Bản án dân sự phúc thẩm số 33/2018/DSPT ngày 27/7/2018
Số: 33/2018/DSPT
Ngày: 27/07/2018
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Thanh Hóa
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp về thừa kế tài sản
Thông tin vụ việc: Vụ án tranh chấp chia di sản thừa kế giữa nguyên đơn ông Hoàng Bùi C, bị đơn bà Vũ Thị T

## Page 1

1 TÒA ÁN NHÂN DÂN CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TỈNH THANH HÓA Độc lập-Tự do-Hạnh phúc

Bản án sô: 33/2018/DS- PT Ngày: 27/7/2018 V/v: tranh chấp chia di sản thừa kế

NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH THANH HÓA

 -Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
 Thẩm phán-Chủ tọa phiên tòa: Ông Lê Thanh Hùng Các Thẩm phán: Bà Lê Thu Hương Bà Hoàng Lan Phương
- Thư ký phiên tòa: Bà Trịnh Thị Thanh - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa.
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân T Thanh Hóa tham gia phiên tòa:
Bà Cù Thị Ngọc - Kiểm sát viên Trong các ngày từ 24 đến 27 tháng 7 năm 2018, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Thanh Hóa xét xử phúc thẩm công khai vụ án thụ lý số 81/2016/TLPT -DS ngày 10/10/2016 về tranh chấp chia di sản thừa kế.
Do bản án dân sự sơ thẩm số 06/2016/DS -ST ngày 06/9/2016 của Tòa án nhân dân huyện X bị kháng cáo.
Theo quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 94 /2016/QĐ-PT ngày 07 tháng 11 năm 2016, giữa các đương sự:
- Nguyên đơn: Anh Hoàng BùiC - sinh năm 19 67 Cư trú tại: Thôn Trạch Đồng , xã T, huyện X, tỉnh Thanh Hóa.
 Người đại diện hợp pháp của nguyên đơn : Ông Đào X, sinh năm 1963, cư trú tại: số nhà 07 C, phường S, thành phố Thanh Hóa . Là người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn (theo văn bản ủy quyền ngày 19/10/2016). Có mặt.
- Bị đơn: Bà Vũ ThịT - sinh năm 1945 Cư trú tại: ThônH 1, xã T, huyện X, tỉnh Thanh Hóa.
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn: Ông Lại Thế H-Luật sư, Công ty Luật hợp danh G, Đoàn Luật sư tỉnh Thanh Hóa. có mặt -Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
1. Chị Hoàng ThịCh - sinh năm 1968 Cư trú tại: Thôn H, xã T, huyện X, tỉnh Thanh Hóa
2. Anh Hoàng Bùi Đ - sinh 1973 Cư trú tại : Thôn Đ, xã T, huyện X, Thanh Hóa .
(Chị Ch, anh Đủy quyền cho anh Hoàng Bùi C).
3. Chị Hoàng Thị H - sinh năm 1982

## Page 2

2 Cư trú tại: Thôn Sui, xã Văn Phương, huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình.
4. Chị Hoàng Thị Ha - sinh năm 1984 Cư trú tại: SN106 hẻm 4 Tân Hiệp, xã Tân Bình, huyện Dĩ An, tỉnh Bình Dương.
5. Chị Hoàng Thị Ho - sinh năm 1987.
Cư trú tại: Tổ 6C khu phố 4, phường Trảng Dài, TP Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai.
(Chị H, chị Ha, chị Ho ủy quyền cho bà Vũ ThịT ).
-Người kháng cáo: bị đơn bà Vũ ThịT , người có quyền lợi liên quan chị Hoàng Thị H, Hoàng Thị Ha, Hoàng Thị Ho.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
* Theo đơn khởi kiện, các bản tự khai và trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn anh Hoàng BùiC trình bày:
Bố anh là ông Hoàng Bùi N, mẹ anh là bà Hoàng ThịC sinh được 4 con chung gồm : Hoàng Thị Ch, Hoàng Bùi C, Hoàng Thị M, Hoàng Bùi Đ. Bố mẹ anh có khối tài sản chung là 1.275 m2 đất ở tạit hôn H, xã T, huyện X, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1978 bố mẹ anh ly hôn. BàC đem theo hai con là Đ vàM đi sinh sống nơi khác, để lại tài sản là nhà và đất cho ông N và hai con làC vàCh ở cùng ông N quản lý sử dụng. Năm 1980 ông N kết hôn với bà Vũ ThịT , bàT về chung sống cùng ông N và có 03 con chung là Hoàng Thị H, Hoàng Thị Ha , Hoàng Thị Ho . Năm 1993 chịM chết (không có chồng, con). Năm 2008 , ông Hoàng BùiN chết không để lại di chúc. Từ khi ông N chết bàT và các con của bàT và ông N vẫn sinh sống trên mảnh đất này.
Nay anh C đề nghị Tòa án chia thừa kế theo pháp luật di sản của ông N để lại. Anh xác định ½ diện tích đất trên là của bà Vũ ThịT , còn lại ½ diện tích đất là di sản củ a bố anh để lại. Anh đề nghị Tòa án chia đều cho các hàng thừa kế của ông N gồm 7 người là bà Vũ ThịT , anh (Hoàng Bùi C), anh Hoàng Bùi Đ , chị Hoàng ThịCh , chị Hoàng Thị H , chị Hoàng Thị Ha , chị Hoàng Thị Ho . Diện tích đất này hiện nay bàT đang quản lý và sử dụng.
Anh yêu cầu chia thừa kế bằng đất để anh có nơi làm nhà thờ, thờ cúng tổ tiên.
* Tại các bản tự khai và trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn bà Vũ Thị T trình bày:
Năm 1967 , ông Hoàng BùiN và bà Hoàng Thị Chút kết hôn và sinh được 4 người con là Hoàng Thị Ch, Hoàng Bùi C, Hoàng Thị Mai, Hoàng Bùi Đ. Năm 1980 , ông N và bà Chút ly hôn. Tòa án đã giải quyết về nuôi con và tài sản, ông Hoàng BùiN được giao nuôi 2 con làC vàCh và ở lại căn nhà lá của vợ chồng; bà Chút được giao nuôi 2 con là Đức và Mai và được ông N bồi thường một khoản tiền để đi nơi khác sinh sống. Sau đó bà Chút được Nhà nước cấp đất tại thôn Trạch Câu, xã T, huyện X. Năm 1981 , bà kết hôn cùng ông N và sống cùng ông N trên nhà đất ông N đã có từ trước. Bà và ông N có 3 con chung là Hoàng Thị H , Hoàng Thị Ha , Hoàng Thị Ho . Năm 1993 được Nhà nước cấp đất, năm 1994 Ủy ban nhân dân (UBND) huyện X

## Page 3

3 cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) diện tích 1.275m 2 trong đó có 200m 2 đất ở và 1.075m 2 đất vườn tạp sử dụng lâu dài tại thửa số 69, tờ bản đồ số 2 mang tên ông Hoàng BùiN , địa chỉ: thôn Hồng 1, xã T, huyện X, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1997 , vợ chồng bà đã chiach o anh C (con trai riêng của ông N ) 231m 2 đất vườn để làm nhà và tách hộ, diện tích còn lại 1.044 m 2 trong đó có 200m 2 đất ở và 844 m 2 đất vườn. Năm 2007 , ông N viết di chúc chia phần tài sản của ông N là 100 m 2 đất ở và 422m 2 đất vườn cho 03 ngườ i con chung của bà và ông N là Hoàng Thị H , Hoàng Thị Ha , Hoàng Thị Ho . Năm 2008 ông N chết, trong lúc làm đám tang đã bị mất trộm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên. Nay anh C làm đơn khởi kiện yêu cầu chia thừa kế ½ diện tích đất nàyc ho các hàng thừa kế của ông N, bà không đồng ý. BàT đề nghị Tòa án chia tài sản theo di chúc ông N để lại.
* Những Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
- Anh Hoàng Bùi Đ, chị Hoàng ThịCh trình bày: Anh Đức, chịCh thống nhất như nội dung anh Hoàng BùiC trình bày, nay anh C làm đơn khởi kiện đề nghị chia thừa kế của ông Hoàng BùiN theo pháp luật, anh Đ, chịCh đồng ý và đề nghị được nhận phần thừa kế của mình bằng đất để anh C làm nơi thờ cúng tổ tiên. Anh Đ, chị Ha ủy quyền cho anh C tham gia tố tụng cho đến khi kết thúc vụ án.
- Chị Hoàng Thị H , Hoàng Thị Ha , Hoàng Thị Ho trình bày: Các chị thống nhất như nội dung bàT khai, đề nghị Tòa án chia thừa kế của ông N theo di chúc. Chị H, chị Ha, chị Ho ủy quyền cho bàT tham gia tố tụng cho đến khi kết thúc vụ án.
Ngày 22/4/2016 Tòa án nhân dân huyện X cóc ông văn số 68/CV -TA đề nghị Ủy ban nhân dân xã T, huyện X cung cấp các thông tin về địa chính đối với thửa đất đang tranh chấp. Ngày 31/5/2016 UBND xã T, huyện X có công văn số 15 trả lời: Nguồn gốc diện tích đất tranh chấp là của ông Hoàng Bùi N, được Nhà nước giao đất, bàT thay mặt gia đình báo cáo là GCNQSD đất đã bị mất. Căn cứ vào sổ giao ruộng đất lâu dài lập năm 1994 chủ sử dụng là ông Hoàng BùiN tại thửa 103, tờ bản đồ số 2 (tức thửa 69, tờ bản đồ số 02), có tổng diện tích 1.275m 2. Hiện trạng thửa đất hiện nay gia đình bàT đang sử dụng không có gì thay đổi so với thời điểm ông N được cấp GCNQSD đất. Theo hồ sơ quản lý địa chính từ năm 1993 đến nay, anh C không có phần diện tích 231m2 đất vườn. Theo bản đồ đo đạc mới, diện tích hiện nay bàT đang sử dụng là 1.115,4m2.
Tại biên bản định giá tài sản ngày 18/8/2016 , Hội đồng định giá xác định hiện trạng thửa đất có diện tích 1.115,4m 2 bao gồm 200 m2 đất ở và 915,4m2 đất trồng cây lâu năm. Các đương sự không xác định được giá nên đề nghị Hội đồng định giá định giá tài sản. Hội đồng định giá đã căn cứ Quyết định 4545/201 4/QĐUB của UBND tỉnh Thanh Hóa về quy định bảng giá đất thời kỳ 2015 -2019, kết quả định giá như sau:
Trị giá đất ở là : 200 m 2 x 300.000đ/m 2 = 60.000.000đ.

## Page 4

4 Đất trồng cây lâu năm là 915,4m 2 x 27.000đ/m 2 = 24.715.800đ.
Tổng cộng = 84.715.800đ.
Tại biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 18/8/2016 và biên bản hòa giải ngày 22/8/2016, anh Hoàng BùiC và bà Vũ ThịT thống nhất: Hiện trạng thửa đất có diện tích 1.115,4m 2 (bao gồm 200 m 2 đất ở và 915,4 m 2 đất trồng cây lâu năm) hiện nay không có tranh chấp với các thửa đất xung quanh. Di sản thừa kế của Hoàng BùiN là ½ trong tổng diện tích đất 1.115,4m 2. Cụ thể: ½ diện tích đất có 01 nhà cấp 4 đã cũ và ao sen là tài sản của bà Vũ ThịT . Di sản thừa kế của ông Hoàng BùiN là 1.115,4m 2 : 2 = 557,7m 2 trong đó có 100m 2 đất ở và 457,7m 2 đất trồng cây lâu năm. Di sản này nằm ở phần đất trống, vị trí:
- Phía Bắc giáp đất của bàT dài 27,4m.
- Phía Nam giáp ngõ đi dài 27,4m.
- Phía Tây giáp đường liên thôn rộng 20,35m (làm tròn số).
- Phía Đông giáp đất ông Ho àng Bùi Th rộng 20,35m.
Bản án dân sự sơ thẩm số 06/2016/DS-ST ngày 06/9/2016 của Tòa án nhân dân huyện Xáp dụng: Khoản 5 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39, Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 634, khoản 1 Điề u 653, Điều 674,điểm b khoản 1 Điều 675, điểm a khoản 1 Điều 676 và khoản 2 Điều 685 Bộ luật dân sự năm 2005; khoản 7 Điều 27 Pháp lệnh án phí, lệ phí Tòa án.
Xử:
- Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Hoàng BùiC về việc yêu cầu chia di sản thừa kế của ông Hoàng BùiN theo pháp luật.
- Không công nhận bản di chúc của ông Hoàng BùiN lập ngày 29/8/2007 là hợp pháp.
Xác định di sản thừa kế của ông Hoàng BùiN là ½ diện tích đất trong tổng diện tích đất 1.115,4m2 = 557,7m2 trong đó có 100m2 đất ở và 457,7m 2 đất trồng cây lâu năm tại thửa đất số 69, tờ bản đồ số 2 ở thôn Hồng 1, xã T, huyện X, tỉnh Thanh Hóa có giá trị bằng 42.357.900đ.
Phần giá trị nhà và đất còn lại là tài sản của bà Vũ Thị T.
Chia di sản thừa kế của ông Hoàng BùiN cho 07 người gồm: Bà Vũ Thị T, anh Hoàng Bùi C, chị Hoàng ThịCh , anh Hoàng Bùi Đ , chị Hoàng Thị H , chị Hoàng Thị Ha , chị Hoàng Thị Ho . Cụ thể mỗi kỷ phần thừa kế được nhận 14,285m2 đất ở và 65,385m2 đất trồng cây lâu năm trị gi á 6.050.000đ (làm tròn số).
Ghi nhận sự tự nguyện của anh Hoàng Bùi C, chị Hoàng ThịCh và anh Hoàng Bùi Đ giao kỷ phần thừa kế bằng đất của chị Ch, anh Đức được hưởng cho anh C để làm nhà thờ. Anh C được nhận 3 kỷ phần = 42,85m2 đất ở và 196,15m2 đất trồng cây lâu năm.
 Cụ thể : Anh C được quyền sử dụng 42,85m2 đất ở :

## Page 5

5 + Phía Bắc giáp đất của bàT được chia dài 4,92m (làm tròn số).
+ Phía Nam giáp ngõ đi dài 4,92m (làm tròn số). .
+ Phía Tây giáp đường liên thôn rộng 8,7m.
+ Phía Đông giáp đất trồng cây lâu năm được chia rộng 8,7m.
Và 196,15m2 đất trồng cây lâu năm (Diện tích đất trồng cây lâu năm nằm phía sau của diện tích đất ở được chia).
+ Phía Bắc giáp đất của bàT được chia dài 22,48m (làm tròn số).
+ Phía Nam giáp ngõ đi dài 22,48m (làm tròn số). .
+ Phía Tây giáp đất ở được chia rộng 8,7m + Phía Đông giáp đất ông Hoàng Bùi Thư rộng 8,7m.
Bà Vũ ThịT được quyền sử dụng 57,15m2 đất ở và 261,55m2 đất trồng cây lâu năm (Diện tích đất tiếp giáp đất anh C được chia).
Cụ thể : BàT được quyền sử dụng 57,15m2 đất ở :
+ Phía Bắc giáp đất của bàT dài 4,9m (làm tròn số).
+ Phía Nam giáp đất anh C được chia dài 4,9m (làm tròn số). .
+ Phía Tây giáp đường liên thôn rộng 11,65m.
+ Phía Đông giáp đất trồng cây lâu năm được chia rộng 11,65m.
Và 261,55m2 đất trồng cây lâu năm (Diện tích đất trồng cây lâu năm nằm phía sau của diện tích đất ở được chia).
+ Phía Bắc giáp đất của bàT dài 22,45m (làm tròn số).
+ Phía Nam giáp đất anh C được chia dài 22,45m (làm tròn số). .
+ Phía Tây giáp đất ở được chia rộng 11,65m + Phía Đông giáp đất ông Hoàng Bùi Thư rộng 11,65m.
BàT có nghĩa vụ trả tiền tương đương với giá trị đất cho chị Hoàng Thị H , Hoàng Thị Ha, Hoàng Thị Ho mỗi người 6.050.000đ.
BàT được nhận 6.000.000đ tiền công sức duy trì, bảo quản tài sản từ anh C, chị Ch, anh Đức, chị H, chị Ho, chị Ha.
Anh C, chị Ch, anh Đức, chị H, chị Ho, chị Ha có trách nhiệm trả cho bàT công sức duy trì, bảo quản tài sản mỗi người 1.000.000đ.
Anh C, bàT có quyền liên hệ với các cơ quan chức năng có thẩm quyền để làm Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất được chia thừa kế.
Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định án phí và quyền kháng cáo.
Ngày 16/9/2016, bàT kháng cáo với nội dung : Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm công nhận di chúc của ông Hoàng BùiN đã để lại tài sản cho bà và các con

## Page 6

6 bà, và không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của của anh Hoàng BùiC về chia tài sản thừa kế theo pháp luật.
Ngày 20/9/2016, chị Hoàng Thị H, Hoàng Thị Ha, Hoàng Thị Ho có đơn kháng cáo với nội dung: Bố các chị đã lập di chúc cho các chị diện tích đất ở , Tòa án nhân dân huyện X hủy di chúc các chị không đồng ý.
Ngày anh Hoàng BùiC yêu cầu trưng cầu giám định, nhưng Phòng kỹ thuật hình sự không có căn cứ giám định, vì thiếu mẫu so sánh giám định.
Tại phiên tòa phúc thẩm, người kháng cáo không rút đơn kháng cáo, các đương sự không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.
Ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thanh Hóa: Quá trình giải quyết vụ án tại giai đoạn phúc thẩm tuân theo các quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự.
Bản di chúc do ông Hoàng BùiN lập ngày 29/8/2007 nội dung để lại ½ diện tích thửa đất cho chị Hằng, chị Hạnh và chị Hồng, ½ ngôi nhà cấp bốn, bốn gian cho bà T, ông N lập di chúc trong trạng thái tinh thần bình thường, có hai người làm chứng, có chứng thực của Ủy ban nhân dân xã T, di chúc không thể hiện nơi để lại di sản, nhưng ngoài thửa đất trên ông N không còn tài sản nào khác. Trước khi lập di chúc, ông N đã có giấy xác nhận của Ủy ban nhân dân xã T ngày 26/8/2007, thể hiện ông N chỉ để lại tìa sản là thửa đất số 69, tờ bản đồ số 2, bản đồ địa chính xã T. Di chúc của ông Nhu lập ngày 29/8/2007 là hợp pháp đúng quy định của pháp luật . Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 308, sửa bản án sơ thẩm, bác đơn khởi kiện của anh Hoàng Bùi C, công nhận bản di chúc do ông Hoàng BùiN lập ngày 29/8/2007 là hợp pháp.
Quan điểm của nguyên đơn và đại diện hợp pháp của nguyên đơn:
Di chúc không hợp pháp, vì: Di sản ông N để lại không có địa chỉ ; người làm chứng là Hoàng Bùi Tiệp hay Hoàng Văn Tiệp; Chị Hoàng Thị H là người con được hưởng di chúc là người viết di chúc là không khách quan. Đề nghị không công nhận di chúc, chấp nhận đơn khởi kiện của anh Hoàng Bùi C.
Quan điểm của Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bị đơn: Di chúc của ông N lập ngày 29/8/2007 là hợp pháp vì: Có ông Tiệp và ông Yến là người làm chứng, được Ủy ban nhân dân xã chứng thực, không có quy định nào cấm con không được viết di chúc hộ cho bố; địa điểm của di sản : là ½ tài sản trong khối tài sản chung của ông N và bà T, tại thôn Hồng 1, xã T, huyện X, Thanh Hóa, ngoài tài sản chung với bàT ông N không còn tài sản nào khác. Đề nghị công nhận di chúc ngày 29/8/2007 của ông N là hợp pháp, không chấp nhận đơn khởi kiện của ông C.
Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ được thẩm tra tại phiên tòa, lời trình bày của các đương sự, quan điểm của Luật sư, ý kiến của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Thanh Hóa về việc giải quyết vụ án.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
[1] Các đương sự đều thừa nhận diện tích đất 1.115,4m2 (diện tích thực tế theo biên bản xem xét thẩm định tại chỗ ngày 18/8/2016 của Tòa án nhân dân huyện X) mà các đương sự yêu cầu chia thừa kế, tại thửa đất số 69, tờ bản đồ số

## Page 7

7 2 bản đồ địa chính xãT năm 2002, địa chỉ thôn Hồng 1, xã T, huyện X là tài sản chung của ông Hoàng BùiN (chết năm 2008) và bà Vũ Thị T.
[2] Về bản di chúc ông Hoàng BùiN lập ngày 29/8/2007: Theo nội dung di chúc ông Hoàng BùiN để lại tài sản cho ba người con gái là chị Hoàng Thị H, Hoàng Thị Ha, Hoàng Thị Ho tài sản gồm 100m 2 đất ở, 422m 2 đất vườn tạp, ½ nhà ngói 04 gian để lại cho bà T. Cụ thể: Hoàng Thị H đất ở 34m2, đất vườn tạp 142m2 ; Hoàng Thị Ha đất ở 33m 2, đất vườn tạp 140m 2; Hoàng Thị Ho đất ở 33m2, đất vườn tạp 140m 2; riêng ½ căn nhà ngói 04 gian ông để lại cho vợ ông là bà Vũ Thị T. Bản di chúc có hai người làm chứng ký xác nhận là ông Hoàng BùiN và Hoàng Bùi Yến, ngoài ra còn có ông Lê Sỹ Luân là cán bộ Tư pháp xã T xác nhận. BàT thừa nhận chữ viết trong bản di chúc là do chị Hoàng Thị H con ông N và bà T, ông N biết đọc, biết viết, nhưng thời điểm đó mắt ông kém , tay run nên không thể tự viết được. Ông Lê Sỹ Luân, ông Hoàng Bùi Yến đều thừa nhận nội dung di chúc do con gái ông N và bàT viết, sau đó ông Luân đã đọc lại cho ông N nghe, ông N ký vào bản di chúc, ông Lê Sỹ Luân cũng chứng kiến, và xác nhận vào bản di chúc.
[3] Theo quy định tại Điều 656 Bộ luật Dân sự 2005: “Trong trường hợp người lập di chúc không thể tự mình viết bản di chúc thì có thể nhờ người khác viết, nhưng phải có ít nhất hai người làm chứng. Người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng”. Bản di chúc ngày 29/8/2007 do ông N lập do chị Hoàng Thị H viết, sau đó đã được đọc lại cho ông N nghe và ký vào bản di chúc. Do đó, về hình thức của bản di chúc tuân thủ quy định tại Điều 656 Bộ luật Dân sự 2005.
[4] Về nơi để lại di sản thừa kế của ông Hoàng Bùi N: Trong bản di chúc, tài sản của ông N để lại làm di sản thừa kế không có mốc giới, địa chỉ là không tuân thủ quy định tại điểm d khoản 1 Điều 653 Bộ luật Dân sự 2005. Tuy nhiên , trong di chúc thể hiện tài sản ông để lại thừa kế khi chết là tài sản chung của ông và bà T. Trong quá trình giải quyết vụ án tại Tòa án cấp sơ thẩm thể hiện ông N và bàT chỉ có duy nhất thửa đất mà các đương sự đang tranh chấp , và đã có xác nhận của Ủy ban nhân dân xãT ngày 26/8/2007 về tài sản của ông N là thửa đất 69, tờ bản đồ số 2, tại thôn Hồng 1, T, X. Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ điểm d khoản 1 Điều 653 : “nội dung di chúc phải ghi rõ: d) Di sản để lại và nơi có di sản”, nhưng trong di chúc không thể hiện là vi phạm, và di chúc không có giá trị pháp lý là không đánh giá đầy đủ, toàn diện các chứng cứ liên quan đến nội dung bản di chúc.
[4] Từ những phân tích trên, có căn cứ khẳng định ngày 29/8/2007, ông Hoàng BùiN đã lập di chúc để lại ½ diện tích đất tại thửa đất số 69, tờ bản đồ số 2 bản đồ địa chính xãT năm 2002, tại thôn Hồng 1, xã T, huyện X cho chị Hằng, chị Hạnh, chị Hồng, và ½ ngôi nhà cấp 4 cho bà T. Tòa án cấp sơ thẩm chỉ căn cứ nội dung di chúc không thể hiện nơi có di sản để không chấp nhận nội dung di chúc là không chính xác.
[5] Trong quát rình giải quyết vụ án, trong các bản tự khai và biên bản hòa giải, và tại phiên tòa, bà Vũ ThịT đều có yêu cầu chia di sản thừa kế của ông N để lại theo di chúc . Tại Tòa án cấp phúc, như đã phân tích trên bản di chúc của ông N lập ngày 29/8/2007 là hợp pháp. Nhưng Hội đồng xét xử phúc

## Page 8

8 thẩm không thể chia di sản của ông Hoàng BùiN để lại theo di chúc, vì nội dung này, Tòa án cấp sơ thẩm chưa xem xét, và cũng không đủ chứng cứ tài liệu để Hội đồng xét xử chia theo di chúc , và nếu chia di sản thừa kế của ông N sẽ ảnh hưởng đến quyền của các đương sự . Vì vậy, cần hủy bản án sơ thẩm để giải quyết lại theo trình tự sơ thẩm.
[6] Về án phí:
- Án phí phúc thẩm: BàT chị H, chị Ho, chị Ha không phải chịu.
- Án phí sơ thẩm: Được xem xét lại trong quá trình giải quyết vụ án tại tòa án cấp sơ thẩm.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ khoản 3 Điều 308; khoản 3 Điều 148 Bộ luật Tố tụng Dân sự.
Hủy bản án dân sự sơ thẩm số 06/2016/DS-ST ngày 06/9/2016 của Tòa án nhân dân huyện X và giao hồ sơ cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo trình tự sơ thẩm.
- Án phí phúc thẩm: Bà T, chị H, chị Ho, chị Ha không phải chịu. Trả lại cho bà T, chị Hằng, chị Hồng, chị Hạnh mỗi người 200.000đ, theo các biên lai thu tiền tạm ứng án phí số AA/2014/138; AA/2014/139; AA/2014/140;
AA/2014/141 ngày 27/9/2016 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện X (bà T là người nộp thay).
- Án phí sơ thẩm: Được xác định khi Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết vụ án.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Nơi nhận: TM.HỘI ĐỒNG XÉT XỬ
- TAND Cấp cao tại HN; THẨM PHÁN- CHỦ TỌA PHIÊN TÒA
- VKSND T Thanh Hóa;
- TAND huyện X;
- Chi cục THADS huyện X;
- Các đương sự;
- Lưu HSVA.

 Lê Thanh Hùng