nợ nêu trên, tuy không ấn định thời hạn bàT phải trả nợ bàN , nhưng theo quy định tại Điều 477 B ộ luật dân s ự năm 2005 (Đi ều 469 B ộ luật dân sự năm 2015) thì: “1. Đối với hợp đồng vay không kỳ hạn và không có lãi thì bên cho vay có quyền đòi lại tài sản và bên vay cũng có quy ền trả nợ vào bất cứ lúc nào, nhưng phải báo cho nhau bi ết trước một thời gianh ợp lý, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. 2. Đối với hợp đồng vay không k ỳ hạn và có lãi thì bên cho vay có quy ền đòi lại tài sản bất cứ lúc nào, nhưng phải báo trư ớc cho bên vay một thời gian hợp lý và đư ợc trả lãi đến thời điểm nhận lại tài sản, còn bên vay cũng có quy ền trả lại tài sản bất cứ lúc nào vàch ỉ phải trả lãi cho đến thời điểm trả nợ, nhưng cũng phải báo trước cho bên cho vaym ột thời gian hợp lý”.
Do đó, cấp giám đốc thẩm xét nhận định trong Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 115/QĐKNGĐT – VKS – DS ngày 12/10/2018 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp caot ại ĐàN ẵng (cho rằng bàN và bàT không thỏa thuận thời hạn bàT phải trả bàN 3.155.037.000 đồng nên bàN không có quyền khởi kiện yêu cầu bàT trả nợ, do đó Tòa án thụ lý giải quyết vụ án đòi nợ theo yêu cầu khởi kiện của bàN là không đúng) là không có cơ sở.
[2]. Tại Đơn khởi kiện đề ngày 28/3/2017, bàN yêu cầu Tòa án giải quyết buộc vợ chồng ông Th , bàT liên đới trả 3.155.037.000 đồng, đồng thời ghi ông Th , bàT cư trú tại địa chỉ thôn Văn T ứ Đông, x ã Cam Hòa, huy ện C , tỉnh Khánh Hòa. Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, Điều 173 - Các phương thức cấp, tống đạt, thông báo văn bản tố tụng quy định: “Việc cấp, tống đạt, thông báo các văn bản tố tụng được thực hiện bằng các phương thức sau đây: 1. Cấp, tống đạt, thông báo trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc người thứ ba được ủy quyền thực hi ện vi ệc c ấp, tống đ ạt, thông báo; 2. C ấp, tống đ ạt, thông báo bằng phương tiện điện tử theo yêu cầu của đương sự hoặc người tham gia tố tụng khác phù hợp với quy định của pháp luật về giao dịch điện tử; 3. Niêm yết công khai;
4. Thông báo trên các phương ti ện thông tin đại chúng; 5. C ấp, tống đạt, thông báo bằng phương thức khác theo quy định tại Chương XXXVIII của Bộ luật này;
Điều 177 – Thủ tục cấp, tống đạt thông báo trực tiếp cho cá nhân quy định:
“…Trường hợp ngư ời đư ợc c ấp, tống đ ạt, thông báo vắng mặt thì ngư ời thực hiện việc cấp, tống đạt, thông báo phải lập biên bản và giao cho người thân thích có đủ năng lực hành vi dân sự cùng nơi cư trú với họ hoặc tổ trưởng tổ dân phố,

## Page 7

trưởng thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc để thực hiện việc ký nhận hoặc điểm chỉ và yêu cầu ngay này cam kết giao lại tận tay ngay cho ngư ời được cấp, tống đạt, thông báo. Biên bản phải được lưu trong h ồ sơ vụ án…”; Điều 180 - Thủ tục thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng quy định: “Việc thông báo trên phương ti ện thông tin đại chúng đư ợc thực hiện khi pháp lu ật có quy định hoặc có căn c ứ xác định là vi ệc niêm y ết công khai không bảo đảm cho ngư ời được cấp, tống đạt, thông báonh ận đư ợc thông tin v ề văn bản cần được cấp, tống đạt, thông báo…”. Xét thấy, ngày 23/5/2017 Tòa án cấp sơ thẩm xác minh về tình trạng cư trú của ông Th thì được Ban Công an xã Cam Hòa, huyện C cho biết ông Th không có mặt ở địa phương (bút lục 50) nên lẽ ra, theo các quy định nêu trên của pháp luật thì trước hết Tòa án cấp sơ thẩm phải tiến hành thủ tục lập biên bản và giao cho người thân thích của ông Th các văn bản tố tụng đối với ông Th , Biên bản này phải lưu trong hồ sơ vụ án, trường hợp việc niêm yết công khai không bảo đảm ông Th nhận được thông tin thì phải ti ến hành thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng. Tòa án cấp sơ thẩm không tiến hành đầy đủ các thủ tục nêu trên mà ti ến hành ngay thủ tục niêm yết công khai và sau đó đưa v ụ án ra xét xử vắng mặt ông Th là vi phạm thủ tục tố tụng.
 Tại giai đoạn tố tụng phúc thẩm, thì ngày 12/3/2018 Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hoành ận được Đơn trình bày đề ngày 09/2/2018 của ông Th , nội dung Đơn ông Th trình bày Ông không biết việc Tòa án nhân dân huyện C thụ lý, giải quyết vụ án, không nhận được giấy triệu tập của Tòa án và việc Tòa án cấp sơ thẩm buộc Ông liên đới cùng bàT trả bàN 3.031.000.000 đồng là không đúng vì Ông không bi ết giao dịch vay mượn, mua bán Mì gi ữa bàT với bàN (Đơn trình bày của ông Th được Đại sứ quán Việt Nam tại Hoa Kỳ xác nhận – bl 259, 260). Kèm theo Đơn trình bày ông Th còn gửi Hộ chiếu và Đơn xin tạm vắng đề ngày 25/7/2014; nội dung Đơn xin tạm vắng ông Th xin vắng mặt tại địa phương từ ngày 30/7/2014, Đơn đư ợc ông Nguyễn Xuân L (Trưởng thôn V, xã C) xác nhận (bl 256, 257, 258). Tại phiên tòa phúc thẩm, bàT viết giấy cung cấp địa chỉ của ông Th tại Mỹ (bl 275), nhưng Tòa án cấp phúc thẩm không tạm ngừng phiên tòa theo quy định tại Điều 259, 304 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 để triệu tập ông Th mà tiến hành xét xử vắng mặt ông Th là vi phạm thủ tục tố tụng. Do đó, nhận định trong Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 115/QĐKNGĐT – VKS – DS ngày 12/10/2018 của Viện trư ởng Viện ki ểm sát nhân dân cấp caot ại Đà Nẵng (cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm vi phạm thủ tục tố tụng trong việc triệu tập, xét xử vắng mặt ông Th ) là có cơ sở, đúng pháp luật.
[3]. Theo nội dung Đơn xin tạm vắng đề ngày 25/7/2014 (Đơn được ông Nguyễn Xuân L là Trưởng thôn V, xãC xác nhận ngày 30/7/2014) và Hộ chiếu mà ông Th gửi kèm Đơn trình bày thì ông Th đã vắng mặt tại địa phương để xuất cảnh tới Hoa K ỳ năm 2014. Ngày 21/4/2017 Tòa án nhân dân huy ện C thụ lý giải quyết vụ án theo Đơn đ ề ngày 28/3/2017 của bà Đặng ThịN khởi kiện yêu cầu vợ chồng bàT , ông Th liên đới trả nợ là không đúng thẩm quyền. Vì v ậy, phần quyết định tại Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 115/QĐKNGĐT – VKS – DS ngày 12/10/2018 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đề nghị cấp giám đốc thẩm sau khi hủy bản án sơ thẩm và bản án phúc

## Page 8

thẩm giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa gi ải quyết sơ thẩm vụ án là đúng pháp luật.
Về nội dung:
 BàN xuất trình Giấy đề ngày 29/8/2014 ghi:“Dời s ổ qua s ố tiền 3.155.037.000 đồng ba tỷ một trăm năm mươi lăm triệu không trăm ba mươi bày ngàn lúc nào làm cóT phải trả cho chịN , giao cho chịN một sổ đỏ đìa”, phía dưới là chữ ký đề tên Dương Thị Ánh T để khởi kiện yêu cầu vợ chồng ông Th , bàT liên đới trả 3.155.000.000 đồng. BàT thừa nhận chữ ký, chữ viết của mình tại Giấy đề ngày 29/8/2014 do bàN xuất trình nêu trên, nhưng cho rằng từ năm 2007 đến năm 2014 vì cần vốn để buôn bán Mì nên Bà nhiều lần vay tiền của bà N với lãi suất 6/%/tháng, theo bàT thì tính đến năm 2011 Bà đã trả lãi cho bàN vượt số tiền vay gốc, s ố tiền 3.155.037.000 đồng ghit ại thời đi ểm ngày 29/8/2014 không phải là tiền vay gốc mà do bàN cộng dồn gốc với lãi suất cao từ nhiều sổ vay lúc trước nên bàT không đồng ý trả mà đề nghị Tòa án tính lại lãi suất theo quy định của pháp luật. Cấp giám đốc thẩm xét thấy:
[4]. Tài li ệu làch ứng từ do phía bàT cung cấp (tại bút lục 153, là bản photocopy đã được đối chiếu với bản chính tại phiên tòa phúc thẩm) có chữ ký đề tên “Đặng ThịN ” ghi:
“Tổng cộng tiền lãi + 92.000.000đ ChịN đưa thêm 218.000.000đ 310.000.000 Để mua 50T bắp;
Trả 32.979kg Còn nợ 17.021kg x 64 (6.400 đồng/1kg bắp) = 108.934.000 đồng”.
Theo bàT thì khoản lãi 92.000.000 đồng nêu trên là tiền lãi với lãi suất 6%/tháng tính đến cuối năm 2011 của khoản vay 1.000.000.000 đồng cộng dồn đến thời điểm ngày 15/8/2011 và khoản vay 500.000.000 đồng ngày 19/9/2011 ;
trong khi đó tại Đơn trình bày ngày 25/9/2017 (bl 127) bàN cũng thừa nhận hai bên có thống nhất tính lãi 92.000.000 đồng.
Tài liệu là chứng cứ do phía bàN cung cấp, đã bị gạch chéo (bút lục 04,
222) có chữ ký, đề tên “Dương Thị Ánh T ” ghi:
1) 3/2/2012 Thành mượn 200.000.000đ (hai trăm triệu đồng) 235 ngày = 94
2) 18/2/2012 chịT Vinh 50.000.000đ (năm mươi triệu đồng) 240 = 24 118 triệu Như vậy, xét nội dung các chứng từ nêu trên và lời thừa nhận của bàN là có tính lãi và tại phiên tòa sơ thẩm anh Vũ (là đại diện theo ủy quyền của Năm)
cũng trình bày trong tổng số tiền cộng dồn sổ 3.031.000.000 đồng thì bàN cũng không biết rõ lãi bao nhiêu, nợ gốc bao nhiêu; trong khi, suốt quá trình tố tụng sơ thẩm rồi phúc th ẩm, bàT nhiều lần yêuc ầu bàN phải cung cấp chứng từ vay gốc từng lần, từ đó hai bên đối chiếu để làm rõ số tiền gốc và tiền lãi, số tiền gốc, lãi bàT đã trả cho bàN vì theo bàT thì việc vay, trả diễn ra gối đầu liên tục, trong thời gian dài (từ 2007 - 2014) và bàT đã phải trả bàN tiền lãi với lãi suất cao 6%/tháng vượt các khoản vay gốc; nhưng Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm chỉ căn cứ Giấy cộng dồn chốt sổ đến ngày 29/8/2014 do bàN xuất trình để buộc trả khoản nợ 3.031.000.000 đồng (đã trừ 124.000.000 đồng vì bàN

## Page 9

rút yêuc ầu bàT trả khoản này vì theo bàN thì đây là kho ản tiền bàT nợ bà Chi, bàCh chuyển quyền lấy nợ bàT sang cho bàN ) là không đủ cơ sở, không bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của bàT .
[5]. Ngoài ra, theo quy định tại Điều 25 Lu ật Hôn nhân và gia đình năm 2000 (Đi ều 27 và 37 của Lu ật Hôn nhân và gia đình năm 2014) thì v ợ hoặc chồng phải chịu trách nhi ệm liên đới đối với giao dịch dân s ự hợp pháp dom ột trong hai người thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu sinh hoạt thiết yếu của gia đình.
Xét các chứng từ do cả nguyên đơn và bị đơn xuất trình thì thấy đa số các chứng từ chỉ thể hiện giao dịch vay, trả giữa bàT với bàN , không cóch ữ ký của ông Th ; trong khi ông Th đã vắng mặt tại địa phương từ ngày 30/7/2014, hiện đang định cư tại Hoa Kỳ và ông Th có Đơn trình bày là Ông không biết giao dịch vay mượn, mua bán Mì gi ữa bàT với bàN . Vì các lý do trên, vi ệc Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm buộc ông Th liên đới cùng bàT trả nợ bàN là chưa đủ cơ sở, nên khi về giải quyết lại vụ án cần xem xét ông Th có trách nhiệm liên đới cùng bàT trả bàN đối với khoản vay tại các chứng từ nào thì mới đúng quy định của pháp luật.
Từ phân tích tại các lu ận điểm nêu trên, Hội đồng xét x ử giám đốc thẩm thấy Quyết định kháng nghị giám đốc thẩm số 115/QĐKNGĐT-VKS-DS ngày 12/10/2018 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp caot ại ĐàN ẵng là có căn cứ nên được chấp nhận.
Vì các lẽ trên;


 QUYẾT ĐỊNH:




 Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 337; khoản 3 Điều 343 và Điều 345 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, tuyên xử:
 1. Hủy toàn b ộ Bản án dân s ự phúc thẩm s ố 28/2015/DS-PT ngày 29/3/2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa và hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm s ố 21/2017/DS-ST ngày 27/9/2017 của Tòa án nhân dân huyện C , tỉnh Khánh Hòa;
 2. Giao hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa để giải quyết sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.
Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày Hội đồng giám đốc thẩm ra quyết định.
 Nơi nhận:
 - Viện trưởng VKSNDCC tại Đà Nẵng (để biết);
 - Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa (2 bản kèm hồ sơ vụ án để giải quyết sơ thẩm lại);
 - TAND huyện C , tỉnh Khánh Hòa (để biết);
 - Chi cục Thi hành án dân sự huyện C , tỉnh Khánh Hòa (để thi hành);
 - Các đương sự (theo địa chỉ);
 - Lưu: Phòng lưu trữ (VP); Phòng Giám đốc kiểm tra về DS-KDTM-LĐ và hồ sơ vụ án.
 TM. ỦY BAN THẨM PHÁN THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA


(Đã ký)


 Đặng Kim Nhân