Số: 15/2024/QĐST-DS
Lê Phú H
Số: 15
Ngày: 15/03/2024
Tòa án xét xử: TAND huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Lê Phú H yêu cầu tuyên bố bà Lê Thị Ô mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ HOÀI NHƠN TỈNH BÌNH ĐỊNH

Số: 15/2024/QĐST-DS CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


Hoài Nhơn, ngày 15 tháng 3 năm 2024

QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ HOÀI NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Huỳnh Long Nhiên Thư ký phiên họp: Bà Võ Thị Hồng Tuyền, là Thư ký Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định tham gia phiên họp: Ông Trương Văn Đình - Kiểm sát viên.
Ngày 15 tháng 3 năm 2024, tại Trụ sở Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số:
07/2024/TLST-DS ngày 02 tháng 02 năm 2024 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 42/2024/QĐST-DS ngày 01 tháng 3 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Ông Lê Phú H, sinh năm 1970 Địa chỉ: Thôn A, xã H, thị xã H, tỉnh Bình Định.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Bà Bành Thị B, sinh năm 1930 Địa chỉ: Thôn A, xã H, thị xã H, tỉnh Bình Định.
- Bà Lê Thị Q, sinh năm 1962 Địa chỉ: Thôn A, xã H, thị xã H, tỉnh Bình Định.
- Bà Lê Thị C, sinh năm 1968 Địa chỉ: SốC P, thị trấn M, huyện K, tỉnh Kon Tum.
(Các đương sự đều có đơn đề nghị mở phiên họp vắng mặt)

## Page 2

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

Theo đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, bản tự khai ngày 06 tháng 02 năm 2024, người yêu cầu ông Lê Phú H trình bày:
Ông Lê Phú H , sinh năm 1970, là anh ruột của bà Lê Thị Ố , sinh năm 1974, địa chỉ: Thôn A, xã H, thị xã H, tỉnh Bình Định. Bà Ố có tiền sử phát triển thể chất và tâm thần không bình thường, sinh ra đã bị hội chứng D. Từ nhỏ đã có biểu hiện chậm biết đi, biết nói. Bà Ố không đi học được, không biết chữ, không biết tính toán, không biết đói, biết no, không có khả năng lao động, ăn uống hay vệ sinh cá nhân đều phụ thuộc vào người nhà chăm sóc, sống phụ thuộc vào gia đình.
Bà Ố hiện đang hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng, thuộc đối tượng: Con chất độc hóa học 61-80.
Theo Kết luận Giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu số 89/KL GĐYC ngày 15/01/2024 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực miền T xác định bà Lê Thị Ố bị mất hoàn toàn năng lực hành vi dân sự. Nay để bảo vệ quyền lợi cho bà Ố và thuận lợi trong tiến hành các giao dịch dân sự của gia đình, ông Lê Phú H yêu cầu Tòa án giải quyết tuyên bố bà Lê Thị Ố bị mất năng lực hành vi dân sự.
Theo biên bản lấy lời khai ngày 06 tháng 02 năm 2024, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Bành Thị B trình bày:
Bà B là mẹ của bà Lê Thị Ố. Bà thống nhất như ý kiến trình bày của ông H và không có ý kiến bổ sung. Bà yê u cầu Tòa giải quyết vắng mặt vì tuổi đã cao, đi lại khó khăn. Ngoài ra, không có yêu cầu gì khác.
Theo biên bản lấy lời khai ngày 06 tháng 02 năm 2024 và bản tự khai ngày 15 tháng 02 năm 2024, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Lê Thị Q, bà Lê ThịC cùng trình bày:
Bà Q, bàC đều là chị ruột của bà Lê Thị Ố . Bà thống nhất như ý kiến trình bày của ông H và không có ý kiến bổ sung. Bà yêu cầu Tòa giải quyết vắng mặt vì lý do bận công việc. Ngoài ra, không có yêu cầu gì khác.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hoài Nhơn có ý kiến:
- Việc tuân theo pháp luật tố tụng: Thẩm phán đã xác định đúng quan hệ pháp luật, thụ lý giải quyết theo đúng thẩm quyền, tuân thủ đầy đủ các quy định về xác định tư cách tham gia tố tụng của các đương sự. Việc thông báo thụ lý,

## Page 3

việc tống đạt, thông báo các văn bản tố tụng, triệu tập đầy đủ các đương sự để lấy lời khai. Quá trình giải quyết việc dân sự, Thẩm phán đã thực hiện đúng nhiệm vụ và quyền hạn theo quy định tại Điều 48 Bộ luật tố tụng dân sự.
- Về việc giải quyết việc dân sự: Đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu của ông Lê Phú H, tuyên bố bà Lê Thị Ố bị mất năng lực hành vi dân sự.
- Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Ông Lê Phú H phải chịu theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn nhận định:
[1] Về thẩm quyền giải quyết:
Theo quy định tại khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự thì việc ông Lê Phú Hyêu cầu tuyên bố bà Lê Thị Ố, sinh năm 1974, địa chỉ: Thôn A, xã H, thị xã H, tỉnh Bình Định bị mất năng lực hành vi dân sự. Đây là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định.
[2] Về sự vắng mặt của đương sự:
Người yêu cầu ông Lê Phú H ; Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Bành Thị B, bà Lê Thị Q, bà Lê ThịC đều có yêu cầu Tòa giải quyết việc dân sự vắng mặt. Căn cứ quy định tại khoản 3 Điều 367 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án vẫn tiến hành mở phiên họp vắng mặt người yêu cầu, ngườ i có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo quy định.
[3] Về yêu cầu của đương sự:
Căn cứ Kết luận Giám định pháp y tâm thần theo yêu cầu số: 89/KLGĐYC ngày 15 tháng 01 năm 2024 của Trung tâm P kết luận đối với trường hợp bệnh của bà Lê Thị Ố:
“a. Kết luận về y học: Chậm phát triển tâm thần mức độ nặng (F72)/Hội chứng Down (Q93).
 b. Kết luận về năng lực hành vi dân sự: Mất hoàn toàn năng lực hành vi dân sự”.

## Page 4

Đồng thời, xét ý kiến người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và biên bản xác minh ngày 28/02/2024 tại UBND xã H, thị xã H, tỉnh Bình Định xác định hiện nay bà Ố sống chung với bà B và bà Q. Bà Ố ăn uống và vệ sinh cá nhân đều phải có người nhà phục vụ, không thể tự lao động, sống phụ thuộc vào gia đình. Căn cứ Điều 22 Bộ luật dân sự quy định như sau:
 “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”.
…
Do đó, việc ông Lê Phú H, anh ruột của bà Lê Thị Ố yêu cầu tuyên bố bà Lê Thị Ố là người mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ nên được chấp nhận.
[4]Về lệ phí việc dân sự sơ thẩm: Ông Lê Phú H phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định pháp luật.
Ý kiến của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hoài Nhơn về quá trình giải quyết việc dân sự và hướng xử lý việc dân sự là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH Căn cứ khoản 1 Điều 27; điểm a khoản 2 Điều 35; điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự; các điều 361, 367; 369, 370; 371; 372; 376; 378 Bộ luật tố tụng dân sự.
Căn cứ Điều 22 của Bộ luật dân sự;
Căn cứ Điều 37 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án;
1. Chấp nhận yêu cầu của ông Lê Phú H.
Tuyên bố bà Lê Thị Ố, sinh năm 1974, địa chỉ: Thôn A, xã H, thị xã H, tỉnh Bình Định mất năng lực hành vi dân sự. Thời hạn được tính từ khi Quyết định có hiệu lực pháp luật.
2. Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) ông H chịu, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí ông H đã nộp theo

## Page 5

biên lai số 0006190 ngày 02/02/2024 tại Chi cục Thi hành án dân sự thị xã Hoài Nhơn.
3. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến việc giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
Trường hợp họ không có mặt tại phiên họp giải quyết việc dân sự thì thời hạn đó được tính từ ngày họ nhận được quyết định giải quyết việc dân sự hoặc kể từ ngày quyết định đó được thông báo, niêm yết. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Vi ện kiểm sát cấp trên có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.

Nơi nhận:
- VKSND thị xã Hoài Nhơn;
- CC THA dân sự thị xã Hoài Nhơn;
- UBND xã Hoài Châu;
- Các đương sự;
- Lưu VP, hồ sơ.
THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN HỌP




Huỳnh Long Nhiên

## Page 6

Hướng dẫn sử dụng mẫu số 49-DS:
(1) Ghi tên Tòa án nhân dân ra quyết định hoãn phiên tòa; nếu là Tòa án nhân dân cấp huyện, thì cần ghi rõ Tòa án nhân dân huyện nào thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nào (ví dụ: Tòa án nhân dân huyện X, tỉnh H), nếu là Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, thì ghi rõ Tòa án nhân dân tỉnh (thành phố) nào (ví dụ: Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội).
(2) Ô thứ nhất ghi số, ô thứ hai ghi năm ra quyết định hoãn phiên tòa (ví dụ: Số:
89/2017/QĐST-KDTM).
(3) Ghi họ tên của Thư ký Tòa án và tên Tòa án nơi thư ký Tòa án công tác như hướng dẫn tại điểm (1).
(4) Nếu có Viện kiểm sát nhân dân tham gia phiên tòa thì ghi như hướng dẫn tạ i điểm (1) song đổi các chữ “Tòa án nhân dân” thành “Viện kiểm sát nhân dân”.
(5) Ghi số, ngày, tháng, năm thụ lý vụ án (ví dụ: số 30/2017/TLST-LĐ).
(6) Ghi quan hệ tranh chấp mà Tòa án giải quyết: Cần xác định tranh chấp mà Tòa án

## Page 7

thụ lý giải quyết được quy định tại Điều, khoản nào của Bộ luật tố tụng dân sự, để ghi vào phần trích yếu của bản án (ví dụ: Tranh chấp mà Tòa án thụ lý giải quyết là tranh chấp về quốc tịch Việt Nam giữa cá nhân với cá nhân được quy định tại khoản 1 Điều 26 của Bộ luật tố tụng dân sự thì ghi: “tranh chấp về quốc tịch Việt Nam giữa cá nhân với cá nhân”).
(7) Ghi số, ngày, tháng, năm của Quyết định đưa vụ án ra xét xử (ví dụ: số 02/2017/QĐXXST-LĐ ngày 20 tháng 01 năm 2017).
(8) Ghi rõ lý do của việc hoãn phiên tòa dân sự sơ thẩm thuộc trường hợp cụ thể nào quy định tại điều luật tương ứng của Bộ luật tố tụng dân sự được nêu tại khoản 1 Điều 233 của Bộ luật tố tụng dân sự (ví dụ: Xét thấy nguyên đơn đã được Tòa án triệu tập hợp lệ mà vắng mặt tại phiên tòa lần thứ nhất vì lý do tai nạn lao động).
(9) Tùy từng trường hợp cụ thể mà ghi điều luật tương ứng của Bộ luật tố tụng dân sự (ví dụ: nguyên đơn vắng mặt lần thứ nhất có lý do chính đáng (bị tai nạn lao động phải đi cấp cứu tại bệnh viện) quy định tại khoản 1 Điều 227 của Bộ luật tố tụng dân sự, thì ghi: “Căn cứ vào khoản 1 Điều 227 và Điều 233 của Bộ luật tố tụng dân sự”).
(10) Ghi rõ thời gian, địa điểm mở lại phiên tòa dân sự sơ thẩm (ví dụ: Phiên tòa dân sự sơ thẩm sẽ được mở lại vào hồi 08.00 giờ ngày 18 tháng 8 năm 2017 tại trụ sở Tòa án nhân dân quận 1, thành phố H), địa chỉ số….phố…phường…. quận A, thành phố H Trong trường hợp chưa ấn định được thì ghi “Thời gian, địa điểm mở lại phiên tòa xét xử vụ án sẽ được Tòa án thông báo sau”.