Bản án số: 88/2025/DS-PT
Tranh chấp QSDĐ
Số: 88
Ngày: 19/03/2025
Tòa án xét xử: TAND tỉnh An Giang
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: Tranh chấp QSDĐ

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH KIÊN GIANG CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Bản án số: 88/2025/DS-PT Ngày 19/3/2025 V/v: “Tranh chấp quyền sử dụng đất và yêuc ầu di dời nhà trả đất”.

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH KIÊN GIANG
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Ông Võ Minh Triều Các Thẩm phán: Bà Trần Thị Trâm Anh Ông Đoàn Văn Thậm
- Thư ký phiên tòa : Bà Nguyễn Thị Nàng - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Kiên Giang.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kiên Giang tham gia phiên tòa :
Ông Trang Minh Tú - Kiểm sát viên.
 Ngày 19 tháng 3 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Kiên Giang xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số: 15/2025/DS-PT, ngày 05 tháng 02 năm 2025 về việc “tranh chấp quyền sử dụng đất và yêuc ầu di dời nhà trả lại đất”.
Do Bản án dân sự sơ thẩm số 102/2024/DS-ST ngày 27 tháng 9 năm 2024 của Tòa án nhân dân huyện V, tỉnh Kiên Giang bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa v ụ án ra xét x ử phúc thẩm số: 82/2025/QĐ-XXPT ngày 28 tháng 02 năm 2025 và quyết định hoãn phiên tòa s ố 67/2025/QĐ-PT ngày 11 tháng 3 năm 2025 của Tòa án nhân dân tỉnh Kiên Giang, giữa các đương sự:
Nguyên đơn:
1. Ông Lê Văn H, sinh năm 1961 (có mặt)
2. Bà Lê Thị H, sinh năm 1967 (có đơn xin xét xử vắng mặt)
3. Bà Lê Thị T, sinh năm 1975 (có mặt)
Cùng địa chỉ: ấp B, xã N, huyện V, tỉnh Kiên Giang Bị đơn: Ông Lê Văn S, sinh năm 1953 (vắng mặt)

## Page 2

2 Địa chỉ: ấp B, xã N, huyện V, tỉnh Kiên Giang.
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Lê Quang H, sinh năm 1991. (có mặt)
Địa chỉ: Tổ 9, ấp B, xã N, huyện V, tỉnh Kiên Giang.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn: Luật sư Phạm Anh V – Văn phòng luật sư Phạm Anh V thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Kiên Giang. (có mặt)
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Bà Nguyễn Thị H, sinh năm 1956 (vắng mặt)
2. Ông Lê Quang T, sinh năm 1985 (vắng mặt)
3. Bà Trịnh Thị N, sinh năm 1993 (vắng mặt)
Người đại diện theo ủy quyền của bà H, ông T, bà N: Ông Lê Quang H, sinh năm 1991. (có mặt)
Địa chỉ: Tổ 9, ấp B, xã N, huyện V, tỉnh Kiên Giang.
4. Bà Lê Thị C, sinh năm 1963 (vắng mặt)
5. Ông Lê Văn T, sinh năm 1942 (vắng mặt)
Cùng địa chỉ: ấp B, xã N, huyện V, tỉnh Kiên Giang
6. Bà Lê Thị M, sinh năm 1942 (vắng mặt)
Địa chỉ: ấp Hòa Đ, xã Đông H, huyện A, tỉnh Kiên Giang.
 - Người kháng cáo: Bị đơn ông Lê Văn S.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
* Tại đơn khởi kiện; đơn khởi kiện bổ sung; biên bản lấy lời khai; biên bản hòa giải và trong quá trình giải quyết vụ án các nguyên đơn trình bày:
Nguồn gốc phần đất đang tranh chấp là của ông nội tên Lê Văn B cho cha là ông Lê Văn T1, không xác định được thời gian với diện tích ngang 14m x dài 84m, đất tại ấp B, xã N, huyện V, tỉnh Kiên Giang. V ị trí: Hướng Đông giáp Lê Văn B, hư ớng Tây và hư ớng Nam giáp Lê Văn S, hư ớng Bắc giáp sông xáng Chắc Băng. Phần đất đến nay chưa có gi ấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tuy nhiên sau khi cho đất thì ông T1 đã kê khai và được đứng tên trên sơ đồ.
Ông Lê Văn T1 có vợ tên Nguyễn Thị H (ông T1, bà H đều đã chết không xác định được thời gian nhưng ông Tâm chết trước bà H), giữa ông T 1, bà H có 06 người con chung, gồm:

## Page 3

3 Lê Văn T1 (chết), vợ Nguyễn Thị A (chết) có 03 người con chung là ông bà; ông Lê Văn T; bà Nguyễn Thị H (chết không có chồng con); bà Lê Thị M, ông Lê Văn S; bà Lê Thị C.
Từ khi cho đất thì ông T 1 cùng vợ Nguyễn Thị A cất nhà ở trên đất, đến năm 1975 ông T 1 chết thì bà A ti ếp tục ở trên đất đến năm 1989 thì bà A không ở trên đất nữa mà dở nhà đi nơi khác sinh sống, phần đất vẫn để trống không ai sử dụng.
Năm 2022 ông H có nhờ cơ quan chuyên môn làm thủ tục để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đối với phần đất thì ông Lê Văn S không đồng ý với diện tích như khi ông Lê Văn B cho, mà chỉ đồng ý chiều ngang 06m x dài 21m nên hai bên phát sinh tranh chấp.
Phần đất tranh chấp hiện ông Lê Văn S đang quản lý, s ử dụng vào vi ệc trồng cây, ngoài ra còn có căn nhà của ông Lê Văn S cất nhưng con ông S là Lê Quang T, bà Trịnh ThịN đang sử dụng.
Nay yêuc ầu Tòa án gi ải quyết buộc ông Lê Văn S phải trả cho ông bà phần đất ngang 14m x dài 84m. Vị trí: Hướng Đông giáp Lê Văn T, hướng Tây và hướng Nam giáp Lê Văn S, hướng Bắc giáp sông xáng Chắc Băng. Đồng thời, yêu cầu ông Lê Văn S, ông Lê Quang T, bà Trịnh ThịN tháo dở căn nhà có diện tích 115,2m 2, nền gạch tàu, cột gỗ, vách tôn, mái xi măng, căn nhà có tứ cạnh: Cạnh 4 -5 chi ều ngang 5,83m, cạnh 4 -3 chi ều dài 17,18m, cạnh 3 -2 chiều ngang 8,12m, cạnh 2-7 chiều dài 6,98m, cạnh 5-7 chiều dài 10,15m và buộc ông Lê Văn S, ông Lê Quang T, bà Trịnh ThịN thu hoạch toàn b ộ hoa màu, cây cối trên đất.
Nhà và đất tại ấp B, xã N, huyện V, tỉnh Kiên Giang.
* Đối với yêuc ầu trên của nguyên đơn tại bản tự khai; biên bản lấy lời khai; biên bản hòa gi ải và trong quá trình xét x ử bị đơn ông Lê Văn S có ý kiến:
Thửa đất này đã được cha ông là ông Lê Văn B người sở hữu và sử dụng đến năm 1997 cho lại ông. Cũng trong năm 1997 thì ông cất nhà ở đến nay trên thửa đất này và ông cũng là ngư ời trực tiếp sử dụng đất có đóng thu ế từ trước đến nay. Theo Luật Đất đai năm 1993 thì ông làch ủ sở hữu quyền sử dụng đất hợp pháp của thửa đất này, vì thời điểm năm 1980 v ợ ông T1 là bà A dời nhà đi nơi khác, k ể từ năm 1980 gia đình ông T1 đã không còn ở và sử dụng đất.
Tính theo thời đi ểm 15/10/1993 của Lu ật đất đai năm 1993 đến nay v ề mặt pháp lý mà cho rằng đất này là của nguyên đơn là không có căn cứ.

## Page 4

4 Nguyên đơn dựa vào sơ đ ồ 14 được vẽ sau năm 1975 (trong kho ảng năm 1976, 1977) trong khi đó ông T1 chết năm 1974, vậy ông B cho đất một người đã chết là không hợp lý và trên bản đồ lại ghi tên C thì lại không đúng với tên của ông T1, có thể giải thích hai vấn đề này là do ông B chia nhỏ đất ra đ ể giảm đóng thế thời điểm đó, chứ không liên quan đến việc phân chia tài sản.
Hơn nữa, đất đai biến động qua từng năm, sơ đồ bản vẽ cũng thay đổi theo phải cập nhật, không thể lấy tờ bản đồ cách nay 48 năm để cập nhật hiện tại, thấy có tên gần giống mình hoặc người nhà mình thì nhận đất đó thuộc về mình.
Nếu ông B thực sự đã cho đất ông T1 thì tại sao bà A không ngăn cản lúc ông B cho ông cất nhà. Trước đó khi ông cất nhà xong thì bà A vẫn có tới lui, vẫn tham dự đám tiệc trong gia đình. Thời gian mấy chục năm (Từ năm 1980 đến khi bà A chết) thì bà A không có tranh chấp đất đai gì với ông.
Bà Lê Thị H đã thế chấp toàn bộ đất để vay tiền Ngân hàng đ ể làm ăn, nhưng do thua lổ không trả được nên bị Ngân hàng phát mãi tài sản là toàn bộ phần đất thì ông đã bỏ tiền ra trả Ngân hàng để lấy lại toàn bộ phần đất.
Thửa đất chưa có giấy tờ là do thời kỳ đó làm giấy nhập chung không thể hiện từng thửa nên ông cho là phần đất này nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
* Tại biên bản lấy lời khai những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trình bày:
- Bà Nguyễn Thị H trình bày: Thống nhất lời trình bày của ông Lê Văn S, không trình bày gì thêm.
- Ông Lê Quang T, bà Trịnh ThịN trình bày: Ông bà hi ện đang sống trong căn nhà trên phần đất đang có tranh ch ấp. Căn nhà làc ủa cha Lê Văn S, mẹ Nguyễn Thị H cất khoảng năm 1996 - 1997.
Căn nhà làc ủa cham ẹ, ông bàch ỉ ở trên đất. Thợp Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn thì ông bà vẫn ở trên đất. Thợp Tòa án xét có căn c ứ chấp nhận yêuc ầu khởi ki ện của nguyên đơn thì ông bàt ự nguyện rời khỏi nhà để trả lại đất cho nguyên đơn, không yêuc ầu Tòa án gi ải quyết gì quyền lợi của ông bà.
- Bà Lê ThịC trình bày: Cha Lê Văn B chết năm 1998, mẹ Nguyễn Thị H chết năm 2003, giữa ông Tâm, bà H có 06 người con chung, gồm:
Lê Văn C ( T1 - chết), vợ Nguyễn Thị A (chết) có 03 ngư ời con chung là Lê Thị H, Lê Văn H, Lê Thị T; ông Lê Văn T1; bà Nguyễn Thị H (chết không có chồng con); bà Lê Thị M, ông Lê Văn S và bà.

## Page 5

5 Khi cha mẹ còn sống có tạo lập được một phần đất bờ xáng tọa lạc tại ấp B, xã N, huy ện V, tỉnh Kiên Giang, chi ều ngang kho ảng 80m x dài kho ảng 60m và phần đất ruộng liền kề diện tích khoảng hơn 20 công.
Vào khoảng trước năm 1975, khi ông C lập gia đình thì cham ẹ có cho ông C một nền nhà để cất nhà ở, khi cho không nói ngang dài bao nhiêu. Sau đó ông C cóc ất căn nhà chi ều ngang kho ảng 5m, chi ều dài không xác định được, đến năm 1974 thì ông C ch ết. Sau đó cham ẹ tiếp tục phân chia đất bờ xáng cho các con gồm: Lê Văn T, Lê Thị M, nhưng cho bà nhiêu thì bà không xác định được. Đến năm 1993 thì cham ẹ cho bà phần đất có chiều ngang 13m và bà cất nhà ở đến nay. Trong quá trình s ử dụng đất đến năm 2020 thì bà kê khai nên đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Việc cham ẹ cho đất các con thìch ỉ nói miệng chứ không có gi ấy tờ gì.
Sau khi ông C chết thì v ợ ông C cùng các con sống trên phần đất cham ẹ bà cho được một thời gian thì đập nhà đi nơi khác sinh s ống, phần nền nhà thì để trống cho đến nay.
Đối với phần đất đang tranh chấp thì bà có ý ki ến: Việc cham ẹ cho đất các anh chị em gồm Lê Văn C, Lê Văn T, Lê ThịM thì cham ẹ bà đã đ ể cho các anh chị đứng tên trên sơ đồ phần đất cha cho. Do đó vi ệc ông S tranh chấp với các con của ông C là không đúng, đối với phần đất tranh chấp thì bà không yêu cầu gì.
Căn nhà hiện trên đất tranh chấp do ông S xây dựng và ở từ năm 1997 đến năm 2019 thì đ ể cho con ông S là Lê Quang T ở, còn ông S qua căn nhàc ủa cha mẹ để lại đập bỏ xây dựng căn nhà khác để ở.
- Ông Lê Văn T trình bày: Cha Lê Văn B chết năm 1998, mẹ Nguyễn Thị H chết năm 2003, giữa ông B, bà H có 06 người con chung, gồm:
Lê Văn T1 (chết), vợ Nguyễn Thị A (chết) có 03 ngư ời con chung là Lê Thị H, Lê Văn H, Lê Thị T; ông; bà Nguyễn Thị H (chết không có chồng con);
bà Lê Thị M, ông Lê Văn S; bà Lê Thị C.
Khi cham ẹ còn sống cót ạo lập đư ợc phần đất b ờ xáng chi ều ngang khoảng 100m x dài kho ảng 100m, tọa lạc tại ấp B, xã N, huyện V, tỉnh Kiên Giang và có 02 phần đất ru ộng (01 phần kho ảng 17 công ở ấp B, 01 phần khoảng 10 công ở kinh giữa).
Cha mẹ còn sống có phần chia đất bờ xáng như sau: Phần ông ngang 26m x dài khoảng 60m; ông T1 ngang 14m x dài bao nhiêu không rõ; bàM ngang 19m x dài bao nhiêu không rõ; phần còn lại thì cha mẹ tiếp tục sử dụng. Khi đó

## Page 6

6 ông S, bà H, bàC chưa có gia đình nên còn sống chung với cha mẹ. Thời điểm cho đất khoảng năm 1978, chỉ nói miệng, không có giấy tờ gì.
Sau khi được cho đất thì ông T1 có cất nhà ở đến khi chết thì vợ ông T1 tiếp tục ở được vài năm thì không ở nữa mà bỏ trống đến nay.
Khi ông S có gia đình thì được cha mẹ cho phần đất bờ xáng chiều ngang khoảng 05m để cất nhà ở. Ngoài ra khi bàC có gia đình thì cham ẹ cho phần đất b ờ xáng chiều ngang 13m, phần còn lại thì cham ẹ và bà H qu ản lý, s ử dụng đến khi cham ẹ và bà H chết thì ông S phá bỏ nhà của cha mẹ để cất lại nhà mới và ở cho đến nay.
Phần đất ru ộng ở ấp B cha mẹ cũng có chia cho ông 3 công, bàC 3,5 công, bà H 3,5 công, ông S khoảng 4 đến 5 công, còn ông T1 khi đó đãch ết nên không được cha đất.
Đối với phần đất hiện đang có tranh chấp thì cha mẹ đã cho ông T1, trong vụ án này không yêuC gì. Phần đất bờ xáng ông được cha mẹ cho thì ông đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Bà Lê ThịM trình bày: Cha Lê Văn B, mẹ Nguyễn Thị H (đều đã chết nhưng không nhớ năm), giữa ông B, bà H có 06 người con chung, gồm:
Lê Văn T1 (chết), vợ Nguyễn Thị A (chết) có 03 người con chung; ông Lê Văn T; bà Nguyễn Thị H (chết không có chồng con); bà, ông Lê Văn S; bà Lê Thị C.
Khi còn sống cha mẹ có tạo lập được một phần đất (gồm đất bờ xáng và đất ruộng), diện tích bao nhiều thì không rõ.
Khi anh em có gia đình thì cham ẹ đều cho một phần đất bờ xáng và một phần đất ruộng để làm ăn, sinh s ống. Cụ thể, anh Lê Văn T1 được chom ột phần đất để cất nhà ở, khi đó không nói ngang, dài bao nhiêu. Ông T1 cất nhà ở được một thời gian thì qua đ ời, vợ ông T1 tiếp tục ở được 2 đến 3 năm thì đi nơi khác sống. Đến khi ông T có gia đình thì cũng được cho một nền để cất nhà ở (cũng không nói chi ều ngang, dài bào nhiêu). Riêng bà và bà Lê ThịC thì được cho mỗi người phần đất có chiều ngang 10m x chi ều dài khoảng 54m và hiện tại bà và bàC đang sử dụng.
Đối với đất ruộng thì cha cho ông T, bà H, bàC và bà mỗi người từ 3 đến 4 công, nhưng bà không nhận. Ông Lê Văn S thì được cho nhiều hơn vài công, nhưng bà không rõ bao nhiêu, còn ông T1 thì không được cho.
Phần đất cha còn lại không rõ bao nhiêu, sau khi cham ẹ chết thì ông S

## Page 7

7 quản lý, sử dụng. Phần đất cha mẹ cho bà H, sau khi bà H chết thì ông S cũng quản lý, sử dụng.
Đối với phần đất hiện đang tranh chấp thì bà không ý ki ến yêu cầu gì. Bà xác định khi cha mẹ còn sống có nói miệng cho ông T1 một phần đất bờ xáng để cất nhà ở, nhưng không nói chiều ngang dài bao nhiêu.
Tại Bản án dân s ự sơ thẩm số: 102/2024/DS-ST ngày 27 tháng 9 năm 2024 của Tòa án nhân dân huyện V, tỉnh Kiên Giang đã quyết định:
1. Buộc bị đơn ông Lê Văn S phải trả cho nguyên đơn bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H phần đất chưa đư ợc cấp giấy chứng nhận quyền s ử dụng đất ngang mặt tiền giáp lộ liên ấp cạnh 8-11 là 14m, ngang trong hậu giáp ông Lê Văn S cạnh 1-12 là 14m x chiều dài giáp ông Lê Văn T cạnh 1-2-7-8 là 54,05m, chiều dài hướng giáp phần đất tranh chấp còn lại cạnh 11-12 là 53,89m, có diện tích 754,8m2, thửa 328, tờ bản đồ số 03, mục đích sử dụng đất là thổ cư + vườn, đất tại ấp B, xã N, huyện V, tỉnh Kiên Giang.
Bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H được quyền liên hệ cơ quan có thẩm quyền để thực hiện thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo đúng nội dung của quyết định trên.
2. Đình chỉ giải quyết yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H về việc buộc bị đơn ông Lê Văn S trả lại phần đất 421,2m2 trong tổng diện tích 1.176m2.
3. Buộc bị đơn ông Lê Văn S và người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan ông Lê Quang T, bà Trịnh ThịN tháo dở căn nhà có di ện tích 115,2m 2, nền gạch tàu, cột gỗ, vách tôn, mái xi măng, căn nhà cót ứ cạnh: Cạnh 4-5 chiều ngang 5,83m, cạnh 4-3 chiều dài 17,18m, cạnh 3-2 chiều ngang 8,12m, cạnh 2- 7 chiều dài 6,98m, cạnh 5-7 chiều dài 10,15m.
Thời gian lưu cưc ủa ông Lê Quang T, bà Trịnh ThịN là 06 tháng, k ể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật.
4. Ghi nhận sự tự nguyện của nguyên đơn với bị đơn, cụ thể: Nguyên đơn hỗ trợ cho bị đơn chi phí di dời nhà số tiền 62.259.000 đồng và nguyên đơn trả cho bị đơn giá trị hoa màu, cây cối trên đất với số tiền 8.533.000 đồng, nguyên đơn được sử dụng toàn bộ hoa màu, cây cối trên đất.
Kể từ ngày có đơn yêuc ầu thi hành án của ông Lê Văn S, nếu bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H không trả hoặc trả không đủ số tiền nêu trên cho S thì hàng tháng bà T, ông H, bà H còn phải trả tiền lãi cho ông S theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Đi ều 468 của Bộ luật dân s ự năm 2015 tương ứng

## Page 8

8 với số tiền và thời gian chậm thi hành án (kèm theo biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 09/6/2023 của Tòa án nhân dân huyện V và tờ trích đo địa chính số: TĐ 133 - 2023, ngày 02/8/2023 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện V, tỉnh Kiên Giang).
Ngoài ra, bản án sơ thẩm của tuyên v ề án phí và báo quy ền kháng cáo theo quy định pháp luật.
Ngày 10/10/2024 bị đơn ông Lê Văn S kháng cáo bản án sơ thẩm với nội dung:
Đề nghị sửa bản án sơ thẩm theo hư ớng bác toàn b ộ đơn khởi ki ện của nguyên đơn, gi ữ nguyên hi ện trạng quyền s ử dụng đất có di ện tích 754,8m 2 thuộc thửa số 328, tờ bản đồ số 3, mục đích sử dụng đất thổ cư + vườn tại ấp B, xã N, huyện V, tỉnh Kiên Giang là của ông Lê Văn S.
Tại phiên tòa phúc th ẩm, người đại diện theo ủy quyền của bị đơn là anh Lê Quang H giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn là Luật sư Phạm Anh V trình bày: Theo quy định tại Điều 91 BL TTDS thì nguyên đơn không cung cấp được tài li ệu, chứng cứ chứng minh là ông B có cho đất ông T1; lời khai của những người làm chứng có mâu thu ẫn, ông T cho rằng ông B phân chia đất năm 1978 khi đó ông T1 đã chết, bà M, bàC cho rằng có cho nhưng không biết diện tích bao nhiêu, cóc ất nhà khoảng 4,5m; trên sơ đ ồ 14 ghi tên ông T1 nhưng lúc này ông T1 đã mất; phía b ị đơn đãc ất nhà ở, sử dụng ổn định từ năm 1997 đến nay; phần bản án tuyên không cón ội dung chấp nhận yêuc ầu khởi kiện của nguyên đơn là thi ếu sót; bị đơn chỉ đồng ý chia cho nguyên đơn diện tích 6m x 21m = 126m2, đề nghị HĐXX chấp nhận kháng cáo của bị đơn, sửa án sơ thẩm.
Các đồng nguyên đơn bà Lê Thị T, ông Lê VănH giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, đồng thời nguyên đơn bà T, ông H có ý kiến đồng ý hỗ trợ cho bị đơn ông S tổng số tiền 140.000.000 đồng (bao gồm hỗ trợ công sức quản lý, gìn giữ đất, hỗ trợ di dời tài sản và cây trồng).
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kiên Giang phát biểu quan điểm:
Thẩm phán, Hội đồng xét xử phúc thẩm và các đương sự từ khi thụ lý vụ án đến trước thời điểm nghị án đã thực hiện và chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về nội dung v ụ án: Đ ề nghị Hội đồng xét x ử cấp phúc thẩm áp dụng khoản 2 Điều 308, Điều 309 Bộ luật Tố tụng dân s ự, sửa bản án sơ thẩm số:
102/2024/DS-ST ngày 27 tháng 9 năm 2024 của Tòa án nhân dân huy ện V, tỉnh Kiên Giang theo hướng ghi nhận sự hỗ trợ của nguyên đơn đối với bị đơn.

## Page 9

9 Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét, thẩm tra tại phiên tòa;
căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ s ở xem xét đầy đủ, toàn diện các chứng cứ, ý ki ến của đại diện Viện kiểm sát, nguyên đơn, b ị đơn và người tham gia tố tụng khác.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
 [1] Về thủ tục tố tụng: Nguyên đơn bà Lê Thị H vắng mặt nhưng có đơn xin vắng mặt, bị đơn ông Lê Văn S và những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan: bà Nguy ễn Thị H, ông Lê Quang T, bà Trịnh ThịN vắng mặt nhưng có người đại diện theo ủy quyền ông Lê Quang H tham giat ố tụng; bà Lê Thị C, ông Lê Văn T, bà Lê ThịM có đơn xin vắng mặt nênH ội đồng xét x ử căn cứ Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự tiến hành xét xử vắng mặt những người có tên nêu trên.
 [2] Về nội dung:
 Theo đơn khởi kiện và đơn khởi kiện bổ sung các nguyên đơn yêuc ầu công nhận diện tích 1.176m2 tọa lạc tại ấp B, xã N, huyện V, tỉnh Kiên Giang cho các đồng nguyên đơn, yêu cầu bị đơn tháo dỡ căn nhà trên đất có diện tích 115,2m2 và thu hoạch toàn bộ hoa màu, cây trồng trên đất để trả lại phần đất nêu trên cho các đồng nguyên đơn. Tuy nhiên, tại phiên tòa sơ thẩm các nguyên đơn rút lại một phần yêu cầu khởi kiện đối với diện tích 421,2m2, chỉ yêu cầu bị đơn trả lại diện tích 754,8m2, Tòa án cấp sơ thẩm đình chỉ phần rút yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn đối với bị đơn diện tích 421,2m2. Đối với yêu cầu của nguyên đơn buộc bị đơn trả diện tích 754,8m 2, tháo dỡ căn nhà trên đất có di ện tích 115,2m2 và thu hoạch toàn bộ H màu, cây cối trên đất để trả lại phần đất được Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận. Bị đơn không đồng ý với bản án sơ thẩm nên kháng cáo yêuc ầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng bác toàn bộ yêu cầu của nguyên đơn.
 [3] Xét yêu cầu kháng cáo của bị đơn thấy rằng:
Nguồn gốc diện đất nguyên đơn khởi kiện yêu cầu bị đơn trả lại có diện tích 754,8m2 tọa lạc tại ấp B, xã N, huyện V, tỉnh Kiên Giang nằm trong tổng diện tích đất của ông Lê Văn B và bà Nguyễn Thị H1 là cha mẹ của ông Lê Văn S)
tạo lập khi còn sống.
Ông B bà H1 có 06 người con gồm: ông Lê Văn T1 (chết), ông T1 có vợ là Nguyễn Thị A, các con Lê Văn H, Lê Thị T, Lê Thị H là các đồng nguyên đơn;
bà Nguyễn Thị H (chết); bà Lê Thị M, ông Lê Văn S (bị đơn), bà Lê Thị C, ông Lê Văn T.
Các nguyên đơn cho rằng phần đất đang tranh chấp là của ông Lê Văn B

## Page 10

10 cho ông Lê Văn T1, không xác định được thời gian với diện tích ngang 14m x dài 84m. Từ khi cho đất thì ông T1 cùng vợ Nguyễn Thị A cất nhà ở trên đất, đến năm 1975 ông T1 chết thì bà A ti ếp tục ở trên đất đến năm 1989 thì bà A không ở trên đất nữa mà dở nhà đi nơi khác sinh s ống, phần đất vẫn để trống không ai sử dụng.
Vào năm 2022 ông H có nhờ cơ quan chuyên môn làm thủ tục để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đối với phần đất trên thì ông Lê Văn S không đồng ý với diện tích như khi ông Lê Văn T 1 cho, mà chỉ đồng ý chi ều ngang 06m x dài 21m nên hai bên phát sinh tranh chấp.
Căn cứ lời khai của ông Lê Văn T, bà Lê Thị C, bà Lê ThịM là các anh chị em ruột của ông T1, ông S đều xác định khi cha mẹ còn sống đã chia đất cho các con. Theo ông T xác định ông được cha mẹ cho chiều ngang 26m x dài khoảng 60m; ông Lê Văn T1 chiều ngang 14m x dài không rõ; bà Lê ThịM chiều ngang 19m x dài không rõ, phần còn lại của cha mẹ sử dụng. Khi đó do ông S, bà H, bà C chưa có gia đình nên sống chung với cha mẹ, thời điểm cho đất khoảng năm 1978, khi cho chỉ nói miệng, không làm giấy tờ. Sau khi được cho đất ông T1 cất nhà ở đến khi ông T1 chết thì bà A v ợ ông T1 tiếp tục ở trên đất được vài năm thì không ở nữa, đất để trống. Khi ông S có gia đình thì được cha mẹ cho phần đất bờ xáng chiều ngang khoảng 05m để cất nhà ở, bàC được cha mẹ cho phần đất bờ xáng chiều ngang 13m, phần còn lại cha mẹ và bà H quản lý đến khi cha mẹ và bà H chết thì ông S phá bỏ nhà để cất lại nhà mới ở cho đến nay. Bà C, bàM cũng xác định khi cha mẹ còn sống có cho đất cho các con nhưng phần ông T1 được cho bao nhiêu thì không rõ.
Bị đơn ông S thì cho rằng khi ông T1 còn sống thì ông T1 được cha mẹ cho phần đất chiều ngang 4,5m x chiều dài 9m để cất nhà ở, đến năm 1997 ông được cha ông là ông Lê Văn T1 cho đất trong đó bao gồm phần đất đang tranh chấp, từ đó đến nay ông là người trực tiếp quản lý sử dụng và có đóng thuế cho Nhà nước, gia đình ông T1 đã không còn ở trên đất từ năm 1980 nên việc các nguyên đơn cho rằng đất của nguyên đơn là không có căn c ứ. Tuy nhiên lời trình bày của ông S không phù hợp với lời trình bàyc ủa ông T, bà M, bàC mà những người này đều xác định nguồn gốc phần đất đang tranh chấp là của cha mẹ cho ông T1, và khi cham ẹ cho đất thì đã đ ể cho các con đứng tên trên sơ đ ồ 14 là phù hợp với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án.
Mặc khác, toàn bộ diện tích đất ông B để lại cho ông S, kể cả đất của bà H đều được ông S kê khai và được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Riêng đối với diện tích đất tranh chấp theo Văn bản số 28/TNMT-ĐĐ ngày 15/4/2024

## Page 11

11 của Phòng Tài nguyên và Môi trư ờng huyện V xác định, phần đất tranh chấp diện tích 847,4m2 theo tờ Trích đo địa chính s ố 133-2023 của Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai huyện V chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, diện tích đất do ông Lê Văn C đứng tên trên sơ đ ồ 14 (sơ đ ồ cấp gi ấy chứng nhận quyền sử dụng đất theoch ỉ thị số 14/UB-CT ngày 20/8/1992 của UBND tỉnh Kiên Giang) , là phù hợp với lời trình bày của các đồng nguyên đơn.
 Do vậy, cấp sơ thẩm xét x ử chấp nhận yêuc ầu khởi kiện của các nguyên đơn về việc buộc bị đơn trả lại đất cho nguyên đơn là phù hợp với quy định của pháp luật.
Thời gian phía nguyên đơn b ỏ đất trống, năm 1997 ông Lê Văn S có cất 01 căn nhà có di ện tích 115,2m2, nền gạch tàu, cột gỗ, vách tôn, mái xi măng, căn nhà cót ứ cạnh: Cạnh 4-5 chiều ngang 5,83m, cạnh 4-3 chiều dài 17,18m, cạnh 3 -2 chi ều ngang 8,12m, cạnh 2 -7 chi ều dài 6,98m, cạnh 5 -7 chi ều dài 10,15m, ông S ở đến khi ông B, bà H chết, sau đó bà H ở chung ông B chết nên ông T dời về ở chỗ nhà ông B, căn nhà trên ông Lê Văn S cho lại con là ông Lê Quang T, bà Trịnh ThịN ở cho đến nay. Tòa án cấp sơ thẩm buộc ông Lê Văn S, ông Lê Quang T, bà Trịnh ThịN di dời nhà. Đồng thời ghi nhận nguyên đơn hỗ trợ cho bị đơn chi phí di dời nhà số tiền 62.259.000 đồng và nguyên đơn trả cho bị đơn giá trị hoa màu, cây cối trên đất với số tiền 8.533.000 đồng, nguyên đơn được sử dụng toàn bộ hoa màu, cây cối trên đất là có căn cứ.
 Tuy nhiên, Tòa án cấp sơ thẩm chưa xem xét công sức quản lý, giữ gìn, tôn tạo đất của bị đơn từ năm 1997 cho đến nay là thi ếu sót, nhưng tại phiên tòa phúc thẩm nguyên đơn tự nguyện hỗ trợ cho bị đơn tổng số tiền 140.000.000đ, bao gồm: công sức quản lý, giữ gìn, tôn tạo đất, hỗ trợ di dời nhà, bồi thường cây trồng trên đ ất. Xét thấy việc hỗ trợ của nguyên đơn đối với bị đơn làt ự nguyện, tương xứng, phù hợp với quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử ghi nhận.
 Vì vậy, sau khi thảo luận và nghị án, Hội đồng xét x ử thống nhất không chấp nhận kháng cáoc ủa bị đơn, không chấp nhận đề nghị của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn; Chấp nhận đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Kiên Giang; Sửa bản án sơ thẩm số 102/2024/DS-ST ngày 27 tháng 9 năm 2024 của Tòa án nhân dân huyện V, tỉnh Kiên Giang theo hướng ghi nhận sự tự nguyện hỗ trợ của nguyên đơn.
Việc sửa án sơ thẩm là do phát sinh tình ti ết mới nên Tòa án cấp sơ thẩm không có lỗi.

## Page 12

12 [4] Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và chi phí định giá tài sản:
[4.1] Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ: Do yêuC khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H được chấp nhận nên bị đơn ông Lê Văn S phải hoàn trả cho nguyên đơn tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là 1.151.550 đồng.
[4.2] Chi phí định giá tài sản: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H được chấp nhận nên bị đơn ông Lê Văn S và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông L ê Quang T, bà Trịnh ThịN phải hoàn trả cho nguyên đơn chi phí định giá tài sản là 4.629.630 đồng (ông S ½, ông T, bàN ½).
[5] Về án phí:
[5.1] Án phí dân sự sơ thẩm:
Các nguyên đơn phải chịu án phí trên số tiền 140.000.000 đồng đồng ý hỗ trợ cho bị đơn.
Án phí được tính như sau: 140.000.000 đồng x 5% = 7.000.000 đồng. Ông H, bà H, bàT mỗi người phải nộp án phí là: 7.000.000 đồng : 3 = 2.333. 333 đồng, làm tròn 2.333.000 đồng, được khấu trừ tiền tạm ứng án phí bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H 900.000 đồng đã nộp theo biên lai số 0002753 ngày 17 tháng 3 năm 2023 và s ố 0002287 ngày 28 tháng 8 năm 2024 của Chic ục Thi hành án dân s ự huyện V. Các nguyên đơn ông H, bà H, bàT mỗi người còn phải nộp số tiền: 2.033.000 đồng (Hai triệu không trăm ba mươi ba nghìn đồng).
Đối với tranh chấp quyền sử dụng đất: Do yêu cầu của nguyên đơn đư ợc chấp nhận nên b ị đơn ông Lê Văn S phải chịu án phí không có giáng ạch là 300.000 đồng tiền án phí dân sự sơ thẩm.
Đối với yêuC di dời nhà trả đất án phí là 300.000 đồng. Bị đơn ông Lê Văn S phải chịu 1/2 án phí và ngư ời có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan ông Lê Quang T, bà Trịnh ThịN phải chịu 1/2 án phí.
Tuy nhiên, ông S thuộc diện người cao tuổi và có đơn đề nghị miễn án phí nên được xem xét miễn nộp toàn bộ số tiền án phí.
 [5.2] Án phí dân sự phúc thẩm: Ông S được miễn án phí do là người cao tuổi.
 Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
 Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015,

## Page 13

13 Áp dụng Điều Điều 99, Đi ều 100, Điều 166, Đi ều 203 Lu ật đất đai năm 2013; Pháp lệnh số 02/2012/UBTVQH13 ngày 28/3/2012 của Ủy ban Thường vụ Quốch ội v ề chi phí giám đ ịnh, định giá, chi phí cho ngư ời làm ch ứng, người phiên dịch trong tố tụng; điểm đ khoản 1 Điều 12, Điều 14, Điều 26 và điểm a kho ản 2 Đi ều 27 Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.
- Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Lê Văn S;
- Sửa Bản án dân s ự sơ thẩm số 102/2024/DS-ST ngày 27 tháng 9 năm 2024 của Tòa án nhân dân huyện V, tỉnh Kiên Giang.
Tuyên xử:
1. Đình chỉ giải quyết yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H về việc buộc bị đơn ông Lê Văn S trả lại diện tích đất 421,2m2 trong tổng diện tích 1.176m2.
2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn ông Lê Văn H, bà Lê Thị T, bà Lê Thị H về việc bu ộc b ị đơn ông Lê Văn S trả lại di ện tích đất 754,8m2. Buộc bị đơn ông Lê Văn S phải trả cho nguyên đơn bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H diện tích đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngang mặt tiền giáp lộ liên ấp cạnh 8-11 là 14m, ngang trong hậu giáp ông Lê Văn S cạnh 1-12 là 14m x chiều dài giáp ông Lê Văn T cạnh 1-2-7-8 là 54,05m, chiều dài hướng giáp phần đất tranh chấp còn lại cạnh 11-12 là 53,89m, có diện tích 754,8m2, thửa 328, tờ bản đồ số 03, mục đích sử dụng đất là thổ cư + vườn, đất tại ấp B, xã N, huyện V, tỉnh Kiên Giang.
Bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H có quyền và nghĩa vụ liên hệ cơ quan có thẩm quyền để thực hiện thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai.
3. Buộc bị đơn ông Lê Văn S và người có quy ền lợi, nghĩa v ụ liên quan ông Lê Quang T, bà Trịnh ThịN tháo dở căn nhà có di ện tích 115,2m 2, nền gạch tàu, cột gỗ, vách tôn, mái xi măng, căn nhà cót ứ cạnh: Cạnh 4-5 chiều ngang 5,83m, cạnh 4-3 chiều dài 17,18m, cạnh 3-2 chiều ngang 8,12m, cạnh 2- 7 chiều dài 6,98m, cạnh 5-7 chiều dài 10,15m.
Thời gian lưu cưc ủa ông Lê Quang T, bà Trịnh ThịN là 06 tháng, k ể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật.
4. Ghi nhận sự tự nguyện của nguyên đơn với bị đơn, cụ thể: Bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H liên đới hỗ trợ cho ông Lê Văn S công sức quản lý,

## Page 14

14 giữ gìn, tôn tạo đ ất, chi phí di dời nhà , hoa màu trên đất tổng s ố tiền là 140.000.000 đồng (Một trăm bốn mươi triệu đồng), nguyên đơn đư ợc sử dụng toàn bộ hoa màu, cây cối trên đất.
Kể từ ngày có đơn yêuc ầu thi hành án của ông Lê Văn S, nếu bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H không trả hoặc trả không đủ số tiền nêu trên cho S thì hàng tháng bà T, ông H, bà H còn phải trả tiền lãi cho ông S theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Đi ều 468 của Bộ luật dân s ự năm 2015 tương ứng với số tiền và thời gian chậm thi hành án (Kèm theo biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 09/6/2023 của Tòa án nhân dân hu yện V vàt ờ trích đo địa chính s ố: TĐ 133 - 2023, ngày 02/8/2023 của Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huy ện V, tỉnh Kiên Giang).
5. Về chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và chi phí định giá tài sản:
- Bị đơn ông Lê Văn S phải hoàn trả cho nguyên đơn bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là 1.151.550 đồng (Một triệu một trăm năm mươi mốt nghìn năm trăm năm mươi đồng).
- Bị đơn ông Lê Văn S và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Quang T, bà Trịnh ThịN phải liên đới hoàn trả cho nguyên đơn bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H tiền chi phí định giá tài sản là 4.629.630 đồng (ông S ½, ông T, bàN ½).
6. Về án phí:
Án phí dân sự sơ thẩm:
- Bị đơn ông Lê Văn S được miễn án phí dân sự sơ thẩm.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Quang T, bà Trịnh ThịN phải nộp 150.000 đồng (Một trăm năm mươi nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm.
- Nguyên đơn bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H mỗi người phải chịu án phí sơ thẩm số tiền 2.333.000 đồng, được khấu trừ tiền tạm ứng án phí bà Lê Thị T, ông Lê Văn H, bà Lê Thị H 900.000 đồng đã nộp theo biên lai s ố 0002753 ngày 17 tháng 3 năm 2023 và số 0002287 ngày 28 tháng 8 năm 2024 của Chi cục Thi hành án dân s ự huyện V. Các nguyên đơn ông H, bà H, bàT mỗi người còn phải nộp số tiền: 2.033.000 đồng (Hai triệu không trăm ba mươi ba nghìn đồng).
Án phí dân s ự phúc thẩm: Ông Lê Văn S được miễn do là ngư ời cao tuổi và có đơn xin miễn án phí.

## Page 15

 7. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
Nơi nhận: TM.HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM -TAND Cấp cao tại TPHCM; THẨM PHÁN-CHỦ TỌA PHIÊN TÒA
- VKSND Cấp cao tại TPHCM;
- VKSND tỉnh Kiên Giang;
- TAND huyện V;
- THADS huyện V;
- Các đương sự;
- Lưu hồ sơ.

 Võ Minh Triều