Quyết định giám đốc thẩm Số: 134/2019/DS-GĐT
Ngô T khởi kiện Đỗ S về “Tranh chấp xin mở lối đi”
Số: 134/2019/DS-GĐT
Ngày: 06/06/2019
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại TP Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Giám đốc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp đất đai
Thông tin vụ việc: Hủy toàn bộ Bản án dân sự phúc thẩm của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm của TAND thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang.

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Quyết định giám đốc thẩm Số: 134/2019/DS-GĐT Ngày: 06/6/2019 V/v: Tranh chấp xin mở lối đi.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc



NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

ỦY BAN THẨM PHÁN TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần Ủy ban Thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Võ Văn Cường.
Các thẩm phán: Ông Phạm Trung Tuấn.
 Ông Tô Chánh Trung.
Thư ký phiên tòa: Ông Trịnh Xuân Luyến- Thẩm tra viên Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn Trí Dũng – Kiểm sát viên.
Ngày 06/6/2019, tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đã mở phiên tòa giám đốc thẩm vụ án dân sự về “Tranh chấp xin mở lối đi”, giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Bà Ngô T, sinh năm 1959.
Địa chỉ: Số 41 đường 870B, ấp 2, xã A, thành phố T, tỉnh G .
2. Bị đơn:
2.1. Ông Đỗ S, sinh năm 1965.
Địa chỉ: Số 77, ấp B, phường 10, thành phố T, tỉnh G.
2.2. Bà Võ N, sinh năm 1960.
Địa chỉ: Số 17/1B DD, phường 6, thành phố T, tỉnh G.

NỘI DUNG VỤ ÁN Nguyên đơn bà NgôT có người đại diện theo ủy quyền ông Nguyễn M trình bày:
Bà NgôT có phần đất diện tích 378,5m2 thửa số 242, tờ bản đồ số 17, tọa lạc tại khu phố 3, phường 10, thành phố T, tỉnh G theo Giấy chứng nhận quyền

## Page 2

sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất số BX 956881, số vào sổ cấp Giấy chứng nhận: CH 03027 do Ủy ban nhân dân thành phố T, tỉnh G cấp ngày 11/3/2015 cho bà Tđứng tên.
Phần đất của bàT bị vây bọc bởi các bất động sản khác, trong đó có phần đất của ông Đỗ S và bà Võ N. Từ trước đến nay, bàT muốn đi ra đường công cộng thì phải vòng qua đất của 03 hộ (không nhớ rõ họ tên). Nay các hộ đó không cho bà đi tiếp trên phần đất của họ. Để đi ra đường công cộng bàT chỉ có một lối di duy nhất và thuận tiện nhất là bắc một cây cầu qua rạch công cộng và đi qua phần đất của ông S và bà N.
Nay bàT yêu cầu ông S và bàN mở cho bà một lối đi có diện tích 9m2 (6 x 1,5) qua phần đất của ông S và bàN để bàT có một lối đ i ra đường công cộng.
BàT đồng ý trả giá trị diện tích đất, tài sản trên đất cho ông S và bà N.
Bị đơn ông Đỗ S trình bày:
Phần đất thửa số 410, tờ bản đồ số 17, diện tích 84,52m2 tọa lạc tại khu phố 3, phường 10, thành phố T, tỉnh G là của cha mẹ ông cho ông, đến năm 2007, ông được Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AI 486655, số vào sổ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 1102060 do Ủy ban nhân dân thành phốT cấp cho ông Đỗ S, VõN ngày 07/5/2007 (bà N là vợ của ông). Do bàN cùng hộ khẩu với ông nên khi cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì Nhà nước cấp luôn cả hai vợ chồng cùng đứng tên, nhưng đây là đất riêng của ông, bởi vì năm 2000 ông và bàN đã ly hôn theo quyết định số 36 ngày 25/9/2000 của Tòa án nhân dân huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre, theo quyết định này ghi là tài sản chung không có. Hiện bàN đang ở địa chỉ 17/1B K, phường 6, thành phố T, tỉnh G.
Phần đất của bàT có đường di chung với các anh chị em của bàT để ra đường công cộng. Theo ông được biết, các anh em của bàT yêu cầu bà Thùn tiền nâng cấp đường đi để anh chị em sử dụng chung, nhưng bàT không hùn tiền nên anh em không cho bàT tiếp tục sử dụng, ông đề nghị bàT làm đơn kiện anh em của bà T. Nay theo yêu cầu khởi kiện của bàT yêu cầu ông và bàN mở lối đi, ông không đồng ý.
Bị đơn bà VõN trình bày:
Nguồn gốc phần đất thửa số 410, tờ bản đồ số 17, diện tích 84,52m2 do má chồng của bà là bà Đoàn ThịC cho vợ chồng bà, nay bàT xin mở lối đi, bà không có ý kiến gì, để ông S toàn quyền quyết định.
Bà và ông S thuận tình ly hôn theo quyết định số 36/QĐTTLH ngày 25/9/2000, nhưng sau đó vẫn sống chung như vợ chồng tại số nhà 17/1B DD, phường 6, thành phốT nhưng không có đăng ký kết hôn lại. Đến tháng 7/2013 thì ông S về khu phố 3, phường 10, thành phốT ở cho đến nay.
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 86/2016/DS-ST ngày 26/9/2016, Tòa án nhân dân thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang quyết định:
Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Ngô T.

## Page 3

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo cho các đương sự.
Ngày 30/9/2016, ông Nguyễn M đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu cấp phúc thẩm xét xử lại theo hướng chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Tới, buộc ông Đỗ S và bà VõN mở cho bà Tmột lối đi có diện tích 9,9m2.
Tại Bản án dân s ự phúc thẩm số 32/2017/DS-PT ngày 17/01/2017, Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang quyết định:
Chấp nhận một phần yêu cầu kháng cáo của bà Ngô T. Sửa bản án sơ thẩm số 86/2016/DSST ngày 26/9/2016 của Tòa án nhân dân thành phố Mỹ Tho.
Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Ngô T.
Buộc ông Đỗ S cùng các thành viên trong hộ gia đình ông S có nghĩa v ụ mở lối đi cho bà NgôT có chiều ngang 01 mét, chiều dài hết phần đất ông S là 6,77m và 6,48m, diện tích 6,63m2. Lối đi nằm trên phần đất ở thửa 410, diện tích 84,52m 2, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AI 486655 cấp ngày 07/5/2007 do ông Đỗ S và bà VõN đứng tên.
Lối đi có tứ cận: Bắc giáp đường công cộng có số đo 01m; Nam giáp kênh công cộng có số đo 01m; Đông giáp đất Đỗ Anh Tài; Tây giáp đất Đỗ S.
(có sơ đồ lối đi kèm theo)
Ghi nhận bà NgôT có nghĩa vụ bồi hoàn giá trị đất, cây trồng, trụ xi măng và lưới B40 trên phần diện tích đất xin mở lối đi cho ông Đỗ S với số tiền là 3.000.000 đồng. Thực hiện khi án có hiệu lực pháp luật.
Ngoài ra, Tòa án cấp phúc thẩm còn quyết định về nghĩa vụ chậm thi hành án và án phí.
Ngày 23/02/2017, ông Đỗ S có đơn đề nghị giám đốc thẩm đối với Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên.
Tại Quyết định số 29/QĐKNGĐT -VKS-DS ngày 07/3/2019, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kháng nghị Bản án dân sự phúc thẩm, đề nghị Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh xét xử giám đốc thẩm hủy Bản án dân sự phúc thẩm nêu trên; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 86/2016/DS -ST ngày 26/9/2016 của Tòa án nhân dân thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang.
Tại phiên tòa hôm nay, đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị Ủy ban thẩm phán Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN [1]. Bà NgôT được cha mẹ cho một phần đất có diện tích đất 378,5m 2, ngày 11/3/2015 bàT được Ủy ban nhân dân thành phốT cấp giấy chứng nhận

## Page 4

quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. Từ khi cha mẹ cho phần đất trên, bà đi qua đất của em ruột bà là Ngô ThịN và qua 01 cây cầu bắc ngang rạch để đi ra đường đất công cộng, nay bàN đã rào trụ bê tông lưới B40 và làm cổng rào khóa lại, nên bà không còn lối đi nào khác để vào phần đất canh tác. Để có lố i đi thuận tiện và gần nhất, bà yêu cầu ông S, bàN mở cho bà 01 lố i đi có diện tích 9,9m 2. Bà đồng ý trả giá trị đất và đồng ý bồi thường cây trồng, trụ xi măng, lưới B40, tiền di dời là 3.000.000 đồng cho ông S, bà N.
[2]. Xét yêu cầu của bàT thấy rằng: Căn cứ vào phiếu xác nhận kết quả đo đạc hiện trạng thửa đất ngày 09/8/2016, thì: Ông S, bàN không phải là chủ sử dụng đất liền kề, bởi đất của bàT giáp kênh công cộng mới tới đất của ông S, bà
N. Phần đất bàT đang sử dụng, người chủ sử dụng liền kề là bà Ngô ThịN (em ruột bà T).
Thực tế, nguồn gốc đất bàT đang sử dụng là của cha mẹ cho, bàT đi qua đất của bàN và qua 01 cây cây cầu (nay đã xây cầu xi măng) để đi ra đường đi công cộng, bàT đã đi trên đất bàN từ năm 1975 đến năm 1997, bàT về xã A, thành phốT sinh sống cho đến nay, thỉnh thoảng bàT về canh tác phần đất và vẫn đi theo lối đi trên để vào thu hoạch hoa lợi, sau khi bàT khởi kiện vào tháng 6/2016 bàN mới rào lưới B40, làm cổng rào bằng sắt thép và khóa cửa lại không cho bàT đi nữa, nên bàT yêu cầu ông S, bàN mở lối đi.
[3]. Việc bàT yêu cầu mở lối đi mới, không phải lối đi có sẵn từ trước là không phù hợp, bởi lẽ: BàT và các anh chị em của bà được cha mẹ cho đất và đi chung 01 lối đi có đi qua 01 cây cầu do ông Ngô A xây để ra đường đi công cộng. Từ đất bàT đi ngang qua đất bàN dài 13m, bàN và bàT cùng đi trên lối đi để ra đường công cộng. Đây là lối đi có từ rất lâu (từ năm 1975) . Do đó, bàT cho rằng lối đi qua đất ông S, bàN là lối đi duy nhất, thuận tiện nhất là không có cơ sở, Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu của bàT là có căn cứ.
[4]. Tòa án cấp phúc thẩm căn cứ theo Điều 275 Bộ luật dân sự năm 2005, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bàT trong trường hợp này là chưa xem xét toàn diện, đánh giá chưa đúng các chứng cứ có trong hồ sơ vụ án. Bởi vì:
Để đi đến được phần đất của ông S, bàN và ra đường đi công cộng thì bàT buộc phải xây cầu qua kênh, việc xây cầu là tốn kém chi phí và mất nhiều thời gian. Đồng thời, việc xây dựng cầu bắc qua kênh công cộng phải được sự chấp thuận của chính quyền địa phương, không thuộc trường hợp được miễn giấy phép xây dựng theo quy định tại khoản 2 Điều 89 Luật xây dựng năm 2014. Nếu bàT không tiến hành xây cầu, mà di chuyển qua kênh bằng thuyền, bè... thì điều này cũng không phù hợp với nguyên tắc “thuận tiện và hợp lý nhất”.
[5]. Trong trường hợp này, nếu bàT có nhu cầu về lối đi thì bàT có quyền khởi kiện yêu cầu bà Ngô ThịN mở cho bà lối đi ra đường công cộng theo quy định của pháp luật.
Vì các lẽ trên;

## Page 5

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 337, Điều 343 và Điều 349 Bộ Luật tố tụng dân sự.
1. Chấp nhận Kháng nghị số 29/QĐKNGĐT -VKS-DS ngày 07/3/2019 của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.
2. Hủy toàn bộ Bản án dân sự phúc thẩm số 32/2017/DS -PT ngày 17/01/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Tiền Giang; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 86/2016/DS -ST ngày 26/9/2016 của Tòa án nhân dân thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang giữa nguyên đơn là bà NgôT với bị đơn là ông Đỗ S và bà Võ N.
3. Quyết định giám đốc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết định.

Nơi nhận:
- Đ/c Chánh án (để báo cáo);
- Vụ pháp chế và quản lý khoa học;
- VKSNDCC tại TP.HCM;
- TAND tỉnh Tiền Giang;
- TAND TP. Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang;
- Chi cục THADS TP. Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang;
- Các đương sự theo địa chỉ;
- Lưu: Phòng GĐKTII, Phòng LTHS, HS, THS.



 TM.ỦY BAN THẨM PHÁN THẨM PHÁN- CHỦ TỌA PHIÊN TÒA (Đã ký tên và đóng dấu)



 Võ Văn Cường