Bản án số: 21/2023/HNGĐ-ST

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN BẮC QUANG TỈNH HÀ GIANG

Bản án số: 21/2023/HNGĐ-ST Ngày: 31- 8- 2023 "V/v Ly hôn, tranh chấp nuôi con”
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc




NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN BẮC QUANG, TỈNH HÀ GIANG

- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Nhung Các Hội thẩm nhân dân:
1. Ông Hoàng Minh Tuấn
2. Bà Nguyễn Thị Oanh
- Thư ký phiên tòa: Ông Nguyễn Đức Chung - Thư ký viên Tòa án nhân dân huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang
- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang tham gia phiên tòa: Bà Hà Thị Thủy - Kiểm sát viên.
Ngày 31 tháng 8 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Bắc Quang,tỉnh Hà Giang xét xử sơ thẩm công khai vụ án thụ lý số: 45/2023/TLST-HNGĐ ngày 03 tháng 7 năm 2023 về việc “Ly hôn, tranh chấp nuôi con” theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 17/2023/QĐXXST-DS ngày 14 tháng 8 năm 2023 giữa các đương sự:
1. Nguyên đơn: Chị Giàng Thị M, sinh năm 1980
2. Bị đơn: Anh Vàng Seo N, sinh năm 1982 Cùng cư trú tại: Thôn V, xã V, huyện B, tỉnh Hà Giang. Đều vắng mặt, có đơn xin xét xử vắng mặt.
 NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện về việc ly hôn đề ngày 26/6/2023, biên bản lấy lời khai và trong quá trình giải quyết nguyên đơn chị Giàng ThịM trình bày: Chị và anh Vàng S Nhà chung sống với nhau từ năm 1998, trên cơ sở tìm hiểu tự nguyện được hai bên gia đình cưới hỏi theo phong tục tập quán của địa phương nhưng không đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật. Sau khi cưới, chịM về làm dâu và chung sống cùng gia đình nhà chồng tại xã V, huyện B, tỉnh Hà Giang. Quá trình chung sống vợ chồng hạnh phúc đến năm 2012 thì phát sinh mâu thuẫn, nguyên nhân là do tính tình không hợp, mỗi người một quan điểm sống khác nhau, hơn nữa anh N thường xuyên

## Page 2

uống rượu rồi chửi bới, đánh đập chị, mặc dù đã được hai bên gia đình tham gia góp ý nhưng không có kết quả và cũng từ đầu năm 2012 cho đến nay anh N thường xuyên đi làm ăn xa nhà, không có trách nhiệm với vợ con, và cũng từ đó cho đến nay vợ chồng không quan tâm gì đến nhau, việc ai người ấy làm. Chị nhận thấy tình cảm vợ chồng thực sự không còn có cố níu kéo, duy trì thì cuộc hôn nhân giữa chị và anh N cũng không hạnh phúc nên chị làm đơn yêu cầu Tòa án nhân dân huyện Bắc Quang giải quyết cho chị được ly hôn anh Vàng S Nhà.Về con chung: Quá trình chung sống vợ chồng chị sinh được 02 người con, cháu thứ nhất là Vàng Quáng T, sinh ngày 01/8/1999, cháu thứ hai là Vàng Thị V, sinh ngày 20/10/2006, khi ly hôn nguyện vọng của chị được trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục cháu Vàng Thị V cho đến khi cháu V đủ 18 tuổi, không yêu cầu anh N phải cấp dưỡng nuôi con chung, còn đối với cháu Vàng Quáng T, hiện nay đã trên 18 tuổi, cháu khỏe mạnh phát triển bình thường và đã có gia đình riêng nên việc cháu với ai là do cháu tự quyết định tôi không yêu cầu Tòa án giải quyết. Về tài sản chung, công nợ chung: Chị không yêu cầu Tòa án giải quyết.
Trong quá trình giải quyết vụ án, ngày 19/7/2023 và ngày 14/8/2023 Tòa án đã triệu tập anh V1 Seo Nhà để lấy lời khai, anh N trình bày: Anh và chị Giàng ThịM chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1990, do hai bên gia đình sắp đặt và được tổ chức cưới hỏi theo phong tục tập quán của địa phương, nhưng không làm thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật. Quá trình chung sống vợ chồng hạnh phúc đến năm 2012 thì phát sinh mâu thuẫn, nguyên nhân là do tính tình không hòa hợp, thường xuyên xảy ra xô sát, cãi chửi lẫn nhau, sự việc đã được hai bên gia đình hòa giải nhưng không có kết quả, do mâu thuẫn vợ chồng nên anh đã bỏ đi làm ăn xa nhà và vợ chồng sống ly thân từ năm 2012cho đến nay không quan tâm gì đên nhau, nay chịM làm đơn đề nghị Tòa án giải quyết ly hôn, quan điểm của anh không nhất trí, mong muốn vợ chồng được chung sống cùng nhau để nuôi dạy con cái khôn lớn và làm gương cho con cháu. Về con chung: Quá trình chung sống vợ chồng anh sinh được 02 con chung là cháu Vàng Quáng T, sinh ngày 01/8/1999 và cháu Vàng Thị V, sinh ngày 20/10/2006, nếu phải ly hôn anh nhất trí giao cháu Vàng Thị V cho chị Giàng ThịM trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi cháu V đủ 18 tuổi, anh không phải cấp dưỡng nuôi con chung, còn đối với cháu Vàng Quáng T, hiện nay đã trên 18 tuổi, đã trưởng thành và xây dựng gia đình riêng nên không yêu cầu Tòa án giải quyết. Về tài sản chung, công nợ chung: Anh không yêu cầu Tòa án giải quyết.
Ngày 19/7/2023, Tòa án lấy lời khai của cháu Vàng Thị V là con chung của chị Giàng ThịM và anh V1 Seo Nhà, cháu V trình bày, nếu bố mẹ cháu ly hôn, cháu có nguyện vọng được ở với mẹ là Giàng Thị M. Tòa án đã tiến hành phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận công khai chứng cứ và hòa giải về phần con chung, tài sản chung, công nợ chung. Tại phiên hòa giải chị Giàng ThịM và anh Vàng S Nhà đã thống nhất được những nội dung sau: về con chung, nhất trí giao cháu Vàng Thị V, sinh ngày 20/10/2006 cho chịM trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi cháu V đủ 18 tuổi, anh N không phải cấp dưỡng nuôi con chung, về tài sản chung, công nợ chung: không yêu cầu Tòa án giải quyết.

## Page 3

Tại các biên bản xác minh của Tòa án nhân dân huyện Bắc Quang với ông Hoàng Văn L - Công chức Tư pháp - Hộ tịch xã V, bà Hoàng Thị H - Chủ tịch Hội liên hiệp phụ nữ xã V, ông Sèn Văn B - trưởng thôn V, xã V, phản ánh về tình trạng hôn nhân, điều kiện nuôi con và nơi cư trú của anh chị như sau:
Chị Giàng ThịM và anh Vàng S Nhà chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1998, do hai bên gia đình sắp đặt và được tổ chức cưới hỏi theo phong tục tập quán của địa phương, mặc dù cả hai bên có đủ điều kiện kết hôn theo luật Hôn nhân và gia đình năm 2000 và luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 nhưng anh chị không đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật. Quá trình chung sống thời gian đầu anh chị hạnh phúc và sinh được hai con chung, sau đó có xảy ra mâu thuẫn, nguyên nhân là do mỗi người một tính cách khác nhau, thường xuyên xảy ra xô xát, chửi bới, đánh đập nhau, sự việc xảy ra đã được hai bên gia đình hòa giải nhưng không có kết quả, do mâu thuẫn vợ chồng nên anh N đã bỏ đi làm ăn ở xa thi thoảng mới về thăm gia đình, Nay chịM có đơn yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn, đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật. Về con chung, anh chị sinh được hai con chung là cháu Vàng Quáng T, sinh ngày 01/8/1999 và cháu Vàng Thị V, sinh ngày 20/10/2006, hiện nay cháuT đã trên 18 tuổi, đã trưởng thành và xây dựng gia đình, còn cháu V hiện nay đang ở cùng mẹ là chị Giàng Thị M, về điều kiện thì chịM và anh N đều là lao động tự do, không có thu nhập ổn định, nhưng cả bên gia đình đều có ruộng, vườn và kết hợp chăn nuôi nên cũng có thu nhập đủ điều kiện nuôi cháu V, trong thường hợp Tòa án giải quyết cho chịM ly hôn với anh N thì quan điểm của chính quyền đại phương đè nghị hỏi nguyên vọng của cháu và giải quyết theo quy định của pháp luật. Về tài sản chung, công nợ chung: Chị Giàng ThịM và anh Vàng S Nhà đều không yêu cầu Tòa án giải quyết.
Tại phiên tòa hôm nay, chịM và anh N đều vắng mặt và đã có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, tại đơn của chị Giàng ThịM vẫn yêu cầu Tòa án giải quyết cho vợ chồng chị được ly hôn, về việc nuôi con, chị có nguyện vọng được trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cháu Vàng Thị V cho đến khi cháu đủ 18 tuổi, không yêu cầu anh N phải cấp dưỡng nuôi con chung, còn đối với ý kiến của anh N cũng giữ nguyên quan điểm như đã trình bày tại biên bản lấy lời khai.
 Tại phiên tòa đại diện Viện kiểm sát giữ quyền kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tố tụng dân sự phát biểu: Quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án, Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng quy định của pháp luật; nguyên đơn, bị đơn đã thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật; yêu cầu của nguyên đơn là có căn cứ đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 9, khoản 1 Điều 14, Điểu 15, khoản 2 Điều 53, Điều 81, Điều 82, Điều 83 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đề nghị Hội đồng xét xử tuyên: không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Giàng ThịM và anh Vàng S Nhà; Việc nuôi con: Các đương sự đã tự nguyện thỏa thuận được với nhau, do đó đề nghị ghi nhận sự tự nguyện thỏa thuận theo biên bản hòa giải ngày

## Page 4

14/8/2023; về tài sản chung, công nợ chung: các đương sự không yêu cầu giải quyết;
về án phí: chị Giàng ThịM phải chịu án phí dân sự sơ thẩm ly hôn theo quy định pháp luật.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Về tố tụng: Về thẩm quyền giải quyết của Tòa án do chị Giàng ThịM có đơn yêu cầu ly hôn, căn cứ khoản 1 Điều 28 của Bộ luật tố tụng dân sự đây là tranh chấp về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền của Tòa án. Thẩm quyền theo cấp xét xử thì Tòa án nhân dân cấp huyện có thẩm quyền giải quyết tranh chấp về hôn nhân và gia đình theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35 của Bộ luật tố tụng dân sự. Bị đơn anh Vàng S Nhà có nơi cư trú là thôn V, xã V, huyện B, tỉnh Hà Giang, căn cứ điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự thẩm quyền theo lãnh thổ là Tòa án nơi bị đơn cứ trú nên Tòa án nhân dân huyện Bắc Quang thụ lý là đúng thẩm quyền.
[2] Về sự vắng mặt của đương sự tại phiên tòa: Nguyên đơn là chị Giàng Thị M và bị đơn là anh Vàng S Nhà vắng mặt tại phiên tòa có đơn đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt. Căn cứ vào khoản 1 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự Tòa án tiến hành xét xử vụ án.
[3] Về yêu cầu xin ly hôn: Việc chị Giàng ThịM và anh Vàng S Nhà bắt đầu chung sống với nhau như vợ chồng từ năm 1998 cho đến nay và được gia đình hai bên cưới hỏi theo phong tục tập quán của địa phương nhưng anh chị không làm thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật mặc dù cả hai bên có đủ điều kiện kết hôn theo Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 và Luật hôn nhân và gia đình năm 2014. Lời khai của anh chị phù hợp với các biên bản xác minh về tình trạng hôn nhân và nguyên nhân mâu thuẫn của anh chị tại Ủy ban nhân dân xã V, huyện B, tỉnh Hà Giang nơi anh chị cư trú.
[4] Tại khoản 2 Điều 53 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 có quy định:
"Trong trường hợp không đăng ký kết hôn mà có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng theo quy định tại khoản 1 Điều 14 của Luật này; nếu có yêu cầu về con và tài sản thì giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật này"[5] Tại khoản 1 Điều 14 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 có quy định:
"Nam, nữ có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng"[6] Như vậy, Hội đồng xét xử xét thấy yêu cầu xin ly hôn của chị Giàng Thị M cần được xử bằng một bản án không công nhận quan hệ vợ chồng giữa hai anh chị là có cơ sở.

## Page 5

[7] Về việc nuôi con: Quá trình chung sống, anh chị có hai con chung là cháu Vàng Quáng T, sinh ngày 01/8/1999 và cháu Vàng Thị V, sinh ngày 20/10/2006, Khi ly hôn do cháuT đã trên 18 tuổi, đã trưởng thành và xây dựng gia đình nên anh chị không yêu cầu Tòa án giải quyết, còn cháu Vàng Thị V có nguyện vọng được ở với mẹ. HĐXX xét thấy nguyện vọng của cháu V xuất phát từ tình cảm, nhu cầu và lợi ích của cháu, do vậy căn cứ vào khoản 2 Điều 81 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014, chấp nhận giao cháu Vàng Thị V cho chịM trực tiếp nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi cháu V đủ 18 tuổi, anh N không phải cấp dưỡng nuôi con chung.
Người không trực tiếp nuôi con có quyền đi lại thăm nom các con không ai được cản trở người đó thực hiện quyền này.
 [8] Về chia tài sản chung, công nợ chung: Chị Giàng ThịM không yêu cầu Tòa án giải quyết, do đó Hội đồng xét xử không đề cập đến.
[9] Ngoài ra nguyên đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm ly hôn theo quy định của pháp luật.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 14, Điều 15, 53, 57, 68, 69, 81, 82, 83 của Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014; khoản 1 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 4 điều 147, khoản 1 Điều 228; Điều 271; khoản 1 Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự; điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số:
326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Xử:
- Về quan hệ hôn nhân: Không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Giàng ThịM và anh Vàng S Nhà.
 - Về việc nuôi con: Ghi nhận sự tự nguyện thỏa thuận của các đương sự, giao cháu Vàng Thị V, sinh ngày 20/10/2006 cho chị Giàng ThịM trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cho đến khi cháu V đủ 18 tuổi, anh Vàng S Nhà không phải cấp dưỡng nuôi con chung.
Người không trực tiếp nuôi con có quyền đi lại thăm nom con, không ai được cản trở người đó thực hiện quyền này. Vì quyền lợi của con chung chị M, anh N có quyền thay đổi người trực tiếp nuôi con và mức cấp dưỡng nuôi con theo quy định của pháp luật.
 - Về án phí: Chị Giàng ThịM phải chịu 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm ly hôn được khấu trừ vào số tiền 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng)
tiền tạm ứng án phí đã nộp tại Chi cục thi hành án dân sự huyện Bắc Quang theo biên lai số 0003284, ngày 28/6/2023.
 Trong trường hợp bản án, quyết định được thi hành án theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi

## Page 6

hành án dân dự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6,7, 7a và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.
 - Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn, bị đơn vắng mặt có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản sao bản án hoặc bản án được niêm yết.
Nơi nhận:
- TAND tỉnh Hà Giang;
- VKSND tỉnh Hà Giang;
- VKSND huyện Bắc Quang;
- Chi cục THADS huyện Bắc Quang;
- UBND xã Vĩnh Phúc, huyện Bắc Quang;
- Các đương sự;
- Lưu hồ sơ vụ án.

 TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa







 Nguyễn Thị Nhung