Bản án số: 136/2024/HS-PT
Lê Tần Đ - phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Số: 136/2024/HS-PT
Ngày: 15/03/2024
Tòa án xét xử: TAND cấp cao tại TP Hồ Chí Minh
Cấp xét xử: Phúc thẩm

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc Bản án số: 136/2024/HS-PT Ngày 15 tháng 3 năm 2024


NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa: Ông Phạm Văn Công Các thẩm phán: Ông Đặng Văn Ý Ông Ngô Mạnh Cường
- Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Tú Anh – Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.
- Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân cấp caot ại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Trần Ngọc Đoàn – Kiểm sát viên cao cấp.
 Ngày 15 tháng 3 năm 2024, tại điểm cầu trung tâm trụ sở Tòa án nhân dân cấp caot ại Thành phố Hồ Chí Minh và điểm cầu thành phần tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng xét xử phúc thẩm trực tuyến vụ án hình s ự thụ lý số 46/2024/TLPT-HS ngày 16 tháng 0 1 năm 20 24 đối với bị cáo Lê Trần Đ, do có kháng cáoc ủa người bị hại đối với Bản án hình s ự sơ thẩm số 65/2023/HS-ST ngày 06/12/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng.
Bị cáo bị kháng cáo: Lê Trần Đ (Tên gọi khác: L, Trần L), sinh năm 1972 tạit ỉnh Bình Đ ịnh; Nơi đăng ký nhân khẩu thường t rú: Thôn Chánh Trực, xãM ỹ Thọ, huy ện PhùM ỹ, tỉnh Bình Đ ịnh; Nghề nghiệp: Thợ xây dựng; Trình độ văn hóa (học vấn): Lớp 6/12; Dân tộc: Kinh; Giới tính: Nam;
Tôn giáo: Không; Qu ốc tịch: Việt Nam; Con ông Lê Văn Cầm (chết) và bà Lưu Thị Anh (chết); Có vợ tên là Diệp Thị Linh (đã ly hôn); Tiền án, tiền sự:
Không; Nhân thân: Bản án s ố 178/2015/HS-ST ngày 23/12/201 5 của Tòa án nhân dân thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định phạt 09 tháng tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; Bản án số 43/2022/HS-ST ngày 16/9/2022 của Tòa án nhân dân huyện Đắk Mil, tỉnh Đắk Nông phạt 09 tháng tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, chấp hành xong ngày 28/01/2023; Bị bắt tạm giam t ừ ngày 28/01/2023 đến nay, có mặt tại phiên tòa.
Người bào chữa chỉ định cho bị cáo:

## Page 2

Luật sư Huỳnh Anh Tú, Công ty lu ật Trách nhiệm hữu hạn Ngọc Lâm và Cộng sự thuộc Đoàn luật sư Thành phố Hồ Chí Minh – Có mặt;
Luật sư Phạm Đình Long, Văn phòng lu ật sư An Bình thu ộc Đoàn luật sư tỉnh Lâm Đồng – Có mặt;
Người bị hại có kháng cáo: Ông Phan Văn H, sinh năm 1966 – Có mặt;
Địa chỉ: Số 46 Trần Bình Trọng, Tổ 27, thị trấn Liên Nghĩa, huyện Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng.
Người có quy ền l ợi, nghĩa v ụ liên quan đến kháng cáo: Bà Trần Thị Thúy P, sinh năm 1984 – Có mặt;
Địa chỉ: Số 335/25/4 Phan Đình Phùng, Phường 2, thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng.
Ngoài ra còn có 02 người bị hại và 03 người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan khác không có kháng cáo và không liên quan đến kháng cáo.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo các tài li ệu có trong h ồ sơ vụ án và di ễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:
Bị cáo Lê Trần Đ là người không có vi ệc làm ổn định. Để có tiền tiêu xài và trả nợ, Đ tìm cách lừa đảo chi ếm đo ạt tài sản của ngư ời khác. Vào tháng 7/2021, Lê Trần Đ kết nghĩa anh em với bà Trần Thị ThuýP và Đ tự xưng là người quen biết các cán bộ công tác tại Bộ Tài nguyên và Môi trường, có khả năng giúp người có nhu cầu thực hiện thủ tục địa chính.
Khoảng tháng 10/2021, bàP biết ông Phan VănH có nhu cầu tách thửa, làm đường và chuyển mục đích sử dụng đất. Vì tin lời tự xưng của Đ nên bàP điện thoại báo cho Đ biết nhu cầu của ông H và cho ông H số điện thoại của Đ để H và Đ trực tiếp trao đổi với nhau. Đ nói với H là có quen biết với nhiều cán bộ ở Bộ Tài nguyên và Môi trư ờng, có thể giúp H làm thủ tục địa chính để giúp H mở con đường rộng 04 mét, dài 125 mét và tách thửa thành 02 thửa đất ở, phần diện tích 75 m 2 còn lại thì chuyển đổi mục đích thành đất ở. Chi phí chuyển đổi mục đích s ử dụng diện tích 75 m 2 là 300.000.000 đồng, mở đường là 200.000.000 đồng, tách 02 thửa là 50.000.000 đồng. Tổng chi phí là 550.000.000 đồng và hẹn hết tháng 4/2022 sẽ hoàn tất công vi ệc, thì ông H đồng ý.
Ngày 04/10/2021, H đem 70.000.000 đồng đến giao cho bà P, sau đó bà P mang toàn bộ số tiền này đến chùa Liên Hoa giao cho bà Đ ỗ Thị Bích L;
Ngày 14/10/2021, H đem 150.000.000 đồng đến giao cho bàP , sau đó bàP chuyển cho Đ 20.000.000 đồng và mang đến chùa Liên Hoa giao cho bà L 130.000.000 đồng; Ngày 20/10/202 1, H đem 50.000.000 đồng đến giao cho bàP , sau đó bàP chuyển toàn b ộ số tiền này cho Đ sử dụng; Ngày 27/10/2021, H đem 30.000.000 đồng đến nhà bàP , sau đó bàP bù thêm

## Page 3

8.000.000 đồng rồi chuy ển 38.000.000 đồng cho Đ sử dụng; Ngày 12/11/2021, Đ điện tho ại yêuc ầu, nên ông H đã trả cho bà Nguy ễn Thị U 65.000.000 đồng và đưa cho bà Lương Thị Thanh H 20.000.000 đồng. Tổng cộng ông H đã đưa 385.000.000 đồng.
Thời gian sau đó, ông H nhiều lần đi ện thoại hỏi Đ về kết quả công việc, nhưng Đ không thực hiện bất cứ công việc gì vàc ắt liên l ạc, quay v ề Bình Định sinh s ống. Đến ngày 04/3/2022, Đ cùng bàP trở lại Đà Lạt thì Đ viết Gi ấy xác nhận cónh ận của ông H 85.000.000 đồng và cam đoan phải thực hiện xong các công việc địa chính. Ông H hỏi về số tiền ông đã đưa cho bàP 300.000.000 đồng thì bàP yêuc ầu Đ viết Gi ấy nhận ti ền (không ghi ngày tháng năm) xác nhận có mượn của bàP 385.000.000 đồng, trong đó có 300.000.000 đồng là tiền bàP nhận từ ông H (vì tiền này bàP đã giao cho bà L theo yêu cầu của Đ) và 85.000.000 đồng mà bàP ước tính Đ còn nợ bà, bà P đưa cho ông H giữ giấy này, sau đó bàP gặp ông H lấy lại giấy, còn Đ theo bạn bè đi làm thợ xây ở nhiều nơi, không còn liên lạc với ông H.
Ngày 14/4/2022, khi làm thợ xây ở Buôn Đôn, Đ liên lạc gặp bàP thì bàP thấy Giấy nhận tiền (không ngày tháng năm) ghi không đúng, nên yêu cầu Đ viết lại Giấy nhận tiền đề ngày 14/4/2022 với nội dung Đ nhận của ông H số tiền 300.000.000 đồng.
Cơ quan điều tra đã thu giữ các giấy nhận tiền trên. Kết luận giám định số 1090/KL-KTHS ngày 01/11/2022 và số 359/KL-KTHS ngày 16/5/2022 kết luận chữ viết, chữ ký trong các tài li ệu giám định là do Lê Trần Đ ký và viết ra.
Ngoài ra, vào tháng 8/2021, Lê Trần Đ đưa ra thông tin gian dối đ ể chiếm đoạt của ông Trịnh Văn L 1 80.000.000 đồng và chiếm đoạt của bà Đỗ Thị Bích L 500.000.000 đồng (đã khắc phục 365.000.000 đồng).
Tại Bản cáo trạng số 41/CT-VKS-P2 ngày 02/8/2023 của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã truyt ố bị cáo Lê Trần Đ để xét xử về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo điểm a khoản 4 Điều 174 Bộ luật hình sự.
Tại Bản án hình s ự sơ thẩm s ố 65/2023/HS-ST ngày 06/12/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã quyết định:
Căn cứ điểm a khoản 4 Điều 174; điểm s kho ản 1 kho ản 2 Đi ều 51;
điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 38 Bộ luật hình sự;
Tuyên bố bị cáo Lê Trần Đ (L, Trần L) phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; Xử phạt bị cáo Lê Trần Đ (L, Trần L) 14 năm tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày 28/01/2023;
Căn cứ Điều 48 B ộ luật hình s ự năm 2015; Các đi ều: 584, 586, 589, 590 Bộ luật dân s ự năm 2015; Buộc bị cáo Lê Trần Đ phải bồi thường cho ông Phan VănH 385.000.000 đồng.

## Page 4

Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn quyết định về trách nhiệm dân sự của bị cáo với ông Trịnh Văn L1; về xử lý vật chứng; về án phí hình sự sơ thẩm; về nghĩa vụ thi hành án; về trách nhiệm do chậm thi hành án và quyền kháng cáo theo quy định của pháp luật.
Ngày 14/12/2023, b ị hại ông Phan VănH có đơn kháng cáo yêuc ầu hủy Bản án sơ thẩm để điều tra, xét x ử lại vì đã b ỏ lọt tội phạm đối với bà Trần Thị ThuýP và buộc bàP phải liên đới trách nhiệm hoàn trả tiền cho ông.
Tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay:
Ông Phan VănH yêu cầu hủy Bản án sơ thẩm để điều tra hành vic ủa bà Trần Thị ThuýP là chủ mưu cho bị cáo Đ chiếm đoạt tiền của ông; đồng thời buộc bàP phải liên đới trách nhi ệm với bị cáo hoàn trả tiền cho ông, vì bàP làm cò đ ất, đã gi ới thiệu bị cáo Đ cho ông biết, mọi giao dịch của ông với bị cáo Đ đều được thực hiện thông qua bàP , nên theo yêu cầu của bị cáo Đ, ông đã giao cho bàP nhiều lần tổng cộng 300.000.000 đồng và giao cho người khác số tiền 85.000.000 đồng, tổng cộng 385.000.000 đồng thì bị chiếm đoạt, mong Tòa án giúp ông thu hồi lại số tiền trên vì hoàn cảnh gia đình của ông rất khó khăn.
Bà Trần Thị ThuýP trình bày do bị cáo tự giới thiệu bị cáo là cán b ộ của Bộ Tài nguyên và Môi trường làm cho bà tin tư ởng nên bà giới thiệu cho ông H biết bị cáo, còn vi ệc bị cáo với ông H thỏa thuận như thế nào thì bà không biết và không tham gia. Bà không biết bị cáo lừa đảo. Do bị cáo nhờ bà nhận tiền giúp nên bà cónh ận của ông H nhiều lần tổng cộng 300.000.000 đồng và toàn bộ số tiền này bà cũng đã đưa lại cho những người mà bị cáo Đ yêu cầu, nên đề nghị xem xét bà không phải chịu trách nhiệm liên đới với bị cáo để trả tiền cho ông H.
Bị cáo Lê Trần Đ khai nhận bị cáo có thực hiện các hành vi như Bản án sơ thẩm đã xử nên bị cáo không có kháng cáo. Bị cáo đã nghĩ ra cách lừa đảo để có tiền trả nợ nên bị cáo nói bị cáo có quen nhiều cán bộ ở Bộ Tài nguyên và Môi trường, bị cáo không nói cho bàP biết ý định của bị cáo lừa đảo để lấy tiền của ông H. Bị cáo xin giảm nhẹ hình phạt tù.
Các luật sư bàoch ữa cho b ị cáo Lê Trần Đ đều thống nhất ý ki ến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh, đề nghị giữ nguyên Bản án sơ thẩm.
Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh có ý ki ến: Người tiến hành t ố tụng và ngư ời tham giat ố tụng đã thực hiện đúng quy định pháp luật tố tụng hình sự, đơn kháng cáo hợp lệ, đủ điều kiện giải quyết phúc thẩm; Về nội dung: Bản án sơ thẩm tuyên bố bị cáo phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo điểm a khoản 4 Điều 174 Bộ luật hình sự là có căn c ứ, đúng người, đúng tội. Không có căn c ứ để xác định bàP là chủ

## Page 5

mưu hay đồng phạm với bị cáo, nên đề nghị bác kháng cáo của ông Phan Văn H, giữ nguyên Bản án sơ thẩm.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:
[1] Đơn kháng cáoc ủa ông Phan VănH đảm bảo hình th ức, thời hạn, đủ điều kiện để giải quyết theo thủ tục phúc thẩm.
[2] Lời khain hận của bị cáo phù hợp với lời khai của những người bị hại, phù hợp lời khai của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, phù hợp với các bản kết luận giám định, cùng các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, có đủ căn cứ để xác định: Từ tháng 8/2021 đến tháng 10/2021, bị cáo Lê Trần Đ đã đưa ra thông tin gian dối để chiếm đoạt của 03 người bị hại với số tiền tổng cộng 965.000.000 đ ồng, trong đó chi ếm đoạt của ông Phan VănH 385.000.000 đồng. Bản án sơ thẩm đã tuyên bố bị cáo Lê Trần Đ phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài s ản” quy định tại điểm a khoản 4 Đi ều 174 của Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 là đúng người, đúng tội;
đồng thời đã quyết định mức hình phạt tương xứng.
[3] Bà Trần Thị ThuýP có hành vi giới thiệu bị cáo Đ là cán bộ của Bộ Tài nguyên và Môi trường cho ông Phan VănH biết, đồng thời do bị cáo nhờ nên bàP đã nhận giúp bị cáo 300.000.000 đồng do ông H đưa. Tuy nhiên, bà P chỉ là giúp đỡ bị cáo trên phương diện tình cảm, vì tin tưởng bị cáo Đ thật sự là cán b ộ của Bộ Tài nguyên và Môi trư ờng có khả năng giúp đ ỡ những người có nhu cầu thực hiện các thủ tục địa chính. Sự giới thiệu của bàP chưa đủ để ông H quyết định nhờ bị cáo làm thủ tục địa chính, mà là là do ông H đã tin tưởng bị cáo, trực tiếp thỏa thuận và đưa tiền nhờ bị cáo làm thủ tục địa chính cho ông, còn bàP thì không biết được mục đích chiếm đoạt của Đ nên không đồng phạm với Đ về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Do vậy, không có căn cứ để chấp nhận kháng cáoc ủa ông Phan VănH yêu cầu hủy Bản án sơ thẩm để điều tra hành vi chủ mưu, đồng phạm của bà Trần Thị Thúy P.
[4] Ông H đưa cho bàP số tiền tổng cộng 300.000.000 đồng là trên cơ sở ông H thực hiện theo lời yêu cầu của bị cáo Đ và nhằm mục đích để bị cáo Đ thực hiện thủ tục địa chính cho ông. BàP chỉ là người nhận tiền giúp bị cáo và bà đã giao toàn bộ số tiền bà nhận từ ông H cho những người theo chỉ định của bị cáo, bị cáo cũng thừa nhận việc này, nên Bản án sơ thẩm không buộc bàP chịu trách nhiệm liên đới với bị cáo, mà chỉ buộc bị cáo bồi thường cho ông H toàn bộ số tiền 385.000.000 đồng, là phù hợp. Vì vậy, không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của ông Phan VănH yêu cầu buộc bà Trần Thị Thúy P liên đới với bị cáo bồi thường tiền cho ông.

## Page 6

[5] Từ các phân tích trên, không có căn cứ để chấp nhận kháng cáo của ông Phan Văn H; giữ nguyên Bản án sơ thẩm theo đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh là phù hợp;
[6] Theo quy định tại đi ểm đ kho ản 2 Đi ều 23 Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thư ờng v ụ Quốch ội quy định về mức thu, mi ễn, giảm, thu, n ộp, quản lý và s ử dụng án phí và l ệ phí Tòa án thì ông Phan VănH không thuộc trường hợp phải chịu án phí phúc thẩm;
[7] Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm về trách nhiệm dân sự của bị cáo với ông Trịnh Văn L 1; về xử lý vật chứng; về án phí hình s ự sơ thẩm không có kháng cáo kháng nghị đã có hi ệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
1. Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 355 và Điều 356 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 ; Điều 23 Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;
2. Không chấp nhận kháng cáo của ông Phan VănH . Giữ nguyên Bản án hình sự sơ thẩm số 65/2023/HS-ST ngày 06/12/2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng.
Áp dụng điểm a khoản 4 Điều 174; điểm s kho ản 1 kho ản 2 Đi ều 51;
điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 38 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017; Điều 48 Bộ luật hình s ự năm 2015; Các đi ều: 584, 586, 589, 590 Bộ luật dân sự năm 2015;
Tuyên bố bị cáo Lê Trần Đ (Tên gọi khác: L, Trần L) phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”;
Xử phạt b ị cáo Lê Trần Đ (Tên gọi khác: L, Trần L) 14 (Mười b ốn)
năm tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính t ừ ngày 28/01/2023; Tiếp tục tạm giam bị cáo để đảm bảo thi hành án;
Buộc b ị cáo Lê Trần Đ phải bồi thư ờng cho ông Phan VănH 385.000.000 đồng (Ba trăm tám mươi lăm triệu đồng).
3. Ông Phan VănH không phải chịu án phí phúc thẩm;
4. Các quyết định khác của Bản án sơ thẩm về trách nhiệm dân sự của bị cáo với ông Trịnh Văn L 1; về xử lý vật chứng; về án phí hình s ự sơ thẩm không có kháng cáo kháng nghị đã có hi ệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

## Page 7

5. Kể từ ngày kể từ ngày bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quy ền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các kho ản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theom ức lãi su ất quy định tại Điều 357, Đi ều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.
Trường hợp bản án đư ợc thi hành theo quy định tại Điều 2 Lu ật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quy ền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân s ự. Thời hiệu thi hành án đư ợc thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.
6. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận:
- Tòa án nhân dân tối cao;
- VKSND cấp cao tại TP.HCM;
- Tòa án nhân dân tỉnh Lâm Đồng;
- Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng;
- Công an tỉnh Lâm Đồng;
- Sở Tư pháp tỉnh Lâm Đồng;
- Cục THADS tỉnh Lâm Đồng;
- Trại tạm giam Công an tỉnh Lâm Đồng;
(Trại tạm giam Công an tỉnh Lâm Đồng tống đạt cho bị cáo);
- Người kháng cáo;
- Lưu: HS, VP, NTHN (23b).
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA







Phạm Văn Công