Số: 06/2024/QĐST-DS
Ngô Thị T - Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Số: 06/2024/QĐST-DS
Ngày: 16/08/2024
Tòa án xét xử: TAND TP. Phủ Lý, tỉnh Hà Nam
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Ngô Thị T - Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

## Page 1

 TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ PHỦ LÝ TỈNH HÀ NAM

 Số: 06/2024/QĐST-DS.


CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


 Phủ Lý, ngày 16 tháng 8 năm 2024.

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v: Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ PHỦ LÝ - TỈNH HÀ NAM

 Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Phạm Duy.
Thư ký phiên họp: Ông Đỗ Xuân Lập - Thư ký Tòa án, Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Mạnh Thắng - Kiểm sát viên.
Ngày 16 tháng 8 năm 2024, tại Trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 06/2024/TLST-DS ngày 21 tháng 5 năm 2024, về yêu cầu: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự. Theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 05/2024/QĐST-DS ngày 02 tháng 8 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
* Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Ngô Thị T, sinh năm 1964; địa chỉ: Xóm 1 B, xã L, thành phố P, tỉnh Hà Nam.
(Phiên họp có mặt bà T).
 NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ
* Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự đề ngày 20/5/2024, bản tự khai và trong quá trình giải quyết việc dân sự, bà Ngô Thị Thìn trình bày:
Năm 1984 bà kết hôn với ông Dương Văn H, sinh năm 1958. Trong thời kỳ hôn nhân vợ chồng bà sinh được 03 người con chung gồm: Dương Thị H1, sinh năm 1986; Dương Văn Q, sinh năm 1987; Dương Xuân H2, sinh năm 1993. Hiện nay cả ba con chung của ông bà đều đã trưởng thành tự lập và đã lập gia đình riêng.
Đối với ông Dương Văn H: Bà được gia đình chồng cho biết là trước khi sinh ông Dương VănH thì sức khỏe của mẹ đẻ ông Hiển bình thường, không ốm đau bệnh tật gì, khi sinh ra ông H phát triển bình thường như các bạn cùng lứa tuổi. Đến tuổi đi học thì ông H phát triển trí tuệ bình thường và đi học cùng các bạn cùng trang lứa, đến tuổi trường thành ông H vẫn đi làm bình thường. Họ hàng nội ngoại nhà ông H trong phạm vi ba đời không có ai bị bệnh tâm thần. Đến năm 2000 thì ông H bị một trận ốm nặng dẫn đến trầm cảm và có cảm biểu hiện: đau đầu, mất ngủ triền miên, hay nói linh tinh, hay đập phá đồ đạc và đánh chửi vợ

## Page 2

con vô cớ, không biết làm việc gì trong cuộc sống gia đình. Gia đình bà đã đưa ông H vào Bệnh viện tâm thần tỉnh Hà Nam khám và điều trị nhưng bệnh tình tình vẫn không thuyên giảm, Bệnh viện kết luận: Ông H bị tâm thần phân liệt.
Hiện nay ông H đang điều trị nội trú tại Trung tâm công tác xã hội tỉnh Hà Nam và ông H đang được hưởng trợ cấp xã hội của Nhà nước về người khuyết tật dạng thần kinh, tâm thần.
Vì điều kiện của gia đình bà hiện nay có nhiều việc cần giải quyết có liên quan đến ông Dương Văn H. Vì vậy, để đảm bảo việc giải quyết các công việc gia đình sau này được thuận lợi, đúng pháp luật bà đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với chồng bà là ông Dương Văn H, sinh năm 1958; địa chỉ: Xóm 1, xã L, thành phố P, tỉnh Hà Nam, đồng thời cử bà là người giám hộ cho ông Dương Văn H.
* Quá trình giải quyết việc dân sự:
- Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý đã ra Quyết định trưng cầu giám định tình trạng sức khỏe tâm thần của ông Dương Văn H. Tại bản kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 212/KLGĐ ngày 24 tháng 7 năm 2024 của Viện Pháp y tâm thần trung ương kết luận: “Tại thời điểm giám định đối tượng Dương VănH bị bệnh Tâm thần phân liệt thể không biệt định, bệnh ở giai đoạn thuyên giảm. Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 bệnh có mã số F20.3. Đối tượng là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”.
Trên cơ sở đó, ngày 02/8/2024 bà Ngô ThịT thay đổi yêu cầu, đề nghị Tòa án tuyên bố ông Dương VănH là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi, đồng thời cử bà là người giám hộ cho ông Dương Văn H.
- Bệnh viện tâm thần tình Hà Nam xác nhận: Từ trước đến nay ông Dương VănH đã khám và điều trị bệnh tâm thần nội trú tại Bệnh viện tâm thần tỉnh Hà Nam 06 lần. Hiện nay ông Dương VănH đang được nuôi dưỡng chăm sóc tại Trung tâm công tác xã hội tỉnh Hà Nam nhưng hàng tháng Trung tâm công tác xã hội tỉnh Hà Nam vẫn sang Bệnh viện tâm thần tỉnh Hà Nam nhận thuốc điều trị bệnh tâm thần của ông Dương VănH để mang về cho ông H uống.
- Trung tâm công tác xã hội tỉnh Hà Nam xác nhận: Ông Dương VănH đã vào Trung tâm công tác xã hội tỉnh Hà Nam để quản lý nuôi dưỡng, chăm sóc từ 14 giờ 30 phút ngày 02/02/2024 cho đến nay. Quá trình quản lý nuôi dưỡng, chăm sóc thì hàng tháng Trung tâm công tác xã hội tỉnh Hà Nam vẫn sang Bệnh viện tâm thần tỉnh Hà Nam lĩnh thuốc điều trị tâm thần của ông H mang về cho ông H uống theo chỉ định của Bệnh viện tâm thần tỉnh Hà Nam. Ông Huống đều và ổn định, đối tượng tỉnh, tiếp xúc được, cảm xúc hành vi có rối loạn, ăn được, ngủ ít, mọi sinh hoạt cá nhân ông H tự chủ được, không có cơn cấp tính, ngoài ra không có biểu hiện gì khác.
- Trạm y tế xã L xác nhận: Ông Dương VănH có đăng ký và quản lý bệnh án tâm thần tại cộng đồng tại Trạm y tế xã L từ tháng 5/2012 cho đến nay. Ông H được Trạm y tế xã L cấp phát thước điều trị tâm thần từ tháng 5/2012 đến tháng 6/2021 thì dừng vì Trạm y tế xã L không khám bảo hiểm y tế. Hiện nay ông H đang được Trung tâm công tác xã hội tỉnh Hà Nam chăm sóc quản lý.
* Tại phiên họp:

## Page 3

- Bà Ngô ThịT đề nghị Tòa án tuyên bố ông Dương VănH là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi và cử bà là người giám hộ cho ông H.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Phủ Lý phát biểu quan điểm:
Thẩm phán đã thụ lý việc dân sự đúng thẩm quyền, đúng trình tự, thủ tục tuân thủ theo đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.
Đề nghị Thẩm phán áp dụng: các Điều 27, 35, 39, 147, 149, 361, 367, 370, 376, 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; các Điều 23, 46, 47, 49, 57, 58, 59, 136 của Bộ luật Dân sự năm 2015; Luật phí và lệ phí năm 2015 và Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
+ Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Ngô Thị T, đề nghị tuyên bố ông Dương VănH là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
+ Bà Ngô ThịT làm người giám hộ cho ông Dương Văn H.
+ Lệ phí: Miễn toàn bộ lệ phí cho bà Ngô Thị T.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam nhận định:
[1] Về thẩm quyền: Bà Ngô ThịT yêu cầu tuyên bố ông Dương Văn H, sinh năm 1958, Địa chỉ: Xóm 1, xã L, thành phố P, tỉnh Hà Nam là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Căn cứ khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự thì việc dân sự trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, tỉnh Hà Nam theo trình tự sơ thẩm.
[2] Về việc thay đổi yêu cầu giải quyết: Xét bà Ngô ThịT thay đổi yêu cầu, đề nghị Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý tuyên bố ông Dương VănH là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là phù hợp, cần được chấp nhận.
[3] Về nội dung:
* Xét yêu cầu của bà Ngô ThịT về việc yêu cầu tuyên bố ông Dương Văn H là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi thì thấy:
Trong quá trình giải quyết việc dân sự, qua xác minh, thu thập chứng cứ tại Bệnh viện tâm thần tỉnh Hà Nam, Trung tâm công tác xã hội tỉnh Hà Nam và Trạm y tế xã L, các cơ quan chuyên môn đều đã xác nhận quá trình khám và điều trị bệnh tâm thần của ông H. Đại diện chính quyền xóm 1, xã L nơi ông Dương VănH sinh sống cùng những người hàng xóm của ông Dương VănH cũng xác nhận: Từ năm 2000 thì ông H có các biểu hiện của người bị bệnh tâm thần, cụ thể như: hay nói năng lảm nhảm, linh tinh một mình, hay đập phá đồ đạc trong gia đình, hay đánh chửi vợ con vô cớ, không biết làm bất cứ việc gì trong gia đình.
Sau đó gia đình đã đưa ông H vào Bệnh viện tâm thần tỉnh Hà Nam khám và điều trị nhưng bệnh tình tình vẫn không thuyên giảm. Hiện nay ông H đang được hưởng trợ cấp xã hội của Nhà nước về người khuyết tật dạng thần kinh, tâm thần.

## Page 4

Căn cứ Kết luận giám định sức khỏe tâm thần theo trưng cầu số 212/KLGĐ ngày 24/7/2024 của Viện pháp y Tâm thần Trung ương đủ căn cứ kết luận: Ông Dương VănH là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Do đó, căn cứ Điều 23 Bộ luật Dân sự năm 2015 cần chấp nhận yêu cầu của bà Ngô ThịT về việc tuyên bố ông Dương VănH là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
* Về việc cử người giám hộ cho ông Dương Văn H: Trong quá trình giải quyết việc dân sự, bà Ngô ThịT là vợ của ông H đề nghị Tòa án cử bà làm người giám hộ cho ông Dương Văn H. Xét thấy đề nghị của bàT là hoàn toàn tự nguyện, phù hợp với đạo đức xã hội và đúng pháp luật. Do đó căn cứ các Điều 23;
46; 47; 48; 49; 54; 57; 58; 59; 136 của Bộ luật Dân sự năm 2015 và Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, cần chấp nhận và xác định bà Ngô ThịT là người giám hộ cho ông Dương Văn H.
[4] Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Xét đơn xin miễn toàn bộ lệ phí của bà Ngô ThịT vì bà là người cao tuổi, Tòa án thấy đủ căn cứ miễn toàn bộ lệ phí cho bàT theo quy định tại Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
[5] Về quyền kháng cáo: Người yêu cầu thực hiện quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH:
 Căn cứ:
 - Các Điều 23; 46; 47; 48; 49; 54, 57; 58; 59; 136 của Bộ luật Dân sự năm 2015.
 - Khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39; các Điều 149; 361; 367; 369; 370; 371; 372; 376; 377; 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
 - Luật phí và lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội.
 - Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
 1. Chấp nhận đơn yêu cầu của bà Ngô Thị T, về việc “Tuyên bố một người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”.
 Tuyên bố ông Dương Văn H, sinh năm 1958; địa chỉ: Xóm 1, xã L, thành phố P, tỉnh Hà Nam là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
 2. Cử bà Ngô Thị T, sinh năm 1964; địa chỉ: Xóm 1, xã L, thành phố P, tỉnh Hà Nam là người giám hộ cho ông Dương VănH trong thời gian ông H có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Bà Ngô ThịT có quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự.
 3. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Miễn toàn bộ lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự cho bà Ngô Thị T.
 4. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Bà Ngô ThịT được quyền kháng cáo Quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa ra quyết

## Page 5

định. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
Nơi nhận:
- TAND tỉnh Hà Nam;
- VKSND Thành phố Phủ Lý;
- Chi cục THADS TP Phủ Lý;
- Đương sự;
- Lưu: Hồ sơ việc dân sự.
 THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (Đã ký)


 Phạm Duy