Bản án số: 01/2017/HNGĐ-ST
Mùa Thị C ly hôn
Số: 01/DSST
Ngày: 30/06/2017
Tòa án xét xử: TAND huyện Bắc Yên, tỉnh Sơn La
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Hôn nhân và gia đình
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật
Thông tin vụ việc: Không công nhận quan hệ vợ chồng

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN B, TỈNH SƠN LA CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc Bản án số: 01/2017/HNGĐ-ST Ngày 30/6/2017 V/v Ly hôn giữa chị Mùa ThịC và anh Vàng A C


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN B

 - Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:
 Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Thái Văn Tùng.
 Các Hội thẩm nhân dân: Ông Lò Đức Toản và Ông Mùa A Vàng.
- Thư ký ghi biên bản phiên tòa: Bà Đinh Thị Viên, Thư ký Tòa án nhân dân huyện B, tỉnh Sơn La.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huy ện B, tỉnh Sơn La tham gia phiên tòa: Ông Lê Duy Hưng, Kiểm sát viên.
Ngày 30 tháng 6 năm 2017, tại trụ sở Tòa án nhân dân huy ện B, tỉnh Sơn La, xét x ử sơ thẩm công khai v ụ án thụ lý số: 13/2017/TLST – HNGĐ, ngày 24/3/2017 về ly hôn theo Quy ết định đưa v ụ án ra xét x ử số 01/2017/QĐST – HNGĐ ngày 07 tháng 6 năm 2017 giữa các đương sự:
- Nguyên đơn: Chị Mùa Thị C, trú tại: Bản K, xã H, huyện B, tỉnh Sơn La.
Có mặt.
- Bị đơn: Vàng A C, trú tại: Bản K, xã H, huyện B, tỉnh Sơn La. Có mặt.
- Người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan: Ngân hàng chính sách xã hội – Phòng giao dịch huyện B, địa chỉ: Tiểu khu 1, thị trấn B, huyện B, tỉnh Sơn La.
Đại di ện là ông Vũ Đình T - Giám đốc, ủy quyền cho ông Nguy ễn Văn T , tổ trưởng tổ giao dịch Ngân hàng chính sách xã hội – Phòng giao dịch huyện B, theo giấy ủy quyền số 111a/GUQ-NHCS ngày 28 tháng 6 năm 2017. Có mặt.
- Người phiên dịch: Mùa A C, trú tại: Bản P, xã N, huyện M, tỉnh Sơn La.
Có mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Trong đơn khởi kiện đề ngày 27/02/2017, bản tự khai ngày 23/3/2017 và trong quá trình xét x ử, nguyên đơn làch ị Mùa ThịC trình bày: ChịC và anh Vàng A C tự nguyện chung sống với nhaut ừ năm 1993 đến nay không đăng ký kết hôn, chỉ cưới hỏi theo phong tục tập quán của dân tộc Mông. Cuộc sống chung của v ợ chồng hạnh phúc đư ợc một thời gian thì phát sinh mâu thu ẫn, nguyên nhân mâu thu ẫn là do anh Vàng A C thường xuyên u ống rư ợu say v ề

## Page 2

đánh đập vợ con, không chung thủy với vợ, không quan tâm đến gia đình vợ con, đến tháng 09/2016 mâu thu ẫn trở nên trầm trọng, khi anh C đưa bạn gái là Sồng ThịT về ở nhà. Chị C xin được ly hôn . Trong quá trình chung sống anh chị có bốn con chung là cháu Vàng Thị S, sinh năm 1996 (cháu đã đi lấy chồng và làm dâu bên huyện Y); Vàng PáoC , sinh ngày 01/01/1999 đã thành niên; còn lại hai cháu là Vàng A T, sinh ngày 01/01/2001;Vàng Thị D, sinh ngày 01/01/2003; còn nhỏ chưa đủ 18 tuổi. ChịC đề nghị được trực tiếp nuôi cả hai cháu Vàng A T và Vàng Thị D, hiện tại hai cháu đang ở với chị, cả hai cháu đều có nguy ện vọng được ở với chị Mùa Thị C, chịC không đề nghị anh Vàng A C cấp dưỡng nuôi con chung; Về tài sản chung anh chị có 08 mảnh đất nương (chưa có quy ền sử dụng đất) do bố mẹ anh C cho và anh chị tự khai hoang, 01 gian nhà gỗ 03 gian và đất ở tổng trị giá 6.000.000 đồng, 01 chiếc xe Wave tàu trị giá 500.000 đồng, 01 ao cá 150 m 2 , 01 máy khâu vắt sổ trị giá 5.000.000 đ ồng, 03 con lợn trị giá 5.500.000 đồng, 08 bao thóc trị giá 2.450.000 đồng nguyện vọng của chị là được chia 01 chiếc máy khâu, 01 con lợn cái khoảng 30kg, 04 bao thóc mỗi bao nặng 40kg, ngoài ra chị không lấy tài sản khác. Về vay nợ chung anh chị có vay nợ của Ngân hàng chính sách xã hội – Phòng giao dịch huyện B số tiền 10.000.000 đồng, chịC yêu cầu anh C phải có trách nhiệm trả toàn bộ số nợ trên.
Tại biên bản ghi lời khai và tại phiên hòa giải anh Vàng A C trình bày: Anh và chị Mùa ThịC có được tìm hiểu và lấy nhau năm 1993 không đăng ký kết hôn, hôn nhân của anh chị được tổ chức theo phong tục tập quán của dân tộc Mông vợ chồng hạnh phúc thời gian đầu đến năm 2003 thì phát sinh mẫu thuẫn, nguyên nhân là do bất đồng quan đi ểm sống, tính tình không hợp nhau. Tuy nhiên , hiện tại anh vẫn còn tình cảm với chị Mùa ThịC và đề nghị Tòa án giải quyết cho anh chị quay lại đoàn t ụ. Trong trư ờng hợp chịC cương quyết ly hôn anh yêuc ầu được trực tiếp nuôi cháu Vàng A T và giao cháu Vàng Thị D cho chị Mùa ThịC trực tiếp nuôi dư ỡng, chăm sóc, giáo d ục, không yêuc ầu chịC cấp dưỡng nuôi con chung; Về tài sản chung anh nhất trí chia choch ị C 01 chiếc máy khâu, 01 con lợn 30 kg, 04 bao thóc mỗi bao 40kg; Số tài sản còn lại không yêu cầu Tòa án giải quyết; Về vay nợ chung anh chị có vay nợ của Ngân hàng chính sách xã hội – Phòng giao dịch huy ện B s ố tiền 10.000.000 đ ồng, anh đã trả được 5.000.000 đồng còn lại 5.000.000 đồng anh nhất trí trả hết số nợ còn lại. Tại phiên tòa anh C lại thay đổi ý kiến, anh C đề nghị được trực tiếp nuôi cả hai cháu Vàng A T và Vàng Thị D; Về tài sản không nhất trí chia cho chịC bất kể một tài sản gì; về nợ chung yêu cầu chịC phải trả nợ cho Ngân hàng; Ngoài ra anh C còn trình bày có nợ một số người thân quen số tiền hơn 30 triệu đồng yêu cầu chịC phải có trách nhiệm trả nợ.
Tại bản tự khai ngày 28/4/2017 vàt ại phiên tòa ngư ời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đại diện Ngân hàng chính sách xã hội – Phòng giao dịch huyện B trình bày: Vợ chồng anh Vàng A C và chị Mùa ThịC có vay nợ của Ngân hàng chính sách xã hội – Phòng giao dịch huy ện B món vay s ố 600000160002369 (chương trình gi ảm nghèo) số tiềng ốc: 10.000.000 đ ồng, ngày vay 14/4/2013, ngày đến hạn 14/4/2017 (Được gia hạn nợ đến ngày 13/5/2017). Hiện anh Vàng A C đã trả được 5.000.000 đ ồng, còn lại 5.000.000 đồng và tiền lãi xu ất, Ngân

## Page 3

hàng chính sách xã hội – Phòng giao dịch huyện B đề nghị anh Vàng A C có trách nhiệm trả nợ Ngân hàng.
Phát biểu của Kiểm sát viên: Qua kiểm sát việc giải quyết vụ án việc tuân theo pháp luật từ khi thụ lý vụ án đến thời điểm này Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và những người tham gia tố tụng đã chấp hành đầy đủ, đúng trình tự, thủ tục của vụ án dân sự. Về việc giải quyêt vụ án về quan hệ hôn nhân đề nghị không công nhận quan hệ giữa chị Mùa ThịC và anh Vàng A C là quan hệ vợ chồng; về con chung giao hai cháu Vàng A T, Vàng Thị D cho chịC trực tiếp nuôi dưỡng anh C không phải cấp dưỡng nuôi con. Về tài sản chung, nợ chung đề nghị chia cho chịC 01 chiếc máy khâu, 01 con lợn 30 kg, 04 bao thóc mỗi bao 40kg; Số tài sản còn lại đương sự không yêu cầu Tòa án giải quyết. Nợ chung số nợ Ngân hàng 5.000.000 đồng và lãi xuất còn lại, anh C có trách nhiệm trả cho Ngân hàng chính sách – Phòng giao dịch huyện B theo quy định.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
 Về hôn nhân: Năm 1993 chị Mùa ThịC và anh Vàng A C đã tự nguyện chung sống với nhau như vợ chồng cho đến nay, nhưng không có đăng ký kết hôn tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Theo quy quy định tại khoản 1 Điều 14 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 , thì Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định chung sống với nhau như v ợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Khi yêu cầu ly hôn theo quy định tại Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 Tòa án thụ lý tuyên bố không công quan hệ vợ chồng, do đó quan hệ hôn nhân giữ chị Mùa ThịC và anh Vàng A C không được pháp lu ật công nhận là quan hệ vợ chồng như ý ki ến của đại diện Viện kiểm sát là có căn cứ.
Về con chung: Chị Mùa ThịC và anh Vàng A C xác định anh chị có bốn con chung là cháu Vàng Thị S đã lấy chồng, Vàng PáoC đã lớn đủ 18 tuổi, còn lại hai cháu là Vàng A T và Vàng Thị D là ngư ời chưa thành niên ; chịC có nguyện vọng đư ợc trực ti ếp nuôi cả hai cháu Vàng A T và cháu Vàng Thị D.
Anh C cũng có nguy ện vọng được trực tiếp nuôi cả hai cháuT và cháu D. Xét thấy, anh Vàng A C và chị Mùa ThịC đều làm nương rẫy, thu nhập theo mùa vụ không ổn định, chị Mùa ThịC là lao động chính làm nương rẫy nuôi cả gia đình, cháu Vàng A T và cháu Vàng Thị D đã bỏ học để phụ giúp mẹ, các cháu hiện vẫn đang sống với chị C, bản thân hai cháu cũng có nguy ện vọng được ở với mẹ, Ủy ban nhân dân xã H cũng đã xác minh vi ệc cháu D và cháuT ở với chịC thì sẽ đảm bảo các điều kiện ăn ở tốt hơn cho hai cháu.
Đối với anh Vàng A C bản thân là trụ cột, lao động chính trong gia đình, nhưng trên thực tế anh Cít tham gia lao động sản xuất, thường xuyên say rượu rồi đánh đập vợ con (Theo Biên bản xác minh của UBND xã H ) gây ảnh hưởng đến tâm sinh lýc ủa các cháu khi đang tuổi trưởng thành. Như vậy, xét các đi ều kiện

## Page 4

để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dư ỡng, giáo dục con chung hàng ngày đối với chị Mùa ThịC là đảm bảo tốt hơn anh C và ChịC không yêu cầu anh C phải cấp dưỡng nuôi con chung trong thời điểm hiện tại là có cơ s ở, việc anh C trình bày chịC có thời gian sang Trung Quốc nhưng không xu ất trình được chứng cứ chứng minh. Cần căn cứ vào các Điều 15, 81, 82, 83 Lu ật Hôn nhân và gia đình năm 2014, chấp nhận nguyện vọng của chị Mùa ThịC và giao các cháu Vàng A T, Vàng Thị D cho chị Mùa ThịC trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo d ục; anh C không phải nộp tiền cấp dưỡng nuôi con chung, được quyền đi lại thăm nom con chung, không ai được ngăn cản trở.
Về tài sản chung: Về tài sản chung anh chị có 08 mảnh đất nương (chưa có quyền sử dụng đất) do bố mẹ anh C cho và anh chị tự khai hoang, 01 gian nhà gỗ 03 gian và đất ở tổng trị giá 6.000.000 đồng, 01 chiếc xe Wave tàu trị giá 500.000 đồng, 01 ao cá 150 m 2 , 01 máy khâu vắt sổ trị giá 5.000.000 đồng, 03 con lợn trị giá 5.500.000 đ ồng, 08 bao thóc trị giá 2.450.000 đồng nguyện vọng của chị là được chia 01 chi ếc máy khâu, 01 con lợn cái khoảng 30kg, 04 bao thóc mỗi bao 40kg, ngoài ra chị không lấy tài sản khác. Về vay nợ chung anh chị có vay nợ của Ngân hàng chính sách xã hội – Phòng giao dịch huyện B số tiền 10.000.000 đồng, chịC yêu cầu anh C phải có trách nhi ệm trả toàn bộ số nợ trên. Xét yêu cầu của chịC chia tài sản là có căn c ứ bởi lẽ toàn bộ số tài sản trên là tài sản chung của anh C vàc hị C, việc chia tài sản phù hợp theo quy định của pháp lu ật. Đối với khoản nợ Ngân hàng chính sách chịC yêu cầu anh C trả nợ lý do chịC chỉ lấy một phần nhỏ trong khối tài sản để nuôi con, còn lại để lại hết cho anh C; Về phía đại diện Ngân hàng chính sách cũng đ ề nghị anh C phải có trách nhi ệm trả nợ vì anh C là người đứng tên vayn ợ và thế chấp nhà đất. Đối với anh C tại phiên tòa thay đổi ý kiến, không nhất trí chia tài sản và trả nợ Ngân hàng lý do anh C đưa ra là doch ị C tự ý bỏ anh C, lý do anh C đưa ra là không chính đáng bởi nguyên nhân chịC bỏ anh C là lỗi tại anh C thường xuyên uống rượu say về đánh đập chị C, không chung thủy với chịC cũng như không quan tâm đến gia đình vợ con. Do đó cần vận dụng các Đi ều 210, 218, 219 và Đi ều 466 B ộ luật dân s ự chấp nhận yêu cầu của chịC về chia tài sản và trả nợ Ngân hàng.
Ngoài ra tại phiên tòa anh C khai còn nợ người ngoài số tiền trên 30 tri ệu đồng nhưng anh C không xuất trình được làn ợ ai, ở đâu và giấy tờ tài liệu để chứng minh số nợ trên và chịC cũng không công nhận số nợ trên, nên không có cơ sở xem xét giải quyết.
Về án phí: Theo xác nhận của Ủy ban nhân dân xã H , huyện B thì h ộ gia đình chị Mùa Thị C, anh Vàng A C thuộc di ện hộ nghèo; Căn cứ vào điểm đ, khoản 1, Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và l ệ phí Tòa án, thìCh ị Mùa ThịC và anh Vàng A C thuộc trường hợp được miễn án phí. Số tiền tạm ứng án phí của chịC được hoàn trả lại theo quy định.
Vì các lẽ trên

## Page 5

QUYẾT ĐỊNH Áp dụng khoản 1 Điều 14 và các Điều 15, 16, 53, 81, 82, 83, 107,110, 116 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; các Điều 210, 218, 219 và Đi ều 466 B ộ luật dân sự; điểm đ khoản 1, Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội.
1. Tuyên b ố không công nhận quanh ệ vợ chồng giữa chị Mùa ThịC và anh Vàng A C.
2. V ề con chung: Giaoch áu Vàng A T , sinh ngày 01/01/ 2001 vàc háu Vàng Thị D, sinh ngày 01/01/2003 cho chị Mùa ThịC trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cho đến khi các cháu thành niên đ ủ 18 tuổi. Anh Vàng A C không phải cấp dưỡng nuôi con chung, được quyền đi lại thăm nom con chung không ai được cản trở.
3. Về tài sản chung: Chia choch ị Mùa ThịC 01 chi ếc máy khâu trị giá 5.000.000 đồng (tài sản nàych ị Mùa ThịC đang gi ữ); 01 con lợn cái kho ảng 30kg trị giá 1.500.000 đồng; 04 bao thóc, mỗi bao nặng 40kg (số tài sản này anh Vàng A C đang giữ). Số tài sản khác không yêu cầu Tòa án giải quyết.
4.Về nợ chung: Buộc anh Vàng A C có trách nhiệm trả nợ cho Ngân hàng Chính sách - Phòng giao dịch huy ện B , tỉnh Sơn La số tiền n ợ gốc còn lại là 5.000.000 đồng (Năm triệu đồng) và tiền lãi theo món vay s ố 600000160002369 (chương trình giảm nghèo) ngày vay 14/4/2013.
5. Về án phí: Miễn án phí choch ị Mùa ThịC và anh Vàng A C. Chị Mùa ThịC được hoàn trả lại 300.000 đồng (Ba trăm ngàn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp, theo biên lai thu số AA/2013/02905 ngày 24/3/2017 của Chi cục thi hành án huyện B, tỉnh Sơn La.
Báo cho các đương sự biết có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.
Trường hợp bản án, quy ết định đư ợc thi hành theo quy định tại Đi ều 2 Luật thi hành án dân s ự thì người được thi hành án dân s ự, người phải thi hành án dân s ự có quy ền thỏa thu ận thi hành án, quy ền yêuc ầu thi hành án, t ự nguyện thi hành án ho ặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các đi ều 6,7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.


Nơi nhận:
- Tòa án nhân dân tỉnh Sơn La;
- VKSND huyện B;
- Chi cục THADS huyện B;
- UBND xã H;
- Các đương sự;
- Lưu;
T/M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM Thẩm phán- Chủ tọa phiên tòa (Đã ký)


Thái Văn Tùng