Số: 01/2025/QĐST-DS
Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
Số: 01
Ngày: 06/01/2025
Tòa án xét xử: TAND huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Bà Đ yêu cầu Tòa án tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với chồng là ông C

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN THẠCH THÀNH TỈNH THANH HÓA

 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 01/2025/QĐST-DS Thạch Thành, ngày 06 tháng 01 năm 2025

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v: Tuyên bố một người bị mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự, hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN THẠCH THÀNH, TỈNH THANH HÓA.

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Bùi Văn Hải Thư ký phiên họp: Bà Phạm Thị Hồng Nhung - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Thạch Thành tham gia phiên họp: Bà Bùi Thị Tuyết - Kiểm sát viên Ngày 06 tháng 01 năm 20 25, tại trụ sở Tòa án nhân dân hu yện Thạch Thành mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 04/2024/TLST-VDS ngày 31 tháng 10 năm 2024 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, hoặc có khó khăn trong nhận thức làm chủ hành vi”, theo Quy ết định m ở phiênh ọp sơ thẩm gi ải quy ết vi ệc dân s ự số 08/2024/QĐST-VDS ngày 26 tháng 12 năm 2024, gồm người tham giat ố tụng sau đây:
 - Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Phạm Thị Đ - Sinh năm: 1963 Địa chỉ: Thôn N, xã T, huyện T, tỉnh Thanh Hóa.
 - Người bị yêu cầu:Ông Trương Văn C - Sinh năm: 1959 Địa chỉ: Thôn N, xã T, huyện T, tỉnh Thanh Hóa.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân s ự, hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ngày 24/9/2024 bà Phạm Thị Đ trình bày: Bà và ông Trương Văn C là vợ, chồng có đăng ký kết hôn từ năm 1982. Năm 2002 thì ông C bị phát bệnh tâm thần không rõ nguyên nhân. Ông C thường có hành vi chửi bới, đập phá đồ đạc trong nhà, lúc tỉnh lúc không thường hay nói lảm nhảm một mình. Gia đình đã đưa đi khám chữa bệnh ở bệnh viện nhưng bệnh tình không thuyên giảm, triệu chứng bệnh ngày càng nặng. Bản thân ông C đang thuộc đối tượng được bảo trợ xã hội là người khuyết tật nặng và có bệnh án về bệnh Tâm thần. Do đó bà yêu cầu Tòa án xem xét tuyên bố ông Trương Văn C bị mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, hoặc có khó khăn

## Page 2

trong nhận thức, làm chủ hành vi theo quy định của pháp luật và yêuc ầu được làm người giám hộ cho ông Trương Văn C..
Theo đơn yêu cầu của bà Phạm Thị Đ, Tòa án nhân dân huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh hóa đã có quyết định trưng cầu giám định số 04/2024/QĐ-TCGĐ ngày 13 tháng 11 năm 2024, trưng cầu Phân viện Pháp y tâm thần Bắc miền T, thuộc V xác định tình trạng của ông Trương Văn C là người bị mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Ngày 23 tháng 12 năm 2024 Phân viện Pháp y tâm thần Bắc miền T đã có bản kết luận giám định pháp y tâm thần số: 56/KLGĐ kết luận: Ông Trương Văn C bị bệnh tâm thần phân liệt thể Paranoid theo Phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 (ICD 10), có mã bệnh là: F20.0 (Bệnh đang ở giai đoạn cấp tính). Tại thời điểm giám định ông Trương Văn C mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi.
Quá trình giải quyết việc dân sựng ười yêuc ầu là bà Phạm Thị Đ vẫn giữ nguyên yêu cầu giải quyết việc dân sự, đề nghị Tòa án tuyên bố ông Trương Văn C là người mất năng lực hành vi dân sự và yêu cầ u được làm người giám hộ cho ông Trương Văn C.
Tại phiên họp, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Thạch Thành trình bày quan điểm như sau:
+ Về thủ tục tố tụng: Việc tuân theo pháp luật kể từ khi thụ lý việc dân sự đến khi mở phiên họp sơ thẩm: Thẩm phán đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự Thẩm quyền thụ lý, quan hệ pháp luật, xác định tư cách pháp lý và mối quan hệ giữa những người tham gia tố tụng, thu thập chứng cứ, thời hạn gửi hồ sơ cho Viện kiểm sát nghiên cứu, cấp tống đạt văn bản tố tụng cho người tham gia tố tụng là có căn cứ, đúng quy định pháp luật.
Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng: Đương sự đã thực hiện đúng theo quy định.
+ Về nội dung: Căn cứ yêu cầu của đương sự và kết quả giám định của Phân viện Pháp y tâm thần Bắc miền T, đề nghị Tòa án áp dụng Điều 22 của bộ luật dân sự, Điều 376, 377 và Điều 378 của bộ luật tố tụng dân sự chấp nhận đơn yêu cầu của bà Phạm Thị Đ về việc “Yêu cầu tuyên bố ông Trương Văn C mất năng lực hành vi dân sự”, bà Phạm Thị Đ là người giám hộ cho ông Trương Văn C.
+ Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Miễn toàn bộ lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm cho bà Phạm Thị Đ.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm

## Page 3

tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa nhận định:
[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Ông Trương Văn C có nơi cư trú tại thôn N, xã T, huyện T, tỉnh Thanh Hóa. Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, Bộ luật tố tụng dân sự 2015, yêu cầu của bà Phạm Thị Đ thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa.
[2] Về nội dung: Bà Phạm Thị Đ và ông Trương Văn C là vợ, chồng có đăng ký kết hôn từ năm 1982. Năm 2002 thì ông C bị phát bệnh tâm thần không rõ nguyên nhân, gia đình đã đi chữa trị nhưng không khỏi, bệnh có xu hướng ngày càng nặng, hiện đang có biểu hiện bị mất năng lực hành vi dân sự, hạn chế năng lực hành vi dân sự, có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Nay bà Đyêu cầu Tòa án tuyên bố ông Trương Văn C mất năng lực hành vi dân s ự ” và yêu cầu được làm người giám hộ cho ông C.
Tại bản kết luận giám định pháp y tâm thần số 56/KLGĐ ngày 23 tháng 12 năm 2024 của Phân viện Pháp y tâm thần Bắc miền T kết luận: Ông Trương Văn C bị bệnh tâm thần phân liệt thể Paranoid theo Phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 (ICD 10), có mã bệnh là: F20.0 (Bệnh đang ở giai đoạn cấp tính). Tại thời điểm giám định ông Trương Văn C mất khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi.
 Từ những căn cứ nêu trên, xét đơn yêuc ầu của bà Phạm Thị Đ về tuyên bố ông Trương Văn C mất năng lực hành vi dân sự và yêu cầu cho bà Phạm Thị Đ là người giám hộ của ông Trương Văn C có căn cứ và phù hợp với quy định của pháp luật nên chấp nhận toàn bộ yêu cầu của bà Đ.
[3] Về chi phí giám định và lệ phí tòa án giải quyết việc Dân sự: Bà Phạm Thị Đ là người yêu cầu phải chịu toàn bộ chi phí giám định. Về lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm, bà Đ là người cao tuổi đã có đơn xin miễn nộp tiền lệ phí giải quyết việc dân sự, do đó miễn toàn bộ lệ phí giải quyết việc dân sự cho bà Đ là đúng quy định của pháp luật.
Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ: Khoản 1 Điều 22, Điều 47, Điều 48, Điều 53 Bộ luật Dân sự; Điều 370, 371, 372, 376, 377 và Đi ều 378 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điểm đ khoản 1 Đi ều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH1430/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
- Chấp nhận yêu cầu của bà Phạm Thị Đ.
Tuyên bố: Ông Trương Văn C, sinh năm 1959; Nơi cư trú: Thôn N, xã T, huyện T, tỉnh Thanh Hóa; Số CCCD 038059022825 bị

## Page 4

“ Mất năng lực hành vi dân sự”.
Bà Phạm Thị Đ, sinh năm 1963; Nơi cư trú: Thôn N, xã T, huyện T, tỉnh Thanh Hóa; Số CCCD 038163026529 là người giám hộ cho ông Trương Văn C. Việc giám hộ, quyền, nghĩa vụ của người được giám hộ và người giám hộ đối với người bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự được thực hiện theo quy định của pháp luật về giám hộ.
- Lệ phí giải quyết việc dân sự: Miễn toàn bộ lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm cho bà Phạm Thị Đ.
- Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 (mười) ngày kể từ ngày tòa án nhận được quyết định. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
 - Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự, thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và Điều 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 của Luật thi hành án dân sự”.
Nơi nhận: THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP
- VKSND huyện Thạch Thành;
- Các đương sự;
- Lưu hồ sơ.



 Bùi Văn Hải