Số: 17/2024/QĐST-VDS
H Chac Adrong Tuyen bo mọt nguoi mat nang luc hanh vi dan su
Số: 17
Ngày: 13/12/2024
Tòa án xét xử: TAND huyện Cư M'Gar, tỉnh Đắk Lắk
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: - Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà H Čhač A D [2] Tuyên bố: Anh Y Khuynh A, sinh ngày 04/6/1999 là người mất năng lực hành vi dân sự. Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự anh Y Khuynh A phải theo quy định của pháp luật.

## Page 1

 TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN CƯM’GAR TỈNH ĐĂK LĂK CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

 Số: 17/2024/QĐST-VDS CưMgar, ngày 13 tháng 12 năm 2024

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

 TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN CƯM’GAR, TỈNH ĐĂKLĂK

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Ông Bế Văn Toàn.
Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Văn Trung – Thư ký Tòa án nhân dân huyện CưM’Gar.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện CưM’gar tham gia phiên họp: Bà Trần Thị Ngọc Oanh – Kiểm sát viên Ngày 13 tháng 12 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Cư M’gar mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 276/2024/TLST – VDS, ngày 29/10/2024, về việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự ”. Theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 19/2024/QĐST – VDS ngày 05 tháng 12 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu: Bà H Čhač A D; sinh năm: 1962.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Anh Y Khuynh A; sinh năm: 1999.
Cùng trú tại: Buôn Ê, thị trấn E, huyện C, tỉnh Đăk Lăk.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

* Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và tại phiên họp người yêu cầu giải quyết việc dân sự bà H Čhač A D trình bày:
Con tôi là Y Khuynh A, sinh năm: 1999, từ ngày sinh ra cháu Y Khuynh A không được bình thường, cháu bị bệnh bại não không có khả năng tự chủ, thường xuyên quấy rối người thân, mọi sinh hoạt cá nhân phải phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình. Gia đình tôi đã đưa đi khám chữa tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Đ nhưng không giảm.
Hiện nay cháu có giấy xác nhận khuyết tật của Ủy ban nhân dân thị trấn E số 0500/664824256/0087 và được trợ cấp xã hội hàng tháng.
Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho cháu Y Khuynh A và gia đình trong các giao dịch dân sự, quản lý tài sản đất đai,...tôi đề nghị Tòa án nhân dân huyện Cư Mgar tuyên bố cháu Y Khuynh A, sinh năm: 1999 mất năng lực hành vi dân sự.
* Ý kiến của Kiểm sát viên tại phiên họp:

## Page 2

Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Thẩm phán ra Quyết định giải quyết việc dân sự, thẩm phán đã thực hiện theo đúng quy định tại khoản 2 Điều 366, Điều 377 của Bộ luật tố tụng dân sự.
Tại phiên họp Thẩm phán, Thư ký đã tiến hành các thủ tục đúng theo quy định tại Điều 369 Bộ luật tố tụng dân sự. Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng dân sự, người yêu cầu đã làm bản tự khai, tham gia phiên họp đã chấp hành đúng theo quy định của pháp luật.
Về nội dung: Căn cứ theo đơn yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự của bà H Čhač A D và căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần số 257/KLGĐ ngày 02 tháng 12 năm 2024 của Trung tâm P, kết luận:
Anh Y Khuynh A: Về y học: Hiện tại đương sự bị bệnh chậm phát triển tâm thần trầm trọng/rối loạn hành vi (Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 – ICD10, bệnh có mã là F73/F91.8); Về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Hiện tại mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi. Vì vậy, việc bà Bà H Čhač A Dyêu cầu Tòa án tuyên bố anh Y Khuynh A mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ. Đề nghị Tòa án: Áp dụng 370, 376, 378 Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 22 Bộ luật dân sự chấp nhận đơn yêu cầu của bà H Čhač A D. Tuyên bố anh Y Khuynh A, sinh năm 1999 là người mất năng lực hành vi dân sự.
Về lệ phí: Căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án: Bà H Čhač A D được miện nộp tiền lệ phí việc dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện CưMgar nhận định:
[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: Bà H Čhač A Dyêu cầu Tòa án quyết tuyên bố anh Y Khuynh A là người mất năng lực hành vi dân sự. Anh Y Khuynh A hiện đang cư trú tại: Buôn Ê, thị trấn E, huyện C, tỉnh Đăk Lăk. Đây là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện CưMgar theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.
[2] Về yêu cầu của đương sự: Căn cứ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, đơn yêu cầu, bản tự khai của người yêu cầu bà H Čhač A D khai: Con trai bà là anh Y Khuynh A, sinh năm 1999, từ ngày khai sinh ra cháu Y Khuynh A không được bình thường, mọi sinh hoạt cá nhân phải phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình. Gia đình tôi đã đưa đi khám chữa tại Bệnh viện Y học cổ truyền tỉnh Đ nhưng không giảm. Hiện nay cháu có giấy xác nhận khuyết tật của Ủy ban nhân dân thị trấn E số 0500/664824256/0087 và được trợ cấp xã hội hàng tháng. Vì vậy, bà H Čhač A Dyêu cầu Tòa án tuyên bố anh Y Khuynh A mất năng lực hành vi dân sự.

## Page 3

 Tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự quy định “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc các bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra Quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.”
 Để có cơ sở giải quyết vụ việc, Tòa án nhân dân huyện CưMgar đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 32/2024/QĐ -TA ngày 14/11/2024 đối với năng lực hành vi dân sự của anh Y Khuynh A . Căn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần số 257/KLGĐ ngày 02 tháng 12 năm 2024 của Trung tâm P, kết luận:
Anh Y Khuynh A: Về y học: Hiện tại đương sự bị bệnh chậm phát triển tâm thần trầm trọng/rố i loạn hành vi (Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 – ICD10, bệnh có mã là F73/F91.8); Về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Hiện tại mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi. Căn cứ kết luận giám định và các tài liệu, chứng cứ thu thập được trong hồ sơ, trình bày của đương sự, tại phiên họp xét thấy yêu cầu của bà H Čhač A D về việc tuyên bố anh Y Khuynh A mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, phù hợp với khoản 1 Điều 22 Bộ luật dân sự nên cần chấp nhận.
[3] Về chi phí giám định và lệ phí:
Về chi phí giám định: Bà H Čhač A D đã nộp trực tiếp cho Trung tâm P nên Tòa án không đặt ra để xem xét.
Về lệ phí: Bà H Čhač A D được miễn nộp lệ phí việc dân sự sơ thẩm theo quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
QUYẾT ĐỊNH:

[1] Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự;
Căn cứ Điều 22 Bộ luật dân sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
- Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bà H Čhač A D [2] Tuyên bố: Anh Y Khuynh A , sinh ngày 04/6/1999 là người mất năng lực hành vi dân sự.
Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự anh Y Khuynh A phải theo quy định của pháp luật.
[3] Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà H Čhač A D được miễn nộp tiền lệ phí theo Thông báo số 664/TB-TA ngày 28/10/2024 của TAND huyện CưM’gar.
[4] Quyền kháng cáo, kháng nghị:
Người yêu cầu, Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày,

## Page 4

kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Trường hợp vắng mặt tại phiên họp thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày nhận được Quyết định hoặc quyết định được niêm yết, thông báo;
Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

Nơi nhận:
- TAND tỉnh Đắk Lắk;
- VKSND huyện Cư Mgar;
- Chi cục THADS huyện CưMgar;
- Đương sự;
- Lưu: Hồ sơ việc dân sự.
 THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP





 Bế Văn Toàn