Số: 06/2025/QĐST-DS
Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
Số: 06/2025/QĐST-DS
Ngày: 26/05/2025
Tòa án xét xử: TAND huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Tuyên bố chị Trần Thị T mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN NGHI XUÂN TỈNH HÀ TĨNH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 06/2025/QĐST-DS Nghi Xuân, ngày 26 tháng 5 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN NGHI XUÂN, TỈNH HÀ TĨNH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Lê Nữ Ngọc Diệp Thư ký phiênh ọp: Bà Nguyễn Thị Hương Giang – Thư ký Tòa án nhân dân huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh tham gia phiên họp: Bà Phan Thị Huy Linh - Kiểm sát viên.
Ngày 26 tháng 5 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Nghi Xuân mở phiênh ọp sơ thẩm công khai gi ải quy ết vi ệc dân s ự thụ lý s ố:
04/2025/TLST-VDS ngày 05 tháng 5 năm 2025 v ề việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết vi ệc dân s ự số: 0 6/2025/QĐST-DS ngày 13 tháng 5 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêuc ầu giải quyết việc dân s ự: Bà Trần Thị Th, sinh năm 1963;
địa chỉ: Tổ dân phố Hòa A, thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
- Người đại diện theo u ỷ quyền của người yêu cầu: Ông Trần Minh Ng , sinh năm: 1972, địa chỉ: Khối A, thị trấn Hưng Nguyên, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, có mặt;
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
+ Chị Trần Thị T, sinh năm 1995; địa chỉ: Tổ dân phố Hòa An, thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt.
+ Anh Trần Bảo V, sinh năm 1989; địa chỉ: Tổ dân phố Hòa An, thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, vắng mặt, có văn bản .
+ Chị Trần Thị H, sinh năm 1993; địa chỉ: Xóm Hồng Sơn, xã Thượng Tân Lộc, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, vắng mặt.
- Người đại diện theo ủy quyền của anh Trần Bảo V, chị Trần Thị H: Ông Trần Minh Ng, sinh năm: 1972, địa chỉ: Khối A, thị trấn Hưng Nguyên, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An, có mặt.

## Page 2

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại đơn yêuc ầu giải quyết việc dân s ự đề ngày 05/5/2025 cũng nhưt ại bản tự khai, bà Trần Thị Th trình bày:
Bà Trần Thị Th và chồng là ông Trần SơnH (chết năm 2022) kết hôn và sinh đư ợc 03 ngư ời con là anh Trần Bảo V (sinh năm 1989), chị Trần Thị H (sinh năm 1993) vàch ị Trần ThịT (sinh năm 1995). Lúc mới sinh rach ị Trần ThịT khỏe mạnh, phát triển bình thường cả về thể chất và trí tuệ, tuy nhiên đến 03 tháng tuổi thì bị ốm (sau này gia đình mới biết cháu bị bệnh Viêm não Nhật Bản). Do không kịp cứu chữa, điều trị và thiếu hiểu biết dẫn đến cháu bị co giật, nằm một chỗ, không nhận biết được mọi thứ xung quang từ đó cho đến nay. Mọi sinh hoạt hằng ngày như tắm, rửa, ăn uống, vệ sinh, thay quần áo… đều do bà Trần Thị Th thực hiện. Chị Trần ThịT phải sống phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình và thu ộc đối tượng bảo trợ xã hội. Bà Trần Thị Th đã có đơn và hồ sơ đề nghị giám định pháp y tâm thần đối vớich ị Trần Thị T. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu số 20/KLGĐ YC ngày 11/4/2025 của Phân viện Pháp y Tâm thần Bắc Miền Trung khẳng định: “Tại thời điểm giám định (hiện tại) chị Trần ThịT bị bệnh: Chậm phát triển tâm thần trầm trọng, kèm theo động kinh cơn lớn. Theo Phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10, năm 1992 (ICD10), có mã bệnh là: g40.6/F72. Tại thời điểm đã nêu, chị Trần ThịT mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi”.
Để đảm bảo quyền, lợi ích của chị Trần ThịT cũng như người thân thích, bà Trần Thị Th yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Trần ThịT mất năng lực hành vi dân sự và cử bà Trần Thị Th làm người giám hộ cho chị Trần ThịT theo quy định của pháp luật.
Tại Bản tự khai, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan – anh Trần Bảo V và chị Trần Thị H xác nhận nội dung yêu cầu của bà Trần Thị Th là đúng sự thật. Đề nghị Tòa án tuyên bố chị Trần ThịT mất năng lực hành vi dân sự và đồng ý việc bà Trần Thị Th làm người giám hộ cho chị Trần Thị T.
Trạm Y tế thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, hàng xóm, đại diện Tổ dân phố Hòa An, thị trấn Tiên Điền đều có văn bản xác nhận sự việc của chị Trần ThịT đúng như nội dung bà Trần Thị Th trình bày.
Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh sau khi nhận xét việc chấp hành pháp luật của Thẩm phán, Thư ký và các đương sự đã phân tích nội dung việc Dân sự và đề nghị Tòa án: Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 361, 369, 370, 376, 378 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22, 51, 57, 58, 59 B ộ luật Dân sự: Chấp nhận đơn yêuc ầu của bà Trần Thị Th, tuyên b ố chị Trần ThịT mất năng lực

## Page 3

hành vi dân s ự, bà Trần Thị Th là người giám hộ đương nhiên của chị Trần Thị T.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp và ý kiến của đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh nhận định:
[1] Về tố tụng:
[1.1] Về thẩm quyền giải quyết: Theo Xác nhận thông tin về cư trú của Công an thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân thì chị Trần ThịT hiện đang cư trú tại tổ dân phố Hòa An, thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh nên yêu cầu “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân s ự” của bà Trần Thị Th đối với chị Trần ThịT thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân huyện Nghi Xuân theo quy định tại khoản 1 Đi ều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[1.2] Về quyền yêu cầu: Bà Trần Thị Thh là mẹ đẻ của chị Trần ThịT nên bà Trần Thị Th được xác định là người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền yêu cầu theo quy định tại khoản 1 Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[1.3] Tại phiên họp, người yêu cầu, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có đơn xin giải quyết vắng mặt, có mặt người đại diện theo ủy quyền nên phiên họp được tiến hành theo quy định.
[2]. Về nội dung yêu cầu:
[2.1] Chị Trần ThịT sinh ra khỏe mạnh bình thư ờng, khi được 03 tháng tuổi thì bị sốt cao co giật, từ đó đến nay thường xuyên lên cơn co gi ật, nằm một chỗ, không bi ết gì, không có khả năng vận động, học tập, lao đ ộng. Mọi sinh hoạt, vệ sinh hằng ngày phụ thuộc vào mẹ là bà Trần Thị Thành.
[2.2] Theo xác nhận của Trạm y tế thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân thì chị Trần ThịT đang được hưởng chế độ bảo trợ xã hội của Ủy ban nhân dân huyện Nghi Xuân với đối tượng: Người khuyết tật đặc biệt nặng; mức độ khuyết tật: Đặc biệt nặng. Tuy nhiên, chị Trần ThịT không điều trị bệnh tại Trạm Y tế thị trấn Tiên Điền và không được cấp phát thuốc điều trị bệnh.
[2.3] Theo xác nhận của Tổ trưởng tổ dân phố Hòa An, thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân và hàng xóm sống bên cạnh bà Thành thì chị Tâm bị bệnh từ nhỏ, chân tay bị khèo, không nghe, không nói, không trả lời đư ợc, sinh hoạt hàng ngày không tự thực hiện mà phụ thuộc vào bà Thành.
[2.4] Gia đình đã đưa chị Tâm đi khám, điều trị và giám định pháp y tâm thần tại Phân viện Pháp y tâm thần Bắc Miền trung. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu số 20/KLGĐYC ngày 11/4/2025 của Phân viện Pháp y Tâm thần Bắc Miền Trung khẳng định: “Tại thời điểm giám định (hiện tại) chị

## Page 4

Trần ThịT bị bệnh: Chậm phát triển tâm thần trầm trọng, kèm theo động kinh cơn lớn. Theo Phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10, năm 1992 (ICD10), có mã bệnh là: g40.6/F72; tại thời điểm đã nêu, chị Trần ThịT mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi”.
[2.5] Tài liệu có tại hồ sơ việc dân sự thể hiện, chị Trần ThịT đang được hưởng chế độ bảo trợ xã hội theo Quyết định số 2506/QĐ -UBND ngày 25/6/2021 của Ủy ban nhân dân huyện Nghi Xuân (đối tượng: Người từ đủ 16 đến 60 tuổi bị khuyết tật đặc biệt nặng).
[2.6] Như vậy, có đủ căn cứ để chấp nhận yêu cầu của bà Trần Thị Th, tuyên bố chị Trần ThịT là người bị mất năng lực hành vi dân sự.
[2.7] Chị Trần ThịT có cha là ông Trần SơnH (đã chết) và mẹ là bà Trần Thị Th; có anh trai là Trần Bảo V, chị gái là Trần Thị H. Căn cứ khoản 3 Điều 53 Bộ luật Dân sự thì người giám hộ đương nhiên của chị Trần ThịT là bà Trần Thị Th. Anh Trần Bảo V và chị Trần Thị H có văn bản thống nhất, không tranh chấp. Như vậy, bà Trần Thị Th thực hiện quyền và nghĩa vụ của việc giám hộ cho chị Trần ThịT theo quy định tại Điều 57, 58, 59 của Bộ luật Dân sự. Giám sát việc giám hộ được thực hiện theo Điều 51 Bộ luật Dân sự.
[3] Về lệ phí: Bà Trần Thị Th phải nộp lệ phí theo quy định của pháp luật do không có đơn đề nghị miễn án phí, lệ phí Tòa án.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Đi ều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, 361, 369, 370, 371, 372, 376, 378 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22, 46, điểm c khoản 1 Điều 47, 48, 49, 51, khoản 3 Điều 53, 57, 58, 59 Bộ luật Dân sự:
1. Chấp nhận đơn yêu cầu: “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” của bà Trần Thị Th đối vớich ị Trần Thị T, sinh ngày: 23/10/1995, nơi cư trú: Tổ dân phố Hòa An, thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.
2. Tuyên b ố: Chị Trần Thị T, sinh ngày: 2 3/10/1995, nơi cư trú: T ổ dân phố Hòa An, thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, t ỉnh Hà Tĩnh mất năng lực hành vi dân sự.
3. Bà Trần Thị Th, sinh năm 1963; địa chỉ: Tổ dân phố Hòa An, thị trấn Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, t ỉnh Hà Tĩnh là người giám h ộ đương nhiên c ủa chị Trần Thị T. Bà Trần Thị Th thực hiện quyền, nghĩa vụ của người giám h ộ theo quy định tại Điều 57, 58, 59 của Bộ luật Dân sự cho đến khi có sự thay đổi khác. Giám sát việc giám hộ được thực hiện theo Điều 51 Bộ luật Dân sự.
4. Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Căn c ứ khoản 1 Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Đi ều 35, kho ản 1 Đi ều 37 Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, qu ản lý và s ử dụng á n phí và l ệ phí Tòa án: Bà Trần Thị Th phảin ộp

## Page 5

300.000 (Ba trăm nghìn) đồng lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm nhưng được trừ vào số tiền 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng đã nộp tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Nghi Xuân theo biên lait ạm ứng án phí , l ệ phí s ố 0006737 ngày 05/5/2025.
5. Quyền kháng cáo: Căn cứ Điều 371, Điều 372 Bộ luật Tố tụng dân sự:
Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan hoặc người đại diện theo ủy quyền của người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

Nơi nhận:
- TA tỉnh Hà Tĩnh;
- VKSND huyện Nghi Xuân;
- CCTHA huyện Nghi Xuân;
- UBND TT Tiên Điền, NX, HT;
- Đương sự;
- Lưu hồ sơ vụ án.
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (đã ký đóng dấu)




Lê Nữ Ngọc Diệp