Số: 241/2024/QĐST-DS
Quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành ví dân sự
Số: 241
Ngày: 22/07/2024
Tòa án xét xử: TAND Quận 8, TP. Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Bà Cao Thị Xuân T là người yêu cầu giải quyết việc dân sự đã yêu cầu Tòa án nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh tuyên bố bà Nguyễn Thị D bị mất năng lực hành vi dân sự. Tòa án đã chấp nhận yêu cầu của bà Cao Thị Xuân T.

## Page 1

1 TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 8 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ________________________

Số: 241/2024/QĐST-DS CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc _______________________________________________

Quận 8, ngày 22 tháng 7 năm 2024

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v Tuyết bố một người mất năng lực hành vi dân sự TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 8 - THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Với thành phần tiến hành phiên họp gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Bùi Thành Trung.
Thư ký phiên họp: Bà Vũ Thị Thu Phương, Thư ký Tòa án nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Dương Thị Thanh Nhàn, Kiểm sát viên.
Ngày 22 tháng 7 năm 2024 tại Trụ sở của Tòa án nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số:
143/2024/TLST-DS ngày 25 tháng 4 năm 2024, về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số:162/2024/QĐST-DS ngày 08 tháng 7 năm 2024, của đương sự:
- gư i êuc u giải qu ết việc dân sự: Bà Cao Thị Xuân T, sinh năm 1966; Số định danh cá nhân/Căn cước công dân số: 056166010071; Địa chỉ: Đường Đ, Phường B, Quận T, Thành phố Hồ Chí Minh. (Có mặt);
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo nội dung đơn êuc u giải qu ết việc dân sự đề ngà 25 tháng 3 năm 2024 và quá trình tố tụng giải qu ết việc dân sự, ngư i êuc u là bà Cao Thị Xuân T trình bày:
Bà Cao Thị Xuân T, sinh ngày 16/8/1966 (sau đây gọi tắt là bà T) có mẹ là Nguyễn Thị D, sinh năm 1935; Nơi cư trú: Đường Đ, Phường B, Quận T, Thành phố Hồ Chí Minh và cha là Cao L đã chết năm 2007 (Theo Giấy khai sinh số hiệu 50 đăng ký ngày 30/8/1966 tại Ủy ban hành chính xã Ninh Hà, quận Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa).
Từ tháng 9/2018, cụ Nguyễn Thị D (sau đây gọi tắt là cụ D) bị bệnh đột quỵ, di chứng nhồi máu não, sa sút trí tuệ, lão suy, thiếu máu mạn mức độ nặng do thiếu sắt, bệnh lý tăng huyết áp, bệnh đái tháo đường không phụ thuộc insuline và rối loạn chuyển hóa lipit máu, không kiểm soát được hành vi, không có khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Cụ D cùng ở và sinh sống chung nhà với bàT và do bàT là người trực tiếp chăm sóc cụ D (chăm lo việc ăn uống, vệ sinh, đưa đi khám chữa bệnh, ...).
Ngày 23/6/2020, Ủy ban nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh đã ban hành Quyết định số 2201/QĐ-UBND về việc trợ cấp xã hội đối với bà T, do bàT đang trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc người khuyết tật đặc biệt nặng, là người cao tuổi được hưởng kinh phí hỗ trợ, chăm sóc cho cụ D từ ngày 01/6/2020.

## Page 2

Do cụ D bị bệnh đột quỵ, di chứng nhồi máu não, sa sút trí tuệ, lão suy, thiếu máu mạn mức độ nặng do thiếu sắt, bệnh lý tăng huyết áp, bệnh đái tháo đường không phụ thuộc insuline và rối loạn chuyển hóa lipit máu, không kiểm soát được hành vi, không có khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Nên ngày 25/3/2024, bàT làm đơn yêu cầu Tòa án nhân dân Quận 8 giải quyết việc dân sự tuyên bố cụ Nguyễn Thị D mất năng lực hành vi dân sự để bổ sung hồ sơ con giám hộ cho mẹ.
Tại phiên họp:
BàT vẫn giữ nguyên yêu cầu Tòa án tuyên bố cụ D mất năng lực hành vi dân sự.
 Chủ tọa phiên họp đã công bố các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự này.
 Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu ý kiến về việc giải quyết việc dân sự:
 Về tố tụng: Từ khi thụ lý đến phiên họp hôm nay, Thẩm phán và Thư ký Tòa án đã thực hiện đúng nhiệm vụ, quyền hạn và tuân theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 khi tiến hành giải quyết việc dân sự này. BàT đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật.
 Về nội dung: Đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bàT và các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự đã đảm bảo thủ tục đúng theo quy định của pháp luật. Căn cứ Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015, đề nghị Tòa án tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự đối với cụ Nguyễn Thị D, sinh năm 1935.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 8 nhận định:
[1] Về tố tụng: Quyền yêu cầu giải quyết việc dân sự, quan hệ pháp luật, thẩm quyền giải quyết của Tòa án:
BàT (là con đẻ cụ D) là người yêu cầu giải quyết việc dân sự tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự đối với cụ D; cụ D có nơi cư trú tại Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh; căn cứ khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; Điều 376 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; Điều 22 của Bộ Luật Dân sự năm 2015, Tòa án xác định đây là việc dân sự về “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”, bàT có quyền yêu cầu giải quyết việc dân sự và Tòa án nhân dân Quận 8, Thành phố Hồ Chí Minh có thẩm quyền giải quyết việc dân sự tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với cụ D.
 [2] Về nội dung yêu cầu của đương sự:
BàT xác định cụ D bị bệnh đột quỵ, di chứng nhồi máu não, sa sút trí tuệ, lão suy, thiếu máu mạn mức độ nặng do thiếu sắt, bệnh lý tăng huyết áp, bệnh đái tháo đường không phụ thuộc insuline và rối loạn chuyển hóa lipit máu, không kiểm soát được hành vi, không có khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
Tòa án nhân dân Quận 8 đã ra Quyết định trưng cầu giám định số: 17/2024/QĐ- TCGĐ ngày 24 tháng 5 năm 2024 gửi đến Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Thành

## Page 3

phố Hồ Chí Minh - Bộ Y tế để trưng cầu giám định về tình trạng sức khỏe và tâm thần của cụ Nguyễn Thị D, sinh năm 1935.
Tại Bản Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số: 4089/KLGĐ ngày 28 tháng 5 năm 2024 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh - Bộ Y tế đã kết luận, xác định:
“1.1. Về Y học: Đương sự bị Sa sút tâm thần do nhồi máu não nhiều lần (F01.1- ICD10);
1.2. Về khả năng nhân thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.”.
Như vậy, đã có đủ cơ sở để xác định cụ D là người mất năng lực hành vi dân sự, phù hợp với quy định tại Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015, nên yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự của bàT đối với cụ D là có căn cứ để xem xét giải quyết việc dân sự.
[3] Xét yêu cầu của bàT về việc yêu cầu tuyên bố cụ D bị mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ, phù hợp với các quy định của pháp luật, không trái đạo đức xã hội, tại phiên họp đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 8 đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của bàT tuyên bố cụ D là người mất năng lực hành vi dân sự. Đề nghị này phù hợp với nhận định của Tòa án, nên có cơ sở chấp nhận.
[4] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: 300.000 (ba trăm ngàn) đồng, bàT chịu toàn bộ nhưng được khấu trừ vào tiền tạm ứng lệ phí đã nộp là 300.000 (ba trăm ngàn) đồng theo biên lai thu tiền số 0000840, ngày 08/4/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận 8.
BàT đã nộp đủ lệ phí dân sự sơ thẩm.
Vì các lẽ trên:
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, khoản 1 Điều 36, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 48, khoản 2 Điều 67, khoản 4 Điều 143, các Điều 149, 150, 361, 367, 369, 370, 371, 372, 376, 377 và 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
Căn cứ các Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015;
Căn cứ Luật Thi hành án dân sự;
Căn cứ Khoản 1 Điều 35, Khoản 1 Điều 37 của Nghị quyết số:
326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Cao Thị Xuân T.
Tuyên bố cụ Nguyễn Thị D, sinh năm 1935; giới tính: Nữ; Căn cước công dân số: 056135004006; Nơi thường trú tại địa chỉ: Đường Đ, Phường B, Quận T, Thành phố Hồ Chí Minh, là người mất năng lực hành vi dân sự.
2. Về lệ phí giải quyết việc dân sự: 300.000 (ba trăm ngàn) đồng, bà Cao Thị Xuân T chịu toàn bộ nhưng được khấu trừ vào tiền tạm ứng lệ phí đã nộp là 300.000 (ba trăm ngàn) đồng theo biên lai thu tiền số 0000840, ngày 08/4/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận 8. Bà Cao Thị Xuân T đã nộp đủ lệ phí dân sự sơ thẩm.
3. Về quyền kháng cáo, kháng nghị :

## Page 4

Đương sự là bà Cao Thị Xuân T có quyền kháng cáo quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự này trong thời hạn 10 (mười) ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
Viện kiểm sát nhân dân Quận 8 có quyền kháng nghị quyết định sơ thẩm giải quyết việc dân sự này trong thời hạn 10 (mười) ngày, Viện kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

Nơi nhận:
- Đương sự;
- TAND TP.HCM;
- VKSND Quận 8;
- Chi cục TH DS Quận 8;
- Lưu Văn phòng, hồ sơ việc dân sự.
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP





Bùi Thành Trung