Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự
Số: 55/2023/QĐST-ST
Ngày: 20/09/2023
Tòa án xét xử: TAND huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Dân sự
Quan hệ pháp luật: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi
Thông tin vụ việc: yêu cầu tuyên bố Đinh Hoàng Tr mất năng lực hành vi dân sự

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN QUẾ SƠN TỈNH QUẢNG NAM CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Số: 55/2023/QĐST-DS Quế Sơn, ngày 20 tháng 9 năm 2023 QUYẾT ĐỊNH SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ V/v: Tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: bà Trương Thị Sen.
Thư ký phiên họp : ông Nguyễn Văn Liêm - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Quế Sơn tham gia phiênh ọp:
bà Trần Thị Hướng - Kiểm sát viên.
Ngày 20 tháng 9 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 46/2023/TLST-DS ngày 29 tháng 8 năm 2023 về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số 110/2023/QĐST-DS ngày 07 tháng 9 năm 2023, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:
- Người y êu cầu giải quyết việc dân sự: bà Cao Thị Th , sinh năm 1964. Có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt.
- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan:
+ Anh Đinh Hoàng Tr, sinh năm 1984.
+ Chị Đinh Thị Vĩnh T 1, sinh năm 1989. Có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt.
+ Anh Đinh Thành T 2, sinh năm 1999. Có đơn đề nghị giải quyết vắng mặt.
Cùng địa chỉ: tổ dân phố A, thị trấn P, huyện S, tỉnh N.
NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:
Theo đơn yêu cầu đề ngày 06/7/2023, bản tự khai, quá trình giải quyết việc dân sự và đơn đề nghị xét xử vắng mặt, người yêu cầu - bà Cao Thị Th trình bày: con trai của bà là anh Đinh Hoàng Tr , sinh ngày 28/01/1984 từ nhỏ đã có dấu hiệu của bệnh thần kinh - tâm thần. Từ khi bị bệnh đến nay anh Tr hoàn toàn không tự vệ sinh cá nhân được, phải có người hỗ trợ, hay đi lang thang ngoài

## Page 2

đường. Hiện tại anh Tr đang sống cùng gia đình bà và không có vợ, con. Nay bà yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Tr bị mất năng lực hành vi dân sự và chỉ định bà là người giám hộ, đại diện cho anh Tr trong các giao dịch dân sự.
Tại bản tự khai, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan - chị Đinh Thị Vĩnh T1 và anh Đinh Thành T 2 trình bày: anh trai của anh chị là anh Đinh Hoàng Tr, sinh ngày 28/01/1984 từ nhỏ đã có dấu hiệu của bệnh thần kinh - tâm thần. Từ khi bị bệnh đến nay anh Tr hoàn toàn không tự vệ sinh cá nhân được, phải có người hỗ trợ, hay đi lang thang ngoài đường. Hiện tại anh Tr đang sống cùng gia đình anh chị. Anh chị yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Tr bị mất năng lực hành vi dân sự như yêu cầu của bà Th. Đồng thời, đề nghị Tòa án chỉ định bà Th là người giám hộ, đại diện cho anh Tr.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Quế Sơn phát biểu quan điểm về việc giải quyết việc dân sự:
Về tố tụng: từ khi thụ lý việc dân sự đến khi mở phiên họp sơ thẩm, Thẩm phán, Thư ký đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc xác định quan hệ pháp luật, thẩm quyền giải quyết, thực hiện thủ tục cấp, tống đạt các văn bản tố tụng, thu thập chứng cứ, chuyển hồ sơ cho Viện kiểm sát được thực hiện theo đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Các đương sự đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.
Về nội dung giải quyết việc dân sự: đề nghị Tòa án áp dụng các Điều 22, 46, 47, 48, 49, 53, 57, 58 , 59 và Điều 136 Bộ luật Dân sự 2015; khoản 1 Điều 27, Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 369, 370, 376 và 378 Bộ luật Tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/NQ -UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội, chấp nhận yêu cầu của bà Cao Thị Th.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam nhận định:
[1]. Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền giải quyết việc dân sự: anh Đinh Hoàng Tr cư trú tại: tổ dân phố A, thị trấn P, huyện S, tỉnh N. Bà Cao Thị Th yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Tr mất năng lực hành vi dân sự , vì vậy, quan hệ pháp luật giải quyết là “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam theo quy định tại khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.
Bà Th là mẹ của anh Tr nên bà Th có quyền yêu cầu Tòa án tuyên bố anh Tr mất năng lực hành vi dân sự theo quy định tại khoản 1 Điều 376 Bộ luật Tố tụng dân sự.
[2]. Về nội dung yêu cầu:

## Page 3

Trong đơn yêu cầu và quá trình giải quyết việc dân sự, người yêu cầu - bà Th, những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan - chị T1, anh T2 đều trình bày: từ nhỏ anh Tr đã có dấu hiệu của bệnh thần kinh - tâm thần. Từ khi bị bệnh đến nay anh Tr hoàn toàn không tự vệ sinh cá nhân được, phải có người hỗ trợ, hay đi lang thang ngoài đường và không có vợ, con.
Ngày 29/8/2023, bà Th có đơn yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Quế Sơn tiến hành trưng cầu giám định pháp y tâm thần đối với anh Tr. Tại Kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 1231/KLGĐ ngày 06 tháng 9 năm 2023 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền Trung kết luận về anh Tr như sau:
“Thời điểm hiện tại: a. Kết luận v ề y học: chậm phát triển tâm thần mức độ nặng có tật chứng tác phong đáng kể (F72.1); b. Kết luận v ề năng lực hành vi dân sự: mất hoàn toàn năng lực hành vi dân sự”.
Do đó, căn cứ Điều 22 Bộ luật Dân sự năm 2015, chấp nhận yêu cầu của bà Thông về việc tuyên bố anh Tr mất năng lực hành vi dân sự.
[3]. Về việc giám hộ: anh Tr không có vợ con, bà Th là mẹ của anh Tr, là người trực tiếp chăm sóc cho anh Tr và có đầy đủ điều kiện của người giám hộ theo quy định tại Điều 49, khoản 1 Điều 53 Bộ luật Dân sự năm 2015 nên bà Th là người giám hộ đương nhiên cho anh Tr. Bà Th thực hiện quyền và nghĩa vụ của người giám hộ theo quy định tại các Điều 53, 57, 58 và 59 Bộ luật Dân sự năm 2015.
[4]. Về chi phí giám định: bà Th tự nguyện nộp chi phí giám định với số tiền 1.233.800 đồng (Bà Th đã nộp xong).
[5]. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: bà Th phải chịu lệ phí giải quyết việc dân sự sơ thẩm theo quy định pháp luật.
QUYẾT ĐỊNH:
Căn cứ các Điều 22, 46, 49, 53, 57, 58 và Điều 59 Bộ luật Dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, Điều 376, Điều 378 Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 37 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.
- Chấp nhận yêu cầu của bà Cao Thị Th về việc “Yêu cầu tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự”.
Tuyên bố: anh Đinh Hoàng Tr, sinh ngày 28/01/1984; Căn cước công dân số: 049084015536, ngày cấp: 01/9/2021, nơi cấp: Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội ; hộ khẩu thường trú : tổ dân phố A, thị trấn P, huyện S, tỉnh N là người mất năng lực hành vi dân sự.
Bà Cao Thị Th , sinh ngày: 01/01/1964; Căn cước công dân số:
049164012753, ngày cấp: 01/9/2021, nơi cấp: Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội; hộ khẩu thường trú: tổ dân phố A, thị trấn P, huyện S, tỉnh N (mẹ của anh Tr) là người giám hộ cho anh Đinh Hoàng Tr. Bà Th được đại diện

## Page 4

cho anh Tr trong việc xác lập, thực hiện các giao dịch dân sự và thực hiện các quyền, nghĩa vụ khác theo quy định tại các Điều 57, 58 và Điều 59 Bộ luật Dân sự năm 2015 nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của anh Tr.
- Lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân s ự: 300.000 (Ba trăm nghìn) bà Cao Thị Th phải chịu. Số tiền này được trừ vào số tiền tạm ứng lệ phí việc dân sự 300.000 (Ba trăm nghìn) đồng bà Th đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0012359 ngày 29 tháng 8 năm 2023 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam.
- Về quyền kháng cáo: các đương sự có quyền kháng cáo trong thời hạn 10 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định hoặc kể từ ngày quyết định được thông báo, niêm yết.
Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.
Nơi nhận:
- TAND tỉnh Quảng Nam;
- VKSND huyện Quế Sơn;
- UBND TT Đông Phú, huyện Quế Sơn;
- Chi cục THADS huyện Quế Sơn;
- Các đương sự;
- Lưu hồ sơ việc dân sự.
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN HỌP (Đã ký và đóng dấu)
Trương Thị Sen