Quyết định số 08/2023/QĐST-DS
Bà Lê Thị N “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”
Số: 02/2023/QĐPT-DS
Ngày: 12/12/2023
Tòa án xét xử: TAND tỉnh Long An
Cấp xét xử: Phúc thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: Bà Lê Thị N “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH LONG AN

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 02/2023/QĐPT-DS Tân An, ngày 12 tháng 12 năm 2023

QUYẾT ĐỊNH PHÚC THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH LONG AN Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Nguyễn Văn Thu Các Thẩm phán: Ông Lê Hùng Cường Bà Trần Thị Thanh Thúy Thư ký phiên họp: Ông Nguyễn Tiến Đức – Thứ ký Tòa án nhân dân tỉnh Long An Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An tham gia phiên họp:
Ông Nguyễn Tấn Phát - Kiểm sát viên.
Ngày 12 tháng 12 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Long An mở phiên họp phúc thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số 428/2023 /TLPT- DS ngày 07 tháng 11 năm 2023 về việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”
Do Quyết định số 08/2023/QĐST-DS ngày 29-9-2023 của Tòa án nhân dân nhân dân huyện Tân Trụ bị kháng cáo.
Theo Quyết định mở phiên họp phúc thẩm giải quyết việc dân sự số 797/2023/QĐPT-DS ngày 28 tháng 11 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự: Bà Lê Thị N, sinh năm 1973;
Địa chỉ: Số 27, Ấp 5, xã Tân Bình, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An.
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Bà Lê Ngọc H, sinh năm 1988;
Địa chỉ: Số 321, Ấp 5, xã Tân Bình, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An.
- Người kháng cáo: Bà Lê NgọcH - Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
(Bà N và bà H có mặt tại phiên họp).

## Page 2

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu đề ngày 08-5-2023 và trong quá trình giải quyết việc dân sự, người yêu cầu bà Lê ThịN trình bày:
Cha bà là ông Lê Văn Đ thường xuyên mất ngủ, nói nhảm, hay lục đồ đạc trong nhà nên ngày 13-4-2023 bà đã đưa ông Đ đi khám và bác sĩ chẩn đoán ông Đ bị “sa sút tâm thần tuổi già mức độ nặng có nguy cơ loạn thần”. Ngày 17-4-2023, bà tiếp tục đưa ông Đ đến Bệnh viện tâm thần Long An khám và bác sĩ chẩn đoán “(F03 sa sút trí tuệ không biệt định, bị tâm thần nặng”. Vì vậy, bà làm đơn yêu cầu Tòa án tuyên bố cha bà là ông Lê Văn Đ, sinh ngày 01-01-1953, cư trú tại Số 27, Ấp 5, xã Tân Bình, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An bị mất năng lực hành vi dân sự.
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Lê NgọcH trình bày:
Bà không đồng ý tuyên bố cha bà là ông Lê Văn Đ bị mất năng lực hành vi dân sự vì ông Đ khỏe mạnh, bình thường.
Tại Quyết định số 08/2023/QĐST-DS ngày 29-9-2023 của Tòa án nhân dân nhân dân huyện Tân Trụ quyết định:
Chấp nhận yêu cầu của bà Lê ThịN về việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”. Tuyên bố: Ông Lê Văn Đ, sinh năm 1953; cư trú tại: Ấp 5, xã Tân Bình, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An là người mất năng lực hành vi dân sự.
Ngoài ra, quyết định còn tuyên về lệ phí và quyền kháng cáo.
Ngày 20-10-2023, bà Lê NgọcH kháng cáo với lý do kết luận giám định không chính xác, không khách quan, đề nghị bác yêu cầu của bà Lê Thị N.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Hội đồng phúc thẩm nhận định:
[1] Tại phiên họp ngày 18-9-2023, các bà Lê ThịN và bà Lê NgọcH đều có mặt; bà Lê NgọcH có yêu cầu giám định pháp y tâm thần lại đối với ông Lê Văn Đ.
Tuy nhiên, bà H không nộp tạm ứng chi phí tố tụng nên không trưng cầu giám định lại.
[2] Xét thấy, ông Lê Văn Đ được bác sĩ chẩn đoán bị sa sút trí tuệ không biệt định, bị tâm thần nặng. Theo khoản 1 Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về mất năng lực hành vi dân sự: “1. Khi một người do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi thì theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc của cơ quan, tổ chức hữu quan, Tòa án ra quyết định tuyên bố người này là người mất năng lực hành vi dân sự trên cơ sở kết luận giám định pháp y tâm thần…”.

## Page 3

[3] Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần số 6493/KLGĐ ngày 21-8-2023 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Thành phố Hồ Chí Minh đối với ông Lê Văn Đ, đã kết luận: Về y học: Đương sự sa sút tâm thần không biệt định (F 03- ICD10). Về khả năng nhận thức và điều khiển hành vi: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Bà H kháng cáo cho rằng Kết luận giám định này không đúng, không chính xác nhưng không có chứng cứ gì chứng minh.
[4] Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu của bà Lê Thị N, tuyên bố ông Lê Văn Đ là người mất năng lực hành vi dân sự là có căn cứ. Bà Lê NgọcH kháng cáo đề nghị không chấp nhận yêu cầu của bà Lê ThịN là không có cơ sở chấp nhận, cần giữ nguyên Quyết định sơ thẩm.
[5] Viện kiểm sát đề nghị không chấp nhận kháng cáo của bà Lê NgọcH là có căn cứ.
[6] Về lệ phí phúc thẩm: Bà Lê NgọcH phải chịu 300.000 đồng lệ phí phúc thẩm do yêu cầu kháng cáo không được Tòa án chấp nhận.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ điểm a khoản 3 Điều 375 Bộ luật Tố tụng Dân sự;
Không chấp nhận kháng cáo của bà Lê Ngọc H;
Giữ nguyên Quyết định số 08/2023/QĐST-DS ngày 29-9-2023 của Tòa án nhân dân nhân dân huyện Tân Trụ;
Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 149, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 của Bộ luật Tố tụng Dân sự; Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 37 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án, Chấp nhận yêu cầu của bà Lê ThịN về việc “Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”.
Tuyên bố: Ông Lê Văn Đ, sinh năm 1953; cư trú tại: Ấp 5, xã Tân Bình, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An là người mất năng lực hành vi dân sự.
Về lệ phí sơ thẩm:
Bà Lê ThịN phải chịu 300.000 đồng lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm;
khấu trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí bàN đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0004958 ngày 07-8-2023 của Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Tân Trụ, tỉnh Long An; bàN đã nộp xong lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm.
Về lệ phí phúc thẩm:

## Page 4

Bà Lê NgọcH phải chịu 300.000 đồng lệ phí phúc thẩm. Khấu trừ số tiền 300.000 đồng tạm ứng lệ phí phúc thẩm theo biên lai số 0005083 ngày 23-10-2023 của Chi cục Thi hành án Dân sự huyện Tân Trụ để thi hành lệ phí phúc thẩm.
Quyết định này có hiệu lực pháp luật kể từ ngày ra quyết định.
 Nơi nhận:
- TANDCC tại TP.HCM
- VKSND tỉnh Long An;
- Chi cục THADS huyện Tân Trụ;
- Người yêu cầu;
- Người có QLNVLQ;
- UBND xã Tân Bình
- Lưu: Hồ sơ việc dân sự.
TM. HỘI ĐỒNG GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP




Nguyễn Văn Thu