Bản án số: 53/2019/DS-PT
Tranh chấp đòi lại di sản là quyền sử dụng đất, đòi lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Số: 53/2019/DS-PT
Ngày: 30/05/2019
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại Đà Nẵng
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: Không chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn L và bà Nguyễn Thị Hải Đ1, sửa một phần Bản án sơ thẩm số 23/2018/DS-ST ngày 25 tháng 9 năm 2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi.

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG

Bản án số: 53/2019/DS-PT Ngày: 30/5/2019 V/v: “Tranh chấp đòi lại di sản là quyền s ử dụng đ ất, đòi lại gi ấy chứng nhận quy ền s ử dụng đất và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI ĐÀ NẴNG Với thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Tấn Trường Các Thẩm phán: Ông Trần Quốc Cường Ông Nguyễn Tấn Long Thư ký phiên tòa : Ông Phạm Minh Hoàng – Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng.
Đại di ện Vi ện ki ểm sát nhân dân cấp caot ại ĐàN ẵng: Bà Bùi Thị Dung - Kiểm sát viên tham gia phiên tòa.
Vào ngày 30 tháng 5 năm 2019 tại Trụ sở Tòa án nhân dân cấp caot ại Đà Nẵng xét x ử phúc thẩm công khai v ụ án dân s ự thụ lý số: 15/2018/TLPT- DS ngày 06 tháng 12 năm 2018 về: “Tranh chấp đòi lại di sản là quy ền s ử dụng đất, đòi lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và yêu cầu hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”; Do bản án dân s ự sơ thẩm số 23/2018/DS-ST ngày 25-9-2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Qu ảng Ngãi b ị kháng cáo ; Theo Quy ết định đưa v ụ án ra xét x ử phúc thẩm số 403/2019/QĐ-PT ngày 0 7 tháng 5 năm 2019, giữa các đương sự:
* Nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị D, sinh năm 1939; Cư trút ại: thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi; Người đại diện hợp pháp: Ông Lê Phú Đ, sinh năm 1974, cư trú tại: thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi, là người đại diện theo ủy quyền (văn bản ủy quyền ngày 13/4/2018) (có m ặt).
* Bị đơn: Ông Nguyễn L, sinh năm 1950; Cư trút ại: thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi (có mặt).
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp: Lu ật sư Huỳnh Ngọc A-Văn phòng luật sư Q thuộc Đoàn luật sư tỉnh Quảng Ngãi (có mặt).
* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

## Page 2

1. Ủy ban nhân dân thành phố Q, tỉnh Qu ảng Ngãi; Địach ỉ: thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi. Người đại diện hợp pháp: Ông Phạm Tấn H, chức vụ: Chủ tịch, là người đại diện theo pháp luật (vắng mặt).
2. Ông Nguyễn Thanh L1 (đã chết ngày 30/11/2018) và bà Huỳnh Thị P (đã chết ngày 08/01/2019); Địa chỉ: Thôn T, xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi. Những ngư ời k ế thừa quy ền và nghĩa v ụ tố tụng của v ợ chồng ông Nguyễn Thanh L1 và bà Huỳnh ThịP đều có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt, gồm:
2.1- Bà Nguyễn Thị L2, sinh năm 1953; Địa chỉ: Thôn T, xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi.
2.2- Bà Nguyễn Thị C, sinh năm 1957; Địa chỉ: Thôn S, xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi.
2.3- Bà Nguyễn Thị Đ, sinh năm 1962 ; Địach ỉ: thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi.
2.4- Ông NguyễnH ữu S , sinh năm 1964; Địach ỉ: thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi.
2.5- Bà Nguyễn Thị Thanh T , sinh năm 1966; Địa chỉ: Thôn T, xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi.
2.6- Ông NguyễnH ữu B , sinh năm 1971; Địa chỉ: thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi.
2.7- Bà Nguyễn Thị Thanh T1 , sinh năm 1977; Địa chỉ: thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi.
3. Bà Nguyễn Thị Hải Đ1 , sinh năm 1957; Cư trút ại: Thôn T, xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi.
4. Bà Nguyễn Thị T3, sinh năm 1943; Cư trú tại: thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi.
5. Bà Nguyễn Thị N, sinh năm 1959; Cư trút ại: thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi.
6. Bà Nguyễn Thị V, sinh năm 1949; Cư trút ại: TP. Hồ Chí Minh.
7. Bà Nguyễn Thị P, sinh năm 1956; Cư trút ại: Hồ Chí Minh.
8. Ông Nguyễn M, sinh năm 1948; Cư trút ại: số 4628 Earle Ave Rose Mead, Cali 91770, USA.
Người đại diện hợp pháp của người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan bà Nguyễn Thị Hải Đ1, bà Nguyễn Thị T3, bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị V, bà Nguyễn Thị P, ông Nguyễn M là Ông Nguyễn L, sinh năm 1950, cư trút ại:
Thôn T, xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi, là người đại diện theo ủy quyền (văn bản ủy quyền ngày 28/4/2018) (có mặt).

## Page 3

9. Bà Nguyễn Thị L2, sinh năm 1953; cư trút ại: Thôn T, xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi (có đơn yêuc ầu giải quyết vắng mặt).
* Người kháng cáo: Ông Nguyễn L, sinh năm 1950 và bà Nguyễn Thị Hải Đ1 , sinh năm 1957; Cư trút ại: Thôn T, xã N, thành phố Q, tỉnh Qu ảng Ngãi (có mặt).
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo đơn khởi ki ện, các tài li ệu cót ại h ồ sơ v ụ án vàt ại phiên tòa, nguyên đơn bà Nguyễn Thị D và người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là ông Lê Phú Đ trình bày: Thửa đất 669, tờ bản đồ số 3, diện tích 544m2 xã N, thành phố Q, tỉnh Qu ảng Ngãi có ngu ồng ốc doc ụ Nguyễn B (cha bà Nguyễn Thị D) mua trước năm 1975. Ông B cưới cụ Đinh Thị X và có 02 người con là ông Nguyễn Q (bị tàn tật bẩm sinh) và bà Nguyễn Thị D sống tại căn nhà trên thửa đất 669 do cha mẹ để lại. Năm 1953, cụ B có vợ nhỏ là cụ Trần ThịM (tên gọi khác là Trần Thị M), cụ B và cụM không có con chung. Năm 1954, cụ B và cụM đi tập kết, cụ X và 2 con ở lại quê. Năm 1961, bà D có chồng nên về phía nhàch ồng sống, năm 1968 cụ X chết, ông Q bị tàn tật nên đư ợc bà con đùm bọc, ngôi nhà của cụ B bị bom đạn Mỹ phá hư hỏng. Đến năm 1975 thìc ụ Nguyễn B và cụM trở về làm lại ngôi nhà vách đ ất, dàn kèo g ỗ, lợp ngói diện tích khoảng 36m2 trên thửa đất 669 để cụ B, cụM và ông Q sống. Năm 1987 cụ B chết, nên chỉ còn cụM và ông Q sống tại ngôi nhà và quản lý thửa đất 669. Từ năm 1988 cụM vào sống tại Trung tâm nuôi dưỡng các đối tượng chính sách xã hội thuộc Sở lao động thương binh và xã hội tỉnh Quảng Ngãi. Đến năm 1994 cụ M cắt h ộ khẩu, không còn chung h ộ khẩu với ông Q nhưng vẫn hay v ề chơi thăm ông Q, từ năm 1994 chỉ có ông Q quản lý, s ử dụng nhà đất tại thửa đất 669, bà L (con ông Nguyễn Thanh L1 ) có nhà sống bên cạnh chăm sóc ông Q.
Bà D không biết đất đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sau đây viết tắt là Giấy CNQSDĐ) cho ông Q, cũng không biết vì sao Giấy CNQSDĐ do ông L1 giữ, năm 2016 ông Nguyễn M từ Mỹ về có gặp bà Dyêu cầu ký giấy tờ để ông Nguyễn L làm sổ đỏ, bà D không đồng ý, sau đó bà D đi tìm hiểu thì mới biết là thửa đất 669 đã đư ợc cân đối giao đất theo Nghị định 64/CP vàc ấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 24/12/1998 cho ông Nguyễn Q. Năm 2001, ông Q chết, không đ ể lại di chúc. V ợ chồng ông Nguyễn L và bà Nguyễn Thị Hải Đ1 phá dỡ nhà cũc ủa ông Q, xây dựng trái phép ngôi nhàc ấp 4 và trồng hoa màu trên đất cho đến nay. Khi ông Nguyễn L xây dựng nhà thì bà D không đồng ý đã r a ngăn c ản, ông L1 đưat ờ di chúc của cụM nói là đã cho ông Nguyễn L, bà D do không hi ểu biết pháp lu ật nên không làm đơng ửi ủy ban nhân dân xãN để giải quyết. Bà D là người thừa kế duy nhất của ông Q, bà D đã nhiều lần đòi lại thửa đất 669 nhưng ông Nguyễn L không đồng ý. Bà Dyêu cầu Tòa án bu ộc ông Nguyễn L và bà Nguyễn Thị Hải Đ1 tháo dỡ ngôi nhàc ấp 4, thu hoạch hoa màu, trả lại quyền sử dụng đất thửa đất số 669, tờ bản đồ số 03, diện tích theo giấy chứng nhận là 544m2, đo đạc thực tế là 561,9m2 xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi cho bà Nguyễn Thị D; Buộc ông Nguyễn L trả lại cho

## Page 4

bà Nguyễn Thị D Giấy CNQSDĐ thửa đất số 669, tờ bản đồ số 03, diện tích 544m2 xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi do Ủy ban nhân dân huy ện T cấp ngày 24/12/1998, đứng tên ông Nguyễn Q mà hiện nay ông L1 đang giữ. Quá trình giải quyết tại Tòa án sơ th ẩm, nguyên đơn đồng ý nhận lại ngôi nhà cấp 4 do ông Nguyễn L xây dựng và cây cối do ông Nguyễn L trồng, chấp nhận thanh toán giá trị nhà còn lại của ngôi nhà và cây cối cho ông Nguyễn L.
Tại các bản trình bày vàt ại phiên tòa, bị đơn ông Nguyễn L, đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị T3, bà Nguyễn Thị N, bà Nguyễn Thị V, bà Nguyễn Thị P, ông Nguyễn M và bà Nguyễn Thị Hải Đ1 trình bày: Thửa đất 669 tờ bản đồ số 3, xã N, thành phố Q đang tranh chấp với bà Nguyễn Thị D nguyên là thửa đất của nhà thờ họ Nguyễn - Phái ba -Chi tư do ông bà để lại, đến đời ông Nguyễn L là đời thứ 6. Nguồn gốc do nhà thờ Phái ba chia cho Chi tư, sau đó h ọ chiếm lại, Ông B kiện đòi lại, được Tòa án năm Bảo Đại thứ 15 hòa giải lấy lại đất cho Chi tư. Trước năm 1968 trên thửa đất số 669 có tồn tại ngôi nhà tranh vách đất của cụ Nguyễn B. Lúc này chỉ có vợ lớn và con của cụ Nguyễn B là cụ Đinh Thị X và ông Nguyễn Q sinh sống, vì cụ Nguyễn B và vợ nhỏ là cụ Trần ThịM đã đi tập kết ra Bắc từ năm 1954. Đến năm 1968 thì ngôi nhàc ủa cụ Nguyễn B bị trúng bom đạn nên sụp đổ hoàn toàn, cụ Đinh Thị X bị trúng đạn chết, còn ông Nguyễn Q được cha mẹ ông là cụ Nguyễn H, cụ Phan ThịM mang về nuôi. Đến năm 1972, cô ruột ông là bà Nguyễn Thị H1 (cụ H1 không cóch ồng con) v ề sống cùng với vợ con ông Nguyễn Thanh L1 trên phần đất tiếp giáp với thửa đất số 669, lúc này ông Nguyễn Thanh L1 đi thoát ly nên không sống cùng vợ con.
Vì ông Nguyễn Q bị tật bẩm sinh nên bà Nguyễn Thị H1 dựng một chòi trên đất của ông Nguyễn Thanh L1 mang ông Nguyễn Q về chăm sóc. Đến năm 1975, cụ Nguyễn B và cụ Trần ThịM trở về, xây lại ngôi nhà giàn trò g ỗ, vách đ ất, lợp ngói trên thửa đất 669 và đón ông Nguyễn Q về sống chung. Đầu năm 1987 c ụ Nguyễn B chết, chỉ còn cụ Trần ThịM và ông Nguyễn Q sống trong ngôi nhà trên thửa đất 669. Đến năm 1989, cụ Trần ThịM (chết năm 1999) xin vào Trung tâm nuôi dư ỡng các đối tượng chính sách xã hội của tỉnh Quảng Ngãi nên lúc này chỉ còn một mình ông Nguyễn Q sinh sống trên thửa đất. Vì ông Nguyễn Q bị tật bẩm sinh nên không thể tự sinh hoạt được nên bà Nguyễn Thị H1 sống gần đó và bà Nguyễn Thị L2 (con gái ông Nguyễn Thanh L1) thay phiên nhau chăm sóc. Tiền để nuôi ông Nguyễn Q dựa vào sự đóng góp của anh em con chú bác ruột và suất trợ cấp người tàn tật của Nhà nước. Trong năm 2001, ông Nguyễn L, bà Phan Thị M, bà Nguyễn Thị T3, bà Nguyễn Thị V, bà Nguyễn Thị N, ông Nguyễn Thanh L1, ông Nguyễn Hữu S (con ông Nguyễn Thanh L1), bà Nguyễn Thị H1, bà Nguyễn Thị Q, bà Nguyễn Thị D tiến hành họp tại nhà vợ chồng ông Nguyễn H, bà Phan ThịM và được sự đồng ý của ông Q về việc xây dựng nhà thờ trên thửa đất tranh ch ấp, thì ông Nguyễn Thanh L1 tiến hành d ỡ ngôi nhà của cụ Nguyễn B để xây dựng nhà thờ và đến tháng 4/2001 ông Nguyễn L tiến hành xây dựng nhà thờ trên nền nhà cũc ủa cụ Nguyễn B. Sau khi xây nhà thờ xong ông Q sống trong một gian của nhà th ờ, gian còn lại đ ể thờ cúng, đến

## Page 5

tháng 12/2001 (ÂL) ông Nguyễn Q chết. Ông Nguyễn L không biết thửa đất 669 đã được cấp Giấy CNQSDĐ cho ông Q và không bi ết ông Nguyễn Thanh L1 giữ Giấy CNQSDĐ. Đến ngày 21/12/2006 ông Nguyễn Thanh L1 nhờ con gái là Nguyễn Thị L2 đem s ổ đỏ giao lại cho ông nên ông cất gi ữ đến nay. Ông Nguyễn Thanh L1 giao Giấy CNQSDĐ cho ông là để ông quản lý tài sản giấy tờ thờ cúng. Về việc cân đối thửa đất 669 theo Nghị định 64/CP cho ông Q là không đúng vì đây là đất hương hỏa của tộc họ dùng để thờ cúng, hơn nữa hồ sơ cấp Giấy CNQSDĐ cho ông Q không còn lưu gi ữ lại Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Quảng Ngãi - Chi nhánh huyện T và Chi nhánh thành phố Q, nên ông Nguyễn L không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà D, ông yêu cầu hủy Giấy CNQSDĐ thửa đất số 669, tờ bản đồ số 03 xã N, thành phố Q, tỉnh Quảng Ngãi do Ủy ban nhân dân huy ện T cấp ngày 24/12/1998 đứng tên ông Nguyễn Q, vì cấp sai.
Tại bản tự khai, người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan ông Nguyễn Thanh L1 trình bày: Thửa đất 669, t ờ bản đồ số 3, xã N, thành phố Q là của ông Nguyễn B. Ông Nguyễn Q là con traic ủa ông Nguyễn B, ông Q sinh sống trên thửa đất nàyt ừ khi sinh (năm 1938) năm 2001 thìch ết. Việc Nhà nư ớc cấp Giấy CNQSDĐ của thửa đất 669 là đúng quy đ ịnh, vì đây là đất của ông Nguyễn B để lại cho ông Nguyễn Q. Việc tháo d ỡ nhà cũ trên thửa đất 669 do ông Nguyễn L tự tháo dỡ, ông không tham gia, không có cu ộc họp nào bàn v ề việc tháo dỡ nhà của ông Nguyễn Q để xây dựng nhà làm nhà th ờ. Việc UBND xãN thực hiện cân đối thửa đất 669 cho ông Q theo Nghị định 64/CP thì ông Nguyễn Thanh L1 không rõ, năm 2000 UBND xãN mới giao Giấy CNQSDĐ cho ông Q. Vì con gái ông Nguyễn Thanh L1 là bà Nguyễn Thị L2 chăm sóc ông Q nên bà L giữ Giấy CNQSDĐ và sau đó đã giao lại cho ông Nguyễn M, sau đó ông Nguyễn M giao Giấy CNQSDĐ của ông Q cho ai thì ông Nguyễn Thanh L1 không rõ. Ông khẳng định thửa đất s ố 669 làc ủa ông Nguyễn B , không phải đất nhà thờ của Chi tư, Phái ba, Tộc Nguyễn.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Ủy ban nhân dân thành phố Q: Không có bản khai gửi Tòa án.
Tại Bản án dân s ự sơ thẩm số 23/2018/DS-ST ngày 25-9-2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi đã quyết định:
Căn cứ khoản 4 Điều 34, khoản 3 Điều 35, Điều 157, 158 Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị định 64-CP ngày 27/9/1993 của Chính ph ủ; Điều 73, 76 Lu ật đất đai năm 1993; Điều 255, 256 Bộ luật dân sự năm 2005; Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.
Tuyên x ử: Chấp nhận toàn b ộ nội dung khởi ki ện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị D.
- Buộc vợ chồng ông Nguyễn L, bà Nguyễn Thị Hải Đ1 phải trả lại cho bà Nguyễn Thị D thửa đất số 669, tờ bản đồ số 3, xã N, huyện T, tỉnh Quảng Ngãi,

## Page 6

diện tích 544m 2 (diện tích đo đạc thực tế là 561,9m2) đã đư ợc UBND huyện T cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Q, số vào sổ cấp giấy chứng nhận QSDĐ/QĐS476-UBND ngày 24/12/1998.
- Buộc vợ chồng ông Nguyễn L, bà Nguyễn Thị Hải Đ1 giao ngôi nhà cấp 4 diện tích là 60,8m2 và toàn bộ cây cối, 01 giếng đóng trên thửa đất 669 cho bà Nguyễn Thị D được quyền sở hữu. Ông Nguyễn L có trách nhi ệm dỡ dọn, di chuyển những tài sản cá nhân của ông Nguyễn L để trả đất và giao nhà cho bà Nguyễn Thị D. Không giải quyết giá trị còn lại của ngôi nhàc ấp 4, câyc ối của ông Nguyễn L trồng tại thửa đất 669.
- Buộc ông Nguyễn L phải trả lại cho bà Nguyễn Thị D giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa đất số 669, tờ bản đồ số 3, xã N, huyện T, tỉnh Quảng Ngãi, di ện tích 544m 2 được UBND huy ện T cấp cho ông Nguyễn Q ngày 24/12/1998, số vào sổ cấp giấy chứng nhận QSDĐ/QĐS 476-UBND.
- Không chấp nhận yêuc ầu độc lập của ông Nguyễn L về yêu cầu hủy Giấy CNQSDĐ tại thửa đất số 669, tờ bản đồ số 3, xã N, huyện T, tỉnh Quảng Ngãi, di ện tích 544m 2 được UBND huy ện T cấp cho ông Nguyễn Q ngày 24/12/1998, số vào sổ cấp giấy chứng nhận QSDĐ/QĐS 476-UBND.
Ngoài ra bản án sơ thẩm còn quyết định về phần chi phí tố tụng, án phí và quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.
Ngày 01/10/2018, bị đơn ông Nguyễn L kháng cáo yêu cầu sửa bản án sơ thẩm, không chấp nhận yêuc ầu khởi kiện của nguyên đơn-bà Nguyễn Thị D, chấp nhận yêu cầu phản tố của bị đơn.
Ngày 08/10/2018, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Hải Đ1 kháng cáo toàn b ộ bản án sơ thẩm về việc buộc bà phải trả lại nhà cho nguyên đơn.
Tại phiên tòa, ông Nguyễn L, đồng thời đại diện cho bà Nguyễn Thị Hải Đ1 vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn, ông Lê Đức Phú vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện như tại phiên tòa sơ thẩm, không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn đề nghị HĐXX sửa án sơ thẩm, hủy Giấy CNQSDĐ đã cấp cho ông Q trả lại đất cho Tộc Nguyễn-Phái ba-Chi tư. Các bên đương sự không hòa giải được với nhau, yêu cầu HĐXX giải quyết theo pháp luật.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng phát biểu quan điểm giải quyết vụ án: Hội đồng xét xử phúc thẩm tiến hành đúng quy định về tố tụng. Án sơ thẩm thụ lý giải quyết vụ án dân sự đúng trình tự, thủ tục. Về nội dung, ông Nguyễn L và bà Nguyễn Thị Hải Đ1 kháng cáo nhưng không đưa ra được chứng cứ mới nào, do đó đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Tuy nhiên bản án sơ thẩm giao toàn bộ nhà cửa cho bà D nhưng không buộc bà D thanh toán lại giá

## Page 7

trị tài sản đã định giá là 137.669.000đ cho ông L là giải quyết chưa triệt để vụ án và khó thi hành án sau này, vì vậy đề nghị HĐXX sửa một phần bản án sơ thẩm, tuy chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, nhưng buộc nguyên đơn là bà D phải thanh toán lại cho bị đơn là ông L1 số tiền trên là phù hợp.
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa; trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến củ a các bên đương sự và của đại diện Viện kiểm sát.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Về thủ tục tố tụng:
Sau khi tham gia tố tụng ở Tòa án cấp sơ thẩm, ông Nguyễn Thanh L1 đã chết vào ngày 30/11/2018, vợ ông L1 là bà Huỳnh ThịP đãch ết vào ngày 08/01/2019, ông L 1 không còn cham ẹ, những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông L1, bàP gồm có bảy người con là: Bà Nguyễn Thị L2, bà Nguyễn Thị C, bà Nguyễn Thị Đ, ông Nguyễn Hữu S, bà Nguyễn Thị Thanh T, ông Nguyễn Hữu B và bà Nguyễn Thị Thanh T1 đều có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt; Những người tham giat ố tụng khác đều có đơn yêuc ầu giải quyết vắng mặt. HĐXX giải quyết theo thủ tục chung.
[2] Về nội dung: Xét kháng cáo của ông Nguyễn Lyêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm giải quyết 02 nội dung như đã nêu trong đơn.
 [2.1] Về kháng cáo yêu cầu không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn:
[2.1.1] Ông Nguyễn L cho rằng ông Nguyễn B đứng ra đòi lại đất cho tộc họ, nên đất đó là của Tộc Nguyễn, nhưng ông không đưa ra được chứng cứ nào để chứng minh đất Ông B sử dụng là của Chi tư, Phái ba , ngay cả việc ông cho rằng tộc họ ủy quyền cho ông phản tố hủy Giấy CNQSDĐ cấp cho ông Nguyễn Q, nhưng ông cũng không xu ất trình đư ợc hồ sơ thủ tục Hội đồng giat ộc ủy quyền cho ông. Còn bà D đã cung cấp được chứng cứ thể hiện Ông B là cha bà mua lại đất của ông Nguyễn C 40$ từ năm 1942 và trên thực tế Ông B cũng như gia đình bà sử dụng liên tục ổn định từ đó cho đến nay.
[2.1.2] Ông Nguyễn Thanh L1 là chú ru ột ông Nguyễn L, với vai trò là người đứng đầu trong Tộc Nguyễn-Phái ba-Chi tư đã trình bày ở cấp sơ thẩm rằng: Thửa đất 669 làc ủa riêng ông Nguyễn B để lại cho con là Nguyễn Q sử dụng. Ông cũng khẳng định là không có cuộc họp nào bàn v ề việc tháo dỡ nhà ông Nguyễn Q để xây dựng nhà thờ tộc họ, mà do tự ông Nguyễn L tháo dỡ. Do vậy việc ông Nguyễn L tự ý tháo dỡ nhà Ông B để làm lại nhà mới trên đất của ông Q khi chưa được sự đồng ý của ông Q và bà D, nay ông lại cho rằng đó là nhà thờ tộc họ, là không có căn cứ.
[2.1.3] Tại Tòa án cấp phúc thẩm ông Nguyễn L không đưa ra được chứng cứ nào mới, nên không có cơ sở chấp nhận kháng cáo của ông về việc bác

## Page 8

yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị D. Do vậy, bà D là em ruột duy nhất của ông Q, hiện ông Q không có v ợ con, ông Q cũng không còn ông bàn ội ngoại, nên bà D được hưởng di sản thừa kế của ông Q để lại theo quy định tại các Điều 613, 623, điểm b khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự 2015 là có căn cứ.
 [2.2] Xét kháng cáo về việc phản tố của ông Nguyễn Lyêu cầu hủy Giấy CNQSDĐ của ông Nguyễn Q: Thấy rằng UBND huy ện T cấp Giấy CNQSDĐ số B 833140 cho ông Nguyễn Q vào ngày 24/12/1998, tại thửa số 669, tờ bản đồ số 3 xãN có diện tích 544m2. Hồ sơ cấp đất cho ông Q không phải do ông Q tự kê khai mà do ngư ời khác viết hộ là do ông Q bị tàn tật bẩm sinh và không biết chữ, nên việc cấp Giấy CNQSDĐ tại thời điểm ông Q đang quản lý sử dụng di sản của cha ông là Ông B để lại, bà D cũng là con Ông B không có khiếu nại gì và việc này cũng không ảnh hưởng đến quyền lợi của người khác, ông Nguyễn L cất giữ Giấy CNQSDĐ vào năm 2006 nên ông cũng đã biết sự việc trên nhưng cũng không khiếu nại, khiếu kiện. Do vậy việc cấp Giấy CNQSDĐ cho ông Q là phù hợp, không có căn cứ để hủy.
 [3] Xét kháng cáo của bà Nguyễn Thị Hải Đ1, thấy rằng : Năm 2001 ông Nguyễn L đã xây dựng căn nhà cấp 4, tạo lập các tài sản và cây lâu năm khác trên đất của ông Nguyễn Q. Bà Nguyễn Thị Hải Đ1 được Tòa án cấp sơ thẩm xác định tư cách tham gia tố tụng là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, vì bà là vợ của ông Nguyễn L. Ngày 28/4/2018 bà Nguyễn Thị Hải Đ1 đã lập giấy ủy quyền lại cho ông Nguyễn L được thay mặt bà tham gia tố tụng tại Tòa án các cấp. Do vậy việc Tòa án cấp sơ thẩm tuyên xử chấp nhận đơn khởi kiện của bà Nguyễn Thị D nên buộc vợ chồng ông L1 bà Đường phải giao lại nhà cửa, vật kiến trúc và cây lâu năm cho bà D là có căn cứ.
[4] Xét quan điểm của Kiểm sát viên tại phiên tòa đề nghị HĐXX buộc bà D phải thanh toán lại giá trị tài sản trên đất đã định giá là 137.669.000đ cho ông Nguyễn L. HĐXX thấy rằng Tòa án chỉ giải quyết theo yêu cầu của các đương sự, tại Tòa án cấp sơ thẩm và tại phiên tòa hôm nay, ông Nguyễn L không yêu cầu giải quyết giá trị căn nhà mà ông đã làm lại mới, vì ông cho rằng đây là tiền của ông Nguyễn M gửi về để làm nhà thờ cho tộc họ, còn đại diện cho bà D cho rằng nếu buộc bà D trả giá trị căn nhà mới cho ông L1 thì phải buộc ông L1 bồi thường giá trị căn nhà cũ mà ông L1 ý tự tháo dỡ cho bà D, nên ông đề nghị chưa giải quyết về tài sản mà để hai bên tự thỏa thuận và cấn trừ cho nhau. Do vậy, bản án sơ thẩm giao toàn bộ tài sản trên đất cho bà D là chưa đảm bảo về quyền sở hữu tài sản của các bên đương sự, mà cần thiết phải tạm giao cho bà D quản lý, để các đương sự tự thỏa thuận với nhau về việc khấu trừ tài sản . Nếu sau này các đương sự không thỏa thuận được với nhau và có đơn yêu cầu, thì Tòa án sẽ giải quyết ở vụ án khác.
 [5] Từ những phân tích và nhận định trên đây, xét thấy Tòa án cấp sơ thẩm quyết định theo yêu cầu khởi ki ện của nguyên đơn là có cơ sở. Ông Nguyễn L và bà Nguyễn Thị Hải Đ1 kháng cáo nhưng không cung cấp được chứng cứ chứng minh. Do đó, Hội đồng xét xử phúc thẩm thống nhất với quan

## Page 9

điểm đề nghị của đại diện Viện Kiểm sát tham gia phiên tòa về việc không chấp nhận kháng cáo của bị đơn và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, sửa một phần bản án sơ thẩm về việc giao tài sản trên đất cho bà Nguyễn Thị D.
 [6] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
 Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
 Căn cứ khoản 2 Điều 308, 309 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
 1/ Không chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn L và bà Nguyễn Thị Hải Đ1, sửa một phần Bản án sơ thẩm số 23/2018/DS-ST ngày 25 tháng 9 năm 2018 của Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi.
Căn cứ khoản 4 Điều 34, khoản 3 Điều 35, Điều 157, 158 Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị định 64-CP ngày 27/9/1993 của Chính ph ủ; Điều 73, 76 Lu ật đất đai năm 1993; Điều 255, 256 Bộ luật dân sự năm 2005; Điều 651 Bộ luật dân sự năm 2015; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.
Tuyên xử:
2/ Chấp nhận toàn bộ nội dung khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị D.
2.1. Buộc vợ chồng ông Nguyễn L, bà Nguyễn Thị Hải Đ1 phải trả lại cho bà Nguyễn Thị D thửa đất số 669, tờ bản đồ số 3, xã N, huyện T, tỉnh Quảng Ngãi, di ện tích 544m 2 (diện tích đo đạc thực t ế là 561,9m 2) đã đư ợc UBND huyện T cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông Nguyễn Q, số vào sổ cấp Giấy chứng nhận QSDĐ/QĐS476-UBND ngày 24/12/1998.
2.2. Buộc vợ chồng ông Nguyễn L, bà Nguyễn Thị Hải Đ1 tạm giao ngôi nhà cấp 4 di ện tích là 60,8m 2 và toàn b ộ cây cối, 01 gi ếng đóng trên thửa đất 669 cho bà Nguyễn Thị D được quyền quản lý, sử dụng. Ông Nguyễn L có trách nhiệm dỡ dọn, di chuyển những tài sản cá nhân của ông Nguyễn L để trả đất và tài sản trên đất cho bà Nguyễn Thị D. Không giải quyết giá trị còn lại của ngôi nhà cấp 4, giếng đóng, cây cối trên thửa đất 669. Nếu saun ày các bên có yêu cầu thì giải quyết ở vụ án khác.
2.3. Buộc ông Nguyễn L phải trả lại cho bà Nguyễn Thị D Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa đất số 669, tờ bản đồ số 3, xã N, huyện T, tỉnh Quảng Ngãi, diện tích 544m2 được UBND huyện T cấp cho ông Nguyễn Q ngày 24/12/1998, số vào sổ cấp Giấy chứng nhận QSDĐ/QĐS 476-UBND. Khi bà D có đơn yêuc ầu thi hành án, nếu ông Nguyễn L không giao trả Giấy CNQSDĐ trên cho bà D, thì Giấy CNQSDĐ đó không còn giá trị sử dụng, bà D liên hệ với các cơ quan có thẩm quyền để lập thủ tục cấp lại Giấy CNQSDĐ khác.

## Page 10

3. Không chấp nhận yêu cầu độc lập của ông Nguyễn L về yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại thửa đất số 669, tờ bản đồ số 3, xã N, huyện T, tỉnh Quảng Ngãi, di ện tích 544m 2 được UBND huy ện T cấp cho ông Nguyễn Q ngày 24/12/1998, s ố vào sổ cấp Giấy chứng nhận QSDĐ/QĐS 476 - UBND.
 4. Án phí dân sự phúc thẩm: Miễn toàn bộ án phí dân sự phúc thẩm cho ông Nguyễn L và bà Nguyễn Thị Hải Đ1 theo quy định của pháp luật.
 5. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân s ự thì người được thi hành án dân s ự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án (30/5/2019)./.


Nơi nhận:
 - TANDTC;
 - VKSNDCC tại Đà Nẵng;
 - TAND tỉnh Quảng Ngãi;
 - VKSND tỉnh Quảng Ngãi;
 - Cục thi hành án dân sự tỉnh Quảng Ngãi;
 - Các đương sự;
 - Lưu hồ sơ.

 TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA


(Đã ký)


Nguyễn Tấn Trường