Bản án số: 114/2019/DS-PT
Tranh chấp quyền sử dụng đất
Số: 114
Ngày: 24/05/2019
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Bình Dương
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: bà N khởi kiện yêu cầu bà V trả lại diện tích đất đã lấn chiếm là phần mái ngói (nhà kho, xây trước 1975) chiều dài khoảng 24,4m; chiều rộng khoảng 0,85m. Ngày 12/4/2018, bà Phủng Huệ N có đơn khởi kiện bổ sung yêu cầu bà Phùng Hữu V giao trả thêm diện tích đất phần tấm đan và mái ngói (của nhà ở, xây dựng năm 1990), tổng diện tích bà N yêu cầu là 32m2.

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG

 Bản án số: 114/2019/DS-PT Ngày 24-5-2019 V/v tranh chấp quyền sử dụng đất (ranh đất)
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH DƯƠNG
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Đào Minh Đa Các Thẩm phán: Ông Nguyễn Văn Tài Bà Ngô Thị Bích Diệp
- Thư ký phiên tòa: Bà Dương Thị Kim Thoa – Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương.
- i in in i t nh n n t nh nh ưn tha ia phiên tòa: Bà Đặng Hà Nhung - iểm sát vi n.
Trong các ngày 20 và 24 tháng 5 năm 2019 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương xét xử phúc thẩm công khai v ụ án thụ lý số 125/2019/TLPT-DS ngày 11 tháng 3 năm 2019 về việc “tranh chấp quyền sử dụng đất (ranh đất)”.
Do Bản án dân sự sơ thẩm số 98/2018/DS-ST ngày 27 tháng 11 năm 2018 của Tòa án nhân dân thị xã T1, tỉnh Bình Dương bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 139/2019/QĐ-PT ngày 09 tháng 4 năm 2019 giữa các đương sự:
- Nguyên đơn: Bà Phùng Huệ N, sinh năm 1959; địa chỉ: Số M, đường Lê Văn D, khu phố B , phường L, thị xã T1, tỉnh Bình Dương.
 - Bị đơn: Bà Phùng Hữu V, sinh năm 1946; địa chỉ: Số N, đường L Văn D, khu phố B, phường L, thị xã T1, tỉnh Bình Dương.
Người đại diện hợp pháp của bị đơn: Bà Vương Mỹ N1, sinh năm 1975;
địa chỉ: Số I, đường Nguyễn Văn T, phường P, thành phố T2, tỉnh Bình Dương (văn bản ủy quyền ngày 08/11/2014).
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Ông Phùng Khiết N2, sinh năm 1955; địa chỉ: Số A, đường H, phường B, Quận C, Thành phố Hồ Chí Minh.

## Page 2

2. Ông Phùng Kiến H, sinh năm 1960; địa chỉ: Số D, khu phố B, phường L, thị xã T1, tỉnh Bình Dương.
3. Ông Phùng Kiện P1, sinh năm 1964; địa chỉ: E, khu phố B, phường L, thị xã T1, tỉnh Bình Dương.
4. Ông Phùng Kiện P2, sinh năm 1968; địa chỉ: G, khu phố B, phường L, thị xã T1, tỉnh Bình Dương.
5. Ông Phùng Kiện Đ, sinh năm 1972; địa chỉ: Ơ, khu phố B, phường L, thị xã T1, tỉnh Bình Dương.
Người đại diện hợp pháp của ông N, ông H, ông P1, ông P2 và ông Đ: Bà Phùng Huệ N, sinh năm 1959; địa chỉ: C408, đường L Văn D, khu phố B, phường L, thị xã T, tỉnh Bình Dương (văn bản ủy quyền ngày 23/9/2014).
6. Ông Vương Thành T, sinh năm 1968;
7. Ông Vương Thành P3, sinh năm 1973
8. Bà Bùi Thị D, sinh năm 1985;
9. Bà Bồ Thị Kim P, sinh năm 1982;
Cùng địa chỉ: địa chỉ: Số N, đường L Văn D, khu phố B, phường L, thị xã T1, tỉnh Bình Dương.
10. Bà Phạm Mỹ L, sinh năm 1968;
11. Ông Phùng im Đạt, sinh năm 1999.
 Cùng địa chỉ: Số N, đường L Văn D, khu phố B, phường L, thị xã T, tỉnh Bình Dương.
- Người kháng cáo: Bị đơn bà Phùng Hữu V.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
 Nguyên đơn bà Phùng HuệN trình bày:
Cha mẹ bàN là ông Phùng M (ch ết năm 1994) và bà Ngô H (chết năm 2013) để lại diện tích đất 6.799m 2 (trong đó có 17,8m2 đất HLATĐB). Trước đây, gia đình bàN sống bằng nghề sản xuất gốm sứ. Năm 2008, chấp hành chủ trương của Nhà nước về việc di dời cơ sở sản xuất ra khỏi khu dân cưn ngia đình bàN ngừng hoạt động. Do nhà xây dựng năm 1929 n n xuống cấp nghiêm trọng. Gia đình bàN sửa chữa lại mái ngói nhưng gia đình bà Phùng Hữu V ngăn cản, cho rằng phần mái ngói nhà bàN lấn sang phần đất nhà bà V. BàN xác định trước đây nhà kho của gia đình bàN và nhà kho của gia đình bà V giáp nhau mái ngói, còn hai bức tường cách nhau bởi mương thoát nước; khi bà V tháo dỡ nhà kho và lấp luôn con mương thoát nước. Nay, bàN khởi kiện yêu cầu bà V trả lại diện tích đất đã lấn chiếm là phần mái ngói (nhà kho, xây trước 1975) chiều dài khoảng 24,4m; chiều rộng khoảng 0,85m. Ngày 12/4/2018, bà Phủng HuệN có đơn khởi kiện bổ sung yêu cầu bà Phùng Hữu V giao trả thêm

## Page 3

diện tích đất phần tấm đan và mái ngói (của nhà ở, xây dựng năm 1990), tổng diện tích bàN yêu cầu là 32m2.
Quá trình t ố tụng vàt ại phiên t òa, đại diện b ị đơn - bà Vương M ỹ N1 trình bày:
Nguồn gốc đất là do ông bà để lại hơn 100 năm nay. Năm 1982, gia đình bà V chuyển về sinh sống và sử dụng, khi đó giáp với đất bàN là lò gốm của gia đình bà V với hiện trạng có cột, mái tole lò gốm làm ranh gi ới và vách tường của bà N. Mái ngói nhà bàN vừa sát mí mái tole nhà bà V. Năm 2006, trong lúc bà V đi du lịch nước ngoài 3 tháng, bàN ở nhà sửa chữa lấn mái ngói sang nhà bà V. Ngày 04/02/2013, bà Phùng Hữu V được cơ quan U thị xã T1 cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất diện tích 911m 2, thuộc thửa L, tờ bản đồ số K, tọa lạc tại số M, khu phố B, phường L, thị xã T1, tỉnh Bình Dương.
Trước yêu cầu khởi kiện của bà N, bà V không đồng ý vì phần đất bàN tranh chấp bà V đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Ngày 28/3/2016, bà Phùng Hữu V có đơn phản tố yêu cầu bàN tháo dỡ không gian lấn chiếm sang nhà bà V là mái ngói có chi ều dài kho ảng 21,6m, chiều rộng khoảng 0,55m và tấm đan cửa sổ chiều dài khoảng 1,2m, chiều rộng khoảng 0,5m.
Ông Phùng Khiết N, ông Phùng Ki ến H, ông Phùng Ki ện P1, ông Phùng Kiện P2, ông Phùng Kiện Đ do bà Phùng Huệ V đại diện trình bày: Thống nhất toàn bộ nội dung trình bày và yêu cầu khởi kiện của nguyn đơn.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan – bà Phạm Mỹ L trình bày:
Hiện bà L đang sử dụng căn nhà kho ở cuối đất. Vợ chồng bà chỉ sơn lại chứ không sửa chữa gì. B nhông căn nhà có phần tấm đan và mái ngói gắn liền với căn nhà đã có từ năm 1929. Hiện nay, bà V phản tố yêu cầu tháo dỡ tấm đan cửa sổ bà L không có ý kiến gì.
Người có quy ền l ợi, nghĩa v ụ liên quan – ông Phùng Kim Đ trình bày:
Ông Phùng im Đ thống nhất với ý kiến của bà L.
Người có quy ền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Vương Thành T , ông Vương Thành P, bà Bồ Thị Kim P, bà Bùi Thị D thống nhất trình bày:
Ông T, ông P, bàP và bà D là con trai và con dâu của bà V. Hiện nay, các ông, bà đang sống chung với bà V tại địa chỉ địa chỉ: Số N, đường L Văn D, khu phố B, phường L, thị xã T1, tỉnh Bình Dương. Đối với quyền sử dụng đất tranh chấp các ông, bà xác định đây là tài sản riêng của bà V nên không có quyền lợi, nghĩa vụ lin quan đến vụ án.
Bản án dân s ự sơ thẩm số 98/2018/DS-ST ngày 27/11/2018 của Tòa án nhân dân thị xã T1 đã quyết định:
1. Chấp nhận một phần y u cầu khởi kiện của nguyn đơn bà Phùng Huệ N đối với bị đơn bà Phùng Hữu V về việc “tranh chấp quyền sử dụng đất (ranh đất)”.

## Page 4

Buộc bà Phùng Hữu V giao trả phần đất có diện tích 22,6m2 thuộc thửa L, tờ bản đồ số K đã được U thị xã T1 cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Phùng Hữu V số O/LT ngày 04/02/2013 cho bà Phủng HuệN (đại diện nhận thay ông Phùng Khiết N2, ông Phùng Kiến H, ông Phùng Ki ện P1, ông Phùng Kiện P2, ông Phùng Kiện Đ và bà Phùng Huệ N) (ký hiệu A và B của sơ đồ bản vẽ kèm theo).
Buộc bà Phùng Hữu V phải phá bỏ 03 cột xây bằng gạch xây để trả lại hiện trạng đất cho gia đình bàN (ký hiệu 1, 2, 3 của sơ đồ bản vẽ kèm theo).
2. Không chấp nhận phần yêu cầu của bà Phùng HuệN về việc yêu cầu công nhận diện tích đất còn lại là 10,7m2 (ký hiệuC có sơ đồ bản vẽ kèm theo).
3. Không chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn bà Phùng Hữu V về việc buộc gia đình bàN phải tháo dỡ tấm đan cửa sổ có diện tích 0,5m2 và phần mái ngói có diện tích 21,3m2.
Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn tuyên về án phí, trách nhiệm chậm thi hành án và quyền kháng cáo theo quy định.
Ngày 07/12/2018, bị đơn bà Phùng Hữu V kháng cáo toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm.
Tại phiên tòa phúc th ẩm: Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, bị đơn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo; các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.
Bị đơn trình bày: Yêu cầu của nguyn đơn không đúng nhưng làm tốn thời gian công sức của bị đơn; bị đơn tự nguyện nhường lại cho nguyn đơn ½ diện tích đất nằm dưới mái ngói nhà kho của nguyn đơn nhưng vẫn giữ nguyên yêu cầu phản tố theo đơn phản tố.
Đại diện Viện iểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương phát biểu ý kiến:
Về tố tụng: Những người tham giat ố tụng và tiến hành tố tụng đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự tại Tòa án cấp phúc thẩm.
Về nội dung: Nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn tháo dỡ 3 cây cột và trả lại cho nguyn đơn 32m2, bị đơn phản tố yêu cầu nguyn đơn tháo dỡ tấm đan cửa sổ 0,5m2, một phần mái ngói nhà trên tấm đan và phần mái ngói có diện tích 21,3m2. Các b n đương sự không thống nhất vị trí ranh giới đất giữa các b n, theo nguyn đơn thì có ranh là rãnh thoát nước nhưng qua xem xét thực tế thì không có. B ị đơn cho rằng ranh đất là tường nhà và tường nhà khoc ủa nguyn đơn. Chứng cứ trong hồ sơ thể hiện: Nguyên đơn xây căn nhà phía sau để sử dụng thì tường xâyc ủa căn nhà kéo thẳng ra bức tường nhà kho phía trước, đã được nguyn đơn sử dụng từ 1990 đến nay. Căn cứ Điều 175, 176 của Bộ luật Dân sự năm 2015, ranh giới đất giữa nguyn đơn và bị đơn được xác định bằng bức tường nhà kho . Tuy nhiên tại phiên tòa phúc th ẩm, bị đơn tự nguyện xác định chia đôi diện tích tính t ừ mái ngóic ủa tường nhà kho của nguyn đơn xuống mặt đất, do phần đất này nguyn đơn, bị đơn đều sử dụng.
Đây là ý chí tự nguyện của bị đơn n n cần ghi nhận. Đối với yêu cầu phản tố của

## Page 5

bị đơn thấy rằng phần diện tích tấm đan cửa sổ nhà của nguyn đơn xây dựng và sử dụng từ năm 1990, khi xây dựng bị đơn biết nhưng cho rằng có khi ếu nại nhưng không có chứng cứ chứng minh. Năm 2013, bị đơn mới được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Việc quản lý sử dụng đất giữa nguyn đơn và bị đơn đã có ranh giới rõ ràng, ổn định hơn 20 năm. Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyn đơn buộc bị đơn di dời 03 câyc ột là không phù hợp.
Xét thấy kháng cáo của bị đơn là có căn cứ chấp nhận một phần. Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 sửa Bản dân sự sơ thẩm số 98/2018/DS-ST ngày 27 tháng 11 năm 2018 của Tòa án nhân dân thị xã T1, tỉnh Bình Dương theo hướng công nhận hiện trạng sử dụng đất của các bên.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Nguyn đơn (bà N) khởi kiện bị đơn (bà V) yêu cầu trả lại diện tích đất 33,3m2 ; diện tích đất này nằm ngoài tường nhà ở, nhà kho của nguyn đơn nhưng nằm dưới tấm đan cửa sổ và mái ngói nhà ở, nhà kho của nguyn đơn. Bị đơn không chấp nhận yêu cầu của nguyn đơn và có y u cầu phản tố về việc buộc nguyn đơn phải tháo d ỡ một phần mái ngói, tấm đan cửa sổ lấn chiếm khoảng không gian đất của bị đơn; đất tranh chấp diện tích 33,3m2 hiện nay nằm trong khuôn vin nhà, đất của bị đơn và đang do bị đơn quản lý, muốn vào diện tích đất tranh chấp chỉ có lối đi duy nhất là vào cổng nhà, đất của bị đơn; 33,3m2 đất tranh chấp bị đơn đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào ngày 04/02/2013 (thửa đất số L, tờ bản đồ số K, diện tích 911m2, tọa lạc tại số M, khu phố B, phường L, thị xã T1, tỉnh Bình Dương).
 [2] Về quá trình sử dụng đất:
Từ trước năm 1954, gia đình nguyn đơn và gia đình bị đơn sử dụng đất liền ranh nhau, mục đích sử dụng làm nhà ở và sản suất gốm sứ; bao quanh đất của nguyn đơn và bị đơn đã có hàng rào là tường xây hoặc tường nhà ở, nhà kho.
Thực hiện chủ trương của Nhà nước về việc di dời lò gốm sứ (để bảo vệ môi trường trong khu vực đô thị), năm 2008, hai b n đương sự không còn sản xuất gốm sứ nhưng nhà ở vẫn còn tr n đất; ring phía nguyn đơn vẫn còn tồn tại nhà kho tr n đất; đất của bị đơn sử dụng chỉ còn vết tích là 03 trụ cột của nhà kho xây bằng gạch lò (bút lục số 370-371 và biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 05/4/2019).
[3] Về giấy tờ nguồn gốc đất: Năm 1985, ông Phùng M (chết năm 1994)
đăng ký diện tích đất 7.300m2 (bút lục số 13); vợ ông M là bà Ngô H (chết năm 2013). Ông M, bà H chết không để lại di chúc, có 06 con chung: Phùng Huệ N, Phùng Khiết N1, Phùng Kiến H, Phùng Kiện P1, Phùng Kiện P2, Phùng Kiện Đ.
Năm 1996, bà Ngô H (vợ ông M) đăng ký diện tích đất 7.300m2.

## Page 6

Ông M, bà H đều chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Năm 2012, bà Ngô Hyêu cầu đo vẽ lại diện tích đất, Văn phòng Đ thị xã T1 đo vẽ lại diện tích đất là 6.799,1m2 (bút lục số 04).
Năm 1983 đến năm 1984, ông Vương Đ (đã chết) đi xuất cảnh để lại lò gốm cho ông Vương B (chết năm 1984), vợ ông B là bà Phùng Hữu V đăng ký và được cơ quan U tỉnh Sông Bé ( nay là Bình Dương) cấp Giấy chứng nhận quyền s ử dụng đất di ện tích 1.194m 2 theo Quyết định s ố H/GCN/SB ngày 18/02/1987 (cơ sở gốm V, Phùng HữuN (t n đúng là Phùng Hữu V) - bút lục số 139), mục đích sử dụng là sản xuất gốm sứ. Năm 2012, bị đơn đăng ký và được cấp quyền sử dụng đất diện tích 911m2 (thửa số 217, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho bà Phùng Hữu V ngày 04/02/2013); cơ quan có thẩm quyền xác định việc cấp đất cho bị đơn tr n cơ sở đo thực tế, hồ sơ cấp đất có niêm yết công khai và thực hiện đúng trình tự thủ tục, đúng pháp luật (bút lục số 59-75 và 120).
Kết qu ả đo đạc thực t ế do Chi nhánh Văn phòng Đ thị xãT 1 lập 14/5/2016 thì: Diện tích đất nguyn đơn quản lý là 6.651,9m2 (xung quanh tường rào xây gạch ho ặc tường nhà ở, nhà kho); di ện tích đất bị đơn quản lý là 887,5m2; diện tích tranh chấp 24,5m2.
Theo yêu cầu của Tòa án, Văn phòng Đ tỉnh Bình Dương đo lại diện tích đất của bị đơn và đất tranh chấp (không đo lại diện tích đất nguyn đơn), tại mảnh trích đo địa chính ngày 28/5/2018 thì: Di ện tích đất của bị đơn không có tranh chấp là 881,4m2; diện tích tranh chấp 33,3m2; diện tích đất nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bị đơn là 911m2 (ranh giới là vách tường xây nhà kho, nhà ở của nguyn đơn), diện tích đất nằm ngoài giấy chứng nhận của bị đơn (nhưng trong khuôn vin và tường rào đất của bị đơn) là 4,2m 2; diện tích mái ngói nằm trên khoảng không gian ngoài tường xây của nguyn đơn (đất phía dưới khoảng không gian bị đơn quản lý) là 22,1m2; diện tích tấm đan cửa sổ là 0,5m2 .
Như vậy, so về diện tích thì không có căn cứ xác định diện tích đất bị đơn đang quản lý thuộc quyền sử dụng của nguyn đơn. Mặt khác, nguyn đơn sử dụng đất nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đất tranh chấp nguyn đơn không quản lý vàn ằm ngoài tường ràoc ủa nguyn đơn, nguyn đơn cũng không có bất kỳ giấy tờ nào khác chứng minh đất tranh chấp thuộc quyền quản lý sử dụng của nguyn đơn.
 [4] Nguyn đơn trình bày là từ khi xây dựng lò gốm (năm 1929) thì mái ngói của nhà kho (của nguyn đơn) kéo dài ra xa vách tường nhà kho, nhà kho (về hướng đất của bị đơn) khoảng hơn 0,5m; do đó tính từ mái ngói nhà kho kéo thẳng xuống mặt đất vẫn thuộc đất của nguyn đơn. Tuy nhiên, năm 1990 nguyn đơn xây nhà ở có vách tường nối thẳng với tường nhà kho (đã xây dựng từ năm 1929) mà không nối thẳng theo mái ngói nhà kho; như vậy, rõ ràng ý thức của nguyn đơn về ranh giới quyền sử dụng đất cho đến năm 1990 vẫn xác định rõ ràng là theo đường thẳng với vách tường nhà kho đã xây dựng từ năm 1929. Hai người làm chứng (trước đây làm công sản xuất gốm sứ cho nguyên đơn) là ông Diệp G và ông Trần Q khai là phía ngoài vách tường nhà kho của

## Page 7

nguyn đơn còn có mương thoát nước (giáp ranh mương thoát nước là đất của bị đơn); tuy nhiên, theo biên bản xem xét thẩm định của Tòa án cấp sơ thẩm, phúc thẩm và lời khainh ận tại phiên tò a của nguyn đơn thì gia đình nguyn đơn hoàn toàn không có lối đi qua phần đất mà nguyn đơn và nhân chứng xác định là mương thoát nước.
Bị đơn không thừa nhận ranh gi ới giữa đất bị đơn và nguyn đơn có mương thoát nước và diện tích mương thoát nước thuộc đất nguyn đơn; bị đơn trình bày là ranh gi ới đất giữa hai b n là tường xây nhà kho, nhà ở của nguyên đơn; mái ngói của nhà kho, nhà ở của nguyn đơn lấn qua khoảng không gian đất của bị đơn n n y u cầu nguyn đơn phải tháo dỡ.
[5] Tại các biên bản xem xét thẩm định của Tòa án cấp sơ thẩm và phúc thẩm (bút lục số 449-450) và sơ đồ bản vẽ đất tranh chấp thì: Ranh giới quyền sử dụng đất giữa nguyn đơn và bị đơn là rõ ràng, được xác định theo vách tường nhà kho (nguy n đơn trình bày xây dựng từ năm 1929) và nhà ở (xây dựng năm 1990) của nguyn đơn; ranh giới giữa hai bên cóm ột đoạn cong ở cuối đất (hướng Tây) và có vách tường do bị đơn xây từ khoảng năm 1990. Hiện nay diện tích đất tranh chấp (33,3m2) nằm ngoài vách tường nhà kho của nguyên đơn: Trên khoảng không gian có mái ngói và tấm đan cửa sổ nguyn đơn, dưới mặt đất bị đơn quản lý; vẫn còn 03 trụ cột xây bằng gạch lò tr n đất của bị đơn;
hoàn toàn không có mương thoát nước, đất tranh chấp bị đơn đang quản lý và đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (thửa đất số 217), muốn vào phần đất này thì cách duy nhất là phải đi qua nhà đất của bị đơn (vì nằm ngoài tường nhà của nguyn đơn). Nguyn đơn hoàn toàn không cóch ứng cứ gì khác để chứng minh ranh giới quyền sử dụng đất giữa nguyn đơn và bị đơn không phải là vách tường nhà kho, nhà ở do phía nguyn đơn xây dựng và một phần vách tường do bị đơn xây dựng.
[6] Điều 175 của Bộ luật Dân sự năm 2015 (Điều 265 của Bộ luật Dân sự năm 2005) quy định:
“1. Ranh giới giữa các bất động sản liền kề được xác định theo thỏa thuận hoặc theo quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.
Ranh giới cũng có thể được xác định theo tập quán hoặc theo ranh giới đã tồn tại từ 30 năm trở lên mà không có tranh chấp.....
2. Người sử dụng đất được sử dụng không gian và lòng đất theo chiều thẳng đứng từ ranh giới của thửa đất phù hợp với quy định của pháp luật và không được làm ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của người khác….”.
Điều 176 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:
“1. Chủ sở hữu bất động sản chỉ được dựng cột mốc, hàng rào, trồng cây, xây tường ngăn trên phần đất thuộc quyền sử dụng của mình.
2. Các chủ sở hữu bất động sản liền kề có thể thỏa thuận với nhau về việc dựng cột mốc, hàng rào, trồng cây xây tường ngăn trên ranh giới để làm mốc

## Page 8

giới ngăn cách giữa các bất động sản; những vật mốc giới này là sở hữu chung của các chủ thể đó.
Trường hợp mốc giới ngăn cách chỉ do một bên tạo nên trên ranh giới và được chủ sở hữu bất động sản liền kề đồng ý thì mốc giới ngăn cách đó là sở hữu chung, chi phí để xây dựng do bên tạo nên chịu, trừ trường hợp có thỏa thuận khác; nếu chủ sở hữu bất động sản liền kề không đồng ý mà có lý do chính đáng thì chủ sở hựu đã dựng cột mốc,hàng rào, trồng cây, xây tường ngăn phải dỡ bỏ.
Điều 184 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:
“1. Người chiếm hữu được suy đoán là ngay tình; người nào cho rằng người chiếm hữu không ngay tình thì phải chứng minh.
2. Trường hợp có tranh chấp về quyền đối với tài sản thì người chiếm hữu được suy đoán là người có quyền đó. Người có tranh chấp với ngư ời chiếm hữu phải chứng minh về việc người chiếm hữu không có quyền”.
Đối chiếu giữa các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và các điều luật đã viện dẫn ở trên thì: Ranh giới quyền sử dụng đất giữa nguyn đơn và bị đơn phải được xác định là mặt ngoài (giáp phần tranh chấp) của tường (xây bằng gạch), trụ cột (xây bằng gạch) của nhà kho và nhà ở do nguyn đơn xây dựng; “người sử dụng đất được sử dụng không gian và lòng đất theo chiều thẳng đứng từ ranh giới của thửa đất...”, do đó phần mái ngói vàt ấm đan cửa sổ của nguyn đơn (bà N) lấn chiếm khoảng không gian đất thuộc quyền sử dụng của bị đơn (bà V), bà Vyêu cầu bàN tháo dỡ là có căn cứ. Tòa án cấp sơ thẩm xác định quyền sử dụng đất của nguyn đơn (bà N) theo chiều thẳng từ mái ngói và tấm đan của bà N kéo xuống mặt đất là không đúng (ngược với quy định của điều luật là ranh giới phải xác định từ mặt đất); buộc bị đơn (bà V) trả đất cho nguyn đơn (bà N)
đối với phần đất thuộc giấy chứng nhận đã cấp cho bà V và nằm ngoài vách tường do gia đình bàN xây dựng là không đúng với các điều luật đã viện dẫn ở trên. Ngoài ra, theo nội dung án sơ thẩm thì nguyn đơn y u cầu trả lại 32m2 đất nhưng phần nhận định và quyết định lại giải quyết tranh chấp 33,3m2.
[7] Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn: Bị đơn y u cầu phản tố về việc buộc nguyn đơn phải tháo dỡ tấm đan cửa sổ và phần mái ngói có chi ều dài 21,6m (bút lục số 324); thực tế phần không gian có mái ngóic ủa nguyn đơn thuộc đất tranh chấp gồm mái ngói nhà kho (xây dựng năm 1929) và một phần mái ngói nhà ở (xây dựng năm 1990) nhưng Tòa án cấp sơ thẩm chưa xác định rõ phần mái ngói bị đơn y u cầu tháo dỡ là mái ngói nhà kho (mái ngói cũ) hay mái ngói nhà ở là có thi ếu sót . Tuy nhiên , diễn bi ến tranh chấp (từ tháng 10/2014) và tại phiên tòa, bị đơn chỉ yêu cầu tháo dỡ phần mái ngói nhà kho có ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của bị đơn, chiều dài thực tế là 25,34m . Do đó, phần mái ngói nhà ở do gia đình nguyn đơn xây dựng (năm 1990) chỉ lấn chiếm một khoảng không gian nhỏ (0,35m x 2,51m) và chưa ảnh hưởng đến việc sử dụng đất của bị đơn, Tòa án không giải quyết trong vụ án này. Đối với yêu

## Page 9

cầu phản tố về việc nguyn đơn phải tháo dỡ tấm đan cửa sổ và một phần mái ngói nhà kho của bị đơn là phù hợp với quy định của pháp luật.
Tại phiên tòa phúc th ẩm, bị đơn tự nguyện giao lại cho nguyn đơn một phần đất nằm ngoài tường nhà kho của nguyn đơn (1/2 diện tích tranh chấp có mái nhà kho của nguyn đơn) kích thước: 0,425m x 25,34m = 10, 77m2 nên Tòa án ghi nhận.
Với những phân tích trên, kháng cáo của bị đơn là có căn cứ, quan điểm của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương là phù hợp.
[8] Án phí dân sự sơ thẩm: Bà Phùng Huệ N, sinh năm 1959 và bà Phùng Hữu V , sinh năm 1946 là người cao tu ổi; theo Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Khóa XIV quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án thì bà N, bà V thuộc trường hợp được miễn nộp tiền tạm ứng án phí.
Các chi phí tố tụng khác: Các đương sự phải chịu theo quy định của pháp luật.
[9] Án phí dân s ự phúc thẩm: Do sửa án sơ thẩm nên bị đơn không phải chịu.
Vì các l ẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ Điều 175, 176, 184 của Bộ luật Dân s ự năm 2015; Điều 147;
khoản 2 Điều 148; khoản 2 Điều 203; khoản 2 Điều 308; Điều 309; Điều 313 của B ộ luật T ố tụng dân s ự; khoản 2 Đi ều 29 của Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội hóa XIV quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà Phùng Hữu V.
2. Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 98/2018/DS-ST ngày 27 tháng 11 năm 2018 của Tòa án nhân dân thị xã T1, tỉnh Bình Dương như sau:
2.1. Xác định quan hệ pháp luật cần phải giải quyết trong vụ án là “tranh chấp về ranh giới quyền sử dụng đất và tranh chấp về quyền sử dụng đất”.
2.2. hông chấp nhận y u cầu khởi kiện của nguyn đơn bà Phùng HuệN đối với bị đơn bà Phùng Hữu V.
 Ghi nhận sự tự nguyện của bị đơn bà Phùng Hữu V về việc giao lại cho nguyn đơn bà Phủng HuệN (đại diện cho các thừa kế của ông Phùng M và bà Ngô H) phần đất diện tích 10,77 m2 (0,425m x 25,34 m) nằm dưới mái ngói cũ của nhà kho (chứa gốm sứ) của các thừa kế của ông Phùng M và bà Ngô H.
3. Chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn bà Phùng Hữu V.

## Page 10

3.1. Ranh giới quyền sử dụng đất giữa bà Phùng Hữu V và bà Phùng Huệ N (đại diện cho các thừa kế của ông Phùng Mừng và bà Ngô Hà) được xác định từ ranh giới của hai thửa đất theo chiều thẳng đứng lên không gian , cụ thể như sau:
Ranh giới diện tích đất 10,77m2 mà bà Phùng Hữu V tự nguyện giao lại ở trên và tường nhà ở của các thừa kế của ông Phùng M và bà Ngô H, tường xây dựng của bà Phùng Hữu V.
3.2. Buộc bà Phùng HuệN và các ông, bà: Phùng Khiết N, Phùng Kiến H, Phùng Kiện P1, Phùng Kiện P2, Phùng Kiện Đ, Phùng im Đ, Phạm Mỹ L phải tháo dỡ một phần tấm đan cửa sổ nhà ở và một phần mái ngói nhà kho cho đúng với ranh giới đất (được xác định từ ranh giới của hai thửa đất theo chiều thẳng đứng lên không gian) giữa hai bên.
(có sơ đồ bản vẽ kèm theo)
4. Án phí dân sự sơ thẩm:
Bà Phùng HuệN được miễn nộp tiền án phí. Chi cục Thi hành án dân s ự thị xã T1 trả lại cho bà Phủng HuệN 4.000.000 đồng (bốn triệu đồng) tiền tạm ứng đã nộp theo Biên lai thu s ố U ngày 30/10/2014 và Biên lai thu s ố Q ngày 13/4/2018 của Chi cục Thi hành án dân sự thị xã T1.
Bà Phùng Hữu V được miễn nộp. Chi cục Thi hành án dân s ự thị T1 trả lại cho bà Phùng Hữu V số tiền 1.872.000 đồng (một triệu, tám trăm bảy mươi hai nghìn đồng) ti ền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu s ố U ngày 28/3/2016 của Chi cục Thi hành án thị xã T1.
5. Về chi phí đo đạc, thẩm định và định giá: Nguyn đơn bà Phùng HuệN phải chịu 8.572.193 đồng (tám triệu, năm trăm bảy mươi hai nghìn, một trăm chín mươi ba đồng), bàN đã thực hiện xong. Bị đơn bà Phùng Hữu V Phải chịu 2.001.201 đồng (hai triệu, không trăm lẻ một nghìn, hai trăm lẻ một đồng), bà V đã thực hiện xong.
6. Án phí dân s ự phúc thẩm: Bà Phùng Hữu V được miễn nộp. Chi cục Thi hành án dân s ự thị xã T1, tỉnh Bình Dương trả lại cho bà V 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu số X ngày 07/12/2018.
Theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, t ự nguyện thi hành án ho ặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7A và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyn án./.

## Page 11

N inh ận:
- VKSND tỉnh Bình Dương;
- Chi cục THADS thị xã T1;
- TAND thị xã T1;
- Các đương sự (để thi hành);
- Tổ Hành chính Tư pháp;
- Lưu: Hồ sơ, Tòa Dân sự.






TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA (đã ký)





Đào Minh Đa