Số: 01/2025/QĐST-VDS
Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Số: 01
Ngày: 21/01/2025
Tòa án xét xử: TAND huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Nguyễn Ngọc T là con ruột của bà Phạm Thị G. Ông T bị bệnh tâm thân phân liệt, tâm thần không ổn định từ năm 2014, mặc dù được gia đình đưa đi chữa trị nhiều nơi nhưng vẫn không khỏi; bà G là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng ông T. Hiện nay, ông T đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng dành cho người khuyết tật của chính quyền địa phương. Do đó, bà G là mẹ ruột của ông T có đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi đối với ông Phạm Ngọc Tấn

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM HUYỆN D K Độc lập - Tự do - Hạnh phúc TỈNH KHÁNH HÒA

Số: 01/2025/QĐST-VDS D K, ngày 21 tháng 01 năm 2025 QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN D K - KHÁNH HÒA Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Thanh Hoa Thư ký phiên họp: Bà Võ Thị Kiều - Thư ký Tòa án nhân dân huyện D K - Khánh Hòa.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện D K - Khánh Hòa tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Ngọc Hùng - Kiểm sát viên.
Ngày 21 tháng 01 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện D K, tỉnh Khánh Hòa mở phiên họp sơ thẩm công khai giả i quyết việc dân sự thụ lý số 05/2024/TLST-VDS ngày 15 tháng 10 năm 2024 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 01/2025/QĐST-VDS ngày 10 tháng 01 năm 2025, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Phạm Thị G - sinh năm 1947 Địa chỉ: Thôn 1, xã D P, huyện D K, Khánh Hòa.
Có mặt
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
Ông Nguyễn Ngọc T, sinh năm 1973 Địa chỉ: Thôn 1, xã D P, huyện D K, Khánh Hòa.
 Vắng mặt NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 04/10/2024, các lời khai trong quá trình giải quyết và tại phiên họp, người yêu cầu bà Phạm Thị G trình bày: Nguyễn Ngọc T là con của vợ chồng tôi (chồng tôi ông Nguyễn K-sinh năm 1940, chết năm 2016) , Thiện chưa có vợ, con . Từ trước đến nayT sinh sống với vợ chồng tôi, đến năm 2014 T bị bệnh tâm thân phân liệt, tâm thần không ổn định, tôi và anh chị em T đã đưaT đi chữa trị nhiều nơi nhưng vẫn không khỏi. Trong sinh hoạt hàng ngày, T vẫn tự làm được một số việc như vệ sinh cá nhân, ăn uống nhưng nhiều việc vẫn cần có người chăm sóc và tôi là người trực tiếp chăm sóc cho

## Page 2

Tấn. Thỉnh thoảng, Thay bỏ nhà đi, tâm thần không ổn định, lúc nhớ, lúc quên, hay chửi mắng tôi. Hiện nay, T vẫn nhận thức được một số vấn đề nhưng có khó khăn trong nhận thức, điều khiển hành vi. Vì vậy, nay tôi yêu cầu Tòa án giải quyết “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”
đối với Nguyễn Ngọc T ; đồng thời, tôi yêu cầu Tòa án chỉ định tôi là người giám hộ cho Nguyễn Ngọc T.
Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện D K - tỉnh Khánh Hòa:
Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Trong quá trình giải quyết, Thẩm phán, thư ký đã tuân thủ đúng, đầy đủ các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự; người yêu cầu đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định pháp luật. Về nội dung:
Đề nghị chấp nhận yêu cầu của bà Phạm Thị G, tuyên bố ông Nguyễn Ngọc T là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Chỉ định bà Phạm Thị G - mẹ ruột là người giám hộ cho bà ông T và xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện D K nhận định:
[1] Về tố tụng: Theo lời khai của các đương sự và tài liệu có trong hồ sơ, ông Nguyễn Ngọc T là con ruột của bà Phạm Thị G. Ông T bị bệnh tâm thân phân liệt, tâm thần không ổn định từ năm 2014, mặc dù được gia đình đưa đi chữa trị nhiều nơi nhưng vẫn không khỏi; bà G là người trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng ông T.
Hiện nay, ông T đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng dành cho người khuyết tật của chính quyền địa phương. Do đó, bà G là mẹ ruột của ông T có đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự liên quan đến ông T là đúng theo quy định tại Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự và Tòa án nhân dân huyện D K thụ lý vụ việc theo quy định tại khoản 1 Điều 27 Bộ luật tố tụng dân sự.
[2] Về nội dung: Ông Nguyễn Ngọc T bị bệnh tâm thân phân liệt , tâm thần không ổn định ; ông T được bà G trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.
Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 06/KLGĐ ngày 06 tháng 01 năm 2025 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên đối với tình trạng tâm thần của ông Nguyễn Ngọc T đã kết luận:
 - Về y học: Tâm thần phân liệt thể Paranoi (F20.0);
- Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Hạn chế khả năng nhận thức và hạn chế khả năng điều khiển hành vi (Có khó khăn trong việc nhận thức và làm chủ ở các vụ việc dân sự).
Căn cứ vào khoản 1 Điều 23 Bộ luật dân sự năm 2015 và Kết luận giám định pháp y tâm thần của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên về bệnh tật đối với ông Nguyễn Ngọc T, xét thấy yêu cầu của bà Phạm Thị G là có cơ sở nên

## Page 3

cần chấp nhận.
Mặt khác, căn cứ tài liệu có tại hồ sơ vụ án và biên bản xác minh ngày 06/11/2024 của chính quyền địa phương xác nhận hiện nay ông T không vợ, con;
đang chung sống với bà G nên căn cứ vào các Điều 47, 48, 49, 54, 57, 58 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án chỉ định bà Phạm Thị G - mẹ ruột là người giám hộ cho ông Tấn và xác định quyền, nghĩa vụ của người giám hộ đối với người được giám hộ theo quy định.
[3] Về lệ phí: Bà Phạm Thị G phải nộp lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự theo quy định pháp luật. Tuy nhiên, bà G có đơn miễn nộp lệ phí do là người cao tuổi, căn cứ vào Giấy chứng minh nhân dân số 056147001893 Cục trưởng cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp thì bà Phạm Thị G, sinh năm 1947. Như vậy, tính đến n gày giải quyết việc dân sự thì bà G đã trên 60 tuổi nên thuộc diện người cao tuổi theo Luật người cao tuổi. Do vậy, căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án; bà G được miễn nộp lệ phí dân sự.
QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 2 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, các Điều 149, 366, 370, 371, 372 và 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
- Căn cứ khoản 1 Điều 23; các Điều 46, 47, 48, 49, 54, 57 và 58 Bộ luật dân sự 2015;
- Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự về “Yêu cầu tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi” của bà Phạm Thị G.
 Tuyên bố ông Nguyễn Ngọc T , sinh năm 19 73; Địa chỉ: Thôn 1, xã D P, huyện D K, tỉnh Khánh Hòa là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
 2. Về giám hộ: Chỉ định bà Phạm Thị G là người giám hộ cho ông Nguyễn Ngọc T.
 Người giám hộ có quyền:
 - Sử dụng tài sản của người được giám hộ để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu thiết yếu của người được giám hộ (nếu có).
 - Được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ (nếu có).
 - Đại diện cho người được giám hộ trong việc xác lập, thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
 Người giám hộ có nghĩa vụ:
 - Chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cho người được giám hộ.

## Page 4

 - Đại diện cho người được giám hộ trong các giao dịch dân sự.
 - Quản lý tài sản của người được giám hộ (nếu có).
 - Bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người được giám hộ.
 3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự : Bà Phạm Thị G được miễn nộp lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.
 4. Người yêu cầu có mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ( Mười)
ngày kể từ ngày Tòa án ra Quyết định. Trường hợp người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng tại phiên họp thì thời hạn đó được tính kể từ ngày nhận được Quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định này được thông báo hoặc niêm yết.

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Nơi nhận:
- TAND tỉnh Khánh Hòa;
- VKSND huyện D K; (đã ký)
- Các đương sự;
- UBND xã D P;
- Lưu hồ sơ.

 Nguyễn Thị Thanh Hoa