Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
Số: 1151/2018/QĐST-DS
Ngày: 20/11/2018
Tòa án xét xử: TAND Quận 12, TP. Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 12 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ___________________ Số: 1151/2018/QĐST-DS CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc __________________________________ Quận12, ngày 20 tháng 11 năm 2018 QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 12, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Đặng Thanh Hùng.
Thư ký phiên họp: Bà Hồ Thị Nga - Thư ký Tòa án nhân dân Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Lê Thị Kim Quyên - Kiểm sát viên.
Trong ngày ngày 20 tháng 11 năm 2018, tại trụ sở Tòa án nhân dân Quận 12, Thành phố Hố Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 555/2018/TLST-DS ngày 28 tháng 06 năm 2018 về việc yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 16/2018/QĐST-DS ngày 05 tháng 11 năm 2018, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Nguyễn Ngọc Y – sinh năm 1970 (có đơn xin vắng mặt)
Địa chỉ : Khu phố 1, phường A, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh
- Người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự: Bà Lê Ngọc Diệu Z - sinh ngày 06/10/1997. (vắng mặt)
Địa chỉ: Khu phố 1, phường A, Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự ngày 20/6/2018 và đơn xin vắng mặt ngày 05/11/2018 người yêu cầu bà Nguyễn Ngọc Y có trình bày như sau:
Tôi là Nguyễn Ngọc Y – sinh năm 1970 và ông Lê Ngọc U – sinh năm 1960 (chết năm 2003 tại trại giam Mộc Hó a) có 01 người con chung tên là Lê Ngọc Diệu Z - sinh ngày 06/10/1997.
Bà Lê Ngọc Diệu Z - sinh ngày 06/ 10/1997 hiện đang sống với bà Y, từ khi sinh ra đã bị bệnh Down, khả năng nhận thức hạn chế, không tự chăm sóc bản thân, mọi sinh hoạt của bà Hiền đều phải do bà Y giúp đỡ chăm sóc từ nhỏ cho đến nay, do bà Lê Ngọc Diệu Z không có thể nhận thức và điều khiển hành

## Page 2

vi của mình nên bà Nguyễn Ngọc Y làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lê Ngọc Diệu Z - sinh ngày 06/10/1997 bị mất năng lực hành vi dân sự để bà và gia đình bổ túc làm các giấy tờ hồ sơ giám hộ cho con.
Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 12 phát biểu ý kiến:
+ Về thủ tục tố tụng: Tòa án nhân dân Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh thụ lý giải quyết là đúng thẩm quy ền; Trong quá trình giải quyết vụ án Thẩm phán, Thư ký và những người tham gia tố tụng đã tuân thủ quy định của pháp luật.
+ Về nội dung đường lối giải quyết việc dân sự : Đại diện Viện kiểm sát đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Ngọc Y là phù hợp với quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp ; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện Kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 12 nhận định:
[1] Về thẩm quyền giải quyết việc dân sự và thủ tục tố tụng :
Xét, bà Nguyễn Ngọc Y là mẹ ruột của bà Lê Ngọc Diệu Z làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lê Ngọc Diệu Z bị mất năng lực hành vi dân sự; bà Lê Ngọc Diệu Z có nơi đăng ký hộ khẩu thường trú tại Quận 12, TP.Hồ Chí Minh nên vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 12 theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự .
Người yêu cầu giải quyết quyết việc dân sự bà Nguyễn Ngọc Y có đơn đề ngày 05/6/2018 c ó nội dung đề nghị xin vắng mặt tại phiên họp nên Tòa án giải quyết việc dân sự vắng mặt bà Nguyễn Ngọc Y là phù hợp với khoản 2 Điều 367 của Bộ luật tố tụng dân sự .
[2] Về yêu cầu của đương sự:
Căn cứ các tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ có cơ sở xác định bà Lê Ngọc Diệu Z - sinh ngày 06/10/1997 có mẹ là bà Nguyễn Ngọc Y và cha ông Lê Ngọc A – sinh năm 196 0 (chết năm 2003 tại trại giam Mộc Hóa) . Xét, bà Nguyễn Ngọc Y là mẹ ruột của bà Lê Ngọc Diệu Z làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lê Ngọc Diệu Z bị mất năng lực hành vi dân sự là phù hợp với khoản 1 Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần số 4330/2018/KLGĐTC ngày 09/10/2018 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh - Bộ Y tế đối với bà Lê Ngọc Diệu Z có ghi:
“1.1 Về y học:

## Page 3

Đương sự bị bệnh chậm phát triển tâm thần, mức độ nặng/Hội chứng Down (F72/Q90-ICD10);
1.2 Về khả năng nhận thức và Điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.”
Xét kết quả giám định trên phù hợp với lời khai của các đương sự bà Nguyễn Ngọc Y (là mẹ của bà Lê Ngọc Diệu Z ) trình bày bà Lê Ngọc Diệu Z không thể nhận thức và điều khiển hành vi của mình từ nhỏ, mọi sinh hoạt, ăn uống đều do bà Nguyễn Ngọc Y chăm sóc, giúp đỡ.
Theo Điều 22 Bộ luật dân sự 2015 quy định mất năng lực hành vi dân sự như sau:
“1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.
Khi không còn căn cứ tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự thì theo yêu cầu của chính người đó hoặc của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.
2. Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự phải do người đại diện theo pháp luật xác lập, thực hiện”
Từ những căn cứ nêu trên, Tòa án nhân dân Quận 12 có đủ cơ sở để chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Ngọc Y, ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân Quận 12 và đảm bảo quyền lợi của bà Lê Ngọc Diệu Z , phù hợp với quy định của Điều 19, Điều 22 Bộ luật dân sự 2015, do đó Tòa án tuyên bố bà Lê Ngọc Diệu Z bị mất năng lực hành vi dân sự.
3. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: 300.000 (ba trăm ngàn) đồng người yêu cầu là bà Nguyễn Ngọc Y phải chịu theo quy định pháp luật về án phí, lệ phí Tòa án.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ khoản 1 Điều 27; khoản 2 Điều 35; khoản 2 Điều 39; Điều 149;
362; 363; 365; 366; 367; 369; 370; 371; 372, 376, 377, 378 của Bộ luật tố tụng dân sự;
- Căn cứ Điều 19, Điều 22 của Bộ luật dân sự 2015;
- Căn cứ Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015;

## Page 4

- Căn cứ Điều 37 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
- Căn cứ Luật thi hành án dân sự.
1/ Chấp nhận yêu cầu của bà Nguyễn Ngọc Y:
Tuyên bố: Bà Lê Ngọc Diệu Z - sinh ngày 06/10/1997 bị mất năng lực hành vi dân sự.
2/ Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự:
Bà Nguyễn Ngọc Y phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự là 300.000 đồng (ba trăm ngàn đồng), được cấn trừ vào số tiền 300.000 đồng (ba trăm ngàn đồng)
bà Nguyễn Ngọc Y đã nộp đủ theo biên lai thu tạm ứng án phí số 0036808 ngày 28/6/2018 của Chi cục thi hành án Quận 12, Thành phố Hồ Chí Minh.
3/ Quyền kháng cáo, kháng nghị:
Các đương sự được quyền kháng cáo, Viện kiểm sát nhân dân Quận 12 có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định; đối với các đương sự không có mặt tại phiên họp được quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 (mười) ngày, kể từ ngày được tống đạt hợp pháp quyết định này. Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
4/ Quyền yêu cầu thi hành án, nghĩa vụ thi hành án, thời hiệu yêu cầu thi hành án:
Trường hợp quyết định được thi hành theo qui định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tựng uyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án theo qui định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.
Nơi nhận:
- Các đương sự;
- Viện kiểm sát nhân dân Quận 12;
- VKSND TP.HCM;
- UBND phường A, Quận 12, thành phố Hồ Chí Minh;
- Chi cục THADS Quận 12
- Lưu hồ sơ việc dân sự.
THẨM PHÁN





Đặng Thanh Hùng