Bản án số: 01/2019/DS-PT
Nguyễn Thị N kiện Lê Văn C về việc tranh chấp hợp đồng dân sự về chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tháo dỡ tài sản để trả lại quyền sử dụng đất
Số: 01/2019/DS-PT
Ngày: 10/01/2019
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Đồng Nai
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: Nguyễn Thị N kiện Lê Văn C về việc tranh chấp hợp đồng dân sự về chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tháo dỡ tài sản để trả lại quyền sử dụng đất

## Page 1

1 TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG NAI

Bản án số: 01/2019/DS-PT Ngày 10 - 01 - 2019 V/v tranh chấp hợp đồng dân sự về chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tháo dỡ tài sản để trả lại quyền sử dụng đất CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG NAI
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Nguyễn Văn Thành;
Các Thẩm phán: Ông Vũ Thế Phương;
 Bà Vũ Thị Thu.
- Thư ký phiên tòa: Bà Lê Thị Nguyệt - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai.
- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai tham gia phiên tòa:
Ông Nguyễn Đình Thắng - Kiểm sát viên.
Ngày 10 tháng 01 năm 2019, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Đồng Nai, xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số: 71/2018/TLPT-DS ngày 02 tháng 7 năm 2018 về việc tranh chấp hợp đồng dân sự về chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tháo dỡ tài sản để trả lại quyền sử dụng đất.
Do Bản án dân sự sơ thẩm số: 04/2018/DS-ST ngày 15 tháng 3 năm 2018 của Tòa án nhân dân huyện NT bị kháng cáo.
Theo Quy ết định đưa v ụ án ra xét x ử phúc thẩm s ố: 250/2018/QĐ-PT ngày 05 tháng 12 năm 2018, giữa các đương sự:
- Nguyên đơn:
1. Bà Nguyễn Thị N, sinh năm 1962; cư trú tại: Khu A, ấp B, xã C, huyện NT, tỉnh Đồng Nai.
2. Ông Lê Văn C , sinh năm 1958 (ch ết ngày 21 -6-2012); nơi cư trú cuối cùng trước khi chết: Khu D, ấp E, xã F, huyện NT, tỉnh Đồng Nai.

## Page 2

2 Những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Lê Văn C:
2.1. Bà Nguyễn Thị N, sinh năm 1962;
2.2. Anh Lê Hoàng M, sinh năm 1986;
2.3. Chị Lê Thị Kim Y, sinh năm 1987;
2.4. Chị Lê Thị Tuyết M, sinh năm 1989;
Cùng cư trú tại: Khu G, ấp H, xã I, huyện NT, tỉnh Đồng Nai.
Người đại diện theo ủy quyền của bà Nguyễn Thị N, anh Lê Hoàng M, chị Lê Thị Kim Y và chị Lê Thị Tuyết M (văn bản ủy quyền ngày 27 tháng 8 năm 2012 và ngày 10 tháng 9 năm 2012 ): Bà Nguyễn Thị N, sinh năm 1954; cư trú tại: S ố K, Đư ờng s ố L, Khu phố M, phư ờng N, Qu ận O, Thành phố Hồ Chí Minh; có mặt tại phiên tòa.
- Bị đơn:
1. Bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1960;
2. Ông Nguyễn Hoàng L, sinh năm 1950;
Cùng cư trú tại: Khu P, ấp Q, xã X, huyện NT, tỉnh Đồng Nai.
Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn bà Nguyễn Thị H và ông Nguyễn Hoàng L (văn bản ủy quyền ngày 14 tháng 10 năm 2016): Ông Lê Huy H, sinh năm 1982; cư trút ại: Tổ Y, Ấp Z, xã A1, huyện NT, tỉnh Đồng Nai; có mặt tại phiên tòa.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Anh Hồ Văn H, sinh năm 1977;
2. Chị Nguyễn Thị Th, sinh năm 1977;
Cùng cư trú: Ấp B1, xã C1, huyện NT, tỉnh Đồng Nai.
Người đại diện theo ủy quyền của anh Hồ VănH và chị Nguyễn Thị Th (văn bản ủy quyền ngày 25 tháng 10 năm 2016): Ông Lê Huy H, sinh năm 1982;
cư trú tại: Tổ D1, Ấp E1, xã F1, huyện NT, tỉnh Đồng Nai; có mặt tại phiên tòa.
3. Ông Nguy ễn Văn T , sinh năm 1960; cư trút ại: Ấp G1, xã H1, huyện NT, tỉnh Đồng Nai; đề nghị vắng mặt tại phiên tòa.
4. Chị Lê Thị Kim Y, sinh năm 1987;
Người đại diện theo ủy quyền của chị Lê Thị Kim Y (văn bản ủy quyền ngày 27 tháng 8 năm 2012 và ngày 10 tháng 9 năm 2012 ): Bà Nguyễn Thị N,

## Page 3

3 sinh năm 1954; cư trú tại: Số K1, Đường số L1, Khu phố M1, phường N1, Quận P1, Thành phố Hồ Chí Minh; có mặt tại phiên tòa.
5. Ông Nguy ễn VănH , sinh năm 1966; cư trút ại: Ấp Q1, xã X1, huyện NT, tỉnh Đồng Nai; đề nghị vắng mặt tại phiên tòa;
6. Ông Lương Vi T, sinh năm 1959;
7. Bà Biện Thanh H, sinh năm 1964;
Người đại diện theo ủy quyền của bà Biện Thanh H (văn bản ủy quyền ngày 13 tháng 5 năm 2017): Ông Lương ViT (chồng bà H); cùng cư trú tại: Số Y1, Đường số Z1, Tổ A2, Khu phố B2, phường C2, Quận D2, Thành phố Hồ Chí Minh; đề nghị vắng mặt tại phiên tòa.
- Người kháng cáo: Ông Lê Huy H - Người đại diện theo ủy quyền của bị đơn .
NỘI DUNG VỤ ÁN:
1. Nguyên đơn:
1.1. Bà Nguyễn Thị N, ông Lê Văn C (có lời khai trước khi chết) và cùng người đại diện theo ủy quyền là bà Nguyễn ThịN trình bày:
- Yêu cầu khởi kiện như sau:
Ngày 14-12-2001, ông C và bàN có lập “Hợp đồng bán đất ruộng” (bản chính không còn) với bà Nguyễn Thị H, diện tích đất khoảng 650m2 (không biết số tờ, số thửa) với giá 60.000đ ồng/m2; tổng cộng là 39.000.000 đồng. Bà H đã trả cho ông C và bàN số tiền 34.000.000 đồng, phần còn lại sẽ trả đủ khi ra giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sau đây gọi tắt là gi ấy chứng nhận). Khi phát sinh tranh ch ấp, qua đo đạc thìm ới bi ết v ị trí đất chuyển như ợng thu ộc thửa 131, tờ bản đồ số 30 (thuộc một phần thửa cũ 300, 319, tờ bản đồ số 09) xã E2, huyện NT, tỉnh Đồng Nai. Thửa đất 131 do ông Nguy ễn Văn T đứng tên gi ấy chứng nhận.
BàN và ông C đề nghị tuyên bố vô hiệu đối với giấy tay mua bán ngày 14-12-2001, buộc bà H trả lại quyền sử dụng đất khoảng 650m 2, thửa 287, t ờ bản đồ 09, xã E2. Qua giám định, xác định chữ ký của bàN tại hợp đồng chuyển nhượng ký ngày 07 -5-2003 (do bà H cung cấp) nên nguyên đơn đồng ý căn c ứ vào hợp đồng này đ ể giải quyết. Sau khi ông C chết, bàN đã rút yêuc ầu khởi kiện nêu trên.

## Page 4

4 Theo hợp đồng ngày 07 -5-2003, diện tích đất chuyển như ợng là 641m 2 với giá đất là 39.770.000 đồng, ông C và bàN nhận 34.500.000 đồng, số tiền còn lại khi nào sang tên sổ hoàn tất thì giao thanh toán hết một lần. Ông C và bà N đã tạm giao thửa đất ruộng cho bà H quản lý, còn đường đi chưa giao vì chưa trả tiền. Số cây liễu trên đất là dot ự mọc chứ không ai trồng. Sau đó, ông L và bà H chỉ cất nhà tạm cho con bà là chị Nguyễn Thị Thở được khoảng 2 - 3 năm thì nhà hư; nên đi nơi khác ở cho đến nay. Nhà tạm và hàng rào hi ện nay do vợ chồng bà H tự ý làm vào ngày 05 -01-2016 (ngày 29 t ết) gia đình bàN có ngăn cản nhưng không được vì sợ đánh nhau.
BàN khởi kiện bổ sung, yêu cầu Tòa án:
- Tuyên bố vô hiệu đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 07-5-2003, giữa ông C và bàN với bà H và ông L, diện tích 641m 2 (đo thực tế là 565m2, thửa số 131, tờ bản đồ số 30, xã E2);
- Buộc bà H và ông L phải tháo dỡ nhà tạm và hàng rào trên diện tích đất 565m2, để trả lại quyền sử dụng đất cho bàN và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông C.
- Đối với yêu cầu khởi kiện phản tố của bị đơn ông Nguyễn Hoàng L - bà Nguyễn Thị H: BàN không đồng ý.
1.2. Những người kế thừa quyền và nghĩa v ụ tố tụng của ông Lê Văn C gồm có bà Nguyễn ThịN (đã trình bày ở trên), anh Lê Hoàng M, chị Lê Thị Kim Y và chị Lê Thị Tuyết M không có lời khai mà thông qua ngư ời đại diện theo ủy quyền là bà Nguyễn ThịN trình bày:
Ông C và bà H có 03 người con là anh Lê Hoàng M, chị Lê Thị Kim Y và chị Lê Thị Tuyết M. Tất cả thống nhất như lời trình bày trên của bà N. Đề nghị Tòa án tuyên bố vô hiệu đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 07-5-2003; buộc bà H và ông L phải tháo d ỡ nhà tạm và hàng rào; trả lại cho bàN và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông C diện tích đất 565m2.
2. Bị đơn ông Nguyễn Hoàng L và bà Nguyễn Thị H trình bày:
2.1. Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn:
Vào ngày 07-5-2003, vợ chồng bà H và ông L ký hợp đồng nhận chuyển nhượng của ông C và bàN diện tích đất ruộng 555m 2 (phần bán thêm không nằm trong bản vẽ là 86m2), tổng cộng là 641m2, với giá 39.770.000 đồng. Cùng ngày, ông L giao cho ông C và bàN 34.000.000 đồng, còn lại 5.770.000 đồng

## Page 5

5 khi nào sang s ổ hoàn tất thì giao thanh toánh ết một l ần. Thời đi ểm chuy ển nhượng, do ông C và bàN không đưa giấy chứng nhận nên không biết số thửa và tờ bản đồ; chỉ biết vị trí đất. Đến ngày 09-5-2003, ông C nhận tiếp của ông L 500.000 đồng, tổng cộng là 34.500.000 đồng. Riêng 86m2 là phần vợ chồng ông C và bàN cam kết mở lối đi vào đ ất, nhưng không chịu giao đất nên ông L không trả hết tiền còn l ại. Vợ chồng bà H và ông L đã nhận đất từ năm 2003;
đến năm 2006 , bà H và ông L cất nhà cho v ợ chồng anh Hồ VănH vàch ị Nguyễn Thị Thở trên đất, đến đầu năm 2017 thì không ở nữa.
Theo kết quả đo đạc, phần đất tranh chấp là 565m2, thửa 131, tờ bản đồ 30 mới (thửa cũ 300 và 319, tờ bản đồ 09), xã E2. Theo văn bản số 371 ngày 27-8- 2014 của Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất tỉnh Đồng Nai - Chi nhánh NT cung cấp, thửa đất 131, tờ bản đồ 30, xã E2 chưa có tên hộ gia đình cá nhân nào.
Văn bản số 5305 ngày 25-12-2014 của Ủy ban nhân dân ( UBND) huyện NT trả lời, thửa 131 thu ộc diện tích còn lại trong gi ấy chứng nhận số L 436973, cấp ngày 29-5-1998 cho ông Nguyễn Văn T. Hai văn bản trên đều thể hiện diện tích 565m2 không thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông C và bà N. Tuy hợp đồng về hình thức không tuân thủ theo quy định của pháp luật, nhưng đã giao đủ tiền, đã cất nhà, trồng cây lâu năm và quản lý sử dụng đất từ năm 2003 cho đến nay, đủ điều kiện chuyển nhượng theo quy định.
Đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, bà H và ông L không đồng ý.
2.2. Yêu cầu phản tố:
Trong hồ sơ vụ án, ông L và bà H có yêu cầu khởi kiện phản tố yêu cầu hủy một phần “Giấy giao nhận tiền đặt cọc” lập ngày 26-6-2010, giữa ông C và bàN với ông Lương Vi T, để điều chỉnh giảm diện tích 67m2, thửa 310b, tờ bản đồ 30, xã E2 ra làm lối đi và yêu cầu công nhận diện tích trên làm lối đi. Sau đó, bà H và ông L đã rút yêu cầu phản tố nêu trên.
Bà H và ông L có yêuc ầu phản tố, tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 07-5-2003, yêu cầu Tòa án:
- Buộc bàN và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông C tiếp tục thực hiện hợp đồng ký ngày 07 -5-2003, đối với diện tích đất đo thực tế là 565m2, thửa 131, tờ bản đồ 30 mới, xã E2;
- Công nhận diện tích đất 565m2 thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bà H và ông L.

## Page 6

6 Ngoài ra, ngày 13-3-2018, bị đơn có đơn đề nghị áp dụng thời hiệu khởi kiện theo Điều 159 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 (được sửa đổi, bổ sung năm 2011).
3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
3.1. Ông Nguyễn Văn T trình bày:
Ông là chủ sử dụng đất thửa 300 và 319, tờ bản đồ số 09, xã E2; đã được UBND huyện Nhơn Trạch cấp giấy chứng nhận ngày 29-5-1998. Năm 2010, khi xin cấp đổi giấy chứng nhận, ông đã tách bỏ diện tích 565m2, thuộc thửa số 131, tờ bản đồ số 30 mới (thuộc một phần thửa cũ 300 và 319, tờ bản đồ 09), xã E2;
bởi vì, phần đất này là của ông C và bàN nhưng đã cấp giấy chứng nhận nhầm cho ông năm 1998.
Nay phát sinh tranh chấp giữa bàN với ông L và bà H, đối với diện tích đất 565m2 nêu trên, ông đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật, ông không tranh chấp gì và xin vắng mặt khi xét xử.
3.2. Vợ chồng ông Lương ViT và bà Biện Thanh H cùng trình bày:
Vào ngày 26-6-2010, ông C và bàN ký hợp đồng chuyển nhượng cho vợ chồng ông bà diện tích 205m 2, cắt thửa 130, tờ bản đ ồ 30, xã E2 với giá 205.000.000 đồng, ông bà đã trả đủ tiền. Ngày 17 -5-2017, ông bà đã chuy ển nhượng thửa đất này lại cho ông Nguyễn Văn H. Ông bà xin vắng mặt trong suốt quá trình tố tụng và khi xét xử.
3.3. Ông Nguyễn VănH trình bày:
Vào ngày 17-5-2017, ông và ông Lương V i T lập “Tờ thỏa thuận bán đất và nhận cọc” bằng giấy tay; theo đó, ông T chuyển nhượng cho ông diện tích đất 205m2, thửa 130, tờ bản đồ 30, xã E2 (nay thuộc một phần thửa 310, tờ bản đồ
30) với giá 500.000.000 đồng và ông đã trả cho ông Thết số tiền trên. Ông T đã giao cho ông t ờ giấy tay đối với di ện tích đất này mà trư ớc đây ông T nhận chuyển nhượng của vợ chồng ông C và bàN ngày 26-6-2010. Hiện nay, thửa đất số 310 do chị Lê Thị Kim Y là con của ông C đứng tên giấy chứng nhận; do là đất nông nghi ệp, diện tích dư ới 500m 2 nên chưa tách thửa và chuyển quy ền được. Ông xin được vắng mặt trong suốt quá trình tố tụng và khi xét xử vụ án.
3.4. Chị Lê Thị Kim Y không có lời trình bày trong h ồ sơ. Người đại diện theo ủy quyền của chị Y là bà Nguy ễn ThịN trình bày chung trong phần trình bày của bà Nguyễn Thị N.
3.5. Anh Hồ VănH và chị Nguyễn Thị Th trình bày (bút lục 60):

## Page 7

7 Anh H là con rể, chị Th là con ruột của bà Nguyễn Thị H và ông Nguyễn Hoàng L. Năm 2006, anh chị được cham ẹ cho dựng nhà trên phần đất tranh chấp ở. Việc chuyển nhượng, giao tiền và làm thủ tục giữa cha mẹ với ông C và bàN thì anh chị không biết. Anh chị đồng ý với lời trình bày của cha mẹ và xin vắng mặt trong các buổi làm việc, hòa giải và xét xử của Tòa án.
4. Quyết định của cấp sơ thẩm:
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số: 04/2018/DS-ST ngày 15 tháng 3 năm 2018 của Tòa án nhân dân huyện NT, đã quyết định:
- Đình chỉ yêu cầu của nguyên đơn v ề việc yêuc ầu hủy hợp đồng mua bán đất ngày 14 -12-2001 gi ữa ông Lê Văn C và bà Nguy ễn ThịN với bà Nguyễn Thị H.
- Đình chỉ yêu cầu phản tố của bị đơn về việc:
+ Yêu cầu hủy một phần “Giấy giaon hận ti ền đặt cọc” lập ngày 26 -6- 2010, giữa ông Lê Văn C và bà Nguyễn ThịN với ông Lương Vi T;
+ Yêu cầu công nhận diện tích 67m2, thửa 310b, tờ bản đồ 30, xã E2 làm lối đi.
- Chấp nhận yêuc ầu khởi ki ện của nguyên đơn bà Nguy ễn ThịN và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông Lê Văn C, về việc tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và yêu cầu tháo dỡ tài sản để trả lại quyền sử dụng đất với bị đơn bà Nguyễn Thị H và ông Nguyễn Hoàng L.
- Tuyên bố giao dịch dân s ự về việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất lập ngày 07-5-2003, giữa ông Lê Văn C và bà Nguyễn ThịN với bà Nguyễn Thị H và ông Nguyễn Hoàng L , đối với diện tích 641m 2 (nay là di ện tích 565m 2, thuộc thửa số 131, tờ bản đồ số 30), xã E2 là vô hiệu nên xử hủy.
- Buộc bà Nguyễn Thị H và ông Nguyễn Hoàng L phải tháo dỡ, di dời căn nhà tạm diện tích 14,1m 2 và hàng rào, kết cấu: Cột gỗ tạp, vách tôn, xà g ồ gỗ tạp, mái tôn và cửa kính s ắt; toàn bộ hàng rào kẽm B40, trụ bê tông đúc sẵn 10x10cm theo ranh đất hướng đông và hướng bắc;
- Buộc bà Nguyễn Thị H và ông Nguyễn Hoàng L trả lại di ện tích đất 565m2, thửa 131, tờ bản đồ 30, xã E2 cho bà N, anh M, chị Y và chịM quản lý, sử dụng (theo Trích lục và đo trọn thửa đất bản đồ địa chính số: 4118/2014 ngày 22-7-2014 của Văn phòng Đăng ký đất đai tỉnh Đồng Nai - Chi nhánh NT).
- Buộc bà Nguy ễn ThịN và những người kế thừa quyền và nghĩa v ụ tố tụng của ông Lê Văn C gồm anh Lê Hoàng M , chị Lê Thị Kim Y và chị Lê Thị

## Page 8

8 Tuyết M phải trả và bồi thường cho bà Nguyễn Thị H và ông Nguyễn Hoàng L tổng số tiền 99.201.500 đồng (chín mươi chín tri ệu hai trăm l ẻ một nghìn năm trăm đồng).
- BàN và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông C được quản lý, sử dụng nền móng gạch 5,4m2 và sân nền 21,2m2 bê tông xi măng trên thửa đất 131, tờ bản đồ 30, xã E2.
- Đương sự có nghĩa vụ liên hệ với cơ quan Nhà nư ớc có thẩm quyền để đăng ký, kê khai xin cấp giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật.
- Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, thẩm định giá tài s ản, giám định và phít ố tụng khác tổng cộng là 15.258.775 đồng, mỗi bên phảich ịu ½ là 7.629.387 đồng. BàN đã nộp 11.231.719 đồng, bà H đã nộp 4.027.056 đồng, bà H còn phải nộp tiếp 3.602.331 đồng trả lại cho bà N.
- Ngoài ra, bản án còn tuyên v ề trách nhiệm thi hành án, án phí và quyền kháng cáo theo luật định.
5. Kháng cáo:
Ngày 15 tháng 3 năm 2018, bị đơn kháng cáo, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm: Sửa toàn bộ bản án sơ thẩm theo hư ớng đình chỉ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn do hết thời hiệu khởi kiện hoặc bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện phản tố của bị đơn hoặc hủy bản án sơ thẩm do vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và đư ờng lối xét x ử không đảm bảo quy định pháp luật.
Ngày 23 tháng 3 năm 2018, bị đơn có đơn sửa đơn kháng cáo, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm: Sửa toàn bộ bản án sơ thẩm theo hướng đình chỉ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn do hết thời hiệu khởi kiện hoặc bác toàn b ộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện phản tố của bị đơn.
6. Phần phát biểu của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai tại phiên tòa phúc thẩm:
6.1. Về việc chấp hành pháp luật tố tụng:
- Việc tuân theo pháp lu ật của Thẩm phán và Hội đồng xét x ử: Toàc ấp phúc thẩm đã thực hiện việc thụ lý, phân công Thẩm phán làm chủ tọa giải quyết vụ án, đảm bảo quyền kháng cáo. Thẩm phán đã thực hiện đúng các quy định về việc thu thập chứng cứ, việc cấp tống đạt văn bản tố tụng hợp lệ cho đương sự và chuy ểnh ồ sơ cho Vi ện ki ểm sát cùng cấp nghiên cứu đúng thời gian quy

## Page 9

9 định. Hội đồng xét xử thực hiện đúng các quy định của Bô ̣ luâ ̣t Tố tu ̣ng dân sự, đảm bảo đúng thành phần, vô tư, khách quan và không có trường hợp phải thay đổi người tiến hành tố tụng; đồng thời, thủ tục phiên tòa đư ợc thực hiện đầy đủ và đúng quy định.
- Việc chấp hành pháp luật của người tham giat ố tụng: Từ khi thụ lý vụ án cũng như tại phiên tòa hôm nay các đương sự đã thực hiện đúng các quy định tại các Điều 70, 71, 72 và 234 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
6.2. Quan điểm đối với kháng cáo:
Cấp sơ thẩm có nhi ều vip hạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của các bên đương s ự; do đó, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để Tòa án nhân dân huyện NT giải quyết lại vụ án.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Tố tụng:
1.1. Về quyền kháng cáo: Theo văn bản ủy quyền ngày 14 tháng 10 năm 2016 (bút lục 315), bà Nguyễn Thị H và ông Nguyễn Hoàng L ủy quyền cho người đại diện kháng cáo; do đó, ông Lê Huy H làm đơn kháng cáo và nộp trong thời hạn kháng cáo là phù hợp theo quy định pháp luật nên được xem xét, gi ải quyết phúc thẩm.
1.2. Một số người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt nhưng đã có yêu cầu xét xử vắng mặt; do đó, Tòa án ti ếp tục xét x ử theo quy định tại Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
1.3. Về yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn trong vụ án:
- Ngày 12 -3-2012, ông Lê Văn C và bà Nguyễn ThịN cùng khởi ki ện (đồng nguyên đơn), đề nghị Tòa án tuyên vô hiệu giấy tay mua bán ngày 14-12- 2001, buộc bà H trả lại quyền sử dụng đất khoảng 650m2, thửa 287, t ờ bản đồ 09, xã E2. Ông C và bàN trả lại 34.000.000 đồng đã nhận.
- Sau khi ông C chết ngày (21-6-2012), ngày 10-9-2012, bà Nguyễn ThịN nộp đơn khởi kiện bổ sung (bút lục số 26, 27 và 28), đề nghị Tòa án tuyên vô hiệu giấy tay mua bán ngày 14 -12-2001, buộc bà H trả lại quyền sử dụng đất 556m2, thửa 287, tờ bản đồ 09, xã E2. BàN trả lại 34.000.000 đồng đã nhận. Về cơ bản, yêu cầu khởi kiện tuy ghi là b ổ sung nhưng vẫn như yêuc ầu khởi kiện ban đầu, chỉ khác về diện tích do đo đạc lại.

## Page 10

- Ngày 23 -4-2013 và ngày 02 -5-2013, bà Nguyễn ThịN nộp đơn khởi kiện bổ sung (bút lục từ số 36 đến 39), đề nghị Tòa án tuyên vô hiệu đối với hợp đồng mua bán ngày 14 -12-2001 và hợp đồng chuyển nhượng ngày 07 -5-2003, buộc bà H trả lại quyền sử dụng đất 556m2, thửa 287, tờ bản đồ 09, xã E2. BàN trả lại 34.000.000 đồng đãnh ận. Việc này là tăng thêm yêuc ầu khởi kiện; tuy nhiên, cấp sơ thẩm không tiến hành thụ lý yêu cầu khởi kiện bổ sung là vi phạm tố tụng. Ngoài ra, những ngư ời thừa k ế quyền và nghĩa v ụ tố tụng của đồng nguyên đơn (ông Lê Văn C) không có ý ki ến cũng như không có đơn khởi kiện bổ sung cùng bà Ninh.
- Ngày 11-01-2016, bà Nguyễn ThịN có đơn khởi kiện bổ sung (bút lục số 195), đề nghị Tòa án tuyên vô hiệu đối với hợp đồng mua bán ngày 14 -12- 2001 và hợp đồng chuyển nhượng ngày 07 -5-2003, buộc bà H trả lại quyền sử dụng đất 556m2, thửa 131, tờ bản đồ 30, xã E2. BàN trả lại 34.000.000 đồng đã nhận. Cấp sơ thẩm tiến hành thụ lý đúng quy định.
- Ngày 21-3-2016, bà Nguyễn ThịN có đơn khởi kiện bổ sung (bút lục số 227), ngoài các yêuc ầu tại đơn ngày 11-01-2016 nêu trên, bàN yêu cầu bị đơn bà H và ông L phải tháo dỡ nhà, trả lại đất. Cấp sơ thẩm tiến hành thụ lý đúng quy định.
- Tại phiên tòa ngày 15 -3-2018, bà N, anh Lê Hoàng M , chị Lê Thị Kim Y và chị Lê Thị Tuyết M rút yêuc ầu khởi kiện đối với việc đề nghị tuyên vô hiệu đối với giấy tay mua bán ngày 14-12-2001.
- Kết luận:
+ Đương sự có yêu cầu Tòa án tuyên bố vô hiệu đối với hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 07-5-2003, giữa ông C và bàN với bà H và ông L; trước khi mở phiên họp công khai chứng cứ và hòa giải, cấp sơ thẩm phải lập biên bản giải thích cho tất cả các đương sự về hậu quả pháp lý của việc tuyên bố hợp đồng vô hiệu để họ có yêu cầu giải quyết hậu quả pháp lý hay không (Gi ải đáp số: 01/2017/GĐ-TABDTC ngày 07 tháng 4 năm 2017 của Tòa án nhân dân tối cao); c ụ thể: Nếu có yêuc ầu, thì h ọ phải làm đơn; bởi vì, Khoản 1, Đi ều 5 của Bộ luật Tố tụng dân sự quy định, Tòa án chỉ thụ lý giải quyết vụ án dân sự khi có đơn khởi kiện của đương s ự và chỉ giải quyết trong phạm vi đơn khởi kiện đó; nếu không có yêu cầu thì ghi rõ trong biên bản về ý kiến của họ và đưa vào hồ sơ vụ án. Tòa án cấp sơ thẩm không thực hiện thủ tục này nhưng lại giải quyết hậu quả pháp lý của hợp đồng vô hiệu là vi phạm tố tụng.

## Page 11

11 + Trong quá trình gi ải quyết, những người kế thừa quyền và nghĩa v ụ tố tụng của ông C gồm có Lê Thị Kim Y, Lê Hoàng M và Lê Thị Tuyết M không có đơn khởi kiện bổ sung; nhưng bản án sơ thẩm lại tuyên x ử chấp nhận đơn khởi kiện của bàN và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của ông C về “tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và yêuc ầu tháo dỡ tài sản trả lại quyền sử dụng đất” là không đúng các quy định nêu trên.
+ Ngoài ra, tại bút lục 60 và 129, ông L và bà H xác định không trực tiếp quản lý, sử dụng mà để cho anh H và chị Th sử dụng và xây dựng nhà trên phần đất tranh chấp; do đó, cần phải thu thập chứng cứ để chúng minh tài sản trên đất thuộc quyền sở hữu của ai. Cấp sơ thẩm tuyên buộc ông L và bà H tháo dỡ nhà là chưa có đầy đủ căn cứ; việc tuyên án này sẽ gây khó khăn trong công tác thi hành án.
1.4. Về yêu cầu phản tố của bị đơn trong vụ án:
- Ngày 31-10-2016, bà H và ông L có đơn khởi kiện phản tố (bút lục số 332), ghi bị đơn là ông Nguyễn Văn T, ông Lê Văn C và bà Nguyễn Thị N; yêu cầu buộc ông C và bàN phải tiếp tục thực hiện hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 07-5-2003; yêu cầu công nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất đo thực tế là 565m2, thửa 131, tờ bản đồ 30, xã E2.
Ngày 22-7-2016, Tòa án cấp sơ thẩm mở phiên họp công khai chứng cứ và hòa gi ải và ngày 25 -8-2016 ban hành quy ết định đưa v ụ án ra xét x ử. Ngày 31-10-2016 đương s ự nộp đơn phản t ố, Tòa án thụ lý là không đúng t ố tụng được quy định tại Khoản 3, Điều 200 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Ngoài ra, trong trường hợp việc phản tố là trong thời hạn luật định, đơn phản tố xác định ông T là bị đơn nhưng không ghi ông T phải thực hiện nghĩa vụ gì đối với yêu cầu phản tố; Tòa án không yêu cầu đương sự sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện lại ban hành thông báo thụ lý (bút lục số 336) là không đảm bảo tố tụng. Mặt khác, thông báo thụ lý cũng không đóng dấu chữ ký của Thẩm phán.
- Ngày 19-5-2017, bà H và ông L có đơn sửa đổi bổ sung đơn khởi kiện phản tố (bút lục số 404 và 405); ngoài yêuc ầu nêu trên, yêuc ầu hủy một phần “Giấy giaonh ận tiền cọc” ngày 26 -6-2010, giữa ông Lương ViT với ông Lê Văn C và bà Nguyễn Thị N, để điều chỉnh diện tích đất 67m2, thửa tạm 310b, tờ bản đồ 30, xã E2; mục đích làm lối đi; đồng thời, công nhận diện tích đất 67m2 thuộc quyền sử dụng của bị đơn và bị đơn thanh toán lại giá trị đất.
Như đãnh ận định ở trên, vi ệc thụ lý yêuc ầu phản t ố này cũng không đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự.

## Page 12

12 Mặt khác, trong trư ờng hợp việc phản tố là trong thời hạn luật định, tại các đơn khởi kiện phản tố nêu trên đều đưa Ủy ban nhân dân huy ện NT và Ủy ban nhân dân xã E2 tham gia với tư cách người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;
tuy nhiên, Thông báo thụ lý yêu cầu phản tố của Tòa án không đưa hai cơ quan trên tham gia tố tụng. Khi nhận đơn, nếu xét thấy Ủy ban nhân dân huyện NTvà Ủy ban nhân dân xã E2 không có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan đến vụ án thì Thẩm phán phải ban hành Thông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện, để đương sự làm lại đơn khởi kiện cho phù hợp.
1.5. Về người tham gia tố tụng:
Sau khi thụ lý v ụ án, ngày 21-6-2012 nguyên đơn ông Lê Văn C chết.
Theo quy định thì người kế thừa quyền, nghĩa vụ tham gia tố tụng của ông C bao gồm: vợ, cha đ ẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, m ẹ nuôi, con đ ẻ, con nuôic ủa ông Cu. Tuy nhiên, trong hồ sơ vụ án ngoài lời khai của bà Nguyễn ThịN là đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn, xác định ông C và bàN có 03 ngư ời con chung là Lê Hoàng M, Lê Thị Kim Y và Lê Thị Tuyết M; không có xác nhận cụ thể về nhân thân và hàng thừa kế của ông C là bỏ sót người tham giat ố tụng nếu hàng thừa kế còn sống. Các giấy khai sinh của con ông C và bàN do nguyên đơn cung cấp chỉ là bản sao chụp không có chứng thực là không phù hợp quy định tại Điều 95 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Tại cấp phúc thẩm, ngày 21-12-2018, bà Nguyễn ThịN nộp bản tự khai, thể hiện: Vào thời điểm nguyên đơn ông Lê Văn C chết và cho đến hiện nay, mẹ ông C tên Nguyễn ThịCh vẫn còn sống. Cấp sơ thẩm không xác minh, thu thập chứng cứ để đưa cha (nếu còn sống) và mẹ của ông C vào tham gia tố tụng là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.
1.6. Về thu thập tài liệu, chứng cứ:
Tại Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 15-7-2016 (bút lục 251) và Biên bản ghinh ận việc thẩm định giá ngày 15 -7-2016 (bút lục 252), thể hiện trên diện tích thửa đất tranh chấp (thửa 131, tờ bản đồ số 30, xã E2) có 10 cây tràm; trong đó , 4 cây Ø 300 và 6 cây Ø 100 đến Ø 150 đang phát tri ển bình thường. Tại Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 08-3-2018 (bút lục 491), thể hiện trên diện tích thửa đất tranh chấp (thửa 131, tờ bản đồ số 30, xã E2) có 8 cây tràm. Tòa án cấp sơ thẩm chưa thu thập làm rõ s ố cây trên làc ủa ai, chỉ xác định bị đơn không chứng minh đư ợc có trồng cây lâu năm và không công nhận quyền sở hữu số cây trên đất cho ai là thiếu sót.

## Page 13

13 Tại các Đơn khởi kiện phản tố của bà H và ông L, xác định bà H và ông L quản lý s ử dụng đất từ năm 2003, bằng cách xây dựng nhà ở, trồng cây hàng năm và cây lâu năm trên đ ất. Tuy nhiên , tại Biên bản ghi lời khai ngày 20 -4- 2012 (bút lục 60, 129), bà H, ông L, anh H và chị Th xác định năm 2005, giao thửa đất tranh chấp cho anh H và chị Th sử dụng và năm 2006, anh H và chị Th dựng nhà ở trên đất. Tại Biên bản hòa giải ngày 23-12-2014 (bút lục 126, 127), bà Nguyễn ThịN là đại diện theo ủy quyền cho bàN , chị Y, anh M và chịM trình bày là bàN giao đất cho bà H canh tác từ năm 2001; nhưng tại các lời khai khác và tại phiên tòa sơ th ẩm, bàN lại trình bày ông C và bàN vẫn quản lý, sử dụng đất và không bàn giao đất cho bà H và ông L. Tại Biên bản xác minh đối với ngư ời làm chứng ông H ồ VănH (bút lục 475), ông H xác định thấy v ợ chồng chị Thắm về cất nhà ở khoảng năm 2008-2009, ở được khoảng 2 - 3 năm thì không ở nữa, vợ chồng chị Th có san lấp cát và đi nhờ qua lối đi trên đất của ông H; đến năm 2017, bà H sửa lại nhà. Biên bản xác minh tại Ủy ban nhân dân xã E2 (bút lục 476) thì xác định bà H và ông L không quản lý và sử dụng đất.
Như vậy, có nhiều mâu thuẫn trong lời khai của các đương s ự trong việc xác định thời gian qu ản lý, s ử dụng đ ất, xây dựng nhà và trồng cây trên đất nhưng chưa được Tòa án cấp sơ thẩm cho tiến hành đối chất, xác minh làm rõ.
1.7. Kết luận:
Cấp sơ thẩm có nhi ều vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và thu thập chứng cứ chưa đầy đủ, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của các bên đương sự; do đó, phải hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để giải quyết lại vụ án.
[2] Về nội dung tranh chấp:
Do bản án sơ thẩm bị hủy; cấp sơ thẩm cần hoàn thiện về thủ tục tố tụng và thu thập chứng cứ như đã nêu trên, nên cấp phúc thẩm không đề cập đến nội dung giải quyết tranh chấp.
[3] Chi phít ố tụng: Quy ết định v ề vấn đ ề này được xác định khi gi ải quyết sơ thẩm lại vụ án.
[4] Án phí: Căn cứ Khoản 3, Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự;
Người kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm và được trả lại tạm ứng án phí kháng cáo đã nộp. Nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm được xác định khi giải quyết sơ thẩm lại vụ án.

## Page 14

14 [5] Đối với quan điểm của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai tại phiên tòa phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử; nên được chấp nhận.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ Điều 310 của Bộ luật Tố tụng dân sự;
Chấp nhận một phần kháng cáo của bị đơn.
1. Hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm số: 04/2018/DS-ST ngày 15 tháng 3 năm 2018 của Tòa án nhân dân huyện NT.
2. Chuyển toàn bộ hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân huyện NT giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
3. Về án phí: Bị đơn kháng cáo không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm;
hoàn trả lại bà Nguyễn Thị H và ông Nguyễn Hoàng L 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp tại Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số: 007999 ngày 27 tháng 3 năm 2018 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện NT.
4. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
Nơi nhận:
- Các đương sự;
- Tòa án nhân dân huy ện NT (kèm hồ sơ vụ án);
- Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Đồng Nai;
- Chi cục Thi hành án dân sự huyện NT;
- Lưu: H ồ sơ v ụ án, Tòa Dân s ự, Văn phòng và Thẩm phán (4).

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA


Đã ký và đóng dấu


Nguyễn Văn Thành