Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
Số: 547
Ngày: 05/08/2024
Tòa án xét xử: TAND huyện Bình Chánh, TP. Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN BÌNH CHÁNH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Số: 547/2024/QĐST-DS CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc Bình Chánh, ngày 05 tháng 8 năm 2024 QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN BÌNH CHÁNH, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Gia Nam Thư ký phiên họp: Ông Phan Trọng Tường Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Vũ Thị Thái - Kiểm sát viên.
Ngày 05 tháng 8 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 608/2024/TLST-DS ngày 08 tháng 7 năm 2024 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 17/2024/QĐST-DS ngày 18 tháng 7 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Xuân Q, sinh năm 1974 Địa chỉ: B12/18 tổ A, ấp C, xã B, huyện D, Thành phố Hồ Chí Minh.
Người đại diện theo ủy quyền của ông Nguyễn Xuân Q: Bà Ngô Thị Thanh N, sinh năm 2001 Địa chỉ: C16/8 ấp A, xã B, huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh.
(Theo Giấy ủy quyền công chứng số 004436 ngày 05/7/2024 tại Văn phòng công chứng An Lạc).
2. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
2.1. Bà Nguyễn Thị Phương D, sinh năm 1959 Địa chỉ: 391/4 Trần Hưng Đ, phường C, Quận A, Thành phố Hồ Chí Minh.
2.2. Ông Nguyễn Xuân V, sinh năm 1961 Địa chỉ: A8/5 ấp A, xã B, huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh.
2.3. Bà Nguyễn Thị Phương M, sinh năm 1963 Địa chỉ: 289 Bà H, Phường B, Quận A, Thành phố Hồ Chí Minh.
2.4. Bà Nguyễn Thị Phương X, sinh năm 1966 Địa chỉ: A8/6 ấp A, xã B, huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh.
2.5. Bà Nguyễn Thị Phương T, sinh năm 1969 Địa chỉ: B12/18A ấp A, xã B, huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh.
2.6. Ông Nguyễn Xuân P, sinh năm 1972 Địa chỉ: B9/5 Quốc lộ A, ấp B, xã C, huyện D, Thành phố Hồ Chí Minh.
2.7. Ông Nguyễn Xuân M, sinh năm 1978 Địa chỉ: B12/2 ấp A, xã B, huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh.

## Page 2

2 NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Tại Đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 02 tháng 7 năm 2024 và trong quá trình giải quyết việc dân sự, người yêu cầu giải quyết việc dân sự là ông Nguyễn Xuân Q đều trình bày:
Ông là con ruột của ông Nguyễn HữuN (chết năm 2024) và bà Nguyễn Thị S, sinh năm 1941. Ông N và bà S có 08 người con là ông Nguyễn Xuân Q, bà Nguyễn Thị Phương D, ông Nguyễn Xuân V, bà Nguyễn Thị Phương M, bà Nguyễn Thị Phương X, bà Nguyễn Thị Phương T, ông Nguyễn Xuân P, ông Nguyễn Xuân M. Năm 2005, bà S bắt đầu có biểu hiện không nhận thức được hành vi. Từ đó đến nay, ông đã được bà S đi điều trị tâm thần tại bệnh viện tâm thần, bệnh viện đại học y được nhưng không khỏi. Do hoàn cảnh khó khăn, cần làm thủ tục liên quan đến bà S nên ông Nguyễn Xuân Q yêu cầu Tòa án tuyên bà Nguyễn Thị S là mất năng lực hành vi dân sự.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị Phương D, ông Nguyễn Xuân V, bà Nguyễn Thị Phương M, bà Nguyễn Thị Phương X, bà Nguyễn Thị Phương T, ông Nguyễn Xuân P, ông Nguyễn Xuân M cùng ý kiến: Thống nhất với toàn bộ ý kiến của ông Q. Đề nghị Tòa án tuyên bà Nguyễn Thị S là mất năng lực hành vi dân sự.
Tại phiên họp, người đại diện theo ủy quyền của ông Q là bà Ngô Thị Thanh N, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị Phương D, ông Nguyễn Xuân V, bà Nguyễn Thị Phương M, bà Nguyễn Thị Phương X, ông Nguyễn Xuân P, ông Nguyễn Xuân M cùng ý kiến yêu cầu Tòa án tuyên bà Nguyễn Thị S là mất năng lực hành vi dân sự.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:
[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Ông Nguyễn Xuân Q yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Nguyễn Thị S, sinh năm 1941, căn cước công dân số: 079141005757, địa chỉ: A11/4, ấp A, xã B, huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh là người mất năng lực hành vi dân sự. Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, việc dân sự trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh.
[2] Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Phương T có đơn xin vắng mặt tại phiên họp. Do đó, căn cứ khoản 2 Điều 367 Bộ luật Tố tụng dân sự, Tòa án mở phiên họp xét đơn yêu cầu vắng mặt bà Trang.
[3] Về yêu cầu của đương sự:
[4] Căn cứ vào lời trình bày của các đương sự cũng như các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự, xét thấy:
[5] Bà Nguyễn Thị S là mẹ ruột ông Nguyễn Xuân Q. Do bà Nguyễn Thị S đã trưởng thành nhưng bị suy giảm khả năng nhận thức và điều khiển hành vi nên ông Q có

## Page 3

3 đơn yêu cầu Tòa án tuyên Nguyễn Thị S bị mất năng lực hành vi dân sự.
[6] Bà Nguyễn Thị Phương D, ông Nguyễn Xuân V, bà Nguyễn Thị Phương M, bà Nguyễn Thị Phương X, bà Nguyễn Thị Phương T, ông Nguyễn Xuân P, ông Nguyễn Xuân M (đều là con ruột của bà S) là người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cũng thống nhất với ông Nguyễn Xuân Q yêu cầu Tòa án tuyên bà Nguyễn Thị S bị mất năng lực hành vi dân sự.
[7] Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 5652/KLGĐ ngày 16 tháng 7 năm 2024 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh kết luận bà Nguyễn Thị S, sinh năm 1941 như sau: “1.1 Về y học: Đương sự bị Sa sút tâm thần trong bệnh Alzheimer khởi phát sớm (F00.0-ICD10). 1.2. Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.
[8] Tại khoản 1 Điều 22 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”.
[9] Tại Văn bản số 3276/PV06-Đ4 ngày 22/7/2024 của Phòng hồ sơ nghiệp vụ Công an Thành phố Hồ Chí Minh về việc tra cứu trích lục tiền án, tiền sự đối với bà Nguyễn Thị S, sinh năm 1941, căn cước công dân số: 079141005757, địa chỉ: A11/4, ấp A, xã B, huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh tính đến ngày 17/7/2024 do Phòng hồ sơ nghiệp vụ quản lý là không lưu trữ thông tin của bà S.
[10] Như vậy, yêu cầu của ông Nguyễn Xuân Q về việc yêu cầu tuyên bố bà Nguyễn Thị S mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở chấp nhận.
[11] Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Nguyễn Xuân Q tuyên bố bà Nguyễn Thị S, sinh năm 1941, là người mất năng lực hành vi dân sự.
[12] Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Xuân Q phải chịu lệ phí sơ thẩm là 300.000 đồng theo quy định tại khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ vào các điều 27, 35, 39, 367, 370, 371, 372, 376, 377, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 22 của Bộ luật Dân sự; khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
- Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của ông Nguyễn Xuân Q, Tuyên bố bà Nguyễn Thị S, sinh năm 1941, căn cước công dân số:
079141005757, địa chỉ: A11/4, ấp A, xã B, huyện C, Thành phố Hồ Chí Minh là người mất năng lực hành vi dân sự.
- Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn Xuân Q phải chịu là

## Page 4

4 300.000 đồng nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí đã nộp là 300.000 đồng theo biên lai số 0004304 ngày 05 tháng 7 năm 2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh. Ông Nguyễn Xuân Q đã nộp đủ lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự.
- Quyền kháng cáo, kháng nghị:
Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết.
Viện Kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện Kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
- Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế theo quy định tại Điều 6, Điều 7, Điều 9 Luật thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành được thực hiện tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự./.
Nơi nhận:
- VKS nhân dân huyện Bình Chánh;
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự;
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;
- Lưu: Hồ sơ việc dân sự.
THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP Nguyễn Gia Nam