Bản án số: 29/2019/DS -PT
Đỗ Thị H - Vũ Thị I
Số: 29/2019/DS-PT
Ngày: 21/05/2019
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Tuyên Quang
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản
Thông tin vụ việc: Bà Đỗ Thị H đòi bà Vũ Thị I phải bồi thường số tiền do bà I thuê người đập phá nhà bà H

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG Bản án số: 29/2019/DS -PT Ngày 21-5-2019 V/v: Tranh chấp bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm.
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


 NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH TUYÊN QUANG
 - Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
 Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Ma Ngọc Trung Các Thẩm phán: Ông Lê Tuấn Tú Bà Nguyễn Thanh Hương
 - Thư ký phiên tòa : Bà Trần Ánh Nguyệt - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Tuyên Quang.
 - Đại di ện Viện ki ểm sát nhân dân tỉnh Tuyên Quang : Bà Nguyễn Hữu Tình - Kiểm sát viên tham gia phiên tòa.
Ngày 21 tháng 5 năm 2019 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Tuyên Quang mở phiên tòa xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 15/2019/TLPT-DS ngày 31 tháng 01 năm 2019 về việc: "Tranh chấp bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm".
Do bản án dân sự sơ thẩm số 76/2018/DS-ST, ngày 09 tháng 10 năm 2018 của Tòa án nhân dân hu ện Sơn Dương bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 22/2019/QĐ-PT, ngày 28 tháng 3 năm 2019, giữa các đương sự:
1. Ngu ên đơn: Bà Đỗ Thị H, sinh năm 1965 Địa chỉ: Tổ dân phố N, thị trấn S, huyện D, tỉnh Tuyên Quang;
 2. Bị đơn: Chị Vũ Thị I, sinh năm 1980 Địa chỉ: Tổ dân phố N, thị trấn S, huyện D, tỉnh Tuyên Quang;
 - Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn: Ông Trần Văn L – Luật sư Văn phòng Luật sư A tỉnh Vĩnh Phúc. Địa chỉ: Số 14 đường E, phường B, thành phố V, tỉnh Vĩnh Phúc.
 3. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan:
 3.1. Chị Đỗ Thị G, sinh năm 1974 Địa chỉ: 11/89 đường Đ, tổ 5 phường C, thành phố F, tỉnh Nam Định.
 3.2. Bà Nguyễn Thị M, sinh năm 1942 Địa chỉ: Số 1, tổ 24, phường T, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang.
 3.3. Văn phòng công chứng X Địa chỉ: Số 174, tổ 23 phường Q, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang.

## Page 2

2 3.4. Ông Nguyễn Khánh Z, sinh năm 1965 Địa chỉ: Tổ dân phố N, thị trấn S, huyện D, tỉnh Tuyên Quang.
 4. Người kháng cáo: Bị đơn chị Vũ Thị I.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Trong đơn khởi kiện và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn bà Đỗ Thị H trình bày:
Ngà 15/11/2010 bà được em gái là bà Đỗ Thị G cho mượn thửa đất số 97, tờ bản đồ số 32, diện tích 114m2 tại địa chỉ Tổ dân phố N, thị trấn S, hu ện D để làm nhà ở và kinh doanh. Thửa đất nà đã được Ủ ban nhân dân (UBND) hu ện D cấp Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất (GCNQSDĐ) số BA 773012 ngà 25/02/2010 đứng tên Đỗ Thị G. Việc mượn đất có lập văn bản và có người làm chứng. Thời hạn mượn đất bà và bà G thỏa thuận khi nào cần bà G sẽ báo trước cho bà biết từ 03 đến 05 năm. Sau khi mượn đất, đến tháng 6/2012 bà xâ 01 ngôi nhà cấp 4 một tầng, mái lợp tôn xốp, nền láng xi măng, rộng 4,08m, dài 8m để làm quán bán hàng.
Khoảng đầu tháng 5/2014, chị Vũ Thị I đến nhà bà đưa ra một Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất ghi tên người sử dụng đất thửa số 97 là Vũ Thị I và êu cầu bà tháo dỡ nhà để bàn giao đất vì chị I đã mua thửa đất trên của bà Ngu ễn Thị M. Tuy nhiên bà không nhất trí tháo dỡ nhà, vì trước đó bà G có nói với bà là đã ủ qu ền cho bàM bán đất, và khi nào bàM bán đất sẽ thông báo cho bà biết trước để bà thu xếp. Thực tế bàM đã không thông báo cho bà biết việc bán thửa đất trên cho chị I nên bà không nhất trí tháo dỡ nhà. Do bàM không thực hiện đúng nội dung hợp đồng ủ qu ền nên ngà 04/6/2014 bà và bà G đều làm đơn khởi kiện đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Tu ên Quang tu ên bố hợp đồng công chứng hợp đồng chu ển nhượng qu ền sử dụng đất giữa bà Ngu ễn ThịM và chị Vũ Thị I vô hiệu.
Trong khi chưa có kết quả giải qu ết của Tòa án thì nhiều lần chị I đến nhà bà êu cầu bà tháo dỡ nhà, nếu không tháo dỡ nhà sẽ cho người đến tháo dỡ. Bà đã có ý kiến với chị I là chờ kết quả giải qu ết của Tòa án như thế nào bà sẽ thực hiện. Bản thân chị I cũng làm đơn đề nghị UBND thị trấn và các cơ quan chức năng giải qu ết về việc buộc bà tháo dỡ ngôi nhà cấp 4 xâ dựng trên thửa đất số 97. Tu nhiên trong khi chưa có kết quả giải qu ết cuối cùng của cơ quan Nhà nước, chưa có qu ết định của cơ quan nào buộc bà tháo dỡ nhà thì đến ngà 09/9/2014 chị I đã thuê người tháo dỡ phần bán mái bên ngoài và cửa cuốn của nhà bà. Bà đã báo Công an hu ện D đến lập biên bản và êu cầu giữ ngu ên hiện trạng để giải qu ết.
Tiếp đó, đến sáng ngày 23/10/2014 chị I lại tiếp tục thuê nhiều người đến tháo dỡ, phá hủ toàn bộ ngôi nhà của bà. Ngay sau đó bà đã làm đơn đề nghị Công an hu ện D điều tra khởi tố vụ án. Kết thúc điều tra, Công an hu ện D ban hành qu ết định không khởi tố vụ án hình sự và hướng dẫn bà khởi kiện vụ án dân sự ra Tòa án.
Vì vậ bà khởi kiện êu cầu Tòa án buộc chị Vũ Thị I bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm, các khoản êu cầu bồi thường bao gồm:

## Page 3

- Giá trị ngôi nhà cấp 4 bị chị Vũ Thị I hủ hoại theo kết luận định giá tài sản là:
53.754.400đ (năm mươi ba triệu bảy trăm năm mươi bốn nghìn bốn trăm đồng);
- Những tài sản thực tế khác bị hủ hoại gồm sân bê tông, mái lợp sân, cột, xà, kèo, biển quảng cáo là: 9.300.000đ (chín triệu ba trăm nghìn đồng).
Tổng cộng là 63.054.400đ (sáu mươi ba triệu không trăm năm mươi bốn nghìn bốn trăm đồng).
Tại phiên tòa, bà H tha đổi một phần nội dung êu cầu khởi kiện, cụ thể: Đề nghị chị I bồi thường giá trị ngôi nhà cấp 4 bị hủ hoại là 53.754.400đ; tiền bị thiệt hại do phải đi thuê nhà để kinh doanh trong 6 tháng x 1.500.000đ/ tháng = 9.000.000đ; chi phí vận chu ển đồ đạc khi nhà bị hủ hoại = 300.000đ. Tổng cộng là: 63.054.400đ (sáu mươi ba triệu không trăm năm mươi bốn nghìn bốn trăm đồng).
Ngoài ra đối với các thiệt hại khác như phần tài sản bị hủ hoại là sân bê tông, mái tôn, cột kèo, biển quảng cáo; mất thu nhập từ kinh doanh và tổn thất tinh thần nếu sau nà có căn cứ xác định bà sẽ êu cầu chị I bồi thường bổ sung bằng một vụ án khác.
Quá trình giải qu ết vụ án, ngu ên đơn đã nộp các tài liệu chứng cứ chứng minh cho êu cầu bồi thường là kết luận định giá tài sản bị hủ hoại; 01 hợp đồng thuê nhà và các tài liệu chứng cứ chứng minh bị đơn là người có lỗi.
Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn chị Vũ Thị I trình bày:
Năm 2014 xuất phát từ nhu cầu cần mua đất để làm nhà ở nên ngà 06/3/2014 chị nhận chu ển nhượng qu ền sử dụng đất, qu ền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất của bà Ngu ễn Thị M. Cụ thể chị nhận chu ển nhượng từ bà M 02 thửa đất liền kề nhau, trong đó có thửa đất số 97 tờ bản đồ số 32, diện tích 114m2 tại địa chỉ Tổ dân phố N, thị trấn S, Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất số BA 773012 do UBND hu ện D cấp ngà 25/02/2010 đứng tên bà Đỗ Thị G (bà G ủ qu ền cho bàM ký hợp đồng chu ển nhượng, hợp đồng ủ qu ền ngà 28/02/2014). Hợp đồng chu ển nhượng qu ền sử dụng đất được công chứng tại Văn phòng công chứng X, thành phố Tu ên Quang. Ngà 16/4/2014 chị được UBND hu ện D cấp Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất. Hợp đồng chu ển nhượng qu ền sử dụng đất bao gồm chu ển nhượng tất cả các tài sản trên đất. Tu nhiên đến ngà 08/5/2014, khi chính qu ền địa phương xuống cắm mốc xác định ranh giới thửa đất thì bà Đỗ Thị H không nhất trí vì lý do trên thửa đất số 97 có nhà xây là của bà H. Sau đó bà đã đề nghị cơ quan Nhà nước giải qu ết việc tháo dỡ nhà của bà H nhưng các cơ quan không giải qu ết. Vì vậ chị đã gặp bàM yêu cầu bàM bàn giao mặt bằng, bàM có bảo với chị do tuổi cao sức ếu không đi lại được nên nhờ chị thuê người tháo dỡ giúp, chi phí hết bao nhiêu tiền bàM trả. Vì vậ ngà 09/9/2014 chị đã thuê ông Phạm Đức R, Ma Văn Y, Trần Minh O, Trần Văn K đến tháo dỡ mái tôn, cửa cuốn và biển quảng cáo của nhà bà H. Ngày 23/10/2014 chị thuê anh Lã Văn P, anh P gọi một số người khác đến tháo dỡ tường và phần còn lại của nhà bà H. Cả 02 lần tháo dỡ Công an hu ện D đều đến

## Page 4

4 lập biên bản giải qu ết đề nghị tạm dừng việc tháo dỡ. Na bà H khởi kiện êu cầu bồi thường chị không nhất trí vì lý do người tháo dỡ nhà bà H là bàM chứ không phải chị, chị chỉ là người được bàM nhờ thuê hộ người đến tháo dỡ. Nếu bà H êu cầu bồi thường thì đề nghị bà H khởi kiện bà M, chị không liên quan và không có trách nhiệm phải bồi thường.
Quá trình giải qu ết vụ án, bị đơn xuất trình tài liệu là biên bản làm việc ngà 27/11/2013 của UBND thị trấn S, Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất đứng tên Vũ ThịI, giấ phép xâ dựng, đơn xác nhận của bà Ngu ễn ThịM và một số tài liệu chứng cứ chứng minh khác. Ngoài ra bị đơn không êu cầu Tòa án triệu tập thêm ai tham gia vào việc giải qu ết vụ án.
Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn - ông Trần Văn L trình bày: Về nội dung nhận chu ển nhượng đất và tài sản gắn liền với đất, việc tháo dỡ nhà của bà H đúng như lời trình bà của chị Vũ Thị I. Ngoài ra ông xác định trước khi nhận chu ển nhượng đất của bà M, chị I có biết trên thửa đất số 97 có một ngôi nhà cấp 4 nhưng không biết nhà đó là của ai. Khi nhận chu ển nhượng chỉ biết là nhận chu ển nhượng cả đất và tài sản gắn liền với đất. Sau khi được cấp Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất, xuống thực địa xác định ranh giới chị I mới biết nhà cấp 4 là nhà của bà H. Sau đó chị I đã thỏa thuận với bà H về việc hỗ trợ tháo dỡ ngôi nhà cấp 4 xâ dựng trên thửa đất số 97 đã được cấp Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất cho chị I nhưng bà H không nhất trí. Sau đó chị I có làm đơn đề nghị các cơ quan Nhà nước có thẩm qu ền, đồng thời khởi kiện ra Tòa án nhân dân hu ện D giải qu ết việc tranh chấp qu ền sử dụng đất và buộc bà H tháo dỡ ngôi nhà xâ dựng trái phép trên đất của chị I. Tuy nhiên sau đó do chị I không chờ các cơ quan Nhà nước tiếp tục giải qu ết mà gặp bàM để đề nghị bàM phải có biện pháp tháo dỡ nhà của bà H để bàn giao mặt bằng cho chị I. Sau khi bàM có ý kiến nhờ chị I thuê người tháo dỡ vào sáng ngà 09/9 và sáng ngày 23/10/2014 thì chị I mới thuê người đến tháo dỡ ngôi nhà của bà H. Nay bà H khởi kiện đòi chị I bồi thường ông xác định lỗi trong vụ việc nà thuộc về cả bà G, bà H, bà M và chị I. Cụ thể lỗi của bà G là trong quá trình cho bà H mượn đất bà đã 03 lần ủ qu ền cho bàM bán đất nhưng không thông báo cho bà H biết; giấ mượn đất không có chữ ký của bên mượn đất và không có công chứng chứng thực. Lỗi của bà H là khi trung tâm đấu giá tài sản tỉnh Tu ên Quang thông báo công khai bán thửa đất số 97 theo yêu cầu của bàM thì bà đã biết nhưng không có ý kiến gì. Khi xác định ranh giới thửa đất chị I đã có Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất, bà H biết nhưng cố tình không tháo dỡ để bàn giao đất theo thỏa thuận tại biên bản làm việc ngà 27/11/2013 với bà Ngu ễn Thị M; bà H xâ dựng nhà cấp 4 nhưng không có giấ phép theo qu định. Vì vậ ông đề nghị xác định chị I chỉ phải chịu 50% lỗi, bà H và bà G phải chịu 50% lỗi. Ông đồng ý bồi thường 50% lỗi của số tiền theo kết luận định giá tài sản, số tiền là: 26.877.200đ. Đối với số tiền thuê nhà và tiền chi phí vận chu ển đồ đạc ông không nhất trí bồi thường.

## Page 5

5 Tại biên bản lấy lời khai ngày 02/8/2017, bà Nguyễn ThịM trình bày: Ngày 06/3/2014 bà chu ển nhượng cho chị Vũ Thị I qu ền sử dụng đất, qu ền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất thửa đất số 97 tờ bản đồ số 32, diện tích 114m2 tại địa chỉ Tổ dân phố N, thị trấn S, Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất số BA 773012 do UBND hu ện D cấp ngà 25/02/2010 đứng tên bà Đỗ Thị G (bà G ủ qu ền cho bà được ký hợp đồng chu ển nhượng). Hợp đồng chu ển nhượng qu ền sử dụng đất được công chứng tại Văn phòng công chứng X, thành phố Tu ên Quang. Sau khi chu ển nhượng đất, chị I đề nghị xác định ranh giới để xâ nhà thì con gái bà là Đỗ Thị H không tháo dỡ nhà để trả lại đất cho bà theo biên bản làm việc ngà 27/11/2013 tại UBND thị trấn S. Do vậ chị I êu cầu bà tháo dỡ nhưng do bà già ếu không tự tháo dỡ được nên bà nhờ chị I thuê người tháo dỡ hộ ngôi nhà của bà H, chi phí hết bao nhiêu bà sẽ chi trả. Sau đó vào các ngà 09/9 và 23/10 năm 2014 chị I đã thuê người tháo dỡ nhà của bà H. Bà xác định bà là người nhờ chị I thuê người tháo dỡ nhà của bà H vì lý do bà H xâ dựng nhà trái phép trên đất của bà. Bà không có nghĩa vụ phải bồi thường cho ai và không có êu cầu đề nghị gì.
Tại văn bản trình bày ý kiến ngày 15/5/2017 và biên bản lấy lời khai, người đại diện theo pháp luật của Văn phòng công chứng X - bà Nguyễn Mai J trình bày: Ngày 06/3/2014 Văn phòng công chứng X có công chứng hợp đồng chu ển nhượng qu ền sử dụng đất, qu ền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất giữa bà Ngu ễn ThịM và chị Vũ Thị I, thửa đất số 97 tờ bản đồ số 32, diện tích 114m2 tại địa chỉ Tổ dân phố N, thị trấn S, Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất số BA 773012 do UBND hu ện D cấp ngà 25/02/2010 đứng tên bà Đỗ Thị G (bà G ủ qu ền cho bàM ký hợp đồng chu ển nhượng). Tài sản mà các bên êu cầu công chứng là hợp đồng chu ển nhượng qu ền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Khi thực hiện hợp đồng chu ển nhượng đất các bên có xuất trình biên bản làm việc ngày 27/11/2013 thể hiện đã thỏa thuận về tài sản trên đất nên không ghi nội dung tài sản trong hợp đồng nhưng việc chu ển nhượng qu ền sử dụng đất nêu trên bao gồm chu ển nhượng cả tài sản trên đất. Việc chị I, bàM tháo dỡ nhà của bà H là tranh chấp giữa các bên xuất phát từ việc thỏa thuận mượn đất, không liên quan đến việc công chứng hợp đồng chu ển nhượng qu ền sử dụng đất nêu trên. Văn phòng công chứng X không có đề nghị gì.
Tại bản tự khai và trong quá trình giải quyết vụ án, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Khánh Z trình bày: Ông là chồng của bà Đỗ Thị H, việc nhà ông bà bị chị I thuê người tháo dỡ hủ hoại đúng như nội dung vợ ông đã trình bà , ông không bổ sung gì thêm. Ông xác định nhà bị hủ hoại là tài sản chung của vợ chồng nhưng đề nghị Tòa án buộc chị I bồi thường thiệt hại cho bà Đỗ Thị H, ông không có đề nghị gì.
Tại bản tự khai và trong quá trình giải quyết vụ án, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Đỗ Thị G trình bày: Bà có thửa đất số 97 tờ bản đồ số 32, diện tích

## Page 6

6 114m2 tại địa chỉ Tổ dân phố N, thị trấn S, Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất số BA 773012 do UBND hu ện D cấp ngà 25/02/2010 đứng tên bà Đỗ Thị G. Do không có nhu cầu sử dụng nên ngà 15/11/2010 bà cho chị gái là Đỗ Thị H mượn để làm quán bán hàng, nội dung cho mượn đất đúng như bà H đã trình bà . Năm 2014 bà ủ qu ền cho bàM tha mặt ký hợp đồng chu ển nhượng qu ền sử dụng đất, khi ủ qu ền bà có gọi báo cho bà H biết về việc ủ qu ền, khi nào bàM bán đất sẽ thông báo cho bà H biết để bà H trả đất như đã thỏa thuận. Tu nhiên sau đó bàM bán đất không thông báo cho bà H biết, vi phạm hợp đồng ủ qu ền nên bà và bà H khởi kiện đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Tu ên Quang tu ên hợp đồng công chứng hợp đồng chu ển nhượng qu ền sử dụng đất giữa bà Ngu ễn ThịM và chị Vũ Thị I vô hiệu. Trong thời gian chờ giải qu ết thì chị I đã cho người tháo dỡ nhà của bà H. Nay bà H khởi kiện êu cầu chị I bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm bà xác định nhà của bà H, còn đất là của bà nhưng không có thiệt hại nên bà không có đề nghị gì.
Vụ án trên đã được Tòa án nhân dân hu ện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang thụ lý, xác minh, thu thập chứng cứ, hòa giải nhưng không thành và đã đưa vụ án ra xét xử. Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 76/2018/DS - ST, ngày 09 tháng 10 năm 2018 của Tòa án nhân dân hu ện Sơn Dương đã qu ết định:
Áp dụng:
- Khoản 6, Điều 26; Điều 35; Điều 147; khoản 1, Điều 228; Điều 235; Điều 266; Điều 271; Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự;
- Các Điều 604, 605, 606, 608 Bộ luật dân sự 2005, các Điều 357, 468 Bộ luật dân sự 2015;
- Pháp lệnh số 10/2009/PL- UBTVQH12 ngày 27/02/2009 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội qu định về án phí, lệ phí của Tòa án.
Xử:
1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Đỗ Thị H về việc Kiện Tranh chấp bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm đối với chị Vũ Thị I.
Buộc chị Vũ Thị I phải bồi thường cho bà Đỗ Thị H tổng số tiền là 63.054.400đ (sáu mươi ba triệu không trăm năm mươi bốn nghìn bốn trăm đồng). Khoản tiền phải bồi thường được thực hiện một lần ngay sau khi bản án có hiệu lực pháp luật.
Ngoài ra, bản án còn giải quyết về án phí, lãi suất chậm trả và quyền kháng cáo của các đương sự theo qu định của pháp luật.
Ngà 15/10/2018 Tòa án nhận đơn kháng cáo của chị Vũ Thị I đơn kháng cáo có nội dung: Kháng cáo toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm số 76/2018/DS-ST ngày 09/10/2018 của Tòa án nhân dân huyện D với lý do:
Quá trình tranh tụng đã làm rõ lỗi của chị H, chị H đã biết thửa đất số 97 của bàM và biết chủ ý bán đất của bà M, hợp đồng mượn đất giữa chị H và chị G là không đúng qu định của pháp luật, chị H cố tình không tháo dỡ quán để trả lại đất cho bà M, kết luận điều tra xác định chị H có một phần lỗi nhưng Tòa án sơ

## Page 7

7 thẩm đánh giá không khách quan. Đề nghị HĐXX phúc thẩm xác định chị H có 50% lỗi và phảich ịu 50% thi ệt h ại, phần còn lại chị I nhận chịu 50% = 26.877.200đ.
Tại phiên tòa bị đơn chị Vũ Thị I và người đại diện theo ủy quyền giữ nguyên yêu cầu kháng cáo và đề nghị: Việc đánh giá chứng cứ của Tòa án cấp sơ thẩm không khách quan, việc bàM cho chị G đất, sau đó chị G nhiều lần viết giấy cho lại đất bà M, viết giấy ủy quyền chuyển nhượng quyền sử dụng đất, bàM thực hiện thủ tục bán đất thông qua trung tâm đấu giá, đã tiến hành niêm yết công khai tại địa phương, vì vậy bà H biết việc bà Gủy quyền cho bàM và biết việc bàM bán đất cho chị I nhưng cố tình không tháo dỡ nhà giao đất cho người mua.
Giấ cho mượn đất của bà G và bà H chỉ có 1 người ký, không có chứng thực theo qu định vì vậy không có giá trị hợp pháp. Ngày 27/11/2013 bà H đã ký biên bản nhất trí khi nào bàM bán đất thì bà H tự trả lại đất. Chị I đã có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, được cấp phép xây dựng đã được các cơ quan chu ên môn cấp phép nhưng bà H cố tình không giao đất.
Việc chị I tháo dỡ nhà là quán bán hàng của bà H là đúng vì chị I được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, được cấp giấy phép xây dựng, bà H cố tình không trả đất, như vậ có căn cứ xác định bà H có một phần lỗi. BàM và chị I đã thỏa thuận chịu 50% thiệt hại, do đó chị I nhận chịu thay và sau này sẽ khởi kiện và đòi bàM sau.
Ngu ên đơn bà Đỗ Thị H đề nghị: Thửa đất số 97 bà mượn của bà G, có lập giấy viết tay với nhau và giữa bà và bà G không có tranh chấp, khi mượn có thỏa thuận khi nào bà G muốn lấy lại thì thông báo với bà, khi ủy quyền cho bàM bán đất bà G có thông báo cho bà nội dung là ủy quyền cho bàM bán đất, còn bán khi nào, bán cho ai bà không biết và không được ai thông báo, khi có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chị I đến và yêu cầu bà dỡ quán, bà không nhất trí vì đất mượn của bà G. Sau đó bà và bà G đã khởi kiện vụ án tại Tòa án thành phố Tuyên Quang.
Trong lúc chờ cơ quan có thẩm quyền giải quyết thì chị I đã 02 lần cho người đến tháo dỡ quán bán hàng của bà. Bà không nhất trí với kháng cáo của chị I.
 Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Khánh Z đề nghị: Về đất không phải của vợ chồng ông, nhưng quán bán hàng là tài sản của vợ chồng ông. Ngày 06/3/2014 bàM bán đất cho chị I nhưng không thông báo với vợ chồng ông, khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chị I đến yêu cầu dỡ quán để trả đất nên vợ chồng ông mới biết nên vợ chồng ông không nhất trí, vợ chồng ông đã thông báo cho bà G và đã làm đơn khởi kiện tại Tòa án thành phố Tu ên Quang, khi chưa được giải quyết thì chị I cho người đến đập phá quán bán hàng của vợ chồng ông bà. Việc chị I đã làm đơn khởi kiện sau đó rút đơn, tự thuê người đập phá quán của vợ chồng ông bà là lỗi của chị I, vợ chồng ông bà không có lỗi, ông không nhất trí với kháng cáo của chị I.
Ý kiến của Kiểm sát viên tại phiên tòa:

## Page 8

8 Về tố tụng: Thẩm phán, Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng các qu định của của Bộ luật tố tụng dân sự. Các đương sự chấp hành đúng các qu định của Bộ luật tố tụng dân sự. Đơn kháng cáo của bị đơn chị Vũ Thị I hợp lệ, trong hạn luật định. Nội dung kháng cáo nằm trong nội dung bản án sơ thẩm.
Về nội dung: Khi thực hiện việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất cả bàM và chị I đều biết trên thửa đất số 97 có nhà của bà H nhưng các bên vẫn thực hiện việc chuyển nhượng, sau khi chuyển nhượng và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chị I đã làm đơn êu cầu UBND thị trấn S giải quyết, đã làm đơn khởi kiện tại Tòa án huyện D nhưng sau đó rút đơn và tự ý thuê người đập phá quán bán hàng của bà H. Chị I khai là thuê hộ cho bàM nhưng không có căn cứ chứng minh, vì vậ xác định lỗi trong vụ việc này là hoàn toàn do chị I, Tòa án cấp sơ thẩm xét xử đúng qu định của pháp luật vì vậy, đề nghị HĐXX áp dụng Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự không chấp nhận kháng cáo của chị I, giữ nguyên bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện D và buộc chị I phải chịu án phí dân s ự phúc thẩm theo qu định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: Bà Nguyễn ThịM đã được Tòa án sơ thẩm triệu tập hợp lệ lần thứ 2 vắng mặt tại phiên tòa, Tòa án cấp sơ thẩm xét xử vắng mặt là phù hợp theo qu định tại Điều 228 BLTTDS. Tại giai đoạn phúc thẩm, bàM từ chối nhận văn bản tố tụng của Tòa án, Tòa án tỉnh Tu ên Quang đã tiến hành niêm yết công khai Quyết định đưa vụ án ra xét x ử và giấy triệu tập của bàM và lập biên bản niêm yết 02 lần theo qu định, bàM không đến tham gia phiên tòa, do đó HĐXX phúc thẩm xét xử vắng mặt bà M.
 [2] Về kháng cáo của chị Vũ Thị I kháng cáo toàn bộ bản án dân sự sơ thẩm số 76/2018/DS-ST ngày 09/10/2018 của Tòa án nhân dân huyện D với lý do: Quá trình tranh tụng đã làm rõ lỗi của chị H, chị H đã biết thửa đất số 97 của bàM và biết chủ ý bán đất của bà M, hợp đồng mượn đất giữa chị H và chị G là không đúng qu định của pháp luật, chị H cố tình không tháo dỡ quán để trả lại đất cho bà M, kết luận điều tra xác định chị H có một phần lỗi nhưng Tòa án sơ thẩm đánh giá không khách quan. Đề nghị HĐXX phúc thẩm xác định chị H có 50% lỗi và phải chịu 50% thiệt hại, phần còn lại chị I nhận chịu 50% = 26.877.200đ.
Qua xem xét các tài liệu trong hồ sơ vụ án thể hiện ngày 06/11/2010 bà Đỗ Thị H mượn của bà Đỗ Thị G thửa đất số 97, tờ bản đồ số 32 tại địa chỉ Tổ dân phố N, thị trấn S. Việc mượn đất hai bên làm giấ tờ viết ta có sự chứng kiến của hai người làm chứng là bà Ngô Thị H1 và ông Ngu ễn Văn A1. Hợp đồng mượn đất tu không có công chứng, chứng thực nhưng các bên đều thừa nhận và không có tranh chấp.
Tháng 6/2012 bà H xâ dựng 01 ngôi nhà cấp 4, mái lợp tôn, nền láng xi măng, diện

## Page 9

9 tích khoảng 32m2 trên thửa đất số 97 đã mượn của bà G để làm cửa hàng kinh doanh điện thoại.
Ngày 05/4/2011, 19/4/2011 bà G viết giấ trả lại thửa đất số 97 tờ bản đồ 32 cho bà M, nhưng không thực hiện được. Đến ngà 28/02/2014 bà G cùng chồng là ông Phạm Mạnh Hà lập hợp đồng ủy qu ền cho bàM bán thửa đất số 97 tờ bản đồ số
32. Ngày 11/9/2013 bàM làm đơn đề nghị UBND thị trấn S giải qu ết việc bà H xây dựng nhà trái phép trên đất của bà. Ngà 27/11/2013 UBND thị trấn S lập biên bản làm việc giải qu ết đơn tranh chấp của bà M. Tại biên bản làm việc ngà 27/11/2013 bà H có ý kiến khi nào bàM bán đất sẽ tự ngu ện trả lại đất mượn của bà M. Tại buổi làm việc ngà 06/3/2014, sau khi kiểm tra lại hiện trạng sử dụng đất, bà H thấ nhà bà xâ dựng là xâ trên thửa đất số 97 mượn của bà Đỗ Thị G chứ không xâ dựng trên thửa đất số 43 theo như đề nghị của bà M. Ngày 06/3/2014 bàM làm hợp đồng chu ển nhượng qu ền sử dụng đất cho chị Vũ Thị I mà không tiếp tục đề nghị giải qu ết việc bà H xâ dựng trái phép trên đất của bà nữa. Ngày 16/4/2014 chị I được cấp Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất, sau khi được cấp giấ chị I đề nghị UBND thị trấn xuống cắm mốc giới xác định ranh giới để làm nhà. Ngà 08/5/2014 khi tiến hành cắm mốc giới theo êu cầu của chị I, chị I cung cấp sổ đỏ đứng tên chị I nên bà H mới biết việc bàM đã bán cả nhà và đất cho chị Vũ Thị I. Do không được thông báo trước nên bà H không nhất trí việc xác định ranh giới. Tại biên bản làm việc cùng ngà , UBND thị trấn có hướng dẫn cho bà H biết nếu không đồng ý là nhà đất của chị I thì có qu ền làm đơn gửi đến cấp có thẩm qu ền giải qu ết. Ngay sau đó bà H và bà G đều có đơn khởi kiện êu cầu Tòa án nhân dân thành phố Tu ên Quang tu ên bố hợp đồng công chứng hợp đồng chu ển nhượng qu ền sử dụng đất giữa bà Ngu ễn ThịM và chị Vũ Thị I vô hiệu vì lý do không thông báo cho người thứ ba biết (không thực hiện đúng nội dung ủ qu ền). Chị I làm đơn khởi kiện bà H ra Tòa án nhân dân hu ện D đòi lại đất, nhưng sau đó chị I rút đơn khởi kiện. Ngày 09/9/2014 và 23/9/2014 chị I thuê người tháo dỡ quán là cửa hàng kinh doanh điện thoại của bà H, bà H báo cáo Công an hu ện D giải qu ết.
Xét về lỗi của các bên:
Tại biên bản ghi lời khai ngà 09/9/2014, chị Vũ Thị I khai “...khi được bàM chuyển nhượng quyền sử dụng đất tại thửa đất số 97, tờ bản đồ số 32 thì chị H con gái bàM trước đó đã xây dựng một căn nhà cấp 4... ”; tại biên bản lấ lời khai bà Ngu ễn Mai Lan, đại diện Văn phòng công chứng X khai: “...về tài sản trên đất, thời điểm công chứng hợp đồng các bên đã cung cấp biên bản làm việc ngày 27/11/2013 của UBND thị trấn S trong đó thể hiện nội dung chị Đỗ Thị H có làm nhà tạm trên đất...”. Qua đó đủ căn cứ khẳng định trước khi nhận chu ển nhượng thửa đất số 97, chị I đã biết nhà cấp 4 xâ dựng trên đất thuộc qu ền sở hữu của hộ gia đình bà Đỗ Thị H, nhưng do tin tưởng vào việc bàM và bà H đã thỏa thuận với nhau xong tại biên bản làm việc ngà 27/11/2013 nên chị I vẫn nhận chu ển nhượng.

## Page 10

10 Ngày 09/5/2014 UBND thị trấn S tiến hành hòa giải không thành, Sau khi không cắm được mốc giới do bà H không nhất trí, và việc hòa giải giữa các bên không thành, chị Vũ Thị I đã nhiều lần làm đơn đề nghị chính qu ền địa phương giải qu ết. Chị I khởi kiện đến Tòa án nhân dân hu ện D ngày 22/5/2014 sau đó ngày 05/6/2014 tự rút toàn bộ đơn khởi kiện không đề nghị Tòa án giải qu ết. Ngày 08/9/2014 chị I có đơn đề nghị UBND thị trấn S cùng thực hiện việc cắm mốc, UBND thị trấn S đã ban hành công văn số 167 ngà 08/9/2014 hướng dẫn chị I khởi kiện đối với việc buộc tháo dỡ nhà của bà H. Cùng ngày 08/9/2014 chị I thuê ông Phạm Đức R, Ma Văn Y đến tháo dỡ phần mái tôn, cửa cuốn, biển quảng cáo của nhà bà H vào sáng 09/9/2014. Khi đang tháo dỡ thì Công an êu cầu dừng lại. Đến ngày 22/10/2014, chị I lại tiếp tục thuê anh Lã Văn P đến đập phá toàn bộ ngôi nhà.
Sáng 23/10/2014 anh Lã Văn P rủ Lã Văn M1, Hoàng Trọng V1, Đinh Công T1 đến tháo dỡ nhà của bà H theo sự chỉ đạo của chị I. Như vậ đủ căn cứ khẳng định chị I đã biết rõ ngôi nhà cấp 4 nằm trên thửa đất số 97 là tài sản của người khác, các bên đã có tranh chấp, đã được chính qu ền địa phương lập biên bản và hòa giải, hướng dẫn khởi kiện đến cơ quan có thẩm qu ền để giải qu ết nhưng chị I không thực hiện theo mà tự thuê người tháo dỡ khi chưa có qu ết định giải qu ết của cơ quan có thẩm qu ền.
Về phía bà H: Theo giấ mượn đất ngà 06/11/2010 về thời gian mượn bà H và bà G thỏa thuận khi nào bà G cần đất sẽ báo trước cho bà H từ 3 đến 5 năm.
Trong suốt quá trình sử dụng đất bà G chưa lần nào đòi bà H đất. Tu nhiên khi bà Gủ qu ền cho bàM tha mặt ký hợp đồng chu ển nhượng đất, bà G có báo cho bà H biết và nói rõ khi nào bàM bán sẽ thông báo để bà H biết trước. Ngà 06/3/2014 bàM chu ển nhượng đất nhưng không thông báo cho bà H biết. Như vậ khẳng định từ khi sử dụng đất mượn đến khi bàM bán đất, bà H chưa được ai thông báo về việc bán đất hoặc đòi lại đất theo như thỏa thuận trong giấ mượn đất. Ngôi nhà xâ cấp 4 tại thửa đất số 97 dựa trên cơ sở mượn đất của bà Đỗ Thị G, bà H không biết và không buộc phải biết chị I đã nhận chu ển nhượng thửa đất số 97 từ bà M, vì bàM đã không thực hiện đúng nội dung hợp đồng ủ qu ền giữa bà G và bà M, cụ thể là không thông báo cho người thứ ba biết việc chu ển nhượng thửa đất số 97. Do đó bà H không có trách nhiệm phải thỏa thuận hoặc thương lượng với chị I về việc tháo dỡ nhà.
Tại biên bản làm việc ngày 09/5/2014, UBND thị trấn có hướng dẫn cho bà H biết nếu không đồng ý là nhà đất của chị I thì có qu ền làm đơn gửi đến cấp có thẩm qu ền giải qu ết. Ngay sau đó bà H và bà G đều có đơn khởi kiện êu cầu Tòa án nhân dân thành phố Tu ên Quang tu ên bố hợp đồng công chứng hợp đồng chu ển nhượng qu ền sử dụng đất giữa bà Ngu ễn ThịM và Vũ Thị I vô hiệu vì lý do không thông báo cho người thứ ba biết (không thực hiện đúng nội dung ủ qu ền). Như vậ xác định ngay sau khi biết bàM bán đất của bà G đồng thời bán cả

## Page 11

11 ngôi nhà của mình đang sử dụng, bà H và bà G đã có đơn khởi kiện theo đúng hướng dẫn của cơ quan Nhà nước có thẩm qu ền.
Chị Vũ Thị I cho rằng nhà đất chị mua của bàM nên chị được qu ền sử dụng, tu nhiên sau đó do bà H cản trở nên chị đề nghị bàM xử lý để bàn giao mặt bằng. Sau đó bàM đã nhờ chị thuê người tháo dỡ giúp nên chị thuê hộ. Tuy nhiên tại biên bản lấ lời khai ngà 23/10/2014 bàM khai: “sáng ngày 23/10/2014 tôi đứng ra thuê người đập phá nhà của chị H... tôi đã thuê 4 người để đập phá ngôi nhà đó ... tôi trả công cho họ theo giá thị trường..”; Nhưng lời khai của ông Phạm Đức R thì chị I đã thuê ông từ chiều ngà 08/9/2014, theo lời khai của ông Lã Văn P thì chị I thuê ông từ chiều ngà 22/10/2018 (đều trước ngà bàM nhờ chị I thuê);
tại các đơn đề nghị của chị I đều thể hiện chị đến nhà bà H êu cầu bà H tháo dỡ nếu không tháo dỡ thì tự gia đình nhà chị I sẽ tháo dỡ chứ không nói đến việc bàM thuê chị tháo dỡ... Đồng thời trong hợp đồng chu ển nhượng qu ền sử dụng đất cũng không thể hiện việc bàM có nghĩa vụ tháo dỡ; thỏa thuận giữa bàM và chị I không có ai chứng kiến, không có tài liệu chứng minh và hai bên cũng không nhớ số tiền thuê, thời gian thuê..... Như vậ lời khai của bàM và chị I là không có cơ sở.
Do vậ kết luận điều tra của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an hu ện D nhận định bà H có lỗi với lý do thửa đất số 97 tờ bản đồ số 32 đã được cấp Giấ chứng nhận qu ền sử dụng đất cho chị I, bà H không bàn giao đất cho chị I là không có căn cứ.
Bà M, Văn phòng công chứng X có những thiếu sót là ngu ên nhân dẫn đến việc văn bản công chứng bị tu ên vô hiệu nhưng bà M, Văn phòng công chứng X không có lỗi trong việc chị I tự ý tháo dỡ và hủy hoại tài sản của bà H.
Tòa án cấp sơ thẩm xác định lỗi là do chị I biết tài sản là của người khác, đang có tranh chấp nhưng không chờ kết quả giải qu ết của cơ quan Nhà nước có thẩm qu ền mà tự ý thuê người đập phá, hủ hoại tài sản. Từ đó chấp nhận êu cầu khởi kiện của bà H, buộc chị Vũ Thị I phải bồi thường toàn bộ thiệt hại theo định giá là 53.754.400đ là phù hợp. Đối với số tiền 9.000.000đ tiền thuê nhà trong 06 tháng và 300.000đ công vận chu ển đồ đạc, HĐXX thấ đâ là khoản thiệt hại thực tế và là khoản chi phí hợp lý mà bà H phải chi trả để khắc phục việc bị phá quán, do vậ Tòa án cấp sơ thẩm buộc chị I bồi thường khoản tiền nà cho chị H là có căn cứ. Do đó, chị I phải bồi thường cho bà H tổng số tiền là 63.054.400đ là đúng qu định của pháp luật. Vì những phân tích nêu trên không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của chị I. Cần giữ ngu ên bản án sơ thẩm như đề nghị của đại diện Viện kiểm sát tỉnh Tu ên Quang.
 [2] Về án phí dân sự phúc thẩm: Do êu cầu kháng cáo của bị đơn chị Vũ Thị I không được chấp nhận nên chị I phải chịu án phí theo qu định của pháp luật.
Các phần khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

## Page 12

12 Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Điều 308, Điều 148 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015. Các Điều 604, 605, 606, 608 Bộ luật dân sự 2005, các Điều 357, 468 Bộ luật dân sự 2015. Pháp lệnh số 10/2009/ PL- UBTVQH12 ngày 27/02/2009 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội qu định về án phí, lệ phí của Tòa án; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Không chấp nhận kháng cáo của bị đơn chị Vũ Thị I, giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 76/2018/DS-ST, ngày 09/10/2018 của Tòa án nhân dân huyện D , tỉnh Tuyên Quang như sau:
1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Đỗ Thị H về việc Kiện Tranh chấp bồi thường thiệt hại do tài sản bị xâm phạm đối với chị Vũ Thị I.
Buộc chị Vũ Thị I phải bồi thường cho bà Đỗ Thị H tổng số tiền là 63.054.400đ (sáu mươi ba triệu không trăm năm mươi bốn nghìn bốn trăm đồng). Khoản tiền phải bồi thường được thực hiện một lần ngay sau khi bản án có hiệu lực pháp luật.
Khoản tiền phải bồi thường, kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật và bà Đỗ Thị H có đơn yêu cầu thi hành án cho đến khi thi hành án xong khoản tiền bồi thường, hàng tháng chị Vũ Thị I còn phải chịu thêm khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, khoản 2 Điều 468 của Bộ luật dân sự năm 2015.
2. Về án phí dân sự phúc thẩm: Chị Vũ Thị I phải chịu 300.000đ án phí dân sự phúc thẩm, nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí dân sự phúc thẩm chị I đã nộp là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đ ồng) tại biên lai thu s ố 0000694 ngày 19/12/2018 của Chi cục Thi hành án dân s ự huyện D, tỉnh Tuyên Quang. Chị Vũ Thị I đã nộp đủ án phí dân sự phúc thẩm.
Các phần khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án (ngày 21/5/2019)
"Trường hợp Bản án, Quy ết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quy ền yêu cầu thi hành án, t ự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật thi hành án dân s ự; thời hiệu thi hành án đư ợc thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự".

## Page 13

13 Nơi nhận:
- TAND cấp cao tại Hà Nội;
- VKSND cấp cao tại Hà Nội;
- VKSND tỉnh Tuyên Quang;
- TAND huyện D;
- Chi cục THADS huyện D;
- Các đương sự;
- Lưu: Hồ sơ, VP.

T.M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA




Ma Ngọc Trung