Số: 49/2024/QĐST-DS
Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
Số: 49
Ngày: 06/03/2024
Tòa án xét xử: TAND Quận 11, TP. Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 11 THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Số: 49/2024/QĐST-DS

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Quận 11, ngày 06 tháng 3 năm 2024 QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN QUẬN 11, THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Bà Lý Trần Ngọc Phương.
Thư ký phiên họp: Bà Lương Diệu Thu – Thư ký Tòa án, Tòa án nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên họp: Bà Trương Võ Thùy Dung - Kiểm sát viên.
Ngày 06 tháng 3 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 245/2023/TLST-DS ngày 10 tháng 11 năm 2023 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 05/2024/QĐST-DS ngày 23 tháng 02 năm 2024, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
Người yêu cầu: Ông Dương T, sinh năm: 1968; địa chỉ: Số Xxx/x đường Hàn Hải Nguyên (nối dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh.
Người bị yêu cầu tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự: Ông Dương P, sinh năm: 1976; địa chỉ: Số xxx/x đường Hàn Hải Nguyên (nối dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Ông Dương Đình C; địa chỉ: Xxx/x đường Khuông Việt, phường P, quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh;
2. Ông Dương Đình P1, địa chỉ: Số Xxx/x đường Hàn Hải Nguyên (nối dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh; địa chỉ liên hệ: Số Xx Khu 2 ấp Phú Thành B, xã Phú Tâm, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng;
3. Bà Dương Tú C1; địa chỉ: Số Xxx/x/40 đường Hàn Hải Nguyên (nối dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh; địa chỉ liên hệ: Số Xx Khu 2 ấp Phú Thành B, xã Phú Tâm, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng;

## Page 2

4. Bà Dương Tú L; địa chỉ: Số Xxx/x đường Hàn Hải Nguyên (nối dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh; địa chỉ liên hệ: Số Xx Khu 2 ấp Phú Thành B, xã Phú Tâm, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng;
5. Ông Dương Quốc C2; địa chỉ: Số Xx Khu 2 ấp Phú Thành B, xã Phú Tâm, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng.
Người yêu cầu và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn xin vắng mặt.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
1. Ông Dương T là người yêu cầu, trình bày:
Cha mẹ chúng tôi là ông Dương H, sinh năm: 1925, đã chết năm 2013 và bà Lâm Nguyệt N, sinh năm: 1931, đã chết năm 2020 chung sống với nhau có 07 (bảy) người con chung tên là:
1. Ông Dương Đình C; địa chỉ: Xxx/x đường Khuông Việt, phường P, quận Tân Phú, Thành phố Hồ Chí Minh;
2. Ông Dương Đình P1, địa chỉ: Số Xxx/x đường Hàn Hải Nguyên (nối dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh; địa chỉ liên hệ: Số Xx Khu 2 ấp Phú Thành B, xã Phú Tâm, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng;
3. Ông Dương T, sinh năm: 1968; địa chỉ: Số Xxx/x đường Hàn Hải Nguyên (nối dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh;
4. Bà Dương Tú C1; địa chỉ: Số Xxx/x/40 đường Hàn Hải Nguyên (nối dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh; địa chỉ liên hệ: Số Xx Khu 2 ấp Phú Thành B, xã Phú Tâm, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng;
4. Bà Dương Tú L; địa chỉ: Số Xxx/x đường Hàn Hải Nguyên (nối dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh; địa chỉ liên hệ: Số Xx Khu 2 ấp Phú Thành B, xã Phú Tâm, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng;
5. Ông Dương Quốc C2; địa chỉ: Số Xx Khu 2 ấp Phú Thành B, xã Phú Tâm, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng.
7. Ông Dương P, sinh năm: 1976; địa chỉ: Số Xxx/x đường Hàn Hải Nguyên (nối dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh.
Năm 1995, em trai là ông Dương P, sinh năm: 1976 phát bệnh, không làm chủ được hành vi và được gia đình điều trị cho đến nay nhưng bệnh không thuyên giảm. Do ông Dương P bị bệnh từ thời trẻ nên không có vợ con.
Nay Ông Dương Tyêu cầu Tòa án nhân dân Quận 11 tuyên bố ông Dương P, sinh năm: 1976; địa chỉ: Số xxx/x đường Hàn Hải Nguyên (nối

## Page 3

dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh mất năng lực hành vi dân sự.
Lý do: Bổ túc hồ sơ theo yêu cầu của Ủy ban nhân dân Phường X, Quận 11 để hưởng các chính sách của Nhà nước.
2. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Ông Dương Đình C, ông Dương Đình P1, bà Dương Tú C2, bà Dương Tú L và ông Dương Quốc C3 là anh chị ruột của ông Dương P xác nhận lời trình bày của ông Dương T là đúng, thống nhất với yêu cầu của ông Dương T và không có ý kiến nào khác.
3. Tại phiên họp hôm nay:
Người yêu cầu có đơn xin vắng mặt.
Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đơn xin vắng mặt.
4. Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 11 phát biểu ý kiến, nội dung như sau:
a) Về tố tụng: Trong quá trình giải quyết việc dân sự và tại phiên họp, Thẩm phán và Hội đồng giải quyết việc dân sự đã tuân thủ các quy định của pháp luật; người yêu cầu chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật về tố tụng dân sự. Tuy nhiên, Tòa án chậm ban hành Quyết định phân công Thẩm phán theo quy định tại Điều 363 BLTTDS năm 2015, cần khắc phục.
b) Về nội dung: Đề nghị Tòa án nhân dân quận 11 giải quyết theo hướng chấp nhận đơn yêu cầu của ông Dương T về việc yêu cầu tuyên bố ông Dương P mất năng lực hành vi dân sự.
Lệ phí: Ông Dương T chịu lệ phí theo quy định pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp, Tòa án nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh nhận định:
[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết của Tòa án:
Ông Dương Tyêu cầu Tòa án nhân dân Quận 11 tuyên bố ông Dương P, sinh năm: 1976; địa chỉ: Số Xxx/x đường Hàn Hải Nguyên (nối dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh mất năng lực hành vi dân sự.
Đây là yêu cầu về dân sự, ông Dương Phiện đang cư trú tại Quận 11 nên vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh theo điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2] Về các yêu cầu của các đương sự:
[2.1] Xét lời trình bày của ông Dương T:

## Page 4

Cha mẹ là ông Dương H, sinh năm: 1925, đã chết năm 2013 và bà Lâm Nguyệt N, sinh năm: 1931, đã chết năm 2020 chung sống với nhau có 07 (bảy) người con chung, gồm: Ông Dương Đình C, ông Dương Đình P, ông Dương T, bà Dương Tú C2, bà Dương Tú L, ông Dương Quốc C3 và ông Dương P.
Năm 1995, em trai là ông Dương P, sinh năm: 1976 phát bệnh, không làm chủ được hành vi và được gia đình điều trị cho đến nay nhưng bệnh không thuyên giảm. Do ông Dương P bị bệnh từ thời trẻ nên không có vợ con, không tự chăm sóc bản thân được, cuộc sống hằng ngày phải cần có người khác giúp đỡ, phải điều trị liên tục.
Cha mẹ đã chết nên ông Dương T là anh, yêu cầu Tòa án nhân dân Quận 11 tuyên bố ông Dương P mất năng lực hành vi dân sự để làm thủ tục giám hộ đối với ông Dương P.
[2.2] Xét lời trình bày của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
Ông Dương Đình Châu, ông Dương Đình P, bà Dương Tú C2, bà Dương Tú L và ông Dương Quốc C3 là anh chị ruột của ông Dương P xác nhận lời trình bày của ông Dương T là đúng, thống nhất với yêu cầu của ông Dương T và không có ý kiến nào khác.
Như vậy: Việc ông Dương Tyêu cầu tuyên bố ông Dương P mất năng lực hành vi dân sự đều được sự thống nhất từ các anh chị em trong gia đình.
[3] Căn cứ pháp lý để giải quyết yêu cầu:
3.1 Căn cứ Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:
“Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần.”
3.2 Căn cứ kết quả cung cấp chứng cứ của Công an Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh:
“Dương P, sn 1/8/1976 có đăng ký tạm trú tại địa chỉ Xxx/x đường Hàn Hải Nguyên (nối dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh từ ngày 26/10/2023”
3.3 Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần số 299/KLGĐ ngày 11/01/2024 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh, kết quả giám định pháp y tâm thần đối với ông Dương P như sau:
“Kết luận:
1.1 Về y học:

## Page 5

Đương sự bị bệnh Tâm thần phân liệt, thể di chứng, tiến triển từng giai đoạn với thiếu sót tăng dần (F20.51 – ICD10).
1.2 Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi:
Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.”
3.4 Đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 11:
Chấp nhận yêu cầu về việc tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đối với ông Dương P theo đơn yêu cầu của ông Dương T.
Từ những căn cứ nhận định trên của Tòa án là phù hợp với đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân Quận 11.
Xét thấy, ông Dương Tyêu cầu Tòa án nhân dân Quận 11 tuyên bố ông Dương P mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở, đúng quy định của pháp luật, cần được chấp nhận.
[4] Về lệ phí: Ông Dương T chịu lệ phí theo quy định pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ vào Điều 27; Điều 35; Điều 39; Điều 361, Điều 370, Điều 371, Điều 372 và Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;
Căn cứ vào Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015;
Căn cứ vào Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về án phí và lệ phí Tòa án.
1. Chấp nhận yêu cầu của ông Dương T.
Tuyên bố ông Dương P, sinh năm: 1976; địa chỉ: Số Xxx/x đường Hàn Hải Nguyên (nối dài), Phường X, Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh là người mất năng lực hành vi dân sự.
2. Về lệ phí:
Ông Dương T phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng), nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) ông Dương T đã nộp theo biên lai thu tiền số AA/2021/0021726 ngày 07/11/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự Quận 11, Thành phố Hồ Chí Minh. Ông Dương T đã nộp lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm.
3. Quyền kháng cáo, kháng nghị:
Người yêu cầu có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được niêm yết.

## Page 6

Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định./.
Nơi nhận:
- TAND TP.HCM;
- VKSND Quận 11;
- Chi cục THADS Quận 11;
- Đương sự;
- Lưu hồ sơ vụ án.
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP





Lý Trần Ngọc Phương