Bản án số: 32/2024/DS-PT
:“Tranh chấp hợp đồng thuê khoán tài sản; bồi thường thiệt hại về sức khoẻ và tài sản”.
Số: 32
Ngày: 06/02/2024
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Bình Phước
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp hợp đồng thuê quyền sử dụng đất
Thông tin vụ việc: - Căn cứ khoản 2 Điều 308 và Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần Thị N; sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 63/2023/DS-ST ngày 11/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện B , tỉnh Bình Phước.

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH PHƯỚC

Bản án số: 32/2024/DS-PT Ngày: 06 - 02 - 2024 V/v “Tranh chấp hợp đồng thuê khoán tài sản; bồi thường thiệt hại về sức khỏe và tài sản”.



CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập – Tự do – Hạnh phúc




NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH PHƯỚC
- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên Tòa: Ông Nguyễn Văn Thư Các Thẩm phán: Bà Lê Hồng Hạnh Ông Phạm Tiến Hiệp
- Thư ký phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Tâm - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước: Ông Lê Văn Quang
- Kiểm sát viên tham gia phiên tòa.
Trong các ngày 01 và ngày 06 tháng 02 năm 2024, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Bình Phước xét xử phúc thẩm công khai vụ án Dân sự thụ l ý số 276/2023/TLPT-DS ngày 30/11/2023 về việc: “Tranh chấp hợp đồng thuê khoán tài sản; bồi thường thiệt hại về sức khỏe và tài sản”.
Do Bản án dân sự sơ thẩm số 63/2023/DS-ST ngày 11/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện B bị kháng cáo.
Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 10/2024/QĐ-PT ngày 02/01/2024, giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Ông Nguyễn Hữu Th; sinh năm: 1960 Bà Trần Thị N; sinh năm: 1961 Cùng địa chỉ: thôn S, xã Ph, huyện B, tỉnh Bình Phước Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho ông Th bàN là Luật sư Nguyễn Thành Kh – Văn phòng Luật sư B chi nhánh Bù Đăng, tỉnh Bình Phước, địa chỉ: 210 quốc lộ 14, khu phố Đ, thị trấn Đức Ph, huyện B, tỉnh Bình Phước.
2. Bị đơn: Ông Đỗ Xuân Th, sinh năm: 1968

## Page 2

 Bà Nguyễn Thị Ng, sinh năm: 1976 Cùng địa chỉ: thôn S, xã Ph, huyện B, tỉnh Bình Phước.
Người kháng cáo: Nguyên đơn Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần Thị N.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Tại đơn khởi kiện đề ngày 13/5/2021 và trong quá trình giải quyết vụ án Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN thống nhất trình bày:
Vào 22/9/2020 vợ chồng ông bà có ký hợp đồng cho thuê đất với vợ chồng Ông Đỗ Xuân Th Bà Nguyễn ThịNg diện tích 4,3ha, tại thôn S, xã Ph, huyện B, tỉnh Bình Phước , đất có vị trí: một mặt giáp ông Hinh, một mặt giáp ông Ngọ, một mặt giáp ông Kim, một mặt giáp suối, trên đất có cây tiêu, cây điều và cây cà phê trồng xen với nhau. Hai bên thỏa thuận thời gian cho thuê 05 năm bắt đầu từ 22/9/2020 đến 28/9/2025. Hai bên có viết giấy tay, mỗi người giữ một bản gốc , hai bên thỏa thuận giao đất ngày 22/9/2020 và vợ chồng bà đã bàn giao đất ngày 22/9/2020, việc bàn giao đất không làm giấy tờ riêng mà ghi chung trong hợp đồng thuê đất ngày 22/9/2020. Vợ chồng ông Th bàN cho thuê tài sản trên đất là cây điều và cây cà phê. Còn cây tiêu thì hai bên không thỏa thu ận gì đến. Phương thức thanh toán: bên bàNg ông Th có trách nhiệm trả bằng sản lượng 2,2 tấn điều vào ngày 15/02 âm lịch hàng năm và trả cà phê bằng sản lượng cà phê nhân 700kg vào ngày 20/11 âm lịch hàng năm. Vợ chồng ông Th bàNg đã đóng sản lượng 2,2 tấn hạt điều tư ơi của vụ điều năm 2021. Ngoài ra chưa đóng khoản nào khác. Sau khi thu hoạch xong thì ông bà phát hiện toàn bộ tiêu bị mất là do vợ chồng ông Th bàNg thu hoạch. Vợ chồng bà có hỏi vợ chồng ông Th bàNg dẫn đến cãi nhau. Do vợ chồng ông Th bàNg vi phạm hợp đồng với lý do trả tiền không đúng thời gian mà hai bên đã thỏa thuận; khi trả thì kỳ kéo bớt xén nhưng vẫn trả đủ. Ngoài ra, trong hợp đồng không thỏa thuận việc thu hạt tiêu nhưng BàNg tự tiện thu tiêu mà không hỏi ý kiến của vợ chồng bà Nữ; trong hợp đồng hai bên không thỏa thuận việc cho thuc ây tiêu nên bà yêu cầu làm lại hợp đồng thì BàNg không đồng ý và xảy ra tranh chấp; vợ chồng BàNg khi chăm sóc quản lý thì làm thiệt hại 54 cây điều 02 năm tuổi và ống tưới cái bị hư. Ngoài ra không còn lý do nào khác nên vợ chồng ông Th bàN làm đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết:
- Hủy hợp đồng thuê khoán tài sản ngày 22/9/2020 giữa vợ chồng Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN và vợ chồng Ông Đỗ Xuân Th Bà Nguyễn Thị Ng . Buộc vợ chồng ông Th bàNg trả lại vườn cho ông Th bàN . Ngoài ra không yêu cầu gì khác.
Quá trình giải quyết vụ án, ông Th bàN có ý kiến trình bày đối với yêu cầu phản tố của bị đơn như sau : Hai bên thỏa thuận vợ chồng ông Th bàNg có trách nhiệm chăm sóc rẫy (không nói rõ), vợ chồng ông bà cho mượn ống và máy tưới. Nếu hư hỏng trong khi sử dụng thì vợ chồng ông Th bàNg tự sửa.

## Page 3

Việc thỏa thuận có ghi trong hợp đồng. Ngoài ra, hai bên có thỏa thuận nếu vợ chồng bàN lấy đất trước thời hạn thì phải bồi thường gấp đôi về chi chí đầu tư chăm sóc cây trồng của năm đó (không thỏa thuận cụ thể về nội dung đầu tư, chăm sóc vườn cây). Ngoài nội dung trên hai bên không thỏa thuận gì khác.
Hai bên không thỏa thuận về bồi thường sản lượng đã đó ng. Tháng 5/2021 thì hai bên xảy ra tranh chấp. Hiện nay diện tích đất và tài sản trên đất vợ chồng bà N quản lý từ tháng 5/2021. Khi hai bên bàn giao đất thì không lập biên bản về việc số tài sản (cây trồng, máy tưới, ống..) trên đất, chỉ bàn giao vườn và nói là có cây điều, cây cà phê. Thông thường vụ tiêu thu vào tháng 01. Bà không có tài liệu chứng cứ gì nộp cho Tòa án về việc BàNg làm thiệt hại 54 cây điều.
+ Về chi phí đầu tư: BàNg chưa xịt cỏ cà phê; về cắt cành và gom cành không đồng ý vì trước khi bàn giao đất bàN đã làm; về sửam áy thì khi sử dụng bị hư thì phải tự sửa theo thỏa thuận hai bên; bà đồng ý trả 03 bao phân x 410.000đồng/01 bao (bón mùa nắng); đồng ý trả 600.000đồng công tưới (02 công), còn tiền dầu tôi sẽ bổ sung sau ; Về công phát điều và xăng 2.20 0.000đ bà không đồng ý vì vợ chồng BàNg đã thu điều và đóng sản lượng; bẻ chồi vặt cành tăm không đồng ý vì trước bàn giao vợ chồng bà đã làm; cào và đốt lá không đồng ý vì BàNg đã thu sản lượng; không đồng ý trả tiền phân bón nắng lần 2 vì chỉ bón phân 01 lần thì tôi đã lấy; còn những nội dung còn lại bà không đồng ý vì đã lấy rẫy. Đối với tiền trả công điều 28.000.000đ không đồng ý vì đã thu sản lượng điều. Không đồng ý bồi thường 56.100.000 đồng sản lượng đã đóng.
Tại phiên tòa, nguyên đơn bàN ông Thyêu cầu Tòa án gi ải quyết bổ sung: Buộc vợ chồng ông Th bàNg bồi thường 54 cây điều 02 năm tuổi và bồi thường 03 tạ tiêu nhân x 79.000 đồng/1 kg = 23.800.000đồng. Đối với yêu cầu phản tố của bị đơn vợch ồng bà không đồng ý bồi thường , khi vợ chồng bà lấy lại đất thì không báo với vợ chồng ông Th bàNg vì trước đó đã xảy ra mâu thuẫn, khi thỏa thuận cho thuê đất vợ chồng bị đơn bàNg ông Th là người soạn thảo hợp đồng. Ngoài ra, không yêu cầu gì khác.
Bị đơn Ông Đỗ Xuân Th Bà Nguyễn ThịNg trình bày:
Vào ngày 22/9/2010 vợ chồng ông Th bàNg có ký hợp đồng thuê đất rẫy diện tích 4,3ha của vợ chồng ông Th bàN , đất tại thôn Sơn Quý, xã Phú Sơn, huyện B , tỉnh Bình Phước. Hai bên thỏa thuận giá mỗi năm, vợch ồng ông Th bàNg đóng sản lượng cho vợ chồng ông Th bà Nvào ngày 15/02 âm lịch hàng năm còn cà phê thì vào giữa vụ là ngày 20/11 âm lịch hàng năm và đóng tại rẫy, nếu lấy tiền thì tính theo giá thị trường tại thời điểm thanh toán. Thời hạn thuê đất từ ngày 22/9/2020 đến hết vụ cà phê năm 2025. Trong thời gian thuê đất vợ chồng ông bà có trách nhiệm chăm sóc cây trồng trên đất có trong rẫy.
Trường hợp vợ chồng ông bà không làm thì vẫn phải đóng sản lương như thỏa thuận. Nếu vợ chồng ông Th bàN mua bán đất chon gười khác thì phả i bồi

## Page 4

thường gấp đôi số tiền mà vợ chồng bà đã bỏ ra đầu tư cho năm đó. Quá trình thực hiện hợp đồng vợ chồng bà đã đóng đủ sản lượng điều cho bà Nữ, cụ thể:
ngày 29/3/202 1 đóng sản lượng số tiền 30.00 0.000đồng cho ông Th bàN , ngày 14/4/2021 vợ chồng bà đã đóng số sản lượng còn lại với số tiền 26.100.000đồng. Sau đó thì vợ chồng ông Th bàN đòi lấy đất vì cho rằng vợ chồng bà thu tiêu mà không được sự đồng ý của ông bà. Đến ngày 07/5/2021 vợ chồng bà và người thuê đang làm thì hai bên xảy ra xô xát, bàN đã phá một cái máy xịt thuốc chạy bằng xăng. BàNg đã làm đơn gửi đến Công an xã Phú Sơn. Ngày 08/5/2021 vợ chồng bà đang thuê công làm thì bàN tiếp tục đến rẫy không cho vợ chồng bà làm, bàN đã đập 02 bình, chặt 05 cái bạt đựng nước và đánh đập bà Nga. Sau đó BàNg đã làm đơn tố cáo đến Công an huyện B xem xét giải quyết.
Ngày 04/10/2021 Bà Nguyễn ThịNg có nộp đơn phản tố, yêu cầu Tòa án giải quyết về những nội dung sau:
1. Yêu cầu ông Th bà Nbồi thường thiệt hại tài sản với số tiền 3.100.000đ do vợ chồng ông bà Thành Nữ phá hoại cụ thể:
- Một bình xịt đeo vai 18L số tiền 1.300.000 đồng.
- Bồi thường 05 cái bạt rách toàn bộ do ông Th bàN phá với số tiền:
1.000.000đồng.
- 01 chai thuốc cỏ 05 lít giá 800.000 đồng.
2. Yêu cầu bồi thường hợp đồng do vợ chồng ông Th bàN đã vi phạm hợp đồng cho thuê đất cụ thể:
* Các khoản đầu tư vào rẫy :
- Ngày 10/11/2020: Xịt thuốc cỏ phần cà phê số tiền 1.500.000đồng, bao gồm thuốc và 3 ngày công.
- Ngày 15/11/2020: Cắt cành 1 héc 3 cà phê , tiền thuê cắt cành và gom cành số tiền 7.250.000đồng.
- Ngày 22/01/2021: Mua một cuộn ống con tưới hết 800.000đồng, hiện tại cuộn ống tưới này đang ở rẫy và được gắn vào ống cái.
- Ngày 23/01/2021: Đổ dầu sửa máy hết 1.500.000 đồng.
- Ngày 24 /01/2021: Mua bốn bao phân để bón phân mùa nắng lần thứ nhất cho 1 héc 3 cà phê hết 1.640.000 đồng, mỗi bao phân có giá trị là 410.000 đồng.
- Ngày 24/01/2021: Tưới 1 héc 3 cà phê lần thứ nhất hết 1.600.000 đồng.
- Ngày 28/01/2021: Phát cỏ 3 héc điều hết 2.200.000đồng.
- Ngày 01/02/2021: 04 công Bẻ chổi và vặt cành tăm 1.000.000đồng.

## Page 5

- Ngày 04/02/2021: Công cào và đốt lá tổng diện tích 4 héc 3 là 3.000.000đồng.
- Ngày 19/02/2021: 04 bao phân để bón phân mùa nắng lần thứ hai cho 1 héc 3 cà phê hết 1.640.000đồng, mỗi bao phân có giá trị là 410.000đồng.
- Ngày 19/02/2021: Tưới 1 héc 3 cà phê lần thứ hai hết 1.600.000đồng.
- Ngày 23/02/2021: Xịt rệp nấm cho 1 héc 3 cà phê hết 3.000.000 đồng.
- Ngày 03/03/2021: Bẻ chổi hết 2 công số tiền 500.000 đồng.
- Ngày 05/03/2021: Xịt 3 héc điều thuốc cỏ hết 1.700.000đồng.
- Ngày 06/04/2021: Phát cỏ 1 héc 3 cà phê hết 1.200.000đồng.
- Ngày 10/04/2021: Bẻ chổi là 2 công hết 500.000đồng.
Tổng tiền đầu tư vào rẫy: 30.630.000đồng.
* Tiền trả công thu điều của vụ điều của 2021: 28.000.000 đồng.
- Tiền đầu tư đóng sản lượng của vụ điều năm 2021: 56.100.000 đồng.
- Bồi thường hợp đồng gấp đôi đầu tư theo hợp đồng với số tiền 117.830.000đ x 2 = 235.660.000đ.
3. Yêu cầu vợ chồng ông Thành, bàN bồi thường về sức khỏe, danh dự và tinh thần cụ thể:
- Tiền công bị mất do nghỉ làm việc trong 8 ngày do bị đa chấn thương 8 ngày x 200.000đồng/ngày = 1.600.000đồng.
- Tiền thuốc 540.000đồng.
- Tiền giám định thương tích số tiền 1.400.000 đồng.
- Tiền chụp x quang số tiền 194.000đồng.
- Tiền tổn hao về sức khỏe tinh thần, danh dự với số tiền 26.266.000đồng.
Như vậy, vợ chồng ông Th bàNg yêu cầu bồi thường về tài sản và bồi thường hợp đồng là 353.490.000đồng và bồi thường sức khỏe, danh dự và tinh thần là 30.000.000 đồng. Ngoài ra không yêu cầu gì khác.
Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 63/2023/DS-ST ngày 11/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện B đã quyết định:
[1] Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần Thị N. Tuyên hủy hợp đồng thuê đất rẫy ngày 22/9/2020 giữa vợ chồng Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN và vợ chồng Ông Đỗ Xuân Th Bà Nguyễn ThịNg đối với diện tích 4,3ha, tại thôn S, xã Ph, huyện B, tỉnh Bình Phước .
[2] Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn Ông Đỗ Xuân Th Bà Nguyễn ThịNg về việc bồi thường thiệt hại về tài sản và sức khỏe:

## Page 6

Buộc Bà Trần ThịN bồi thường thiệt hại về tài sản cho Bà Nguyễn Thị Ng số tiền 500.000đồng.
Buộc Bà Trần ThịN bồi thường thiệt hại về sức khỏe cho Bà Nguyễn Thị Ng với số tiền 2.217.000đồng.
Buộc Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN bồi thường thiệt hại về hợp đồng và chi phí đầu tư vụ mùa năm 2021 cho Ông Đỗ Xuân Th Bà Nguyễn ThịNg với số tiền 232.490.000đồng.
Tổng cộng ông Th bàN phải liên đới bồi thường cho ông Th bàNg là số tiền 232.490.000đồng và bàN bồi thường cho BàNg số tiền 2.217.000đồng.
Không chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn Ông Đỗ Xuân Th Bà Nguyễn ThịNg về việc bồi thường hợp đồng với số tiền 121.000.000 đồng và sức khỏe là 27.783.000đồng.
Ngoài ra, Bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí, nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo của các đương sự theo luật định.
Ngày 02/10/2024, nguyên đơn Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN nộp đơn kháng cáo yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm sửa bán án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và không chấp nhận toàn bộ yêu cầu phản tố của bị đơn ông Thiều bà Nga.
Tại phiên tòa phúc thẩm:
- Nguyên đơn ông Th bà Ngiữ nguyên yêu cầu khởi kiện và thay đổi một phần yêu cầu kháng cáo ông Th bà Nđồng ý bồi thường thiệt hại về tài sản cho BàNg số tiền 500.000 đồng, bồi thường thiệt hại về sức khỏe cho BàNg số tiền 2.217.000 đồng; đồng ý trả chi phí đầu tư cây cà phê tổng cộng 37.217.620 đồng. Ông Th bà Nchỉ kháng cáo phần bồi thường thiệt hại về hợp đồng và chi phí đầu tư v ụ mùa năm 2021 cho ông Th bàNg số tiền 232.490.000đồng.
- Bị đơn ông Th bàNg đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước phát biểu:
Về việc tuân theo pháp luật: Kể từ khi thụ lý vụ án đến thời điểm xét xử phúc thẩm, Thẩm phán và Hội đồng xét xử đã tuân thủ đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Những người tham gia tố tụng chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự.
Về nội dung:
Với những chứng cứ đã được thẩm tra tại phiên tòa đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn bà ông Th bà Nsửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm theo

## Page 7

hướng bu ộc ông Th bàN bồi thường cho ông Th bàNg số ti ền 74.437.957 đồng.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Căn cứ vào tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định:
[1] Về thủ tục kháng cáo:
Đơn kháng cáo của nguyên đơn Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN làm trong thời hạn luật định, hình thức và nội dung phù hợp các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 nên cần xem xét giải quyết theo trình tự phúc thẩm.
[2] Xét yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn ông Th bàN . Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy rằng:
Căn cứ vào hợp đồng thuê đất rẫy (bút lục số 09-10) xác định 22/9/2020 vợ chồng Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN có ký hợp đồng cho thuê đất với vợ chồng Ông Đỗ Xuân Th Bà Nguyễn ThịNg diện tích 4,3ha tại thôn S, xã Ph, huyện B, tỉnh Bình Phước . Hai bên thỏa thuận thời gian cho thuê 05 năm bắt đầu từ ngày 22/9/2020 đến ngày 28/9/2025. Hai bên có vi ết giấy tay do Bà Ng viết, thỏa thuận giao đất ngày 22/9/2020 và v ợ chồng bàN ông Th đã bàn giao đất ngày 22/9/2020 cho ông Th bàNg việc bàn giao đất không làm giấy tờ riêng mà ghi chung trong hợp đồng thuê đất ngày 22/9/2020.
Vợ chồng ông Th bà Ncho thuê tài sản trên đất là cây điều và cây cà phê.
Phương thức thanh toán: BàNg ông Th có trách nhiệm trả bằng sản lượng 2,2 tấn điều vào ngày 15/02 âm lịch hàng năm và trả cà phê bằng sản lượng cà phê nhân 700kg vào 20/11 âm lịch hàng năm. Vợ chồng ông Th bàNg đã đóng sản lượng 2,2 tấn hạt điều tươic ủa vụ điều năm 2021 với số tiền 56.100.000đồng (chia làm 02 lần, lần 1 ngày 29/3/2021 đóng sản lượng số tiền 30.000.000đồng, lần 2 ngày 14/4/2021 đóng số tiền 26.100.000đồng). Sau khi vợ chồng ông Th bàNg thu hoạch xong đi ều vào tháng 05/2021 thì ông Th bàN phát hiện toàn bộ tiêu trồng trên cây điều bị mất là do vợ chồng ông Th bàNg thu hoạch nên hai bên xảy ra tranh ch ấp. Sau khi xảy ra tranh chấp vợ chồng ông Th bà Nđã lấy lại đất canh tác t ừ tháng 5/2021 cho đến nay. Khich ấm dứt hợp đồng thuê đất vợ chồng bàN ông Th có xin lấy lại đất nhưng v ợ chồng ông Th bàNg không đồng ý vì chưa hết thời hạn thuê đất. Sau đó v ợ chồng ông Th bàN lấy đất canh tác mà không thông báo cho bên b ị đơn ông Th bàNg biết trước một thời gianh ợp lý đ ể chấm dứt hợp đồng. Theo quy định tại Điều 492 của Bộ luật dân s ự năm 2015 quy định “Trường hợp một bên đơn phương chấm dứt hợp đồng phải báo cho bên kia biết trước một thời gian hợp lý; nếu thuê khoán

## Page 8

theo thời vụ hoặc theo chu kỳ khai thác thì thời hạn báo trước phải phù hợp với thời vụ hoặc chu kỳ khai thác…..”.
Nguyên đơn bàN ông Th cho rằng lý do v ợ chồng bà đơn phương chấp dứt hợp đồng là do vợ chồng ông Th bàNg trả tiền làm nhiều đợt không đúng như thỏa thuận, tự ý thu hạt tiêu khi không có sự đồng ý của vợ chồng ông bà.
Căn cứ biên bản xem xét thẩm định tài sản của Tòa án nhân dân huyện B ngày 28/7/2022 xác định tài sản trên đất mà hai bên ký hợp đồng thuê khoán gồm: 1.000 cây cà phê trồng năm 1995, 30 cây tiêu trồng trên trụ cây điều, 30 cây điều trồng năm 1995, 720 cây điều trồng năm 1995. Ngoài ra không còn có tài sản nào khác.
Như vậy, cây tiêu đư ợc trồng trên cây đi ều (gồm 30 cây), tại thời điểm thỏa thuận ký hợp đồng thuê khoán tài sản bàN ông Th là chủ đất (bên cho thuê khoán) biết rõ tài sản trên đất của ông bà gồm có cây điều, cà phê và cây tiêu (trồng trên cây đi ều) nhưng khi BàNg viết hợp đồng thuê khoán thì hai bên không thỏa thuận gì về cây tiêu và ông Th bà Ncũng không yêu cầu bàNg ông Th ghi trong hợp đồng. Đây là lỗi của ông Th bàN .
Hơn nữa, căn cứ vào hợp đồng thuê đất rẫy (bút lục số 09-10) thể hiện ông Th bàN chỉ cho bàNg ông Th thuê khoán cà phê và điều không có nội dung nào thể hiện là ông Th bàNg được khai thác các tài sản khác có trên đất là cây tiêu. Mặt khác, hợp đồng thuê đất rẫy do chính BàNg là người viết bản thân BàNg cũng mặc định BàNg chỉ thuê 3 ha điều đông đặc và 1,3 ha cà phê.
Như vậy, việc bàNg ông Th tự ý thu hoạch cây tiêu là vi phạm hợp đồng nên ông Th bà Ncó quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng thuê đất rẫy.
Tại phiên tòa sơ thẩm, bị đơn bàNg ông Th cùng đồng ý chấm dứt hợp đồng thuê khoán tài sản ngày 22/9/2020 gi ữa vợ chồng ông Th bàNg và vợ chồng ông Th bàN . Do đó, cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Th bàN về việc chấm dứt hợp đồng thuê khoán tài sản ngày 22/9/2020 là có căn cứ.
- Xét về lỗi dẫn đến chấm dứt hợp đồng thuê đất:
Nguyên đơn bàN ông Th cho rằng lý do v ợ chồng bà đơn phương chấp dứt hợp đồng là do vợ chồng ông Th bàNg trả tiền làm nhiều đợt không đúng như thỏa thuận, tự ý thu hạt tiêu khi không có sự đồng ý của vợ chồng bà. Tại thời điểm thỏa thuận ký hợp đồng thuê khoán tài sản bàN ông Th là chủ đất (bên cho thuê khoán) bi ết rõ tài sản trên đất của ông bà gồm có cây điều, cà phê và cây tiêu (tr ồng trên cây đi ều) nhưng khi BàNg viết hợp đồng thuê khoán thì hai bên không tho ả thuận gì về cây tiêu và ông Th bàN cũng không yêu cầu bàNg ông Th ghi trong hợp đồng. Đây là lỗi của ông Th bàN .
Căn cứ vào hợp đồng thuê đất rẫy (bút lục số 09-10) thể hiện ông Th bà Nchỉ cho bàNg ông Th thuê khoán cà phê và điều không có nội dung nào thể

## Page 9

hiện là ông Th bàNg được khai thác các tài sản khác có trên đất là cây tiêu.
Mặt khác, hợp đồng thuê đất rẫy do chính BàNg là người viết bản thân BàNg cũng mặc định BàNg chỉ thuê 3 ha điều đông đặc và 1,3 hac à phê. Như vậy, việc bàNg ông Th tự ý thu hoạch cây tiêu khi chưa được sự đồng ý của ông Th bà Nlà vi phạm hợp đồng thuê đất rẫy nên ông Th bàN có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng thuê đất rẫy.
Từ những phân tích trên, xét thấy cả ông Th bà Nvà ông Th bàNg đều có lỗi ngang nhau khi dẫn đến việc chấm dứt hợp đồng thuê đất rẫy. Theo quy định Bộ luật dân sự khi cả 02 bên đều có lỗi dẫn đến hợp đồng bị chấm dứt thì không phải bồi thường theo hợp đồng.
Xét yêu cầu phản tố của bị đơn ông Thiều, BàNg yêu cầu nguyên đơn bàN ông Th bồi thường cụ thể như sau:
- Đối với yêuc ầu bồi thư ờng thi ệt hại v ề tài sản s ố tiền 3.100.000 đồng: Bị đơn yêu cầu ông Th bà Nbồi thường thiệt hại tài sản do vợ chồng ông bà Thành Nữ phá hoại là một bình xịt đeo vai 18L số tiền 1.300.00 0 đồng, 05 cái bạt rách toàn b ộ do ông Th bàN phá với s ố tiền 1.000.000đồng, 01 chai thuốc cỏ 05 lít giá 800.000 đồng. Tuy nhiên, Căn cứ vào thông báo kết quả giải quyết nguồn tin v ề tội phạm số 489 ngày 26/7/2021, thông báo s ố 488 ngày 26/7/2021 về việc không khởi tố vụ án hình s ự của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện B xác định tại thời điểm xảy ra vụ việc 02 tấm bạt màu trắng kích thước 4x6 có giá 20 0.000đồng, 01 tấm bạt màu xanh kích thước 4x6 có giá 100.000đồng, 02 tấm bạc màu sọc trắng, mỗi tấm có kích thước 4x6 có giá trị 200.000đồng. Như v ậy, 05 tấm bạt có tổng giá trị 500.000 đồng. Việc Tòa án cấp sơ thẩm buộc nguyên đơn bồi thường 500.000 đồng đối với 05 tấm bạt hư hại là có căn cứ. Tại phiên tòa phúc thẩm ông Th bàN đồng ý bồi thường 500.000 đồng đối với 05 tấm bạt hư hại nên Hội đồng xét xử cần ghi nhận sự tự nguyện bồi thường của ông Th bà Nvề phần này.
- Về yêu cầu phản tố buộc nguyên đơn bàN bồi thường thiệt hại về sức khỏe: Tòa án cấp sơ thẩm buộc nguyên đơn bồi thường 423.000đồng tiền thuốc (bị đơn có cung cấp hóa đơn chứng từ). Theo chỉ định của Bác sĩ thì Bà Ng nghỉ 08 ngày. Như vậy, thu nhập thực tế bị mất của BàNg được chấp nhận là 200.000đ/ 1 ngày x 8 ngày = 1.600.000đồng; Tiền chụp x quang s ố tiền 194.000đồng. Tổng cộng 2.217.000đồng là có căn cứ. Tại phiên tòa phúc thẩm bàN đồng ý bồi thường số tiền thiệt hại về sức khỏe số tiền 2.217.000đồng như bản án sơ thẩm đã tuyên nên Hội đồng xét xử cần ghinh ận sự tự nguyện bồi thường của bàN về phần này.
- Đối với yêu cầu bồi thường hợp đồng do vợ chồng ông Thành, bàN đã vi phạm hợp đồng cho thuê đất gồm các khoản đầu tư vào đất, cụ thể:
Ngày 10/11/2020 xịt thuốc cỏ phần cà phê số tiền 1.500.000đồng (gồm thuốc và 3 ngày công).

## Page 10

Ngày 15/11/2020 cắt cành 1 héc 3 cà phê, tiền thuê cắt cành và gom cành số tiền 7.250.000đồng.
Ngày 22/01/2021 mua một cuộn ống con tưới 800.000đồng.
Ngày 23/01/2021 mua dầu sửa máy 1.500.000 đồng.
Ngày 24/01/2021 mua 4 bao phân để bón phân mùa nắng lần thứ nhất cho 1 héc 3 cà phê hết 1.640.000 đồng, mỗi bao phân có giá là 410.000đồng.
Ngày 24/01/2021 tưới 1 héc 3 cà phê lần thư nhất 1.600.000 đồng.
Ngày 28/01/2021 phát cỏ 3 héc điều 2.200.000 đồng.
Ngày 01/02/2021 thuê 04 công bẻ chổi và vặt cành tăm 1.000.000đồng.
Ngày 04/02/2 02 thuê công cào và đốt lát ổng di ện tích 4 héc 3 là 3.000.000đồng.
Ngày 19/02/2021 thuê 04 bao phân để bón phân mùa nắng lần thứ hai cho 1,3ha cà phê số tiền 1.640.000 đồng.
Ngày 19/02/2021 tưới 1,3ha cà phê lần thứ hai số tiền 1.600.000đồng.
Ngày 23/02/2021 xịt rệp nấm cho 1,3ha cà phê số tiền 3.000.000 đồng.
Ngày 03/03/2021 thuê công bẻ chổi 02 công số tiền 500.000 đồng.
Ngày 05/03/2021 xịt 3ha điều thuốc cỏ số tiền 1.700.000 đồng.
Ngày 06/04/2021 phát cỏ 1 héc 3 cà phê hết 1.200.000đồng.
Ngày 10/04/2021 thuê công bẻ chổi là 2 công s ố tiền 500.000 đồng. Tiền trả công thu điều của vụ điều của 2021 là 28.000.000 đồng.
Tổng tiền đầu tư vào rẫy, tiền thuê công thu điều là 58.630.000 đồng.
Tại phiên tòa sơ thẩm, ông Th bàN không đồng ý hoàn trả chi phí đầu tư vì bà cho rằng lỗi hoàn toàn thuộc bên bị đơn BàNg ông Thiều. Quá trình giải quyết vụ án, bị đơn BàNg cung cấp được các tài li ệu chứng cứ gồm các chi phí: mua thuốc cỏ 700.000đồng, mua thuốc cỏ lần 2 là 760.000đồng, mua phân bón 2 lần 3.200.000đ ồng, mua thu ốc xịt nấm bệnh các lo ại 1.810.000đồng.
Ngoài ra, theo lời khaic ủa ngư ời làm chứng gồm Đặng Thị Dinh, Đ ỗ Thị Khen, Lê Thị Hà cung cấp, vào khoảng năm 2020-2021 bà Dinh, bà Khen, bà Hà có làm thuê cho bà Nga, công việc làm thuê đó là hái điều, cắt cành và chồi cà phê, cào lá. Ti ền công mỗi ngày 250.000 đồng có bao ăn và ti ền đi lại. Do được thuê làm nhi ều vườn khác nhau nên hai bên thống nhất khi nào không làm thuê nữa thì tính ti ền công. Do thời gian đã lâu nên bà Dinh, bà Khen, bà Hà không nhớ tổng số tiền được nhận bao nhiêu. Vi ệc BàNg thanh toán tiền không lập biên nhận gì mà chỉ đối chiếu sổ ghi chép của cả hai bên. BàNg cho rằng tiền công thuê thu điều là 28.000.000đồng và công bẻ chồi cà phê các lần là 2.000.000đồng, công cào và đốt lá 3.000.000đ ồng. Như đãnh ận định việc

## Page 11

lỗi dẫn đến hợp đồng thuê khoán tài sản giữa các bên không được tiếp tục thực hiện là do nguyên đơn bàN ông Thành. Do lời khai của người làm chứng và bị đơn chưa có s ự thống nhất. Vì vậy, căn c ứ vào Công văn s ố 61/UBND ngày 21/6/2023 của xã Phú Sơn v ề sản lượng, chi phí , giác ả nông sản của vụ mùa năm 2021 đến vụ mùa 2022 và được tính như sau:
- Về chi phí đầu tư cây điều: 01 ha đi ều gồm các chi phí vật tư như phân hữu cơ, phân NPK, thu ốc trừ sâu, thuốc trừ bệnh, công cụ lao động, xăng phát cỏ, bảo hộ lao động, chi phí nhân công (t ỉa cành khô, b ỏ phân, phát cỏ, thổi gom lá, công cào lá, công nhặt đi ều, phun thuốc bảo v ệ) vớit ổng chi phí 19.574.690đồng. Như v ậy, 3ha chi phí đầu tư hết 19.574.690đ ồng x 3ha = 58.724.070 đồng.
- Về chi phí đầu tư cây cà phê : 01ha chi phí đầu tư gồm chi phí vật tư (phân h ữ cơ, phân NPK, thu ốc trừ sâu, thuốc trừ bệnh, vôi b ột, công c ụ lao đồng, xăng phát cỏ, bảo hộ lao động), chi phí nhân công (bẻ chồi cây, bỏ phân, bón vối, làm cỏ, tù gốc, phun thuốc bảo vệ cây trồng), chi phí máy móc (nhiên liệu, nhân công, khấu haot rung bình) tổng cộng 37.217.620 đồng. Tuy nhiên, sau khi thu điều thì hai bên xảy ra tranh chấp nên cần xem xét theo tài li ệu chứng cứ mà bị đơn cung cấp.
Xét thấy, khoản chi phí đầu tư 3ha cây điều phía bị đơn đã thu hoạch xong vụ điều năm 2021 và trong hợp đồng thuê khoán đất không đề cập đến vấn đề bồi thường tiền đóng sản lượng vụ điềun ăm 2021 nên việc Tòa án sơ thẩm buộc nguyên đơn thanh toán số tiền 58.630.000 đồng và tiền đầu tư đóng sản lượng của vụ điều năm 2021 số tiền 56.100.000 đồng là không phù hợp.
Đối với nội dung bị đơn yêu cầu nguyên đơn bồi thường hợp đồng (gấp đôi chi phí đầu tư theo hợp đồng) chỉ tính đến đối với 01 ha cà phê chưa thu hoạch đã xảy ra tranh chấp (theo công văn số 61/UBND ngày 21/6/2023 của xã Phú Sơn v ề sản lượng, chi phí, giác ả nông sản của vụ mùa năm 2021 đến vụ mùa 2022) với số tiền 37.217.620 đồng x 2 = 74.435.240 đồng. Như đã phân tích ở trên việc dẫn đến hợp đồng thuê khoán bị chấm dứt do lỗi của cả 2 bên ông Th bàN và ông Th bàNg nên bị đơn yêu cầu nguyên đơn bồi thường hợp đồng (g ấp đôi chi phí đầu tư theo hợp đồng) không được chấp nhận m à chỉ chấp nhận số tiền 37.217.620 đồng bị đơn đã đầu tư đối với 1,3 ha cà phê chưa thu hoạch.
Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Th bàNg cũng trình bày, đối với vụ cà phê năm 2020 do ông Th bà Nđã chăm sóc rồi nên ông Th bàNg để cho ông Th bà Nthu hoạch đến vụ cà phê năm 2021 ông Th bàNg chi phí đầu tư chăm sóc 1,3 ha cà phê với số tiền 37.217.620 đồng nhưng chưa được thu hoạch thì đã sảy ra tranh chấp từ tháng 5/2021 và ông Th bà Nđã lấy lại đất rẫy thuê khoán. Do đó, ông Th bàNg yêu cầu ông Th bà Ntrả gấp đôi chi phí chi phí đầu tư chăm sóc 1,3 hac à phê và tại phiên tòa phúc thẩm ông Th bàN cũng đồng ý tự nguyện

## Page 12

trả chi phí đầu tư chăm sóc 1,3 ha cà phê với số tiền 37.217.620 đồng cho ông Th bàNg nên Hội đồng xét xử ghi nhận sự tự nguyện của ông Th bà Nvề phần này.
Như vậy, tổng s ố tiền nguy ên đơn phải trả là: 500.000 đồng +2.217.000 đồng + 37.217.620 đồng = 39.934. 620 đồng.
Từ những phân tích trên , chấp nhận một phần kháng cáoc ủa nguyên đơn ông Th bàN sửa một phần bản án sơ thẩm theo hướng buộc ông Th bàN bồi thường cho bàNg ông Th tổng số tiền 39.934.620 đồng [3] Án phí dân sự sơ thẩm: Do sửa án s ơ thẩm nên án phí được tính lại như sau:
- Nguyên đơn Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN không phải nộp án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch số tiền 300.000 đồng và ông Th bàN phải nộp án phí có giá ngạch 1.885.000 đồng, được khấu trừ 300.000 đồng tiềm tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu tiền số 016358 ngày 16/6/2021 của Chi cục Thi hành án dân s ự huyện B , tỉnh Bình Phư ớc, ông Th bàN còn phải nộp số tiền thiếu 1.585.000 đồng.
- Bị đơn Ông Đỗ Xuân Th Bà Nguyễn ThịNg phải nộp án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch số tiền 300.000 đồng và phải nộp án án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch 15.778.000 đồng án phí đối với yêu cầu phản tố không được chấp nhận, được khấu trừ vào số tiền 8.837.25 0 đồng tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu tiền số 0000002 ngày 04/10/2021 của Chi cục thi hành án dân sự huyện B , ông Th bàNg phải nộp số tiền còn thiếu 7.240.750 đồng.
[4] Án phí dân sự phúc thẩm: Do yêu cầu kháng cáo của ông Th bà Nđược chấp nhận một phần nên ông Th bàN không phải chịu án phí.
[5] Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Phước tại phiên tòa được Hội đồng xét xử chấp nhận một phần.
[6] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
 Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 2 Điều 308 và Điều 309 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
Chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN ; sửa một phần Bản án dân sự sơ thẩm số 63/2023/DS-ST ngày 11/9/2023 của Tòa án nhân dân huyện B , tỉnh Bình Phước.

## Page 13

- Căn cứ vào Điều 26; khoản 1 Điều 35; Điều 39; Điều 147; Điều 157 và Điều 165 của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
- Căn cứ vào các Điều 1 17, Điều 118 , Điều 483, Điều 484, Điều 485, Điều 486, Điều 487, 488, 492, 589, 590 và 592 của Bộ luật dân sự năm 2005;
- Căn cứ vào Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH16 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp , quản lý và sử dụng án phí và lệ phí của Tòa án ngày 30/12/2016.
Tuyên xử:
[1] Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần Thị N. Tuyên hủy hợp đồng thuê đất rẫy ngày 22/9/2020 giữa vợ chồng Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN và vợ chồng Ông Đỗ Xuân Th Bà Nguyễn ThịNg đối với diện tích 4,3ha, tại thôn S, xã Ph, huyện B, tỉnh Bình Phước .
[2] Chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn Ông Đỗ Xuân Th Bà Nguyễn ThịNg về việc bồi thường thiệt hại về tài sản và sức khỏe.
Ghi nhận s ự tự nguy ện của Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN bồi thường thiệt hại về tài sản cho Bà Nguyễn ThịNg Ông Đỗ Xuân Th số tiền 500.000 đồng.
Ghi nhận sự tự nguyện của Bà Trần ThịN bồi thường thiệt hại về sức khỏe cho Bà Nguyễn ThịNg với số tiền 2.217.000đồng.
Ghi nhận sự tự nguyện của Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN hoàn trả chi phí đồng t ưch ăm sóc 1,3 hac à phê mùa v ụ năm 2021 với s ố tiền 37.217.620 đồng.
Không chấp nhận một phần yêu cầu phản tố của bị đơn Ông Đỗ Xuân Th Bà Nguyễn ThịNg về việc yêu cầu bồi thường hợp đồng về tài sản và bồi thường về hợp đồng với số tiền 315.772.380 đồng và bồi thường về sức khỏe, danh dự và tinh thần là 27.783.000 đồng.
3. Về án phí dân sự sơ thẩm:
- Nguyên đơn Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN không phải nộp án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch số tiền 300.000 đồng và ông Th bàN phải nộp án phí có giá ngạch 1.885.000 đồng, được khấu trừ 300.000 đồng tiềm tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu tiền số 016358 ngày 16/6/2021 của Chi cục Thi hành án dân s ự huyện B, tỉnh Bình Phư ớc, ông Th bàN còn phải nộp số tiền thiếu 1.585.000 đồng.
- Bị đơn Ông Đỗ Xuân Th Bà Nguyễn ThịNg phải nộp án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch số tiền 300.000 đồng và phải nộp án án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch 15.778.000 đồng án phí đối với yêu cầu phản tố không được chấp nhận, được khấu trừ vào số tiền 8.837.25 0 đồng tạm ứng án phí đã nộp

## Page 14

theo biên lai thu tiền số 0000002 ngày 04/10/2021 của Chi cục thi hành án dân sự huyện B , ông Th bàNg phải nộp số tiền còn thiếu 7.240.750 đồng.
4. Án phí dân sự phúc thẩm: Ông Nguyễn Hữu Th Bà Trần ThịN không phải chịu. Chi cục thi hành án dân sự huyện B hoàn trả cho ông Th bàN số tiền 300.000 đồng theo bi ên lai thu ti ền tạm ứng án phí s ố 0001217 ngày 06/10/2023 tại Chi cục thi hành án dân sự huyện B.
5. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.
6. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận:
- Các đương sự;
- VKSND tỉnh Bình Phước;
- Tòa án ND huyện B;
- VKSND huyện B;
- Chi Cục THADS huyện B;
- Lưu: hồ sơ vụ án, Văn thư, Tổ HC-TP.



 TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN – CHỦ TỌA PHIÊN TÒA







 Nguyễn Văn Thư

## Page 15

## Page 16

## Page 17

17