Yêu cầu tuyên bố người khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Số: 01/2024/QĐ-TA
Ngày: 29/03/2024
Tòa án xét xử: TAND huyện Ea Kar , tỉnh Đắk Lắk
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Bà Phạm Thị M khởi kiện yêu cầu tòa án tuyến bố bà Phạm Thị M có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

## Page 1

1 TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN EA KAR TỈNH ĐẮK LẮK Số: 01/2024/QĐST- VDS.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

 Ea Kar, ngày 29 tháng 3 năm 2024 QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v yêu cầu tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN EAKAR, TỈNH ĐẮK LẮK

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Võ Thị Mai Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Võ Thị Mai.
Thư ký phiên họp: Ông Phạm Xuân Quyết - Thư ký Tòa án nhân dân huyện EaKar, tỉnh Đắk Lắk.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Ea Kar tham gia phiên họp: Ông Nguyễn Tất Tại – Kiểm sát viên.
Ngày 29 tháng 3 năm 2024, tại Hội trường Tòa án nhân dân huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 07/2023/TLST- VDS ngày 05 tháng 12 năm 2023 về việc “Yêu cầu tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ” theo Quyết định mở phiên họp số:
02/2024/QĐST-VDS ngày 21 tháng 3 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
1. Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Phạm Thị M, sinh năm 1968. Nơi cư trú: Tổ dân phố N, thị trấn E, huyện E, tỉnh Đắk Lắk. Có mặt.
2. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Ông Ngô Văn Q, sinh năm 1967. Nơi cư trú: Tổ dân phố N, thị trấn E, huyện

## Page 2

2 E, tỉnh Đắk Lắk, có mặt.
- Anh Ngô Thanh B, sinh năm 1999. Nơi cư trú: Tổ dân phố N, thị trấn E, huyện E, tỉnh Đắk Lắk, có mặt.
- Anh Ngô Thanh T , sinh năm 1995 . Nơi cư trú: Tổ dân phố N, thị trấn E, huyện E, tỉnh Đắk Lắk. Anh Tủy quyền cho anh Ngô Thanh B tham gia tố tụng theo hợp đồng ủy quyền ngày 11/3/2024, anh B có mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
* Theo đơn yêu cầu ngày 15/11/2023, tại các lời khai trong quá trình giải quyết và tại phiên họp bà Phạm ThịM trình bày:
Vào khoảng năm 2018, bà Phạm ThịM bị bệnh động kinh, có đi khám bệnh tại Bệnh viện Tâm Thần thành phố Hồ Chí Minh và Bệnh viện Đại Học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh đã được chuẩn đoán bị bệnh: Hội chứng động kinh và động kinh toàn thể nguyên phát (G40). Hiện nay bệnh của bàM có thuyên giảm và đang tiếp tục điều trị.
Ngày 31/12/2022 bà Phạm ThịM và ông Ngô Văn Q ly hôn, hiện tại bàM làm đơn khởi kiện tranh chấp chia tài sản chung sau khi ly hôn với ông Ngô Văn Q đang được Tòa án nhân dân huyện K, tỉnh Đắk Lắk thụ lý giải quyết.
Do đó, bàM có đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và đề nghị Tòa án tuyên bố bà Phạm ThịM là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Đồng thời chỉ định người con trai cả đã thành niên của bà M, ông Q là anh Ngô Thanh T là người giám hộ cho bà Phạm Thị M.
Ngày 03/01/2024 Tòa án nhân dân huyện Ea Kar ban hành Quyết định Trưng cầu giám định số 01/2024/QĐ -TA, yêu cầu Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên giám định tình trạng sức khỏe, bệnh tật, năng lực hành vi dân sự của bà Phạm ThịM theo quy định của pháp luật.

## Page 3

3 Tại bản kết luận số 29/KLGĐ, ngày 02/02/2024 của Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Tây nguyên kết luận: Đương sự Phạm ThịM , sinh năm: 1968; Giới tính: Nữ; Nơi cư trú: Tổ dân phố N, thị trấn E, huyện E, tỉnh Đắk Lắk.
- Kết luận về y học: Hiện tại đư ơng sự bị bệnh rối loạn khí sắc thực tồn/Động kinh (Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 – ICD10, có mã số bệnh là F06.33/G40).
- Kết luận về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Hiện tại đương sự hạn chế khả năng nhận thức và hạn chế khả năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, làm chủ ở các vụ việc dân sự).
Tại phiên họp bà Phạm ThịM vẫn giữ nguyên yêu cầu của mình và không có ý kiến trình bày bổ sung gì thêm.
Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan và đại diện theo ủy quy ền của anh Ngô Thanh T là anh Ngô Thanh B trình bày: Anh T và anh B là con trai ruột của bà Phạm ThịM với ông Ngô Văn Q, do đó anh B thống nhất với yêu cầu của bàM về việc yêu cầu Tòa án tuyên bố bàM là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Thống nhất anh Ngô Thanh T là người con trai cả giám hộ cho bà Phạm Thị M.
Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Ngô Văn Q trình bày: Ông Q không có ý kiến gì và đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.
* Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Ea Kar tham gia phiên họp phát biểu ý kiến:
- Về thủ tục tố tụng: Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Thư ký phiên họp cũng như việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết việc dân sự từ khi thụ lý đến khi mở phiên họp là đảm bảo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Tuy nhiên về thời hạn chuẩn bị xét đơn yêu cầu Thẩm phán còn chậm đưa ra mở phiên họp.

## Page 4

- Về nội dung: Căn cứ vào kết luận giám định số 29/KLGĐ ngày 02/02/2024 của Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Tây nguyên; Căn cứ khoản 1 Điều 23, điểm d khoản 1 Điều 47, Điều 48, khoản 2 Điều 53, Điều 57, Điều 58 của Bộ luật dân sự; Điều 378 của Bộ luật tố tụng dân sự, đề nghị: Chấp nhận đơn yêu cầuc ủa bà Phạm ThịM . Tuyên bố bà Phạm ThịM , sinh năm 1968 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Chỉ định anh Ngô Thanh T là người giám hộ cho bà Phạm Thị M.
- Về lệ phí: BàM phải chịu lệ phí Tòa án theo quy định của pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp. Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát và lời trình bày của đương sự tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk nhận định:
[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết : Bà Phạm ThịM có đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố bà M, là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành
vi. Vì vậy, theo quy định tại khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự thì đây là quan hệ pháp luật yêu cầu “Tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi ” và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk.
[2] Về nội dung vụ việc:
[2.1] Xét yêu cầu của bà Phạm Thị M, đề nghị Tòa án tuyên bố bà Phạm Thị M, sinh năm 1968 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi , nhận thấy:
Vào khoảng năm 2018, bà Phạm ThịM bị bệnh động kinh , có đi khám bệnh tại Bệnh viện Tâm Thần thành phố Hồ Chí Minh và Bệnh viện Đại Học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh đã được chuẩn đoán bị bệnh: Hội chứng động kinh và động kinh toàn thể nguyên phát (G40) và điều trị bệnh ngoại trú tại nhà, uống thuốc theo đơn. Hiện nay bệnh của bàM có thuyên giảm và đang tiếp tục điều trị. Vì vậy bàM

## Page 5

5 làm đơn yêu cầu Tòa án gi ải quyết tuyên bố bà Phạm ThịM là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
Theo đơn đề nghị giám định tâm thần , ngày 15/11/2023 của bà Phạm Thị M, Tòa án nhân dân huyện EaKar đã ra Quyết định Trưng cầu giám định số 01/2024/QĐ-TA, yêu cầu Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên giám định tình trạng sức khỏe, bệnh tật, năng lực hành vi dân sự của bà Phạm Thị M.
Tại bản kết luận số 29/KLGĐ, ngày 02/02/2024 của Trung tâm Pháp y Tâm thần khu vực Tây nguyên kết luận: Đương sự Phạm ThịM , sinh năm: 1968; Giới tính: Nữ; Nơi cư trú: Tổ dân phố 5, thị trấn Ea Knốp, huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk.
- Kết luận về y học: Hiện tại đương sự bị bệnh rối loạn khí sắc thực tồn/Động kinh (Theo bảng phân loại bệnh quốc tế lần thứ 10 – ICD10, có mã số bệnh là F06.33/G40).
- Kết luận về khả năng nhận thức và khả năng điều khiển hành vi: Hiện tại đương sự hạn chế khả năng nhận thức và hạn chế khả năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, làm chủ ở các vụ việc dân sự).
Căn cứ vào kết luận giám định Pháp y tâm thần khu vực Tây nguyên thì bà Phạm ThịM hạn chế khả năng nhận thức và hạn chế khả năng điều khiển hành vi (có khó khăn trong nhận thức, làm chủ ở các vụ việc dân sự) , phù hợp với lời trình bày của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, phù hợp với lời trình bày của người làm chứng, chính quyền địa phương. Do đó yêu cầu của bà Phạm ThịM và đề nghị của đại diện Viện kiểm sát là có căn cứ nên căn cứ vào khoản 1 Điều 23 Bộ luật dân sự và Điều 378 của Bộ luật tố tụng dân sự , cần chấp nhận đơn yêu cầu của bà Phạm Thị M.
[2.2] Về điều kiện giám hộ: Bà Phạm ThịM và ông Ngô Văn Q là vợ chồng, đã ly hôn vào ngày 31/12/2022. Bà M, ông Q có 02 con chung là Ngô Thanh T , sinh năm 1995 và Ngô Thanh B , sinh năm 1999. Xét yêu cầu của bàM và ý kiến của anh T, anh B thống nhất thỏa thuận chỉ định anh Ngô Thanh T là người con trai

## Page 6

6 cả, làm người giám hộ cho bà M. Căn cứ Điều 48 của Bộ luật dân sự. Công nhận việc anh Ngô Thanh T, sinh năm 1995 thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ cho bà Phạm ThịM theo quy định của pháp luật.
[3] Về lệ phí: Căn cứ khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội bàM phải chịu 300.000 đồng lệ phí giải quyết việc dân sự.
Vì các l trên QUYẾT ĐỊNH Căn cứ Khoản 3 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm b khoản 2 Điều 39;
Điều 367; Điều 369; Điều 376; Điều 378 của Bộ luật tố tụng dân sự;
Căn cứ khoản 1 Điều 23, điểm d khoản 1 Điều 47, Điều 48, khoản 2 Điều 53, Điều 57 và Điều 58 của Bộ luật dân sự;
Căn cứ khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội:
1. Chấp nhận yêu cầu tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi của bà Phạm Thị M.
Tuyên bố: Bà Phạm Thị M, sinh năm 1968; Giới tính: Nữ; Nơi cư trú: Tổ dân phố N, thị trấn E , huyện E , tỉnh Đắk Lắk có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.
2. Chỉ định anh Ngô Thanh T , sinh năm 199 5. Nơi cư trú: Tổ dân phố 5, thị trấn Ea Knốp, huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk là người giám hộ cho bà Phạm Thị M.
3. Anh Ngô Thanh T có quyền lợi và nghĩa v ụ của người giám hộ được thực hiện theo quy định tại các Điều 57, 58, 59, 62 và Điều 63 của Bộ luật dân sự.
4. Về lệ phí sơ thẩm: Bà Phạm ThịM phải chịu 300.000 đồng tiền lệ phí giải quyết việc dân sự, được khấu trừ vào 300.000 đồng tiền tạm ứng đã nộp theo biên lai thut iền số AA/20 23/0000192 ngày 30/11/2023 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk.

## Page 7

5. Quyền kháng cáo, kháng nghị:
- Người yêu cầu và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày ra quyết định.
- Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị quyết định này trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày ra quyết định.

Nơi nhận:
-VKSND tỉnh Đắk Lăk;
- VKSND huyện Ea Kar;
- Chi cục THADS huyện Ea Kar;
- Người yêu cầu;
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;
- Lưu hồ sơ Lưu VP.
TM. HỘI ĐỒNG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ THẨM PHÁN– CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (Đã ký)
 Võ Thị Mai