Bản án số: 11/2024/HNGĐ-ST
Lò Thị C/ Lường Văn B - Ly hôn, tranh chấp về nuôi con
Số: 11
Ngày: 02/04/2024
Tòa án xét xử: TAND huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Hôn nhân và gia đình
Quan hệ pháp luật: Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Thông tin vụ việc: Lò Thị C/ Lường Văn B - Ly hôn, tranh chấp về nuôi con

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN MƯỜNG ẢNG TỈNH ĐIỆN BIÊN

Bản án số: 11/2024/HNGĐ-ST Ngày 02 tháng 4 năm 2024 “V/v: Ly hôn, tranh chấp về nuôi con”
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc



NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN

Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:
 Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Vân Các Hội thẩm nhân dân: 1. Ông Vừ A Sinh
 2. Bà Mai Thị Trường Thư ký Tòa án ghi biên bản phiên tòa: Bà Mai Hồng Hạnh - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.
 Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Mường Ảng tham gia phiên tòa:
Ông Tòng Văn Bình – Kiểm sát viên Ngày 02 tháng 4 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên mở phiên tòa xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số:
18/2024/TLST-HN&GĐ ngày 31 tháng 01 năm 2024 về việc “Ly hôn, tranh chấp về nuôi con”, theo quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 10/2024/QĐXXST -HNGĐ ngày 14 tháng 3 năm 2024 giữa các đương sự:
Nguyên đơn: Chị Lò Thị C, sinh năm 1982.
Nơi cư trú: Bản T, xã ẲT, huyện MA, tỉnh Điện Biên. (Vắng mặt có lý do).
Bị đơn: Anh Lường Văn B, sinh năm 1982.
Nơi cư trú: Bản B 2, xã ẲT, huyện MA, tỉnh Điện Biên.
Hiện đang bị tạm giam tại nhà tạm giữ Công an huyện Mường Ảng (Vắng mặt có lý do).
 NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo đơn xin ly hôn đề ngày 31/01/2024 và bản tự khai của chị Lò ThịC ngày 16/02/2024 trình bày:
 - Về hôn nhân: Tôi và anh Lường Văn B tổ chức đám cưới theo phong tục địa phương và sống chung như vợ chồng vào năm 2003 nhưng không đăng kí kết hôn. Trước khi lấy nhau hai bên t ự tìm hiểu, tự nguyện yêu nhau, quá trình tìm hiểu không có s ự ép buộc và tác động bên ngoài. Sau khi cư ới tôi và anh Lường Văn B sống tại B 2, xã ẲT, huyện MA, tỉnh Điện Biên. Trong quá trình chung sống tôi và anh Lường Văn B sống hạnh phúc đư ợc 18 năm. T ừ năm 2021, gi ữa vợ chồng phát sinh mâu thuẫn do bất đồng quan điểm sống, anh Lường Văn B nghiện ma túy, không tu chí làm ăn, không quan tâm đến gia đình vợ con. Mâu thuẫn quá lớn khiến đời sống hôn nhân không thể hòa hợp, giữa tôi và anh Lường Văn B

## Page 2

không thể tìm được tiếng nói chung. Mâu thuẫn giữa vợ chồng tôi đã được hai bên gia đình hòa giải nhiều lần nhưng không thành. Tháng 10/2023 anh Lường Văn B bị Cơ quan điều tra Công an huyện Mường Ảng bắt vê tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy” và bị tạm giam tại nhà tạm giữ Công an huyện Mường Ảng. Do không thể tiếp tục duy trì cuộc sống chung với anh Lường Văn B nên chị Lò ThịC đề nghị Tòa án tuyên b ố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Lò ThịC với anh Lường Văn B.
Về con chung: Chị Lò ThịC và anh Lường Văn B có 03 người con chung là các cháu Lường Thị N, sinh ngày 31/7/2005, cháu Lường Thị C, sinh ngày 14/4/2007 và cháu Lường Thành Đ, sinh ngày 13/9/2013. Về con chung chị Lò Thị Cyêu cầu Tòa án giải quyết như sau:
- Cháu Lường ThịC và cháu Lường Thành Đ hiện nay 02 cháu đang sống cùng với chị. Chị Lò ThịC có nguyện vọng được nuôi dưỡng 02 cháu (Lường ThịC + Lường Thành Đ) cho đến khi các cháu đủ 18 tuổi. Về cấp dưỡng nuôi con chị Lò ThịC không yêu cầu Tòa án giải quyết.
- Cháu Lường ThịN đã đủ 18 tuổi và có khả năng lao động nên chị không yêu cầu Tòa án giải quyết.
Về tài sản chung, tài sản riêng, nợ thu về, nợ phải trả: Chị Lò ThịC và anh Lường Văn B không có, không yêu cầu Tòa án giải quyết.
Về án phí: Chị Lò ThịC có đơn đề nghị miễn án phí dân sự sơ thẩm.
* Bị đơn – Anh Lường Văn B tại giấy ý kiến và tại buổi hòa giải bị đơn anh Lường Văn B trình bày:
- Về hôn nhân: Anh nhất trí với ý kiến của Chị Lò Văn Lò ThịC là tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng.
- Về con chung: Chị Lò ThịC và anh Lường Văn B có 03 người con chung là các cháu Lường Thị N, sinh ngày 31/7/2005, cháu Lường Thị C, sinh ngà y 14/4/2007 và cháu Lường Thành Đ, sinh ngày 13/9/2013. Anh nhất trí với nguyện vọng của chị Lò ThịC được nuôi dưỡng 02 cháu (Lường ThịC + Lường Thành Đ)
cho đến khi các cháu đ ủ 18 tuổi. Còn cháu Lường ThịN đã đủ 18 tuổi và có khả năng lao động nên anh không yêu cầu Tòa án giải quyết.
 Về cấp dưỡng nuôi con anh không yêu cầu Tòa án giải quyết.
- Về tài sản chung, tài sản riêng, nợ thu về, nợ phải trả: Không có.
* Trong quá trình giải quyết vụ án:
- Tòa án đã tiến hành lấy ý kiến của cháu Lường ThịC và cháu Lường Thành Đ nguyện vọng của các cháu là muốn được ở với mẹ.
- Tòa án đã tiến hành xác minh điều kiện kinh tế của chị Lò ThịC tại bản T, xã ẲT, huyện MA.
Tại phiên tòa Kiểm sát viên phát biểu ý kiến:
Về tố tụng: Đã thực hiện đúng theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự ở giai đoạn sơ thẩm.

## Page 3

Về quan hệ hôn nhân: Đề nghị HĐXX áp dụng các Điều 9, 14 và Điều 53 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Lò ThịC và anh Lường Văn B.
 Về con chung: Đề nghị HĐXX áp dụng các Điều 15, 81, 82, 83, 84 Luật hôn nhân và gia đình giao 02 cháu Lường Thị C, sinh ngày 14/4/2007 và cháu Lường Thành Đ, sinh ngày 13/9/2013 cho chị Lò ThịC trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục đến khi cháu đủ 18 tuổi và có khả năng lao động; cháu cháu Lường Thị N, sinh ngày 31/7/2005 đã đ ủ 18 tuổi và có khả năng lao động chị Lò ThịC không yêu cầu Tòa án gi ải quyết; Chị Lò Thị C, anh Lường Văn B không yêu cầu Tòa án giải quyết về cấp dưỡng nuôi con chung; Anh Lường Văn B được quyền thăm nom con chung không ai được cản trở; Anh Lường Văn B được quyền thay đổi người trực tiếp nuôi con theo quy định của pháp luật.
 Về tài sản chung, tài sản riêng, nợ thu về, nợ phải trả: Đương sự không yêu cầu Tòa án gi ải quyết nên đề nghị HĐXX không xem xét gi ải quyết trong vụ án này.
 Về án phí: Đ ề nghị áp dụng Điều 147 BLTTDS, Đi ểm đ kho ản 1 Đi ều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVHQ 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thư ờng vụ Quốc hội Khóa 14 quy định v ề mức thu, mi ễn, gi ảm, thu, n ộp, qu ản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, đề nghị miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch cho chị Lò Thị C, do chị Lò ThịC là người dân tộc thiểu sống sinh sống ở xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và có đơn xin mi ễn án phí.

NHẬN ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG XÉT XỬ:

 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:
 [1] Về tố tụng: Xét đơn khởi kiện của chị Lò ThịC với anh Lường Văn B thì được xác định là vụ án “Ly hôn, tranh chấp về nuôi con”, nhưng chị Lò ThịC và anh Lường Văn B không có đăng ký kết hôn nên thu ộc trường hợp “Yêu cầu tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng, tranh chấp nuôi con chung” theo quy định tại các Điều 14, Điều 15, Điều 53 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014. Thời điểm chị Lò ThịC nộp đơn ly hôn, anh Lường Văn B có nơi cư trú tại bản B 2, xã ẲT, huyện MA, tỉnh Điện Biên (Hiện đang bị tạm giam tại nhà tạm giữ Công an huyện Mường Ảng) nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Mường Ảng theo quy định tại khoản 1 Điều 28; Điểm a khoản 1 Điều 35; Điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự; Quá trình giải quyết vụ án các đương sự đã nhận được đầy đủ các văn bản tố tụng của Tòa án.
 Ngày 31 tháng 01 năm 2024, Tòa án nhân dân huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên thụ lý vụ án tranh chấp về “Ly hôn, tranh chấp về nuôi con” giữa nguyên đơn là chị Lò ThịC và bị đơn anh Lường Văn B. Tòa án ra Thông báo thụ lý vụ án, tiến hành tống đạt theo đúng quy định của pháp luật.

## Page 4

Tòa án ra thông báo v ề phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải đã tiến hành tống đạt theo quy định cho anh Lường Văn B.
Tại phiênh ọp kiểm tra vi ệc giaon ộp, tiếp cận, công khaich ứng cứ và hòa gi ải ngày 19/2/2024 anh Lường Văn B, chị Lò ThịC đều nhất trí đề nghị Tòa án Tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng.
Tòa án ra Quyết định đưa vụ án ra xét xử, tống đạt Quyết định theo quy định của pháp luật.
Ngày 01/4/2024 chị Lò ThịC có đơn xin xét xử vắng mặt tại phiên tòa, chị vẫn giữ nguyên nội dung đơn khởi kiện và các bản tự khai trong quá trình giải quyết vụ án; Ngày 29/3/2024 anh Lường Văn B có đơn xin xét xử vắng mặt, anh vẫn giữ nguyên nội dung trong giấy ý kiến và phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải.
Tại phiên tòa ngày 02/4/2024, Nguyên đơn là chị Lò ThịC và bị đơn là anh Lường Văn B đều có đơn xin xét xử vắng mặt. Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 1 Điều 227 và Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử quyết định đưa vụ án ra xét xử vắng mặt chị Lò Thị C, anh Lường Văn B.
 [2] Về nội dung:

[2.1] Về hôn nhân: Xét về quan hệ hôn nhân của chị Lò ThịC và anh Lường Văn B được xác lập vào năm 2003, việc sống chung là do hai anh chị tự nguyện, đến thời điểm đủ điều kiện đăng ký kết hôn nhưng anh chị không đi đăng ký kết hôn theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Luật hôn nhân và gia đình. Căn c ứ trên lời khai của các đương s ự, Tòa án cũng ti ến hành xác minh tại Ủy ban nhân dân xã Ẳng Tở, huyện Mường Ảng thì xác định chị Lò ThịC và anh Lường Văn B không có đăng ký kết hôn mặc dù đã đủ điều kiện kết hôn theo quy định tại Điều 9 Luật hôn nhân gia đình. Vì v ậy, quanh ệ của hai anh chị không được pháp lu ật công nhận là vợ chồng. Từ tháng 10/2023 anh Lường Văn B bị Cơ quan điều tra Công an huyện Mường Ảng bắt vê tội “Tàng trữ trái phép chất ma túy” và bị tạm giam tại nhà tạm giữ Công an huyện Mường Ảng. Xét thấy, anh chị không thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau, ai biết bổn phận của người đó, điều này chứng tỏ chị Lò Thị C, anh Lường Văn B đã mâu thuẫn trầm trọng. Do đó Hội đồng xét xử căn cứ Điều 9, Điều 14, Điều 53 Luật hôn nhân gia đình xác định yêu cầu của chị Lò Thị C, anh Lường Văn B là có cơ sở để tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Lò ThịC và anh Lường Văn B.
[2.2] Về con chung: Xét yêu cầu giao nuôi con chung của chị Lò ThịC cũng như nguyện vọng của các cháu Lường ThịC và cháu Lường Thành Đ thì thấy:
Việc chị Lò ThịC muốn tự mình nhận nuôi 02 cháu Chi + Đạt là phù hợp với nguyện vọng của các cháu. Hiện nay cháu vẫn còn nhỏ nên để không gây xáo trộn về tâm lý đồng thời đảm bảo cho sự phát triển về tinh thần cũng như quyền lợi về mọi mặt của cháu. Còn cháu Lường ThịN do đã trư ởng thành và đã đi làm nên HĐXX không xem xét giải quyết.

## Page 5

Áp dụng các Điều 58, 81, 82, 83 và Điều 84 của Luật Hôn nhân và gia đình giao 02 cháu Lường ThịC và cháu Lường Thành Đ cho chị Lò ThịC trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục đến khi các cháu đủ 18 tuổi và đủ khả năng lao động.
Theo nội dung đơn khởi kiện, quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa chị Lò ThịC không yêu cầu Tòa án giải quyết về cấp dưỡng nuôi con chung, nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[2.3] Về tài sản chung, tài sản riêng, nợ thu về, nợ phải trả: Không có, nên Hội đồng xét xử không xem xét.
[2.4] Về án phí: Xét thấy chị Lò ThịC là người dân tộc thiểu số sinh sống ở xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và có đơn xin miễn án phí, vì vậy Hội đồng xét xử miễn toàn bộ án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm cho chị Lò Thị C.
 [3] Tại phiên tòa, Vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Mường Ảng đưa ra đề nghị hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật và nội dung vụ án, vì vậy cần chấp nhận.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng:
- Khoản 7 Điều 28; Điểm a khoản 1 Điều 35; Điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, khoản 1 Điều 227, Điều 228, Điều 271, Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự.
- Các Điều 9, Điều 14, Điều 15, Điều 53, Điều 81, Điều 82, Điều 83 và Điều 84 Luật hôn nhân & gia đình năm 2014.
- Điểm đ kho ản 1 Đi ều 12 Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án tuyên xử:
 1. Về quan hệ hôn nhân: Tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Lò ThịC và anh Lường Văn B.
 2. Về con chung: Giao choch ị Lò ThịC trực tiếp nuôi dư ỡng, trông nom, chăm sóc, giáo 02 cháu Lường Thị C, sinh ngày 14/4/2007 và cháu Lường Thành Đ, sinh ngày 13/9/2013 cho đến khi các cháu đủ 18 tuổi và đủ khả năng lao động.
Chị Lò ThịC không yêu cầu Tòa án giải quyết về cấp dưỡng nuôi con chung Anh Lường Văn B có quyền đi lại, thăm nom con chung, không ai được cản trở quyền này.
 Vì lợi ích của con chung, theo yêu cầu của một hoặc cả hai bên; người thân thích; Cơ quan quản lý Nhà nước về gia đình; Cơ quan quản lý Nhà nước về trẻ em;
Hội liên hiệp phụ nữ thì Tòa án có thể quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con và mức cấp dưỡng nuôi con chung.
 Chị Lò ThịC có quyền yêuc ầu người không trực tiếp nuôi con, cùng các thành viên gia đình tôn trọng quyền được nuôi con của mình.
 Anh Lường Văn Bcó quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con. Khi người trực tiếp nuôi con không còn đ ủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc,

## Page 6

nuôi dưỡng, giáo dục con.
3. Về tài sản chung, tài sản riêng, nợ thu về, nợ phải trả: Chị Lò ThịC và anh Lường Văn B không có.
 4. Về án phí: Miễn toàn bộ án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm không có giá ngạch cho chị Lò Thị C.
 Án xử công khai sơ th ẩm, kết thúc cùng ngày. Chị Lò Thị C, anh Lường Văn B vắng mặt tại phiên tòa có quy ền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày k ể từ ngày nhận được bản sao bản án hoặc kể từ ngày niêm yết bản án tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người vắng mặt.
Bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự; người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7 , 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự được sửa đổi bổ sung năm 2014; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.
Nơi nhận:
- TAND tỉnh Điện Biên;
- VKSND huyện Mường Ảng;
- Chi cục THADS huyện Mường Ảng;
- UBND xã Ẳng Tở, h.Mường Ảng;
- Các đương sự;
- Lưu HSVA.



 TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa (đã ký)

 Nguyễn Thị Vân