Hồ Văn L - Lê Thị X
Số: 05/2023/QĐST – DS
Ngày: 11/12/2023
Tòa án xét xử: TAND TP. Bến Tre, tỉnh Bến Tre
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Ông Hồ Văn L yêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lê Thị X mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

 TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN MỎ CÀY BẮC TỈNH BẾN TRE Số: 05/2023/QĐST – DS CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc


 Mỏ Cày Bắc, ngày 11 tháng 12 năm 2023


QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN MỎ CÀY BẮC

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Ngọc Đạt.
Thư ký phiên họp: Bà Võ Thị Minh Nguyệt - Thư ký Tòa án.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Mỏ Cày Bắc tham gia phiên họp :
Ông Nguyễn Hoàng Nhân - Kiểm sát viên.
Ngày 11 tháng 12 năm 2023 tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số:
223/2023/TLST-DS ngày 27 tháng 10 năm 2023 về việc: “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự ” theo Quyết định mở phiên họp số:
108/2023/QĐST-DS ngày 05 tháng 12 năm 2023 gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:
Ông Hồ Văn L, sinh năm 1966.
Địa chỉ: ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre.
Người đại diện theo ủy quyền của người yêu cầu: Ông Nguyễn Thanh H , sinh năm 1993 (có mặt).
Địa chỉ: ấp C, xã H, huyện M, tỉnh Bến Tre.
- Đối với: Bà Lê Thị X, sinh năm 1965.
Địa chỉ: ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Căn cứ vào đơn yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự đề ngày 20/10/2023 của ông Hồ Văn L và lời trình bày của người đại diện theo ủy quyền là ông Nguyễn Thanh H tại phiên họp thể hiện: Ông L và bà X là vợ chồng kết hôn theo phong tục tập quán địa phương và sống chung với nhau từ năm 1985

## Page 2

nhưng không có tiến hành đăng ký kết hôn theo quy định pháp luật, ông L và bà X có với nhau 01 con chung là anh Hồ Văn T, sinh năm 1998. Cách nay khoảng hơn 10 năm bà X bị bệnh tâm thần với các biểu hiện như: không làm chủ được lời nói và cảm xúc, tính tình thay đổi, thường xuyên chửi mắng chồng con và mọi người, mặc dù ông L và gia đình đã đưa bà X đi điều trị bệnh ở Bệnh viện T1 khám và điều trị nhưng bà X không uống thuốc nên không có dấu hiệu thuyên giảm. Nay ông Lyêu cầu Tòa án tuyên bố bà Lê Thị X là người mất năng lực hành vi dân sự để ông L đại diện theo pháp luật cho bà Lê Thị X thực hiện các giao dịch dân sự.
Tại phiên họp đại diện Viện kiểm sát phát biểu quan điểm:
- Về tố tụng: Trong quá trình giải quyết việc dân sự, Thẩm phán, Thư k ý tuân thủ đúng các quy định của pháp luật tố tụng dân sự, người yêu cầu giải quyết việc dân sự đã thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ của mình.
- Về nội dung: đề nghịT òa án áp dụng Điều 376, 378 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015: chấp nhận yêu cầu của ông Hồ Văn L về việc yêu cầu tuyên bố bà Lê Thị X là người mất năng lực hành vi dân sự.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Mỏ Cày Bắc nhận định:
[1] Căn cứ vào Kết luận giám định pháp y tâm thần số 918/KL -VPYTW ngày 29/11/2023 của Viện Pháp y tâm thần Trung ương B xác định về kết quả giám định đối với đương sự Lê Thị X như sau:
- Về y học: đương sự bị bệnh Tâm thần phân liệt thể paranoid (F20.0 – ICD.10).
- Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.
[2] Căn cứ vào Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: “Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu cuảng ười có quyền, lợi ích liên quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần”. Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần nêu trên thì bà Lê Thị X bị bệnh tâm thần phân liệt thể paranoid, mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Từ đó có đủ cơ sở để xác định bà Lê Thị X bị bệnh tâm thần mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình nên ông Hồ Văn L là chồng bà Xyêu cầu Tòa án tuyên bố bà X là người mất năng lực hành vi dân sự là có cơ sở để chấp nhận.
[3] Xét thấy đề nghị của Đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp là hoàn toàn phù hợp với nhận định của Tòa án nên được chấp nhận toàn bộ.
[4] Về lệ phí giải quyết việc dân sự: ông Hồ Văn L phải nộp lệ phí giải quyết việc dân sự theo quy định.

## Page 3

[5] Về chi phí giám định pháp y tâm thần: Do ông Hồ Văn L là người yêu cầu giải quyết việc dân sự nên ông phải có nghĩa vụ nộp chi phí giám định pháp y tâm thần là 4.333.750 đồng và đã nộp xong.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ: Điều 376 và 378 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; Điều 22 Bộ luật dân sự năm 2015; Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:
Chấp nhận yêu cầu của ông Hồ Văn L về việc yêu cầu tuyên bố bà Lê Thị X là người mất năng lực hành vi dân sự.
 Tuyên bố bà Lê Thị X , sinh năm 1965, nơi cư trú: ấp T, xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre là người mất năng lực hành vi dân sự.
 Ông Hồ Văn L được quyền liên hệ cơ quan, tổ chức có thẩm quyền ( Ủy ban nhân dân xã T, huyện M, tỉnh Bến Tre) để đăng ký việc giám hộ theo quy định của pháp luật về hộ tịch.
Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: ông Hồ Văn L phải nộp 300.000 đồng nhưng được khấu trừ vào tiền tạm ứng lệ phí đ ã nộp theo biên lai thu số 0005451 ngày 26/10/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Mỏ Cày Bắc nên ông L không phải nộp thêm.
Về chi phí giám định pháp y tâm thần: buộc ông Hồ Văn L phải chịu chi phí giám định pháp y tâm thần là 4.333.750 đồng và đã nộp xong.
 - Quyền kháng cáo, kháng nghị: Người yêu cầu giải quyết việc dân sự có quyền kháng cáo quyết định giải quyết việc dân sựt rong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Bến Tre giải quyết theo thủ tục phúc thẩm. Viện kiểm sát cùng cấp có quyền kháng nghị quyết định giải quyết việc dân sự trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày Tòa án ra quyết định.
Nơi nhận:
- Phòng KTNV và THA TAND tỉnh Bến Tre;
- VKSND huyện Mỏ Cày Bắc;
- Chi cục THADS huyện Mỏ Cày Bắc;
- UBND xã T;
- Các đương sự;
- Lưu hồ sơ việc dân sự.
 THẨM PHÁN-CHỦ TỌA PHIÊN HỌP





 Nguyễn Ngọc Đạt