Bản án số: 31/2023/HNGĐ-ST
Tòng Thị M, Lò Văn L - Ly hôn tranh chấp nuôi con
Số: 31
Ngày: 30/08/2023
Tòa án xét xử: TAND huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Loại vụ việc: Hôn nhân và gia đình
Quan hệ pháp luật: Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình
Thông tin vụ việc: Tòng Thị M, Lò Văn L - Ly hôn tranh chấp nuôi con

## Page 1

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN MƯỜNG ẢNG TỈNH ĐIỆN BIÊN

Bản án số: 31/2023/HNGĐ-ST Ngày 30 tháng 8 năm 2023 “V/v: Ly hôn, tranh chấp về nuôi con”
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc



NHÂN DANH NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN HUYỆN MƯỜNG ẢNG, TỈNH ĐIỆN BIÊN

Lò Văn T phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:
 Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Vân Các Hội thẩm nhân dân: 1. Ông Lò Văn Ngắm
 2. Ông Hảng A Nếnh Thư ký Tòa án ghi biên bản phiên tòa: Bà Mai Hồng Hạnh - Thư ký Tòa án nhân dân huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên.
 Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Mường Ảng tham gia phiên tòa:
Ông Vũ Văn Tuân – Kiểm sát viên Ngày 30 tháng 8 năm 2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân huyện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên mở phiên tòa xét xử sơ thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số:
47/2023/TLST-HN&GĐ ngày 10 tháng 5 năm 2023 về việc “Ly hôn, tranh chấp về nuôi con”, theo quyết định đưa vụ án ra xét xử số : 31/2023/QĐXXST-HNGĐ ngày 31 tháng 7 năm 2023; Quyết định hoãn phiên tòa số 25/2023/QĐST-HNGĐ, ngày 14 tháng 8 năm 2023 giữa các đương sự:
Nguyên đơn: Chị Tòng Thị M, sinh năm 1982.
Nơi cư trú: Bản ND, xã BL, huyện MA, tỉnh Điện Biên. (Có mặt).
Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị thu H – Trợ giúp viên pháp lý của Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh Điện Biên.
(Có mặt).
Bị đơn: Anh Lò Văn L, sinh năm 1978.
Nơi cư trú: Bản ND, xã BL, huyện MA, tỉnh Điện Biên. (Vắng mặt không có lý do).
 NỘI DUNG VỤ ÁN:
Theo đơn xin ly hôn đề ngày 04/5/2023 và bản tự khai của chị Tòng ThịM ngày 24/5/2023 nguyên đơn chị Tòng ThịM trình bày:
 - Về hôn nhân: Tôi và anh Lò Văn L tổ chức đám cưới theo phong tục địa phương và sống chung nhưng không đăng kí kết hôn vào năm 2001. Trước khi lấy nhau hai bên tự tìm hiểu, tự nguyện yêu nhau, quá trình tìm hi ểu không có sự ép buộc và tác động bên ngoài. Sau khi cưới tôi và anh Lò Văn L sống tại bản ND, xã BL, huyện MA, tỉnh Điện Biên. Trong quá trình chung sống tôi và anh Lò Văn L sống hạnh phúc được 19 năm. Từ năm 2021, giữa vợ chồng phát sinh mâu thu ẫn

## Page 2

do bất đồng quan điểm sống, anh Lò Văn L nghiện ma túy, không tu chí làm ăn, không quan tâm đến gia đình vợ con. Mâu thuẫn quá lớn khiến đời sống hôn nhân không thể hòa hợp, giữa tôi và anh Lò Văn L không thể tìm được tiếng nói chung.
Mâu thuẫn giữa vợ chồng tôi đã được hai bên gia đình hòa gi ải nhiều lần nhưng không Lò Văn T. Do mâu thuẫn kéo dài nên từ tháng 01/2021 đến nay tôi và anh Lò Văn L không sống cùng nhaun ữa. Do không thể tiếp tục duy trì cu ộc sống chung với anh Lò Văn L nên chị Tòng ThịM đề nghị Tòa án tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Tòng ThịM với anh Lò Văn L.
Về con chung: Chị Tòng ThịM và anh Lò Văn L có 02 người con chung là các cháu Lò Văn T, sinh ngày 08/12/2002, cháu Lò Văn D, sinh ngày 28/8/2010.
Về con chung chị Tòng ThịM yêu cầu giải quyết như sau: Chị Tòng ThịM có nguyện vọng được nuôi dưỡng cháu Lò Văn D cho đến khi cháu đủ 18 tuổi. Còn cháu Lò Văn T đã đủ tuổi trưởng Lò Văn T không yêu cầu Tòa án giải quyết.
Về cấp dưỡng nuôi con chị Tòng ThịM không yêu cầu Tòa án giải quyết.
Về tài sản chung, tài sản riêng, nợ thu về, nợ phải trả: Chị Tòng ThịM và anh Lò Văn L không có, không yêu cầu Tòa án giải quyết.
Về án phí: Chị Tòng ThịM có đơn đề nghị miễn án phí dân sự sơ thẩm.
 * Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trình bày :
Yêu cầu của chị Tòng ThịM là có căn cứ và hợp pháp. Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu của chị Tòng Thị M.
* Bị đơn – Anh Lò Văn L được triệu tập nhiều lần và đúng quy định của pháp luật nhưng vẫn vắng mặt tại buổi công khai chứng cứ, hòa giải và tại phiên tòa.
* Trong quá trình giải quyết vụ án:
- Tòa án đã tiến hành lấy ý kiến của cháu Lò Văn D nguyện vọng của cháu là muốn được ở với mẹ.
- Tòa án đã tiến hành xác minh nơi đăng ký hộ khẩu thường trú của anh Lò Văn L; Biên bản xác minh điều kiện kinh tế của chị Tòng ThịM tại bản ND, xã BL, huyện MA.
Tại phiên tòa Kiểm sát viên phát biểu ý kiến:
Về tố tụng: Đã thực hiện đúng theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự ở giai đoạn sơ thẩm.
Về quan hệ hôn nhân: Đề nghị HĐXX áp dụng các Điều 9, 14 và Điều 53 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Tòng ThịM và anh Lò Văn L.
 Về con chung: Đề nghị HĐXX áp dụng các Điều 15, 81, 82, 83, 84 Luật hôn nhân và gia đình giao cháu Lò Văn D, sinh ngày 28/8/2010 cho chị Tòng ThịM trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục đến khi cháu đủ 18 tuổi và có khả năng lao động; cháu Lò Văn T, sinh ngày 08/12/2002 đã đủ 18 tuổi và có khả năng lao động chị Tòng ThịM không yêu cầu Tòa án giải quyết; Chị Tòng ThịM không yêuc ầu Tòa án gi ải quyết về cấp dưỡng nuôi con chung; Anh Lò Văn L

## Page 3

được quyền thăm nom con chung không ai đư ợc cản trở; Anh Lò Văn L được quyền thay đổi người trực tiếp nuôi con theo quy định của pháp luật.
 Về tài sản chung, tài sản riêng, nợ thu về, nợ phải trả: Đương sự không yêu cầu Tòa án gi ải quyết nên đề nghị HĐXX không xem xét gi ải quyết trong vụ án này.
 Về án phí: Đ ề nghị áp dụng Điều 147 BLTTDS, Đi ểm đ kho ản 1 Đi ều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVHQ 14 ngày 30/1 2/2016 của Ủy ban Thư ờng vụ Quốc hội Khóa 14 quy định v ề mức thu, mi ễn, gi ảm, thu, n ộp, qu ản lý và s ử dụng án phí và lệ phí Tòa án, đề nghị miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm không có giáng ạch choch ị Tòng Thị M, doch ị Tòng ThịM là ngư ời dân tộc thi ểu sống sinh sống ở xã có đi ều kiện kinh t ế - xã hội đặc biệt khó khăn và có đơn xin miễn án phí.

NHẬN ĐỊNH CỦA HỘI ĐỒNG XÉT XỬ:

 Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, ý kiến phát biểu của Kiểm sát viên, Hội đồng xét xử nhận định:
 [1] Về tố tụng: Xét đơn khởi kiện của chị Tòng ThịM với anh Lò Văn L thì được xác định là vụ án “Ly hôn, tranh chấp về nuôi con”, nhưng chị Tòng ThịM và anh Lò Văn L không có đăng ký kết hôn nên thuộc trường hợp “yêu cầu tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng, tranh chấp nuôi con chung theo quy định tại các Điều 14, Điều 15, Điều 53 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014. Thời điểm chị Tòng ThịM nộp đơn ly hôn, anh Lò Văn L có nơi cư trút ại bản ND, xã BL, huyện MA, tỉnh Điện Biên nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân huyện Mường Ảng theo quy định tại khoản 1 Điều 28; Điểm a khoản 1 Điều 35;
Điểm a kho ản 1 Đi ều 39 B ộ luật tố tụng dân s ự; Quá trình gi ải quyết vụ án các đương sự đã nhận được đầy đủ các văn bản tố tụng của Tòa án.
 Ngày 10 tháng 5 năm 2023, Tòa án nhân dân huy ện Mường Ảng, tỉnh Điện Biên thụ lý vụ án tranh chấp về “Ly hôn, tranh chấp về nuôi con” giữa nguyên đơn là chị Tòng ThịM và bị đơn anh Lò Văn L. Tòa án ra Thông báo thụ lý vụ án, tiến hành tống đạt theo đúng quy định của pháp luật. Hết thời hạn 15 ngày bị đơn anh Lò Văn L không có ý kiến gì.
Ngày 15/6/2023 Tòa án ra thông báo v ề phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải đã tiến hành tống đạt theo quy định cho anh Lò Văn L nhưng tại phiênh ọp kiểm tra vi ệc giaon ộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa gi ải ngày 03/7/2023 anh Lò Văn L không đến tham gia. Ngày 03/7/2023 chị Tòng ThịM có đơn đề nghị không tiến hành hòa giải. Căn cứ vào khoản 4 điều 207 Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án không tiến hành hòa giải mà Tòa án ra Quyết định đưa vụ án ra xét xử, tống đạt Quyết định theo quy định của pháp luật.
Tại phiên tòa ngày 14/8/2023, Nguyên đơn là chị Tòng ThịM có mặt, bị đơn là anh Lò Văn L vắng mặt không có lý do lần thứ nhất, căn cứ khoản 1 điều 227

## Page 4

Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử quyết định hoãn phiên tòa và ấn định thời gian xét xử lại vào ngày 30/8/2023.
Tại phiên tòa ngày hôm nay, Nguyên đơn là chị Tòng ThịM có mặt; Bị đơn là anh Lò Văn L vắng mặt tại phiên tòa không có lý do. Hội đồng xét xử căn cứ vào điểm b khoản 2 Điều 227 và Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử quyết định đưa vụ án ra xét xử vắng mặt anh Lò Văn L.
 [2] Về nội dung:

[2.1] Về hôn nhân: Xét v ề quan hệ hôn nhân của chị Tòng ThịM và anh Lò Văn L được xác lập vào năm 2001, việc sống chung là do hai anh chị tự nguyện, đến thời điểm đủ điều kiện đăng ký kết hôn nhưng anh chị không đi đăng ký kết hôn theo quy định tại khoản 1 Điều 9 Luật hôn nhân và gia đình. Căn c ứ trên lời khai của các đương s ự, Tòa án cũng ti ến hành xác minh tại Ủy ban nhân dân xã Búng Lao, huyện Mường Ảng thì xác định chị Tòng ThịM và anh Lò Văn L không có đăng ký kết hôn mặc dù đã đủ điều kiện kết hôn theo quy định tại Điều 9 Luật hôn nhân gia đình. Vì v ậy, quanh ệ của hai anh chị không được pháp lu ật công nhận là vợ chồng. Xét thấy, anh chị không thương yêu, quý trọng, chăm sóc, giúp đỡ nhau, ai biết bổn phận của người đó, điều này chứng tỏ chị Tòng Thị M, anh Lò Văn L đã mâu thuẫn trầm trọng. Do đó Hội đồng xét xử căn cứ Điều 9, Điều 14, Điều 53 Luật hôn nhân gia đình xác định yêu cầu của chị Tòng ThịM là có cơ sở để tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Tòng ThịM và anh Lò Văn L.
[2.2] Về con chung: Xét yêu cầu giao nuôi con chung của chị Tòng ThịM cũng như nguyện vọng của cháu Lò Văn D thì thấy: Việc chị Tòng ThịM muốn tự mình nhận nuôi cháu Lò Văn D là phù hợp với nguyện vọng của cháu. Hiện nay cháu vẫn còn nhỏ nên để không gây xáo trộn về tâm lý đồng thời đảm bảo cho sự phát triển về tinh thần cũng như quyền lợi về mọi mặt của cháu. Còn cháu Lò Văn T do đã trưởng Lò Văn T và đã đi làm nên HĐXX không xem xét giải quyết.
Áp dụng các Điều 58, 81, 82, 83 và Điều 84 của Luật Hôn nhân và gia đình giao cháu Lò Văn D cho chị Tòng ThịM trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục đến khi cháu đủ 18 tuổi và đủ khả năng lao động.
Theo nội dung đơn khởi kiện, quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên tòa chị Tòng ThịM không yêu cầu Tòa án giải quyết về cấp dưỡng nuôi con chung, nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[2.3] Về tài sản chung, tài sản riêng, nợ thu về, nợ phải trả: Không có, nên Hội đồng xét xử không xem xét.
[2.4] Về án phí: Xét thấy chị Tòng ThịM là người dân tộc thiểu số sinh sống ở xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và có đơn xin miễn án phí, vì vậy Hội đồng xét xử miễn toàn bộ án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm cho chị Tòng Thị M.

## Page 5

 [3] Tại phiên tòa, Vị đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Mường Ảng đưa ra đề nghị hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp luật và nội dung vụ án, vì vậy cần chấp nhận.
Vì các lẽ trên, QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng:
- Khoản 7 Điều 28; Điểm a khoản 1 Điều 35; Điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 147, khoản 2 Điều 227, Điều 228, Điều 271, Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự.
- Các Điều 9, Điều 14, Điều 15, Điều 53, Điều 81, Điều 82, Điều 83 và Điều 84 Luật hôn nhân & gia đình năm 2014.
- Điểm đ kho ản 1 Đi ều 12 Nghị quyết s ố 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 Quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án tuyên xử:
 1. Về quan hệ hôn nhân: Tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng giữa chị Tòng ThịM và anh Lò Văn L.
 2. Về con chung: Giao cho chị Tòng ThịM trực tiếp nuôi dưỡng, trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu Lò Văn D, sinh ngày 28/8/2010 cho đến khi cháu đủ 18 tuổi và đủ khả năng lao động. Chị Tòng ThịM không yêu cầu Tòa án giải quyết về cấp dưỡng nuôi con chung Anh Lò Văn L có quyền đi lại, thăm nom con chung, không ai được cản trở quyền này.
 Vì lợi ích của con chung, theo yêu cầu của một hoặc cả hai bên; người thân thích; Cơ quan quản lý Nhà nước về gia đình; Cơ quan quản lý Nhà nước về trẻ em;
Hội liên hiệp phụ nữ thì Tòa án có thể quyết định thay đổi người trực tiếp nuôi con và mức cấp dưỡng nuôi con chung.
 Chị Tòng ThịM có quyền yêu cầu người không trực tiếp nuôi con, cùng các Lò Văn T viên gia đình tôn trọng quyền được nuôi con của mình.
 Anh Lò Văn L có quyền yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con. Khi người trực tiếp nuôi con không còn đ ủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
3. Về tài sản chung, tài sản riêng, nợ thu về, nợ phải trả: Chị Tòng Thị M và anh Lò Văn L không có.
 4. Về án phí: Miễn toàn bộ án phí hôn nhân và gia đình sơ thẩm không có giá ngạch cho chị Tòng Thị M.
 Án xử công khai sơ thẩm, kết thúc cùng ngày. Chị Tòng ThịM có mặt biết được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Anh Lò Văn L vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản sao bản án hoặc kể từ ngày niêm yết bản án tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú của người vắng mặt.
Bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự; người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự được

## Page 6

sửa đổi bổ sung năm 2014; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.
Nơi nhận:
- TAND tỉnh Điện Biên;
- VKSND huyện Mường Ảng;
- Chi cục THADS huyện Mường Ảng;
- UBND xã Búng Lao, h.Mường Ảng;
- Các đương sự;
- Người bảo vệ quyền & lợi ích cho đương sự;
- Lưu HSVA.



 TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ Thẩm phán – Chủ tọa phiên tòa


(đã ký)


 Nguyễn Thị Vân