Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
Số: 21
Ngày: 12/04/2019
Tòa án xét xử: TAND TP. Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Ông Y K Bkrông, sinh năm: 1950 yêu cầu Tòa án tuyên bố con trai là anh Y Đ Hđơk, sinh năm: 1980 là người mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

1 TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT TỈNH ĐẮK LẮK Số: 21/2019/QĐST-DS CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Buôn Ma Thuột, ngày 12 tháng 4 năm 2019

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ BUÔN MA THUỘT, TỈNH ĐẮK LẮK

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị My My Thư ký phiên họp: Bà Văn Thị Nguyễn Hiền - Thư ký Tòa án Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột tham gia phiên họp: Ông Y Lương Byă - Kiểm sát viên.
Ngày 12 tháng 4 năm 2019, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 74/2018/TLST-VDS ngày 11 tháng 12 năm 2018 về “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 16/2019/QĐST-VDS ngày 01 tháng 4 năm 2019, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Y K Bkrông - sinh năm 1950 Địa chỉ: Buôn K, xã H, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk (Có mặt)
 - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Anh Y Đ Hđơk - sinh năm 1980 Địa chỉ: Buôn K, xã H, thành phố B, tỉnh Đắk Lắk (Vắng mặt)
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và tại phiên họp, người yêu cầu là ông Y K Bkrông trình bày:
Anh Y Đ Hđơk, sinh ngày: 10/6/ 1980 là con của ông Y K Bkrông và bà H’N Hđơk. Khi sinh ra thì anh Y Đ vẫn bình thường và được gia đình cho đi học đến lớp 10 thì nghỉ họ c. Anh Y Đ Hđơk bị bệnh không có khả năng đi làm được, ở nhà nói một mình suốt cả ngày lẫn đêm. Không chịu tắm, rửa, ăn uống không phân biệt được thức ăn và đồ dơ bẩn, không nghe lời chỉ bảo của người thân mà chỉ hành động theo vô thức . Thỉnh thoảng khi phát bệnh thì anh Y Đ Hđơk đánh cả những người thân trong gia đình. Ngày 17/10/2018, Ủy ban nhân dân xã H, thành phố B đã xác nhận anh Y Đ Hđơk

## Page 2

2 bị bệnh tâm thần mức độ nặng và từ tháng 11/2018 gia đình ông Y K Bkrông đã được nhận tiền trợ cấp. Nay ông Y K Bkrông đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột tuyên bố anh Y Đ Hđơk, sinh năm: 1980 bị mất năng lực hành vi dân sự.
- Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột:
Theo hồ sơ việc dân sự thể hiện: Ông Y K Bkrông là bố ruột của anh Y Đ Hđơk, sinh năm: 1980. Sau này, anh Y Đ Hđơk bị bệnh không có khả năng lao động, Hiện nay anh Y Đ Hđơk đang hưởng trợ cấp hàng tháng của Phòng Lao động, thương binh và xã hội thành phố Buôn Ma Thuột.
Tại bản kết luận giám định pháp y tâm thần số 23/KLGĐTC ngày 19 tháng 3 năm 2019 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên đã kết luận anh Y Đ Hđơk, sinh năm: 1980 bị bệnh: Tâm thần phân liệt thể di chứng (F20.5-ICD10), mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi. Như vậy việc ông Y K Bkrông yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố anh Y Đ Hđơk là người mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ và đúng quy định.
Vì vậy, căn cứ vào khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột chấp nhận của người yêu cầu: Tu yên bố anh Y Đ Hđơk là người mất năng lực hành vi dân sự.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột nhận định:
[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Đây là vụ việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột theo quy định tại khoản 1 Điều 27;
điểm a khoản 2 Điều 35; khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.
[2] Xét yêu cầu của ông Y K Bkrông yêu cầu tuyên bố anh Y Đ Hđơk mất năng lực hành vi dân sự. Ngày 26/12/2018 Tòa án nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột đã ban hành quyết định trưng cầu giám định số 16/2018/QĐ-TCGĐ trưng cầu Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên để giám định sức khỏe, bệnh tật, năng lực hành vi dân sự của anh Y Đ Hđơk. Tại bản kết luận giám định pháp y tâm thần số 23/KLGĐTC ngày 19 tháng 3 năm 2019 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên đã kết luận: Anh Y Đ Hđơk – Sinh năm:
1980 bị bệnh: Tâm thần phân liệt thể di chứng (F20.5 -ICD10), mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi.
Do đó ông Y K Bkrông là bố của anh Y Đ Hđơk có đơn yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố anh Y Đ Hđơk mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự nên cần chấp nhận.
[3] Về lệ phí việc dân sự sơ thẩm và chi phí cho việc giám định pháp y tâm thần ông Y K Bkrông phải chịu theo quy định của pháp luật

## Page 3

3 QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự;
- Căn cứ khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; khoản 2 Điều 39;
Điều 372; Điều 376, Điều 377 và Điều 378 Bộ luật tố tụng dân sự;
- Căn cứ khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Chấp nhận yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Y K Bkrông.
Tuyên bố: Anh Y Đ Hđơk là người mất năng lực hành vi dân sự.
- Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Y K Bkrông phải chịu 300.000 đồng tiền lệ phí việc dân sự sơ thẩm, được khấu trừ vào 300.000 đồng tiền tạm ứng lệ phí mà bà H’G Hđơk đã nộp thay cho ông Y K Bkrông theo biên lai số AA/2017/0008607 ngày 07 tháng 12 năm 2018 của Chi cục thi hành án dân sự thành phố B, tỉnh Đắk Lắk.
- Người yêu cầu; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo; Viện kiểm sát nhân dân thành phố Buôn Ma Thuột có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.

Nơi nhận:
- TAND tỉnh Đắk Lắk;
- VKSND tỉnh Đắk Lắk;
- VKSND TP.BMT;
- Chi cục THADS TP. B, tỉnh Đắk Lắk;
- Các đương sự;
- Lưu hồ sơ vụ án.


TM.HỘI ĐỒNG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (Đã ký)
Nguyễn Thị My My