Nguyễn Thị H bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự
Số: 11
Ngày: 23/08/2024
Tòa án xét xử: TAND huyện Cư M'Gar, tỉnh Đắk Lắk
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Ông Nguyễn Hữu C là bố đẻ yêu cầu Toà án tuyên bố chị Nguyễn Thị H bị bệnh tâm thần là người mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN CƯM’GAR TỈNH ĐĂK LĂK CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc Số: 11/2024/QĐST-DS CưM’gar, ngày 23 tháng 8 năm 2024

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN CƯM’GAR, TỈNH ĐẮK LẮK

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên họp: Bà Nguyễn Thị Thiên Lý.
Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Thái Hoàng – Thư ký Tòa án nhân dân huyện CưM’gar, tỉnh Đắk Lắk.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện CưM’gar tham gia phiên họp:
Bà Phạm Thị Tường Vy – Kiểm sát viên.
Ngày 23 tháng 8 năm 2024 tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Cư M’gar mở phiên họp sơ thẩm công kha i giải quyết việc dân sự thụ lý số 173/2024/TLST-VDS ngày 09 tháng 7 năm 2024 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự ” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 13/2024/QĐST – VDS ngày 12 tháng 8 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn HữuC , sinh năm 1963, có mặt.
Địa chỉ: Tổ dân phố T, thị trấn E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan : Chị Nguyễn Thị H , sinh năm 1992, vắng mặt.
Địa chỉ: Tổ dân phố T, thị trấn E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk.
Người làm chứng:
1/ Bà Lê Thị T, sinh năm 1963 (Vắng mặt)
2/ Ông Đỗ Văn H, sinh năm 1976 (Vắng mặt)
Cùng địa chỉ: Tổ dân phố T, thị trấn E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk.
3/ Ông Lê Văn N, sinh năm 1970 (Vắng mặt)
Địa chỉ: Tổ dân phố Q, thị trấn E, huyện C, tỉnh Đắk Lắk.

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
 Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, bản tự khai và tại phiên họp người yêu cầu giải quyết việc dân sự ông Nguyễn HữuC trình bày:

## Page 2

 Ông Nguyễn HữuC có con gái là Nguyễn Thị H, sinh năm 1992, lúc sinh ra bị thiếu kí, bị sốt cao co giật nên từ nhỏ cháu chậm phát triển, không thể sinh hoạt bình thường, không thể nhận thức được hành vi của bản thân, mọi sinh hoạt ăn uống và vệ sinh cá nhân hàng ngày cần sự chăm sóc, hỗ trợ của người thân.
Ngày 22/12/2016 chị Nguyễn Thị H đã được UBND thị trấn E cấp giấy xác nhận khuyết tật, xác nhận dạng khuyết tật vận động nghe nói, trí tuệ, khác ; mức độ khuyết tật: nặng và hàng tháng chị H được nhận trợ cấp xã hội dành cho người bị khuyết tật nặng.
 Để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp cho chị Nguyễn Thị H và gia đình trong các giao dịch dân sự về sau nên ông Nguyễn HữuC yêu cầu Tòa án tuyên bố chị Nguyễn Thị H là người mất năng lực hành vi dân sự.
 Người làm chứng trình bày:
 - Bà Lê ThịT : BàT là mẹ của chị Nguyễn Thị H , sinh năm 1992 . Hiện nay chị H bị tật nguyền, thiểu năng trí tuệ , nhiều lúc không kiểm soát được bản thân, không thể sinh hoạt bình thường; việc ăn uống vệ sinh hàng ngày cần được sự chăm sóc của người thân.
 - Ông Đỗ Văn H: Ông H là hàng xóm của gia đình ông Nguyễn HữuC và bà Lê ThịT , thường trú tại tổ dân phố Tân Tiên, có cháu Nguyễn Thị H bị tàn tật, thiểu năng trí tuệ, không nhận thức được hành vi của mình, mọi sinh hoạt ăn uống và vệ sinh cá nhân hàng ngày cần sự chăm sóc và hỗ trợ của người thân.
- Ông Lê Văn N: Ông N là hàng xóm của gia đình ông Nguyễn HữuC và bà Lê Thị T, là cha mẹ của cháu Nguyễn Thị H, sinh năm 1992. Hiện nay cháu Hương bị bệnh thiểu năng trí tuệ, mất trí nhớ, không kiểm soát được bản thân .
Cháu có tiền sử bị chậm trí tuệ từ nhỏ , không thể sinh hoạt bình thường , mọi sinh hoạt ăn uống và vệ sinh cá nhân hàng ngày cần sự chăm sóc và hỗt rợ của người thân.
Ý kiến của Kiểm sát viên tại phiên họp: Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán kể từ khi thụ lý vụ án cho đến trước thời điểm Thẩm phán ra Quyết định giải quyết việc dân sự.
 Thẩm phán đã thực hiện theo đúng quy định tạ i khoản 2 Điều 366, Điều 377 của Bộ luật tố tụng dân sự.
 Tại phiên họp Thẩm phán, Thư ký đã tiến hành các thủt ục đúng theo quy định tại Điều 369 Bộ luật tố tụng dân sự.
 Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng dân sự , người yêu cầu, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan đã đã chấp hành đúng theo quy định của pháp luật.
 Về nội dung: Căn cứ theo đơn yêu cầu tuyên bố tuyên bố chị Nguyễn Thị H là người mất năng lực hành vi dân sự của ông Nguyễn HữuC và căn cứ vào

## Page 3

kết luận giám định pháp y tâm thần số 159/KLGĐ ngày 22 tháng 7 năm 2024 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên. Đề nghị Tòa án á p dụng các Điều 369, 370, 376, 378 Bộ luật tố tụng dân sự, Điều 22 Bộ luật dân sự chấp nhận đơn yêu cầu của ông Nguyễn Hữu C: Tuyên bố chị Nguyễn Thị H là người mất năng lực hành vi dân sự . Về lệ phí: Ông Nguyễn HữuC được miễn lệ phí việc dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện CưM’gar nhận định:
[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết: ông Nguyễn HữuC yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố chị Nguyễn Thị H là người mất năng lực hành vi dân sự . Chị Nguyễn Thị H hiện đang cư trú tại thị trấn E , huyện CưMgar, tỉnh Đắk Lắk. Đây là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện CưM’gar theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự.
 [2] Về yêu cầu của đương sự: Căn cứ tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ, đơn yêu cầu, bản tự khai của người yêu cầu ông Nguyễn HữuC trình bày: Chị Nguyễn Thị H, sinh năm 1992 là con gái của ông Nguyễn Hữu C, lúc sinh ra bị thiếu kí, bị sốt cao co giật nên từ nhỏ chị H bị chậm phát triển, không thể sinh hoạt bình thường, không thể nhận thức được hành vi của bản thân, mọi sinh hoạt ăn uống và vệ sinh cá nhân hàng ngày cần sự chăm sóc, hỗ trợ của người thân.
Ngày 22/12/2016 chị Nguyễn Thị H đã được UBND thị trấn E cấp giấy xác nhận khuyết tật, xác nhận dạng khuyết tật vận động nghe nói, trí tuệ, khác; mức độ khuyết tật: nặng và hàng tháng chị H được nhận trợ cấp xã hội dành cho người bị khuyết tật nặng . Vì vậy, ông Cyêu cầu Tòa án tuyên bố chị Nguyễn Thị H là người mất năng lực hành vi dân sự.
 Tại khoản 1 Điều 2 2 Bộ luật dân sự quy định “Điều 22. Mất năng lực hành vi dân sự:
1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.”
Ngày 16/7/2024 Tòa án nhân dân huyện CưM’gar đã ban hành Quyết định trưng cầu giám định số 20/2024/QĐ-TA đối với năng lực hành vi dân sự của chị Nguyễn Thị H theo đơn yêu cầu của ông Nguyễn Hữu C.

## Page 4

Căn cứ kết luận giám định pháp y tâm thần số 159/KLGĐ ngày 22 tháng 7 năm 202 4 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên, kết luận:
Đương sự Nguyễn Thị H , sinh năm 1992, giới tính Nữ, nơi đăng ký hộ khẩu thường trú: Tổ dân phố T, thị trấn E, huyện C , tỉnh Đắk Lắk về y học: Hiện tại bị bệnh: Chậm phát triển tâm thần nặng (Theo Bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10-ICD10, có mã bệnh là F20.0) . Kết luận về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Mất khả năng nhận thức và mất khả năng điều khiển hành vi.
Từ các tài liệu, chứng cứ thu thập được trong hồ sơ, trình bày của đương sự, người làm chứng tại phiên họp xét thấy yêu cầu của ông Nguyễn HữuC yêu cầu tuyên bố chị Nguyễn Thị H là người mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, phù hợp với Điều 22 Bộ luật dân sự nên cần chấp nhận.
 [3] Về chi phí giám định và lệ phí:
Về chi phí giám định: Ông Nguyễn HữuC đã nộp trực tiếp cho Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên nên Tòa án không đặt ra để xem xét.
Về lệ phí: Ông Nguyễn HữuC là người cao tuổi, có đơn xin miễn lệ phí nên ông C được miễn lệ phí việc dân sự sơ thẩm theo quy định của pháp luật.

QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, Điều 36 9, Điều 370, 371, 376, 378 Bộ luật Tố tụng dân sự;
Áp dụng Điều 22 Bộ luật dân sự; điểm đ khoản 1, khoản 2 Điều 14; Điều 37 Nghị quyết số 326 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản l ý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
1. Chấp nhận đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của ông Nguyễn Hữu C.
Tuyên bố chị Nguyễn Thị H, sinh năm 1992 là người mất năng lực hành vi dân sự.
Giao dịch dân sự của người mất năng lực hành vi dân sự Nguyễn Thị H phải theo quy định của pháp luật.
2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Nguyễn HữuC được miễn nộp lệ phí, tạm ứng lệ phí việc dân sự sơ thẩm.
3. Quyền kháng cáo , kháng nghị : Người yêu cầu , người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày , Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng

## Page 5

nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

Nơi nhận:
- Đương sự;
- Chi cục THADS CưMgar;
- VKSND CưMgar;
- TAND tỉnh Đắk Lắk;
- Lưu: Hồ sơ việc dân sự.
TM. HỘI ĐỒNG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP

(Đã ký)

 Nguyễn Thị Thiên Lý