Bản án số: 20/2024/DSPT
Tranh chấp về thừa kế tài sản
Số: 20/2024/DSPT
Ngày: 28/08/2024
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Hà Tĩnh
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: Bác toàn bộ kháng cáo, sửa bản án sơ thẩm về phần án phí

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH

 Bản án số: 20/2024/DSPT Ngày: 26/8/2024 V/v: “Tranh chấp về thừa kế tài sản”
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH HÀ TĨNH
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Trần Thị Thu Hiền Các thẩm phán: Ông Hồ Đức Quang; Ông Bùi Minh Thư
- Thư ký phiên tòa: Bà Đặng Bảo Hằng - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh.
- Đại diện Viện kiểm sát viên nhân dân tỉnh Hà Tĩnh tham gia phiên tòa: Bà Phạm Thị Hòa - Kiểm sát viên.
Ngày 26 tháng 8 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Hà Tĩnh xét xử phúc thẩm vụ án Dân sự thụ lý 12/2024/TLPT-DS ngày 10 tháng 7 năm 2024, do có kháng cáo của nguyên đơn bà Lê ThịC đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2024/DSST, ngày 28/5/2024 của Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh; theo Quyết định đưa ra xét xử phúc thẩm số 17/2024/QĐXX-PT ngày 12/8/2024, giữa các đương sự:
- Nguyên đơn: Bà Lê Thị C, sinh năm: 1975; địa chỉ: Tổ dân phố Trường Sơn, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh (Có mặt);
- Bị đơn: Bà Lê Thị M, sinh năm: 1975; Địa chỉ: Tổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh (Có mặt);
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Bà Lê Thị T, sinh năm: 1978; Địa chỉ: Tổ dân phố Trường Sơn, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh (Có mặt);
2. Ông Lê Văn N , sinh n ăm: 1981; Địach ỉ: T ổ dân phố Trường S ơn, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh (Có mặt);
3. Bà Lê Thị N, sinh năm: 1984; Địa chỉ: Tổ dân Trường Sơn, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh (Có mặt);
4. Bà Lê Thị G, sinh năm: 1995; Địa chỉ: Tổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh (Có mặt);
5. Ông Lê Văn N1 , sinh n ăm: 1998; Địach ỉ: T ổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh (Vắng mặt);

## Page 2

6. Ông Lê Vi ệt H , sinh n ăm: 2005; Địach ỉ: T ổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh (Vắng mặt);
7. UBND phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh Người đại di ện theo pháp lu ật: Ông Lê Văn Bình – Chủ tịch UBND phường Kỳ Thịnh;
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguy ễn Tiến Đậu – Công chức Địa chính phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh (Có đơn xin xét x ử vắng mặt);
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo nội dung Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2024/DSST, ngày 28/05/2024 của Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh và các tài liệu có tại hồ sơ, vụ án có nội dung như sau:
Theo đơn khởi kiện, lời khai trong quá trình t ố tụng, tại phiên tòa sơ thẩm và tại phiên tòa, nguyên đơn trình bày Bố nguyên đơn là Lê Văn T và mẹ là bà Lê Thị H có 05 người cong ồm ông Lê Xuân B, sinh năm: 1972, mất năm: 2011 (ông Bắc có vợ là bà Lê Thị M, sinh năm: 1975 và có 03 ngư ời cong ồm cháu Lê Thị G, sinh năm: 1995; cháu Lê Văn N1 , sinh năm: 1998 và cháu Lê Việt H, sinh năm: 2005), bà Lê Thị C, sinh năm 1975; bà Lê Thị T, sinh năm 1978; ông Lê Văn N, sinh năm 1981 và bà Lê Thị N, sinh năm 1984.
Ông Lê Văn T mất năm 2022 và bà Lê Thị H mất năm 2005 đều không để lại di chúc.
Trong quá trình chung sống, ông Lê Văn T và bà Lê Thị H có tạo lập được khối tài sản chung là thửa đất số 3, tờ bản đồ số 39 với diện tích 673.1m2 tại địa chỉ: Tổ dân phố Trường Phú, phư ờng Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh.
Nguồn gốc đất do ông Lê Văn T khai hoang từ năm 1980, sinh sống ổn định đến năm 1996 thì ông Lê Văn T đi khai hoang đất tạit ổ dân phố Trường Sơn, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Năm 2005, sau khi bà Lê Thị H mất, cơ quan có thẩm quyền có chủ trường khai báo và lập bản đồ địa chính 371.
Do ông Lê Văn T không cóm ặt khi cơ quan có thẩm quyền đến làm vi ệc nên ông Lê Xuân B và vợ bà Lê ThịM đứng ra khai báo mình là ngư ời sử dụng đất trên bản đồ địa chính 371.
Năm 2012, khi bi ết được sự việc, ông Lê Văn T có làm đơn khi ếu nại gửi đến UBND xã K ỳ Thịnh, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh (Nay là UBND phư ờng Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh) yêu cầu sửa đổi tên trong sơ đồ thửa đất 371 từ ông Lê Xuân B sang tên ông Lê Văn T. UBND phường Kỳ Thịnh đã mời chị Lê ThịM và ông Lê Văn T đến làm việc và giải thích nếu đổi tên trong sơ đồ thửa đất thì thủ tục rất phức tạp nên để chịM đứng ra làm GCNQSDD và cam kết khi làm xong thủ tục cấp GCNQSDĐ thì s ẽ chuyển toàn b ộ 673.1m2 diện tích đất trên cho ông Lê Văn T nhưng chịM không ký vào bản cam kết. Sau đó

## Page 3

một thời gian, UBND phường Kỳ Thịnh lại mời ông Lê Văn T và chị Lê ThịM lên làm việc lần hai để giải quyết, cả hai thống nhất để ông Lê Văn T đứng tên trên GCNQSDĐ. Tuy nhiên, khi cán b ộ địa chính về đo đạc để làm thủ tục cấp GCNQSDĐ thìch ị Lê ThịM không đồng ý phối h ợp. Một thời gian sau đó, UBND phường Kỳ Thịnh mời ông Lê Văn T lên làm việc và hướng dẫn ông T đến trực tiếp Phòng Tài nguyên và Môi trư ờng thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh đ ể được hướng dẫn các thủ tục về giải quyết cấp GCNQSDĐ. Ông Lê Văn T có đến Phòng Tài nguyên và Môi trư ờng thị xã K ỳ Anh đ ể làm vi ệc, tuy nhiên, trong quá trình thực hiện các thủ tục thì ông Lê Văn T lâm bệnh và đư ợc một thời gian thì mất.
Nay bà Lê ThịC làm đơn khởi kiện yêuc ầu Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh phân chia di sản thừa kế là thửa đất s ố 3, tờ bản đ ồ số 39 với di ện tích 673.1m2 tại địa chỉ: Tổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh do cha là ông Lê Văn T và mẹ là bà Lê Thị H để lại cho các đồng thừa kế.
Tại các bản tự khai, biên bản ghi lời khai trong quá trình tố tụng, Biên bản công khai tài li ệuch ứng c ứ, Biên bản Hòa gi ải, tại phiên tòa sơ thẩm và tại phiên tòa bị đơn bà Lê ThịM trình bày:
Bà Lê ThịM và ông Lê Xuân B kết hôn vào năm 1995. Đến năm 1996, bà và ông Lê Xuân B có với nhau 01 người con là cháu Lê Thị G nên ông Lê Văn T và bà Lê Thị H (Bố và mẹ của ông Lê Xuân B) đã cho ông Lê Xuân B và bà Lê ThịM thửa đất số 3, tờ bản đồ số 39 với diện tích 673.1m 2 còn ông T và bà H lên vùng đất kinh tế mới tại TDP Trường Sơn, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh ở để khai hoang. Từ năm 1996 đến nay, ông Lê Xuân B và bà Lê ThịM đã cùng nhau hoàn thành các nghĩa v ụ về thuế. Năm 2003, ông Lê Xuân B và bà Lê ThịM xây dựng nhà trên đất. Năm 2005, cơ quan nhà nư ớc có thẩm quyền đến đo đạc để lập bản đồ địa chính 317 có đứng tên ông Lê Xuân B và bà Lê ThịM là người sử dụng đất. Năm 2011, ông Lê Xuân B mất. Năm 2015 và năm 2019, ông Lê Văn T và bà Lê ThịM đã cùng nhau làm vi ệc tại UBND phường Kỳ Thịnh hai lần nhưng không hòa gi ải được. Nay bà Lê ThịC khởi kiện yêuc ầu chia di sản thừa kế là thửa đất số 3, tờ bản đồ số 39 với diện tích 673.1m2 tại địa chỉ: Tổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh thì bà không đồng ý vì thửa đất này gia đình bà đã s ử dụng ổn định, không có tranh chấp với ai, tại bản đồ 371 cũng đã phản ánh chủ sử dụng đất là Lê Xuân B và Lê Thị M.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ủy ban nhân dân (UBND) phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh trình bày:
Thửa đất s ố 03 tờ bản đ ồ số 39 với di ện tích 673.1m2 chưa đư ợc cấp GCNQSDĐ, có nguồn gốc do ông Lê Văn T (đã chết) và bà Lê Thị H (đã chết)
sử dụng vàom ục đích xây nhà ở, ổn định từ trước ngày 18/12/1980. Đến năm 1996, ông Lê Văn T và bà Lê Thị H là bố mẹ của ông Lê Xuân B lên vùng kinh tế mới thuộc xóm 10, nay làt ổ dân phố Trường Sơn, phư ờng Kỳ Thịnh, thị xã

## Page 4

Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh làm kinh t ế và giao lại cho ông Lê Xuân B sử dụng ổn định từ đó đến nay (không có gi ấy tờ giao), quá trình sử dụng không tranh chấp với các hộ xung quanh, tại bản đồ 371 phản ánh chủ sử dụng thửa đất số 03 tờ bản đồ số 39 là Lê Xuân B.
Khi ông Lê Văn T còn sống, ông có đến UBND phường Kỳ Thịnh khiếu nại với bà Lê ThịM (Vợ ông Lê Xuân B ) về việc tranh chấp đất đai liên quan đến thửa đất số 3, tờ bản đồ số 39 với diện tích 673.1m2 tại địa chỉ: Tổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh 02 lần.
Lần một vào ngày 23/4/2015 với nội dung tranh chấp là ông Lê Văn Tyêu cầu chị Lê ThịM trả lại cho ông Lê Văn T một nửa phần đất trống không có công trình để ông sử dụng, hai bên đã thống nhất tại Biên bản do UBND phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh lập ngày 23/4/2015.
Lần thứ hai vào ngày 19/12/2019 với nội dung ông Lê Văn Tyêu cầu chia đôi thửa đất cho ông Lê Văn T, còn chị Lê ThịM yêu cầu được hưởng phần đất có tài sản trên đất. Nội dung buổi làm việc được phản ánh tại Biên bản làm việc do UBND phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh lập ngày 19/12/2019.
Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan bà Lê ThịT và bà Lê ThịN trình bày:
Bà Lê ThịT và Lê ThịN đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị C, đề nghị Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh chia di sản thừa kế là thửa đất số 3, tờ bản đồ số 39 với diện tích 673.1m 2 của ông Lê Văn T và bà Lê Thị H cho các đồng thừa kế theo quy đ ịnh. Bà Lê ThịN và bà Lê ThịT tự nguyện tặng cho bà Lê ThịC toàn bộ diện tích đất được hưởng thừa kế và không yêu cầu thanh toán giá trị tài sản.
Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan ông Lê Văn N trình bày:
Năm 1996, ông Lê Văn T và bà Lê Thị H đi khai hoang tại vùng kinh t ế mới tổ dân phố Trường Sơn, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, để lại thửa đất tại tổ dân phố Trường Phú, phư ờng Kỳ Thịnh, cho ông Lê Xuân B (con trai cả của ông T và bà H). Nay bà Lê ThịC khởi kiện yêu cầu Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh chia thừa kế đối với thửa đất trên thì ông không đồng ý, nếu phải chia thừa kế thì phần của ông được hưởng ông sẽ tặng cho chị Lê Thị M.
Người có quy ền lợi và nghĩa v ụ liên quan bà Lê Thị G, anh Lê Văn N1 , anh Lê Việt H trình bày.
Năm 1995, ông Lê Xuân B và bà Lê ThịM kết hôn và sinh sống ổn định tại thửa đất số 3, tờ bản đồ số 39 với diện tích 673.1m 2 tại địa chỉ: Tổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Năm 1996, ông Lê Văn T đã để lại cho ông Lê Xuân B và bà Lê ThịM thửa đất trên. Từ thời điểm đó đến nay, ông Lê Xuân B và bà Lê ThịM sinh sống ổn định, thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ về thuế, phí đối với thửa đất này. Đến năm 2014, bà Lê Thị C, bà

## Page 5

Lê ThịT và bà Lê ThịN yêu cầu chia di sản thừa kế. Chị Lê Thị G, anh Lê Văn N1 và anh Lê Việt H không đồng ý với yêu cầu khởi kiện chia di sản thừa kế của nguyên đơn là bà Lê Thị C, đề nghị Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh công nhận quyền s ử dụng đất của h ộ gia đình bà Lê ThịM đối với thửa đất đang tranh chấp. Trong trường hợp chia thừa kế thì Chị Lê Thị G, anh Lê Văn N1 và anh Lê Việt H tặng cho mẹ là bà Lê Thị M.
Những ngư ời làm ch ứng: Lê Thị Lĩnh, Lê Thị Sửu, Lê Thị Liên, Lê Văn Thanh đều trình bày.
Về nguồn gốc đất đai cũng như vi ệc tranh chấp đất của các con ông Lê Văn T và bà Lê Thị H thì không rõ, nhưng việc ông Lê Xuân B và bà Lê ThịM sinh sống, làm nhà ở ổn định trên thửa đất đó từ năm 1996 khi ông T và bà H lên vùng kinh t ế mới ở để khai hoang đến nay không xảy ra tranh chấp với ai là hoàn toàn đúng thực tế, trên thửa đất hiện đang tranh chấp chỉ có tài sản của ông Bắc và bàM tạo dựng lên ngoài ra không có tài sản của người nào khác.
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 03/2024/DSST, ngày 28/05/2024 của Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh , tỉnh Hà Tĩnh đã Căn cứ khoản 5, kho ản 9 Đi ều 26, Điều 35, Đi ều 39, Đi ều 147, Đi ều 165 của Bộ luật tố dụng dân s ự; Điều 459, Điều 649, đi ểm a kho ản 1 Đi ều 650; đi ểm a kho ản 1, kho ản 2 Đi ều 651; Đi ều 660 của Bộ luật Dân s ự năm 2015; khoản 1 Đi ều 147, Điều 271, Điều 273 của Bộ luật T ố tụng dân s ự; khoản 3 Đi ều 24, đi ểm a khoản 7 đi ều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thư ờng vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và s ử dụng án phí và l ệ phí Tòa án; Tuyên xử:
Chấp nhận một phần yêuc ầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê ThịC về yêu cầu chia thừa kế tài sản đối với thửa đất số 03, tờ bản đồ 39/371. Chia thừa kế theo pháp lu ật cho các đồng thừa k ế và thừa k ế thế vị phần di ện tích đất 339,8m2 trên tổng diện tích thửa đất 622.0 m2 cụ thể như sau:
 - Chia giao và ghinh ận sự thỏa thuận của ông Lê Văn N , chị Lê Thị G, anh Lê Văn N1, anh Lê Việt H, bà Lê ThịM về việc tặng cho bà Lê ThịM toàn bộ phần diện tích đất được hưởng thừa kế và thừa kế thế vị và không yêuc ầu thanh toán giá trị tài sản là: 67,96 m 2 x 2 = 135,92m 2. Sau khinh ận tặng cho diện tích đất thừa kế và thừa kế thế vị từ ông N, chị Giang, anh Nam và anh Hà, bà Lê ThịM được sử dụng 282,2m2 + 135,92m2 = 418,12m2, trên đất có tài sản là nhà ở cấp 4 và các công trình kèm theo thuộc thửa đất số 03, tờ bản đồ 39/371 tại địa chỉ: Tổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, có ranh gi ới tứ cận: Phía bắc giáp đất bà Lê ThịC dài 18,30m; Phía Nam giáp đất ông Hoành dài 17,76m; Phía Đông giáp đư ờng giao thông dài 30,71m;
Phía Tây giáp đất ông Thu ấn dài 20,40m; 2,91m; 4,12m (đường gấp khúc) (Có sơ đồ cụ thể kèm theo).
- Chia giao và ghi nhận sự thỏa thuận của bà Lê Thị N, Lê ThịT và bà Lê ThịC về việc tặng cho bà Lê ThịC toàn bộ diện tích đất được hưởng thừa kế và

## Page 6

không yêuc ầu thanh toán giá trị tài sản là: 67,96 m2 x 2 = 135,92m2. Sau khi nhận tặng cho diện tích đất thừa kế từ bà Nhật và bà Tình, bà Lê ThịC được sử dụng 67,96 m2 + 135,92m2 = 203,88m2, thuộc thửa đất số 03, tờ bản đồ 39/371 tại địa chỉ: Tổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, có ranh gi ới tứ cận: Phía bắc giáp đư ờng giao thông dài 17 ,44m; 2,60m (đường gấp khúc); Phía Nam giáp đất bà Lê ThịM dài 18,30m; Phía Đông giáp đường giao thông dài 10,15m; 2,21m (đường gấp khúc); Phía Tây giáp đất ông Thuấn dài 9,07m (Có sơ đồ cụ thể kèm theo).
Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, các đương sự có quyền tự liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục về quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
2. Về án phí:
Bà Lê ThịC phải chịu 2.936.000đ (Hai triệu, chín trăm ba sáu nghìn đ ồng)
án phí dân s ự sơ thẩm, nhưng được trừ 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đãn ộp theo biên lai thu ti ền số 0014602 ngày 02/11/2023 của Chi cục Thi hành án thị xã Kỳ Anh. Nay bà Lê ThịC phải nộp tiếp 2.636.000đ (Hai triệu, sáu trăm ba sáu nghìn đồng) án phí.
Án còn tuyên án phí, quyền kháng cáo và nghĩa vụ thi hành án.
Ngày 11 tháng 6 năm 2024, nguyên đơn bà Lê ThịC kháng cáo toàn bộ Bản án sơ thẩm, yêu cầu cấp phúc thẩm hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm.
Tại phiên tòa phúc thẩm, người kháng cáo giữ nguyên nội dung kháng cáo, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan Lê Thị T, Lê ThịN thống nhất quan điểm với nguyên đơn, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm hủy án sơ thẩm, chia di sản thừa kế theo pháp luật.
Bị đơn và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Văn N, bà Lê Thị G đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh sau khi nhận xét về việc tuân theo pháp luật của thẩm phán chủ tọa, hội đồng xét xử, thư ký phiên tòa; Căn cứ vào các chứng cứ và tài liệu đã được thẩm trat ại phiên tòa phúc thẩm; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện tài liệu, chứng cứ, ý kiến của kiểm sát viên vành ững người tham gia tố tụng khác đã đề nghị Khoản 2 Điều 308 Điều 309 Bộ luật tố tụng Dân sự năm 2015 không chấp nhận nội dung kháng cáoc ủa nguyên đơn v ề việc phân chia di sản của ông Lê Văn T và bà Lê Thị H; sửa một phần bản án Dân sự sơ thẩm số 03/2024/DS-ST ngày 28/5/2024 của Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh v ề việc tính án phí cho các đương sự.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

## Page 7

Sau khi nghiên cứu tài liệu, chứng có có trong hồ sơ vu án đã được xem xét tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của Kiểm sát iên, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: Cấp sơ thẩm xác định quan hệ “ Tranh chấp về thừa kế tài sản” là đúng theo quy định tại khoản 5 Điều 26 BLTTDS và giải quyết đúng thẩm quyền theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.
Đơn kháng cáo của nguyên đơn đúng theo quy định tại Điều 272 Bộ luật tố tụng Dân sự, kháng cáo trong thời hạn luật định , hợp lệ nên đủ điều kiện để xét xử theo thủ tục phúc thẩm.
Về sự vắng mặt của một số đương sự: Tại phiên tòa vắng mặt một số người có quyền lợi, nghĩa v ụ liên quan, người làm ch ứng. Theo đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh tham gia phiên tòa, ý kiến của các đương sự, Tòa án xét xử vắng mặt các đương sự theo quy định tại khoản 2 Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2] Xét nội dung kháng cáo của nguyên đơn bà Lê Thị C, Hội đồng xét xử nhận thấy rằng:
[2.1] Tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án và lời khai thừa nhận của tất cả các đương sự thể hi ện ông Lê Văn T (chết năm 2022) và bà Lê Thị H (chết năm 2005), khi còn sống, ông bà tạo dựng được khối tài sản chung là thửa đất số 3, tờ bản đồ số 39 với diện tích 673,1 m 2 tại địa chỉ: Tổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh. Ông Lê Văn T và bà Lê Thị Hạnh chết không để lại di chúc.
Những người thừa kế theo pháp luật thuộc hàng thừa kế thứ nhất của ông Lê Văn T và bà Lê Thị Hạnh theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 651 Bộ luật Dân sự gồm: Lê Xuân B (chết năm 2011), bà Lê Thị C, bà Lê Thị T, ông Lê Văn N và bà Lê Thị N. Do Lê Xuân B đã chết năm 2011 nên ngư ời thừa kế thế vị của Lê Xuân B gồm 03 con làch ị Lê Thị G, anh Lê Văn N1 và anh Lê Việt H.
Như vậy, những tình tiết được các đương sự thừa nhận nêu trên là tình tiết không phải chứng minh theo Điều 92 Bộ luật tố tụng Dân sự năm 2015.
[2.2] Việc phân chia di sản thừa kế:
Trong quá trình gi ải quy ết v ụ án cũng nhưt ại phiên tòa sơ th ẩm, phúc thẩm, các bên đương s ự thừa nhận thửa đất số 3, tờ bản đồ số 39 vớ i diện tích 673,1 m2 (theo đo đạc thực tế là 622 m 2 ) tại địa chỉ: Tổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là do ông T và bà H khai hoang, sử dụng vào mục đích xây dựng nhà ở, ở ổn định trước 18/12/1980. Năm 1996, ông T và bà H lên vùng kinh tế mới thuộc xóm 10 (nay là tổ dân phố Trường Sơn) làm kinh tế, giao phần diện tích ông bà đã xây dựng nhà ở là 282,2m 2 cho ông Lê Xuân B và bà Lê ThịM sử dụng. Từ năm 1996 đến nay, gia đình ông Lê Xuân B và bà Lê Thị

## Page 8

M sử dụng ổn định, không xảy ra tranh chấp với các hộ xung quanh và hoàn thành các nghĩa vụ về thuế. Năm 2003, ông Bắc, bàM xây dựng nhà ở kiên cố trên đất, ông T và bà H còn sống nhưng không có ý ki ến phản đối và phần đất này đã được kê khai theo bản đồ 371 phản ánh chủ sử dụng đất là ông Bắc, bà
M. Năm 2015 và 2019, ông Lê Văn T lên Ủy ban nhân dân phư ờng Kỳ Thịnh khiếu nại đối với bà Lê ThịM về việc đòi lại một nửa diện tích của thửa đất (phần đất trống không có công trình trên đ ất), tại hai cuộc làm việc với Ủy ban phường đều thể hiện nguyện vọng của ông Lê Văn T cho bàM phần diện tích 282.2m2 .Do đó, cấp sơ thẩm công nhận phần diện tích 282,2m 2 này là phần diện tích ông T, bà H đã cho vợ chồng ông Bắc, bà M, không chia di sản thừa kế là có căn cứ.
Cấp sơ thẩm chia di sản thừa kế của ông T, bà H cho các đồng thừa kế là phần diện tích 339,8m 2 (phần đất trống còn lại trên thửa đất mà ông T, bà H không đồng ý cho bà M) là đúng quy định của pháp luật.
[3] Nguyên đơn bà Lê ThịC kháng cáo cho rằng bà Lê Thị H mất năm 2005 nên đã mở thừa kế, ông T muốn cho đất thì phải có sự thống nhất của các thành viên trong gia đình, cần xác định toàn bộ thửa đất số 03, tờ bản đồ số 39, diện tích 673,1 m2 là di sản thừa kế, do thời điểm ông T còn sống ông đã phản đối bàM xây dựng nhà ở kiên cố trên đất nhưng bàM tiếp tục xây dựng trái phép. Bà H chết năm 2005 nên thời điểm mở thừa kế đối với di sản của bà H là năm 2005. Tuy nhiên, thời điểm năm 2003, bàM xây dựng nhà ở kiên cố trên đất, bà H còn sống và không phản đối, không tranh chấp nên xem như bà H đồng quan điểm với ông T về việc cho ông Bắc, bàM diện tích đất 282.2m2 . Về việc bàC cho rằng ông T có phản đối nhưng bàM vẫn tiếp tục xây dựng trái phép, theo trình bày của những người làm chứng, từ năm 1996 đến nay, ông Bắc, bàM sinh sống trên đất ổn định không có tranh chấp với ai, bàC cũng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ gì thể hiện ông T có phản đối bàM xây dựng nhà ở trên đất.
Từ những phân tích trên, xét thấy kháng cáo của bà Lê ThịC không có cơ sở chấp nhận. Xét đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh là có căn cứ.
[4] Về án phí dân sự sơ thẩm: Tòa án cấp sơ thẩm xác định nguyên đơn bà Lê ThịC phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo mức tương ứng với giá trị đối với phần tài sản được hưởng, người có quyền lợi , nghĩa v ụ liên quan phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo mức tương ứng với giá trị với phần tài sản được hưởng.
Bị đơn Lê ThịM không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Tuy nhiên, mỗi đương sự phảich ịu án phí sơ thẩm tương ứng với giá trị phần tài sản mà h ọ được hưởng theo quy định tại khoản 2 Điều 147 Bộ luật tố tụng Dân sự. Do đó, bà Lê ThịC và bà Lê ThịM là những người được hưởng di sản thừa kế nên phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Bà Lê Thị N, bà Lê Thị T, ông Lê Văn N, Chị Lê Thị G, anh Lê Văn N1 , anh Lê Việt H tự nguyện tặng cho phần di sản thừa kế được hưởng của mình cho ngư ời khác, không hưởng di sản thừa kế nên không phải chịu án phí dân s ự sơ thẩm. Do đó, Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị của đại

## Page 9

diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, sửa bản án sơ thẩm về phần án phí dân sự sơ thẩm là phù hợp.
[4] Về án phí dân sự phúc thẩm: Nguyên đơn kháng cáo không được chấp nhận nên phải chịu 300.000đ án phí dân sự phúc thẩm theo quy định tại khoản 1 Điều 29 Nghị quyết 326/NQ- UBTVQH, ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thư ờng vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
1. Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự , bác toàn bộ kháng cáo của bà Lê Thị C. Sửa bản án dân sự sơ thẩm 03/2024/DS-ST ngày 28/5/2024 của Tòa án nhân dân thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh về phần án phí.
Căn cứ khoản 5, kho ản 9 Đi ều 26, Đi ều 35, Đi ều 39, khoản 2 Điều 147, Điều 165 của Bộ luật tố dụng dân sự; Điều 459, Điều 649, điểm a khoản 1 Điều 650; đi ểm a kho ản 1, kho ản 2 Đi ều 651; Đi ều 660 của B ộ luật Dân s ự năm 2015; khoản 3 Đi ều 24, đi ểm a khoản 7 đi ều 27 của Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thư ờng v ụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và s ử dụng án phí và l ệ phí Tòa án.
Tuyên xử:
1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê ThịC về yêu cầu chia thừa kế tài sản đối với thửa đất số 03, tờ bản đồ 39/371. Chia thừa kế theo pháp lu ật cho các đồng thừa k ế và thừa k ế thế vị phần di ện tích đất 339,8m2 trên tổng diện tích thửa đất 622.0 m2 cụ thể như sau:
- Chia giao và ghi nhận sự thỏa thuận của ông Lê Văn N, chị Lê Thị G, anh Lê Văn N1, anh Lê Việt H, bà Lê ThịM về việc tặng cho bà Lê ThịM toàn bộ phần diện tích đất được hưởng thừa kế và thừa kế thế vị và không yêu cầu thanh toán giá trị tài sản là: 67,96 m2 x 2 = 135,92m2. Sau khi nhận tặng cho diện tích đất thừa kế và thừa kế thế vị từ ông N, chị Giang, anh Nam và anh Hà, bà Lê Thị M được sử dụng 282,2m2 + 135,92m2 = 418,12m2, trên đất có tài sản là nhà ở cấp 4 và các công trình kèm theo thuộc thửa đất số 03, tờ bản đồ 39/371 tại địa chỉ: Tổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, có ranh giới tứ cận: Phía bắc giáp đất bà Lê ThịC dài 18,30m; Phía Nam giáp đất ông Hoành dài 17,76m; Phía Đông giáp đường giao thông dài 30,71m; Phía Tây giáp đất ông Thu ấn dài 20,40m; 2,91m; 4,12m (đư ờng gấp khúc) (Có sơ đồ cụ thể kèm theo).
- Chia giao và ghinh ận sự thỏa thuận của bà Lê Thị N, Lê ThịT và bà Lê ThịC về việc tặng cho bà Lê ThịC toàn bộ diện tích đất được hưởng thừa kế và không yêuc ầu thanh toán giá trị tài sản là: 67,96 m2 x 2 = 135,92m2. Sau khi nhận tặng cho diện tích đất thừa kế từ bà Nhật và bà Tình, bà Lê ThịC được sử dụng 67,96 m2 + 135,92m2 = 203,88m2, thuộc thửa đất số 03, tờ bản đồ 39/371

## Page 10

tại địa chỉ: Tổ dân phố Trường Phú, phường Kỳ Thịnh, thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh, có ranh gi ới tứ cận: Phía bắc giáp đư ờng giao thông dài 17,44m; 2,60m (đường gấp khúc); Phía Nam giáp đất bà Lê ThịM dài 18,30m; Phía Đông giáp đường giao thông dài 10,15m; 2,21m(đư ờng gấp khúc); Phía Tây giáp đất ông Thuấn dài 9,07m (Có sơ đồ cụ thể kèm theo).
Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, các đương sự có quyền tự liên hệ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để làm thủ tục về quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
2. V ề án phí dân s ự sơ th ẩm: Bà Lê ThịC được hư ởng 203,88m2 x 864.000đ=176.152.000đ nên phảich ịu 8.807.000 đồng (tám tri ệu tám trăm l ẻ bảy nghìn đồng) án phí nhưng được trừ 300.000đ (ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đãn ộp theo biên lai thu ti ền số 0014602 ngày 02/11/2023 của Chi cục Thi hành án thị xã Kỳ Anh. Nay bà Lê ThịC phải nộp tiếp 8.507.000 đồng (tám triệu năm trăm lẻ bảy nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm.
Bà Lê ThịM được hư ởng 135,92m2 x 864.000đ=117.434.000đ nên phải chịu 5.871.000đ (năm tri ệu tám trăm bảy mươim ốt nghìn đ ồng) án phí dân s ự sơ thẩm.
Bà Lê Thị N, bà Lê Thị T, ông Lê Văn N , chị Lê Thị G, anh Lê Văn N1 , anh Lê Việt Hkhông phải chịu án phí dân sự sơ thẩm.
2. Về án phí dân s ự phúc thẩm: Căn cứ khoản 1 Đi ều 148 B ộ luật tố tụng dân sự, khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về án phí, lệ phí Tòa án: Buộc bà Lê ThịC phải chịu 300.000đ án phí dân sự phúc thẩm, được trừ vào số tiền 300.000đ tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai số 0014702 ngày 17/6/2024 tại Chi cục thi hành án dân sự thị xã Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận:
- TAND cấp cao;
- VKSND tỉnh Hà Tĩnh;
- TAND thị xã Kỳ Anh;
- Chi cục THADS thị xã Kỳ Anh;
- Đương sự;
- Lưu HS, TDS.

T.M HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA


Trần Thị Thu Hiền

## Page 11

HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM



CÁC THẨM PHÁN





Trần Khắc Hoàng Bùi Minh Thư THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA





Trần Thị Thu Hiền

## Page 12

12